wèi wéi guō
魏韦郭
wèi yuán zhōng sòng zhōu sòng chéng rén
魏元忠,宋州宋城人。
wèi tài xué shēng diē dàng shǎo jiǎn jiǔ bù tiáo zhōu zhì rén jiāng róng xiǎo bīng shù yuán zhōng cóng zhī yóu jǐn chuán suǒ xué
为太学生,跌荡少检,久不调,盩厔人江融晓兵术,元忠从之游,尽传所学。
yí fèng zhōng tǔ bō shù dào biān yuán zhōng shàng fēng shì luò yáng gōng yán mìng jiāng yòng bīng zhī yào yuē
仪凤中,吐蕃数盗边,元忠上封事洛阳宫,言命将用兵之要曰:
tiān xià zhī bǐng yǒu èr wén wǔ ér yǐ zhì zhì shèng yù rén qí dào yī yě
天下之柄有二,文武而已,至制胜御人,其道一也。
jīn yán wǔ zhě xiān qí shè bù jī zhī quán lüè
今言武者先骑射,不稽之权略;
yán wén zhě shǒu piān zhāng bù qǔ zhī jīng lún
言文者首篇章,不取之经纶。
chén guān wèi jìn qí liáng cái gù bù fá rán hé yì zhì luàn zāi
臣观魏、晋、齐、梁才固不乏,然何益治乱哉!
yǎng yóu jī shè néng chuān zhá bù zhǐ yān líng zhī bēn lù jī shi néng biàn wáng wú jiù hé qiáo zhī bài duàn kě jiàn yǐ
养由基射能穿札,不止鄢陵之奔,陆机识能辨亡,无救河桥之败,断可见已。
fu cái shēng wū shì shì shí xū cái
夫才生于世,世实须才。
hé shì ér bù shēng cái
何世而不生才?
hé cái ér bù zī shì
何才而不资世?
gù wù yǒu bù qiú wèi yǒu wú wù zhī suì
故物有不求,未有无物之岁;
shì yǒu bù yòng wèi yǒu wú shì zhī shí yě
士有不用,未有无士之时也。
zhì shì zài fù guì yǔ jiàn pín jiē sī lì gōng míng yǐ chuán yú hòu rán zhī jǐ nán ér suǒ yù hǎn
志士在富贵与贱贫,皆思立功名以传于后, 然知己难而所遇罕。
shì zhī huái wǎn yǎn jiù wēi chén bào dòng gàn kùn gōu hè zhě yōu yōu zhī rén zhí dǔ cǐ shì zhī pín jiàn ān zhī qí fāng lüè zāi
士之怀琬琰就煨尘、抱栋干困沟壑者,悠悠之人直睹此士之贫贱,安知其方略哉!
gù hàn bài hán xìn jǔ jūn jīng xiào
故汉拜韩信,举军惊笑;
shǔ yòng wèi yán qún chén jué wàng
蜀用魏延,群臣觖望。
cǐ fù guì zhě yì wèi shàn pín jiàn zhě nán wéi gōng yě
此富贵者易为善,贫贱者难为功也。
xī hàn wén dì bù zhī wèi shàng xián ér qiú zhī zhī lǐ guǎng cái ér bù yòng nǎi tàn qí shēng bù féng shí
昔汉文帝不知魏尚贤而囚之,知李广才而不用,乃叹其生不逢时。
fu yǐ guǎng zhī cái tiān xià wú shuāng shí fāng suì shì xiōng nú ér zú bù rèn
夫以广之才,天下无双,时方岁事匈奴,而卒不任。
gù jìn bù zhī shàng guǎng zhī xián ér yuǎn xiǎng lián pō li mù féng táng shì yǐ zhī qí yǒu ér bù néng yòng yě
故近不知尚、广之贤, 而远想廉颇、李牧,冯唐是以知其有而不能用也。
cǐ shēn wéi shí zhǔ suǒ zhī bù dé jǐn qí cái yě
此身为时主所知,不得尽其才也。
jìn yáng hù móu jǔ wú gǔ chōng xún xù jū zhī hù tàn yuē tiān xià shì bù rú yì shí cháng qī bā
晋羊祜谋举吴,贾充、荀勖沮之,祜叹曰:“天下事不如意十常七八。
yǐ èr rén bù tóng zhōng bù dà jǔ
”以二人不同,终不大举。
cǐ jù lì gōng zhī de ér bù huò zhǎn qí zhì yě
此据立功之地,而不获展其志也。
bù yī zhī rén huái qí bào cè ér wàng cháo zòu xī zhào qǐ yì de zāi
布衣之人,怀奇抱策,而望朝奏夕召,岂易得哉?
chén yuàn lì fǎng wén wǔ wǔ pǐn yǐ shàng dé wú yǒu zhì rú yáng hù wǔ rú lǐ guǎng ér bù dé chěng qí cái zhě hu
臣愿历访文武五品以上,得无有智如羊祜、武如李广而不得骋其才者乎?
shǐ gè yán qí zhì wú lìng jiǔ shī zhí
使各言其志,毋令久失职。
yòu yán
又言:
rén wú cháng sú zhèng yǒu zhì luàn
人无常俗,政有治乱;
jūn wú cháng shèng jiāng yǒu néng fǒu
军无常胜,将有能否。
bīng wèi wáng zhě dà shì cún wáng xì yān jiāng fēi qí rèn zé tiǎn rén bài guó
兵为王者大事,存亡系焉,将非其任,则殄人败国。
qí duàn xiào xuán yǒu yán chí dà bīng rú qíng pán shuǐ yī zhì cuō diē qiú zhǐ kě de zāi zhōu yà fu jiān bì yǐ cuò wú chu sī mǎ yì bì yíng ér kùn zhū gě liàng cǐ jiē quán jūn zhì shèng bù zhàn ér què dí
齐段孝玄有言:“持大兵如擎盘水,一致蹉跌,求止可得哉”” 周亚夫坚壁以挫吴、楚,司马懿闭营而困诸葛亮,此皆全军制胜,不战而却敌。
shì zhī dà jiàng lín róng yǐ zhì wèi běn
是知大将临戎,以智为本。
jīn zhī yòng rén lèi jiāng jiā zi huò sǐ shì gū ér jìn fēi gàn lüè suī jié lì jǐn chéng bù miǎn wū qīng bài ruò zhī hé yòng zhī
今之用人,类将家子,或死事孤儿,进非干略,虽竭力尽诚,不免于倾败,若之何用之?
qiě jiàn gōng zhě yán qí suǒ jì bù yán suǒ lái
且建功者,言其所济,不言所来;
yán qí suǒ néng bù yán suǒ jiè
言其所能,不言所藉。
ruò chén tāng lǚ méng mǎ lóng mèng guān xī chū pín jiàn ér xūn fá shén gāo bù wén qí jiā shì jiàng shuài yě
若陈汤、吕蒙、马隆、孟观悉出贫贱,而勋伐甚高,不闻其家世将帅也。
gù yīn yáng bù hé yà shì wèi xiāng
故阴阳不和,揠士为相;
mán mò bù tíng zhuó xiào wèi jiāng
蛮貊不廷,擢校为将。
jīn yǐ sì hǎi zhī guǎng yì zhào zhī zhòng qǐ wú zhuó yuè zhī shì
今以四海之广,亿兆之众,岂无卓越之士?
chén kǒng wèi zhī sī hū
臣恐未之思乎!
yòu shǎng zhě lǐ zhī jī fá zhě xíng zhī běn
又赏者礼之基,罚者刑之本。
lǐ chóng zé móu fū jié qí néng shǎng hòu zé yì shì qīng qí sǐ xíng zhèng gù jūn zǐ xù qí xīn fá zhòng zé xiǎo rén chéng qí guò
礼崇则谋夫竭其能,赏厚则义士轻其死,刑正故君子勖其心,罚重则小人惩其过。
shǎng fá zhě jūn guó zhī gāng jì zhèng jiào zhī yào shí
赏罚者军国之纲纪,政教之药石。
tǔ bō běn fēi qiáng dí ér xuē rén guì guō dài fēng zhì qì jiǎ sàng shī tuō shēn yǐ miǎn
吐蕃本非强敌, 而薛仁贵、郭待封至弃甲丧师,脱身以免。
guó jiā kuān zhèng zuì zhǐ xuē chú wǎng lòu tūn zhōu hé yǐ guò cǐ
国家宽政,罪止削除,网漏吞舟,何以过此。
suī bì xià gù shōu hòu xiào rán cháo tíng suǒ shǎo qǐ cǐ yī èr rén hu
虽陛下顾收后效,然朝廷所少,岂此一二人乎?
fu shǎng bù quàn wèi zhī zhǐ shàn fá bù chéng wèi zhī zòng è
夫赏不劝,谓之止善,罚不惩,谓之纵恶。
chén chéng shū jiàn gàn fēi qí shì qǐ yù jiān bì xià jūn chén shēng bó hòu zāi
臣诚疏贱,干非其事,岂欲间陛下君臣生薄厚哉?
zhèng yǐ xíng shǎng yī kuī bǎi nián bù fù
正以刑赏一亏, 百年不复。
gù guó wú shǎng fá suī yáo shùn bù néng wèi
故国无赏罚,虽尧、舜不能为。
jīn fá jì bù xíng shǎng fù nán xìn gù yì zhě jiē wèi bǐ rì zhēng xíng xū lì shǎng gé ér wú qí shí
今罚既不行,赏复难信,故议者皆谓比日征行,虚立赏格,而无其实。
gài wàng dà tǐ zhī chén kǒng lài xūn yōng jié fǔ kù liú yì zhuī dāo yǐ wéi yì zhōng guó suǒ wèi xī háo lí shī qiān lǐ zhě yě
盖忘大体之臣恐赉勋庸,竭府库,留意锥刀,以为益中国,所谓惜毫厘失千里者也。
qiě qián shǒu suī wēi bù kě yǐ qī ān yǒu yù bù xìn zhī lìng shè xū shǎng zhī gé hu
且黔首虽微,不可以欺,安有寓不信之令,设虚赏之格乎?
zì sū dìng fāng píng liáo dōng li jī pò píng rǎng shǎng jì bù xíng xūn yì yān fèi suì yuè fēn xiáo zhēn wěi xiāng cuò
自苏定方平辽东,李𪟝破平壤,赏既不行,勋亦淹废,岁月纷淆,真伪相错。
chén yǐ lì bù fèng fǎ màn zì jīng shī wěi xūn suǒ yóu zhǔ sī guò yě qí zé bù yuǎn jìn zài shàng shū shěng zhōng
臣以吏不奉法,慢自京师,伪勋所由,主司过也,其则不远,近在尚书省中。
rán wèi wén zhǎn yī tái láng lù yī lìng shǐ shǐ tiān xià zhī zhī
然未闻斩一台郎、戮一令史,使天下知之。
bì xià hé zhào yuǎn ér bù zhào jìn zāi
陛下何照远而不照近哉?
shén zhōu huà shǒu wén chāng zhèng běn zhì luàn yōu zài chén gù mào sǐ ér yán
神州化首,文昌政本,治乱攸在,臣故冒死而言。
fu míng jiàn suǒ yǐ zhào xíng wǎng shì suǒ yǐ zhī jīn chén qǐng jiè jìn yǐ wèi yù zhēn guàn zhōng wàn nián wèi sī mǎ xuán jǐng wǔ wén shì zhì yǐ yāo qián méi tài zōng qì zhī dū shì
夫明鉴所以照形,往事所以知今,臣请借近以为谕:贞观中,万年尉司马玄景舞文饰智,以邀干没,太宗弃之都市;
hòu zhēng gāo lí zǒng guǎn zhāng jūn yì bù jìn jī zéi zhǎn zhī qí xià
后征高丽, 总管张君乂不进击贼,斩之旗下。
chén yǐ wéi wěi xūn zhī zuì duō wū xuán jǐng
臣以为伪勋之罪,多于玄景;
rén guì děng bài zhòng wū jūn yì
仁贵等败,重于君乂。
shǐ zǎo zhū zhī zé zhū jiāng qǐ fù yǒu fù zāi
使早诛之,则诸将岂复有负哉?
cí fù duō bài zǐ yán jiā wú gé lǔ
慈父多败子,严家无格虏。
qiě rén zhǔ bìng bù guǎng dà rén chén bìng bù jié jiǎn chén kǒng bì xià bìng zhī wū bù guǎng dà guò zài wū cí fù sī rì yuè yī shí yě
且人主病不广大, 人臣病不节俭,臣恐陛下病之于不广大,过在于慈父,斯日月一蚀也。
yòu jīn jiāng lì tān bào suǒ wu kǒu mǎ cái lì chén kǒng róng dí zhī píng wèi kě dàn xī wàng yě
又今将吏贪暴,所务口马、财利,臣恐戎狄之平,未可旦夕望也。
fán rén shi bù jīng yuǎn jiē yán tǔ fán zhàn qián duì jǐn hòu duì fāng jìn jiǎ jiān qí duō ér shān yǒu fēn zhàng guān jūn yuǎn rù qián wú suǒ huò bù jī gǔ shù bǎi wàn wú dà jǔ zhī zī
凡人识不经远,皆言吐蕃战,前队尽,后队方进,甲坚骑多,而山有氛瘴,官军远入,前无所获,不积谷数百万,无大举之资。
chén yǐ wéi tǔ bō zhī wàng zhōng guó yóu gū xīng zhī duì tài yáng yǒu zì rán zhī dà xiǎo bù yí zhī míng àn yí dí suī qín shòu yì zhī ài qí xìng mìng qǐ kěn qián jìn sǐ ér hòu jìn zāi
臣以为吐蕃之望中国,犹孤星之对太阳,有自然之大小、不疑之明暗,夷狄虽禽兽,亦知爱其性命,岂肯前尽死而后进哉!
yóu cán pò qí rén fēi xià suǒ yuàn yě
由残迫其人,非下所愿也。
bì qí zhàn bù gù sǐ zé bīng fǎ xǔ dí néng dòu dāng yǐ zhì suàn qǔ zhī hé yōu bù kè zāi
必其战不顾死,则兵法许敌能斗,当以智算取之,何忧不克哉!
xiàng shǐ jiāng néng shā dí héng shī bì yě liǎn qí tóu lú yǐ wéi jīng guān zé cǐ lǔ wén guān jūn zhōng gǔ wàng chén què zǒu hé xiá qián duì jiē sǐ zāi
向使将能杀敌,横尸蔽野,敛其头颅以为京观,则此虏闻官军钟鼓,望尘却走,何暇前队皆死哉!
zì rén guì děng fù shī sàng qì gù lǔ de tiào liáng shān gǔ
自仁贵等覆师丧气,故虏得跳梁山谷。
yòu shī xíng bì jiè mǎ lì bù shù shí wàn bù zú yǔ lǔ zhēng
又师行必藉马力,不数十万,不足与虏争。
chén qǐng tiān xià zì wáng gōng jí qí rén guà jí zhī kǒu rén shuì bǎi qián
臣请天下自王公及齐人挂籍之口, 人税百钱;
yòu chí tiān xià mǎ jìn shǐ mín de chéng dà mǎ bù wéi shù xiàn guān jí qí fán wù shǐ de yǐn
又弛天下马禁,使民得乘大马,不为数限,官籍其凡,勿使得隐。
bù sān nián rén jiān chù mǎ kě wǔ shí wàn jí zhào zhōu xiàn yǐ suǒ shuì kǒu qián shì zhī ruò wáng shī dà jǔ yī zhāo kě yòng
不三年,人间畜马可五十万,即诏州县以所税口钱市之,若王师大举,一朝可用。
qiě lǔ yǐ qí wèi qiáng ruò yī qiè shǐ rén chéng zhī zé shì qǔ qí liáng yǐ yì zhōng guó shǐ de jiàn hào lǔ bīng zhī shèng guó jiā zhī lì yě
且虏以骑为强,若一切使人乘之,则市取其良,以益中国,使得渐耗虏兵之盛,国家之利也。
gāo zōng shàn zhī shòu mì shū shěng zhèng zì zhí zhōng shū shěng zhàng nèi gòng fèng
高宗善之,授秘书省正字,直中书省,仗内供奉。
qiān jiān chá yù shǐ
迁监察御史。
dì cháng cóng róng yuē wài yǐ zhèn wèi hé rú zhǔ
帝尝从容曰:“外以朕为何如主?
duì yuē zhōu chéng kāng hàn wén jǐng yě
”对曰:“周成、康,汉文、 景也。
rán zé yǒu yí hèn hu
”“然则有遗恨乎?
yuē yǒu zhī
唐举回答:“有的。”
wáng yì fāng yī shì háo yīng ér sǐ cǎo lái
王义方一世豪英,而死草莱。
yì zhě wèi bì xià bù néng yòng xián
议者谓陛下不能用贤。
dì yuē wǒ shì yòng zhī wén qí sǐ gù yǐ wú jí
”帝曰:“我适用之,闻其死,顾已无及。
yuán zhōng yuē liú cáng qì xíng fù wū cái bì xià suǒ zhī jīn qī shí wèi shàng shū láng
”元忠曰:“刘藏器行副于才,陛下所知,今七十为尚书郎。
tú tàn bǐ ér yòu qì cǐ
徒叹彼而又弃此。
dì mò rán cán
”帝默然惭。
qiān diàn zhōng shì yù shǐ
迁殿中侍御史。
xú jìng yè jǔ bīng zhào yuán zhōng jiān li xiào yì jūn
徐敬业举兵,诏元忠监李孝逸军。
zhì lín huái ér piān jiàng léi rén zhì wèi zéi bài xiào yì jù qí fēng àn bīng wèi gǎn qián
至临淮,而偏将雷仁智为贼败,孝逸惧其锋,按兵未敢前。
yuán zhōng yuē gōng yǐ zōng shì jiāng tiān xià ān wēi xì yān
元忠曰:“公以宗室将,天下安危系焉。
hǎi nèi chéng píng jiǔ wén kuáng jiǎo qiè fā jiē qīng ěr qiào xīn yǐ dài qí zhū
海内承平久,闻狂狡窃发,皆倾耳翘心以待其诛。
jīn jūn bù jìn shǐ yuǎn jìn jiě qíng wàn yǒu yī zhāo tíng yǐ tā jiāng dài gōng qiě hé cí
今军不进,使远近解情,万有一朝廷以他将代公,且何辞?
xiào yì rán zhī nǎi bù fèn jìn tǎo
”孝逸然之,乃部分进讨。
shí jìng yè bǎo xià ā xī dì jìng yóu zhūn huái yīn xián qǐng xiān jī xià ā xià ā bài huái yīn zì pò
时敬业保下阿谿,弟敬猷屯淮阴,咸请“先击下阿,下阿败,淮阴自破。
jīn huái yīn jí jìng yè bì jiù shì dí zài fù bèi yě
今淮阴急,敬业必救,是敌在腹背也。
yuán zhōng yuē bù rán
”元忠曰:“不然。
zéi jìn bīng jǐn shǒu xià ā lì zài yī jué gǒu yǒu fù zé dà shì qù yǐ
贼劲兵尽守下阿,利在一决,苟有负,则大事去矣。
jìng qiú bó tú bù zhī zhàn qiě qí bīng guǎ yì yáo dà jūn lín zhī shì yi kè
敬酋博徒不知战, 且其兵寡易摇,大军临之,势宜克。
jìng yè wèi zhí dǎo jiāng dū bì jiāng yāo wǒ zhōng lù wú jīn chéng shèng jìn yòu yǐ yì jī láo pò zhī bì yǐ
敬业畏直捣江都,必将邀我中路,吾今乘胜进, 又以逸击劳,破之必矣。
pì zhī zhú shòu ruò zhě xiān qín
譬之逐兽,弱者先禽。
jīn shě bì qín zhī ruò ér qū nán dí zhī qiáng fēi jì yě
今舍必禽之弱,而趋难敌之强,非计也。
xiào yì nǎi yǐn bīng jī huái yīn jìng yóu tuō shēn dùn suì jìn jī jìng yè píng zhī
”孝逸乃引兵击淮阴,敬猷脱身遁,遂进击敬业,平之。
hái
还。
shòu sī xíng zhèng
授司刑正。
qiān luò yáng lìng
迁洛阳令。
xiàn zhōu xìng yù dāng sǐ yǐ píng yáng chu gōng de liú
陷周兴狱当死,以平扬、楚功,得流。
suì yú wèi yù shǐ zhōng chéng fù wèi lái jùn chén suǒ gòu
岁余,为御史中丞,复为来俊臣所构。
jiāng jiù xíng shén sè bù dòng qián sǐ zhě zōng shì zi sān shí yú shī xiāng zhěn jiè wū qián yuán zhōng gù yuē dà zhàng fū xíng jū cǐ yǐ
将就刑,神色不动,前死者宗室子三十余,尸相枕藉于前,元忠顾曰: “大丈夫行居此矣。
é chì fèng gé shè rén wáng yǐn kè chí qí miǎn sǐ chuán shēng jí yú shì zhū qiú huān jiào yuán zhōng dú jiān zuò zuǒ yòu mìng qǐ yuán zhōng yuē wèi zhī shí fǒu
”俄敕凤阁舍人王隐客驰骑免死,传声及于市,诸囚欢叫,元忠独坚坐,左右命起,元忠曰:“未知实否。
jì ér yǐn kè zhì xuān zhào yǐ nǎi xú xiè yì bù gǎi róng
”既而隐客至,宣诏已,乃徐谢,亦不改容。
liú fèi zhōu
流费州。
fù wèi zhōng chéng
复为中丞。
suì yú xiàn hóu sī zhǐ yù réng fàng lǐng nán
岁余,陷侯思止狱,仍放岭南。
kù lì zhū rén duō sòng yuán zhōng zhě nǎi zhào fù jiù guān
酷吏诛,人多讼元忠者,乃召复旧官。
yīn shì yàn wǔ hòu yuē qīng lèi fù bàng shuò hé yá
因侍宴,武后曰:“卿累负谤铄,何邪?
duì yuē chén yóu lù yě luó zhī zhī lì rú liè zhě gǒu xū chén ròu wèi zhī gēng ěr bǐ jiāng shā chén yǐ qiú jìn chén gù hé gū
”对曰:“臣犹鹿也, 罗织之吏如猎者,苟须臣肉为之羹耳,彼将杀臣以求进,臣顾何辜?
shèng lì èr nián wèi fèng gé shì láng tóng fèng gé luán tái píng zhāng shì é jiǎn jiào bīng zhōu zhǎng shǐ tiān bīng jūn dà zǒng guǎn yǐ bèi tū jué
圣历二年,为凤阁侍郎、同凤阁鸾台平章事,俄检校并州长史、天兵军大总管, 以备突厥。
qiān zuǒ sù zhèng tái yù shǐ dài fū jiān jiǎn jiào luò zhōu zhǎng shǐ zhì hào wēi míng
迁左肃政台御史大夫,兼检校洛州长史,治号威明。
zhāng yì zhī jiā nú bào bǎi xìng héng shén yuán zhōng chī shā zhī quán háo dàn fú
张易之家奴暴百姓, 横甚,元忠笞杀之,权豪惮服。
é wèi lǒng yòu zhū jūn dà shǐ yǐ tǎo tǔ bō
俄为陇右诸军大使,以讨吐蕃;
yòu wèi líng wǔ dào héng jūn dà zǒng guǎn yù tū jué
又为灵武道行军大总管御突厥。
yuán zhōng yù jūn chí zhòng suī wú hè rán gōng ér yì wèi cháng bài
元忠驭军持重,虽无赫然功,而亦未尝败。
zhōng zōng zài dōng gōng wèi jiǎn jiào zuǒ shù zǐ
中宗在东宫,为检校左庶子。
shí èr zhāng shì qīng cháo tíng yuán zhōng cháng zòu yuē chén chéng xiān dì zhī gù qiě shòu bì xià hòu ēn bù néng xùn zhōng shǐ xiǎo rén zài jūn cè chén zhī zuì yě
时二张势倾朝廷,元忠尝奏曰:“臣承先帝之顾, 且受陛下厚恩,不能徇忠,使小人在君侧,臣之罪也。
yì zhī děng hèn nù yīn wǔ hòu bù yù jí gòng zèn yuán zhōng yǔ sī lǐ chéng gāo jiǎn móu xié tài zǐ wèi nài jiǔ péng suì xià zhì yù
”易之等恨怒,因武后不豫, 即共谮元忠与司礼丞高戬谋挟太子为耐久朋,遂下制狱。
zhào huáng tài zǐ xiāng wáng jí zǎi xiàng yǐn yuán zhōng děng biàn wū tíng bù néng jué
诏皇太子、相王及宰相引元忠等辨于廷,不能决。
chāng zōng nǎi yǐn zhāng shuō wèi zhèng shuō chū wěi xǔ zhī zhì shì pò shǐ yán zhuàng bù yīng hòu yòu cù zhī shuō yuē chén bù wén yě
昌宗乃引张说为证,说初伪许之,至是迫使言状,不应, 后又促之,说曰:“臣不闻也。
yì zhī děng jù yuē shuō yǔ tóng nì
”易之等遽曰:“说与同逆。
shuō nǎng cháng wèi yuán zhōng wèi yī zhōu
说曩尝谓元忠为伊、 周。
fu yī yǐn fàng tài jiǎ zhōu gōng shè wáng wèi
夫伊尹放太甲,周公摄王位。
cǐ fǎn zhuàng míng shén
此反状明甚。
shuō yuē yì zhī chāng zōng ān zhī yī zhōu chén nǎi néng zhī zhī
”说曰:“易之、昌宗安知伊、周, 臣乃能知之。
yī yǐn zhōu gōng lì gǔ yǐ wéi zhōng chén bì xià bù qiǎn xué yī zhōu jiāng hé xiào yān
伊尹、周公,历古以为忠臣,陛下不遣学伊、周,将何效焉?
shuō yòu yuē chén zhī fù yì zhī zhāo xī kě zǎi xiàng cóng yuán zhōng zé zú miè
”说又曰:“臣知附易之朝夕可宰相,从元忠则族灭。
jīn bù gǎn miàn qī jù yuán zhōng zhī yuān
今不敢面欺,惧元忠之冤。
hòu wù qí chán rán zhòng wéi yì zhī gù biǎn yuán zhōng gāo yào wèi
”后寤其谗,然重违易之,故贬元忠高要尉。
zhōng zōng fù wèi zhào wèi wèi wèi qīng tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
中宗复位,召为卫尉卿、同中书门下三品。
bù yuè xún qiān bīng bù shàng shū jìn shì zhōng
不阅旬,迁兵部尚书,进侍中。
wǔ hòu bēng dì jū sàng jūn guó shì wěi yuán zhōng cái kě bài zhōng shū lìng fēng qí guó gōng
武后崩,帝居丧,军国事委元忠裁可,拜中书令,封齐国公。
shén lóng èr nián wèi shàng shū yòu pū shè zhī bīng bù shàng shū dāng cháo yòng shì qún chén mò gǎn wàng
神龙二年,为尚书右仆射,知兵部尚书,当朝用事,群臣莫敢望。
yè gào shàng zhǒng zhào zǎi xiàng zhū sī zhǎng guān zǔ dào shàng dōng mén cì jǐn páo gěi qiān jì sì rén shì cì yín qiān liǎng
谒告上冢,诏宰相诸司长官祖道上东门, 赐锦袍,给千骑四人侍,赐银千两。
yuán zhōng dào jiā wū qīn qī wú suǒ zhèn shī
元忠到家,于亲戚无所赈施。
jí hái dì wèi xìng bái mǎ sì yíng láo zhī
及还,帝为幸白马寺迎劳之。
ān lè gōng zhǔ sī qǐng fèi tài zǐ qiú wèi huáng tài nǚ dì yǐ wèn yuán zhōng yuán zhōng yuē gōng zhǔ ér wèi huáng tài nǚ fù mǎ dū wèi dāng hé míng
安乐公主私请废太子,求为皇太女,帝以问元忠,元忠曰:“公主而为皇太女, 驸马都尉当何名?
zhǔ huì yuē shān dōng mù jiàng ān zhī lǐ
”主恚曰:“山东木强安知礼?
ā mǔ zǐ shàng wèi tiān zǐ wǒ hé xián
阿母子尚为天子,我何嫌?
gōng zhōng wèi wǔ hòu wèi ā mǔ zǐ gù zhǔ chēng zhī
”宫中谓武后为阿母子,故主称之。
yuán zhōng gù chēng bù kě zì shì yǔ sè
元忠固称不可,自是语塞。
wǔ sān sī yòng shì jīng zhào wéi yuè jiāng bó hǎi gāo zhěn shàng shū yán qí è dì péng shā zhī hòu mò gǎn yán
武三思用事,京兆韦月将、渤海高轸上书言其恶,帝搒杀之,后莫敢言。
wáng tóng jiǎo móu zhū sān sī bù kè fǎn bèi zú
王同皎谋诛三思,不克,反被族。
yuán zhōng jū qí jiān yī wéi wú suǒ jiàn míng
元忠居其间,依违无所建明。
chū yuán zhōng xiāng wǔ hòu yǒu qīng zhèng míng zhì shì fǔ zhèng tiān xià qīng wàng jì gān zhèng wáng shì ér shāo dàn quán xìng bù néng shǎng shàn fá è yù wàng dà jiǎn
初,元忠相武后,有清正名,至是辅政,天下倾望,冀干正王室,而稍惮权幸,不能赏善罚恶,誉望大减。
chén jùn nán zǐ yuán chu kè zhě yǐ shū guī zhī yuē
陈郡男子袁楚客者以书规之曰:
jīn huáng dì xīn fú jué dé rèn guān wéi xián cái zuǒ yòu wéi qí rén yīn yǐ bù dà huà chōng gǔ yì yǐ zhèng tiān xià
今皇帝新服厥德,任官惟贤才,左右惟其人,因以布大化,充古谊,以正天下。
jūn hòu ān dé shì xún mò zāi
君侯安得事循默哉?
gǒu lì shè jì zhuān zhī kě yě
苟利社稷,专之可也。
fu ān tiān xià zhě xiān zhèng qí běn běn zhèng zé tiān xià gù guó zhī xīng wáng xì yān
夫安天下者先正其本,本正则天下固, 国之兴亡系焉。
tài zǐ tiān xià běn pì zhī dà shù wú běn zé zhī yè líng cuì guó wú tài zǐ cháo yě bù ān
太子天下本,譬之大树,无本则枝叶零悴,国无太子,朝野不安。
chǔ jūn yǒu cì jí zhī shì gù shī bǎo jiào yǐ jūn rén zhī dào yòng yùn chóng qí dé suǒ yǐ zhòng tiān xià yě
储君有次及之势,故师保教以君人之道,用蕴崇其德,所以重天下也。
jīn huáng zǐ jì zhǎng wèi dìng dí sì shì tiān xià wú běn
今皇子既长, 未定嫡嗣,是天下无本。
tiān xià wú běn yóu shù ér wáng gēn zhī yè hé yǐ cún hu
天下无本,犹树而亡根,枝叶何以存乎?
yuàn jūn hòu yǐ qīng yàn zhī jiān yán wū shàng zé xián ér lì zhī cǐ ān tiān xià zhī dào
愿君侯以清宴之间言于上,择贤而立之,此安天下之道。
kuàng ér bù zhì cháo tíng yī shī yě
旷而不置,朝廷一失也。
nǚ yǒu nèi zé nán yǒu wài fù qǐ xiāng làn zāi
女有内则,男有外傅,岂相滥哉?
mù fǔ zhě zhàng fū zhī zhí
幕府者,丈夫之职。
jīn gōng zhǔ bìng kāi fǔ zhì lì yǐ nǚ chǔ nán zhí suǒ wèi zhǎng yīn yì yáng yě ér wàng yīn yáng bù qiān fēng yǔ shí ruò de hu
今公主并开府置吏,以女处男职,所谓长阴抑阳也,而望阴阳不愆、风雨时若,得乎?
cǐ cháo tíng èr shī yě
此朝廷二失也。
jīn dù rén jì duō zī yī bàn dào bù běn háng yè zhuān yǐ zhòng bǎo fù quán mén jiē yǒu dìng zhí
今度人既多,缁衣半道,不本行业,专以重宝附权门,皆有定直。
xī zhī mài guān qián rù gōng fǔ jīn zhī mài dù qián rù sī jiā
昔之卖官, 钱入公府,今之卖度,钱入私家。
yǐ cí rù dào tú wèi yóu shí
以兹入道,徒为游食。
cǐ cháo tíng sān shī yě
此朝廷三失也。
wéi míng yǔ qì bù kě yǐ jiǎ rén
唯名与器,不可以假人。
gù yuē tiān gōng rén qí dài zhī
故曰:“天工,人其代之。
fu dài tiān fēi cái bù kě yě
”夫代天,非材不可也。
dài fēi qí rén bì shī tiān yì
代非其人,必失天意。
shī tiān yì ér wú huàn huò wèi zhī yǒu yě
失天意而无患祸,未之有也。
jīn chàng yōu zhī bèi yīn ěr mù zhī hǎo suì shòu yǐ guān fēi qīng cháo tíng luàn zhèng fǎ yá
今倡优之辈,因耳目之好,遂授以官,非轻朝廷、乱正法邪?
rén jūn wú sī sī nù hài wù sī shǎng fèi cái kuàng sī rén yǐ guān hu
人君无私,私怒害物,私赏费财,况私人以官乎?
cǐ cháo tíng sì shī yě
此朝廷四失也。
xián zhě bāng jiā zhī guāng rèn zhī zhì zhì qì zhī shēng luàn
贤者邦家之光,任之致治,弃之生乱。
jìn zhào bó qiú duō shì suī yǒu hǎo xián zhī míng wú de xián zhī shí
近诏博求多士,虽有好贤之名,无得贤之实。
gài yǒu sī xuǎn shì fēi huì jí shì shàng shī tiān xīn xià wéi rén wàng fēi wéi guān zé lì nǎi wéi rén zé guān
盖有司选士,非贿即势,上失天心,下违人望,非为官择吏,乃为人择官。
gě hóng yǒu yán jǔ xiù cái bù zhī shū
葛洪有言:“举秀才,不知书;
chá xiào lián zhuó rú ní
察孝廉,浊如泥;
gāo dì xián liáng lìn rú
高第贤良吝如。
cǐ cháo tíng wǔ shī yě
此朝廷五失也。
yān shù zhě gěi gōng yè sǎo chú shì gǔ yǐ nú lì chù zhī
阉竖者,给宫掖扫除事,古以奴隶畜之。
zhōng gǔ yǐ lái dà dào guāi sàng shū xián zhé qīn jìn xí nǎi wěi zhī yǐ shì shòu zhī yǐ quán
中古以来,大道乖丧,疏贤哲,亲近习,乃委之以事,授之以权。
gù shù diāo luàn qí yī lì bài sòng
故竖刁乱齐,伊戾败宋。
jūn cè zhī rén zhòng suǒ wèi jù suǒ wèi yīng tóu zhī ying miào yuán zhī shǔ zhě yě
君侧之人,众所畏惧,所谓鹰头之蝇、庙垣之鼠者也。
hòu hàn shí yòng shì yóu shén wǎn jié zú luàn tiān xià
后汉时用事尤甚,晚节卒乱天下。
jīn dà jūn zhōng xīng dú yǒu yān shù zuò shēng bān zhì jì wú zhèng quē lǜ shòu yuán wài nǎi yíng qiān rén wǎn qīng zǐ hào fǔ cáng
今大君中兴,独有阉竖坐升班秩,既无正阙,率授员外,乃盈千人,绾青紫,耗府藏。
qián shì zhī yàn hòu shì zhī shī
前事之验,后事之师。
cǐ cháo tíng liù shī yě
此朝廷六失也。
gǔ zhě máo cí cǎi chuán yǐ jiǎn yuē yí zǐ sūn suǒ yǐ ài lì yě
古者茅茨采椽,以俭约遗子孙,所以爱力也。
jīn gōng zhǔ suǒ shǎng qīng kù fǔ suǒ zào jiē guān gōng qí shū zhù tái zhǎo chóng zhì guān wǔ shān wú běn shí mù wú jìn chǎn zào zhī zhōng suì gōng yòng bù jué
今公主所赏倾库府,所造皆官供, 其疏筑台沼,崇峙观庑,山无本石,木无近产,造之终岁,功用不绝。
fu wèi jūn suǒ yǐ yǎng rén fēi yǐ hài rén jīn wài qī bù zhù yǎng ér fǎn hài zhī shì shǐ rén zhǔ shòu bàng tiān xià
夫为君所以养人,非以害人,今外戚不助养而反害之,是使人主受谤天下。
cǐ cháo tíng qī shī yě
此朝廷七失也。
guān yǐ ān rén fēi yǐ hài yú rén yě
官以安人,非以害于人也。
xiān wáng yù rén zhì bì xuǎn cái yù rén ān bì shěng shì cǐ chéng tóng tiān xià yōu yě
先王欲人治必选材,欲人安必省事,此诚同天下忧也。
rén yǒu lè jūn gòng zhī jūn yǒu lè rén qìng zhī kě wèi tóng lè yǐ
人有乐,君共之,君有乐,人庆之,可谓同乐矣。
rú cǐ zé shàng xià wú jiàn ér jūn yī tǐ yě
如此,则上下无间,而均一体也。
jīn tiān xià kùn qióng zhōu mù xiàn zǎi fēi yǐ xuǎn jìn gē bō zì sī rén bù liáo shēng shì xià yǒu yōu ér shàng bù xù yě
今天下困穷,州牧、县宰,非以选进,割剥自私,人不聊生,是下有忧而上不恤也。
ér gèng yuán wài zhì guān fēi zhù jié yú
而更员外置官,非助桀欤?
fū rén qíng zì yǐ yuán wài lì kǒng xià bù jǐ wèi yě bì jùn fǎ jù zhī
夫人情自以员外吏,恐下不己畏也,必峻法惧之;
kǒng cái bù jǐ fèng yě bì wǎng dào duó zhī
恐财不己奉也,必枉道夺之。
yù bù luàn kě de zāi
欲不乱,可得哉?
gǔ yǔ yǒu zhī shí yáng jiǔ mù yáng jì bù de shí rén yì bù dé xi
古语有之,十羊九牧,羊既不得食,人亦不得息。
shū yuē guān bù bì bèi wéi qí rén
《书》曰:“官不必备,惟其人。
cǐ yán zhèng yuán yóu nán qí bèi kuàng yuán zhī wài hu
”此言正员犹难其备,况员之外乎!
cǐ cháo tíng bā shī yě
此朝廷八失也。
zhèng chū duō mén dà luàn zhī jiàn
政出多门,大乱之渐。
jìn fēng shù fū rén jiē xiān dì gōng pín
近封数夫人,皆先帝宫嫔。
yǐ wéi bèi nèi zhí zé bù dāng zhī wài
以为备内职,则不当知外;
bù bèi nèi zhí zé zì kě chù wài
不备内职,则自可处外。
ér lìng chū rù jìn yè shǐ nèi yán bì chū wài yán bì rù gù jiāng nòng jūn zhī fǎ zòng ér bù jīn fēi suǒ yǐ zhòng zōng miào gù guó jiā
而令出入禁掖,使内言必出,外言必入,固将弄君之法, 纵而不禁,非所以重宗庙、固国家。
kǒng zǐ yuē bǐ fù zhī kǒu kě yǐ chū zǒu
孔子曰:“彼妇之口,可以出走;
bǐ fù zhī yè kě yǐ sǐ bài
彼妇之谒, 可以死败。
cǐ cháo tíng jiǔ shī yě
”此朝廷九失也。
bù yǐ dào shì qí jūn zhě suǒ yǐ wēi tiān xià yě wēi tiān xià zhī chén bù kě bù zhú ān tiān xià zhī chén bù kě bù rèn
不以道事其君者,所以危天下也,危天下之臣不可不逐,安天下之臣不可不任。
jīn yǒu yǐn guǐ shén zhí zuǒ dào yǐ huò zhǔ zhě tuō guǐ shén wéi nán zhī gù zhì qí zhà ér jù fēi cái zhī de shí fēi dé zhī lù cǐ guó dào yě
今有引鬼神、执左道以惑主者,托鬼神为难知,故致其诈,而据非才之地,食非德之禄,此国盗也。
chuán yuē guó jiāng xìng tīng wū mín jiāng wáng tīng wū shén
《传》曰:“国将兴,听于民,将亡,听于神。
jīn jǐ tīng wū shén hū
”今几听于神乎?
cǐ cháo tíng shí shī yě
此朝廷十失也。
jūn hòu bù zhèng shuí yǔ zhèng zhī
君侯不正,谁与正之?
yuán zhōng de shū yì cán
元忠得书益惭。
yǐ sān sī zhuān quán sī yǒu yǐ zhū zhī
以三思专权,思有以诛之。
huì jié mǐn tài zǐ qǐ bīng yù wén qí móu
会节愍太子起兵,与闻其谋。
tài zǐ yǐ zhū sān sī yǐn bīng zǒu què xià yuán zhōng zi tài pú shǎo qīng shēng yù wū yǒng ān mén tài zǐ xié shǐ cóng zhàn yǐ ér bèi shā
太子已诛三思,引兵走阙下,元忠子太仆少卿升遇于永安门,太子胁使从战,已而被杀。
yì zhě wèi biàn nì shùn yuán zhōng sòng yán yuē jì zhū zéi xiè tiān xià suī sǐ dǐng huò suǒ gān xīn
议者未辨逆顺,元忠诵言曰:“既诛贼谢天下,虽死鼎镬所甘心。
wéi huáng tài zǐ méi wèi hèn ěr
惟皇太子没为恨耳。
dì yǐ qí cháng yǒu gōng qiě wèi gāo zōng wǔ hòu sù suǒ lǐ zhì bù wèn
”帝以其尝有功,且为高宗、武后素所礼,置不问。
zōng chu kè jì chù nè dà nù gù qǐng yí qí zú bù tīng
宗楚客、纪处讷大怒,固请夷其族,不听。
yuán zhōng bù zì ān shàng zhèng shì jí guó fēng zhào yǐ tè jìn qí guó gōng zhì shì cháo shuò wàng
元忠不自安,上政事及国封,诏以特进、齐国公致仕,朝朔望。
chu kè děng yǐn yòu wèi láng jiàng yáo tíng yún wèi yù shǐ zhōng chéng bào zòu fǎn zhuàng yáo shì biǎn qú zhōu sī mǎ
楚客等引右卫郎将姚廷筠为御史中丞,暴奏反状,繇是贬渠州司马。
yáng zài sī li jiào jiē xī shùn chu kè fù zhì yuán zhōng zuì wéi xiāo zhì zhōng yì dāng shēn yòu zhī
杨再思、李峤皆希顺楚客,傅致元忠罪,唯萧至忠议当申宥之。
chu kè fù qiǎn zài sī yǔ rǎn zǔ yōng zòu yuán zhōng yuán nì bù yí chù nèi dì jiān chá yù shǐ yuán shǒu yī gù qǐng xíng zhū suì biǎn wu chuān wèi
楚客复遣再思与冉祖雍奏元忠缘逆不宜处内地,监察御史袁守一固请行诛,遂贬务川尉。
shǒu yī yòu hé tiān hòu cháng bù yù dí rén jié qǐng bì xià jiān guó yuán zhōng zhǐ zhī cǐ qí nì jiǔ méng
守一又劾:“天后尝不豫, 狄仁杰请陛下监国,元忠止之,此其逆久萌。
dì wèi yáng zài sī yuē shǒu yī fēi shì
”帝谓杨再思曰:“守一非是。
shì jūn zhě yī qí xīn qǐ yǒu shàng shǎo jí jù yì lùn zāi
事君者一其心,岂有上少疾遽异论哉?
zhèn wèi jiàn yuán zhōng guò yě
朕未见元忠过也。
yuán zhōng zhì fú líng zú nián qī shí yú
元忠至涪陵,卒,年七十余。
jǐng lóng sì nián zèng shàng shū zuǒ pú yè qí guó gōng běn zhōu cì shǐ
景龙四年,赠尚书左仆射、齐国公、本州刺史。
ruì zōng zhào péi zàng dìng líng yǐ shí fēng yī bǎi wǔ shí hù cì qí zi huang
睿宗诏陪葬定陵,以实封一百五十户赐其子晃。
kāi yuán liù nián shì yuē zhēn
开元六年,谥曰贞。
yuán zhōng shǐ míng zhēn zǎi yǐ zhū shēng jiàn gāo zōng gāo zōng wèi qiǎn bù zhī xiè jí chū yí jǔ zì ān dì mù sòng wèi xuē yuán chāo yuē shì zi wèi xí cháo tíng yí rán míng bù xū wèi zhēn zǎi xiàng yě
元忠始名真宰,以诸生见高宗,高宗慰遣,不知谢即出,仪举自安,帝目送谓薛元超曰:“是子未习朝廷仪,然名不虚谓,真宰相也。
bì wǔ hòu mǔ huì gǎi jīn míng
”避武后母讳,改今名。
wéi ān shí jīng zhào wàn nián rén
韦安石,京兆万年人。
zēng zǔ xiào kuān wèi zhōu dà sī kōng yún guó gōng
曾祖孝宽,为周大司空、郧国公。
zǔ jīn duò dà yè mò wèi mín bù shì láng yǔ yuán wén dōu děng liú shǒu luò jù li mì zhàn shàng dōng mén wèi mì qín
祖津,隋大业末为民部侍郎,与元文都等留守洛,拒李密,战上东门,为密禽。
hòu wáng shì chōng shā wén dōu ér jīn dú miǎn mì bài fù guī luò
后王世充杀文都而津独免,密败,复归洛。
shì chōng píng gāo zǔ sù yǔ jīn shàn shòu jiàn yì dài fū jiǎn jiào huáng mén shì láng líng zhōu cì shǐ zú
世充平,高祖素与津善,授谏议大夫,检校黄门侍郎,陵州刺史,卒。
fù wǎn shì wèi chéng zhōu cì shǐ
父琬,仕为成州刺史。
ān shí jǔ míng jīng diào qián fēng wèi yōng zhōu zhǎng shǐ sū liáng sì qì zhī
安石举明经,调干封尉,雍州长史苏良嗣器之。
yǒng chāng yuán nián qiān yōng zhōu sī bīng cān jūn
永昌元年,迁雍州司兵参军。
liáng sì dāng guó wèi ān shí yuē dà cái dāng dà yòng tú láo zhōu xiàn kě hu
良嗣当国,谓安石曰:“大才当大用,徒劳州县可乎?
jiàn yú wǔ hòu zhuó shàn bù yuán wài láng qiān bìng zhōu sī mǎ yǒu shàn zhèng hòu shǒu zhì láo wèn zhì bài dé zhèng èr zhōu cì shǐ
”荐于武后,擢膳部员外郎, 迁并州司马,有善政,后手制劳问,陟拜德、郑二州刺史。
ān shí xìng fāng zhòng bù gǒu yán xiào qí zhèng shàng qīng yán lì mín zūn wèi
安石性方重,不苟言笑, 其政尚清严,吏民尊畏。
jiǔ shì zhōng qiān wén chāng yòu chéng yǐ luán tái shì láng tóng fèng gé luán tái píng zhāng shì jiān tài zǐ zuǒ shù zǐ réng shì dú xún zhī nà yán shì
久视中,迁文昌右丞,以鸾台侍郎同凤阁鸾台平章事,兼太子左庶子,仍侍读, 寻知纳言事。
shí èr zhāng jí wǔ sān sī chǒng héng ān shí shù zhé rǔ zhī
时二张及武三思宠横,安石数折辱之。
huì shì yàn diàn zhōng yì zhī yǐn shǔ shāng sòng bà zi děng bó sāi hòu qián ān shí guì zòu shāng děng jiàn lèi bù dàng xì diàn shàng
会侍宴殿中,易之引蜀商宋霸子等博塞后前,安石跪奏“商等贱类,不当戏殿上。
gù zuǒ yòu yǐn chū zuò jiē shī sè hòu yǐ ān shí cí zhèng gǎi róng wèi miǎn
”顾左右引出,坐皆失色,后以安石辞正,改容慰勉。
fèng gé shì láng lù yuán fāng zì yǐ wéi bù jí tuì gào rén yuē wéi gōng zhēn zǎi xiàng
凤阁侍郎陆元方自以为不及,退告人曰:“韦公真宰相。
hòu cháng xìng xìng tài gōng yì qū jí dào ān shí yuē cǐ dào bǎn zhù suǒ chéng fēi zì rán zhī gù
” 后尝幸兴泰宫,议趋疾道,安石曰:“此道板筑所成,非自然之固。
qiān jīn zi qiě jiè chuí táng kuàng wàn shèng kě qīng chéng wēi zāi
千金子且诫垂堂,况万乘可轻乘危哉?
hòu wèi huí niǎn
”后为回辇。
cháng ān èr nián tóng fèng gé luán tái sān pǐn é yòu zhī nà yán jiǎn jiào yáng zhōu dà dū dū fǔ zhǎng shǐ
长安二年,同凤阁鸾台三品,俄又知纳言, 检校扬州大都督府长史。
shén lóng yuán nián bà zhèng shì é fù tóng sān pǐn qiān zhōng shū lìng jiān xiāng wáng fǔ zhǎng shǐ fēng yún guó gōng cì fēng sān bǎi hù jiā tè jìn wèi shì zhōng
神龙元年,罢政事,俄复同三品,迁中书令,兼相王府长史,封郧国公,赐封三百户,加特进,为侍中。
zhōng zōng yǔ wéi hòu yǐ zhēng yuè wàng yè xìng qí dì lài cì bù zī
中宗与韦后以正月望夜幸其第,赉赐不赀。
dì cháng xìng ān lè gōng zhǔ chí zhǔ qǐng yù chuán ān shí yuē yù qīng zhōu chéng bù cè fēi dì wáng shì
帝尝幸安乐公主池,主请御船,安石曰:“御轻舟,乘不测,非帝王事。
nǎi zhǐ
” 乃止。
ruì zōng lì shòu tài zǐ shǎo bǎo gǎi fēng xún guó fù wèi shì zhōng zhōng shū lìng jìn kāi fǔ yí tóng sān sī
睿宗立,授太子少保,改封郇国,复为侍中、中书令,进开府仪同三司。
tài píng gōng zhǔ yǒu yì móu yù yǐn ān shí shù yīn qí xù táng jùn yāo zhī jù bù wǎng
太平公主有异谋,欲引安石,数因其婿唐晙邀之,拒不往。
dì yī rì zhào ān shí yuē cháo tíng qīng xīn dōng gōng qīng hú bù chá
帝一日召安石曰:“朝廷倾心东宫,卿胡不察?
duì yuē tài zǐ rén xiào tiān xià suǒ chēng qiě yǒu dà gōng
”对曰:“太子仁孝,天下所称,且有大功。
bì xià jīn ān dé wáng guó yǔ
陛下今安得亡国语?
cǐ bì tài píng gōng zhǔ jì yě
此必太平公主计也。
dì jué rán yuē qīng wù yán zhèn zhī zhī
”帝矍然曰:“卿勿言,朕知之。
zhǔ qiè wén nǎi gòu fēi biàn yù xùn zhī lài guō yuán zhèn bǎo hù miǎn
”主窃闻,乃构飞变, 欲讯之,赖郭元振保护,免。
qiān shàng shū yòu pú yè jiān tài zǐ bīn kè tóng sān pǐn é bà zhèng shì liú shǒu dōng dōu
迁尚书右仆射兼太子宾客、同三品,俄罢政事,留守东都。
huì qī xuē yuàn xù bì chī shā zhī wèi yù shǐ zhōng chéng yáng mào qiān suǒ hé xià qiān pú zhōu cì shǐ xǐ qīng zhōu
会妻薛怨婿婢,笞杀之,为御史中丞杨茂谦所劾,下迁蒲州刺史,徙青州。
ān shí zài pú tài cháng qīng jiāng jiǎo yǒu suǒ qǐng jù zhī
安石在蒲,太常卿姜皎有所请,拒之。
jiǎo dì huì wèi zhōng chéng yǐ ān shí xī xiāng zhòng zōng shòu yí zhì ér zōng chu kè wéi wēn shàn xuē xiāng wáng fǔ zhèng yǔ ān shí wú suǒ jiàn zhèng fěng shì yù shǐ hóng zi yú hé jǔ zi yú yǐ gèng shè bù cóng
皎弟晦为中丞,以安石昔相中宗,受遗制,而宗楚客、韦温擅削相王辅政语,安石无所建正,讽侍御史洪子舆劾举,子舆以更赦不从。
jiān chá yù shǐ guō zhèn zòu zhī yǒu zhào yǔ wéi sì lì zhào yàn zhāo děng jiē biǎn ān shí wèi miǎn zhōu bié jià
监察御史郭震奏之,有诏与韦嗣立、赵彦昭等皆贬,安石为沔州别驾。
jiǎo yòu zòu ān shí hù zuò dìng líng yǒu suǒ dào méi zhào jí qí zāng
皎又奏安石护作定陵,有所盗没,诏籍其赃。
ān shí tàn yuē zhī xū wǒ sǐ nǎi yǐ
安石叹曰:“祗须我死乃已。
fā fèn zú nián liù shí sì
”发愤卒, 年六十四。
kāi yuán shí qī nián zèng pú zhōu cì shǐ
开元十七年,赠蒲州刺史。
tiān bǎo chū jiā zèng zuǒ pú yè xún guó gōng shì wén zhēn
天宝初,加赠左仆射、郇国公,谥文贞。
èr zi zhì bīn
二子:陟,、斌。
zhì zì yīn qīng yǔ dì bīn jù xiù mǐn yì cháng tóng
陟字殷卿,与弟斌俱秀敏异常童。
ān shí wǎn yǒu zi ài zhī
安石晚有子,爱之。
shén lóng yī nián ān shí wèi zhōng shū lìng zhì fu shí suì shòu wēn wáng fǔ dōng gé jì jiǔ cháo sàn dài fū
神龙一年,安石为中书令,陟甫十岁,授温王府东阁祭酒、朝散大夫。
fēng gé fāng zhěng shàn wén cí shū yǒu jiè fǎ yī shí zhī míng shì jiē yǔ yóu
风格方整,善文辞,书有楷法,一时知名士皆与游。
kāi yuán zhōng jū sāng yǐ fù bù dé zhì mò nǎi yǔ bīn dù mén bù chū bā nián
开元中居丧,以父不得志殁,乃与斌杜门不出八年。
qīn yǒu gèng wǎng dūn xiǎo nǎi qiáng diào wèi luò yáng lìng
亲友更往敦晓,乃强调为洛阳令。
sòng jǐng jiàn zhì tàn yuē shèng dé yí fàn jǐn zài shì yǐ
宋璟见陟叹曰:“盛德遗范,尽在是矣。
lèi chú lì bù láng zhōng zhōng shū lìng zhāng jiǔ líng yǐn wèi shè rén yǔ sūn tì liáng shè bìng sī shū mìng shí hào de cái
”累除吏部郎中, 中书令张九龄引为舍人,与孙逖、梁涉并司书命,时号得才。
qiān lǐ bù shì láng
迁礼部侍郎。
zhì wū jiàn cái yóu zhǎng
陟于鉴裁尤长。
gù shì qǔ rén yǐ yī rì shì wèi gāo xià
故事,取人以一日试为高下。
zhì xǔ zì tōng suǒ gōng xiān jiù qí néng shì zhī yǐ nǎi chéng kǎo yóu shì wú yí cái
陟许自通所工,先就其能试之,已乃程考,由是无遗材。
qiān lì bù shì láng xuǎn rén duō wěi jí yǔ zhèng tiáo xiāng mào zhì yǒu fēng cǎi zhì biàn wú bù fú zhě chù zhèng shù bǎi yuán quán zōng hào wèi gōng píng
迁吏部侍郎,选人多伪集,与正调相冒,陟有风采,擿辨无不伏者,黜正数百员,铨综号为公平。
rán rèn wēi yán huò zhì lì jié yì zhě zǐ qí jùn
然任威严,或至詈诘,议者訾其峻。
yòu zì yǐ mén pǐn kě zuò jiē sān gōng jū cháng jiǎn guì shì liáo dǎng sì rán
又自以门品可坐阶三公,居常简贵,视僚党涘然;
qí yǐ dào yì hé suī hòu jìn bù yī yǔ jūn lǐ
其以道谊合,虽后进布衣与均礼。
lǐ lín fǔ è qí míng gāo kǒng bī jǐ chū wèi xiāng yáng tài shǒu xǐ hé nán cǎi fǎng shǐ yǐ pàn guān yuán xī shàn xùn fù zhī shǐ wéi yuán fu gōng shū zòu shí hào yuán tuī wéi zhuàng zhì jiē yǐ rèn zhī
李林甫恶其名高,恐逼己,出为襄阳太守,徙河南采访使,以判官员锡善讯覆, 支使韦元甫工书奏,时号“员推韦状”,陟皆倚任之。
é xí xún guó gōng zuò shì biǎn shǒu zhōng lí yì yáng hòu wèi hé dōng tài shǒu
俄袭郇国公,坐事贬守钟离、 义阳,后为河东太守。
yǐ shī zhí nèi yàng yàng nǎi huǐ lián yú pō xiǎng xiè quán xìng yù zì jié
以失职,内怏怏,乃毁廉隅,颇饷谢权幸欲自结。
tiān bǎo shí èr zài rù kǎo huá qīng gōng yáng guó zhōng jì qí cái wèi shí yí wú zhì zhī yuē zi néng fā zhì zuì hu
天宝十二载,入考华清宫,杨国忠忌其才,谓拾遗吴豸之曰:“子能发陟罪乎?
wú yǐ yù shǐ xiāng chù
吾以御史相处。
zhì zhī nǎi hé zhì kuì yí shì guó zhōng yòu shǐ shēng xù wéi yuán zhì zuǒ yàn zhì huáng jì huì jí wēn qiú jiù yóu shì jù dé zuì zhì biǎn guì lǐng wèi zuò bù xíng xǐ píng lè
”豸之乃劾陟馈遗事,国忠又使甥婿韦元志左验,陟惶悸,贿吉温求救,由是俱得罪,陟贬桂岭尉,坐不行,徙平乐。
huì ān lù shān xiàn luò yáng dì bīn méi zéi guó zhōng yù gòu zhì yǔ zéi tōng mì yù shǒu lì lìng xié zhì shǐ yōu sǐ zhōu háo jié gòng shuō yuē xī zhāng shuō bèi cuàn nì chén shì yǐ miǎn
会安禄山陷洛阳,弟斌没贼,国忠欲构陟与贼通,密谕守吏,令胁陟使忧死,州豪杰共说曰:“昔张说被窜,匿陈氏以免。
jīn ruò zhào shū xià shuí gǎn bì gōng
今若诏书下,谁敢庇公?
yuàn gōng chéng piān zhōu dùn qù shì níng nǎi chū bù yì měi hu
愿公乘扁舟遁去,事宁乃出,不亦美乎?
zhì kǎi rán yuē mìng dāng ěr qí gǎn táo xíng
”陟慨然曰: “命当尔,其敢逃刑?
yīn xiè qiǎn jiān wò bù chū
”因谢遣,坚卧不出。
suì yú sù zōng jí wèi qǐ wèi wú jùn tài shǒu shǐ zhě qù zhuī wèi zhì huì yǒng wáng bīng qǐ wěi zhì zhāo yù nǎi shòu yù shǐ dài fū jiāng dōng jié dù shǐ
岁余,肃宗即位,起为吴郡太守,使者趣追,未至,会永王兵起,委陟招谕, 乃授御史大夫、江东节度使。
yǔ gāo shì lái tiàn huì ān zhōu zhì yuē jīn zhōng yuán wèi píng jiāng huái sāo lí ruò bù zhāi méng zhì xìn yǐ shì sì fāng zhī wú děng xié xīn lù lì zé wú yǐ chéng gōng
与高适、来瑱会安州,陟曰:“今中原未平,江淮骚离,若不斋盟质信,以示四方,知吾等协心戮力,则无以成功。
nǎi tuī tiàn wéi dì zhǔ wèi zǎi shū dēng tán yuē huái xi jié dù shǐ tiàn jiāng dōng jié dù shǐ zhì huái nán jié dù shǐ shì xián guó wēi mìng jiū hé sān chuí jiǎn chú xiōng tè hào wù tóng zhī wú yǒu yì zhì
”乃推瑱为地主, 为载书,登坛曰:“淮西节度使瑱、江东节度使陟、淮南节度使适,衔国威命,纠合三垂,翦除凶慝,好恶同之,毋有异志。
yǒu yū cǐ méng zhuì mìng wáng zú wǎng kè shēng yù
有渝此盟,坠命亡族,罔克生育。
huáng tiān hòu tǔ zǔ zōng míng shén shí jiàn sī yán
皇天后土,祖宗明神,实鉴斯言。
cí zhǐ kāng kǎi shì jiē yǔn qì
”辞旨慷慨,士皆陨泣。
yǒng wáng bài dì qù zhì fù fèng xiáng
永王败,帝趣陟赴凤翔。
chū jì guǎng chēn cóng yǒng wáng luàn fēi qí běn móu zhì biǎo guǎng chēn wèi lì yáng tài shǒu wèi ān zhī
初,季广琛从永王乱,非其本谋,陟表广琛为历阳太守,慰安之。
zhì shì kǒng guǎng chēn yǒu hòu biàn nǎi chí wǎng yù zhào ēn shì qí yí ér hòu qù zhào
至是,恐广琛有后变,乃驰往谕诏恩释其疑,而后趣召。
dì yā wén zhì míng yù yǐ yǐ xiāng jí shì qiān yán yí yǒu gù wàng yì zhǐ chú yù shǐ dài fū
帝雅闻陟名, 欲倚以相,及是迁延,疑有顾望意,止除御史大夫。
huì dù fǔ lùn fáng guǎn cí yì yū màn dì lìng zhì yǔ cuī guāng yuǎn yán zhēn qīng àn zhī zhì zòu fu yán suī kuáng bù shī jiàn chén tǐ
会杜甫论房琯,词意迂慢,帝令陟与崔光远、颜真卿按之,陟奏:“甫言虽狂,不失谏臣体。
dì yáo shì shū zhī
”帝繇是疏之。
fù píng rén jiāng jūn wáng qù róng shā qí xiàn lìng dì jiāng yòu zhī zhì yuē xī hàn gāo dì yuē fǎ shā rén zhě sǐ
富平人将军王去荣杀其县令,帝将宥之,陟曰:“昔汉高帝约法,杀人者死。
jīn bì xià shā rén zhě shēng kǒng fēi suǒ yi
今陛下杀人者生,恐非所宜。
shí cháo tíng shàng xīn qún chén bān diàn zhōng yǒu xiāng diào kū zhě dì yǐ zhì bù rèn zhí yòng yán zhēn qīng dài zhī gèng bài lì bù shàng shū
”时朝廷尚新,群臣班殿中,有相吊哭者,帝以陟不任职, 用颜真卿代之,更拜吏部尚书。
jiǔ zhī zōng rén fá mù bǎi zuò bù xiāng jiào biǎn jiàng zhōu cì shǐ
久之,宗人伐墓柏,坐不相教,贬绛州刺史。
hái shòu tài cháng qīng lǚ yīn rù fǔ jiàn wèi lǐ bù shàng shū dōng jīng liú shǒu
还授太常卿,吕𬤇入辅,荐为礼部尚书、东京留守。
shǐ sī míng bī yī luò li guāng bì yì shǒu hé yáng zhì lǜ dōng jīng ān shǔ rù guān bì zhī zhào shòu lì bù shàng shū lìng jiù bǎo yǒng lè yǐ tú shōu fù
史思明逼伊、洛,李光弼议守河阳, 陟率东京安属入关避之,诏授吏部尚书,令就保永乐,以图收复。
zú nián liù shí wǔ zèng jīng zhōu dà dū dū
卒,年六十五, 赠荆州大都督。
zhì zǎo yǒu míng ér wèi lín fu guó zhōng bìn fèi
陟早有名,而为林甫、国忠摈废。
jí sù zōng zé xiāng zì wèi bì děi yǐ hòu zhì bù yòng
及肃宗择相,自谓必得,以后至不用。
rèn shì zhě jiē xīn jìn wàng fēng dàn zhī duō yán qí jiāo jù
任事者皆新进,望风惮之,多言其骄倨。
jí rù guān yòu bù xǔ zhì jīng shī
及入关,又不许至京师。
yù yù bù dé zhì chéng jí qiě zú tàn yuē wú dào qióng wū cǐ hu
郁郁不得志,成疾, 且卒,叹曰:“吾道穷于此乎!
xìng chǐ zòng xǐ shì fú mǎ shì ér yān tóng liè zuǒ yòu cháng shù shí móu wū wáng gōng zhǔ dì
”性侈纵,喜饰服马,侍儿阉童列左右常数十,侔于王宫主第。
qióng zhì zhuàn xiū zé gāo yú de yì gǔ mài yǐ niǎo yǔ zé mǐ měi shí shì páo zhōng suǒ qì qí zhí yóu bù jiǎn wàn qián yàn gōng hóu jiā suī jí shuǐ lù céng bù xià zhù
穷治馔羞,择膏腴地艺谷麦,以鸟羽择米,每食视庖中所弃,其直犹不减万钱,宴公侯家,虽极水陆,曾不下箸。
cháng yǐ wǔ cǎi jiān wéi shū jì shǐ shì qiè zhǔ zhī yǐ cái dá shòu yì ér yǐ jiē yǒu jiè fǎ zhì wéi shǔ míng zì wèi suǒ shū zhì zì ruò wǔ duǒ yún shí rén mù zhī hào huán gōng wǔ yún tǐ
常以五采笺为书记,使侍妾主之,以裁答,受意而已,皆有楷法,陟唯署名,自谓所书“陟”字若五朵云,时人慕之, 号“郇公五云体”。
rán jiā fǎ xiū zhěng chì zi yǔn jiù xué yè fēn shì zhī jiàn qí qín dàn rì wèn ān sè bì yí
然家法修整,敕子允就学,夜分视之,见其勤,旦日问安,色必怡;
shāo dài zé lì táng xià bù yǔ yǔ
稍怠则立堂下不与语。
suī jiā tóng shù shí rán yìng mén bīn kè bì yǔn zhǔ zhī
虽家僮数十,然应门宾客,必允主之。
yǒng tài yuán nián zèng shàng shū zuǒ pú yè
永泰元年,赠尚书左仆射。
tài cháng bó shì chéng hào yì shì zhōng xiào yán zhēn qīng yǐ wéi xǔ guó yǎng qīn bù liǎng lì bù dàng hé èr xíng wéi shì zhǔ kè yuán wài láng guī chóng jìng yì bó zhèng zhī
太常博士程皓议谥“忠孝”,颜真卿以为许国养亲不两立,不当合二行为谥,主客员外郎归崇敬亦驳正之。
yòu pú yè guō yīng yì wú xué shù zú yòng tài cháng yì yún
右仆射郭英乂无学术,卒用太常议云。
bīn fù wèi xiāng shí shòu tài zǐ tōng shì shè rén
斌,父为相时授太子通事舍人。
shǎo xiū zhěng hǎo wén yì róng zhǐ yán qiào yǒu dà chén tǐ yǔ zhì qí míng
少修整,好文艺,容止严峭,有大臣体,与陟齐名。
kāi yuán zhōng xuē wáng yè yǐ nǚ qī zhī qiān mì shū chéng
开元中,薛王业以女妻之,迁秘书丞。
tiān bǎo zhōng wèi zhōng shū shè rén jiān jí xián yuàn xué shì gǎi tài cháng shǎo qīng
天宝中,为中书舍人,兼集贤院学士, 改太常少卿。
lǐ lín fǔ gòu wéi jiān yù bīn yǐ zōng lèi biǎn bā líng tài shǒu yí lín rǔ
李林甫构韦坚狱,斌以宗累,贬巴陵太守,移临汝。
jiǔ zhī bài yín qīng guāng lù dài fū liè wǔ pǐn
久之,拜银青光禄大夫,列五品。
shí zhì shǒu hé dōng ér cóng xiōng yóu wèi yòu jīn wú wèi jiāng jūn tāo wèi tài zǐ shǎo shī sì dì tóng shí liè jǐ yì guān hǎn bǐ zhě
时陟守河东,而从兄由为右金吾卫将军,绦为太子少师,四第同时列戟,衣冠罕比者。
lù shān xiàn luò yáng bīn wèi zéi de shǔ yǐ huáng mén shì láng yōu fèn zú
禄山陷洛阳,斌为贼得,署以黄门侍郎,忧愤卒。
qián yuán yuán nián zèng mì shū jiān
乾元元年, 赠秘书监。
bīn tiān xìng zhì hòu měi cháo huì bù gǎn lí lì xiào yán
斌天性质厚,每朝会,不敢离立笑言。
cháng dà xuě zài tíng zhě jiē zhèn jū gēng lì bīn bù xǐ zú xuě shén jī zhì xuē yì bù shī gōng
尝大雪,在廷者皆振裾更立,斌不徙足, 雪甚,几至靴,亦不失恭。
zi kuàng shǎo yǐn wáng wū shān kǒng shù ruì chēng zhī jí shù ruì yǐ jiàn yì dài fū zhào jiàn kuàng wèi yòu shí yí bù bài
子况,少隐王屋山,孔述睿称之,及述睿以谏议大夫召,荐况为右拾遗,不拜。
wèi jǐ yǐ qǐ jū láng zhào bàn suì zhé qì guān qù xǐ jiā lóng mén
未几,以起居郎召,半岁,辄弃官去,徙家龙门。
chú sī fēng yuán wài láng chēng jí gù cí
除司封员外郎,称疾固辞。
yuán hé chū shòu jiàn yì dài fū miǎn yù dào zhí shù yuè qǐ hái gǔ yǐ tài zi zuǒ shù zǐ zhì shì zú
元和初,授谏议大夫,勉谕到职,数月,乞骸骨,以太子左庶子致仕,卒。
kuàng suī shì guì ér zhì chōng yuǎn bù wéi shēng lì suǒ qiān dāng shí zhòng qí fēng cāo
况虽世贵, 而志冲远,不为声利所迁,当时重其风操。
shū xià ān shí xiōng
叔夏,安石兄。
tōng lǐ jiā xué
通礼家学。
shū fù tài zǐ zhān shì kūn cháng yuē ér néng jì hàn chéng xiàng yè yǐ
叔父太子詹事琨尝曰:“而能继汉丞相业矣。
zhuó míng jīng dì lì tài cháng bó shì
”擢明经第,历太常博士。
gāo zōng bēng xù lǐ wáng quē shū xià yǔ zhōng shū shè rén gǔ dà yǐn bó shì péi shǒu zhēn yīn dìng qí zhì zhuó chūn guān yuán wài láng
高宗崩,恤礼亡缺,叔夏与中书舍人贾大隐、博士裴守真禋定其制,擢春官员外郎。
wǔ hòu bài zhì xiǎng míng táng fán suǒ yán gǎi jiē shū xià zhù qīn míng guō shān yùn děng suǒ cái tǎo
武后拜治,享明堂,凡所沿改,皆叔夏、祝钦明、郭山恽等所裁讨。
měi lì yī yì zhòng zī fú zhī
每立一议,众咨服之。
lèi qiān chéng jūn sī yè
累迁成均司业。
hòu yòu zhào wǔ lǐ yí wù sī lǐ bó shì yǒu suǒ xiū gé xū shū xià qīn míng děng píng chù rán hòu yǐ wén
后又诏:“五礼仪物,司礼博士有所修革,须叔夏、钦明等评处,然后以闻。
jìn wèi chūn guān shì láng
”进位春官侍郎。
zhōng zōng fù wèi zhuǎn tài cháng shǎo qīng wèi jiàn lì miào shè shǐ jìn yín qīng guāng lù dài fu lèi fēng pèi jùn gōng guó zǐ jì jiǔ
中宗复位,转太常少卿,为建立庙社使,进银青光禄大夫,累封沛郡公,国子祭酒。
zú zèng yǎn zhōu dū dū xiū wén guǎn xué shì shì yuē wén
卒,赠兖州都督、 修文馆学士,谥曰文。
zi tāo
子縚。
tāo kāi yuán shí lì jí xián xiū zhuàn guāng lù qīng qiān tài cháng
縚,开元时历集贤修撰、光禄卿,迁太常。
táng xìng lǐ wén suī jù rán zhì dù shí shí miù quē bù lún
唐兴,礼文虽具,然制度时时缪缺不伦。
zhì xiǎn qìng zhōng xǔ jìng zōng jiàn yán biān dòu yǐ duō wèi guì zōng miào nǎi qí yú tiān qǐng dà sì shí èr zhōng sì shí xiǎo sì bā
至显庆中,许敬宗建言:“笾豆以多为贵,宗庙乃旗于天,请大祀十二、中祀十、小祀八。
dà sì zhōng sì fǔ guǐ zǔ jiē yī xiǎo sì wú
大祀、中祀、簠、簋、、 俎皆一,小祀无。
zhào kě
”诏可。
èr shí sān nián shè lìng yǐ biān dòu zhī jiàn wèi néng bèi wù yi zhào lǐ guān xué shì gòng yì yǐ wén
二十三年,赦令以笾豆之荐,未能备物,宜诏礼官学士共议以闻。
tāo qǐng zōng miào biān dòu jiē jiā shí èr
縚请“宗庙笾豆皆加十二。
yòu yán jiāo diàn jué róng zhǐ yī hé róng xiǎo zé lòu yi zēng dà zhī
”又言“郊奠,爵容止一合,容小则陋, 宜增大之。
bīng bù shì láng zhāng jūn zhí fāng láng zhōng wéi shù yì yuē lǐ tiān zhī suǒ shēng de zhī suǒ cháng gǒu kě jiàn zhě mò bù xián zài
兵部侍郎张均、职方郎中韦述议曰:“《礼》:‘天之所生,地之所长,苟可荐者,莫不咸在。
shèng rén zhī xiào zǐ zhī qíng shēn ér wù lèi wú xiàn gù wèi zhī jié shǐ wù yǒu pǐn qì yǒu shù guì jiàn chà jiàng bù dé xiāng yuè
’圣人知孝子之情深,而物类无限,故为之节,使物有品,器有数,贵贱差降,不得相越。
zhōu zhì wáng shí yòng liù gǔ shàn yòng liù shēng yǐn yòng liù qīng xiū yòng bǎi yǒu èr shí pǐn zhēn yòng bā wù jiàng yòng bǎi yǒu èr shí wèng ér yǐ sì biān sì dòu gòng jì sì
周制:王,食用六谷,膳用六牲,饮用六清,羞用百有二十品,珍用八物,酱用百有二十瓮,而以四笾、四豆供祭祀。
cǐ sì yǔ bīn kè fēng shěng bù de tóng jiù yǐ
此祀与宾客丰省不得同,旧矣。
qiě shì hào yàn sī zhī zhuàn yǔ shí ér qiān gù shèng rén yī yuē yǐ lǐ
且嗜好燕私之馔,与时而迁,故圣人一约以礼。
suī píng shēng suǒ shì fēi lǐ zé bù jiàn
虽平生所嗜,非礼则不荐;
suǒ è shì lǐ zé bù qù
所恶,是礼则不去。
qū jiàn mìng qù xiáng jì zhī jì yuē jì diǎn yǒu zhī bù xiū zhēn yì bù chén zhù chǐ
屈建命去祥祭之芰曰:‘祭典有之,不羞珍异,不陈庶侈。
cǐ zé lǐ wài zhī shí qián gǔ bù jiàn
’此则礼外之食,前古不荐。
jīn yù yǐ gān zhǐ féi nóng jiē chōng wū jì gǒu yú jiù zhì qí hé jí yān
今欲以甘旨肥浓皆充于祭,苟逾旧制,其何极焉。
suī biān dòu yǒu jiā bù néng bèi yě
虽笾豆有加,不能备也。
ruò yuē yǐ jīn zhī zhēn shēng suǒ shì ài qiú shén wú fāng shì fǔ guǐ kě qù ér pán yú bēi àn dāng yù yǐ
若曰以今之珍,生所嗜爱,求神无方,是簠、簋可去,而盘、盂、杯、案当御矣;
sháo yǔ kě dǐ ér kōng hóu shēng dí yīng zòu yǐ
韶、瑀可抵,而箜篌、笙、笛应奏矣。
qiě zì hàn yǐ lái líng yǒu qǐn gōng suì shí shuò wàng jiàn yǐ cháng zhuàn gù kě jìn xiào zi zhī xīn
且自汉以来,陵有寝宫,岁时朔望,荐以常馔,固可尽孝子之心。
zhì zōng miào fǎ xiǎng bù kě biàn gǔ cóng sú
至宗庙法享,不可变古从俗。
yǒu sī suǒ chéng yī shēng jué wǔ shēng sàn
有司所承,一升爵,五升散。
lǐ fán zōng miào guì zhě yǐ jué jiàn zhě yǐ sàn cǐ guì xiǎo jiàn dà yǐ shì jié jiǎn
《礼》:凡宗庙,贵者以爵,贱者以散,此贵小贱大,以示节俭。
qǐng rú gù
请如故。
tài zǐ bīn kè cuī miǎn yuē gǔ zhě yǒu suǒ yǐn shí bì xiān yán xiàn wèi huà huǒ zé yǒu máo xuè zhī jiàn wèi qū niè zé yǒu xuán jiǔ zhī diàn
太子宾客崔沔曰:“古者,有所饮食,必先严献,未化火,则有毛血之荐,未麹糵,则有玄酒之奠。
zhì hòu wáng zuò jiǔ lǐ yòng xī shēng gù yǒu sān shēng bā guǐ wǔ qí jiǔ xiàn
至后王,作酒醴、用牺牲,故有三牲、八簋、五齐、九献。
rán shén shàng xuán kě cún ér bù kě cè yě
然神尚玄,可存而不可测也;
jì zhǔ jìng kě bèi ér bù kě fèi yě
祭主敬,可备而不可废也。
gài jiàn guì xīn wèi bù shàng xiè suī yuē bèi wù yóu yǒu jié zhì cún yān
盖荐贵新,味不尚亵,虽曰备物,犹有节制存焉。
xíng zǔ biān dòu fǔ guǐ zūn léi zhōu rén shí zhuàn yě qí yòng tōng wū yàn xiǎng bīn kè zhōu gōng nǎi yǔ máo xuè xuán jiǔ gòng jiàn
铏、俎、笾、豆、簠、簋、尊、罍,周人时馔也,其用通于燕享宾客,周公乃与毛血玄酒共荐。
jìn zhōng láng lú chén jiā jì jiē jìn rì shí zé dāng shí zhī shí bù kě quē wū sì yǐ
晋中郎卢谌家祭,皆晋日食,则当时之食, 不可阙于祀已。
táng jiā qīng miào shí xiǎng lǐ zhuàn bèi jìn zhōu fǎ yě
唐家清庙时享,礼馔备进,周法也;
yuán qǐn shàng shí shí shàn jù chén hàn fǎ yě
园寝上食,时膳具陈,汉法也。
zhí gòng zhù jì zhì yuǎn wù yě
职贡助祭,致远物也;
yǒu xīn bì jiàn shùn shí lìng yě
有新必荐,顺时令也。
yuàn yòu gōng jià suǒ rù sōu tián qīn fā suǒ zhōng jiē yīn yi yǐ jiàn jiàn ér hòu shí
苑囿躬稼所入,搜田亲发所中,皆因宜以荐,荐而后食。
zé nóng yú xiān měi jǐn zài yǐ
则浓腴鲜美尽在矣。
yòu chì yǒu sī zhe yú lìng bù bì jiā biān dòu zhī shù yě
又敕有司著于令,不必加笾豆之数也。
dà fán jì qì shì wù suǒ yí
大凡祭器,视物所宜。
gù dà gēng gǔ zhuàn yě shèng yǐ gǔ qì yě
故大羹,古馔也,盛以,,古器也;
hé gēng shí zhuàn yě shèng yǐ xíng xíng shí qì yě
和羹,时馔也,盛以铏,铏,时器也。
yǒu gǔ zhuàn ér yòng shí qì zhě zé máo xuè yú pán xuán jiǔ yú zūn
有古馔而用时器者,则毛血于盘,玄酒于尊。
wèi yǒu jìn shí zhuàn yòng gǔ qì zhě gǔ zhì ér jīn wén yǒu suǒ bù chēng yě
未有进时馔用古器者,古质而今文,有所不称也。
suī jiā biān dòu shí èr wèi zú jǐn tiān xià zhī měi ér cuò zhū miào tú yǐ jìn chǐ ér jiàn zǐ dǐ
虽加笾豆十二,未足尽天下之美,而措诸庙,徒以近侈而见訾抵。
chén wén mò jiā zhě liú chū wū qīng miào shì miào guì jiǎn bù shàng shē yě
臣闻墨家者流,出于清庙,是庙贵俭不尚奢也。
lǐ bù yuán wài láng yáng zhòng chāng hù bù láng zhōng yáng bó chéng zuǒ wèi bīng cáo cān jūn liú zhì děng qǐng rú jiù biàn
”礼部员外郎杨仲昌、户部郎中阳伯成、左卫兵曹参军刘秩等,请如旧便。
zǎi xiàng bái zòu xuán zōng yuē zhèn chéng zǔ zōng xiū dé xiǎng sì zī chéng shí guì fēng jié
宰相白奏,玄宗曰:“朕承祖宗休德,享祀粢盛,实贵丰洁。
yǒu rú bù yīng wū fǎ yì bù gǎn yòng
有如不应于法,亦不敢用。
nǎi zhào tài cháng zé pǐn wèi kě zēng zhě shāo jiā yān
”乃诏太常,择品味可增者稍加焉。
tāo yòu qǐng shì jiā biān dòu gè liù měi sì shí yǐ xīn guǒ zhēn yōng shí zhī
縚又请室加笾、豆各六,每四时以新果珍饔实之。
zhì kě
制“可”。
yòu zhào xiàn jué shì yào shēng suǒ róng yǐ hé gǔ
又诏:“献爵视药升所容,以合古。
èr shí sān nián zhào shū fú jì suǒ wèi tōng zhě lìng lǐ guān xué shì xiáng yì
二十三年,诏书服纪所未通者,令礼官学士详议。
tāo shàng yán lǐ sāng fú jiù sī má sān yuè
縚上言:“《礼》《丧服》: 舅,缌麻三月。
cóng mǔ xiǎo gōng wǔ yuè chuán yuē hé yǐ xiǎo gōng yǐ míng jiā yě
从母,小功五月,《传》曰:‘何以小功,以名加也。
ér táng yí jiù mǔ ēn suǒ bù jí yān
’而堂姨、 舅母,恩所不及焉。
wài zǔ fù mǔ xiǎo gōng wǔ yuè chuán yuē hé yǐ xiǎo gōng yǐ zūn jiā yě
外祖父母,小功五月,《传》曰:‘何以小功,以尊加也。
jiù sī má sān yuè jiē qíng qīn ér shǔ shū yě
’ 舅,缌麻三月,皆情亲而属疏也。
wài zǔ zhèng zūn fú tóng cóng mǔ
外祖正尊,服同从母;
yí jiù yī děng ér yǒu qīng zhòng
姨、舅一等,而有轻重;
táng yí jiù qīn wèi shū bù xiāng wéi fú
堂姨、舅亲未疏,不相为服;
qīn jiù mǔ bù rú tóng cuàn
亲舅母不如同爨。
qí yì gǔ yì yǒu suǒ wèi chàng
其亦古意有所未畅。
qiě wài zǔ xiǎo gōng cǐ wèi zhèng zūn qǐng jìn zhì dà gōng
且外祖小功, 此为正尊,请进至大功;
yí jiù chái qīn fú yi děng qǐng jìn jiù zhì xiǎo gōng
姨、舅侪亲,服宜等,请进舅至小功;
táng yí jiù yǐ shū jiàng qīn jiù cóng mǔ yī děng
堂姨舅以疏降亲舅从母一等;
qīn jiù mǔ gǔ wèi yǒu fú qǐng cóng tǎn miǎn
亲舅母古未有服,请从袒免。
yú shì wéi shù yì yuē zì gāo zǔ zhì xuán sūn bìng shēn wèi zhī jiǔ zú
于是韦述议曰:“自高祖至玄孙并身谓之九族。
yóu jìn jí yuǎn chà qí qīng zhòng suì wèi wǔ fú
由近及远,差其轻重,遂为五服。
chuán yuē wài qīn fú jiē sī
《传》曰:‘外亲服皆缌。
zhèng xuán yuē wài qīn zhī fú yì xìng zhèng fú bù guò sī
’郑玄曰:‘外亲之服异姓,正服不过缌。
wài zǔ fù mǔ xiǎo gōng yǐ zūn jiā
’外祖父母小功,以尊加;
cóng mǔ xiǎo gōng yǐ míng jiā
从母小功,以名加;
jiù shēng wài sūn zhōng wài kūn dì jiē sī
舅、甥、外孙、中外昆弟,皆缌。
yǐ pǐ yán zhī wài zǔ zé zǔ yě jiù zé bǎi shū yě fù mǔ zhī ēn bù shū ér dú shā wū wài zhě yǒu yǐ yě
以匹言之,外祖则祖也,舅则伯叔也,父母之恩不殊,而独杀于外者有以也。
qín shòu zhī mǔ ér bù zhī fù yě rén zé fù mǔ děng dū yì zhī shì zé zhī zūn mí dài fū zé zhī zūn zǔ zhū hóu jí tài zǔ tiān zǐ jí shǐ zǔ
禽兽知母而不知父,野人则父母等,都邑之士则知尊祢,大夫则知尊祖,诸侯及太祖,天子及始祖。
shèng rén jiū tiān dào hòu zǔ mí xì xìng zú qīn zǐ sūn zé mǔ dǎng zhī wū běn zú bù tóng míng shén
圣人究天道,厚祖祢,系姓族,亲子孙,则母党之于本族,不同明甚。
jiā wú èr zūn sàng wú èr zhǎn rén zhī suǒ fèng bù kě èr yě
家无二尊,丧无二斩,人之所奉,不可贰也。
wéi rén hòu jiàng qí fù mǔ sàng
为人后,降其父母丧。
nǚ zǐ jià shā qí jiā zhī sàng
女子嫁,杀其家之丧。
suǒ cún zhě yuǎn yì zhě sī yě
所存者远,抑者私也。
ruò wài zǔ jí jiù jiā yī děng ér táng jiù jí yí zhe fú zé zhōng wài qí bié jǐ hé
若外祖及舅加一等,而堂舅及姨著服,则中外其别几何?
qiě wǔ fú yǒu shàng shā zhī yì bǎi shū fù mǔ fú dà gōng cóng fù kūn dì yì dà gōng yǐ qí chū yú zǔ fú bù dé guò wū zǔ yě
且五服有上杀之义,伯叔父母服大功,从父昆弟亦大功,以其出于祖,服不得过于祖也。
cóng zǔ zǔ fù mǔ cóng zǔ fù mǔ cóng zǔ kūn dì jiē xiǎo gōng yǐ qí chū wū zēng zǔ fú bù dé guò zēng zǔ yě
从祖祖父母、从祖父母、从祖昆弟皆小功,以其出于曾祖,服不得过曾祖也。
zú zǔ zǔ fù mǔ zú zǔ fù mǔ zú kūn dì jiē sī yǐ qí chū wū gāo zǔ fú bù dé guò gāo zǔ yě
族祖祖父母、族祖父母、族昆弟皆缌,以其出于高祖,服不得过高祖也。
táng yí jiù chū wài zēng zǔ ruò wéi zhī fú zé wài zēng zǔ fù mǔ wài bó shū zǔ fù mǔ yì kě zhì fú yǐ
堂姨、舅出外曾祖,若为之服,则外曾祖父母、外伯叔祖父母亦可制服矣。
wài zǔ zhì dà gōng zé wài zēng zǔ xiǎo gōng wài gāo zǔ sī
外祖至大功,则外曾祖小功、外高祖缌。
tuī ér guǎng zhī yǔ běn zú wú yì
推而广之,与本族无异。
qì qīn lù shū bù kě wèi shùn
弃亲录疏,不可谓顺。
qiě fú jiē yǒu bào zé táng shēng wài zēng sūn zhí nǚ zhī zǐ jiē dāng fú
且服皆有报,则堂甥、外曾孙、侄女之子皆当服。
shèng rén qǐ báo qí gǔ ròu ēn ài zāi
圣人岂薄其骨肉恩爱哉?
jǐn běn wū gōng zhě mò wū sī yì yǒu suǒ duàn bù dé bù rán
尽本于公者末于私,义有所断,不得不然。
gǒu kě jiā yě zé kě jiǎn yě rú shì lǐ kě huī yǐ
苟可加也,则可减也,如是,礼可隳矣。
qǐng rú gǔ biàn
请如古便。
yáng zhòng chāng yòu yán jiù fú xiǎo gōng wèi zhēng cháng jìn zhī yǐ
” 杨仲昌又言:“舅服小功,魏征尝进之矣。
jīn zhī suǒ qǐng zhèng tóng zhēng lùn
今之所请,正同征论。
táng jiù táng yí jiù mǔ jiē shēng tǎn miǎn zé wài zǔ fù mǔ jìn zhì dà gōng bù jiā bào wū wài sūn hu
堂舅、堂姨、舅母,皆升袒免,则外祖父母进至大功,不加报于外孙乎?
wài sūn ér bào yǐ dà gōng zé běn zōng zhī shù sūn yòng hé děng yá
外孙而报以大功,则本宗之庶孙用何等邪?
dì shǒu chì yuē zhèn wèi qīn yí jiù fú xiǎo gōng zé jiù mǔ wū jiù yǒu sān nián zhī sàng bù dé quán jiàng wū jiù yi fú sī
帝手敕曰:“朕谓亲姨、舅服小功,则舅母于舅有三年之丧,不得全降于舅, 宜服缌。
táng yí jiù gǔ wèi yǒu fú zhèn sī mù hòu jiǔ zú yi tǎn miǎn
堂姨、舅古未有服,朕思睦厚九族,宜袒免。
gǔ yǒu tóng cuàn sī ruò bǐ táng yí jiù wū tóng cuàn bù yǐ hòu hu
古有同爨缌,若比堂姨、舅于同爨,不已厚乎?
chuán yuē wài qīn fú jiē sī
《传》曰:‘外亲服皆缌。
shì yì bù gé táng yí jiù yě
’是亦不隔堂姨、舅也。
ruò wèi suǒ fú bù dé guò běn ér fù wèi wài zēng zǔ fù mǔ wài bǎi shū fù mǔ zhì fú yì hé shāng
若谓所服不得过本,而复为外曾祖父母、外伯叔父母制服,亦何伤?
jiē qīn qīn dūn běn yì yě
皆亲亲敦本意也。
shì zhōng péi yào qīng zhōng shū lìng zhāng jiǔ líng lǐ bù shàng shū lǐ lín fǔ zòu yán wài fú wú jiàng shēng wèi jiù mǔ fú jiù mǔ yì bào zhī
侍中裴耀卿、中书令张九龄、礼部尚书李林甫奏言:“外服无降,甥为舅母服, 舅母亦报之。
fu zhī shēng jì bào zé fu zhī yí jiù yòu dāng fú kǒng suǒ yǐn yì shū
夫之甥既报,则夫之姨、舅又当服,恐所引益疏。
chén děng yú jiē suǒ bù jí
臣等愚,皆所不及。
zhào yuē cóng fú liù cǐ qí yī yě
” 诏曰:“从服六,此其一也。
jiàng shā yú lǐ wú wén jiē zì shēn lǜ qīn wéi zhī shù
降杀于礼无文,皆自身率亲为之数。
yí jiù shǔ jìn yǐ qīn yán zhī yì gū bó zhī pǐ kě yuē suǒ yǐn shū yé
姨、舅属近,以亲言之,亦姑伯之匹,可曰所引疏耶?
fù rén cóng fu zhě yě fu wū yí jiù jì fú yǐ cóng fu ér fú shì wèi mù qīn
妇人从夫者也,夫于姨舅既服矣,从夫而服, 是谓睦亲。
qīng děng yí shú jì
卿等宜熟计。
yào qīng děng zòu yán jiù mǔ sī táng yí jiù tǎn miǎn
”耀卿等奏言:“舅母缌,堂姨舅袒免。
qǐng zhǔn zhì zhǐ zì wǒ wèi gǔ ba zhū rú yì
请准制旨,自我为古,罢诸儒议。
zhì yuē kě
下诏说:“可以。”
chū dì zhào suì lǜ gōng qīng yíng qì dōng jiāo zhì sān shí cháng yǐ mèng yuè dú shí lìng wū zhèng qǐn
初,帝诏岁率公卿迎气东郊,至三时,常以孟月读《时令》于正寝。
èr shí liù nián zhào tāo yuè zòu lìng yī piān shuò rì wū xuān zhèng cè shè tà dōng xiàng zhì àn tāo zuò dú zhī zhū sī guān zhǎng xī shēng diàn zuò tīng
二十六年, 诏縚月奏《令》一篇,朔日于宣政侧设榻,东向置案,縚坐读之,诸司官长悉升殿坐听。
suì yú ba
岁余,罢。
gāo zōng shàng yuán sān nián jiāng jiā xiǎng
高宗上元三年,将袷享。
yì zhě yǐ lǐ wěi sān nián jiā wǔ nián dì
议者以《礼纬》三年袷,五年禘;
gōng yáng jiā wǔ nián zài yīn jì
《公羊》家五年再殷祭。
èr jiā chuǎn hù zhū rú mò néng jué
二家舛互,诸儒莫能决。
tài xué bó shì shǐ xuán yì yuē chūn qiū xī gōng sān shí sān nián shí èr yuè hōng
太学博士史玄议曰:“《春秋》:僖公三十三年十二月薨。
wén gōng zhī èr nián bā yuè dīng mǎo dà xiǎng
文公之二年八月丁卯,大享。
gōng yáng yuē jiā yě
《公羊》曰:‘袷也。
zé sān nián sàng bì xīn jūn zhī èr nián dāng jiā míng nián dāng dì qún miào
’则三年丧毕,新君之二年当袷,明年当禘群庙。
yòu xuān gōng bā nián dì xī gōng
又宣公八年,禘僖公。
xuān gōng bā nián jiē yǒu dì zé hòu dì jù qián dì wǔ nián
宣公八年皆有禘,则后禘距前禘五年。
cǐ zé xīn jūn zhī èr nián jiā sān nián dì ěr
此则新君之二年袷、三年禘尔。
hòu wǔ nián zài yīn jì zé liù nián dāng jiā bā nián dì
后五年再殷祭,则六年当袷,八年禘。
zhāo gōng shí nián qí guī hōng
昭公十年,齐归薨。
shí sān nián sàng bì dāng jiā wèi píng qiū zhī huì
十三年,丧毕当袷,为平丘之会。
dōng gōng rú jìn zhì shí sì nián jiā shí wǔ nián dì
冬,公如晋,至十四年袷,十五年禘。
chuán yuē yǒu shì wū wǔ gōng shì yě
《传》曰‘有事于武宫’是也。
zhì shí bā nián jiā èr shí nián dì
至十八年袷,二十年禘;
èr shí sān nián jiā èr shí wǔ nián dì
二十三年袷,二十五年禘。
zhāo gōng èr shí wǔ nián yǒu shì wū xiāng gōng shì yě
昭公二十五年‘有事于襄宫’是也。
zé dì hòu sān nián ér jiā yòu èr nián ér dì hé wū lǐ
则禘后三年而袷,又二年而禘,合于礼。
yì suì dìng
”议遂定。
hòu ruì zōng sàng bì jiā wū miào
后睿宗丧毕,袷于庙。
zhì kāi yuán èr shí qī nián dì jì wǔ jiā jì qī
至开元二十七年,禘祭五,袷祭七。
shì suì tāo zòu sì yuè cháng yǐ dì mèng dōng yòu jiā sì lǐ cóng shù qǐng yǐ xià dì wèi dà jì zhī yuán
是岁, 縚奏:“四月尝已禘,孟冬又袷,祀礼丛数,请以夏禘为大祭之源。
zì shì xiāng xún wǔ nián zài jì yǐ
”自是相循, 五年再祭矣。
tāo zhōng tài zǐ shǎo shī
縚终太子少师。
kàng zhě ān shí cóng fù xiōng zi
抗者,安石从父兄子。
ruò guàn jǔ míng jīng lèi guān lì bù láng zhōng
弱冠举明经,累官吏部郎中。
jǐng yún chū wèi yǒng chāng lìng niǎn gǔ fán yào kàng bù shì wēi xíng ér zhì qián lìng wú jí zhě
景云初,为永昌令,辇毂繁要,抗不事威刑而治,前令无及者。
qiān yòu yù shǐ tái zhōng chéng yì mín yì què liú bù tīng nǎi lì bēi zhe qí huì
迁右御史台中丞,邑民诣阙留,不听,乃立碑著其惠。
kāi yuán sān nián zì tài zǐ zuǒ shù zǐ wèi yì zhōu dà dū dū fǔ zhǎng xiōng shòu huáng mén shì láng
开元三年,自太子左庶子为益州大都督府长兄,授黄门侍郎。
hé qū hú kāng dài bīn pàn zhào chí jié wèi fǔ
河曲胡康待宾叛,诏持节慰抚。
kàng wū wǔ lüè fēi suǒ zhǎng chēng jí dòu liú bù jí zéi ér fǎn
抗于武略非所长,称疾逗留,不及贼而返。
é dài wáng jùn wèi yù shǐ dài fū jiān àn chá jīng jī
俄代王晙为御史大夫,兼按察京畿。
dì zhěng fāng wèi wàn nián lìng xiōng dì lǐng běn bù shí yǐ wéi róng
弟拯方为万年令,兄弟领本部,时以为荣。
zuò jiàn yù shǐ fēi qí rén shòu ān zhōu dū dū gǎi báo zhōu cì shǐ
坐荐御史非其人, 授安州都督,改薄州刺史。
rù wèi dà lǐ qīng jìn xíng bù shàng shū fēn zhǎng lì bù xuǎn zú
入为大理卿,进刑部尚书,分掌吏部选,卒。
kàng lì zhí yǐ qīng jiǎn bù zhì chǎn jí zhōng wú yǐ zàng xuán zōng wén zhī tè gěi huì chē
抗历职以清俭,不治产,及终无以葬,玄宗闻之,特给槥车。
zèng tài zǐ shǎo fù shì yuē zhēn
赠太子少傅,谥曰贞。
suǒ biǎo fèng tiān wèi liáng shēng qīng xīn fēng wèi wáng chuí huá yuán wèi wáng dào wèi liáo shǔ hòu jiē wèi xiǎn rén
所表奉天尉梁升卿、新丰尉王倕、华原尉王焘为僚属,后皆为显人。
shēng qīng shè xué gōng shū wū bā fēn yóu gōng lì guǎng zhōu dū du shū dōng fēng cháo jìn bēi wéi shí jué bǐ
升卿涉学工书,于八分尤工,历广州都督,书《东封朝觐碑》,为时绝笔。
chuí lèi qiān hé xī jié dù shǐ tiān bǎo zhōng gōng wén yú biān
倕累迁河西节度使,天宝中,功闻于边。
tā suǒ bì jǔ rú wáng jìn cuī yīn děng jiē yī shí xuǎn yún
它所辟举,如王缙、崔殷等,皆一时选云。
guō zhèn zì yuán zhèn wèi zhōu guì xiāng rén yǐ zì xiǎn
郭震,字元振,魏州贵乡人,以字显。
zhǎng qī chǐ měi xū rán shǎo yǒu dà zhì
长七尺,美须髯,少有大志。
shí liù yǔ xuē jì zhào yàn zhāo tóng wèi tài xué shēng jiā cháng sòng zī qián sì shí wàn huì yǒu shuāi fú zhě kòu mén zì yán wǔ shì wèi zàng yuàn jiǎ yǐ zhì sāng
十六,与薛稷、赵彦昭同为太学生,家尝送资钱四十万,会有缞服者叩门,自言“五世未葬, 愿假以治丧”。
yuán zhèn jǔ yǔ zhī wú shǎo lìn yī bù zhì míng shì
元振举与之,无少吝,一不质名氏。
jì děng tàn hài
稷等叹骇。
shí bā jǔ jìn shì wèi tōng quán wèi
十八举进士,为通泉尉。
rèn xiá shǐ qì bō qù xiǎo jié cháng dào zhù jí lüě mài bù zhōng kǒu qiān yú yǐ xiǎng yí bīn kè bǎi xìng yàn kǔ
任侠使气,拨去小节,尝盗铸及掠卖部中口千余,以饷遗宾客,百姓厌苦。
wǔ hòu zhī suǒ wéi zhào yù jí jì yǔ yǔ qí zhī suǒ suǒ wéi wén zhāng shàng bǎo jiàn piān hòu lǎn jiā tàn zhào shì xué shì li jiào děng jí shòu yòu wǔ wèi kǎi cáo cān jūn jìn fèng chén jiān chéng
武后知所为,召欲诘,既与语,奇之,索所为文章,上《宝剑篇》,后览嘉叹,诏示学士李峤等,即授右武卫铠曹参军,进奉宸监丞。
huì tǔ bō qǐ hé qí dà jiàng lùn qīn líng qǐng ba sì zhèn bīng pī shí xìng zhī de nǎi yǐ yuán zhèn chōng shǐ yīn chān lǔ qíng
会吐蕃乞和,其大将论钦陵请罢四镇兵,披十姓之地,乃以元振充使,因觇虏情。
hái shàng shū yuē
还,上疏曰:
lì huò shēng hài hài yì shēng lì
利或生害,害亦生利。
guó jiā suǒ huàn wéi tǔ bō yǔ mò chuò ěr jīn jiē hé fù shì jiāng dà lì wū zhōng guó yě
国家所患,唯吐蕃与默啜耳,今皆和附,是将大利于中国也。
ruò tú zhī bù shěn hài qiě suí zhī
若图之不审,害且随之。
qīn líng yù liè shí xìng de jiě sì zhèn bīng cǐ dòng jìng zhī jī bù kě qīng yě
钦陵欲裂十姓地,解四镇兵,此动静之机,不可轻也。
ruò zhí è qí yì kǒng biān huàn bì shén wū qián yi yǐ cè huǎn zhī shǐ qí hé wàng wù jué ér è bù dé méng gù dāng qǔ shě shěn yě
若直遏其意,恐边患必甚于前,宜以策缓之,使其和望勿绝,而恶不得萌,固当取舍审也。
fu huàn zài wài zhě shí xìng sì zhèn shì yě
夫患在外者,十姓、四镇是也;
huàn zài nèi zhě gān liáng guā sù shì yě
患在内者,甘、凉、瓜、肃是也。
guān lǒng tún shù xiàng sān shí nián lì yòng kùn jié tuō gān liáng yǒu yī rì jǐng qǐ kān guǎng diào fā yé
关陇屯戍,向三十年,力用困竭,脱甘、凉有一日警,岂堪广调发耶?
shàn wèi guó zhě xiān liào nèi yǐ dí wài bù tān wài yǐ hài nèi rán hòu ān píng kě bǎo
善为国者,先料内以敌外,不贪外以害内,然后安平可保。
qīn líng yǐ sì zhèn jìn jǐ wèi wǒ qīn lüè cǐ tǔ bō zhī yào
钦陵以四镇近己, 畏我侵掠,此吐蕃之要;
rán qīng hǎi tǔ hún mì ěr lán shàn yì wèi wǒ huàn yì guó jiā zhī yào
然青海、吐浑密迩兰、鄯,易为我患,亦国家之要。
jīn yi bào qīn líng yuē sì zhèn běn è zhū fān zǒu jí yǐ fēn qí lì shǐ bù dé bìng bīng dōng qīn
今宜报钦陵曰:“四镇本扼诸蕃走集,以分其力,使不得并兵东侵。
jīn wěi zhī zé fān lì yì qiáng yì yǐ rǎo dòng bǎo hòu wú dōng yì dāng zài tǔ hún zhū bù qīng hǎi gù dì guī wū wǒ zé sì jīn bù luò hái tǔ bō yǐ
今委之,则番力益强,易以扰动,保后无东意,当在吐浑诸部、青海故地归于我,则俟斤部落还吐蕃矣。
cǐ zú dù qīn líng kǒu ér hé yì wèi jué
”此足杜钦陵口,而和议未绝。
qiě sì zhèn jiǔ fù qí yǐ guó zhī xīn qǐ yǔ tǔ bō děng
且四镇久附,其倚国之心,岂与吐蕃等?
jīn wèi zhī lì hài qíng shí ér fēn liè zhī kǒng shāng zhū guó yì fēi zhì yù zhī suàn
今未知利害情实而分裂之,恐伤诸国意,非制御之算。
hòu cóng zhī
后从之。
yòu yán tǔ bō juàn yáo shù jiǔ yǐ xián yuàn jiě hé
又言:“吐蕃倦徭戍久矣,咸愿解和;
yǐ qīn líng yù liè sì zhèn zhuān zhì qí guó gù wèi guī kuǎn
以钦陵欲裂四镇,专制其国,故未归款。
bì xià chéng néng suì fā hé qīn shǐ ér qīn líng cháng bù cóng zé qí xià bì yuàn shè yù dà jǔ gù bù néng sī lí jiàn zhī jiàn yě
陛下诚能岁发和亲使,而钦陵常不从,则其下必怨,设欲大举,固不能,斯离间之渐也。
hòu rán qí jì
”后然其计。
hòu shù nián tǔ bō jūn chén xiāng cāi xié zú zhū qīn líng ér qí dì zàn pó děng lái jiàng yīn zhào yuán zhèn yǔ hé yuán jūn dà shǐ fu méng lìng qīng lǜ qí wǎng yíng
后数年,吐蕃君臣相猜携,卒诛钦陵,而其弟赞婆等来降,因诏元振与河源军大使夫蒙令卿率骑往迎。
shòu zhǔ kè láng zhōng
授主客郎中。
jiǔ zhī tū jué tǔ bō lián bīng kòu liáng zhōu hòu fāng yù luò chéng mén yàn biān jù zhì yīn chuò lè bài yuán zhèn wèi liáng zhōu dū du jí qiǎn zhī
久之,突厥、吐蕃联兵寇凉州,后方御洛城门宴,边遽至,因辍乐,拜元振为凉州都督,即遣之。
chū zhōu jìng lún guǎng cái sì bǎi lǐ lǔ lái bì fu chéng xià
初,州境轮广才四百里,虏来必傅城下。
yuán zhèn shǐ wū nán xiá kǒu zhì hé róng chéng běi qì zhì bái tíng jūn zhì shù yào lù suì tuò jìng qiān wǔ bǎi lǐ zì shì zhōu wú lǔ yōu
元振始于南硖口置和戎城,北碛置白亭军,制束要路,遂拓境千五百里,自是州无虏忧。
yòu qiǎn gān zhōu cì shǐ li hàn tōng pì tún tián jǐn shuǐ lù zhī lì dào shōu fēng yǎn
又遣甘州刺史李汉通辟屯田,尽水陆之利,稻收丰衍。
jiù liáng zhōu sù hú shòu shù qiān zhì shì suì shù dēng zhì pǐ jiān yì shù shí hú zhī kuài shí nián niú yáng bèi yě
旧凉州粟斛售数千,至是岁数登,至匹缣易数十斛,支廥十年,牛羊被野。
zhì liáng wǔ suì shàn fǔ yù yí xià wèi mù lìng xíng jìn zhǐ dào bù jǔ yí
治凉五岁,善抚御,夷夏畏慕,令行禁止,道不举遗。
hé xī zhū jùn zhì shēng cí jiē bēi sòng dé
河西诸郡置生祠,揭碑颂德。
shén lóng zhōng qiān zuǒ xiāo wèi jiāng jūn ān xī dà dū hù
神龙中,迁左骁卫将军、安西大都护。
xi tū jué qiú wū zhì lēi bù luò shèng qiáng kuǎn sāi yuàn hé yuán zhèn jí yá zhàng yǔ jì shì
西突厥酋乌质勒部落盛强,款塞愿和, 元振即牙帐与计事。
huì dà yǔ xuě yuán zhèn lì bù dòng zhì xī dòng liè
会大雨雪,元振立不动,至夕冻冽;
wū zhì lēi yǐ lǎo shù bài fú bù shèng hán huì ba jí sǐ
乌质勒已老,数拜伏,不胜寒,会罢即死。
qí zi suō gé yǐ yuán zhèn jì shā qí fù móu lè bīng xí jī fù shǐ jiě wǎn zhī zhī quàn yuán zhèn yè dùn yuán zhèn bù tīng jiān wò yíng wéi bù yí zhě
其子娑葛以元振计杀其父,谋勒兵袭击,副使解琬知之,劝元振夜遁,元振不听,坚卧营为不疑者。
míng rì sù fú wǎng diào dào féng suō gé bīng lǔ bù yì yuán zhèn lái suì bù gǎn bī yáng yán yíng wèi
明日,素服往吊,道逢娑葛兵,虏不意元振来, 遂不敢逼,扬言迎卫。
jìn zhì qí zhàng xiū diào zèng lǐ kū shén āi wèi liú shù shí rì zhù sāng shì suō gé gǎn yì gèng qiǎn shǐ xiàn mǎ wǔ qiān tuo èr bǎi niú yáng shí yú wàn
进至其帐,修吊赠礼,哭甚哀,为留数十日助丧事,娑葛感义,更遣使献马五千、驼二百、牛羊十余万。
zhì zhào yuán zhèn wèi jīn shān dào héng jūn dà zǒng guǎn
制诏元振为金山道行军大总管。
wū zhì lēi zhī jiāng quē chuò zhōng jié yǔ suō gé jiāo yuàn lǚ xiāng qīn ér quē chuò bīng ruò bù zhī
乌质勒之将阙啜忠节与娑葛交怨,屡相侵,而阙啜兵弱不支。
yuán zhèn zòu qǐng zhuī quē chuò rù sù wèi xǐ bù luò zhì guā shā jiān
元振奏请追阙啜入宿卫,徙部落置瓜、沙间。
zhào xǔ zhī
诏许之。
quē chuò suì xíng
阙啜遂行。
zhì bō xian chéng yù jīng lüè shǐ zhōu yǐ tì yǐ tì shuō zhī yuē guó jiā hòu zhì dài jūn yǐ bù luò yǒu bīng gù yě
至播仙城,遇经略使周以悌,以悌说之曰:“国家厚秩待君,以部落有兵故也。
jīn dú xíng rù cháo yī zēng lǚ hú rén ěr hé yǐ zì quán
今独行入朝,一矰旅胡人耳,何以自全?
nǎi jiào yǐ zhòng bǎo lù zǎi xiàng wú rù cháo qǐng fā ān xī bīng dǎo tǔ bō yǐ jī suō gé
”乃教以重宝赂宰相,无入朝,请发安西兵导吐蕃以击娑葛;
qiú ā shǐ nà xiàn wèi kè hán yǐ zhāo shí xìng
求阿史那献为可汗以招十姓;
qǐng guō qián shǐ guàn bá hàn nà sōu qí kǎi mǎ yǐ zhù jūn jì dé fù chóu bù luò gèng cún
请郭虔使瓘拔汗那搜其铠马以助军,既得复雠,部落更存。
quē chuò rán zhī jí lè bīng jī yú tián kǎn chéng xià zhī
阙啜然之,即勒兵击于阗坎城,下之。
yīn suǒ huò qiǎn rén jiān dào jī huáng jīn fēn yí zōng chu kè jì chù nè shǐ jiù qí móu
因所获,遣人间道赍黄金分遗宗楚客、纪处讷,使就其谋。
yuán zhèn zhī zhī shàng shū yuē
元振知之,上疏曰:
guó jiā wǎng bù yǔ tǔ bō shí xìng sì zhèn ér bù rǎo biān zhě
国家往不与吐蕃十姓、四镇而不扰边者,
gài qí zhū háo ní pó luó děng shǔ guó zì yǒu xié èr
盖其诸豪泥婆罗等属国自有携贰,
gù zàn pǔ nán zhēng
故赞普南征,
shēn yǔn kòu tíng
身殒寇庭,
guó zhōng dà luàn
国中大乱,
dí shù jìng lì
嫡庶竞立,
jiàng xiàng zhēng quán
将相争权,
zì xiāng jiǎn tú
自相翦屠,
shì chù pí lì
士畜疲疠,
cái lì kùn qióng
财力困穷,
gù rén shì tiān shí liǎng bù xié qì
顾人事、天时两不谐契,
suǒ yǐ qū zhì wū hàn
所以屈志于汉,
fēi shí wàng shí xìng sì zhèn yě
非实忘十姓、四镇也。
rú qí yǒu lì hòu qiě bì zhēng
如其有力, 后且必争。
jīn zhōng jié hū guó jiā dà jì yù wèi tǔ bō xiāng dǎo zhǔ rén sì zhèn wēi jī kǒng cóng cǐ qǐ
今忠节忽国家大计,欲为吐蕃乡导主人,四镇危机恐从此启。
tǔ bō dé zhì zhōng jié yì dāng zài zéi zhǎng gǔ ruò wéi fù de shì wǒ zāi
吐蕃得志, 忠节亦当在贼掌股,若为复得事我哉?
wǎng tǔ bō wū guó wú yǒu ēn lì yóu yù zhēng shí xìng sì zhèn
往吐蕃于国无有恩力,犹欲争十姓、四镇;
jīn ruò xiào lì shù ēn zé qǐng fēn yú tián shū lè zhě yù hé lǐ yì zhī
今若效力树恩,则请分于阗、疏勒者,欲何理抑之?
qiě qí guó zhū mán jí pó luó mén fāng zì xián zǔ jiè lìng qiú wǒ zhù tǎo zhě yì hé yǐ jù zhī
且其国诸蛮及婆罗门方自嫌阻, 藉令求我助讨者,亦何以拒之?
shì yǐ gǔ zhī xián rén bù yuàn yí dí wàng huì fēi bù yù qí lì jù hòu qiú wú yàn yì shēng zhōng guó shì yě
是以古之贤人,不愿夷狄妄惠,非不欲其力,惧后求无厌,益生中国事也。
chén yú yǐ wéi yòng tǔ bō zhī lì bú jiàn qí shǐ
臣愚以为用吐蕃之力,不见其使。
yòu qǐng ā shǐ nà xiàn zhě qǐ fēi yǐ kè hán zǐ sūn néng zhāo suí shí xìng hu
又请阿史那献者,岂非以可汗子孙能招绥十姓乎?
qiě hú sè luō jí huái dào yǔ xiàn fù yuán qìng shū pū luō xiōng tuǐ zi jù kè hán zǐ sūn yě
且斛瑟罗及怀道与献父元庆、 叔仆罗、兄俀子,俱可汗子孙也。
wǎng sì zhèn yǐ tā fú shí xìng zhī luàn qǐng yuán qìng wèi kè hán zú yì bù néng zhāo lái ér yuán qìng méi zéi sì zhèn lún xiàn
往四镇以他匐十姓之乱,请元庆为可汗,卒亦不能招来,而元庆没贼,四镇沦陷。
zhōng jié yì cháng qǐng yǐ hú sè luō jí huái dào wèi kè hán yǐ shí xìng wèi fù ér suì yè jǐ wēi
忠节亦尝请以斛瑟罗及怀道为可汗矣,十姓未附而碎叶几危。
yòu tǔ bō yì cháng yǐ tuǐ zi pū luō bìng bá bù wèi kè hán yǐ yì bù néng de shí xìng ér jiē zì wáng miè cǐ fēi tā qí zǐ sūn wú huì xià zhī cái ēn yì sù jué gù yě
又吐蕃亦尝以俀子、仆罗并拔布为可汗矣,亦不能得十姓而皆自亡灭, 此非它,其子孙无惠下之才,恩义素绝故也。
qǐ zhǐ bù néng zhāo huái qiě fù wèi sì zhèn huàn zé cè kè hán zǐ sūn qí xiào gù shì yǐ
岂止不能招怀,且复为四镇患,则册可汗子孙其效固试矣。
xiàn yòu yuǎn yú qí fù xiōng rén xīn hé yáo jí fù ruò bīng lì zú qǔ shí xìng bù bì yào xū kè hán zǐ sūn yě
献又远于其父兄,人心何繇即附,若兵力足取十姓,不必要须可汗子孙也。
yòu qǐng yǐ guō qián guàn sōu bīng shuì mǎ wū bá hàn nà
又请以郭虔瓘搜兵税马于拔汗那。
wǎng qián guàn yǐ cháng yǔ zhōng jié shàn rù qí guó chén shí zài shū lè bù wén de yī jiǎ yī mǎ ér bá hàn nà jiā fèn qīn rǎo nán dǎo tǔ bō
往虔瓘已尝与忠节擅入其国,臣时在疏勒, 不闻得一甲一马,而拔汗那挟忿侵扰,南导吐蕃。
jiāng tuǐ zi yǐ rǎo sì zhèn
将俀子,以扰四镇。
qiě qián guàn wǎng zhì bá hàn nà guó sì miàn wú zhù ruò lǚ xū yì yóu yǐn tuǐ zi wèi bì
且虔瓘往至拔汗那国,四面无助,若履虚邑,犹引俀子为敝。
kuàng jīn běi yǒu suō gé zhī qián guàn zhī xi bì yǐn yǐ xiāng yuán bá hàn nà yǐ jiān chéng ér kàng yú nèi tū jué yāo cì yú wài qián guàn děng qǐ néng fù rú wǎng nián de ān yì zhī xìng zāi
况今北有娑葛,知虔瓘之西,必引以相援,拔汗那倚坚城而抗于内,突厥邀伺于外,虔瓘等岂能复如往年得安易之幸哉?
shū zòu bù xǐng
疏奏不省。
chu kè děng yīn jiàn qiǎn shè yù shǐ zhōng chéng féng jiā bīn chí jié ān fǔ quē chuò yǐ yù shǐ lǚ shǒu sù chǔ zhì sì zhèn yǐ niú shī jiǎng wèi ān xī fù dū hù dài yuán zhèn lǐng gān liáng bīng zhào tǔ bō bìng lì jī suō gé
楚客等因建遣摄御史中丞冯嘉宾持节安抚阙啜,以御史吕守素处置四镇,以牛师奖为安西副都护,代元振领甘、凉兵,召吐蕃并力击娑葛。
suō gé zhī shǐ suō xī zhī chu kè móu chí bào zhī
娑葛之使娑腊知楚客谋,驰报之。
suō gé nù jí fā bīng chū ān xī bō huàn yān qí shū lè gè wǔ qiān jì
娑葛怒,即发兵出安西、拨换、焉耆、疏勒各五千骑。
wū shì quē chuò zài jì shū hé yǔ jiā bīn huì suō gé bīng yǎn zhì qín quē chuò shā jiā bīn yòu shā lǚ shǒu sù wū pì chéng niú shī jiǎng wū huǒ shāo chéng suì xiàn ān xī sì zhèn lù jué
于是阙啜在计舒河与嘉宾会,娑葛兵奄至,禽阙啜,杀嘉宾,又杀吕守素于僻城、牛师奖于火烧城,遂陷安西,四镇路绝。
yuán zhèn zhūn shū lè shuǐ shàng wèi gǎn dòng
元振屯疏勒水上,未敢动。
chu kè fù biǎo zhōu yǐ tì dài yuán zhèn qiě yǐ ā shǐ nà xiàn wèi shí xìng kè hán zhì jūn yān qí yǐ qǔ suō gé
楚客复表周以悌代元振,且以阿史那献为十姓可汗,置军焉耆以取娑葛。
suō gé yí yuán zhèn shū qiě yán wú chóu yú táng ér chu kè děng shòu quē chuò jīn yù jiā bīng jī miè wǒ gù jù sǐ ér dòu
娑葛遗元振书,且言:“无仇于唐, 而楚客等受阙啜金,欲加兵击灭我,故惧死而斗。
qiě qǐng zhǎn chu kè
且请斩楚客。
yuán zhèn zòu qí zhuàng
”元振奏其状。
chu kè dà nù wū yuán zhèn yǒu yì tú zhào jiāng zuì zhī
楚客大怒,诬元振有异图,召将罪之。
yuán zhèn shǐ zi hóng jiàn dào zòu qǐ liú dìng xī tǔ bù gǎn guī jīng shī
元振使子鸿间道奏乞留定西土,不敢归京师。
yǐ tì nǎi dé zuì liú bái zhōu ér shè suō gé
以悌乃得罪,流白州,而赦娑葛。
ruì zōng lì zhào wèi tài pú qīng
睿宗立,召为太仆卿。
jiāng xíng ān xī qiú zhǎng yǒu lí miàn kū sòng zhě jīng jié xià yù mén guān qù liáng zhōu yóu bā bǎi lǐ chéng zhōng zhēng jù hú jiāng huān yíng dū du jiē tàn yǐ wén
将行,安西酋长有剺面哭送者,旌节下玉门关,去凉州犹八百里,城中争具壶浆欢迎,都督嗟叹以闻。
jǐng yún èr nián jìn tóng zhōng shū mén xià sān pǐn qiān lì bù shàng shū fēng guǎn táo xiàn nán
景云二年,进同中书门下三品,迁吏部尚书,封馆陶县男。
xiān tiān yuán nián wèi shuò fāng jūn dà zǒng guǎn zhù fēng ān dìng yuǎn chéng bīng de bǎo dùn
先天元年,为朔方军大总管,筑丰安、定远城,兵得保顿。
míng nián yǐ bīng bù shàng shū fù tóng zhōng shū mén xià sān pǐn
明年,以兵部尚书复同中书门下三品。
xuán zōng zhū tài píng gōng zhǔ yě ruì zōng yù chéng tiān mén zhū zǎi xiàng zǒu fú wài shěng dú yuán zhèn zǒng bīng hù dì shì dìng sù zhōng shū zhě shí sì xī nǎi xiū
玄宗诛太平公主也,睿宗御承天门,诸宰相走伏外省,独元振总兵扈帝,事定, 宿中书者十四昔乃休。
jìn fēng dài guó gōng shí fēng sì bǎi hù cì yī zi guān wù qiān duàn
进封代国公,实封四百户,赐一子官,物千段。
é yòu jiān yù shǐ dài fū fù wèi shuò fāng dà zǒng guǎn yǐ bèi tū jué
俄又兼御史大夫,复为朔方大总管,以备突厥。
wèi xíng huì xuán zōng jiǎng wǔ lí shān jì sān lìng dì qīn gǔ zhī yuán zhèn jù zòu lǐ zhǐ dì nù jūn róng bù zhěng yǐn zuò dào xià jiāng zhǎn zhī
未行,会玄宗讲武骊山,既三令,帝亲鼓之, 元振遽奏礼止,帝怒军容不整,引坐纛下,将斩之。
liú yōu qiú zhāng shuō kòu mǎ jiàn yuē yuán zhèn yǒu dà gōng suī dé zuì dāng yòu
刘幽求、张说扣马谏曰:“元振有大功,虽得罪,当宥。
nǎi shè sǐ liú xīn zhōu
”乃赦死,流新州。
kāi yuán yuán nián dì sī jiù gōng qǐ wèi ráo zhōu sī mǎ yàng yàng bù dé zhì dào bìng zú nián wǔ shí bā
开元元年,帝思旧功,起为饶州司马,怏怏不得志,道病卒,年五十八。
shí nián zèng tài zǐ shǎo bǎo
十年,赠太子少保。
yuán zhèn suī shǎo xióng mài jí guì jū chǔ nǎi jiǎn yuē shǒu bù zhì shū rén mò jiàn qí xǐ yùn
元振虽少雄迈,及贵,居处乃俭约,手不置书,人莫见其喜愠。
jiàn zhái xuān yáng lǐ wèi cháng yī zhì zhū yuàn jiù
建宅宣阳里, 未尝一至诸院厩。
zì cháo hái duì qīn xīn xīn tuì jiù shì yǎn rú yě
自朝还,对亲欣欣,退就室,俨如也。
jù guó chū shì zhì zǎi xiàng ér qīn jù zhě wéi yuán zhèn yún
距国初仕至宰相而亲具者, 唯元振云。
zàn yuē wèi wéi jiē gǎn gài ér fèn shì yǐ
赞曰:魏、韦皆感概而奋,似矣。
jí zài qióng shàng cè chén jiān lín jī huì bù yī yǐn shǒu zhèn jiān xié zhī móu chéng kě bǐ zāi
及在惸上侧臣间,临机会,不一引手揕奸邪之谋,诚可鄙哉。
zhì dǐ hòu yàn zhǔ yǐ zhēng zèn hàn zōng shè yì bù kěn cóng yě
至牴后艳主以烝谮撼宗社,亦不肯从也。
gǔ suǒ wèi jù chén zhě liàng hu
古所谓具臣者,谅乎!
yuán zhèn gōng xiǎn jié wán yī diē wèi fù shì hèn qí zǎo mò yún
元振功显节完,一跌未复,世恨其蚤殁云。