旧唐书 · 刘昫 · Chapter 164 of 200

列传·卷一百一十四

PinyinModern Translation
Size

wáng bō zi shì dì yán qǐ qǐ zǐ guī guī zǐ ráo yán zi duó

○王播子式弟炎起起子龟龟子荛炎子铎

li jiàng yáng wū líng

李绛杨于陵

wáng bō zì míng yáng

王播,字明扬。

zēng zǔ jīn jiā zhōu sī mǎ

曾祖琎,嘉州司马。

zǔ shēng xián yáng lìng

祖升,咸阳令。

fù shù yáng fǔ cān jūn

父恕,扬府参军。

bō zhuó jìn shì dì dēng xián liáng fāng zhèng zhì kē shòu jí xián xiào lǐ zài qiān jiān chá yù shǐ zhuǎn diàn zhōng lì shì yù shǐ

播擢进士第,登贤良方正制科,授集贤校理,再迁监察御史,转殿中,历侍御史。

zhēn yuán mò xìng chén li shí wèi jīng zhào yǐn shì ēn pō héng cháng yù bō yú tú bù bì

贞元末, 幸臣李实为京兆尹,恃恩颇横,尝遇播于途,不避。

gù shì yǐn bì tái guān

故事,尹避台官。

bō yí wén dǐ zhī

播移文诋之;

shí nù hòu zòu bō wèi sān yuán lìng yù cuò zhī

实怒,后奏播为三原令,欲挫之。

bō shòu mìng qū fǔ yè xiè jǐn fǔ xiàn zhī yí

播受命,趋府谒谢,尽府县之仪。

jí lín suǒ bù zhèng lǐ xiū míng shì shì háo mén wèi cháng dài fǎ

及临所部,政理修明,恃势豪门,未尝贷法。

suì zhōng kǎo kè wèi jī yì zhī zuì

岁终考课,为畿邑之最。

shí yǐ qí rén yǒu zhèng shù shén lǐ zhòng zhī pín jiàn zhī yú shàng

实以其人有政术,甚礼重之,频荐之于上。

dé zōng qí zhī jiāng bù cì bá yòng huì mǔ sāng

德宗奇之,将不次拔用,会母丧。

shùn zōng jí wèi chú jià bù láng zhōng gǎi cháng ān lìng

顺宗即位,除驾部郎中,改长安令。

suì zhōng qiān gōng bù láng zhōng zhī tái zá cì jǔ gāng xiàn wéi rén suǒ chēng

岁中,迁工部郎中,知台杂,刺举纲宪, 为人所称。

zhuǎn kǎo gōng láng zhōng chū wèi guó zhōu cì shǐ

转考功郎中,出为虢州刺史。

li xùn lǐng yán tiě zòu wèi fù shǐ bīng bù láng zhōng

李巽领盐铁,奏为副使、兵部郎中。

yuán hé wǔ nián dài li yí jiǎn wèi yù shǐ zhōng chéng

元和五年,代李夷简为御史中丞。

zhèn jǔ cháo zhāng bǎi zhí xiū jǔ

振举朝章,百职修举。

shí yuè dài xǔ mèng róng wèi jīng zhào yǐn

十月,代许孟容为京兆尹。

shí jìn jūn zhū zhèn bù liè jī nèi jūn rén chū rù shǔ jiān pèi jiàn wǎng wǎng dào fā nán yǐ qín jiān

时禁军诸镇布列畿内,军人出入,属鞬佩剑,往往盗发,难以擒奸。

bù bō zòu qǐng jī nèi jūn zhèn jiāng zú chū rù bù dé chí róng jù zhū wáng fù mǎ quán háo zhī jiā bù dé yú jī nèi àn shì yīng quǎn tián liè zhī jù

布播奏请畿内军镇将卒,出入不得持戎具,诸王驸马权豪之家,不得于畿内按试鹰犬畋猎之具。

zhào cóng zhī zì shì jiān dào mǐ xī

诏从之,自是奸盗弭息。

liù nián sān yuè zhuǎn xíng bù shì láng chōng zhū dào yán tiě zhuǎn yùn shǐ

六年三月,转刑部侍郎,充诸道盐铁转运使。

bō cháng yú lì shù suī àn dú yāng zhǎng pōu xī rú liú xiá lì dǐ qī wú bù zhāng bài

播长于吏术,虽案牍鞅掌,剖析如流,黠吏诋欺,无不彰败。

shí tiān xià duō gù fǎ sì yì yàn kē tiáo fán zá

时天下多故,法寺议谳,科条繁杂。

bō bèi jǔ qián hòu gé tiáo zhì zhī zuò yòu

播备举前后格条,置之座右。

fán yǒu xiáng jué jí sù rú shén

凡有详决,疾速如神。

dāng shí shǔ liáo tàn fú bù xiá

当时属僚, 叹服不暇。

shí nián sì yuè gǎi lǐ bù shàng shū lǐng shǐ rú gù

十年四月,改礼部尚书,领使如故。

xiān shì li xùn yǐ chéng yì wèi jiāng huái yuàn guān yì yòu tōng quán huò jí bō lǐng shǐ zòu zhī wèi fù

先是,李巽以程异为江淮院官,异又通泉货,及播领使,奏之为副。

dāng wáng shī tǎo wú yuán jì lìng yì chéng chuán wǎng jiāng huái fù yú dà jí yǐ zhì zéi píng shēn yǒu lì yān

当王师讨吴元济,令异乘传往江淮,赋舆大集,以至贼平,深有力焉。

jí huáng fǔ bó yòng shì kǒng bō dà yòng nǎi qǐng yǐ shǐ wu mìng chéng yì lǐng zhī bō shǒu běn guān ér yǐ

及皇甫镈用事,恐播大用,乃请以使务命程异领之,播守本官而已。

shí sān nián jiǎn jiào hù bù shàng shū chéng dū yǐn jiàn nán xi chuān jié dù shǐ

十三年,检校户部尚书、成都尹、剑南西川节度使。

mù zōng jí wèi huáng fǔ bó biǎn bō lèi biǎo qiú hái jīng shī

穆宗即位,皇甫镈贬,播累表求还京师。

cháng qìng yuán nián qī yuè zhēng hái bài xíng bù shàng shū fù lǐng yán tiě zhuǎn yùn děng shǐ

长庆元年七月,征还,拜刑部尚书, 复领盐铁转运等使。

shí yuè jiān zhōng shū shì láng píng zhāng shì lǐng shǐ rú gù

十月,兼中书侍郎、平章事,领使如故。

cháng qìng zhōng nèi wài quán chén lǜ duō jiǎ jiè

长庆中,内外权臣, 率多假借。

bō yīn tóng yán zhuó jū fǔ bì zhuān yǐ chéng yíng wéi shì ér ān wēi qǐ wò bù cuò yī yán

播因铜盐擢居辅弼,专以承迎为事,而安危启沃,不措一言。

shí hé běi fù pàn cháo tíng yòng bīng

时河北复叛,朝廷用兵。

huì péi dù zì tài yuán rù jìn cháo yě wù lùn yán dù bù yí jū wài

会裴度自太原入觐,朝野物论,言度不宜居外。

míng nián sān yuè liú dù fù zhī zhèng shì yǐ bō dài dù wèi huái nán jié dù shǐ jiǎn jiào yòu pú yè lǐng shǐ rú gù

明年三月,留度复知政事,以播代度为淮南节度使、检校右仆射,领使如故。

réng qǐng xié yán tiě yìn fù zhèn shàng dōu yuàn yìn qǐng bié gěi cì cóng zhī

仍请携盐铁印赴镇,上都院印,请别给赐,从之。

bō zhì huái nán shǔ suì hàn jiǎn rén xiāng dàn shí kè zuì bù chōng shè fǎ póu liǎn bǐ wū jiē yuàn

播至淮南,属岁旱俭,人相啖食,课最不充,设法掊敛, 比屋嗟怨。

jìng zōng jí wèi jiù jiā yín qīng guāng lù dài fu jiǎn jiào sī kōng ba yán tiě zhuǎn yùn shǐ

敬宗即位,就加银青光禄大夫、检校司空,罢盐铁转运使。

shí zhōng wèi wáng shǒu chéng yòng shì bō zì luò lì quán guǎng qiú zhēn yì lìng fù xīn lì nèi jié shǒu chéng yǐ wéi zhī zhù

时中尉王守澄用事, 播自落利权,广求珍异,令腹心吏内结守澄,以为之助。

shǒu chéng chéng xián qǐ zòu yán bō yǒu cái shàng yú yán yīng yán zhī

守澄乘闲启奏,言播有才, 上于延英言之。

jiàn yì dài fū dú gū lǎng zhāng zhòng fāng qǐ jū láng kǒng mǐn xíng liǔ gōng quán sòng shēn xī bǔ quē wéi rén shí liú dūn rú shí yí li jǐng ràng xuē tíng lǎo děng qǐng kāi yán yīng miàn zòu bō zhī jiān xié jiāo jié chǒng xìng fù qiú dà yòng

谏议大夫独孤朗、张仲方,起居郎孔敏行、柳公权、宋申锡,补阙韦仁实、刘敦儒,拾遗李景让、薛廷老等,请开延英面奏播之奸邪,交结宠幸,复求大用。

tiān zǐ chōng yòu bù néng yòng qí yán

天子冲幼,不能用其言。

zì shì wù yì fēn rán bù xi

自是,物议纷然不息。

míng nián zhēng yuè bō fù lǐng yán tiě zhuǎn yùn shǐ

明年正月,播复领盐铁转运使。

bō jì dé jiù zhí nǎi yú tóng yán zhī nèi qiǎo wèi fù liǎn yǐ shì yuè jìn

播既得旧职,乃于铜盐之内,巧为赋敛,以事月进。

míng wéi xiàn yú qí shí zhèng é wu xī jiǎng zhuó bù xù rén yán

名为羡余,其实正额, 务希奖擢,不恤人言。

shí yáng zhōu chéng nèi guān hé shuǐ qiǎn yù hàn jí zhì cáo chuán

时扬州城内官河水浅,遇旱即滞漕船。

nǎi zòu zì chéng nán chāng mén xi qī lǐ gǎng kāi hé xiàng dōng qū qǔ qǔ chán zhì sì qiáo tōng jiù guān hé kāi záo shāo shēn zhōu háng yì jì

乃奏自城南阊门西七里港开河向东,屈曲取禅智寺桥通旧官河,开凿稍深,舟航易济;

suǒ kāi cháng yī shí jiǔ lǐ qí gōng yì liào dù bù pò shěng qián dāng shǐ fāng yuán zì bèi ér cáo yùn bù zǔ

所开长一十九里,其工役料度,不破省钱,当使方圆自备,而漕运不阻。

hòu zhèng lài zhī

后政赖之。

wén zōng jí wèi jiù jiā jiǎn jiào sī tú

文宗即位,就加检校司徒。

tài hé yuán nián wǔ yuè zì huái nán rù jìn jìn dà xiǎo yín wǎn sān qiān sì bǎi méi líng juàn èr shí wàn pǐ

太和元年五月,自淮南入觐,进大小银碗三千四百枚、绫绢二十万匹。

liù yuè bài shàng shū zuǒ pú yè tóng píng zhāng shì lǐng shǐ rú gù

六月,拜尚书左仆射、同平章事,领使如故。

èr nián jìn fēng tài yuán gōng tài qīng gōng shǐ

二年,进封太原公、太清宫使。

sì nián zhēng yuè huàn hóu zhǒng bào zú shí nián qī shí èr

四年正月,患喉肿暴卒,时年七十二。

fèi cháo sān rì zèng tài wèi

废朝三日,赠太尉。

bō chū zì dān mén yǐ wén cí zì lì

播出自单门,以文辞自立;

jiàn shēng huá xiǎn yù yǒu néng míng

践升华显,郁有能名。

ér suí shì chén fú bù cún shì xíng

而随势沉浮,不存士行;

jiān yá jìn qǔ jūn zǐ chǐ zhī

奸邪进取,君子耻之。

rán tiān xìng qín yú lì shì shǐ wu tián wěi xū lì yíng tíng qǔ jué bù shū duī àn yíng jī tā rén ruò bù kān shèng ér bō yòng cǐ wèi shì

然天性勤于吏事,使务填委,胥吏盈廷取决,簿书堆案盈几, 他人若不堪胜,而播用此为适。

bō zi shì dì yán qǐ

播子式,弟炎、起。

yán zhēn yuán shí wǔ nián dēng jìn shì dì lèi guān zhì tài cháng bó shì zǎo shì

炎,贞元十五年登进士第,累官至太常博士,早世。

zi duó liào

其子铎、镣。

qǐ zì jǔ zhī zhēn yuán shí sì nián zhuó jìn shì dì shì hè jí xián xiào lǐ dēng zhì cè zhí yán jí jiàn kē shòu lán tián wèi

起,字举之,贞元十四年擢进士第,释褐集贤校理,登制策直言极谏科,授蓝田尉。

zǎi xiàng li jí fǔ zhèn huái nán yǐ jiān chá chōng zhǎng shū jì

宰相李吉甫镇淮南,以监察充掌书记。

rù cháo wèi diàn zhōng qiān qǐ jū láng sī xūn yuán wài láng zhí shǐ guǎn

入朝为殿中,迁起居郎、司勋员外郎、 直史馆。

yuán hé shí sì nián yǐ bǐ bù láng zhōng zhī zhì gào

元和十四年,以比部郎中知制诰。

mù zōng jí wèi bài zhōng shū shè rén

穆宗即位,拜中书舍人。

cháng qìng yuán nián qiān lǐ bù shì láng

长庆元年,迁礼部侍郎。

qí nián qián huī zhǎng gòng shì wèi cháo chén qǐng tuō rén yǐ wéi làn

其年,钱徽掌贡士,为朝臣请托,人以为滥。

zhào qǐ yǔ tóng zhí bái jū yì fù shì fù luò zhě duō

诏起与同职白居易覆试,覆落者多。

huī biǎn guān qǐ suì dài huī wèi lǐ bù shì láng

徽贬官,起遂代徽为礼部侍郎。

zhǎng gòng èr nián de shì yóu jīng

掌贡二年,得士尤精。

xiān shì gòng jǔ wěi làn shì mén zǐ dì jiāo xiāng chóu zuò

先是,贡举猥滥,势门子弟,交相酬酢;

hán mén jùn zào shí qì liù qī

寒门俊造,十弃六七。

jí yuán zhěn li shēn zài hàn lín shēn nù qí shì gù yǒu fù shì zhī kē

及元稹、李绅在翰林,深怒其事,故有覆试之科。

jí qǐ kǎo gòng shì zòu dāng sī suǒ xuǎn jìn shì jù suǒ kǎo zá wén xiān sòng zhōng shū lìng zǎi chén yuè shì kě fǒu rán hòu xià dāng sī fàng bǎng

及起考贡士,奏当司所选进士,据所考杂文,先送中书,令宰臣阅视可否,然后下当司放榜。

cóng zhī

从之。

yì zhě yǐ wéi qǐ suī bì shì fēi shī gòng zhí yě gù chū wèi hé nán yǐn

议者以为起虽避是非,失贡职也, 故出为河南尹。

rù wèi lì bù shì láng

入为吏部侍郎。

wén zōng jí wèi jiā jí xián xué shì pàn yuàn shì

文宗即位,加集贤学士、判院事。

yǐ xiōng bō wèi pú yè fǔ zhèng bù yù diǎn xuǎn bù gǎi bīng bù shì láng

以兄播为仆射辅政,不欲典选部,改兵部侍郎。

tài hé èr nián chū wèi shǎn guó guān chá shǐ jiān yù shǐ dài fū

太和二年,出为陕虢观察使、兼御史大夫。

sì nián rù bài shàng shū zuǒ chéng

四年,入拜尚书左丞。

jū bō zhī sàng hào huǐ guò lǐ yǒu tì yóu zhì

居播之丧, 号毁过礼,友悌尤至。

qiān hù bù shàng shū pàn dù zhī

迁户部尚书、判度支。

yǐ xī běi biān bèi suì yǒu hé shì yǐ gěi jūn láo rén kuì wǎn zòu yú líng wǔ bīn níng qǐ yíng tián

以西北边备,岁有和市以给军,劳人馈挽,奏于灵武,邠宁起营田。

liù nián jiǎn jiào lì bù shàng shū hé zhōng yǐn hé zhōng jìn jiàng jié dù shǐ

六年,检校吏部尚书、河中尹、河中晋绛节度使。

shí shǔ huáng hàn sù jià bào yǒng háo mén bì dí yǐ yāo shàn jià

时属蝗旱,粟价暴踊,豪门闭籴,以邀善价。

qǐ yán jiè chǔ xù zhī jiā chū sù yú shì yǐn zhě zhì zhī yú fǎ yóu shì mín huò jì yān

起严诫储蓄之家,出粟于市,隐者致之于法,由是民获济焉。

qī nián rù wèi bīng bù shàng shū

七年,入为兵部尚书。

bā nián jiǎn jiào yòu pú yè xiāng zhōu cì shǐ chōng shān nán dōng dào jié dù

八年,检校右仆射、襄州刺史,充山南东道节度。

jiāng hàn shuǐ tián qián zhèng náo fǎ táng yàn quē huài

江、汉水田,前政挠法,塘堰缺坏。

qǐ xià chē mìng cóng shì li yè xíng shǔ jùn jiǎn shì ér bǔ shàn tè wèi shuǐ fǎ mín wú xiōng nián

起下车,命从事李业行属郡, 检视而补缮,特为水法,民无凶年。

jiǔ nián jiù jiā yín qīng guāng lù dài fu

九年,就加银青光禄大夫。

shí li xun yòng shì xun jí qǐ gòng jǔ mén shēng yě yù yuán qǐ wèi xiāng

时李训用事,训即起贡举门生也,欲援起为相。

bā yuè zhào bài bīng bù shì láng pàn hù bù shì

八月,诏拜兵部侍郎,判户部事。

qí dōng xun bài qǐ yǐ rú sù zhǎng zhě rén bù yǐ wèi lèi dàn ba pàn hù bù shì

其冬,训败,起以儒素长者,人不以为累,但罢判户部事。

wén zōng hǎo wén yóu shàng gǔ xué

文宗好文,尤尚古学。

zhèng tán cháng yú jīng yì qǐ cháng yú bó qià jù yǐn hàn lín jiǎng lùn jīng shǐ

郑覃长于经义,起长于博洽,俱引翰林,讲论经史。

qǐ pì yú shì xué suī guān wèi chóng zhòng dān wán wú cēn

起僻于嗜学,虽官位崇重,耽玩无𥮾;

sù yè zī zī dài wàng qǐn shí shū wú bù lǎn jīng mù mí yí

夙夜孜孜,殆忘寝食,书无不览,经目靡遗。

zhuǎn bīng bù shàng shū

转兵部尚书。

yǐ zhuāng kè tài zǐ dēng chǔ yù lìng rú zhě shòu jīng nǎi jiān tài zǐ shì dú pàn tài cháng qīng chōng lǐ yí xiáng dìng shǐ chuàng zào lǐ shén jiǔ yù zòu yì yuē

以庄恪太子登储,欲令儒者授经,乃兼太子侍读,判太常卿,充礼仪详定使,创造礼神九玉,奏议曰:

bāng guó zhī lǐ sì wèi dà shì

邦国之礼,祀为大事;

guī bì zhī yì jīng yǒu qián guī

珪璧之议,经有前规。

jǐn àn zhōu lǐ tiān dì sì fāng yǐ cāng bì lǐ tiān huáng cóng lǐ de qīng guī lǐ dōng fāng chì zhāng lǐ nán fāng bái hǔ lǐ xī fāng hēi huáng lǐ běi fāng

谨按《周礼》:“天地四方,以苍璧礼天,黄琮礼地,青珪礼东方,赤璋礼南方,白琥礼西方,黑璜礼北方。

yòu yún sì guī yǒu dǐ yǐ sì tiān liǎng guī yǒu dǐ yǐ sì de guī bì yǐ sì rì yuè xīng chén

”又云:“四圭有邸以祀天”,“两圭有邸以祀地”,“圭璧以祀日月星辰”。

fán cǐ jiǔ qì jiē sì shén zhī yù yě

凡此九器,皆祀神之玉也。

yòu yún yǐ yīn sì sì hào tiān shàng dì

又云:“以禋祀祀昊天上帝。

zhèng xuán yún yīn yān yě wèi yù bì jì qì fán zhī ér shēng yān yǐ bào yáng yě

”郑玄云:“禋,烟也,为玉币, 祭讫燔之,而升烟以报阳也。

jīn yǔ kāi yuán lǐ yì tóng cǐ zé fén yù zhī yàn yě

”今与《开元礼》义同,此则焚玉之验也。

yòu zhōu lǐ zhǎng guó zhī yù zhèn dà bǎo qì ruò dà jì jì shì ér cáng zhī

又《周礼》: “掌国之玉镇大宝器,若大祭,既事而藏之。

cǐ zé shōu yù zhī zhèng yě

”此则收玉之证也。

liáng dài cuī líng ēn zhuàn sān lǐ yì zōng yún fán jì tiān shén gè yǒu èr yù yī yǐ lǐ shén yī zé fán zhī

梁代崔灵恩撰 《三礼义宗》云:“凡祭天神,各有二玉:一以礼神,一则燔之。

lǐ shén zhě qì shì què shōu

礼神者,讫事却收;

sì shén zhě yǔ shēng jù liǎo

祀神者,与牲俱燎。

zé líng ēn zhī yì hé yú lǐ jīng

”则灵恩之义,合于《礼经》。

jīn guó jiā jiāo tiān sì de sì shén zhī yù cháng yòng

今国家郊天祀地,祀神之玉常用;

shǒu jīng jù gǔ lǐ shén zhī yù zé wú

守经据古,礼神之玉则无。

chén děng qǐng xià yǒu sī jīng qiú liáng yù chuàng zào cāng bì huáng cóng děng jiǔ qì jì qì zé cáng zhī

臣等请下有司,精求良玉,创造苍璧、黄琮等九器,祭讫则藏之。

qí liǎo yù jí yī cháng zhì

其燎玉即依常制。

cóng zhī

从之。

wèi tài zǐ guǎng wǔ yùn tú jí wén chǎng xiù jù děng xiàn zhī

为太子广《五运图》及《文场秀句》等献之。

sān nián yǐ běn guān chōng hàn lín shì jiǎng xué shì

三年,以本官充翰林侍讲学士。

zhuāng kè tài zǐ hōng zhào qǐ wèi āi cè wén cí qíng wǎn lì

庄恪太子薨,诏起为哀册文,辞情婉丽。

sì nián qiān tài zǐ shǎo shī pàn bīng bù shì shì jiǎng rú gù

四年,迁太子少师,判兵部事,侍讲如故。

yǐ qí jiā pín tè zhào měi yuè gē xiān sháo yuàn yuè liào qián sān bǎi qiān tiān gěi

以其家贫,特诏每月割仙韶院月料钱三百千添给。

qǐ fù yú wén xué ér lǐ jiā wú fǎ fèng liào rù mén jí wéi pú qiè suǒ yǒu

起富于文学,而理家无法,俸料入门,即为仆妾所有。

dì yǐ shī yǒu zhī ēn tè jiā zhōu gěi

帝以师友之恩,特加周给。

yì zhě yǐ yǔ líng guān fēn gěi kě wèi chǐ zhī

议者以与伶官分给,可为耻之。

wǔ zōng jí wèi bā yuè chōng shān líng lǔ bù shǐ

武宗即位,八月,充山陵卤簿使。

shū mì shǐ liú hóng yì xuē jì léng jù zhū yù yīn shān líng bīng shì móu fèi lì

枢密使刘弘逸、薛季棱惧诛,欲因山陵兵士谋废立。

qǐ yǔ shān líng shǐ zhī qí móu mì zòu jiē fú zhū

起与山陵使知其谋,密奏,皆伏诛。

xún jiǎn xiào zuǒ pú yè dōng dōu liú shǒu pàn dōng dōu shàng shū shěng shì

寻检校左仆射、东都留守,判东都尚书省事。

huì chāng yuán nián zhēng bài lì bù shàng shū pàn tài cháng qīng shì

会昌元年,征拜吏部尚书,判太常卿事。

sān nián quán zhī lǐ bù gòng jǔ

三年,权知礼部贡举。

míng nián zhèng bài zuǒ pú yè fù zhī gòng jǔ

明年,正拜左仆射,复知贡举。

qǐ qián hòu sì diǎn gòng bù suǒ xuǎn jiē dāng dài cí yì zhī shì yǒu míng yú shí rén jiē shǎng qí jīng jiàn xùn gōng yě

起前后四典贡部,所选皆当代辞艺之士,有名于时,人皆赏其精鉴徇公也。

qí nián qiū chū wèi xìng yuán yǐn jiān tóng píng zhāng shì chōng shān nán xī dào jié dù shǐ

其年秋,出为兴元尹,兼同平章事,充山南西道节度使。

fù zhèn rì yán yīng cí

赴镇日,延英辞。

dì wèi zhī yuē qīng guó zhī qí lǎo zǎi xiàng wú nèi wài zhèn yǒu quē zhèng fēi biǎo yǐ wén

帝谓之曰: “卿国之耆老,宰相无内外,朕有阙政,飞表以闻。

yàn cì pō hòu

”宴赐颇厚。

zài zhèn èr nián yǐ lǎo jí qiú dài bù xǔ

在镇二年,以老疾求代,不许。

dà zhōng yuán nián zú yú zhèn shí nián bā shí bā

大中元年,卒于镇,时年八十八。

fèi cháo sān rì zèng tài wèi shì yuē wén yì

废朝三日,赠太尉,谥曰文懿。

wén jí yī bǎi èr shí juǎn wǔ wěi tú shí juǎn xiě xuān shí juǎn

文集一百二十卷,《五纬图》十卷,《写宣》十卷。

qǐ shì jiǎng shí huò pì zì yí shì lìng zhōng shǐ kǒu xuān jí yǐ bǎng zi duì gù míng yuē xiě xuān

起侍讲时,或僻字疑事,令中使口宣,即以榜子对,故名曰《写宣》。

zǐ guī sì

子龟嗣。

guī zì dà nián

龟,字大年。

xìng jiǎn dàn xiāo sǎ bù lè shì jìn

性简淡萧洒,不乐仕进。

shǎo yǐ shī jiǔ qín shū zì shì bù cóng kē shì

少以诗酒琴书自适,不从科试。

jīng chéng guāng fú lǐ dì qǐ xiōng dì tóng jū sī wèi hóng chǎng

京城光福里第,起兄弟同居,斯为宏敞。

guī yì zài rén wài juàn jiē péng yóu nǎi yú yǒng dá lǐ yuán lín shēn pì chù chuàng shū zhāi yín xiào qí jiān mù wéi bàn yǐn tíng

龟意在人外,倦接朋游,乃于永达里园林深僻处创书斋,吟啸其间,目为“半隐亭”。

jí cóng fù qǐ zài hé zhōng yú zhōng tiáo shān gǔ zhōng qǐ cǎo táng yǔ shān rén dào shì yóu shuò wàng yī hái fǔ dì hòu rén mù wéi láng jūn gǔ

及从父起在河中,于中条山谷中起草堂,与山人道士游,朔望一还府第,后人目为“郎君谷”。

jí qǐ bǎo lí dōng zhōu guī yú lóng mén xi gǔ gòu sōng zhāi qī xī wǎng lái fàng huái shì wài

及起保厘东周,龟于龙门西谷构松斋,栖息往来,放怀事外。

qǐ zhèn xìng yuán yòu yú hàn yáng zhī lóng shān lì yǐn shè měi fú zhōu ér wǎng qí xián yì rú cǐ

起镇兴元,又于汉阳之龙山立隐舍,每浮舟而往, 其闲逸如此。

wǔ zōng zhī zhī yǐ zuǒ shí yí zhēng

武宗知之,以左拾遗征。

jiǔ zhī fāng zhì diàn tíng yī xiè chén qíng yuē chén cái shū sàn wú yòng yú shí jiā yǐ jí bìng suǒ yīng bù rèn lù shì

久之,方至殿廷一谢,陈情曰:“臣才疏散, 无用于时,加以疾病所婴,不任禄仕。

chén fù nián jiāng jiǔ shí zuò zhèn yuǎn fān xǐ jù zhī nián quē yú gòng shì

臣父年将九十,作镇远籓,喜惧之年,阙于供侍。

qǐ ba jīn zhí yǐ fèng chén hūn

乞罢今职,以奉晨昏。

shàng yōu zhào xǔ zhī

”上优诏许之。

míng nián dīng fù yōu

明年,丁父忧。

fú què yǐ yòu bǔ quē zhēng qiān shì yù shǐ shàng shū láng

服阕,以右补阙征, 迁侍御史、尚书郎。

dà zhōng mò chū wèi xuān xī tuán liàn guān chá fù shǐ cì fēi

大中末,出为宣歙团练观察副使,赐绯。

rù wèi cí bù láng zhōng shǐ guǎn xiū zhuàn

入为祠部郎中、史馆修撰。

qián cóng cuī yú èr xuān xī jí yú zhèn hé zhōng yòu zòu wèi fù shǐ

前从崔玙贰宣歙,及玙镇河中,又奏为副使。

rù wèi bīng bù láng zhōng cì jīn zǐ xún zhī zhì gào

入为兵部郎中,赐金紫,寻知制诰。

xián tōng mò yǐ dì duó zài zhōng shū bù yù zài jìn yè gǎi tài cháng shǎo qīng xún jiǎn xiào yòu sàn qí cháng shì tóng zhōu cì shǐ

咸通末,以弟铎在中书,不欲在禁掖,改太常少卿,寻检校右散骑常侍、同州刺史。

yá jiāng bái yuē zhě shén jiǎo dù qián hòu fáng yù shǐ bù néng zhì

牙将白约者,甚狡蠹,前后防御使不能制。

guī yīn shì fā chī sǐ yǐ xùn rén jiē wèi wēi zì xiào

龟因事发,笞死以徇,人皆畏威自效。

shí sì nián zhuǎn yuè zhōu cì shǐ yù shǐ dài fū zhè dōng tuán liàn guān chá shǐ

十四年,转越州刺史、御史大夫、浙东团练观察使。

xiān shì guī xiōng shì fǔ lín cǐ jùn yǒu huì zhèng

先是,龟兄式抚临此郡, 有惠政;

wén guī fù zhì wǔ biàn yíng zhī

闻龟复至,舞抃迎之。

shǔ xú sì zhī luàn jiāng huái dào qǐ shān yuè luàn gōng jùn wèi zéi suǒ hài

属徐、泗之乱,江淮盗起,山越乱,攻郡,为贼所害。

zèng gōng bù shàng shū

赠工部尚书。

zi ráo

子荛。

ráo kǔ xué shàn zhǔ wén

荛苦学,善属文。

yǐ jì fù zuò xiāng bì xián bù jiù kē shì

以季父作相,避嫌不就科试。

qián fú chū cuī jǐn lián chá hú nán cuī juān zhèn jiāng líng jiē pì wéi cóng shì

干符初,崔瑾廉察湖南,崔涓镇江陵,皆辟为从事。

xiāo gòu zuò xiāng zòu shòu lán tián wèi zhí shǐ guǎn qiān zuǒ shí yí yòu bǔ quē zhōng chéng lú yá zòu wèi shì yù shǐ

萧遘作相,奏授蓝田尉,直史馆,迁左拾遗、右补阙,中丞卢涯奏为侍御史。

cóng xī zōng xìng shān nán bài yòu sī yuán wài láng zú

从僖宗幸山南,拜右司员外郎,卒。

zi quán zhōng xīng shì zhì bīng bù shàng shū

子权,中兴仕至兵部尚书。

shì yǐ mén yìn lèi qiān jiān chá yù shǐ zhuǎn diàn zhōng yì qiǎo huàn

式以门荫,累迁监察御史,转殿中,亦巧宦。

tài hé zhōng yī yǐ zhèng zhù yè wáng shǒu chéng wèi zhōng chéng guī róng suǒ hé chū wèi jiāng líng shǎo yǐn

太和中,依倚郑注,谒王守澄, 为中丞归融所劾,出为江陵少尹。

dà zhōng hòu jiàn gēng shěng shǔ

大中后,践更省署。

xián tōng chū wèi zhè dōng guān chá shǐ

咸通初,为浙东观察使。

cǎo zéi chóu fu jù míng zhōu pàn lái gōng kuài jī shì tǎo píng zhī

草贼仇甫据明州叛,来攻会稽,式讨平之。

shì yǒu wēi lüè

式有威略。

sān nián xú zhōu yín dāo jūn pàn yǐ shì wèi xú zhōu jié dù shǐ

三年,徐州银刀军叛,以式为徐州节度使。

shì zhì zhèn jǐn zhū yín dāo děng qī jūn xú fāng píng dìng

式至镇,尽诛银刀等七军,徐方平定。

tiān zǐ jiā zhī

天子嘉之。

hòu lèi lì fāng rèn zú

后累历方任,卒。

duó zì guī fàn

铎,字归范。

huì chāng chū jìn shì dì liǎng pì shǐ fǔ

会昌初进士第,两辟使府。

dà zhōng chū rù wèi jiān chá yù shǐ

大中初,入为监察御史。

xián tōng chū yóu jià bù láng zhōng zhī zhì gào bài zhōng shū shè rén

咸通初,由驾部郎中知制诰,拜中书舍人。

wǔ nián zhuǎn lǐ bù shì láng diǎn gòng shì liǎng suì shí chēng dé rén

五年,转礼部侍郎,典贡士两岁,时称得人。

qī nián yǐ hù bù shì láng pàn dù zhī qiān lǐ bù shàng shū

七年, 以户部侍郎、判度支,迁礼部尚书。

shí èr nián yǐ běn guān tóng píng zhāng shì

十二年,以本官同平章事。

shí zǎi xiāng wéi bǎo héng yǐ bá zhuó zhī ēn shì duó yóu jǐn lèi jiān xíng bù lì bù shàng shū

时宰相韦保衡以拔擢之恩,事铎尤谨,累兼刑部、吏部尚书。

xī zōng jí wèi jiā yòu pú yè

僖宗即位,加右仆射。

bǎo héng dé zuì yǐ duó jiǎn jiào yòu pú yè chū wèi biàn zhōu cì shǐ xuān wǔ jūn jié dù shǐ

保衡得罪,以铎检校右仆射,出为汴州刺史、宣武军节度使。

duó yǒu jīng shì dà zhì yǐ ān bāng wéi jǐ rèn shì yǒu tuī zhī

铎有经世大志,以安邦为己任,士友推之。

qián fú èr nián hé nán jiāng zuǒ xiāng jì kòu dào jié jí nèi guān tián lìng zī sù wén duó míng nǎi fù zhào duó bài yòu pú yè mén xià shì láng tóng píng zhāng shì

干符二年,河南、江左相继寇盗结集,内官田令孜素闻铎名,乃复召铎,拜右仆射、门下侍郎、同平章事。

sì nián zéi xiàn jiāng líng yáng zhī wēn shī shǒu sòng wēi pò zéi shī cè

四年,贼陷江陵,杨知温失守,宋威破贼失策。

cháo yì tǒng shuài zǎi xiàng lú xié chēng gāo pián lèi lì zhàn gōng yi fù jūn bǐng wù yì wèi yǔn

朝议统率,宰相卢携称高骈累立战功,宜付军柄,物议未允。

duó tíng zòu yuē chén tiǎn zǎi zhí zhī zhǎng zài cháo bù zú fēn bì xià zhī yōu

铎廷奏曰:“臣忝宰执之长,在朝不足分陛下之忧。

chén yuàn zì lǜ zhū jūn dàng dí qún dào

臣愿自率诸军,荡涤群盗。

cháo yì rán zhī

”朝议然之。

wǔ nián yǐ duó shǒu sī tú mén xià shì láng tóng píng zhāng shì jiān jiāng líng yǐn jīng nán jié dù shǐ chōng zhū dào héng yíng bīng mǎ dū tǒng

五年,以铎守司徒、门下侍郎、同平章事,兼江陵尹、 荆南节度使,充诸道行营兵马都统。

duó zhì zhèn suí huái liú sàn wán qì jūn róng jī nián zhī jiān wǔ bèi yán zhěng

铎至镇,绥怀流散,完葺军戎,期年之间,武备严整。

shí yǎn zhōu jié dù shǐ li xì zhě xī píng wáng shèng zhī sūn yǐ qí jiā shì jiāng cái zòu yòng wèi dū tǒng dōu yā yá jiān xiāng nán tuán liàn shǐ

时兖州节度使李系者,西平王晟之孙,以其家世将才,奏用为都统都押衙,兼湘南团练使。

shí huáng cháo zài lǐng nán duó xī yǐ jīng jiá fù xì lìng fēn bīng è lǐng lù

时黄巢在岭南,铎悉以精甲付系,令分兵扼岭路。

xì wú jiāng lüè wēi yǒu kǒu cái jūn zhèng bù lǐ

系无将略,微有口才,军政不理。

guǎng míng chū zéi zì lǐng nán kòu hú nán zhū jùn xì shǒu chéng zì gù bù gǎn chū zhàn

广明初,贼自岭南寇湖南诸郡,系守城自固,不敢出战。

zéi biān mù wèi fá yán xiāng ér xià jí gōng tán zhōu xiàn zhī

贼编木为 伐,沿湘而下,急攻潭州,陷之。

xì jiá bīng wǔ wàn jiē wèi zéi suǒ shā tóu shī yú jiāng

系甲兵五万,皆为贼所杀,投尸于江。

duó wén xì bài lìng bù jiàng dǒng hàn hóng shǒu jiāng líng zì lǜ bīng wàn yú huì xiāng yáng zhī shī

铎闻系败,令部将董汉宏守江陵,自率兵万余会襄阳之师。

jiāng líng jìng xiàn yú zéi

江陵竟陷于贼。

tiān zǐ bù zhī zé

天子不之责。

bà xiāng shǒu tài zǐ tài shī

罢相,守太子太师。

zǎi xiàng lú xié yòng shì jìng yǐ huái nán gāo pián dài duó wèi dū tǒng

宰相卢携用事,竟以淮南高骈代铎为都统。

qí nián qiū zéi fén piāo huái nán gāo pián cuò bài

其年秋,贼焚剽淮南,高骈挫败。

jí zéi xiàn liǎng jīng lú xié dé zuì tiān zǐ yòng zhèng tián wèi bīng mǎ dū tǒng

及贼陷两京,卢携得罪,天子用郑畋为兵马都统。

míng nián tián bìng guī xíng zài cháo yì fù yǐ duó wèi shì zhōng huá zhōu cì shǐ yì chéng jūn jié dù shǐ chōng zhū dào xíng yíng dū tǒng

明年,畋病归行在,朝议复以铎为侍中、滑州刺史、义成军节度使,充诸道行营都统。

lǜ jìn jūn shān nán dōng shǔ zhī shī sān wàn yíng yú zhōu zhì dōng jìn tún líng gǎn sì

率禁军、山南、东蜀之师三万,营于盩厔东,进屯灵感寺。

míng nián chūn yǎn yùn xú xǔ zhèng huá bīn níng fèng xiáng shí zhèn zhī shī dà jí guān nèi

明年春,兖、郓、徐、许、郑、滑、邠、宁、凤翔十镇之师大集关内。

shí zéi yǐ jiàn míng hào

时贼已僭名号;

yǐ qián jiàn dōng guān chá shǐ cuī qiú shàng ràng wèi zǎi xiàng chuán wěi mìng

以前渐东观察使崔璆、尚让为宰相,传伪命。

tiān xià fān shuài duō chí liǎng duān

天下籓帅,多持两端。

jì wén duó chuán xí sì fāng zhū hóu fān rán jǐng fù

既闻铎传檄四方,诸侯翻然景附。

zéi zhī hào lìng dōng xī bù guò qí huá nán běi zhǐ jí shān hé

贼之号令,东西不过岐、华,南北止及山、河。

ér jìn zú xiāo jiàng rì chí tū yú guó mén qún zéi yóu shì lí xīn

而劲卒骁将,日驰突于国门,群贼由是离心。

qí nián qiū zéi jiāng zhū wēn jiàng shōu tóng zhōu

其年秋,贼将朱温降,收同州。

shí yī yuè zéi huá zhōu shù zú qī qiān lái bēn

十一月, 贼华州戍卒七千来奔。

sān nián èr yuè shā tuó jūn zhì shōu huá zhōu

三年二月,沙陀军至,收华州。

sì yuè bài zéi yú liáng tián pō suì shōu jīng chéng

四月,败贼于良田坡,遂收京城。

fēng duó jìn guó gōng

封铎晋国公。

duó jiā zhōng shū lìng yǐ shōu chéng zhū jiāng liàng qí gōng fá gāo xià chéng zhì jué shǎng yǐ wén

铎加中书令,以收城诸将,量其功伐高下,承制爵赏以闻。

shì shí guó mìng wēi ruò zhuì liú tiān zǐ bō yuè mán zōu dà shì qù yǐ

是时国命危若缀旒,天子播越蛮陬,大事去矣。

ruò fēi zhèng tián zhī fèn fā duó zhī zhōng yì zé tǔ yùn zhī lóng tì wèi kě zhī yě

若非郑畋之奋发,铎之忠义,则土运之隆替,未可知也。

zì cháo ràng zhī luàn guān dōng fāng zhèn yá jiāng jiē zhú zhǔ shuài zì hào fān chén

自巢、让之乱,关东方镇牙将,皆逐主帅,自号籓臣。

shí pǔ jù xú zhōu zhū xuān jù yùn zhōu zhū jǐn jù yǎn zhōu wáng jìng wǔ jù qīng zhōu zhōu jí jù xǔ zhōu wáng zhòng róng jù hé zhōng zhū gě shuǎng jù hé yáng jiē zì shàn yī fān zhí gòng bù rù shǎng fá yóu jǐ

时溥据徐州,朱瑄据郓州,朱瑾据兖州,王敬武据青州,周岌据许州,王重荣据河中,诸葛爽据河阳,皆自擅一籓,职贡不入,赏罚由己。

jì zhú zéi chū guān yóu shì gōng fá cháo tíng gū xī bù xiá

既逐贼出关,尤恃功伐,朝廷姑息不暇。

cháo zéi chū guān dōng yǔ cài shuài qín zōng quán hé zòng

巢贼出关东,与蔡帅秦宗权合纵。

shí pǔ jǔ bīng xú fāng qǐng shēn xiān tǎo zéi nǎi shòu pǔ dū tǒng zhī mìng

时溥举兵徐方,请身先讨贼,乃授溥都统之命。

shí jūn jūn róng shǐ tián lìng zī yǐ nèi guān yáng fù guāng yǒu jiān hù yòng shī zhī gōng yóu jì rú chén lì shì gù yǒu shí pǔ zhī shòu

十军军容使田令孜,以内官杨复光有监护用师之功,尤忌儒臣立事,故有时溥之授。

chū duó chū jūn jiān zhèng huá jié dù shǐ yǐ biàn gòng kuì

初,铎出军,兼郑滑节度使,以便供馈。

zhì shì ba duó dū tǒng zhī quán lìng zhàng jié guī fān

至是,罢铎都统之权,令仗节归籓。

duó yǐ zhū quán zhōng yú jǐ yǒu ēn yǐ wèi fān bì

铎以朱全忠于己有恩,倚为籓蔽。

chū quán zhōng cí lǐ gōng shùn jì ér quán zhōng jūn lǚ shāo jí qí yì jiàn jù

初,全忠辞礼恭顺,既而全忠军旅稍集,其意渐倨。

duó zhī bù kě yī biǎo qiú hái cháo

铎知不可依,表求还朝。

qí nián dōng xī zōng zì shǔ jiāng hái nǎi yǐ duó wèi cāng jǐng jié dù shǐ

其年冬,僖宗自蜀将还,乃以铎为沧景节度使。

shí yáng quán méi zài cāng zhōu wén duó zhī lái su yú wèi zhōu lè yàn zhēn

时杨全玫在沧州,闻铎之来, 诉于魏州乐彦贞。

duó shòu mìng fù zhèn zhì wèi zhōu xún rì yàn zhēn yíng yè yàn láo shèn zhì

铎受命赴镇,至魏州旬日,彦贞迎谒,宴劳甚至。

duó yǐ shàng tái yuán lǎo gōng gài qún hòu xíng zé jiān yú jì nǚ jiā shì bīn liáo fú yù jìn měi yī shí

铎以上台元老, 功盖群后,行则肩舆,妓女夹侍,宾僚服御,尽美一时。

yàn zhēn zǐ cóng xun xiōng lì wú xíng qiè suǒ mù zhī

彦贞子从训,凶戾无行, 窃所慕之;

lìng gān líng zhōu zú shù bǎi rén fú yú zhāng nán zhī gāo jī pō

令甘陵州卒数百人,伏于漳南之高鸡泊。

jí duó xíng lǐ zhì jiē wèi suǒ lüè duó yǔ bīn kè shí yú rén jiē yù hài

及铎行李至,皆为所掠,铎与宾客十余人,皆遇害。

shí guāng qǐ sì nián shí èr yuè yě

时光启四年十二月也。

duó dì liào lèi guān zhì rǔ zhōu cì shǐ

铎弟镣,累官至汝州刺史。

wáng xiān zhī xiàn jùn chéng bèi hài

王仙芝陷郡城,被害。

li jiàng zì shēn zhī zhào jùn zàn huáng rén yě

李绛,字深之,赵郡赞皇人也。

zēng zǔ zhēn jiǎn

曾祖贞简。

zǔ gāng guān zhōng zǎi yì

祖刚,官终宰邑。

fù yuán shàn xiāng zhōu lù shì cān jūn

父元善,襄州录事参军。

jiàng jǔ jìn shì dēng hóng cí kē shòu mì shū shěng jiào shū láng

绛举进士,登宏辞科,授秘书省校书郎。

zhì mǎn bǔ wèi nán wèi

秩满,补渭南尉。

zhēn yuán mò bài jiān chá yù shǐ

贞元末,拜监察御史。

yuán hé èr nián yǐ běn guān chōng hàn lín xué shì

元和二年,以本官充翰林学士。

wèi jǐ gǎi shàng shū zhǔ kè yuán wài láng

未几,改尚书主客员外郎。

yú nián zhuǎn sī xūn yuán wài láng

逾年,转司勋员外郎。

wǔ nián qiān běn sī láng zhōng zhī zhì gào

五年,迁本司郎中、知制诰。

jiē bù lí nèi zhí zī zī yǐ kuāng jiàn wéi jǐ rèn

皆不离内职,孜孜以匡谏为己任。

xiàn zōng jí wèi pàn chén li qí zǔ bīng yú zhè yòu

宪宗即位,叛臣李锜阻兵于浙右。

qí jì zhū cháo tíng jiāng niǎn qí suǒ méi jiā cái

锜既诛,朝廷将辇其所没家财。

jiàng shàng yán yuē li qí xiōng jiǎo pàn lì jiàn chǐ zhū qiú kè bāo liù zhōu zhī rén jī chéng yī dào zhī kǔ

绛上言曰: “李锜凶狡叛戾,僭侈诛求,刻剥六州之人,积成一道之苦。

shèng ēn běn yǐ pàn luàn zhì tǎo sū xī yī fāng

圣恩本以叛乱致讨, 苏息一方。

jīn niǎn yùn qián bó bō wén sì hǎi fēi suǒ wèi shì è luàn lüè huì suí kùn qióng

今辇运钱帛,播闻四海,非所谓式遏乱略,惠绥困穷。

fú wàng tiān cí bìng cì běn dào dài pín xià hù jīn nián zū shuì zé wàn xìng xīn dài sì hǎi gē yǒng yǐ

伏望天慈,并赐本道,代贫下户今年租税,则万姓欣戴,四海歌咏矣。

xiàn zōng jiā zhī

”宪宗嘉之。

shí zhōng guān tǔ tū chéng cuǐ zì fān dǐ chéng ēn chǒng wèi shén cè hù jūn zhōng wèi nǎi yú ān guó fó sì jiàn lì shèng zhèng bēi dà xīng gōng zuò réng qǐng hàn lín wèi qí wén

时中官吐突承璀自籓邸承恩宠,为神策护军中尉,乃于安国佛寺建立《圣政碑》, 大兴功作,仍请翰林为其文。

jiàng shàng yán yuē

绛上言曰:

bì xià bù wéi xīn zhī zhèng chǎn jī xí zhī bì sì hǎi yán jǐng rì wàng dé yīn

陛下布惟新之政,刬积习之弊,四海延颈,日望德音。

jīn hū lì shèng zhèng bēi shì tiān xià yǐ bù guǎng

今忽立《圣政碑》,示天下以不广。

yì chēng dà rén zhě yǔ tiān de hé dé yǔ rì yuè hé míng

《易》称:大人者与天地合德,与日月合明。

zhí qì chuí gǒng lì jīng qiú lǐ qǐ kě yǐ wén zì ér jǐn shèng dé bēi biǎo ér zàn huáng yóu

执契垂拱,励精求理, 岂可以文字而尽圣德,碑表而赞皇猷?

ruò kě xù shù shì yǒu fèn xiàn kuī sǔn shèng dé qǐ wèi fū yáng zhì dào zāi

若可叙述,是有分限,亏损盛德,岂谓敷扬至道哉?

gù zì yáo shùn yǔ tāng wén wǔ bìng wú jiàn bēi zhī shì

故自尧、舜、禹、汤、文、武,并无建碑之事。

zhì qín shǐ huáng huāng yì zhī jūn fán kù zhī zhèng rán hòu yǒu fú yì zhī bēi yáng zhū fá zhī gōng jì xún xìng zhī jī shì zú wèi bǎi wáng suǒ xiào wàn dài suǒ jī

至秦始皇荒逸之君,烦酷之政,然后有罘、峄之碑,扬诛伐之功,纪巡幸之迹,适足为百王所笑,万代所讥。

zhì jīn chēng wéi shī dào wáng guó zhī zhǔ qǐ kě nǐ yì yú cǐ

至今称为失道亡国之主,岂可拟议于此!

bì xià sì gāo zǔ tài zōng zhī yè jǔ zhēn guàn kāi yuán zhī zhèng sī lǐ bù huáng shí cóng jiàn rú shùn liú

陛下嗣高祖、太宗之业,举贞观、开元之政,思理不遑食,从谏如顺流;

gù kě yǔ yáo shùn yǔ tāng wén wǔ fāng jià ér xíng yòu ān dé zhuī qín huáng bào nüè bù jīng zhī shì ér zì sǔn shèng zhèng

固可与尧、舜、禹、汤、文、武方驾而行,又安得追秦皇暴虐不经之事,而自损圣政?

jìn zhě yán jù yuán qǐng lì jì shèng gōng bēi bì xià xiáng jìn shì yí jiē bù yǔn xǔ

近者,阎巨源请立纪圣功碑,陛下详尽事宜, 皆不允许。

jīn hū lìng lì cǐ yǔ qián shì pō guāi

今忽令立此,与前事颇乖。

kuàng cǐ bēi jì zài ān guó sì bù dé bù xù zài yóu guān zōng shì zhī shì

况此碑既在安国寺,不得不叙载游观宗饰之事。

shù yóu guān qiě guāi lǐ yào xù chóng shì yòu fěi zhèng jīng gù fēi zhé wáng suǒ yí xíng yě

述游观且乖理要,叙崇饰又匪政经,固非哲王所宜行也。

qí bēi fú qǐ shèng ēn tè lìng qǐn bà

其碑,伏乞圣恩特令寝罢。

xiàn zōng shēn rán zhī qí bēi suì zhǐ

宪宗深然之,其碑遂止。

jiàng hòu yīn yù táng běi láng zòu duì jí lùn zhōng guān zòng zì fāng zhèn jìn xiàn zhī shì

绛后因浴堂北廊奏对,极论中官纵恣、方镇进献之事。

xiàn zōng nù lì shēng yuē qīng suǒ lùn zòu hé tài guò yé

宪宗怒,厉声曰:“卿所论奏,何太过耶?

jiàng qián lùn bù yǐ yuē chén suǒ jiàn lùn yú chén wú lì shì guó jiā zhī lì

”绛前论不已,曰:“臣所谏论,于臣无利,是国家之利。

bì xià bù yǐ chén yú shǐ chù fù xīn zhī de qǐ kě jiàn shì kuī shèng dé zhì sǔn qīng shí ér xī shēn bù yán

陛下不以臣愚,使处腹心之地,岂可见事亏圣德,致损清时,而惜身不言?

yǎng wū qiè tàn shì chén fù bì xià yě

仰屋窃叹, 是臣负陛下也。

ruò bù gù huàn huò jǐn chéng zòu lùn páng wǔ xìng chén shàng fàn shèng zhǐ yǐ cǐ huò zuì shì bì xià fù chén yě

若不顾患祸,尽诚奏论,旁忤幸臣,上犯圣旨,以此获罪,是陛下负臣也。

qiě chén yǔ zhōng guān sù bù xiāng shí yòu wú xián xì zhǐ shì wēi fú tài shèng shàng sǔn shèng cháo chén suǒ yǐ bù gǎn bù lùn ěr

且臣与中官,素不相识,又无嫌隙,只是威福太盛,上损圣朝,臣所以不敢不论耳。

shǐ chén jiān mò fēi shè jì zhī fú yě

使臣缄默,非社稷之福也。

xiàn zōng jiàn qí chéng qiē gǎi róng wèi yù zhī yuē qīng jìn jié yú zhèn rén suǒ nán yán zhě qīng xī yán zhī shǐ zhèn wén suǒ bù wén zhēn zhōng zhèng chéng jié zhī chén yě

”宪宗见其诚切,改容慰喻之曰:“卿尽节于朕,人所难言者,卿悉言之,使朕闻所不闻,真忠正诚节之臣也。

tā rì nán miàn yì xū rú cǐ

他日南面,亦须如此。

jiàng bài ēn ér tuì

”绛拜恩而退。

jù xuān zǎi chén lìng yǔ gǎi guān nǎi shòu zhōng shū shè rén yī qián hàn lín xué shì

遽宣宰臣,令与改官,乃授中书舍人,依前翰林学士。

yì rì miàn cì jīn zǐ dì qīn wéi jiàng zé liáng hù cì zhī

翌日,面赐金紫,帝亲为绛择良笏赐之。

qián hòu cháo chén péi wǔ liǔ gōng chāo bái jū yì děng huò wèi jiān rén suǒ pái xiàn tè jiā biǎn chù

前后朝臣裴武、柳公绰、白居易等,或为奸人所排陷,特加贬黜;

jiàng měi yǐ mì shū shēn lùn jiē huò kuān yòu

李绛每每以秘密奏疏为之辩诉,皆获宽赦。

jí zhèn zhōu jié dù shǐ wáng shì zhēn sǐ cháo tíng jiāng yòng bīng tǎo chú jiàng shēn chén yǐ wéi wèi kě

及镇州节度使王士真死,朝廷将用兵讨除,绛深陈以为未可。

jiàng jì jìn xīn kuāng yì dì měi yǒu xún fǎng duō xié shì jī

绛既尽心匡益,帝每有询访,多协事机。

liù nián yóu yǐ zhōng rén zhī gù bà xué shì shǒu hù chǎn shì láng pàn běn sī shì

六年,犹以中人之故,罢学士,守户产侍郎, 判本司事。

cháng yīn cì duì xiàn zōng yuē hù bù bǐ yǒu jìn xiàn zhì qīng dú wú hé yě

尝因次对,宪宗曰:“户部比有进献,至卿独无,何也?

jiàng yuē jiāng hù bù qián xiàn rù nèi cáng shì yòng wù yǐ jié sī ēn

”绛曰:“将户部钱献入内藏,是用物以结私恩。

shàng sǒng rán yì jiā qí zhí

”上耸然,益嘉其直。

tǔ tū chéng cuǐ ēn chǒng mò èr shì suì jiāng yòng jiàng wèi zǎi xiàng

吐突承璀恩宠莫二,是岁,将用绛为宰相;

qián yī rì chū chéng cuǐ wèi huái nán jiān jūn

前一日,出承璀为淮南监军。

yì rì jiàng zhì yǐ jiàng wèi zhōng shū shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

翌日,降制,以绛为中书侍郎、 同中书门下平章事。

tóng liè li jí fǔ biàn pì shàn féng yíng shàng yì

同列李吉甫便僻,善逢迎上意;

jiàng gěng zhí duō suǒ guī jiàn gù yǔ jí fǔ bù xié

绛梗直,多所规谏,故与吉甫不协。

shí yì zhě yǐ jí fǔ tōng yú chéng cuǐ gù jiàng yóu è zhī

时议者以吉甫通于承璀,故绛尤恶之。

jiàng xìng gāng jié měi yǔ jí fǔ zhēng lùn rén duō zhí jiàng

绛性刚讦,每与吉甫争论,人多直绛。

xiàn zōng chá jiàng zhōng zhèng zì lì gù jiàng lùn zòu duō suǒ yǔn cóng

宪宗察绛忠正自立,故绛论奏,多所允从。

shàng cháng wèi jiàng yuē bǔ shì zhī shì xí zhě hǎn jīng huò zhōng huò fǒu

上尝谓绛曰:“卜筮之事,习者罕精,或中或否。

jìn rì fēng sú

近日风俗。

yóu gèng chóng shàng hé yě

,尤更崇尚,何也?

duì yuē chén wén gǔ xiān zhé wáng wèi tiān mìng shì bù gǎn zhuān bāng yǒu dà shì kě yí zhě gù xiān móu yú qīng shì shù rén cì jué yú bǔ shì jù xié zé xíng zhī

”对曰:“臣闻古先哲王畏天命,示不敢专,邦有大事可疑者,故先谋于卿士庶人,次决于卜筮,俱协则行之。

mò sú fú wěi xìng yǐ jiǎo fú

末俗浮伪,幸以徼福。

zhèng xíng lǜ wēi xié móu jì ān chí yí hūn huò wèi xiǎo shù néng jué zhī

正行虑危,邪谋觊安,迟疑昏惑,谓小数能决之。

ér yú fū yú fù jiǎ shí rì guǐ shén zhě yù lì qī zhà cān zhī jiàn wén yòng yǐ cì shè xiǎo jìn zhī shì shén ér yì zhī

而愚夫愚妇,假时日鬼神者,欲利欺诈,参之见闻,用以刺射小近之事,神而异之。

jìn zhě fēng sú jìn wū cǐ chéng bì sú

近者,风俗近巫,此诚弊俗。

shèng zhǐ suǒ jí shí biàn yá yuán

圣旨所及,实辨邪源。

dàn cún ér bù lùn bì sī xi yǐ

但存而不论,弊斯息矣。

tā rì yán yīng shàng yuē zhèn dú xuán zōng shí lù jiàn kāi yuán zhì lǐ tiān bǎo zhào luàn

他日延英,上曰:“朕读《玄宗实录》,见开元致理,天宝兆乱。

shì chū yī zhāo zhì luàn xiāng fǎn hé yě

事出一朝, 治乱相反,何也?

jiàng duì yuē

”绛对曰:

chén wén lǐ shēng yú wēi xīn luàn shēng yú sì zhì

臣闻理生于危心,乱生于肆志。

xuán zōng zì tiān hòu cháo chū jū fān dǐ cháng lì guān shǒu jiē shí xián yú wài zhī rén shì zhī jiān nán

玄宗自天后朝出居籓邸,尝莅官守,接时贤于外,知人事之艰难。

lín yù zhī chū rèn yáo chóng sòng jǐng èr rén jiē zhōng gěng shàng cái dòng yǐ zhì zhǔ wèi xīn

临御之初,任姚崇、宋璟,二人皆忠鲠上才,动以致主为心。

míng huáng chéng sī lǐ zhī chū yì lì jīng tīng nà gù dāng shí míng xián zài wèi zuǒ yòu qián hòu jiē shàng zhōng zhèng

明皇乘思理之初,亦励精听纳,故当时名贤在位,左右前后,皆尚忠正。

shì yǐ jūn chén jiāo tài nèi wài níng mì

是以君臣交泰,内外宁谧。

kāi yuán èr shí nián yǐ hòu lǐ lín fǔ yáng guó zhōng xiāng jì yòng shì zhuān yǐn róu nìng zhī rén fēn jū yào jù gǒu mèi yú shàng bù wén zhí yán

开元二十年以后,李林甫、杨国忠相继用事,专引柔佞之人,分居要剧,苟媚于上,不闻直言。

shì yù zhuǎn chì guó yòng bù zú jiān chén shuō yǐ xìng lì wǔ fū shuō yǐ kāi biān

嗜欲转炽,国用不足,奸臣说以兴利,武夫说以开边。

tiān xià sāo dòng jiān dào chéng xì suì zhì liǎng dū fù bài sì hǎi fèi téng shèng yú bō qiān jī zhì nán fù

天下骚动,奸盗乘隙,遂至两都覆败,四海沸腾,乘舆播迁,几至难复。

gài xiǎo rén qǐ dǎo zòng yì shēng jiāo zhī zhì yě

盖小人启导,纵逸生骄之致也。

zhì jīn bīng sù liǎng hé xī jiāng xuē jǐn méng hù diāo hào fǔ cáng kōng xū jiē yīn tiān bǎo sāng luàn yǐ zhì yú cǐ

至今兵宿两河,西疆削尽,甿户凋耗,府藏空虚,皆因天宝丧乱,以至于此。

ān wēi lǐ luàn shí xì shí zhǔ suǒ xíng

安危理乱,实系时主所行。

bì xià sī guǎng tiān cōng qīn lǎn guó shǐ chuí yì jīng zé jiàn yú huà yuán shí tiān xià xìng shèn

陛下思广天聪,亲览国史,垂意精赜,鉴于化源,实天下幸甚。

shàng yòu yuē fán rén xíng shì cháng huàn bù tōng yú lǐ yǐ rán zhī shī zhuī huǐ chéng nán

上又曰:“凡人行事,常患不通于理,已然之失,追悔诚难。

gǔ rén chù cǐ fù yǒu dào fǒu

古人处此,复有道否?

jiàng duì yuē xíng shì guò chà shèng zhé jiē suǒ bù miǎn gù tiān zǐ zhì zhèng chén yǐ kuāng qí shī

”绛对曰:“行事过差,圣哲皆所不免,故天子致诤臣以匡其失。

gù zhǔ xīn lǐ yú zhōng chén lùn zhèng yú wài zhì lǐ yú wèi luàn xiāo huàn yú wèi méng

故主心理于中,臣论正于外,制理于未乱,销患于未萌。

zhǔ huò guò jǔ zé jiàn yǐ zhèng zhī gù shàng xià tóng tǐ yóu shǒu zú zhī yú xīn lǚ jiāo xiāng wèi yòng yǐ zhì kāng níng

主或过举,则谏以正之,故上下同体,犹手足之于心膂,交相为用,以致康宁。

cǐ yì cháng lǐ fēi nàn zūn zhī shì

此亦常理,非难遵之事。

dàn qín de hù shī cháng qíng suǒ bì

但矜得护失, 常情所蔽。

gǔ rén guì gǎi guò bù lìn cóng shàn rú liú liáng wèi cǐ yě

古人贵改过不吝,从善如流,良为此也。

chén děng bèi wèi wú suǒ fā míng dàn bì xià bù fèi chú yán zé duān shì xián chén bì dāng zì xiào

臣等备位,无所发明,但陛下不废刍言,则端士贤臣,必当自效。

dì yuē zhèn zhuó yòng qīng děng suǒ jì zhí yán

”帝曰:“朕擢用卿等,所冀直言。

gè yi jìn xīn wú yǐn yǐ kuāng bù dǎi

各宜尽心无隐,以匡不逮。

wú yǐ hù shī wèi lǜ yě

无以护失为虑也!

qí qiū wèi bó jié dù shǐ tián jì ān sǐ qí zi huái jiàn yòu ruò jūn zhōng lì qí dà jiàng tián xìng shǐ zhǔ jūn shì xìng zú yǐ liù zhōu zhī de guī mìng

其秋,魏博节度使田季安死,其子怀谏幼弱,军中立其大将田兴,使主军事, 兴卒以六州之地归命。

qí jīng shǐ yíng chuàng jiē jiàng zhī móu yě

其经始营创,皆绛之谋也。

shí jiào fang hū chēng mì zhǐ qǔ liáng jiā shì nǚ jí yì guān bié dì jì rén jīng shī áo rán

时教坊忽称密旨,取良家士女及衣冠别第妓人,京师嚣然。

jiàng wèi tóng liè yuē cǐ shì dà kuī sǔn shèng dé xū yǒu lùn jiàn

绛谓同列曰:“此事大亏损圣德,须有论谏。

huò yuē cǐ shì yù jiān shì zì yǒu jiàn guān lùn liè

”或曰:“此嗜欲间事,自有谏官论列。

jiàng yuē xiāng gōng jū cháng bìng jiàn guān lùn shì cǐ nán shì jí tuī yǔ jiàn guān kě hu

”绛曰:“相公居常病谏官论事,此难事即推与谏官,可乎?

nǎi jí yán lùn zòu

”乃极言论奏。

yì rì yán yīng xiàn zōng jǔ shǒu wèi jiàng yuē zuó jiàn qīng zhuàng suǒ lùn cǎi zé shì fēi qīng jìn zhōng yú zhèn hé yǐ jí cǐ

翌日延英,宪宗举手谓绛曰:“昨见卿状所论采择事,非卿尽忠于朕,何以及此?

zhèn dōu bù zhī xiàng wài shì cǐ shì jiào fāng zuì guò bù yù zhèn yì yǐ zhì yú cǐ

朕都不知向外事, 此是教坊罪过,不谕朕意,以至于此。

zhèn yuán dān wáng yǐ xià sì rén yuàn zhōng dōu wú shì zhě zhèn lìng yú yuè gōng zhōng jí lǘ lǐ yǒu qíng yuàn zhě hòu qí qián bó zhǐ qǔ sì rén sì wáng gè yǔ yī rén

朕缘丹王已下四人,院中都无侍者,朕令于乐工中及闾里有情愿者,厚其钱帛,只取四人,四王各与一人。

yī bú huì zhèn yì biàn rú cǐ shēng shì

伊不会朕意,便如此生事。

zhèn yǐ lìng kē fá qí suǒ qǔ rén bìng yǐ fàng guī

朕已令科罚,其所取人,并已放归。

ruò fēi qīng yán zhèn níng zhī cǐ guò

若非卿言,朕宁知此过?

bā nián fēng gāo yì xiàn nán

八年,封高邑县男。

jiàng yǐ zú jí bài zhāng qiú miǎn

绛以足疾,拜章求免。

jiǔ nián ba zhī zhèng shì shòu lǐ bù shàng shū

九年,罢知政事,授礼部尚书。

shí nián jiǎn jiào hù bù shàng shū chū wèi huá zhōu cì shǐ

十年,检校户部尚书,出为华州刺史。

wèi jǐ rù wèi bīng bù shàng shū

未几,入为兵部尚书。

dīng mǔ yōu

丁母忧。

shí sì nián jiǎn jiào lì bù shàng shū chū wèi hé zhōng guān chá shǐ

十四年,检校吏部尚书,出为河中观察使。

hé zhōng jiù wèi jié zhì huáng fǔ bó è jiàng zhǐ yǐ guān chá mìng zhī

河中旧为节制,皇甫镈恶绛,只以观察命之。

shí wǔ nián bó dé zuì jiàng fù wèi bīng bù shàng shū

十五年, 镈得罪,绛复为兵部尚书。

mù zōng jí wèi gǎi yù shǐ dài fū

穆宗即位,改御史大夫。

mù zōng jí yú tián yóu xíng xìng jiàng yú yán yīng qiē jiàn dì bù néng yòng

穆宗亟于畋游行幸,绛于延英切谏,帝不能用。

jiàng yǐ jí cí fù wèi bīng bù shàng shū

绛以疾辞,复为兵部尚书。

cháng qìng yuán nián zhuǎn lì bù shàng shū

长庆元年,转吏部尚书。

shì suì jiā jiǎn jiào shàng shū yòu pú yè pàn dōng dōu shàng shū shěng shì chōng dōng dōu liú shǒu

是岁,加检校尚书右仆射,判东都尚书省事,充东都留守。

èr nián zhēng yuè jiǎn jiào běn guān yǎn zhōu cì shǐ yǎn hǎi jié dù guān chá dài shǐ

二年正月,检校本官、兖州刺史、兖海节度观察待使。

sān nián fù wèi dōng dōu liú shǒu

三年,复为东都留守。

sì nián jiù jiā jiǎn jiào sī kōng

四年,就加检校司空。

bǎo lì chū rù wèi shàng shū zuǒ pú yè

宝历初,入为尚书左仆射。

èr nián jiǔ yuè zhāo yì jié dù shǐ liú wù zú yí biǎo qǐng yǐ zi cóng jiàn sì xí jiāng lì yì què lùn qǐng

二年九月,昭议节度使刘悟卒,遗表请以子从谏嗣袭,将吏诣阙论请。

jiàng mì zòu qǐng sù chú jìn zé lù sì miàn jiàng shuài yī rén yǐ chōng jié dù

绛密奏请速除近泽潞四面将帅一人,以充节度;

lìng bèi chéng fù zhèn shǐ cóng jiàn wèi jí jù mìng xīn shǐ yǐ dào suǒ wèi jí léi bù jí yǎn ěr

令倍程赴镇, 使从谏未及拒命,新使已到,所谓“疾雷不及掩耳”。

lù zhōu jūn xīn zì yǒu suǒ xì

潞州军心,自有所系。

cóng jiàn wú wèi hé míng zhǔ zhāng

从谏无位,何名主张。

shí zǎi xiāng li féng jí wáng shǒu chéng yǐ shòu cóng jiàn lù jù qǐng yǐ cóng jiàn liú hòu bù néng yòng jiàng yán

时宰相李逢吉、王守澄已受从谏赂,俱请以从谏留后,不能用绛言。

jiàng yǐ zhí dào jìn tuì wén wàng qīng yú yī shí

绛以直道进退,闻望倾于一时。

rán gāng cháng jí è xián bù xiào tài fēn yǐ cǐ wéi fēi zhèng zhī tú suǒ jì

然刚肠嫉恶,贤不肖太分,以此为非正之徒所忌。

yòu cháng yǔ yù shǐ zhōng chéng wáng bō xiāng yù yú dào bō bù wéi zhī bì

又尝与御史中丞王播相遇于道,播不为之避;

jiàng zòu lùn shì tǐ chì mìng liǎng shěng xiáng yì xián yǐ jiàng lùn zòu shì

绛奏论事体,敕命两省详议,咸以绛论奏是。

li féng jí yòu bō è jiàng nǎi ba jiàng pú yè gǎi shòu tài zǐ shǎo shī fēn sī dōng dōu

李逢吉佑播恶绛,乃罢绛仆射,改授太子少师,分司东都。

wén zōng jí wèi zhēng wèi tài cháng qīng

文宗即位,征为太常卿。

èr nián jiǎn jiào sī kōng chū wèi xìng yuán yǐn shān nán xī dào jié dù shǐ

二年,检校司空,出为兴元尹、山南西道节度使。

sān nián dōng nán mán kòu xī shǔ zhào zhēng fù yuán

三年冬,南蛮寇西蜀,诏征赴援。

jiàng yú běn dào mù bīng qiān rén fù shǔ

绛于本道募兵千人赴蜀;

jí zhōng lù mán jūn yǐ tuì suǒ mù jiē hái

及中路,蛮军已退,所募皆还。

xìng yuán bīng é sù dìng mù zú xī lìng bà guī

兴元兵额素定,募卒悉令罢归。

sì nián èr yuè shí rì jiàng chén xīng shì shì zhào mù zú yǐ zhào zhǐ yù ér qiǎn zhī réng gěi yǐ lǐn mài jiē yàng yàng ér tuì

四年二月十日,绛晨兴视事,召募卒,以诏旨喻而遣之,仍给以廪麦,皆怏怏而退。

jiān jūn shǐ yáng shū yuán tān cái hù chǒng yuàn jiàng bù fèng jǐ nǎi yīn mù zú shǎng báo zhòng cí zhī jì yǐ yán jī zhī yù qí wéi luàn yǐ chěng sī hàn

监军使杨叔元贪财怙宠,怨绛不奉己,乃因募卒赏薄,众辞之际,以言激之,欲其为乱,以逞私憾。

mù zú yīn jiān jūn zhī yán nù qì yì shén nǎi zào jù qū fǔ jié kù bīng yǐ rù shǐ yá

募卒因监军之言,怒气益甚,乃噪聚趋府,劫库兵以入使衙。

jiàng fāng yǔ bīn liáo huì yàn bù jí shè bèi

绛方与宾僚会宴,不及设备。

wén luàn běi zǒu dēng pí yá jiāng wáng jǐng yán lì zhàn yǐ yù zhī

闻乱北走登陴, 衙将王景延力战以御之。

bīng zhé shǐ qióng jǐng yán sǐ

兵折矢穷,景延死。

jiàng nǎi wéi luàn bīng suǒ hài shí nián liù shí qī

绛乃为乱兵所害,时年六十七。

jiàng chū dēng pí zuǒ yòu qǐng jiàng zhuì chéng kě yǐ bì miǎn jiàng bù cóng

绛初登陴,左右请绛缒城,可以避免,绛不从。

nǎi bìng cóng shì zhào cún yuē xuē qí jù sǐ yān

乃并从事赵存约、薛齐俱死焉。

wén zōng wén zòu zhèn dào xià zhì yuē cháo yǒu zhèng rén shí chēng lìng dé rù cān miào suàn chū zǒng shī gàn

文宗闻奏震悼,下制曰:“朝有正人,时称令德,入参庙算,出总师干。

fāng dāng chǒng rèn zhī chén héng lí bù xìng zhī kù

方当宠任之臣,横罹不幸之酷。

tiǎn cuì xīng tàn jìn shēn suǒ tóng

殄瘁兴叹,搢绅所同。

gù shān nán xī dào jié dù guǎn nèi guān chá chǔ zhì děng shǐ yín qīng guāng lù dài fu jiǎn jiào sī kōng jiān xìng yuán yǐn yù shǐ dài fū shàng zhù guó zhào jùn kāi guó gōng shí yì èr qiān hù li jiàng shén shòu cōng míng tiān fù qīng zhí

故山南西道节度、管内观察处置等使、银青光禄大夫、检校司空,兼兴元尹、御史大夫、上柱国、赵郡开国公、食邑二千户李绛,神授聪明,天赋清直。

bào rén yì yǐ xī qián zhé lì biāo zhǔn yǐ chéng hòu lái

抱仁义以希前哲,立标准以程后来。

yì yáng shí qíng zuò zhì tái fǔ

抑扬时情,坐致台辅。

zuǒ wǒ liè zǔ gé yú huáng tiān

佐我烈祖,格于皇天。

zhàng yuè xuān fēng lián jū lè tǔ

仗钺宣风,联居乐土。

chéng xuān míng yù cháng jí qīng bān

乘轩鸣玉,尝极清班。

xiān shēng ér wù yì jiē guī bù yuē ér qún qíng zì xǔ

先声而物议皆归,不约而群情自许。

hàn zhōng míng bù bǐ suì biàn ān

汉中名部,俾遂便安。

ér biàn qǐ bù tú huò shēng wú zhào

而变起不图,祸生无兆。

jiān liáng zhī tòng wén fù zēng shāng

歼良之恸,闻讣增伤。

shì jí āi róng yòng yōu diǎn lǐ

是极哀荣,用优典礼。

sān gōng zhèng zhì pǐn shù shén chóng shì biǎo yì ēn yǐ shū chén tòng

三公正秩,品数甚崇,式表异恩,以摅沉痛。

kě zèng sī tú

可赠司徒。

réng lìng suǒ sī zé rì bèi lǐ cè mìng

仍令所司择日备礼册命。

fù bù bó sān qiān duàn mǐ sù èr bǎi shuò

”赙布帛三千段、米粟二百硕。

zi zhāng xū

子璋、 顼。

zhāng dēng jìn shì dì

璋,登进士第。

lú jūn zhèn tài yuán pì wéi cóng shì

卢钧镇太原,辟为从事。

dà zhōng mò rù cháo wèi jiān chá zhuǎn shì yù shǐ

大中末,入朝为监察,转侍御史。

chū cì liǎng jùn zhōng xuān xī guān chá shǐ

出刺两郡,终宣歙观察使。

zi dé lín

子德林。

yáng wū líng zì dá fū hóng nóng rén

杨于陵,字达夫,弘农人。

hàn tài wèi zhèn zhī dì wǔ zi fèng zhī hòu

汉太尉震之第五子奉之后。

zēng zǔ guī wèi chén zhōu yuàn cáo

曾祖珪,为辰州掾曹。

zǔ guān sú fèng xiān wèi

祖冠俗,奉先尉。

fù tài qīng sòng zhōu shàn fù wèi

父太清,宋州单父尉。

wū líng tiān bǎo mò jiā jì hé shuò

于陵,天宝末家寄河朔。

lù shān luàn qí fù mò yú zéi wū líng shǐ liù suì

禄山乱,其父殁于贼,于陵始六岁。

jí zhǎng kè yú jiāng nán

及长,客于江南。

hào xué yǒu jī zhì

好学,有奇志。

ruò guàn jǔ jìn shì shì hè wèi rùn zhōu jù róng zhǔ bù

弱冠举进士,释褐为润州句容主簿。

shí hán huàng jié zhì jīn líng huàng xìng gāng yán shǎo suǒ jiē yǔ

时韩滉节制金陵,滉性刚严,少所接与。

jí wū líng yǐ shǔ lì yè xiè huàng shén qí zhī wèi qí qī liǔ shì yuē fū rén cháng zé jiā xù wú yuè rén duō yǐ wú rú yáng zhǔ bù zhě

及于陵以属吏谒谢,滉甚奇之, 谓其妻柳氏曰:“夫人常择佳婿,吾阅人多矣,无如杨主簿者。

hòu jìng yǐ nǚ qī zhī

”后竟以女妻之。

zhì mǎn wèi è yuè jiāng nán èr fǔ cóng shì lèi guān zhì shì yù shǐ

秩满,为鄂岳、江南二府从事,累官至侍御史。

hán huàng zì jiāng nán rù cháo zǒng jiàng xiàng cái fù zhī rèn pō chéng gù yù quán qīng zhōng wai

韩滉自江南入朝,总将相财赋之任,颇承顾遇,权倾中外。

wū líng zì jiāng xī fǔ ba yǐ fù wēng quán xìng fāng chì bù yù jìn qǔ

于陵自江西府罢, 以妇翁权幸方炽,不欲进取。

nǎi bǔ zhù yú jiàn chāng yǐ dú shū shān shuǐ wéi lè

乃卜筑于建昌,以读书山水为乐。

huàng mò zhēn yuán bā nián shǐ rù cháo wèi shàn bù yuán wài láng lì kǎo gōng lì bù sān yuán wài pàn nán cáo

滉殁,贞元八年始入朝,为膳部员外郎,历考功、吏部三员外,判南曹。

shí zǎi xiāng yǒu mì qīn diào jí wén shū bù rú shì wū líng bó zhī dà xié wù lùn

时宰相有密亲调集,文书不如式,于陵驳之,大协物论。

qiān yòu sī láng zhōng fù zhuǎn lì bù láng zhōng gǎi jīng zhào shǎo yǐn

迁右司郎中,复转吏部郎中,改京兆少尹。

chū wèi jiàng zhōu cì shǐ

出为绛州刺史。

dé zōng yā wén qí míng jiāng cí fù jùn zhào liú zhī bài zhōng shū shè rén

德宗雅闻其名,将辞赴郡,诏留之,拜中书舍人。

shí li shí wèi jīng zhào yǐn shì chéng ēn chǒng wū líng yǔ jǐ shì zhōng xǔ mèng róng jù bù fù xié wèi shí méi niè mèng róng gǎi tài cháng shǎo qīng wū líng wèi mì shū shǎo jiān

时李实为京兆尹,恃承恩宠,于陵与给事中许孟容俱不附协,为实媒孽,孟容改太常少卿,于陵为秘书少监。

zhēn yuán mò shí bèi bài qiān wū líng wèi huá zhōu cì shǐ chōng tóng guān fáng yù zhèn guó jūn děng shǐ

贞元末,实辈败,迁于陵为华州刺史,充潼关防御、镇国军等使。

wèi jǐ qiān zhè jiāng dōng dào dōu tuán liàn guān chá děng shǐ

未几,迁浙江东道都团练观察等使。

zhèng shēng liú wén rù bài hù bù shì láng fù gǎi jīng zhào yǐn

政声流闻,入拜户部侍郎,复改京兆尹。

xiān shì jìn jūn yǐng zhàn biān hù wú yǐ qū bié

先是,禁军影占编户, 无以区别。

zì wū líng qǐng zhì xié míng měi wǔ dīng zhě de liǎng dīng rù jūn sì dīng sān dīng zhě gè yǐ tiáo xiàn

自于陵请致挟名,每五丁者,得两丁入军,四丁、三丁者,各以条限。

yóu shì jīng shī háo qiáng fù zhī suǒ wèi

由是京师豪强,复知所畏。

zài qiān hù bù shì láng

再迁户部侍郎。

yuán hé chū yǐ kǎo cè shēng zhí yán jí jiàn niú sēng rú děng wèi zhí zhèng suǒ nù chū wèi lǐng nán jié dù shǐ

元和初,以考策,升直言极谏牛僧孺等,为执政所怒,出为岭南节度使。

huì jiān jūn shǐ xǔ suì zhèn hàn lì tān zì gàn náo jūn zhèng

会监军使许遂振悍戾贪恣,干挠军政。

wū líng fèng gōng jié jǐ suì zhèn wú néng nài hé nǎi yǐ fēi yǔ shàng wén

于陵奉公洁己,遂振无能奈何,乃以飞语上闻。

xiàn zōng jīng huò lài zǎi xiàng péi jì wèi wū líng shēn lǐ xiàn zōng gǎn wù

宪宗惊惑,赖宰相裴垍为于陵申理,宪宗感悟。

wǔ nián rù wèi lì bù shì láng

五年,入为吏部侍郎。

suì zhèn zhōng zì dé zuì

遂振终自得罪。

wū líng wèi lì bù fán sì zhōu suì jiān chá jiān lì diào bǔ píng yǔn dāng shí chēng zhī

于陵为吏部,凡四周岁,监察奸吏,调补平允,当时称之。

chū lì bù shì pàn bié chà kǎo pàn guān sān rén xiào néng fǒu yuán hé chū ba zhī

初,吏部试判,别差考判官三人校能否,元和初罢之。

qī nián lì bù shàng shū zhèng yú qìng yǐ jí qǐng gào nǎi fù zhì kǎo pàn guān yǐ bīng bù yuán wài láng wéi yǐ tún tián yuán wài zhāng zhòng sù tài xué bó shì lù xuān děng wéi zhī

七年,吏部尚书郑余庆以疾请告,乃复置考判官,以兵部员外郎韦𫖮、屯田员外张仲素、太学博士陆亘等为之。

wū líng zì dōng dōu lái yán yuē běn sī kǎo pàn zì dāng gōng xīn

于陵自东都来,言曰:“本司考判,自当公心。

fēi cì zhì guān bù zhī cáo nèi gōng shì

非次置官,不知曹内公事。

kǎo guān zhǐ lùn pàn zhī néng fǒu bù jì quē yuán

考官只论判之能否,不计阙员;

běn sī zhǐ jì yuán quē jǐ hé dìng qí liú fàng

本司只计员阙几何,定其留放。

zhì guān bù biàn

置官不便。

zǎi zhí yǐ yǐ zhì yǐ děng zhǐ lìng kǎo kē mù xuǎn rén qí yú cháng diào wěi běn sī zì kǎo

”宰执以已置𫖮等,只令考科目选人,其余常调,委本司自考。

wū líng yòu yǐ jiǎ lì nián shēn xiǔ duàn lì yuán wèi jiān zòu huàn dà lì qī nián zhì zhēn yuán èr shí nián jiá kù lì lìng běn sī láng guān jiān huàn

于陵又以甲历年深朽断,吏缘为奸,奏换大历七年至贞元二十年甲库历,令本司郎官监换。

jiǔ nián yāo rén yáng shū gāo zì guǎng zhōu lái gàn wū líng qǐng wèi jǐ fǔ wū líng zhí zòu shā zhī

九年,妖人杨叔高自广州来干于陵,请为己辅,于陵执奏杀之。

gǎi bīng bù shì láng pàn dù zhī

改兵部侍郎、 判度支。

shí huái xi yòng bīng wū líng yòng suǒ qīn wèi táng shān gōng jūn shǐ jié dù shǐ gāo xiá yù yǐ gōng jūn yǒu quē yí dié dù zhī wū líng bù wéi zhī yì qí quē rú jiù

时淮西用兵,于陵用所亲为唐邓供军使,节度使高霞寓以供军有阙,移牒度支,于陵不为之易,其阙如旧。

xiá yù jūn lǚ yǒu cuī bài zhào shū dū zé zhī

霞寓军屡有摧败,诏书督责之;

nǎi zòu yǐ dù zhī kuì yùn bù jì

乃奏以度支馈运不继。

xiàn zōng nù

宪宗怒,

shí yī nián biǎn wū líng wèi guì yáng jùn shǒu liàng yí yuán wáng fù

十一年,贬于陵为桂阳郡守,量移原王傅。

fù qiān hù bù shì láng zhī lì bù xuǎn shì

复迁户部侍郎,知吏部选事。

huì zhū li shī dào fēn qí de wèi sān zhèn cháo tíng sī yǒu suǒ zhì zhì yǐ wū líng jiān yù shǐ dài fū chōng zī qīng shí èr zhōu xuān wèi shǐ hái zòu hé zhǐ

会诛李师道,分其地为三镇,朝廷思有所制置,以于陵兼御史大夫,充淄、青十二州宣慰使,还奏合旨。

mù zōng jí wèi qiān hù bù shàng shū

穆宗即位,迁户部尚书。

cháng qìng chū bài tài cháng qīng chōng dōng dōu liú shǒu nián gāo bài zhāng cí wèi

长庆初,拜太常卿,充东都留守,年高,拜章辞位。

bǎo lì èr nián shòu jiǎn jiào yòu pú yè jiān tài zǐ tài fù

宝历二年,授检校右仆射、兼太子太傅。

xuán yǐ zuǒ pú yè zhì shì zhào gěi quán fèng kěn ràng bù shòu

旋以左仆射致仕,诏给全俸,恳让不受。

wū líng qì dù hóng yǎ jìn zhǐ yǒu cháng

于陵器度弘雅,进止有常。

jū cháo sān shí yú nián jiàn gēng zhōng wài shǐ zhōng bù shī qí zhèng

居朝三十余年,践更中外,始终不失其正。

jū guān fèng zhí yì shàn cāo shǒu shí rén jiē yǎng qí fēng dé

居官奉职,亦善操守,时人皆仰其风德。

tài hé sì nián shí yuè zú nián qī shí bā cè zèng sī kōng shì zhēn xiào

太和四年十月卒,年七十八,册赠司空,谥贞孝。

zi sì rén jǐng fù sì fù shào fù shī fù

子四人:景复、嗣复、绍复、师复。

sì fù zì yǒu chuán

嗣复自有传。

jǐng fù wèi zhōng tóng zhōu cì shǐ

景复位终同州刺史。

shào fù jìn shì zhuó dì hóng cí dēng kē wèi zhōng zhōng shū shè rén

绍复进士擢第,弘辞登科,位终中书舍人。

shī fù wèi zhōng dà lǐ qīng

师复位终大理卿。

dà zhōng hòu yáng shì zhū zǐ dēng jìn shì dì zhě shí rén sì fù zǐ shòu jì shì zǒng

大中后,杨氏诸子登进士第者十人:嗣复子授、技、拭、捴;

shào fù zi zhuó zhěng jù kuí

绍复子擢、拯、 据、揆;

shī fù zǐ zhuō zhèn děng

师复子拙、振等。

zhuó zhōng jǐ shì zhōng

擢终给事中。

zhěng sī fēng yuán wài láng

拯司封员外郎。

jù yòu bǔ quē

据右补阙。

kuí zuǒ jiàn yì dài fū

揆左谏议大夫。

zhuō zuǒ shù zǐ

拙左庶子。

zhèn zuǒ shí yí

振左拾遗。

shǐ chén yuē wáng shì èr yīng bō qǐ wèi chóng jiàng xiàng shàn shǐ lìng zhōng

史臣曰:王氏二英,播、起位崇将相,善始令终。

ér yán báo yòu duǎn líng měi zhōng yú duó ér néng xiāng shǒu jiǎo yì líng lì hēng qú zhàng yuè bǐng héng fú chí shuāi yùn

而炎薄祐短龄,美钟于铎, 而能骧首矫翼,凌厉亨衢,仗钺秉衡,扶持衰运。

tiān hú fá shàn yù dào ér cú bēi zāi

天胡罚善,遇盗而殂,悲哉!

li zhào gōng xié háng jìn lín xū mó xiāng fǔ jiā yán qǐ wò bù yǐ shēn wéi

李赵公颉颃禁林,𬣙谟相府,嘉言启沃,不以身为。

mí qū jiāng tán méi yǒu yú yù

糜躯将坛,没有余裕。

yáng pú yè bì fù wēng zhī dāng zhóu shū jiāo yǐn zhī hù quán shǒu dào jū zhēn shòu kǎo zhōng jí xíng jǐ shǐ zú rén yǐ wéi nán

杨仆射避妇翁之当轴,疏骄尹之怙权,守道居贞,寿考终吉,行己始卒,人以为难。

měi zāi

美哉!

zàn yuē wáng shì rú zōng yī mén sān xiāng

赞曰:王氏儒宗,一门三相。

zhào gōng pái bìn yán yóu gěng liàng

赵公排摈,言犹鲠亮。

gàn jiàng suī zhé bù gǎi qí gāng

干将虽折,不改其刚。

yáng jūn zhī dé sháo xià yáng yáng

杨君之德,《韶》、《夏》洋洋。

✦ You read 列传·卷一百一十四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.