guō zi yí
郭子仪
guō zi yí zì zi yí huá zhōu zhèng rén
郭子仪,字子仪,华州郑人。
zhǎng qī chǐ èr cùn
长七尺二寸。
yǐ wǔ jǔ yì děng bǔ zuǒ wèi zhǎng shǐ lèi qiān chán yú fù dū hù zhèn yuǎn jūn shǐ
以武举异等补左卫长史,累迁单于副都护、振远军使。
tiān bǎo bā zài mù là shān shǐ zhù héng sāi jūn jí ān běi dōu hù fǔ zhào jí jūn wèi shǐ
天宝八载,木剌山始筑横塞军及安北都护府,诏即军为使。
é kǔ de piān bù kě gēng xǐ zhù yǒng qīng hào tiān dé jūn yòu yǐ shǐ jiān jiǔ yuán tài shǒu
俄苦地偏不可耕,徙筑永清,号天德军,又以使兼九原太守。
shí sì zài ān lù shān fǎn zhào zi yí wèi wèi wèi qīng líng wǔ jùn tài shǒu chōng shuò fāng jié dù shǐ lǜ běn jūn dōng tǎo
十四载,安禄山反,诏子仪为卫尉卿、灵武郡太守,充朔方节度使,率本军东讨。
zi yí shōu jìng biān jūn zhǎn zéi jiāng zhōu wàn qǐng jī gāo xiù yán hé qū bài zhī suì shōu yún zhōng mǎ yì kāi dōng xíng
子仪收静边军,斩贼将周万顷,击高秀岩河曲,败之,遂收云中、马邑,开东陉。
jiā yù shǐ dài fū
加御史大夫。
zéi xiàn cháng shān hé běi jùn xiàn jiē méi
贼陷常山,河北郡县皆没。
huì li guāng bì gōng zéi cháng shān bá zhī zi yí yǐn jūn xià jǐng xíng yǔ guāng bì hé pò zéi shǐ sī míng zhòng shù wàn píng xiǎn chéng
会李光弼攻贼常山,拔之,子仪引军下井陉,与光弼合,破贼史思明众数万,平幰城。
nán gōng zhào jùn qín zéi sì qiān zòng zhī zhǎn wěi shǒu guō xiàn qiú hái cháng shān
南攻赵郡,禽贼四千,纵之,斩伪守郭献璆,还常山。
sī míng yǐ zhòng shù wàn wěi jūn jí xíng táng zi yí xuǎn qí wǔ bǎi gèng chū tiāo zhī
思明以众数万尾军,及行唐,子仪选骑五百更出挑之。
sān rì zéi yǐn qù chéng zhī yòu pò yú shā hé suì qū cháng yáng yǐ shǒu
三日, 贼引去,乘之,又破于沙河,遂趋常阳以守。
lù shān yì chū jīng bīng zuǒ sī míng
禄山益出精兵佐思明。
zi yí yuē bǐ shì jiā bīng bì yì wǒ
子仪曰:“彼恃加兵,必易我;
yì wǒ xīn bù gù zhàn zé kè yǐ
易我,心不固,战则克矣。
yǔ zhàn wèi jué lù yī bù jiāng yǐ xùn shì shū sǐ dòu suì pò zhī zhǎn shǒu èr qiān jí fú wǔ bǎi rén huò mǎ rú zhī
”与战未决,戮一步将以徇,士殊死斗,遂破之,斩首二千级,俘五百人,获马如之。
yú shì zhòu yáng bīng yè dǎo lěi zéi bù dé xi qì yì lǎo
于是昼扬兵,夜捣垒,贼不得息, 气益老。
nǎi yǔ guāng bì pú gù huái ēn hún shì zhī chén huí guāng děng jī zéi jiā shān zhǎn shǒu sì wàn jí huò rén mǎ wàn jì
乃与光弼、仆固怀恩、浑释之、陈回光等击贼嘉山,斩首四万级,获人马万计。
sī míng tiào bēn bó líng
思明跳奔博陵。
yú shì hé běi zhū jùn wǎng wǎng zhǎn zéi shǒu yíng wáng shī
于是河北诸郡往往斩贼守,迎王师。
fāng běi tú fàn yáng huì gē shū hàn bài tiān zǐ rù shǔ tài zǐ jí wèi líng wǔ zhào bān shī
方北图范阳,会哥舒翰败,天子入蜀,太子即位灵武,诏班师。
zi yí yǔ guāng bì lǜ bù qí wǔ wàn fù xíng zài
子仪与光弼率步骑五万赴行在。
shí cháo tíng cǎo mèi zhòng dān guǎ jūn róng quē rán jí shì guó wēi dà zhèn
时朝廷草昧,众单寡,军容缺然,及是国威大振。
bài zi yí bīng bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì réng zǒng jié dù
拜子仪兵部尚书、同中书门下平章事,仍总节度。
sù zōng dà yuè liù jūn gǔ ér nán zhì péng yuán
肃宗大阅六军,鼓而南,至彭原。
zǎi xiàng fáng guǎn zì qǐng tǎo zéi cì chén tāo shī bài zhòng lüè jìn gù dì wéi yǐ shuò fāng jūn wèi gēn běn
宰相房琯自请讨贼,次陈涛,师败,众略尽,故帝唯倚朔方军为根本。
zéi jiāng ā shǐ nà cóng lǐ yǐ tóng luó pú gǔ qí wǔ qiān yòu hé qū jiǔ fǔ liù hú zhōu bù luò shù wàn pò xíng zài
贼将阿史那从礼以同罗、仆骨骑五千,诱河曲九府、 六胡州部落数万迫行在。
zi yí yǐ huí hé shǒu lǐng gé luó zhī jī zhī zhí huò shù wàn niú yáng bù kě shèng jì hé qū píng
子仪以回纥首领葛逻支击之,执获数万,牛羊不可胜计, 河曲平。
zhì dé èr zài gōng zéi cuī qián yòu yú tóng guān qián yòu bài tuì bǎo pú jīn
至德二载,攻贼崔干祐于潼关,干祐败,退保蒲津。
huì yǒng lè wèi zhào fù hé dōng sī hù cān jūn hán mín sī shì xú jǐng jí zōng shì zi fēng zài chéng zhōng móu wèi nèi yìng zi yí gōng pú fù děng zhǎn pí zhě pī hé nèi jūn
会永乐尉赵复、河东司户参军韩旻、司士徐景及宗室子锋在城中,谋为内应,子仪攻蒲,复等斩陴者,披阖内军。
qián yòu zǒu ān yì ān yì wěi nà zhī bīng bàn rù xiàn mén fā qián yòu de tuō shēn zǒu
干祐走安邑,安邑伪纳之,兵半入,县门发,干祐得脱身走。
zéi ān shǒu zhōng bì yǒng fēng cāng zi yí qiǎn zi gàn yǔ zhàn duō shā zhì wàn jí gàn sǐ yú zhèn
贼安守忠壁永丰仓,子仪遣子旰与战,多杀至万级,旰死于阵。
jìn shōu cāng
进收仓。
yú shì guān shǎn shǐ tōng
于是关、陕始通。
zhào hái fèng xiáng jìn sī kōng chōng guān nèi hé dōng fù yuán shuài
诏还凤翔,进司空,充关内、河东副元帅。
lǜ shī qū cháng ān cì jué shuǐ shàng
率师趋长安,次潏水上。
zéi shǒu zhōng děng jūn qīng qú zuǒ
贼守忠等军清渠左。
dà zhàn wáng shī bù lì wěi zhàng bēn
大战,王师不利,委仗奔。
zi yí shōu kuì zú bǎo wǔ gōng dài zuì yú cháo nǎi shòu shàng shū zuǒ pú yè
子仪收溃卒保武功,待罪于朝,乃授尚书左仆射。
é cóng yuán shuài guǎng píng wáng lǜ fán hàn bīng shí wǔ wàn shōu cháng ān
俄从元帅广平王率蕃、汉兵十五万收长安。
li sì yè wèi qián jūn yuán shuài wèi zhōng jūn zi yí fù zhī wáng sī lǐ wèi hòu jūn zhèn xiāng jī sì zhī běi jù fēng shuǐ lín dà chuān mí gèn yī shè
李嗣业为前军,元帅为中军,子仪副之,王思礼为后军,阵香积寺之北,距沣水,临大川,弥亘一舍。
zéi li guī rén lǐng jìn qí báo zhàn guān jūn áo sì yè yǐ zhǎng dāo tū chū zhǎn zéi shù shí qí nǎi dìng
贼李归仁领劲骑薄战, 官军嚣,嗣业以长刀突出,斩贼数十骑,乃定。
huí hé yǐ qí bīng liáo zéi bèi jiā gōng zhī zhǎn shǒu liù wàn jí shēng qín èr wàn zéi shuài zhāng tōng rú yè wáng shǎn jùn
回纥以奇兵缭贼背,夹攻之,斩首六万级,生禽二万,贼帅张通儒夜亡陕郡。
yì rì wáng rù jīng shī lǎo yòu jiā dào hū yuē bù tú jīn rì fù jiàn guān jūn
翌日,王入京师,老幼夹道呼曰:“不图今日复见官军!
wáng xiū shì sān rì suì dōng
”王休士三日,遂东。
ān qìng xù wén wáng shī zhì qiǎn yán zhuāng xī zhòng shí wàn zhūn shǎn zhù tōng rú jīng zhì zhēng gǔ jìng bǎi yú lǐ
安庆绪闻王师至,遣严庄悉众十万屯陕, 助通儒,旌帜钲鼓径百馀里。
shī zhì xīn diàn zéi yǐ zhèn chū qīng jì zi yí qiǎn èr duì zhú zhī yòu zhì bèi yǐ wǎng jiē bù jí zéi yíng zhé fǎn
师至新店,贼已阵,出轻骑,子仪遣二队逐之,又至, 倍以往,皆不及贼营辄反。
zuì hòu zéi yǐ èr bǎi qí yǎn jūn wèi zhàn zǒu zi yí xī jūn zhuī héng guàn qí yíng
最后,贼以二百骑掩军,未战走,子仪悉军追,横贯其营。
zéi zhāng liǎng yì bāo zhī guān jūn què
贼张两翼包之,官军却。
sì yè lǜ huí hé cóng hòu jī chén qiě bèn fēi shǐ shè zéi zéi jīng yuē huí hé zhì yǐ
嗣业率回纥从后击,尘且坌,飞矢射贼,贼惊曰: “回纥至矣!
suì dà bài jiāng shī xiāng zhǔ yú dào
”遂大败,僵尸相属于道。
yán zhuāng děng zǒu luò yáng xié qìng xù dù hé bǎo xiāng zhōu suì shōu dōng dōu
严庄等走洛阳,挟庆绪度河保相州,遂收东都。
yú shì hé dōng hé xī hé nán zhōu xiàn xī píng
于是河东、河西、河南州县悉平。
yǐ gōng jiā sī tú fēng dài guó gōng shí yì qiān hù
以功加司徒,封代国公,食邑千户。
rù cháo dì qiǎn jù jūn róng yíng bà shàng láo zhī yuē guó jiā zài zào qīng lì yě
入朝, 帝遣具军容迎灞上,劳之曰:“国家再造,卿力也。
zi yí dùn shǒu chén xiè
”子仪顿首陈谢。
yǒu zhào huán dōng dōu jīng lüè běi tǎo
有诏还东都, 经略北讨。
qián yuán yuán nián pò zéi hé shàng zhí ān shǒu zhōng yǐ xiàn suì cháo jīng shī
乾元元年,破贼河上,执安守忠以献,遂朝京师。
zhào bǎi guān yíng yú cháng lè yì dì yù wàng chūn lóu dài zhī
诏百官迎于长乐驿,帝御望春楼待之。
jìn zhōng shū lìng
进中书令。
dì jí zhào dà jǔ jiǔ jié dù shī tǎo qìng xù yǐ zi yí guāng bì jiē yuán gōng nán xiāng lín shè dì yòng yú cháo ēn wèi guān jūn róng xuān wèi shǐ ér bù lì shuài
帝即诏大举九节度师讨庆绪,以子仪、光弼皆元功,难相临摄,第用鱼朝恩为观军容宣慰使,而不立帅。
zi yí zì xìng yuán jì hé wéi wèi zhōu
子仪自杏园济河,围卫州。
qìng xù fēn qí zhòng wèi sān jūn
庆绪分其众为三军。
jiāng zhàn zi yí xuǎn shàn shè sān qiān shì fú bì nèi jiè yuē xū wú què zéi bì chéng lěi ruò děng zào ér shè
将战,子仪选善射三千士伏壁内,诫曰:“须吾却,贼必乘垒,若等噪而射。
jì zhàn wěi dùn zéi báo yíng fú fā zhù shè rú yǔ
”既战,伪遁,贼薄营,伏发,注射如雨。
zéi zhèn hài wáng shī zhěng ér fèn zhǎn shǒu sì wàn jí huò kǎi zhòu shù shí wàn zhí ān qìng hé shōu wèi zhōu
贼震骇,王师整而奋,斩首四万级,获铠胄数十万,执安庆和,收卫州。
yòu zhàn chóu sī gāng pò zhī
又战愁思冈,破之。
lián yíng jìn wéi xiāng zhōu yǐn zhāng shuǐ guàn chéng màn èr shí bù néng pò
连营进围相州,引漳水灌城,漫二时,不能破。
chéng zhōng liáng jǐn rén xiāng shí
城中粮尽,人相食。
qìng xù qiú jiù yú shǐ sī míng sī míng zì wèi lái li guāng bì wáng sī lǐ xǔ shū jì lǔ jiǒng qián jūn yù zhī zhàn yè nán yí fù xiāng dāng jiǒng zhōng liú shǐ
庆绪求救于史思明,思明自魏来,李光弼、王思礼、许叔冀、鲁炅前军遇之, 战邺南,夷负相当,炅中流矢。
zi yí dū hòu jūn wèi jí zhàn
子仪督后军,未及战。
huì dà fēng bá mù suì huì kuǐ bù bù néng xiāng wù sè yú shì wáng shī nán kuì zéi yì zǒu zī xiè mǎn yě
会大风拔木,遂晦,跬步不能相物色,于是王师南溃,贼亦走,辎械满野。
zhū jié dù yǐn hái
诸节度引还。
zi yí yǐ shuò fāng jūn bǎo hé yáng duàn háng qiáo
子仪以朔方军保河阳, 断航桥。
shí wáng shī zhòng ér wú tǒng jìn tuì xiāng gù wàng zé gōng bù zhuān shì yǐ jí yú bài
时王师众而无统,进退相顾望,责功不专,是以及于败。
yǒu zhào liú shǒu dōng dōu é gǎi dōng jī shān nán dōng dào hé nán zhū dào héng yíng yuán shuài
有诏留守东都, 俄改东畿、山南东道、河南诸道行营元帅。
yú cháo ēn sù jí qí gōng yīn shì méi zèn zhī gù dì zhào zi yí hái gèng yǐ zhào wáng wèi tiān xià bīng mǎ yuán shuài li guāng bì fù zhī dài zi yí lǐng shuò fāng bīng
鱼朝恩素疾其功,因是媒谮之,故帝召子仪还,更以赵王为天下兵马元帅,李光弼副之,代子仪领朔方兵。
zi yí suī shī jūn wú shǎo wàng nǎi xīn cháo tíng
子仪虽失军, 无少望,乃心朝廷。
sī míng zài xiàn hé luò xī róng bī rǎo jīng fǔ tiān zǐ gàn shí nǎi shòu bīn níng fū fang liǎng jié dù shǐ réng liú jīng shī
思明再陷河、洛,西戎逼扰京辅,天子旰食,乃授邠宁、鄜坊两节度使,仍留京师。
yì zhě wèi zi yí yǒu shè jì gōng ér niè kòu shǒu shǔ nǎi zhì sàn de fēi suǒ yi
议者谓子仪有社稷功,而孽寇首鼠,乃置散地,非所宜。
dì yì wù
帝亦悟。
shàng yuán chū zhào wèi zhū dào bīng mǎ dū tǒng yǐ guǎn chóng sì fù zhī lǜ yīng wǔ wēi yuǎn bīng jí hé xī hé dōng zhèn bīng yáo bīn níng shuò fāng dà tóng héng yě jūn yǐ qū fàn yáng
上元初,诏为诸道兵马都统,以管崇嗣副之,率英武、威远兵及河西、河东镇兵,繇邠宁、朔方、大同、横野军以趋范阳。
zhào xià wèi cháo ēn jǔ jiě
诏下,为朝恩沮解。
míng nián guāng bì bài máng shān shī hé yáng
明年,光弼败邙山,失河阳。
yòu míng nián hé zhōng luàn shā li guó zhēn tài yuán qiāng shān jǐng shān
又明年,河中乱,杀李国贞,太原戕邓景山。
cháo tíng yōu èr jūn yǔ zéi hé ér shào nián xīn jiāng wàng qīng bù kě yòng suì yǐ zi yí wèi shuò fāng hé zhōng běi tíng lù yí zé qìn děng zhōu jié dù xíng yíng jiān xīng píng dìng guó fù yuán shuài jìn fēng fén yáng jùn wáng zhūn jiàng zhōu
朝廷忧二军与贼合,而少年新将望轻不可用,遂以子仪为朔方、河中、北庭、潞仪泽沁等州节度行营,兼兴平、定国副元帅,进封汾阳郡王,屯绛州。
shí dì yǐ bù yù qún chén mò yǒu jiàn zhě zi yí qǐng yuē lǎo yá shòu mìng jiāng sǐ yú wài bú jiàn bì xià mù bù míng
时帝已不豫,群臣莫有见者,子仪请曰:“老牙受命,将死于外,不见陛下,目不瞑。
dì yǐn zhì wò nèi wèi yuē hé dōng shì yī yǐ wěi qīng
”帝引至卧内,谓曰:“河东事一以委卿。
zi yí wū yè liú tì
”子仪呜咽流涕。
cì yù mǎ yín qì zá cǎi bié cì juàn bù jiǔ wàn
赐御马、银器、杂彩,别赐绢布九万。
zi yí zhì zhūn zhū shǒu è wáng yuán zhèn děng shù shí rén tài yuán xīn yún jīng yì zhì hài jǐng shān zhě zhū zhèn jiē tì xī
子仪至屯,诛首恶王元振等数十人,太原辛云京亦治害景山者,诸镇皆惕息。
dài zōng lì chéng yuán zhèn zì wèi yú dì yǒu gōng jì sù jiàng nán zhì lí gòu bǎi jì
代宗立,程元振自谓于帝有功,忌宿将难制,离构百计。
yīn ba zi yí fù yuán shuài jiā shí hù qī bǎi wèi sù zōng shān líng shǐ
因罢子仪副元帅,加实户七百,为肃宗山陵使。
zi yí jù chán qiě chéng jǐn póu dài zōng suǒ cì zhào chì qiān yú piān shàng zhī yīn zì míng
子仪惧谗且成,尽裒代宗所赐诏敕千馀篇上之,因自明。
zhào yuē zhèn bù dé yí dà chén yōu zhèn shén zì kuì zì jīn gōng wú yǒu yí
诏曰:“朕不德,诒大臣忧,朕甚自愧,自今公毋有疑。
chū dì yǔ zi yí píng liǎng jīng tóng tiān xià yōu huàn zhì shì huǐ wù juàn lǐ mí zhòng
”初,帝与子仪平两京, 同天下忧患,至是悔悟,眷礼弥重。
shí shǐ cháo yì shàng dào luò dì yù shǐ fù yōng wáng lǜ shī dōng tǎo wèi cháo ēn yuán zhèn jiāo zǐ zhī nǎi zhǐ
时史朝义尚盗洛,帝欲使副雍王,率师东讨,为朝恩、元振交訾之,乃止。
huì liáng chóng yì jù xiāng zhōu pàn pú gù huái ēn zhūn fén zhōu yīn zhào huí gē tǔ bō kòu hé xī cán jīng zhōu fàn fèng tiān wǔ gōng jù bài zi yí wèi guān nèi fù yuán shuài zhèn xián yáng
会梁崇义据襄州叛,仆固怀恩屯汾州,阴召回纥、吐蕃寇河西,残泾州,犯奉天、武功,遽拜子仪为关内副元帅,镇咸阳。
chū zi yí zì xiāng zhōu bà guī jīng shī bù qǔ lí sàn dǎi chéng zhào huī xià cái shù shí qí qū mín mǎ bǔ xíng duì
初,子仪自相州罢归京师,部曲离散,逮承诏,麾下才数十骑,驱民马补行队。
zhì xián yáng lǔ yǐ guò wèi shuǐ bìng nán shān ér dōng tiān zǐ tiào xìng shǎn
至咸阳,虏已过渭水,并南山而东,天子跳幸陕。
zi yí wén liú tì dǒng xíng yíng hái jīng shī
子仪闻,流涕,董行营还京师。
yù shè shēng jiāng wáng xiàn zhōng yǐ gòu qí pàn jié zhū wáng yù bēn lǔ zi yí ràng zhī qǔ zhū wáng sòng xíng zài
遇射生将王献忠以彀骑叛,劫诸王欲奔虏,子仪让之,取诸王送行在。
nǎi lǜ qí nán shōu bīng de wǔ guān fáng zú jí wáng shì shù qiān jūn jìn wán
乃率骑南收兵,得武关防卒及亡士数千,军浸完。
huì liù jūn jiāng zhāng zhī jié yíng zi yí luò nán dà yuè bīng zhūn shāng zhōu wēi zhèn guān zhōng
会六军将张知节迎子仪洛南,大阅兵,屯商州,威震关中。
nǎi qiǎn zhī jié lǜ wū chóng fú yǔ lín jiāng zhǎng sūn quán xù wèi qián fēng yíng hán gōng duī jī gǔ huan shān zhāng qí zhì yè cóng wàn jù yǐ yí zéi
乃遣知节率乌崇福、羽林将长孙全绪为前锋,营韩公堆,击鼓欢山,张旗帜,夜丛万炬,以疑贼。
chū guāng lù qīng yīn zhòng qīng mù bīng lán tián yǐ jìn qí xiān guān jūn wèi yóu yì zhí dù chǎn mín dài lǔ yuē guō lìng gōng lái
初,光禄卿殷仲卿募兵蓝田,以劲骑先官军为游弈,直度浐,民绐虏曰:“郭令公来。
lǔ jù
”虏惧。
huì gù jiāng jūn wáng fu jié xiá shǎo yè gǔ zhū què jiē hū yuē wáng shī zhì
会故将军王甫结侠少,夜鼓朱雀街,呼曰:“王师至!
tǔ bō yè kuì
”吐蕃夜溃。
yú shì qiǎn dà jiàng li zhōng yì zhūn yuàn zhōng wèi běi jié dù shǐ wáng zhòng shēng shǒu cháo táng zi yí yǐ zhōng jūn jì zhī
于是遣大将李忠义屯苑中,渭北节度使王仲升守朝堂,子仪以中军继之。
shè shēng jiāng wáng fǔ zì shǔ jīng zhào yǐn luàn jīng chéng zi yí zhǎn yǐ xùn
射生将王抚自署京兆尹, 乱京城,子仪斩以徇。
pò zéi shū wén dì yǐ zi yí wèi jīng chéng liú shǒu
破贼书闻,帝以子仪为京城留守。
zì biàn shēng cāng cù lài zǐ yí fù ān gù tiān xià jiē jiù chéng yuán zhèn qún chén shù lùn zòu
自变生仓卒,赖子仪复安,故天下皆咎程元振,群臣数论奏。
yuán zhèn jù nǎi shuō dì dōu luò yáng dì kě qí jì
元振惧,乃说帝都洛阳,帝可其计。
zi yí zòu yuē
子仪奏曰:
yōng zhōu gǔ chēng tiān fǔ yòu lǒng shǔ zuǒ xiáo hán jīn féng zhōng nán tài huá zhī xiǎn bēi fù qīng wèi zhuó hé zhī gù dì fāng shù qiān lǐ dài jiǎ shí yú wàn bīng qiáng shì yǒng zhēn yòng wǔ zhī guó qín hàn suǒ yǐ chéng dì yè yě
雍州古称天府,右陇、蜀,左崤、函,襟冯终南、太华之险,背负清渭、浊河之固,地方数千里,带甲十馀万,兵强士勇,真用武之国,秦、汉所以成帝业也。
hòu huò chù ér tài qù ér wáng zhě bù yī xìng gù gāo zǔ xiān rù guān dìng tiān xià tài zōng yǐ lái jū luò yáng zhě yì xiān
后或处而泰、去而亡者不一姓,故高祖先入关定天下,太宗以来居洛阳者亦鲜。
xiān dì xìng shuò fāng zhū qìng xù bì xià xí xī tǔ lù cháo yì suī tiān dào zhù shùn yì dì shì zé rán
先帝兴朔方,诛庆绪,陛下席西土,戮朝义,虽天道助顺,亦地势则然。
bǐ tǔ bō féng líng ér bù néng kàng zhě chén néng yán qí lüè
比吐蕃冯陵而不能抗者,臣能言其略。
fu liù jūn jiē shì jǐng rén cuàn xū míng táo shí fù yī rì qū yǐ jiù zhàn yǒu bǎi bēn wú yī qián
夫六军皆市井人,窜虚名,逃实赋,一日驱以就战,有百奔无一前;
yòu huàn shù yǎn mí shù zhèng huāng duó suì lìng bì xià páng huáng bào lù yuè zài shǎn fú
又宦竖掩迷,庶政荒夺,遂令陛下彷徨暴露,越在陕服。
sī wěi rèn shī rén qǐ qín dì fēi liáng zāi
斯委任失人, 岂秦地非良哉!
jīn dào lù liú yán bù shí xìn fǒu xián wèi qiě dōu luò yáng
今道路流言,不识信否,咸谓且都洛阳。
luò yáng zì dà dào yǐ lái fén āi lüè jǐn bǎi cáo zhēn huāng huán fú bù mǎn qiān hù jǐng yì rú xū chái láng qún háo
洛阳自大盗以来,焚埃略尽,百曹榛荒,寰服不满千户,井邑如墟,豺狼群嗥;
dōng báo zhèng biàn nán jiè xú běi mián huái wèi jí xiāng qiān lǐ xiāo tiáo tíng shè bù yān hé yǐ fèng wàn shèng shēng xì gōng bǎi guān cì shè zāi
东薄郑、汴,南界徐,北绵怀、卫及相,千里萧条,亭舍不烟,何以奉万乘牲饩、供百官次舍哉?
qiě de xiá ě cái shù bǎi lǐ xiǎn bù zú fáng shì wèi dòu chǎng
且地狭厄, 裁数百里,险不足防,适为斗场。
bì xià yì zhě bù yǐ jīng jī xīn lí piāo róu guó yòng bù zú hu
陛下意者不以京畿新罹剽蹂,国用不足乎?
xī wèi wèi dí miè wén gōng lú yú cáo yī dà bù zhī yī guān dà bó zhī guān zú fù jiù bāng kuàng hè hè tiān zǐ gōng jiǎn jié yòng níng wèi yī zhū hóu xià zāi
昔卫为狄灭,文公庐于曹,衣大布之衣,冠大帛之冠,卒复旧邦,况赫赫天子,躬俭节用,宁为一诸侯下哉?
chén yuàn bì xià chì sù cān qù rǒng shí yì yān sì rèn zhí chén báo zhēng chí yì xù yǐn fǔ guān wěi zǎi xiàng yǐ jiǎn xián rèn néng fù chén yǐ xùn bīng yù wǔ zé zhōng xīng zhī gōng rì yuè kě jì
臣愿陛下斥素餐,去冗食,抑阉寺,任直臣,薄征弛役,恤隐抚鳏,委宰相以简贤任能,付臣以训兵御侮,则中兴之功,日月可冀。
wéi shí mài jí hái jiàn zōng miào yè yuán líng zài zào wáng jiā yǐ xìng tiān xià
惟时迈亟还,见宗庙,谒园陵,再造王家,以幸天下。
dì de zòu qì wèi zuǒ yòu yuē zi yí gù shè jì chén yě zhèn xi jué yǐ
帝得奏,泣谓左右曰:“子仪固社稷臣也,朕西决矣。
shèng yú hái zi yí dùn shǒu qǐng zuì dì láo yuē yòng qīng wǎn gù zhì cǐ
”乘舆还,子仪顿首请罪,帝劳曰:“用卿晚,故至此。
nǎi cì tiě quàn tú xíng líng yān gé
”乃赐铁券,图形凌烟阁。
pú gù huái ēn zòng bīng lüè bìng fén shǔ xiàn dì huàn zhī yǐ zi yí jiān hé dōng fù yuán shuài hé zhōng jié dù shǐ zhèn hé zhōng
仆固怀恩纵兵掠并、汾属县,帝患之,以子仪兼河东副元帅、河中节度使,镇河中。
huái ēn zi chàng zhūn yú cì wèi zhàng xià zhāng wéi yuè suǒ shā chuán shǒu jīng shī chí qí zhòng guī zi yí
怀恩子玚屯榆次,为帐下张惟岳所杀,传首京师,持其众归子仪。
huái ēn jù wěi qí mǔ zǒu líng zhōu
怀恩惧, 委其母走灵州。
guǎng dé èr nián jìn tài wèi jiān lǐng běi dào bīn níng jīng yuán hé xī tōng hé tǔ bō jí shuò fāng zhāo fǔ guān chá shǐ
广德二年,进太尉,兼领北道邠宁、泾原、河西通和吐蕃及朔方招抚观察使。
cí tài wèi bù bài
辞太尉不拜。
huái ēn yòu tǔ bō huí hé dǎng xiàng shù shí wàn rù kòu cháo tíng dà kǒng zhào zi yí zhūn fèng tiān
怀恩诱吐蕃、回纥、党项数十万入寇,朝廷大恐,诏子仪屯奉天。
dì wèn jì suǒ chū duì yuē wú néng wéi yě
帝问计所出,对曰:“无能为也。
huái ēn běn chén piān jiàng suī piào guǒ rán sù shī shì xīn
怀恩本臣偏将,虽剽果,然素失士心。
jīn néng wéi luàn zhě xù sī guī zhī rén jié yǔ jù lái qiě jiē chén gù bù qǔ sù yǐ ēn xìn jié zhī bǐ rěn yǐ rèn xiāng xiàng hu
今能为乱者,訹思归之人,劫与俱来,且皆臣故部曲,素以恩信结之,彼忍以刃相向乎?
dì yuē shàn
”帝曰:“善。
lǔ kòu bīn zhōu xiān qū zhì fèng tiān zhū jiāng qǐng jī zhī
”虏寇邠州,先驱至奉天,诸将请击之。
zi yí yuē kè shēn rù lì sù zhàn
子仪曰:“客深入, 利速战。
bǐ xià sù dé wǒ wú huǎn zhī dāng zì xié èr
彼下素德我,吾缓之,当自携贰。
yīn xià lìng gǎn yán zhàn zhě zhǎn
”因下令:“敢言战者斩!
jiān bì dài zhī zéi guǒ dùn
”坚壁待之, 贼果遁。
zi yí zhì zì jīng yáng ēn lài chóng rù jìn bài shàng shū lìng kěn cí bù tīng
子仪至自泾阳,恩赉崇缛,进拜尚书令,恳辞,不听。
zhào qù yì shěng shì shì bǎi guān wǎng qìng chì shè shēng wǔ bǎi qí zhí jǐ chǒng wèi
诏趣诣省视事,百官往庆,敕射生五百骑执戟宠卫。
zi yí què ràng qiě yán tài zōng cháng jiàn cǐ guān gù lèi shèng kuàng bù zhì yuán huáng tài zǐ wèi yōng wáng dìng guān dōng nǎi de shòu qú kě wěi sī lǎo chén huī dà diǎn
子仪确让,且言:“太宗尝践此官,故累圣旷不置员, 皇太子为雍王,定关东,乃得授,渠可猥私老臣,隳大典?
qiě yòng bīng yǐ lái jiàn shǎng zhě duō zhì shēn jiān shù guān mào jìn wáng chǐ
且用兵以来,僭赏者多, 至身兼数官,冒进亡耻。
jīn xiōng chǒu lüè píng nǎi zuò fǎ shěn guān zhī shí yi cóng lǎo chén shǐ
今凶丑略平,乃作法审官之时,宜从老臣始。
dì bù huò yǐ xǔ zhī jù suǒ yǐ ràng fù shǐ guān
”帝不获已, 许之,具所以让付史官。
yīn cì měi rén liù rén cóng zhě zì fù chē fú wéi yì xián jù
因赐美人六人,从者自副,车服帷帟咸具。
yǒng tài yuán nián zhào dū tǒng hé nán dào jié dù xíng yíng fù zhèn hé zhōng
永泰元年,诏都统河南道节度行营,复镇河中。
huái ēn jǐn shuō tǔ bō huí hé cháng xiàng qiāng hún nú là děng sān shí wàn lüè jīng bīn lìn fèng xiáng rù lǐ quán fèng tiān jīng shī dà zhèn
怀恩尽说吐蕃、回纥、常项、 羌、浑、奴剌等三十万,掠泾、邠,躏凤翔,入醴泉、奉天,京师大震。
yú shì dì mìng li zhōng chén zhūn wèi qiáo li guāng jìn tún yún yáng mǎ lín hǎo tíng yù zhūn biàn qiáo luò fèng xiān li rì yuè zhūn shī zhōu li bào yù zhūn fèng xiáng zhōu zhì guāng zhūn tóng zhōu dù miǎn zhūn fang zhōu tiān zǐ zì jiāng zhūn yuàn zhōng
于是帝命李忠臣屯渭桥,李光进屯云阳,马璘、郝廷玉屯便桥,骆奉先、李日越屯厔盩,李抱玉屯凤翔,周智光屯同州,杜冕屯坊州,天子自将屯苑中。
jí zhào zi yí zhūn jīng yáng jūn cái wàn rén
急召子仪屯泾阳,军才万人。
bǐ dào lǔ qí wéi yǐ hé nǎi shǐ li guó chén gāo shēng wèi chu yù chén huí guāng zhū yuán cóng gè dāng yī miàn shēn zì lǜ kǎi qí èr qiān chū rù zhèn zhōng
比到,虏骑围已合,乃使李国臣、高升、魏楚玉、陈回光、朱元琮各当一面,身自率铠骑二千出入阵中。
huí hé guài wèn shì wèi shuí
回纥怪问,:“是谓谁?
bào yuē guō lìng gōng
”报曰:“郭令公。
jīng yuē lìng gōng cún hu
”惊曰:“令公存乎?
huái ēn yán tiān kè hán qì tiān xià lìng gōng jí shì zhōng guó wú zhǔ gù wǒ cóng yǐ lái
怀恩言天可汗弃天下,令公即世,中国无主,故我从以来。
gōng jīn cún tiān kè hán cún hu
公今存,天可汗存乎?
bào yuē tiān zǐ wàn shòu
”报曰:“天子万寿。
huí hé wù yuē bǐ qī wǒ hu
”回纥悟曰:“彼欺我乎!
zi yí shǐ yù lǔ yuē xī huí hé shè wàn lǐ kān dà duì zhù fù èr jīng wǒ yǔ ruò děng xiū qī tóng zhī
”子仪使谕虏曰:“昔回纥涉万里,戡大憝,助复二京,我与若等休戚同之。
jīn nǎi qì jiù hǎo zhù pàn chén yī hé yú
今乃弃旧好,助叛臣,一何愚!
bǐ bèi zhǔ qì qīn yú huí hé hé yǒu
彼背主弃亲,于回纥何有?
huí hé yuē běn wèi gōng yún wáng bù rán hé yǐ zhì cǐ
”回纥曰:“本谓公云亡,不然,何以至此。
jīn chéng cún wǒ de jiàn hu
今诚存,我得见乎?
zi yí jiāng chū zuǒ yòu jiàn róng dí yě xīn bù kě xìn
”子仪将出,左右谏:“戎狄野心不可信。
zi yí yuē lǔ zhòng shù shí bèi jīn lì bù dí wú jiāng shì yǐ zhì chéng
”子仪曰: “虏众数十倍,今力不敌,吾将示以至诚。
zuǒ yòu qǐng yǐ qí wǔ bǎi cóng yòu bù tīng
”左右请以骑五百从,又不听。
jí chuán hū yuē lìng gōng lái
即传呼曰:“令公来!
lǔ jiē chí mǎn dài
”虏皆持满待。
zi yí yǐ shù shí qí chū miǎn zhòu jiàn qí dà qiú yuē zhū jūn tóng jiān nán jiǔ yǐ hé hū wáng zhōng yì ér zhì shì yá
子仪以数十骑出,免胄见其大酋曰:“诸君同艰难久矣,何忽亡忠谊而至是邪?
huí hé shě bīng xià mǎ bài yuē guǒ wú fù yě
”回纥舍兵下马拜曰:“果吾父也。
zi yí jí zhào yǔ yǐn yí jǐn cǎi jié huān shì hǎo rú chū
”子仪即召与饮, 遗锦彩结欢,誓好如初。
yīn yuē tǔ bō běn wú jiù shēng guó wú fù ér lái qì qīn yě
因曰:“吐蕃本吾舅甥国,无负而来,弃亲也。
mǎ niú bèi shù bǎi lǐ gōng děng ruò dǎo gē chéng zhī ruò fǔ qǔ yī jiè shì wèi tiān cì bù kě shī
马牛被数百里,公等若倒戈乘之,若俯取一芥,是谓天赐,不可失。
qiě zhú róng de lì yǔ wǒ jì hǎo bù liǎng shàn hu
且逐戎得利,与我继好, 不两善乎?
huì huái ēn bào sǐ qún lǔ wú suǒ tǒng yī suì xǔ nuò
”会怀恩暴死,群虏无所统一,遂许诺。
tǔ bō yí zhī yè yǐn qù
吐蕃疑之,夜引去。
zi yí qiǎn jiàng bái yuán guāng hé huí hé zhòng zhuī niè dà jūn jì zhī pò tǔ bō shí wàn yú líng tái xi yuán zhǎn jí wǔ wàn fú wàn rén jǐn de suǒ lüè shì nǚ niú yáng mǎ tuó tuó bù shèng jì
子仪遣将白元光合回纥众追蹑,大军继之,破吐蕃十万于灵台西原,斩级五万,俘万人,尽得所掠士女牛羊马橐驼不胜计。
suì zì jīng yáng lái cháo jiā shí fēng èr bǎi hù hái hé zhōng
遂自泾阳来朝,加实封二百户,还河中。
dà lì yuán nián huá zhōu jié dù shǐ zhōu zhì guāng móu pàn dì jiàn dào yǐ là shū cì zi yí lìng xī jūn tǎo zhī
大历元年,华州节度使周智光谋叛,帝间道以蜡书赐子仪,令悉军讨之。
tóng huá jiāng lì wén jūn qǐ shā zhì guāng chuán shǒu què xià
同、 华将吏闻军起,杀智光,传首阙下。
èr nián tǔ bō kòu jīng zhōu zhào yí tún jīng yáng
二年,吐蕃寇泾州,诏移屯泾阳。
yāo zhàn yú líng zhōu bài zhī zhǎn shǒu èr wàn jí
邀战于灵州, 败之,斩首二万级。
míng nián hái hé zhōng
明年,还河中。
tǔ bō fù kòu líng wǔ zhào lǜ shī wǔ wàn zhūn fèng tiān bái yuán guāng pò lǔ yú líng wǔ
吐蕃复寇灵武,诏率师五万屯奉天,白元光破虏于灵武。
yì zhě yǐ tǔ bō shù wèi dào mǎ lín gū jūn zài bīn bù néng zhī nǎi yǐ zi yí jiān bīn níng qìng jié dù shǐ zhūn bīn zhōu xǐ lín wèi jīng yuán jié dù shǐ
议者以吐蕃数为盗,马璘孤军在邠不能支,乃以子仪兼邠宁庆节度使, 屯邠州,徙璘为泾原节度使。
huí hé chì xīn qǐng shì mǎ wàn pǐ yǒu sī yǐ cái fá zhǐ shì qiān pǐ
回纥赤心请市马万匹,有司以财乏,止市千匹。
zi yí yuē huí hé yǒu dà gōng yi dá qí yì zhōng yuán xū mǎ chén qǐng nèi yī suì fèng zuǒ mǎ zhí
子仪曰:“回纥有大功,宜答其意,中原须马,臣请内一岁奉,佐马直。
zhào bù tīng rén xǔ qí zhōng
”诏不听,人许其忠。
jiǔ nián rù cháo duì yán yīng dì yǔ yǔ tǔ bō fāng qiáng kāng kǎi zhì liú tì
九年,入朝,对延英,帝与语吐蕃方强,慷慨至流涕。
tuì shàng shū yuē
退,上书曰:
shuò fāng guó běi mén xi yù quǎn róng běi yú xiǎn yǔn wǔ chéng xiāng qù sān qiān lǐ
朔方,国北门,西御犬戎,北虞猃狁,五城相去三千里。
kāi yuán tiān bǎo zhōng zhàn shì shí wàn mǎ sān wàn pǐ jǐn zhī yī yú
开元、天宝中,战士十万,马三万匹,仅支一隅。
zì xiān dì shòu mìng líng wǔ zhàn shì cóng bì xià zhēng tǎo wú nìng suì
自先帝受命灵武,战士从陛下征讨无宁岁。
qǐng yǐ huái ēn luàn yí shāng diāo hào wáng sān fēn zhī èr bǐ tiān bǎo zhōng zhǐ shí zhī yī
顷以怀恩乱,痍伤雕耗,亡三分之二,比天宝中止十之一。
jīn tǔ bō jiān tūn hé lǒng zá qiāng hún zhī zhòng suì shēn rù jī jiāo shì yú shí bèi yǔ zhī jiǎo shèng qǐ yì de yá
今吐蕃兼吞河、陇,杂羌、浑之众,岁深入畿郊,势逾十倍,与之角胜,岂易得邪?
zhǔ zhě lǔ lái chēng sì jié dù jiāng bié wàn rén rén jiān shù mǎ
属者虏来,称四节度,将别万人,人兼数马。
chén suǒ tǒng shì bù dàng zéi sì zhī yī mǎ bù dàng zéi bǎi zhī èr wài wèi nèi jù jiāng hé yǐ ān
臣所统士不当贼四之一,马不当贼百之二,外畏内惧,将何以安?
chén wéi bì xià zhì shèng lì fēi bù zú dàn jiǎn liàn bù zhì jìn tuì wèi yī shí yān shī lǎo de guǎng shì fēn
臣惟陛下制胜,力非不足,但简练不至,进退未一,时淹师老,地广势分。
yuàn yú zhū dào liào jīng zú mǎn wǔ wàn zhě liè zhūn běi biān zé zhì shèng kě bì
愿于诸道料精卒满五万者,列屯北边,则制胜可必。
qiè wéi hé nán hé běi jiāng huái dà zhèn shù wàn xiǎo zhě shù qiān dān qū bǐng gěi wèi shǐ sōu zé
窃惟河南、河北、江淮大镇数万,小者数千,殚屈禀给,未始搜择。
chén qǐng zhuī fù guān zhōng lēi bù duì shì jīn gǔ zé gōng bì pò shǒu bì quán cháng jiǔ zhī cè yě
臣请追赴关中,勒步队,示金鼓,则攻必破,守必全,长久之策也。
yòu zì chén shuāi lǎo qǐ hái gǔ
又自陈衰老,乞骸骨。
zhào yuē zhèn zhōng shǐ yǐ lài wèi kě yǐ qù wèi
诏曰:“朕终始倚赖,未可以去位。
bù xǔ
”没有答应。
dé zōng sì wèi zhào hái cháo shè zhǒng zǎi chōng shān líng shǐ cì hào shàng fǔ jìn wèi tài wèi zhōng shū lìng zēng shí fēng tōng qián èr qiān hù gěi liáng qiān wǔ bǎi rén chú mǎ èr bǎi pǐ jǐn ba suǒ lǐng shǐ jí shuài
德宗嗣位,诏还朝,摄冢宰,充山陵使,赐号“尚父”,进位太尉、中书令, 增实封通前二千户,给粮千五百人,刍马二百匹,尽罢所领使及帅。
jiàn zhōng èr nián jí bìng dì qiǎn shū wáng dào dì chuán zhào shěng wèn zi yí bù néng xìng kòu tóu xiè ēn
建中二年,疾病,帝遣舒王到第传诏省问,子仪不能兴,叩头谢恩。
hōng nián bā shí wǔ
薨,年八十五。
dì dào tòng fèi cháo wǔ rì
帝悼痛,废朝五日。
zhào qún chén wǎng diào suí sàng suǒ xū jiē qǔ yú guān
诏群臣往吊,随丧所须,皆取于官。
zèng tài shī
赠太师。
péi zàng jiàn líng
陪葬建陵。
jí zàng dì yù ān fú mén kū guò qí sàng bǎi guān péi wèi liú tì
及葬,帝御安福门,哭过其丧,百官陪位流涕。
cì shì yuē zhōng wǔ pèi xiǎng dài zōng miào tíng
赐谥曰忠武,配飨代宗庙廷。
zhuó lìng yī pǐn fén chóng zhàng bā chǐ zhào tè zēng zhàng yǐ biǎo yuán gōng
著令,一品坟崇丈八尺,诏特增丈,以表元功。
zi yí shì shàng chéng yù xià shù shǎng fá bì xìn
子仪事上诚,御下恕,赏罚必信。
zāo xìng chén chéng yuán zhèn yú cháo ēn duǎn huǐ fāng shí duō yú wò bīng chù wài rán zhào zhì jí rì jiù dào wú xiān jiè gù wàng gù chán jiān bù xíng
遭幸臣程元振、鱼朝恩短毁,方时多虞,握兵处外,然诏至,即日就道,无纤介顾望,故谗间不行。
pò tǔ bō líng zhōu ér cháo ēn shǐ rén fā qí fù mù dào wèi de
破吐蕃灵州,而朝恩使人发其父墓,盗未得。
zi yí zì jīng yáng lái cháo zhōng wài jù yǒu biàn jí rù jiàn dì yàn zhī jí hào qì yuē chén jiǔ zhǔ bīng bù néng jìn shì cán rén zhī mù rén jīn fā xiān chén mù cǐ tiān qiǎn fēi rén huàn yě
子仪自泾阳来朝,中外惧有变,及入见,帝唁之,即号泣曰: “臣久主兵,不能禁士残人之墓,人今发先臣墓,此天谴,非人患也。
cháo ēn yòu cháng yuē zi yí xiū jù yuán zài shǐ rén gào yǐ jūn róng jiāng bù lì gōng
”朝恩又尝约子仪修具,元载使人告以军容将不利公。
qí xià zhōng jiǎ yuàn cóng zi yí bù tīng dàn yǐ jiā tóng shí shù wǎng
其下衷甲愿从,子仪不听,但以家僮十数往。
cháo ēn yuē hé chē qí zhī guǎ
朝恩曰:“何车骑之寡?
gào yǐ suǒ wén
”告以所闻。
cháo ēn qì yuē fēi gōng zhǎng zhě dé wú zhì yí hu
朝恩泣曰:“非公长者,得无致疑乎?
tián chéng sì ào hěn bù guǐ zi yí cháng qiǎn shǐ zhì wèi chéng sì xi wàng bài zhǐ qí xī wèi shǐ zhě yuē cí xī bù qū yú rén jiǔ yǐ jīn wèi gōng bài
” 田承嗣傲狠不轨,子仪尝遣使至魏,承嗣西望拜,指其膝谓使者曰:“兹膝不屈于人久矣,今为公拜。
li líng yào jù biàn zhōu gōng sī cái fù yī jiē è jué zi yí fēng bì dào qí jìng mò gǎn liú lìng chí bīng wèi sòng
”李灵耀据汴州,公私财赋一皆遏绝,子仪封币道其境,莫敢留,令持兵卫送。
huī xià sù jiàng shù shí jiē wáng hóu guì zhòng zi yí yí zhǐ jìn tuì ruò bù qǔ rán
麾下宿将数十,皆王侯贵重,子仪颐指进退,若部曲然。
mù fǔ liù shí yú rén hòu jiē wèi jiàng xiàng xiǎn guān qí qǔ shì de cái lèi rú cǐ
幕府六十馀人,后皆为将相显官,其取士得才类如此。
yǔ li guāng bì qí míng ér kuān hòu dé rén guò zhī
与李光弼齐名,而宽厚得人过之。
zi yí suì rù guān fèng wú lǜ èr shí sì wàn mín
子仪岁入官俸无虑二十四万缗。
zhái jū qīn rén lǐ sì fēn zhī yī zhōng tōng yǒng xiàng jiā rén sān qiān xiāng chū rù bù zhī qí jū
宅居亲仁里四分之一,中通永巷,家人三千相出入, 不知其居。
qián hòu cì liáng tián měi qì míng yuán jiǎ guǎn bù shèng jì
前后赐良田、美器、名园、甲馆不胜纪。
dài zōng bù míng hū wèi dà chén
代宗不名,呼为大臣。
yǐ shēn wéi tiān xià ān wēi zhě èr shí nián xiào zhōng shū lìng kǎo èr shí sì
以身为天下安危者二十年,校中书令考二十四。
bā zǐ qī xù jiē guì xiǎn cháo tíng
八子七婿,皆贵显朝廷。
zhū sūn shù shí bù néng jǐn shi zhì wèn ān dàn hàn zhī ér yǐ
诸孙数十,不能尽识,至问安,但颔之而已。
fù guì shòu kǎo āi róng zhōng shǐ rén chén zhī dào wú quē yān
富贵寿考,哀荣终始,人臣之道无缺焉。
zi yào gàn xī pò wù ài shǔ yìng ér sì zǐ yǐ cái xiǎn
子曜、旰、晞、昢、晤、暧、曙、映,而四子以才显。
yào xìng chén jìng zī mào guī jié
曜,性沉静,资貌瑰杰。
lèi cóng jié dù fǔ pì shǔ pò lǔ yǒu gōng wèi kāi yáng fǔ guǒ yì dū wèi
累从节度府辟署,破虏有功,为开阳府果毅都尉。
zhì dé chū tuī zǐ yí gōng shòu wèi wèi qīng lěi jìn tài zǐ zhān shì tài yuán jùn gōng
至德初,推子仪功,授卫尉卿,累进太子詹事、太原郡公。
zi yí zhuān zhēng fá yào liú zhì jiā shì shào zhǎng wú xián yán
子仪专征伐,曜留治家事, 少长无闲言。
zhū dì huò shì chí guǎn shèng chē fú yào dú yǐ piáo jiǎn zì chǔ
诸弟或饰池馆,盛车服,曜独以朴简自处。
zi yí bà bīng qiān tài zǐ shǎo bǎo kūn dì liù rén gòng zhì bài guān
子仪罢兵,迁太子少保, 昆弟六人,共制拜官。
zi yí hōng yǐ yí mìng bù shàng sì cháo suǒ cì míng mǎ zhēn wù dé zōng fù cì zhī nǎi xī sàn zhū dì
子仪薨,以遗命簿上四朝所赐名马珍物,德宗复赐之,乃悉散诸弟。
jū sāng yǐ lǐ jí shèn huò quàn rú cōng xiè zhōng bù shǔ kǒu
居丧以礼,疾甚,或劝茹葱薤,终不属口。
hòu lú qǐ bǐng zhèng jì xūn zú zi yí xù tài pú qīng zhào zòng shào fǔ shǎo jiān li dòng qīng guāng lù qīng wáng zǎi jiē yǐ cì dé zuì
后卢杞秉政,忌勋族,子仪婿太仆卿赵纵、少府少监李洞清、光禄卿王宰皆以次得罪。
jiān rén xìng qí wēi duō lùn duó tián zhái nú bì yào dà kǒng dú zǎi xiàng zhāng yì lì bǎo hù
奸人幸其危,多论夺田宅奴婢,曜大恐,独宰相张镒力保护。
dé zōng shāo wén zhī zhào yǒu sī yuē shàng fǔ zi yí yǒu dà xūn lì bǎo yì wáng jiā cháng shì shān hé zuó jīn shí xǔ yòu shí shì
德宗稍闻之,诏有司曰:“尚父子仪有大勋力, 保乂王家,尝誓山河,琢金石,许宥十世。
qián rì qí jiā shì tián zhái nú bì ér wú lài zhě yǐ shàng fǔ mò wàng lùn duó zhī zì jīn yǒu sī wú de shòu
前日其家市田宅奴婢,而无赖者以尚父殁,妄论夺之,自今有司毋得受。
jiàn zhōng sān nián zú zèng tài zǐ tài fù shì yuē xiào
”建中三年,卒,赠太子太傅,谥曰孝。
chū yào xí dài guó gōng shí èr qiān hù
初,曜袭代国公,食二千户。
zhēn yuán chū zhào jiǎn bàn yǐ fēng xī ài yìng shǔ rén èr bǎi wǔ shí hù
贞元初,诏减半以封晞、暧、映、曙,人二百五十户。
wèi jǐ fù zhào sì rén gè jiǎn wǔ shí hù fēng yào zi fēng wù zi fán gè bǎi hù yún
未几, 复诏四人各减五十户,封曜子锋、晤子𫔍各百户云。
xī shàn qí shè cóng zhēng fá yǒu gōng fù liǎng jīng zhàn zuì lì chū qí bīng pò zéi lěi jìn hóng lú qīng
晞,善骑射,从征伐有功,复两京,战最力,出奇兵破贼,累进鸿胪卿。
hé zhōng jūn luàn zi yí zhào shǒu è zhū zhī qí zhī dǎng yóu fǎn zè xī xuǎn qīn bīng zhòu yè jǐng yǐ bèi fēi cháng jiān rén bù dé fā
河中军乱,子仪召首恶诛之,其支党犹反仄,晞选亲兵昼夜警,以备非常,奸人不得发。
yǐ gōng bài diàn zhōng jiān
以功拜殿中监。
tǔ bō huí hé rù kòu jiā yù shǐ zhōng chéng lǐng shuò fāng jūn yuán bīn zhōu yǔ mǎ lín hé jūn jī lǔ pò zhī
吐蕃、回纥入寇,加御史中丞,领朔方军援邠州,与马璘合军击虏, 破之。
lǔ fù lái zhèn jīng shuǐ běi zi yí qiǎn xī lǜ tú bīng wǔ qiān qí wǔ bǎi xí lǔ
虏复来,阵泾水北,子仪遣晞率徒兵五千、骑五百袭虏。
xī yǐ bīng guǎ bù jìn xū mù zéi bàn jì nǎi jī zhǎn shǒu wǔ qiān jí
晞以兵寡不进,须暮,贼半济,乃击,斩首五千级。
jiā yù shǐ dài fū zi yí gù ràng nǎi zhǐ
加御史大夫,子仪固让,乃止。
jū fù sāng zhí zhū cǐ luàn nán zǒu shān gǔ
居父丧,值朱泚乱,南走山谷。
zéi yú zhì zhī yù wū yǐ guān yáng àn bù dá
贼舁致之,欲污以官,佯暗不答;
zéi lù bīng xié zhī bù dòng
贼露兵胁之,不动。
shù yǐ chéng zhōng shì yí shū li shèng
数以城中事贻书李晟。
jì ér bēn fèng tiān
既而奔奉天。
tiān zǐ hái gǎi tài zǐ bīn kè
天子还,改太子宾客。
zi gāng cóng shuò fāng dù xī quán mù fǔ
子钢,从朔方杜希全幕府。
xī quán xí wèi fēng zhōu cì shǐ xī lián qí ruò bù rèn shì gài ba
希全檄为丰州刺史,晞怜其弱不任事,丐罢。
dé zōng qiǎn shǐ zhě zhào gāng gāng yí dé zuì tǐng shēn zǒu tǔ bō bù nà
德宗遣使者召钢,钢疑得罪,挺身走吐蕃, 不纳。
xī quán zhí sòng jīng shī cì sǐ
希全执送京师,赐死。
xī zuò miǎn xún fù tài zǐ bīn kè
晞坐免,寻复太子宾客。
lèi fēng zhào guó gōng
累封赵国公。
zú zèng bīng bù shàng shū
卒,赠兵部尚书。
sūn chéng gǔ
孙承嘏。
chéng gǔ zì fù qīng yòu xiù yì tōng wǔ jīng
承嘏,字复卿,幼秀异,通《五经》。
yuán hé zhōng jí jìn shì dì lèi qiān qǐ jū shè rén
元和中,及进士第,累迁起居舍人。
jū mǔ sāng yǐ xiào wén
居母丧,以孝闻。
tài hé liù nián wèi jiàn yì dài fū yán zhèng shì dé shī
太和六年,为谏议大夫,言政事得失。
wén zōng yǐ zhèng zhù wèi tài pú qīng chéng gǔ jí lùn qí fēi zhù pō jù
文宗以郑注为太仆卿,承嘏极论其非,注颇惧。
jìn jǐ shì zhōng
进给事中。
é chū wèi huá zhōu cì shǐ jǐ shì zhōng lú zài hái zhào shū qiě yán chéng gǔ shù fēng bó chèn zhí yi zài jìn tà
俄出为华州刺史,给事中卢载还诏书,且言:“承嘏数封驳称职,宜在禁闼。
dì yuē zhèn wèi jiǔ cì yù yōu qí shāo rù ěr
”帝曰:“朕谓久次,欲优其稍入耳。
nǎi fù liú gěi shì zhōng
”乃复留给事中。
shí jiāng huái hàn yòng dù bù zhī zhào zǎi xiàng fēn lǐng dù zhī hù bù
时江淮旱,用度不支,诏宰相分领度支、户部。
chéng gǔ yán zǎi xiàng tiáo hé yīn yáng ān lí shù
承嘏言:“宰相调和阴阳,安黎庶。
ruò shǐ yuè shì bù shū xiào mín bó fēi suǒ yi
若使阅视簿书,校缗帛,非所宜。
dì shùn nà
”帝顺纳。
qiān xíng bù shì láng
迁刑部侍郎。
dì cháng chēng qí rú sù wú guì jiāo qì bù lèi xūn jiā
帝尝称其儒素,无贵骄气,不类勋家。
měi jìn duì ēn jiē bèi hòu
每进对,恩接备厚。
fāng dà rèn yòng huì zú
方大任用,会卒。
jiā wú yú zī qīn yǒu wèi bàn sàng jì
家无馀赀,亲友为办丧祭。
zèng lì bù shàng shū
赠吏部尚书。
ài zì ài yǐ tài cháng zhǔ bù shàng shēng píng gōng zhǔ
暧,字暧,以太常主簿尚升平公主。
ài nián yǔ gōng zhǔ móu shí yú suì xǔ hūn
暧年与公主侔,十馀岁许昏。
bài fù mǎ dū wèi shì diàn zhōng jiān fēng qīng yuán xiàn hòu chǒng guān qī lǐ
拜驸马都尉, 试殿中监,封清源县侯,宠冠戚里。
dà lì mò jiǎn jiào zuǒ sàn qí cháng shì
大历末,检校左散骑常侍。
jiàn zhōng shí zhǔ zuò shì liú jìn zhōng
建中时,主坐事, 留禁中。
zhū cǐ luàn bī shǔ ài guān cí yǐ jū sāng bèi jí
朱泚乱,逼署暧官,辞以居丧被疾。
jì ér yǔ gōng zhǔ bēn fèng tiān
既而与公主奔奉天。
dé zōng jiā zhī shì zhǔ zuì jìn ài jīn zǐ guāng lù dài fu cì shí fēng wǔ shí hù
德宗嘉之,释主罪,进暧金紫光禄大夫,赐实封五十户。
xún qiān tài cháng qīng
寻迁太常卿。
zhēn yuán sān nián xí dài guó gōng
贞元三年,袭代国公。
zú nián sì shí bā zèng shàng shū zuǒ pú yè chū ài nǚ wèi guǎng líng jùn wáng fēi
卒, 年四十八,赠尚书左仆射,初,暧女为广陵郡王妃。
wáng jí wèi shì wèi xiàn zōng
王即位,是为宪宗。
fēi shēng mù zōng
妃生穆宗。
mù zōng lì zūn fēi wèi huáng tài hòu zèng ài tài fù
穆宗立,尊妃为皇太后,赠暧太傅。
sì zǐ zhù zhāo cōng xiān
四子:铸、钊、𫓩、铦。
zhù xí fēng
铸袭封。
zhāo zhǎng qī chǐ fāng kǒu fēng xià
钊,长七尺,方口丰下。
dài zōng cháo yǐ wài sūn wèi fèng lǐ láng
代宗朝,以外孙为奉礼郎。
lèi guān zhì zuǒ jīn wú dà jiàng jūn gǎi jiǎn jiào gōng bù shàng shū wèi bīn níng jié dù shǐ rù wèi sī nóng qīng
累官至左金吾大将军,改检校工部尚书,为邠宁节度使,入为司农卿。
xiàn zōng qǐn jí huàn shù huò wàng yì fèi lì zhě
宪宗寝疾,宦竖或妄议废立者。
mù zōng wèn jì yú zhāo dá yuē diàn xià wèi tài zǐ dāng dàn xī shì shàn hé wài lǜ hu
穆宗问计于钊,答曰:“殿下为太子,当旦夕视膳,何外虑乎?
shí chēng de yuán jiù tǐ
”时称得元舅体。
mù zōng jí wèi jiǎn jiào hù bù shàng shū jiān sī nóng qīng
穆宗即位,检校户部尚书兼司农卿。
é wèi hé yáng sān chéng jié dù shǐ
俄为河阳三城节度使。
xǐ hé zhōng yǐn lǐng jìn jiàng cí xí jié dù
徙河中尹,领晋绛慈隰节度。
jìng zōng lì zhào bài bīng bù shàng shū yòu shuài jiàn nán dōng chuān
敬宗立,召拜兵部尚书,又帅剑南东川。
tài hé zhōng nán mán kòu shǔ qǔ chéng dōu wài fú dù yuán yǐng bù néng yù zhào zhāo jiān lǐng xi chuān jié dù
太和中,南蛮寇蜀,取成都外郛,杜元颖不能御,诏钊兼领西川节度。
wèi xíng mán zhòng yǐ lüè zǐ zhōu
未行,蛮众已略梓州。
zhōu bīng guǎ bù kě yòng
州兵寡,不可用。
zhāo yí shū qiáo mán shǒu yì diān yǐ qīn pàn yì
钊贻书谯蛮首帟巅以侵叛意。
yì diān yuē yuán yǐng bù zì shǒu shù qīn wú yǔ wǒ yǐ shì bào
帟巅曰:“元颖不自守,数侵吾圉,我以是报。
nǎi yǔ xiū hǎo yuē wú xiāng fàn
”乃与修好,约无相犯。
tiān zǐ jiā zhī jí bài xi chuān jié dù shǐ
天子嘉之,即拜西川节度使。
yǐ jí qǐng dài wèi tài cháng qīng zú zèng sī tú
以疾请代,为太常卿,卒,赠司徒。
zi zhòng wén zhòng gōng zhòng cí
子仲文、 仲恭、仲词。
kāi chéng èr nián zhào zhòng wén xí tài yuán jùn gōng
开成二年,诏仲文袭太原郡公。
jǐ shì zhōng lú hóng xuān zòu jiàn qī chén gōng zhǔ nǚ dài zōng huáng dì wài sūn qí zi zhòng cí shàng ráo yáng gōng zhǔ
给事中卢弘宣奏:“剑妻沈,公主女, 代宗皇帝外孙,其子仲词尚饶阳公主。
zhòng wén mào dí bù yīng xí
仲文冒嫡不应袭。
shǐ zhòng wén chéng dí zé chén dāng chù qiě zhòng cí yì bù dé shàng zhǔ
使仲文承嫡,则沈当黜, 且仲词亦不得尚主。
nǎi zhào zhòng cí jiǎn jiào diàn zhōng shǎo jiān fù mǎ dū wèi xí fēng
”乃诏仲词检校殿中少监、驸马都尉,袭封。
ér zhòng wén yǐ tài huáng tài hòu gù zhì bù wèn
而仲文以太皇太后故,置不问。
zhòng gōng lì zhān shì fǔ chéng yì shàng jīn táng gōng zhǔ
仲恭历詹事府丞,亦尚金堂公主。
cōng zì lì yòng shàng dé yáng jùn zhǔ
𫓩,字利用,尚德阳郡主。
zhào péi yán líng wéi zhǔ yíng dì cháng xīng lǐ
诏裴延龄为主营第长兴里。
shùn zōng lì zhǔ jìn fēng hàn yáng gōng zhǔ zhuó cōng jiǎn jiào guó zǐ jì jiǔ fù mǎ dū wèi
顺宗立,主进封汉阳公主,擢𫓩检校国子祭酒、驸马都尉。
zì jǐng lóng hòu wài qī duō wèi jiǎn jiào guān bù zhì shì
自景龙后,外戚多为检校官,不治事。
zǎi xiàng jiàn qí cái bù dàng yǐ wài qi fèi nǎi bài yòu jīn wú jiāng jūn fēng tài yuán jùn gōng
宰相荐其才,不当以外戚废,乃拜右金吾将军,封太原郡公。
gōng xùn zhé jié bù yǐ fù guì jiā rén
恭逊折节,不以富贵加人。
xìng zhōu wèi bù lì hè hè míng
性周畏,不立赫赫名。
yǒu jiàn yú shàng tuì bì huǐ gǎo jiā rén zǐ dì wú zhī zhě
有谏于上,退必毁稿,家人子弟无知者。
bié shù zài dōu nán yóu shèng kǎi mù zōng cháng xìng zhī zhì jiǔ jí huān
别墅在都南,尤胜垲,穆宗尝幸之,置酒极欢。
gǎi tài zǐ zhān shì chōng xián jiù gōng yuàn shǐ
改太子詹事,充闲厩宫苑使。
zú zèng shàng shū zuǒ pú yè
卒,赠尚书左仆射。
xiān xìng hé yì lèi wèi diàn zhōng jiān shàng xī hé gōng zhǔ
铦,性和易,累为殿中监,尚西河公主。
cōng zú dài wéi tài zǐ zhān shì gōng yuàn xián jiù shǐ
𫓩卒,代为太子詹事、宫苑闲厩使。
cháng qìng sān nián bào zú
长庆三年,暴卒。
tài hòu qiǎn shǐ àn wèn fā jí zhuàng jiǔ nǎi jiě
太后遣使按问发疾状,久乃解。
chū xī hé zhǔ jiàng chén shì shēng yī zi xiān wú sì yǐ chén shì zǐ sì
初,西河主降沈氏,生一子,铦无嗣,以沈氏子嗣。
shǔ dài zōng cháo lèi guān sī nóng qīng
曙,代宗朝累官司农卿。
dé zōng xìng fèng tiān shǔ fāng lǐng jiā bīng liè yuàn běi wén bì zhì fú yè dào zuǒ suì cóng shèng yú rù luò gǔ
德宗幸奉天,曙方领家兵猎苑北,闻跸至,伏谒道左, 遂从乘舆入骆谷。
lín yǔ tú liáo wèi bīng huò yì yǔ
霖雨涂潦,卫兵或异语。
dì zhào wèi yuē zhèn bù dé ér kǔ gōng děng yi zhí zhèn sòng zhū cǐ yǐ xiè tiān xià
帝召谓曰:“朕不德而苦公等,宜执朕送朱泚,以谢天下。
zhū jiāng jiē gǎn qì yuē yuàn sǐ shēng cóng bì xià
”诸将皆感泣曰:“愿死生从陛下。
shí shǔ yǔ gōng chén zi li shēng wéi qīng líng hú jiàn li yàn fǔ bèi jiǎ qǐng jiàn yán yuē nán xíng lù xiǎn qiě yú jiān biàn
”时曙与功臣子李升、韦清、令狐建、李彦辅被甲请见,言曰:“南行路险,且虞奸变。
chén děng shì méng ēn jīn xiāng shì yuàn gèng xié dì mǎ
臣等世蒙恩,今相誓,愿更挟帝马。
xǔ zhī
”许之。
dì hái shǔ qīng zhuó jīn wú dà jiàng jūn yú bìng wèi jìn jūn jiāng jūn
帝还,曙、清擢金吾大将军,馀并为禁军将军。
shǔ zhōng qí guó gōng
曙终祁国公。
zi yí mǔ dì yòu míng xìng jǐn yuàn wú guò zhuō yú wǔ xǐ bīn kè
子仪母弟幼明,性谨愿无过,拙于武,喜宾客。
yǐ zi yí gù zhōng shào fǔ jiān zèng tài zǐ tài fù
以子仪故,终少府监,赠太子太傅。
zi xīn sù zōng mò wèi sì zhèn liú hòu
子昕,肃宗末为四镇留后。
guān lǒng xiàn bù dé guī cháo tíng dàn mìng guān yáo lǐng qí shǐ
关、陇陷,不得归,朝廷但命官遥领其使。
jiàn zhōng èr nián xīn shǐ yǔ yī xi běi tíng jié dù shǐ cáo lìng zhōng qiǎn shǐ rù cháo
建中二年,昕始与伊西、北庭节度使曹令忠遣使入朝。
dé zōng zhào yuē sì zhèn èr tíng tǒng xī xià wǔ shí qī fán shí xìng bù luò guó cháo yǐ lái xiāng yǔ lǜ zhí
德宗诏曰:“四镇、二庭,统西夏五十七蕃十姓部落,国朝以来,相与率职。
zì guān lǒng shī shǒu wáng mìng zǔ jué zhōng yì zhī tú qì xuè gù shǒu fèng zūn cháo fǎ cǐ jiē hòu bó shǒu jiāng jiāo xiū gòng zhì zhī xiào zhèn shén jiā zhī
自关、陇失守,王命阻绝,忠义之徒, 泣血固守,奉遵朝法,此皆侯伯守将交修共治之效,朕甚嘉之。
lìng zhōng kě běi tíng dà dū hù sì zhèn jié dù liú hòu cì shì li gēng míng yuán zhōng
令忠可北廷大都护、 四镇节度留后,赐氏李,更名元忠。
xīn kě ān xī dà dū hù sì zhèn jié dù shǐ
昕可安西大都护、四镇节度使。
zhū jiāng lì chāo qī zī xù guān yún
诸将吏超七资叙官”云。
zàn yuē tiān bǎo mò dào fā yōu líng wài zǔ nèi hòng
赞曰:天宝末,盗发幽陵,外阻内讧。
zi yí zì shuò fāng tí gū jūn zhuǎn zhàn zhú běi yì bù hái gù
子仪自朔方提孤军,转战逐北,谊不还顾。
dàng shì shí tiān zǐ xi zǒu táng zuò ruò zhuì yóu ér néng fǔ tài zǐ zài zào wáng shì
当是时,天子西走,唐祚若赘斿,而能辅太子,再造王室。
jí dà nàn lüè píng zāo chán shén guǐ duó bīng bǐng rán cháo wén mìng xī yǐn dào wú xiān jiè zì xián
及大难略平,遭谗甚,诡夺兵柄,然朝闻命,夕引道,无纤介自嫌。
jí bèi wéi jīng yáng dān qí jiàn lǔ yā yǐ zhì chéng cāi rěn jū móu
及被围泾阳,单骑见虏,压以至诚,猜忍沮谋。
suī táng mìng fāng yǒng yì yóu zhōng guàn rì yuè shén míng fú chí zhě zāi
虽唐命方永,亦由忠贯日月,神明扶持者哉!
jí guāng bì děng wèi bī bù zhōng ér zi yí wán míng gāo jié làn rán dú zhe fú lù yǒng zhōng suī qí huán jìn wén bǐ zhī wèi biǎn
及光弼等畏偪不终, 而子仪完名高节,烂然独著,福禄永终,虽齐桓、晋文比之为褊。
táng shǐ chén péi jì chēng quán qīng tiān xià ér cháo bù jì gōng gài yī shì ér shàng bù yí chǐ qióng rén yù ér yì zhě bù zhī biǎn
唐史臣裴垍称: “权倾天下而朝不忌,功盖一世而上不疑,侈穷人欲而议者不之贬。
wū hū
”呜呼!
jì chéng zhī yán
垍诚知言。
qí zǐ sūn duō yǐ gōng míng xiǎn gài shèng dé hòu yún
其子孙多以功名显,盖盛德后云。