liú yàn dì wǔ qí bān hóng wáng shào li xùn
○刘晏第五琦班宏王绍李巽
liú yàn zì shì ān cáo zhōu nán huá rén
刘晏，字士安，曹州南华人。
nián qī suì jǔ shén tóng shòu mì shū shěng zhèng zì
年七岁，举神童，授秘书省正字。
lèi shòu xià xiàn lìng yǒu néng míng
累授夏县令， 有能名。
lì diàn zhōng shì yù shǐ qiān dù zhī láng zhōng kàng lǒng huá sān zhōu cì shǐ xún qiān hé nán yǐn
历殿中侍御史，迁度支郎中、杭陇华三州刺史，寻迁河南尹。
shí shǐ cháo yì dào jù dōng dōu jì lǐ zhǎng shuǐ
时史朝义盗据东都，寄理长水。
rù wèi jīng zhào yǐn qǐng zhī jiā hù bù shì láng jiān yù shǐ zhōng chéng pàn dù zhī wěi fǔ shì yú sī lù zhāng qún dù yà zōng dà tǐ yì lùn hào wèi chèn zhí
入为京兆尹，顷之，加户部侍郎、兼御史中丞，判度支，委府事于司录张群、杜亚，综大体，议论号为称职。
wú hé wèi kù lì jìng yǔ suǒ gòu biǎn tōng zhōu cì shǐ
无何，为酷吏敬羽所构，贬通州刺史。
fù rù wèi jīng zhào yǐn hù bù shì láng pàn dù zhī
复入为京兆尹、户部侍郎，判度支。
shí yán zhēn qīng yǐ wén xué zhèng zhí chū wèi lì zhōu cì shǐ yàn jǔ zhēn qīng zì dài wéi hù bù nǎi jiā guó zi jì jiǔ
时颜真卿以文学正直出为利州刺史，晏举真卿自代为户部，乃加国子祭酒。
bǎo yìng èr nián qiān lì bù shàng shū píng zhāng shì lǐng dù zhī yán tiě zhuǎn yùn zū yōng shǐ
宝应二年，迁吏部尚书、平章事，领度支盐铁转运租庸使。
zuò yǔ zhōng guān chéng yuán zhèn jiāo tōng yuán zhèn dé zuì yàn bà xiāng wèi tài zǐ bīn kè
坐与中官程元振交通，元振得罪，晏罢相，为太子宾客。
xún shòu yù shǐ dài fū lǐng dōng dōu hé nán jiāng huái shān nán děng dào zhuǎn yùn zū yōng yán tiě shǐ rú gù
寻授御史大夫， 领东都、河南、江淮、山南等道转运租庸盐铁使如故。
shí xīn chéng bīng gē zhī hòu zhōng wài jiān shí jīng shī mǐ jià dòu zhì yī qiān guān chú wú jiān shí zhī jī jìn jūn fá shí jī xiàn bǎi xìng nǎi ruó suì yǐ gōng zhī
时新承兵戈之后，中外艰食， 京师米价斗至一千，官厨无兼时之积，禁军乏食，畿县百姓乃挼穗以供之。
yàn shòu mìng hòu yǐ zhuǎn yùn wéi jǐ rèn fán suǒ jīng lì bì jiū lì bìng zhī yóu
晏受命后，以转运为己任，凡所经历，必究利病之由。
zhì jiāng huái yǐ shū yí yuán zài yuē
至江淮，以书遗元载曰：
fú yú huái sì dá yú biàn rù yú hé xi xún dǐ zhù xiá shí shǎo huá chu fān yuè kè zhí dǐ jiàn zhāng cháng lè cǐ ān shè jì zhī qí cè yě
浮于淮、泗，达于汴，入于河，西循底柱、硖石、少华，楚帆越客，直抵建章、 长乐，此安社稷之奇策也。
yàn bīn yú dōng cháo yóu yǒu guān bàng xiàng gōng zhōng shǐ gù jiù bù xìn liú yán gǔ yì fù zhào xuān shì hóng yáng zhòng xīng gōng lì gǎn bù xī lì yǐ dá suǒ zhī
晏宾于东朝，犹有官谤，相公终始故旧，不信流言，贾谊复召宣室，弘羊重兴功利，敢不悉力以答所知。
qū mǎ shǎn jiāo jiàn sān mén qú jīn yí jì
驱马陕郊，见三门渠津遗迹。
dào hé yīn gǒng luò jiàn yǔ wén kǎi zhì liáng gōng yàn fēn huáng hé shuǐ rù tōng jì qú
到河阴、巩、洛，见宇文恺置梁公堰，分黄河水入通济渠；
dài fū li jié xīn dī gù shì shì xiàng hé miào lǐn rán rú shēng
大夫李杰新堤故事，饰像河庙，凛然如生。
shè xíng jiāo jùn zé yáo zhān huái diàn bù bù tàn tǎo zhī xī rén yòng xīn zé tán héng guì yáng bì duō jī gǔ guān fǔ jí jí zhī yuán bīng liáng
涉荥郊、浚泽，遥瞻淮甸，步步探讨，知昔人用心，则潭、衡、 桂阳必多积谷，关辅汲汲，只缘兵粮。
cáo yǐn xiāo xiāng dòng tíng wàn lǐ jǐ rì lún bō guà xí xi zhǐ cháng ān
漕引潇、湘、洞庭，万里几日，沦波卦席， 西指长安。
sān qín zhī rén dài cǐ ér bǎo
三秦之人，待此而饱；
liù jūn zhī zhòng dài cǐ ér qiáng
六军之众，待此而强。
tiān zǐ wú cè xí zhī yōu dōu rén jiàn fàn zhōu zhī yì
天子无侧席之忧，都人见泛舟之役；
sì fāng lǚ jù zhě kě yǐ pò dǎn sān hé liú lí zhě yú zī qǐng mìng
四方旅拒者可以破胆，三河流离者于兹请命。
xiàng gōng kuāng dài míng zhǔ wèi fù rén hòu cǐ jīn zhī qiē wù bù kě shī yě
相公匡戴明主，为富人侯， 此今之切务，不可失也。
shǐ pū jiān xǐ xiá huì lǜ qìng yú nuò dāng píng jīng yì qǐng hù hé dī míng qín zài guān bù cí shuǐ sǐ
使仆湔洗瑕秽，率罄愚懦，当凭经义，请护河堤，冥勤在官，不辞水死。
rán yùn zhī lì bìng gè yǒu sì wǔ yān
然运之利病，各有四五焉。
yàn zì yǐn jīng rù wèi jì xiāng gòng wǔ nián yǐ
晏自尹京入为计相，共五年矣。
jīng shī sān fǔ bǎi xìng wéi kǔ shuì mǔ shāng duō ruò shǐ jiāng hú mǐ lái měi nián sān èr shí wàn jí dùn jiǎn yáo fù gē wǔ huáng zé qí lì yī yě
京师三辅百姓，唯苦税亩伤多，若使江、湖米来每年三二十万，即顿减徭赋，歌舞皇泽，其利一也。
dōng dōu cán huǐ bǎi wú yī cún
东都残毁，百无一存。
ruò mǐ yùn liú tōng zé jī rén jiē fù cūn luò yì lí cóng cǐ zī duō
若米运流通，则饥人皆附，村落邑厘，从此滋多。
shòu mìng zhī rì yǐn hǎi líng zhī cāng yǐ shí gǒng luò shì jì zhī de zhě qí lì èr yě
受命之日引海陵之仓以食巩、洛，是计之得者，其利二也。
zhū jiāng yǒu zài biān zhě zhū róng yǒu qīn bài wáng lüè zhě huò wén sān jiāng wǔ hú gòng shū hóng lì yún fān guì jí shū nà dì xiāng jūn zhì yuē xiān shēng hòu shí kě yǐ zhèn yào yí xià
诸将有在边者，诸戎有侵败王略者，或闻三江、五湖，贡输红粒，云帆桂楫，输纳帝乡，军志曰：“先声后实，可以震耀夷夏。
qí lì sān yě
”其利三也。
zì gǔ dì wáng zhī shèng jiē yún shū tóng wén chē tóng guǐ rì yuè suǒ zhào mò bù lǜ bǐ
自古帝王之盛，皆云书同文，车同轨，日月所照，莫不率俾。
jīn zhōu chē jì tōng shāng gǔ wǎng lái bǎi huò zá jí háng hǎi tī shān shèng shén huī guāng jiàn jìn zhēn guàn yǒng huī zhī shèng qí lì sì yě
今舟车既通，商贾往来，百货杂集，航海梯山，圣神辉光，渐近贞观、永徽之盛，其利四也。
suǒ kě yí zhě hán shǎn diāo cán dōng zhōu yóu shén
所可疑者，函、陕凋残，东周尤甚。
guò yí yáng xióng ěr zhì wǔ láo chéng gāo wǔ bǎi lǐ zhōng biān hù qiān yú ér yǐ
过宜阳、熊耳，至武牢、成皋，五百里中， 编户千余而已。
jū wú chǐ chuán rén wú yān cuàn xiāo tiáo qī cǎn shòu yóu guǐ kū
居无尺椽，人无烟爨，萧条凄惨，兽游鬼哭。
niú bì léi jiǎo yú bì shuō fù zhàn chē wǎn cáo yì bù yì qiú
牛必羸角，舆必说輹， 栈车挽漕，亦不易求。
jīn yú wú rén zhī jìng xìng cǐ láo rén zhī yùn gù nán jiù yǐ qí bìng yī yě
今于无人之境，兴此劳人之运，固难就矣，其病一也。
hé biàn yǒu chū bù xiū zé huǐ diàn gù měi nián zhēng yuè fā jìn xiàn dīng nán sāi zhǎng jiāo jué jù yū qīng míng táo huā yǐ hòu yuǎn shuǐ zì rán ān liú yáng hòu fú fēi bù fù tài xī
河、 汴有初，不修则毁淀，故每年正月发近县丁男，塞长茭，决沮淤，清明桃花已后， 远水自然安流，阳侯、宓妃，不复太息。
qǐng yīn kòu nán zǒng bù tāo zhí zé miè shuǐ àn shí bēng yì fū xū yú shā jīn lì xuán yú zhù qiān lǐ huí shàng wǎng shuǐ zhōu xíng qí bìng èr yě
顷因寇难，总不掏拓，泽灭水，岸石崩， 役夫需于沙，津吏旋于泞，千里洄上，罔水舟行，其病二也。
dōng yuán dǐ zhù miǎn chí èr líng běi hé yùn chù wǔ liù bǎi lǐ shù zú jiǔ jué xiàn lì kōng quán
东垣、底柱，渑池、 二陵，北河运处五六百里，戍卒久绝，县吏空拳。
duó rǎng jiān guǐ kū xué náng tuó
夺攘奸宄，窟穴囊橐。
jiā hé wèi sǒu chái láng yín yín zhōu xíng suǒ jīng kòu yì néng wǎng qí bìng sān yě
夹河为薮， 豺狼狺狺，舟行所经，寇亦能往，其病三也。
dōng zì huái yīn xi lín pú bǎn xuān sān qiān lǐ zhūn shù xiāng wàng
东自淮阴，西临蒲坂，亘三千里，屯戍相望。
zhōng jūn jiē dǐng sī yuán hòu jiàn zú yí tóng qīng zǐ měi yún shí bàn shū yòu yún wú jiā kuàng wǎn cáo suǒ zhì chuán dào biàn liú jí fēi dān chē shǐ zhé jiǎn shū suǒ néng zhì yǐ qí bìng sì yě
中军皆鼎司元侯，贱卒仪同青紫，每云食半菽，又云无挟纩，挽漕所至， 船到便留，即非单车使折简书所能制矣，其病四也。
wéi xiǎo zi bì qí lǜ bēn zǒu zhī wéi zhōng shū xiáng qí lì bìng cái chéng zhī
惟小子毕其虑奔走之，惟中书详其利病裁成之。
yàn lěi nián yǐ lái shì quē míng huǐ shèng cí hán yù tè cì shēng quán
晏累年已来，事缺名毁，圣慈含育，特赐生全。
yuè yú jiā jū jù jí lín qiǎn ēn róng gǎn qiè sī yǔn bǎi shēn
月余家居，遽即临遣，恩荣感切，思殒百身。
jiàn yī shuǐ bù tōng yuàn hé chā ér xiān wǎng
见一水不通，愿荷锸而先往；
jiàn yī lì bù yùn yuàn fù mǐ ér xiān qū
见一粒不运，愿负米而先趋。
jiāo xīn kǔ xíng qī bào míng zhǔ dān chéng wèi kè cáo yǐn duō yú bīng yíng zhōng liú yǎn qì xiàn zhuàng
焦心苦形，期报明主，丹诚未克，漕引多虞，屏营中流，掩泣献状。
zì cǐ měi suì yùn mǐ shù shí wàn shí yǐ jì guān zhōng
自此每岁运米数十万石以济关中。
yòu zhì dé chū wèi guó yòng bù zú lìng dì wǔ qí yú zhū dào què yán yǐ zhù jūn yòng jí yàn dài qí rèn fǎ yì jīng mì guān wú yí lì
又至德初，为国用不足，令第五琦于诸道榷盐以助军用，及晏代其任，法益精密，官无遗利。
chū suì rù qián liù shí wàn guàn jì nián suǒ rù yú shí bèi ér rén wú yàn kǔ
初，岁入钱六十万贯，季年所入逾十倍，而人无厌苦。
dà lì mò tōng jì yī suì zhēng fù suǒ rù zǒng yī qiān èr bǎi wàn guàn ér yán lì qiě guò bàn
大历末，通计一岁征赋所入总一千二百万贯，而盐利且过半。
lèi qiān lì bù shàng shū
累迁吏部尚书。
dà lì sì nián liù yuè yǔ yòu pú yè péi zūn qìng tóng fù běn cáo shì shì chì shàng shí zēng zhì chǔ gòng xǔ nèi shì yú cháo ēn jí zǎi chén yǐ xià cháng cháo guān xián yì shěng sòng shàng
大历四年六月， 与右仆射裴遵庆同赴本曹视事，敕尚食增置储供，许内侍鱼朝恩及宰臣已下常朝官咸诣省送上。
bā nián zhī sān quán xuǎn shì
八年，知三铨选事。
shí èr nián sān yuè zhū zǎi chén yuán zài yàn fèng zhào xùn jū
十二年三月，诛宰臣元载，晏奉诏讯鞫。
yàn yǐ zài jū rèn shù dǎng bù yú tiān xià bù gǎn zhuān duàn qǐng tā guān gòng shì
晏以载居任树党，布于天下，不敢专断，请他官共事。
chì yù shǐ dài fū li hán yòu sàn qí cháng shì xiāo xīn bīng bù shì láng yuán cān lǐ bù shì láng cháng gǔn jiàn yì dài fū dù yà tóng tuī zài jiē kuǎn fú
敕御史大夫李涵、右散骑常侍萧昕、 兵部侍郎袁傪、礼部侍郎常衮、谏议大夫杜亚同推，载皆款伏。
chū yàn chéng zhǐ mén xià shì láng tóng píng zhāng shì wáng jìn yì chù jí fǎ yàn wèi hán děng yuē zhòng xíng zài fù guó zhī cháng diǎn kuàng zhū dà chén de bù fù zòu
初，晏承旨，门下侍郎、同平章事王缙亦处极法，晏谓涵等曰：重刑再覆，国之常典，况诛大臣，得不覆奏？
yòu fǎ yǒu shǒu cóng èr rén tóng xíng yì yi zhòng qǔ jìn zhǐ
又法有首从，二人同刑，亦宜重取进止。
hán děng cóng mìng
”涵等从命。
jí yàn děng fù zòu dài zōng nǎi jiǎn jìn zuì cóng qīng
及晏等覆奏，代宗乃减缙罪从轻。
jìn zhī shēng yàn píng fǎn zhī lì yě
缙之生，晏平反之力也。
shí sān nián shí èr yuè wèi shàng shū zuǒ pú yè
十三年十二月，为尚书左仆射。
shí zǎi chén cháng gǔn zhuān zhèng yǐ yàn jiǔ zhǎng quán héng shí yì píng yǔn jiān sī chǔ xù zhí jǔ gōng shēn lǜ gōng wàng rì chóng shàng xīn yǒu shǔ
时宰臣常衮专政，以晏久掌铨衡，时议平允， 兼司储蓄，职举功深，虑公望日崇，上心有属。
qiè jì zhī nǎi zòu yàn cháo tíng jiù dé yi wèi bǎi lì shī zhǎng wài shì chóng zhòng nèi shí qù qí quán
窃忌之，乃奏晏朝廷旧德，宜为百吏师长，外示崇重，内实去其权。
jí zòu shàng yǐ yàn shǐ wu fāng lǐ dài qí rèn zhě nán qí rén shǐ wu zhī sān quán bìng rú gù
及奏上，以晏使务方理，代其任者难其人，使务、 知三铨并如故。
li líng yào zhī luàn yě hé nán jié shuài suǒ jù duō bù fèng fǎ lìng zhēng fù yì suí zhī
李灵曜之乱也，河南节帅所据，多不奉法令，征赋亦随之；
zhōu xiàn suī yì jiǎn yàn yǐ xiàn yú xiāng bǔ rén bù jiā fù suǒ rù réng jiù yì zhě chēng qí néng
州县虽益减，晏以羡余相补，人不加赋，所入仍旧，议者称其能。
zì zhū dào xún yuàn jù jīng shī zhòng jià mù jí zú zhì dì xiāng wàng sì fāng wù jià zhī shàng xià suī jí yuǎn bù sì wǔ rì zhī gù shí huò zhī zhòng qīng jǐn quán zài zhǎng wò cháo tíng huò měi lì ér tiān xià wú shén guì shén jiàn zhī yōu de qí shù yǐ
自诸道巡院距京师，重价募疾足，置递相望，四方物价之上下，虽极远不四五日知，故食货之重轻，尽权在掌握，朝廷获美利而天下无甚贵甚贱之忧，得其术矣。
fán suǒ rèn shǐ duō shōu hòu jìn yǒu gàn néng zhě
凡所任使，多收后进有干能者。
qí suǒ zǒng lǐng wu hu jí cù qū lì zhě huà zhī suì yǐ chéng fēng
其所总领，务乎急促，趋利者化之，遂以成风。
dāng shí quán shì huò yǐ qīn qī wèi tuō yàn yì yīng zhī fèng gěi zhī duō shǎo mìng guān zhī chí sù bì rú qí zhì rán wèi cháng de qīn zhí shì
当时权势，或以亲戚为托， 晏亦应之，俸给之多少，命官之迟速，必如其志，然未尝得亲职事。
qí suǒ lǐng yào wu bì yī shí zhī xuǎn gù yàn méi hòu èr shí yú nián hán huí yuán xiù péi tiǎn bāo jí lú zhēng li héng jì zhǎng cái fù jiē yàn gù lì
其所领要务， 必一时之选，故晏没后二十余年，韩洄、元琇、裴腆、包佶、卢征、李衡继掌财赋， 皆晏故吏。
qí bù lì jū shù qiān lǐ zhī wài fèng jiào lìng rú zài mù qián suī qǐn xīng yàn yǔ ér wú qī dài sì fāng dòng jìng mò bù xiān zhī shì yǒu kě hè zhě bì xiān shàng zhāng zòu
其部吏居数千里之外，奉教令如在目前，虽寝兴宴语，而无欺绐，四方动静，莫不先知，事有可贺者，必先上章奏。
jiāng huái chá jú yàn yǔ běn dào guān chá shǐ gè suì gòng zhī jiē yù qí xiān zhì
江淮茶、橘，晏与本道观察使各岁贡之，皆欲其先至。
yǒu tǔ zhī guān huò fēng shān duàn dào jìn qián fā zhě yàn hòu yǐ cái lì zhì zhī cháng xiān tā sī yóu shì shèn bù wéi fān zhèn suǒ biàn
有土之官，或封山断道，禁前发者，晏厚以财力致之，常先他司， 由是甚不为籓镇所便。
yàn lǐ jiā yǐ jiǎn yuē chēng ér zhòng jiāo dūn jiù pō yǐ cái huò yí tiān xià míng tǔ gù rén duō chēng zhī
晏理家以俭约称，而重交敦旧，颇以财货遗天下名土，故人多称之。
shàn xun zhū zǐ xián yǒu xué yì
善训诸子， 咸有学艺。
rèn shì shí yú nián quán shì zhī zhòng lín yú zǎi xiàng yào guān zhòng zhí pō chū qí mén
任事十余年，权势之重，邻于宰相，要官重职，颇出其门。
jì yǒu cái lì shì shì mǐn sù chéng jī wú zhì rán duō rèn shù xié quán guì gù ēn zé yǒu kǒu zhě bì lì dàn zhī
既有材力， 视事敏速，乘机无滞，然多任数，挟权贵，固恩泽，有口者必利啖之。
dāng dà lì shí shì guì yīn xún jūn guó zhī yòng jiē yǎng yú yàn wèi cháng jiǎn xiá
当大历时， 事贵因循，军国之用，皆仰于晏，未尝检辖。
dé zōng sì wèi yán shì zhě chēng zhuǎn yùn kě ba duō yǐ
德宗嗣位，言事者称转运可罢多矣。
chū yáng yán wèi lì bù shì láng yàn wèi shàng shū gè shì quán shǐ qì liǎng bù xiāng de
初，杨炎为吏部侍郎，晏为尚书，各恃权使气，两不相得。
yán zuò yuán zài biǎn yàn kuài zhī chāng yán yú cháo
炎坐元载贬，晏快之，昌言于朝。
jí yán rù xiàng zhuī nù qián shì qiě yǐ yàn yǔ yuán zài xì hàn shí rén yán zài zhī dé zuì yàn yǒu lì yān
及炎入相，追怒前事，且以晏与元载隙憾，时人言载之得罪，晏有力焉。
yán jiāng wèi zài fù chóu yòu shí rén fēng yán dài zōng chǒng dú gū fēi ér yòu ài qí zǐ hán wáng jiǒng yàn mì qǐ qǐng lì dú gū wèi huáng hòu
炎将为载复仇，又时人风言代宗宠独孤妃而又爱其子韩王迥，晏密启请立独孤为皇后。
yán yīn duì yì pū liú tì zòu yán lài zǔ zōng fú yòu xiān huáng yǔ bì xià bù wéi zéi chén suǒ jiān
炎因对易攵流涕奏言：“赖祖宗福祐，先皇与陛下不为贼臣所间。
bù rán liú yàn lí gàn zhī bèi yáo dòng shè jì xiōng móu guǒ yǐ
不然，刘晏、黎干之辈，摇动社稷，凶谋果矣。
jīn gàn yǐ fú zuì yàn yóu lǐng quán chén wèi zǎi xiàng bù néng zhèng chí cǐ shì zuì dāng wàn sǐ
今干以伏罪，晏犹领权，臣为宰相，不能正持此事，罪当万死。
cuī yòu fu zòu yán cǐ shì ài mèi bì xià yǐ kuò rán dà shè bù dàng jiū xún xū yǔ
”崔祐甫奏言：“此事暧昧，陛下以廓然大赦，不当究寻虚语。
zhū cǐ cuī níng yòu cóng bàng yǔ yòu fu jiù jiě zhī níng yán pō qiè yán dà nù gù chì níng lìng chū zhèn fū fang yǐ cuī cuò zhī
”朱泚、崔宁又从傍与祐甫救解之，宁言颇切，炎大怒，故斥宁令出镇鄜坊以摧挫之。
suì ba yàn zhuǎn yùn děng shǐ xún biǎn wèi zhōng zhōu cì shǐ
遂罢晏转运等使，寻贬为忠州刺史。
yán yù wū gòu qí zuì zhī yǔ zhǔn yǔ yàn sù yǒu xì jǔ wèi jīng nán jié dù yǐ cì yàn dòng jìng
炎欲诬构其罪，知庾准与晏素有隙，举为荆南节度，以伺晏动静。
zhǔn nǎi zòu yàn yǔ zhū cǐ shū qí jiù jiě yán duō yuàn wàng yán yòu zhèng chéng qí shì shàng yǐ wéi rán
准乃奏晏与朱泚书祈救解，言多怨望，炎又证成其事，上以为然。
shì yuè gēng wǔ yàn yǐ shòu zhū shǐ huí zòu bào wū yàn yǐ zhōng zhōu móu pàn xià zhào bào yán qí zuì shí nián liù shí liù tiān xià yuān zhī
是月庚午，晏已受诛，使回奏报， 诬晏以忠州谋叛，下诏暴言其罪，时年六十六，天下冤之。
jiā shǔ xǐ lǐng biǎo lián lěi zhě shù shí rén
家属徙岭表，连累者数十人。
zhēn yuán wǔ nián shàng wù fāng lù yàn zǐ zhí jīng shòu tài cháng bó shì
贞元五年，上悟，方录晏子执经，授太常博士；
shǎo zǐ zōng jīng mì shū láng
少子宗经，秘书郎。
zhí jīng shàng qǐng xuē guān zèng fù tè zhuī zèng zhèng zhōu cì shǐ
执经上请削官赠父，特追赠郑州刺史。
dì wǔ qí jīng zhào cháng ān rén
第五琦，京兆长安人。
shǎo gū shì xiōng huá jìng shùn guò rén
少孤，事兄华，敬顺过人。
jí zhǎng yǒu lì cái yǐ fù guó qiáng bīng zhī shù zì rèn
及长，有吏才，以富国强兵之术自任。
tiān bǎo chū shì wéi jiān jiān bài biǎn guān
天宝初，事韦坚，坚败贬官。
lèi zhì xū jiāng chéng shí tài shǒu hè lán jìn míng shén zhòng zhī
累至须江丞，时太守贺兰进明甚重之。
huì ān lù shān fǎn jìn míng qiān běi hǎi jùn tài shǒu zòu qí wèi lù shì cān jūn
会安禄山反，进明迁北海郡太守，奏琦为录事参军。
lù shān yǐ xiàn hé jiān xìn dōu děng wǔ jùn jìn míng wèi yǒu zhàn gōng xuán zōng dà nù qiǎn zhōng shǐ fēng dāo cù zhī yuē shōu dì bù dé jí zhǎn jìn míng zhī shǒu
禄山已陷河间、信都等五郡，进明未有战功，玄宗大怒，遣中使封刀促之，曰：“收地不得，即斩进明之首。
jìn míng huáng jù mò zhī suǒ chū qí nǎi quàn lìng hòu yǐ cái bó mù yǒng gǎn shì chū qí lì zhàn suì shōu suǒ xiàn zhī jùn
”进明惶惧，莫知所出，琦乃劝令厚以财帛募勇敢士，出奇力战，遂收所陷之郡。
lìng qí zòu shì zhì shǔ zhōng qí de yè jiàn zòu yán fāng jīn zhī jí zài bīng bīng zhī qiáng ruò zài fù fù zhī suǒ chū jiāng huái jū duō
令琦奏事，至蜀中，琦得谒见，奏言：“方今之急在兵，兵之强弱在赋，赋之所出，江淮居多。
ruò jiǎ chén zhí rèn shǐ jì jūn xū chén néng shǐ shǎng gěi zhī zī bù láo shèng lǜ
若假臣职任，使济军须，臣能使赏给之资，不劳圣虑。
xuán zōng dà xǐ jí rì bài jiān chá yù shǐ gòu dàng jiāng huái zū yōng shǐ
”玄宗大喜，即日拜监察御史，勾当江淮租庸使。
xún bài diàn zhōng shì yù shǐ
寻拜殿中侍御史。
xún jiā shān nán děng wǔ dào dù zhī shǐ cù bàn yīng zú shì wú wéi quē
寻加山南等五道度支使，促办应卒，事无违阙。
qiān sī jīn láng zhōng jiān yù shǐ zhōng chéng shǐ rú gù
迁司金郎中、兼御史中丞，使如故。
yú shì chuàng lì yán fǎ jiù shān hǎi jǐng zào shōu què qí yán guān zhì lì chū tiào
于是创立盐法，就山海井灶收榷其盐，官置吏出粜。
qí jiù yè hù bìng fú rén yuàn wèi yè zhě miǎn qí zá yáo lì yán tiě shǐ dào zhǔ sī shì zuì yǒu chà
其旧业户并浮人愿为业者，免其杂徭，隶盐铁使，盗煮私市罪有差。
bǎi xìng chú zū yōng wài wú de héng fù rén bù yì shuì ér shàng yòng yǐ ráo
百姓除租庸外，无得横赋，人不益税而上用以饶。
qiān hù bù shì láng jiān yù shǐ chéng zhuān pàn dù zhī lǐng hé nán děng dào zhī dù dōu gòu dàng zhuǎn yùn zū yōng yán tiě zhù qián sī nóng tài fǔ chū nà shān nán dōng xī jiāng xi huái nán guǎn yì děng shǐ
迁户部侍郎、兼御史丞， 专判度支，领河南等道支度都勾当转运租庸盐铁铸钱、司农太府出纳、山南东西江西淮南馆驿等使。
qián yuán èr nián yǐ běn guān jiā tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì
乾元二年，以本官加同中书门下平章事。
chū qí yǐ guó yòng wèi zú bì zhòng huò qīng nǎi qǐng zhù qián yuán zhòng bǎo qián yǐ yī dāng shí xíng yòng zhī
初，琦以国用未足，币重货轻，乃请铸乾元重宝钱，以一当十行用之。
jí zuò xiāng yòu qǐng gèng zhù zhòng lún qián yuán qián yī dāng wǔ shí yǔ qián yuán qián jí kāi yuán tōng bǎo qián sān pǐn bìng xíng
及作相，又请更铸重轮乾元钱，一当五十，与干元钱及开元通宝钱三品并行。
jì ér gǔ jià téng guì è jìn sǐ wáng zhěn jiè dào lù yòu dào zhù zhēng qǐ zhōng wài jiē yǐ qí biàn fǎ zhī bì fēng zòu rì wén
既而谷价腾贵，饿殣死亡，枕藉道路，又盗铸争起， 中外皆以琦变法之弊，封奏日闻。
qián yuán èr nián shí yuè biǎn zhōng zhōu zhǎng shǐ jì zài dào yǒu gào qí shòu rén huáng jīn èr bǎi liǎng zhě qiǎn yù shǐ liú qī guāng zhuī àn zhī
乾元二年十月，贬忠州长史，既在道，有告琦受人黄金二百两者，遣御史刘期光追按之。
qí duì yuē èr bǎi liǎng jīn shí sān jīn zhòng tiǎn wèi zǎi xiàng bù kě zì chí
琦对曰：二百两金十三斤重，忝为宰相， 不可自持。
ruò qí fù shòu yǒu píng jí qǐng zhǔn fǎ kē zuì
若其付受有凭，即请准法科罪。
qī guāng yǐ wéi cǐ shì qí fú zuì yě jù zòu zhī qǐng chú míng pèi liú yí zhōu chí yì fā qiǎn réng chà gāng lǐng sòng zhì bǐ
”期光以为此是琦伏罪也，遽奏之，请除名，配流夷州，驰驿发遣，仍差纲领送至彼。
bǎo yìng chū qǐ wèi lǎng zhōu cì shǐ shén yǒu néng zhèng rù qiān tài zǐ bīn kè
宝应初，起为朗州刺史，甚有能政， 入迁太子宾客。
shǔ tǔ bō kòu xiàn jīng shī dài zōng xìng shǎn guān nèi fù yuán shuài guō zi yí qǐng qí wèi liáng liào shǐ jiān yù shǐ dài fū chōng guān nèi yuán shuài fù shǐ
属吐蕃寇陷京师，代宗幸陕，关内副元帅郭子仪请琦为粮料使、兼御史大夫，充关内元帅副使。
wèi jǐ gǎi jīng zhào yǐn
未几，改京兆尹。
chē jià kè fù zhuān pàn dù zhī jiān zhū dào zhù qián yán tiě zhuǎn yùn cháng píng děng shǐ
车驾克复，专判度支，兼诸道铸钱盐铁转运常平等使。
lèi fēng fú fēng jùn gōng
累封扶风郡公。
yòu jiā jīng zhào yǐn gǎi hù bù shì láng pàn dù zhī
又加京兆尹，改户部侍郎，判度支。
qián hòu lǐng cái fù shí yú nián
前后领财赋十余年。
yú cháo ēn fú zhū qí zuò yǔ kuǎn xiá chū wèi chù zhōu cì shǐ lì ráo hú èr zhōu
鱼朝恩伏诛，琦坐与款狎，出为处州刺史，历饶、湖二州。
rù wèi tài zǐ bīn kè dōng dōu liú sī
入为太子宾客、东都留司。
shàng yǐ qí cái jiāng fù rèn yòng zhào hái jīng shī xìn sù ér zú nián qī shí zèng tài zǐ shǎo bǎo
上以其材，将复任用，召还京师，信宿而卒，年七十，赠太子少保。
zi fēng fēng fù zhèng shì nǚ jiē yǐ xiào zhe jīng biǎo qí mén
子峰，峰妇郑氏女，皆以孝著，旌表其门。
bān hóng wèi zhōu jí rén yě
班宏，卫州汲人也。
zǔ sī jiǎn chūn guān yuán wài láng
祖思简，春官员外郎。
fù jǐng qiàn mì shū jiān
父景倩，秘书监。
hóng shǎo jǔ jìn shì shòu yòu sī yù zhòu cáo hòu wèi xuē jǐng xiān fèng xiáng zhǎng shū jì yòu wèi gāo shì jiàn nán guān chá pàn guān lèi bài dà lǐ sī zhí shè jiān chá yù shǐ
宏少举进士，授右司御胄曹，后为薛景先凤翔掌书记，又为高适剑南观察判官，累拜大理司直，摄监察御史。
shí qīng chéng shān yǒu yāo zéi zhāng ān jū yǐ zuǒ dào huò zhòng shì jué duō wū yǐn dà jiàng jì yǐ huǎn sǐ hóng yàn lǐ ér sù shā zhī rén xīn nǎi ān
时青城山有妖贼张安居以左道惑众，事觉，多诬引大将，冀以缓死，宏验理而速杀之，人心乃安。
jì ér guō yīng yì dài shì yǐ yàn rén wàng zòu shǔ mì shū láng jiān luò lìng yǐ jí miǎn
既而郭英乂代适，以厌人望，奏署秘书郎，兼雒令，以疾免。
dà lì sān nián qiān qǐ jū shè rén xún jiān lǐ guǐ shǐ sì qiān zhì jǐ shì zhōng
大历三年，迁起居舍人，寻兼理匦使，四迁至给事中。
shí li bǎo chén zú yú qí wèi zi wéi yuè nì sàng qiú wèi shàng qiǎn hóng shǐ chéng dé wèn jí qiě yù zhī
时李宝臣卒于其位， 子惟岳匿丧求位，上遣宏使成德问疾，且喻之。
wéi yuè hòu lù hóng jiē bù shòu hái bào hé zhǐ qiān xíng bù shì láng jiān jīng guān kǎo shǐ
惟岳厚赂宏，皆不受，还报合旨， 迁刑部侍郎，兼京官考使。
shí yòu pú yè cuī níng kǎo bīng bù shì láng liú nǎi shàng xià hóng bó yuē yí huāng jìng nán zhuān zài jié zhì chǐ jí wǔ fú bù jiào shěng sī
时右仆射崔宁考兵部侍郎刘乃上下，宏驳曰：“夷荒靖难，专在节制，尺籍伍符，不校省司。
fu shàng xíng xuān měi zhī míng zé xià kāi qū jìng zhī lù
夫上行宣美之名，则下开趋竞之路；
shàng xíng ā róng xià bì péng dǎng
上行阿容，下必朋党。
yīn xuē qù zhī
”因削去之。
nǎi zhī ér xiè yuē nǎi suī bù mǐn gǎn lüè yī měi yǐ jiào èr zuì hu
乃知而谢曰：“乃虽不敏，敢掠一美以徼二罪乎？
xún chú lì bù shì láng wèi wāng fán huì méng shǐ li kuí zhī fù
” 寻除吏部侍郎，为汪蕃会盟使李揆之副。
zhēn yuán chū réng suì hàn huáng shàng yǐ fù diào wèi jí gǎi hù bù shì láng wèi dù zhī shǐ hán huàng zhī fù
贞元初，仍岁旱蝗，上以赋调为急，改户部侍郎，为度支使韩滉之副。
qiān shàng shū fù fù dòu cān
迁尚书， 复副窦参。
cān chū wèi dà lǐ sī zhí hóng yǐ wèi xíng bù shì láng jí cān wèi xiāng lǐng dù zhī shàng yǐ hóng jiǔ sī guó jì yīn lìng fù zhī
参初为大理司直，宏已为刑部侍郎，及参为相，领度支，上以宏久司国计，因令副之。
qiě yuē zhèn jiè cān zǎi xiàng yǐ lín yuǎn zhòng wù xī wěi yú qīng wù yǐ cí yě
且曰：“朕藉参宰相以临远，众务悉委于卿，勿以辞也。
cān yǐ xiān guì cháng sī jiě yuè zhī yuē cān hòu lái yī zhāo jū shàng shū zhī shàng shén bù zì ān yī nián zhī hòu dāng guī cǐ shǐ
”参以先贵，常私解悦之曰：“参后来，一朝居尚书之上，甚不自安，一年之后，当归此使。
hóng xīn xǐ suì yú cān jué bù fù yán
” 宏心喜，岁余，参绝不复言。
hóng xìng gāng bì wéi rén jiān zhī qiě nù shí yán gōng shì duō yì
宏性刚愎，为人间之，且怒食言，公事多异。
yáng zi yuàn yán tiě zhuǎn yùn wěi cáng yě hóng yǐ yù shǐ zhōng chéng xú càn zhǔ zhī jì bù lǐ qiě yǐ huì wén cān yù dài zhī hóng zhí bù kě
扬子院， 盐铁转运委藏也，宏以御史中丞徐粲主之，既不理，且以贿闻，参欲代之，宏执不可。
cān yòu xuǎn zhū yuàn lì wèi cháng fǎng hóng nǎi shū cān suǒ yòng zhě guò è yǐ wén shì zhé liú zhōng
参又选诸院吏，未尝访宏，乃疏参所用者过恶以闻，事辄留中。
wú hé cān yǐ shǐ láo jiā lì bù shàng shū ér hóng jìn fēng xiāo guó gōng yuàn cān yǐ xū hào chǒng zhī jiān è yù shén
无何，参以使劳加吏部尚书，而宏进封萧国公，怨参以虚号宠之，间恶愈甚。
měi fèng zhào yíng jiàn hóng bì jí zhuàng lì qīn chéng kè yì yòu hòu jié quán xìng yǐ qīng cān
每奉诏营建，宏必极壮丽，亲程课役，又厚结权幸以倾参。
zhāng pāng xiān shàn yú hóng hóng jiàn wèi sī nóng shǎo qīng jí cān yù yǐ pāng fēn zhǎng jiāng huái yán tiě xún zhī yú hóng hóng yǐ pāng jí è lǜ yǐ fǎ shéng xú càn yīn yuē pāng qiáng lì nán zhì bù kě yòng
张滂先善于宏，宏荐为司农少卿，及参欲以滂分掌江淮盐铁，询之于宏，宏以滂嫉恶，虑以法绳徐粲，因曰：“滂强戾难制，不可用。
pāng zhī zhī
”滂知之。
bā nián sān yuè cān suì wéi shàng suǒ shū nǎi ràng dù zhī shǐ suì yǐ hóng zhuān pàn ér cān bù yù shǐ wu xī guī yú hóng wèn jì jīng zhào yǐn xuē jué jué yuē èr zi jiāo wù ér pāng gāng jué ruò fēn yán tiě zhuǎn yùn yú pāng bì néng zhì hóng
八年三月，参遂为上所疏，乃让度支使，遂以宏专判，而参不欲使务悉归于宏，问计京兆尹薛珏， 珏曰：“二子交恶，而滂刚决，若分盐铁转运于滂，必能制宏。
cān nǎi jiàn pāng wèi hù bù shì láng yán tiě shǐ pàn zhuǎn yùn shàng lì yú hóng yǐ yuè zhī
”参乃荐滂为户部侍郎、盐铁使、判转运，尚隶于宏以悦之。
jiāng huái liǎng shuì xī hóng zhǔ zhī zhì xún yuàn rán lìng hóng pāng gòng zé qí guān
江淮两税，悉宏主之，置巡院，然令宏、 滂共择其官。
pāng qǐng yán tiě jiù bù shū yú hóng hóng bù yǔ zhī
滂请盐铁旧簿书于宏，宏不与之。
měi shǔ yuàn guān hóng pāng gēng xiāng shì fēi mò yǒu yòng zhě
每署院官，宏、滂更相是非，莫有用者。
pāng nǎi zòu yuē bān hóng yǔ chén xiāng lì xún yuàn duō quē guān
滂乃奏曰：“班宏与臣相戾，巡院多阙官。
chén zhǎng cái fù guó jiā dà jì zhí bù xiū wú suǒ táo zuì
臣掌财赋，国家大计，职不修， 无所逃罪。
jīn hóng ruò cǐ hé yǐ ji shì
今宏若此，何以辑事？
suì lìng fēn zhǎng zhī
”遂令分掌之。
wú jǐ hóng yán yú zǎi xiàng zhào jǐng lù zhì yuē hóng zhí zhuǎn yùn nián yùn jiāng huái mǐ wǔ shí wàn hú qián nián zēng qī shí wàn hú yǐ shí tài cāng xìng wú guò
无几，宏言于宰相赵憬、陆贽曰： “宏职转运，年运江淮米五十万斛，前年增七十万斛，以实太仓，幸无过。
jīn zhí yí yú rén bù zhī hé wèi
今职移于人，不知何谓？
pāng shí zài cè fèn rán yuē shàng shū shī yán shén yǐ
”滂时在侧，忿然曰：“尚书失言甚矣！
ruò yùn wù bì jǔ cháo tíng gù bù duó zhī gài yóu sàng gōng qián zòng jiān lì gù yě
若运务毕举，朝廷固不夺之，盖由丧公钱、纵奸吏故也。
qiě fán wèi dù zhī xū lì bù yī suì zī lèi jù wàn tóng mǎ dì zhái jiàn yú wáng gōng fēi dào guān cái hé yǐ zhì shì
且凡为度支胥吏，不一岁，资累钜万，僮马第宅， 僭于王公，非盗官财何以致是？
dào hū xuān xuān wú bù zhī zhī shèng shàng gù lìng pāng fēn zhǎng
道呼喧喧，无不知之，圣上故令滂分掌。
gōng xiàng suǒ yán wú nǎi guī yuàn yú shàng hu hóng mò rán bú duì
公向所言， 无乃归怨于上乎、”宏默然不对。
shì rì hóng chēng jí yú dì pāng wǎng wèn zhī hóng bú jiàn jǐng zhì nǎi yǐ hóng pāng zhī yán shàng wén
是日，宏称疾于第，滂往问之，宏不见，憬、贽乃以宏、滂之言上闻。
yóu shì zūn dà lì gù shì rú liú yàn hán huàng suǒ fēn
由是遵大历故事，如刘晏、韩滉所分。
pāng zhì yáng zhōu àn xú càn dǎi pú qiè zǐ zhí de zāng jù wàn nǎi xǐ lǐng biǎo
滂至扬州按徐粲，逮仆妾子侄，得赃钜万，乃徙岭表。
gù cān dé zuì hóng pō yǒu lì yān
故参得罪，宏颇有力焉。
qín kè guān shǔ chen rù xī guī xià lì láo ér wèi cháng yàn kǔ qīng bái qín gàn chēng zhī yú shí
勤恪官署，晨入夕归， 下吏劳而未尝厌苦，清白勤干，称之于时。
zhēn yuán bā nián qī yuè zú nián qī shí sān fèi cháo jiā zèng shì yuē jìng
贞元八年七月卒，年七十三，废朝，加赠，谥曰敬。
wáng shào běn jiā yú tài yuán jīn wèi jīng zhào wàn nián rén
王绍，本家于太原，今为京兆万年人。
jiù míng yǔ xiàn zōng tóng yǒng zhēn nián gǎi yān
旧名与宪宗同，永贞年改焉。
shǎo shí yán zhēn qīng qì zhòng zhī yīn shào jiù míng zì zhī yuē dé sù zòu shòu wǔ kāng wèi
少时，颜真卿器重之，因绍旧名，字之曰德素，奏授武康尉。
xiāo fù wèi cháng zhōu cì shǐ pì wéi cóng shì
萧复为常州刺史，辟为从事；
bāo jí lǐng zū yōng yán tiě yì yǐ shào wèi pàn guān
包佶领租庸盐铁，亦以绍为判官。
shí li xī liè zǔ bīng jiāng huái zū shū suǒ zài jiān zǔ tè yí yùn lù zì yǐng rù biàn
时李希烈阻兵，江淮租输，所在艰阻，特移运路自颍入汴。
shào fèng jí biǎo yì què shǔ dé zōng xi xìng shào nǎi dū yuán lù qīng huò qù jīn shāng lù bèi chéng chū yáng zhōu yǐ fù xíng zài
绍奉佶表诣阙，属德宗西幸，绍乃督缘路轻货，趣金、商路，倍程出洋州以赴行在。
dé zōng qīn láo zhī wèi shào yuē liù jūn wèi yǒu chūn fú wǒ yóu yī qiú
德宗亲劳之，谓绍曰：“六军未有春服，我犹衣裘。
shào fǔ fú liú tì zòu yuē bāo jí lìng chén jiàn dào jìn fèng shù yuē wǔ shí wàn
”绍俯伏流涕， 奏曰：“包佶令臣间道进奉数约五十万。
shàng yuē dào lù huí yuǎn jīng fèi xuán jí qīng zhī suǒ zòu qǐ kě wàng yé
”上曰：道路回远，经费悬急，卿之所奏， 岂可望耶？
hòu wǔ rì ér suǒ dū jì zhì shàng shēn lài yān
”后五日而所督继至，上深赖焉。
zhēn yuán zhōng wèi cāng bù yuán wài láng
贞元中，为仓部员外郎。
shí zhǔ bīng gé hàn huáng zhī hòu lìng hù bù shōu quē guān fèng jiān shuì chá jí zhū sè wú míng zhī qián yǐ wéi shuǐ hàn zhī bèi
时属兵革旱蝗之后，令户部收阙官俸，兼税茶及诸色无名之钱，以为水旱之备。
shào zì bài cāng bù biàn zhǔn zhào zhǔ pàn jí qiān hù bù bīng bù láng zhōng jiē dú sī qí wu
绍自拜仓部，便准诏主判，及迁户部、兵部郎中，皆独司其务。
zhuó bài hù bù shì láng xún pàn dù zhī
擢拜户部侍郎，寻判度支。
hòu èr nián qiān hù bù shàng shū
后二年，迁户部尚书。
dé zōng lín yù suì jiǔ jī wù bù yóu tái sī zì dòu cān lù zhì yǐ hòu zǎi chén bèi wèi ér yǐ
德宗临驭岁久，机务不由台司，自窦参、陆贽已后，宰臣备位而已。
dé zōng yǐ shào jǐn mì ēn yù tè yì fán zhǔ zhòng wù bā nián zhèng zhī dà xiǎo duō suǒ fǎng jué
德宗以绍谨密，恩遇特异，凡主重务八年，政之大小，多所访决。
shào wèi shǎng xiè lòu yì bù jīn xuàn
绍未赏泄漏，亦不矜衒。
shùn zōng jí wèi wáng shū wén shǐ duó qí quán bài bīng bù shàng shū xún chú jiǎn jiào lì bù shàng shū dōng dōu liú shǒu
顺宗即位，王叔文始夺其权， 拜兵部尚书，寻除检校吏部尚书、东都留守。
yuán hé chū qiān jiǎn jiào shàng shū yòu pú yè xú zhōu cì shǐ wǔ níng jūn jié dù fù yǐ háo sì èr zhōu lì yān
元和初，迁检校尚书右仆射、徐州刺史、武宁军节度，复以濠、泗二州隶焉。
shí chéng zhāng yīn zhī hòu bīng jiāo nán zhì shào xiū jí jūn zhèng rén shén ān zhī
时承张愔之后，兵骄难治，绍修辑军政， 人甚安之。
liù nián zhēng bài bīng bù shàng shū jiān pàn hù bù shì
六年，征拜兵部尚书，兼判户部事。
jiǔ nián zú nián qī shí èr zèng zuǒ pú yè shì yuē jìng
九年卒，年七十二，赠左仆射，谥曰敬。
li xùn zì lìng shū zhào jùn rén
李巽，字令叔，赵郡人。
shǎo kǔ xīn wéi xué yǐ míng jīng diào bǔ huá zhōu cān jūn bá cuì dēng kē shòu hù xiàn wèi
少苦心为学，以明经调补华州参军，拔萃登科，授鄠县尉。
zhōu lì tái shěng yóu zuǒ sī láng zhōng chū wèi cháng zhōu cì shǐ
周历台省，由左司郎中出为常州刺史。
yú nián zhào wèi jǐ shì zhōng chū wèi hú nán guān chá shǐ ruì yú wéi lǐ
逾年，召为给事中，出为湖南观察使， 锐于为理。
wǔ nián gǎi jiāng xī guān chá shǐ jiā jiǎn jiào sàn qí cháng shì jiān yù shǐ dài fū
五年，改江西观察使，加检校散骑常侍、兼御史大夫。
xùn chí xià yǐ fǎ lì bù gǎn qī ér dòng bì chá zhī
巽持下以法，吏不敢欺，而动必察之。
shùn zōng jí wèi rù wèi bīng bù shì láng
顺宗即位，入为兵部侍郎。
sī tú dù yòu pàn dù zhī yán tiě zhuǎn yùn shǐ yǐ xùn gàn zhì zòu wèi fù shǐ
司徒杜佑判度支盐铁转运使，以巽干治，奏为副使。
yòu cí zhòng wèi xùn suì zhuān lǐng dù zhī yán tiě shǐ
佑辞重位，巽遂专领度支盐铁使。
què guǎn zhī fǎ hào wéi nán zhòng wéi dà lì zhōng pú yè liú yàn yā de qí shù fù rù fēng xiàn
榷筦之法，号为难重，唯大历中仆射刘晏雅得其术，赋入丰羡。
xùn zhǎng shǐ yī nián zhēng kè suǒ rù lèi yàn zhī duō suì míng nián guò zhī yòu yī nián jiā yī bǎi bā shí wàn guàn
巽掌使一年，征课所入，类晏之多岁，明年过之，又一年加一百八十万贯。
jiù zhì měi suì yùn jiāng huái mǐ wǔ shí wàn hú dǐ hé yīn jiǔ bù yíng qí shù wéi xùn sān nián dēng yān
旧制，每岁运江淮米五十万斛抵河阴，久不盈其数， 唯巽三年登焉。
qiān bīng bù shàng shū míng nián gǎi lì bù shàng shū shǐ rèn rú gù
迁兵部尚书，明年改吏部尚书，使任如故。
xùn jīng yú lì zhí gài xìng shǐ rán yě
巽精于吏职，盖性使然也。
suī zài sī jiā yì zhì àn dú bù shū gōu jiǎn rú gōng shǔ yān
虽在私家，亦置案牍簿书，勾检如公署焉。
rén lì yǒu guò sī háo wú suǒ dài suī zài qiān lǐ wài qí kǒng lì rú zài xùn qián
人吏有过，丝毫无所贷，虽在千里外，其恐栗如在巽前。
chū chéng yì fù wáng shū wén biǎn cuàn xùn zhī qí lì cái míng biàn zòu ér yòng zhī xiàn zōng bù wéi qí qǐng
初，程异附王叔文贬窜，巽知其吏才明辩，奏而用之，宪宗不违其请。
yì gōu jiǎn bù jí yòu jīng yú xùn gù kè zuì jiā yǎn yì yì zhī zhù yān
异勾检簿籍，又精于巽，故课最加衍，亦异之助焉。
xùn wèi lì bù shàng shū wò jí láng guān xiāng shuài shěng wèn xùn chū bù yán qí bìng yǔ zhī kǎo xiào chéng kè shāng lüè gōng lì zhì qí xī ér zú
巽为吏部尚书，卧疾，郎官相率省问，巽初不言其病，与之考校程课，商略功利，至其夕而卒。
rán xìng qiáng hěn jiǎo è jì kè pō shèn chéng dé zōng zhī nù móu shā dòu cān wù lùn yuān zhī
然性强很狡恶，忌刻颇甚，乘德宗之怒，谋杀窦参，物论冤之。
chū cān wèi zǎi xiàng bú yuè yú xùn zì zuǒ sī láng zhōng chū wèi cháng zhōu cì shǐ réng cù qí xíng
初，参为宰相，不悦于巽，自左司郎中出为常州刺史，仍促其行。
bù shù yuè cān biǎn chēn zhōu sī mǎ
不数月，参贬郴州司马。
jiǔ zhī xùn zì jǐ shì zhōng wèi hú nán guān chá shǐ chēn jí shǔ jùn yě
久之，巽自给事中为湖南观察使，郴即属郡也。
xuān wǔ jūn jié dù shǐ liú shì níng yǐ shàn xí fù rèn wù yì bù kě cháo tíng bù dé yǐ ér shòu zhī
宣武军节度使刘士宁以擅袭父任，物议不可，朝廷不得已而授之。
jí cān zhī biǎn shì níng cháng yǐ juàn shù qiān pǐ lù cān xùn zài hú nán jù zòu qí shì yán cān yù fān zhèn jiāo tōng dé zōng nù suì cì cān sǐ yì zhě yuān zhī
及参之贬，士宁尝以绢数千匹赂参， 巽在湖南具奏其事，言参与籓镇交通，德宗怒，遂赐参死，议者冤之。
xùn lián chá jiāng xī xùn xǐ nù zhī qíng ér wú zuì bèi lù zhě duō yǐ
巽廉察江西， 徇喜怒之情，而无罪被戮者多矣。
yuán hé sì nián sì yuè zú shí nián qī shí yī zèng shàng shū zuǒ pú yè
元和四年四月卒，时年七十一，赠尚书左仆射。
shǐ chén yuē lì dài cāo lì bǐng wèi guó jì zhě mò bù sǔn xià yì shàng wēi rén zì ān biàn fǎ yǐ nòng quán liǎn yuàn yǐ gòu huò jiē yǒu zhī yǐ
史臣曰：历代操利柄为国计者，莫不损下益上，危人自安，变法以弄权，敛怨以构祸，皆有之矣。
rú liú yàn tōng yōng zhì rèn cái néng fù qí guó ér bù láo yú mín jiǎn yú jiā ér lì yú zhòng
如刘晏通拥滞，任才能，富其国而不劳于民，俭于家而利于众。
huò wèn yuē zhèng zǐ chǎn lì bù néng qī fú zǐ jiàn lì bù rěn qī xī mén bào lì bù gǎn qī
或问曰：郑子产吏不能欺，宓子贱吏不忍欺，西门豹吏不敢欺。
sān zi zhě gǔ zhī xián rén yě lì jiē huái qí qī ér bù néng bù rěn bù gǎn yě
三子者，古之贤人也，吏皆怀其欺而不能、不忍、不敢也。
yàn zhī lì yuǎn jìn zì bù qī zhě hé yě
晏之吏，远近自不欺者何也？
dá yuē gài rèn qí cái ér de qí rén yě
答曰：盖任其才而得其人也。
yàn mò gù lì èr shí yú nián jì zhǎng cái fù bù qí shì zāi
晏殁，故吏二十余年继掌财赋，不其是哉！
shǐ jì huò zhí yún píng tiào qí wù guān shì bù fá zhì guó zhī dào yě
《史记货殖》云： “平粜齐物，关市不乏，治国之道也。
yàn zhì tiān xià wú shén guì shén jiàn zhī wù fàn yán zhì guó zhě qí kě jí hu
”晏治天下，无甚贵甚贱之物，泛言治国者， 其可及乎！
jǔ zhēn qīng cái zhōng yě jiǎn wáng jìn zuì zhèng yě zhōng zhèng zhī dào fù chū yú rén wū hū
举真卿才，忠也，减王缙罪，正也，忠正之道，复出于人，呜呼！
běn xiù yú lín fēng bì cuī zhī cháng gǔn jiàn jì yú qián yáng yán zhì yuān yú hòu kě wèi cháng tàn xi yǐ
本秀于林，风必摧之，常衮见忌于前，杨炎致冤于后，可为长叹息矣！
shí jī yǒu kǒu zhě yǐ lì dàn zhī gǒu bù sāi chán kǒu hé yǐ chí zhòng quán
时讥有口者以利啖之，苟不塞谗口，何以持重权？
jí wú yǐ zhǎn qí cái jì qí guó yǐ
即无以展其才，济其国矣。
shì qí shù yě yòu hé jī yān
是其术也，又何讥焉。
dì wǔ qí cù bàn yìng zú mín bù jiā fù ér guó fēng ráo yì shù jī yǐ
第五琦促办应卒，民不加赋，而国丰饶，亦庶几矣。
rán zhù qián biàn fǎ wù guì shēn wēi qí hé lòu zāi
然铸钱变法，物贵身危，其何陋哉！
fán lì guó zhě nóng shāng zhī wài bù kě wèi yě
凡利国者，农商之外，不可为也。
hóng pāng zhēng quán shù dǎng jiē fēi lìng rén
宏、滂争权树党，皆非令人。
shào zhī jǐn mì gàn shì xùn zhī jiǎo chá jīng biàn yì zú kě chēng
绍之谨密干事，巽之皦察精辨，亦足可称。
zàn yuē fēng cái zhōng liáng yàn dào wèi zhǎng
赞曰：丰财忠良，晏道为长。
qí hóng pāng xùn xián yǐ lì zhāng
琦、宏、滂、巽，咸以利彰。