新唐书 · 刘羲叟 · Chapter 183 of 225

列传·卷一百零八

PinyinModern Translation
Size

bì cuī liú lù zhèng zhū hán

毕崔刘陆郑朱韩

bì xián zì cún zhī huáng mén jiān gòu cóng sūn

毕𫍯,字存之,黄门监构从孙。

gòu dì xǔ shēng lìng lìng shēng yún shì shī guān wèi yán gū

构弟栩,生凌,凌生匀,世失官,为盐估。

yún shēng xián zǎo gū

匀生𫍯,蚤孤。

yè rán xīn dú shū mǔ xù qí pí duó huǒ shǐ mèi bù kěn xi suì tōng jīng shǐ gōng cí zhāng

夜然薪读书,母恤其疲,夺火使寐,不肯息,遂通经史,工辞章。

xìng duān què bù wàng yú rén jiāo

性端悫,不妄与人交。

tài hé zhōng jǔ jìn shì shū pàn bá cuì lián zhòng

太和中,举进士、书判拔萃,连中。

pì zhōng wǔ dù cóng mù fǔ

辟忠武杜悰幕府。

cóng lǐng dù zhī biǎo wèi xún guān yòu cóng pì huái nán rù bài shì yù shǐ

悰领度支,表为巡官, 又从辟淮南,入拜侍御史。

lǐ dé yù shǐ yǔ cóng tóng fǔ zhèng bù xié gù chū cóng jiàn nán dōng chuān jié dù shǐ

李德裕始与悰同辅政,不协,故出悰剑南东川节度使。

gù lì wéi xián jiàn xùn rú píng rì dé yù jì zhī chū wèi cí zhōu cì shǐ

故吏惟𫍯饯讯如平日,德裕忌之,出为慈州刺史。

lèi guān jià bù yuán wài láng cāng bù láng zhōng

累官驾部员外郎、仓部郎中。

gù shì yào jiā shì rén yǐ cāng jià èr cáo wèi rǔ xián pèi rán rú chù měi guān wú yì yán

故事,要家势人,以仓、驾二曹为辱,𫍯沛然如处美官,无异言。

zǎi xiàng zhī zhī yǐ zhí fāng láng zhōng jiān shì yù shǐ zhī zá shì zhào rù hàn lín wéi xué shì

宰相知之,以职方郎中兼侍御史知杂事,召入翰林为学士。

dǎng xiàng rǎo hé xī xuān zōng cháng zhào fǎng biān shì xián yuán zhì gǔ jīn tiáo pò qiāng zhuàng shén xī dì yuè yuē wú jiāng zé néng shuài zhě shú wèi pō mù zài wú jìn shǔ qīng wèi zhèn xíng hu

党项扰河西,宣宗尝召访边事,𫍯援质古今,条破羌状甚悉,帝悦曰:“吾将择能帅者,孰谓颇、牧在吾禁署,卿为朕行乎。

xián wěi wěi jí bài xíng bù shì láng chū wèi bīn níng jié dù hé xī gōng jūn ān fǔ shǐ

”𫍯唯唯,即拜刑部侍郎,出为邠宁节度、河西供军安抚使。

xián dào jūn qiǎn lì huái yù qiāng rén jiē shùn xiàng

𫍯到军,遣吏怀谕,羌人皆顺向。

shí shù bīng cháng kǔ diào xiǎng fá xián mù shì zhì tún tián suì shōu gǔ sān shí wàn hú yǐ shěng dù zhī jīng fèi zhào shū jiā měi

时戍兵常苦调𫗵乏, 𫍯募士置屯田,岁收谷三十万斛,以省度支经费,诏书嘉美。

é xǐ zhāo yì yòu qiān hé dōng

俄徙昭义,又迁河东。

hé dōng yóu jìn hú fù xiū pá tóu qī shí fēng jǐn hou lǔ kòu bù gǎn rù

河东尤近胡,复修杷头七十烽,谨候虏,寇不敢入。

yì zōng lì qiān xuān wǔ jié dù shǐ zhào wèi hù bù shàng shū pàn dù zhī

懿宗立,迁宣武节度使,召为户部尚书,判度支。

wèi jǐ yǐ lǐ bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

未几,以礼部尚书同中书门下平章事。

zài qī gù chēng jí gǎi bīng bù shàng shū ba

再期,固称疾,改兵部尚书,罢。

xuán jiān píng zhāng shì jié dù hé zhōng

旋兼平章事节度河中。

zú nián liù shí èr

卒,年六十二。

xián yú lì shù yóu suǒ cháng jì guì suǒ de lù fèng yǎng hù zōng shǔ zhī fá wú jiàn rán

𫍯于吏术尤所长,既贵,所得禄奉,养护宗属之乏,无间然。

shǐ xián bèi zhī yú xuān zōng cháng xǔ yǐ xiāng

始,𫍯被知于宣宗,尝许以相。

líng hú táo jì zhī zì bīn níng fán sān xǐ bù dé hái

令狐绹忌之,自邠宁凡三徙,不得还。

xián sī yǒu yǐ jié táo zhì tài yuán qiú lì shū shèng shì shǐ xiàn

𫍯思有以结绹,至太原,求丽姝盛饰使献。

táo yuē tài yuán yú wǒ wú fēn jīn yǐ shì ěr jiāng pò wú zú yǐ

绹曰:“太原于我无分,今以是饵,将破吾族矣。

bù shòu

没有接受。

shǐ zhě liú yú dǐ xián yì fàng zhī

使者留于邸,𫍯亦放之。

tài yī li xuán bó zhě dì suǒ xǐ yǐ qián qī shí wàn pìn zhī fū fù rì zì jìn shí de qí huān xīn nǎi jìn zhī dì bì xìng guān hòu gōng

太医李玄伯者,帝所喜,以钱七十万聘之,夫妇日自进食,得其欢心,乃进之帝,嬖幸冠后宫。

xuán bó yòu zhì dān jì yǐ jìn dì ěr zhī jū shēng yú bèi

玄伯又治丹剂以进,帝饵之,疽生于背。

yì zōng lì shōu xuán bó jí fāng shì wáng yuè yú zhī děng jù zhū sǐ

懿宗立, 收玄伯及方士王岳、虞芝等,俱诛死。

cuī yàn zhāo zì sī wén qí xiān qīng hé rén

崔彦昭,字思文,其先清河人。

yān guàn rú shù zhuó jìn shì dì

淹贯儒术,擢进士第。

shù yīng shuài zhèn pì zòu yú lì zhì jīng míng suǒ zhì kè zuì

数应帅镇辟奏,于吏治精明,所至课最。

lěi jìn hù bù shì láng

累进户部侍郎。

yáo hé yáng jié dù shǐ xǐ hé dōng

繇河阳节度使徙河东。

xiān shì shā tuó zhū bù duō fàn fǎ yàn zhāo fǔ xún yǒu wēi huì sān nián jìng nèi dà zhì qí lǎo kòu quē yuàn liú zhào kě

先是,沙陀诸部多犯法, 彦昭抚循有威惠,三年,境内大治,耆老叩阙愿留,诏可。

xī zōng lì shòu bīng bù shì láng zhū dào yán tiě zhuǎn yùn shǐ

僖宗立,授兵部侍郎、 诸道盐铁转运使。

é tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì réng pàn dù zhī

俄同中书门下平章事,仍判度支。

chū yáng shōu lù yán wéi bǎo héng jiē zuò péng bǐ huì lù dé zuì sǐ xiāo fǎng bǐng zhèng jiǎo gé zhī ér yàn zhāo xié lì gù bǎi zhí xiū jǔ chá bù zhì kē

初,杨收、路岩、韦保衡皆坐朋比贿赂得罪死,萧仿秉政,矫革之,而彦昭协力,故百职修举,察不至苛。

bù liù yuè qiān mén xià shì láng

不六月,迁门下侍郎。

dì yīn xià zhào bào shōu děng guò è shēn lì dīng níng yǐ chéng qí měi

帝因下诏暴收等过恶,申励丁宁,以成其美。

yàn zhāo suī zǎi xiàng tuì cháo shì mǔ shàn yǔ jiā rén chǐ shùn sè róu shēng zài zuǒ yòu wú wéi shì rén duō qí xiào

彦昭虽宰相,退朝侍母膳,与家人齿,顺色柔声,在左右无违,士人多其孝。

yǔ wáng níng wài kūn dì yě

与王凝外昆弟也。

níng dà zhōng chū xiān xiǎn ér yàn zhāo wèi shì cháng jiàn níng níng jù bù guàn dài màn yán yuē bù ruò cóng míng jīng jǔ

凝大中初先显,而彦昭未仕,尝见凝,凝倨不冠带,嫚言曰: “不若从明经举。

yàn zhāo wèi hàn

”彦昭为憾。

zhì shì níng wèi bīng bù shì láng

至是,凝为兵部侍郎。

mǔ wén yàn zhāo xiāng chì bì duō zhì jù wà yuē wáng shì mèi bì yǔ zi jiē zhú wú jiāng gòng xíng

母闻彦昭相,敕婢多制屦袜, 曰:“王氏妹必与子皆逐,吾将共行。

yàn zhāo wén zhī qì qiě bài bù gǎn wèi yuàn

”彦昭闻之,泣且拜,不敢为怨。

ér níng jìng miǎn

而凝竟免。

líng rén li kě jí wèi yì zōng suǒ chǒng héng shén yàn zhāo zòu zhú sǐ lǐng nán

伶人李可及为懿宗所宠,横甚,彦昭奏逐,死岭南。

lèi bài jiān shàng shū yòu pú yè yǐ jí qù wèi shòu tài zǐ tài fù zú

累拜兼尚书右仆射,以疾去位,授太子太傅,卒。

liú yè zì hàn fān rùn zhōu jù róng rén

刘邺,字汉籓,润州句容人。

fù sān fù yǐ shàn wén zhāng zhī míng

父三复,以善文章知名。

shǎo gū mǔ bìng fèi sān fù gài sù yǐ yǎng

少孤,母病废,三复丐粟以养。

lǐ dé yù wèi zhè xi guān chá shǐ qí qí wén biǎo wèi zhǎng shū jì

李德裕为浙西观察使,奇其文,表为掌书记。

dé yù sān lǐng zhè xi jí jiàn nán huái nán wèi cháng bù cóng

德裕三领浙西及剑南、淮南, 未尝不从。

huì chāng shí wèi zǎi xiàng zhuó sān fù xíng bù shì láng hóng wén guǎn xué shì

会昌时,位宰相,擢三复刑部侍郎、弘文馆学士。

yè liù qī suì néng shǔ cí dé yù lián zhī shǐ yǔ qí zi gòng shī xué

邺六七岁能属辞,德裕怜之,使与其子共师学。

dé yù jì chì yè wú suǒ yī qù kè jiāng hú jiān

德裕既斥,邺无所依,去客江湖间。

shǎn guó gāo yuán yù biǎo shǔ tuī guān gāo shǎo yì yòu pì zhèn guó mù fǔ

陕虢高元裕表署推官,高少逸又辟镇国幕府。

xián tōng chū zhuó zuǒ shí yí zhào wèi hàn lín xué shì cì jìn shì dì

咸通初,擢左拾遗,召为翰林学士,赐进士第。

lì zhōng shū shè rén qiān chéng zhǐ

历中书舍人,迁承旨。

yè shāng dé yù yǐ péng dǎng bào wū sǐ hǎi shàng líng hú táo jiǔ dāng guó gèng shù shè bù wéi hái guān jué

邺伤德裕以朋党抱诬死海上,令狐绹久当国,更数赦,不为还官爵。

zhì yì zōng lì táo qù wèi yè nǎi shēn zhí qí yuān fù guān jué shì gāo qí yì

至懿宗立,绹去位,邺乃申直其冤,复官爵,世高其义。

jìn hù bù shì láng zhū dào yán tiě zhuǎn yùn shǐ

进户部侍郎、诸道盐铁转运使。

yǐ lǐ bù shàng shū tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì pàn dù zhī

以礼部尚书同中书门下平章事,判度支。

xī zōng sì wèi zài qiān shàng shū zuǒ pú yè

僖宗嗣位, 再迁尚书左仆射。

chū wéi bǎo héng lù yán yǔ yè tóng bǐng zhèng wèi jī qīn

初,韦保衡、路岩与邺同秉政,为迹亲。

é ér xiāo fǎng cuī yàn zhāo de xiāng ba yè wèi huái nán jié dù shǐ tóng píng zhāng shì

俄而萧仿、崔彦昭得相,罢邺为淮南节度使、同平章事。

huáng cháo fāng chì zhào gāo pián dài zhī xǐ jié dù fèng xiáng gù cí hái zuǒ pú yè

黄巢方炽,诏高骈代之,徙节度凤翔,固辞,还左仆射。

dì xi shòu zhuī shèng yú bù jí yǔ cuī hàng dòu lú tuàn nì jiāng jūn zhāng zhí fāng jiā zéi bǔ jí sān rén bù kěn chén jù jiàn shā

帝西狩,追乘舆不及,与崔沆、豆卢彖匿将军张直方家,贼捕急,三人不肯臣,俱见杀。

dòu lú tuàn zhě zì xī zhēn hé nán rén

豆卢彖者,字希真,河南人。

shì lì hàn lín xué shì hù bù shì láng yǔ cuī hàng jiē bài tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

仕历翰林学士、户部侍郎,与崔沆皆拜同中书门下平章事。

shì rì xuān gào yú tíng dà fēng léi yǔ bá shù

是日,宣告于廷,大风雷雨拔树。

wèi jǐ jí huò

未几,及祸。

chū xián tōng zhōng yǒu zhì lì zhě gōng yán huò fú huò wèn bǐ zǎi xiàng duō bù zhì sì wǔ wèi hé

初,咸通中,有治历者工言祸福,或问:“比宰相多不至四五,谓何?

dá yuē zǐ wēi fāng zāi rán qí rén yòu jiāng bù miǎn

”答曰:“紫微方灾,然其人又将不免。

hòu yáng shōu wéi bǎo héng lù yán lú xié liú yè yú cóng tuàn yǔ hàng jiē bù dé zhōng yún

”后杨收、韦保衡、路岩、卢携、刘邺、于琮、彖与沆,皆不得终云。

lù yǐ zì xiáng wén zǎi xiàng zhì zú sūn

陆扆,字祥文,宰相贽族孙。

kè yú shǎn suì wèi shǎn rén

客于陕,遂为陕人。

guāng qǐ èr nián cóng xī zōng xìng shān nán zhuó jìn shì dì lěi jìn hàn lín xué shì zhōng shū shè rén

光启二年,从僖宗幸山南, 擢进士第,累进翰林学士、中书舍人。

yǐ gōng shǔ cí mǐn sù ruò zhù shè rán yī shí shū mìng tóng liáo zì yǐ wéi bù jí zhāo zōng yōu yù zhī

扆工属辞,敏速若注射然,一时书命,同僚自以为不及,昭宗优遇之。

dì cháng zuò fù zhào xué shì jiē hé dú yǐ zuì xiān jiù

帝尝作赋,诏学士皆和,独扆最先就。

dì lǎn zhī tàn yuē zhēn yuán shí lù zhì wú tōng xuán xiōng dì shàn nèi tíng wén shū hòu wú jì zhě jīn zhèn de zhī

帝览之,叹曰: “贞元时,陆贽、吴通玄兄弟善内廷文书,后无继者,今朕得之。

shǐ de jǔ jìn shì shí fāng qiān xìng ér liù yuè bǎng chū

”始,得举进士时,方迁幸,而六月榜出。

zhì shì měi shén shǔ tā xué shì zhé xì yuē zào bǎng tiān yě

至是,每甚暑,它学士辄戏曰:“造榜天也。

yǐ jī yǐ jìn fēi qí shí

”以讥扆进非其时。

lèi wèi shàng shū zuǒ chéng fēng jiā xīng xiàn nán

累为尚书左丞,封嘉兴县男。

xǐ hù bù shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

徙户部侍郎、同中书门下平章事。

gù shì zì sān xǐng de zǎi xiàng yǒu guāng shǔ qián liú wèi yàn zī xué shì yuàn wèi shǐ yǒu

故事, 自三省得宰相,有光署钱,留为宴资,学士院未始有。

zhì yǐ sòng guāng yuàn qián wǔ shí wàn yǐ róng jìn sī

至扆,送光院钱五十万,以荣近司。

jìn zhōng shū shì láng pàn hù bù

进中书侍郎,判户部。

sì tán wáng yǐ bīng fá fèng xiáng yǐ jiàn yuē guó bù fāng ān bù yí jiā bīng jìn fǔ bì wèi tā dào suǒ chéng wú yì yě

嗣覃王以兵伐凤翔,扆谏曰:“国步方安,不宜加兵近辅,必为它盗所乘,无益也。

qiě qīn wáng ér shǔ jūn shì bì yǒu hòu hài

且亲王而属军事,必有后害。

dì gù jūn xīng zé yǐ jǔ náo biǎn xiá zhōu cì shǐ

”帝顾军兴,责扆沮挠,贬峡州刺史。

shī guǒ bài

师果败。

jiǔ zhī shòu gōng bù shàng shū

久之,授工部尚书。

cóng tiān zi zì huá zhōu hái yǐ bīng bù shàng shū fù dāng guó fēng wú jùn gōng

从天子自华州还,以兵部尚书复当国,封吴郡公。

tiān fù chū dì mì yǔ hán wò yuē lù yǐ péi zhì shú zhōng yú wǒ

天复初,帝密语韩偓曰:“陆扆、裴贽孰忠于我?

wò yuē yǐ děng jiē zǎi xiàng ān yǒu tā cháng

”偓曰:“扆等皆宰相,安有它肠?

dì yuē wài yán yǐ bù xǐ wǒ fù wèi yuán rì yì fú bēn qǐ xià mén xìn bù

”帝曰:“外言扆不喜我复位,元日易服奔启夏门,信不?

wò yuē shú wèi bì xià yán cǐ

”偓曰:“孰为陛下言此?

yuē cuī yìn líng hú huàn

”曰:“崔胤、令狐涣。

wò yuē shè yǐ rú shì yì bù zú zé

”偓曰:“设扆如是,亦不足责。

qiě bì xià fǎn zhèng yǐ sù bù zhī móu hū wén bīng qǐ yù chū bēn ěr

且陛下反正,扆素不知谋,忽闻兵起,欲出奔耳。

bì xià zé qí bù sǐ nàn zé kě yǐ wéi bù xǐ nǎi chán yán yě

陛下责其不死难则可,以为不喜,乃谗言也。

dì suì wù

”帝遂悟。

lèi jiān hù bù shàng shū

累兼户部尚书。

dì zhì zì fèng xiáng dà shè tiān xià zhū dào jiē cì zhào dú bù jí li mào zhēn

帝至自凤翔,大赦天下,诸道皆赐诏,独不及李茂贞。

yǐ yuē guó xi fèng xiáng wèi zuì jìn jī qí zuì gù bù kě shè

扆曰:“国西,凤翔为最近,迹其罪固不可赦。

rán shàng xiū zhí gòng cháo tíng wèi zhī jué wú yí yú zhào shū yǒu yǐ yì yě

然尚修职贡,朝廷未之绝,无宜于诏书有以异也。

shǐ cuī yìn bà xiāng yǐ dài zhī

”始, 崔胤罢相,扆代之。

yìn nèi yuàn wàng jí shì yì yǐ wéi yīn yǒu dǎng fù biǎn yí wáng fù fēn sī dōng dōu

胤内怨望,及是议以为阴有党附,贬沂王傅,分司东都。

yìn sǐ fù shòu lì bù shàng shū cóng qiān luò

胤死, 复授吏部尚书,从迁洛。

liǔ càn shǐ fù zhū quán zhōng móu qù cháo tíng yì guān yǒu wàng zhě biǎn yǐ pú zhōu sī hù cān jūn shā zhī bái mǎ yì nián wǔ shí jiǔ

柳璨始附朱全忠,谋去朝廷衣冠有望者,贬扆濮州司户参军,杀之白马驿,年五十九。

yǐ chū míng yǔn dí hòu gǎi yún

扆初名允迪,后改云。

zhèng qǐ zì yùn wǔ

郑綮,字蕴武。

jí jìn shì dì lì jiān chá yù shǐ zhuó lèi zuǒ sī láng zhōng

及进士第,历监察御史,擢累左司郎中。

yīn jù shén gài bǔ lú zhōu cì shǐ

因窭甚,丐补庐州刺史。

huáng cháo lüè huái nán qǐ yí xí qǐng wú fàn zhōu jìng cháo xiào wèi liǎn bīng zhōu dú wán

黄巢掠淮南,綮移檄请无犯州境,巢笑,为敛兵,州独完。

xī zōng jiā zhī cì fēi yú

僖宗嘉之,赐绯鱼。

suì mǎn qù yíng qián qiān mín cáng zhōu kù

岁满去,赢钱千缗藏州库。

hòu tā dào zhì zhōng bù fàn zhèng shǐ jūn qián

后它盗至,终不犯郑使君钱。

jí yáng xíng mì wèi cì shǐ sòng dōu hái qǐ

及杨行密为刺史,送都还綮。

wáng huī wèi yù shǐ dài fū yǐ bīng bù láng zhōng biǎo zhī zá shì qiān jǐ shì zhōng

王徽为御史大夫,以兵部郎中表知杂事,迁给事中。

dù hóng huī rèn zhōng shū shè rén qǐ yǐ qí xiōng ràng néng fǔ zhèng bù yí chù jìn yào shàng hái zhì shū bù bào zhé yí bìng qù

杜弘徽任中书舍人,綮以其兄让能辅政,不宜处禁要,上还制书,不报,辄移病去。

zhào wèi yòu sàn qí cháng shì wǎng wǎng tiáo zhāi shī zhèng zhòng yán guàn chuán zhī zǎi xiàng nù gǎi guó zǐ jì jiǔ yì zhě bù zhí fù huán cháng shì

召为右散骑常侍,往往条摘失政,众讠雚传之,宰相怒,改国子祭酒,议者不直,复还常侍。

dà shùn hòu wáng zhèng wēi qǐ měi yǐ shī yáo tuō fěng zhōng rén yǒu sòng zhī tiān zǐ qián zhě

大顺后,王政微,綮每以诗谣托讽,中人有诵之天子前者。

zhāo zōng yì qí yǒu suǒ yùn wèi jǐn yīn yǒu sī shàng bān bù suì shǔ qí cè yuē kě lǐ bù shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

昭宗意其有所蕴未尽,因有司上班簿,遂署其侧曰:“可礼部侍郎、同中书门下平章事。

qǐ běn shàn shī qí yǔ duō pái xié gù shǐ luò diào shì gòng hào zhèng wǔ xiē hòu tǐ

”綮本善诗,其语多俳谐, 故使落调,世共号“郑五歇后体”。

zhì shì shěng shǐ zǒu qí jiā shàng yè qǐ xiào yuē

至是,省史走其家上谒,綮笑曰;

zhū jūn wù yǐ rén jiē bù shí zì zǎi xiàng yì bù jí wǒ

“诸君误矣, 人皆不识字,宰相亦不及我。

shǐ yán bù wàng

”史言不妄。

é wén zhì zhào xià tàn yuē wàn yī rán xiào shā tiān xià rén

俄闻制诏下,叹曰:“万一然,笑杀天下人!

jì shì shì zōng qī yì qìng sāo shǒu yuē xiē hòu zhèng wǔ zuò zǎi xiàng shì kě zhī yǐ

”既视事,宗戚诣庆,搔首曰:“歇后郑五作宰相,事可知矣。

gù ràng bù tīng

”固让,不听。

lì cháo kǎn rán wú fù gù tài

立朝偘然,无复故态。

zì yǐ bù wéi rén suǒ zhān wàng cái sān yuè yǐ jí qǐ hái bài tài zǐ shǎo bǎo zhì shì zú

自以不为人所瞻望,才三月,以疾乞骸,拜太子少保致仕,卒。

zhū pǔ xiāng zhōu xiāng yáng rén

朱朴,襄州襄阳人。

yǐ sān shǐ jǔ yáo jīng mén lìng jìn jīng zhào fǔ sī lù cān jūn gǎi zhù zuò láng

以三史举,繇荆门令进京兆府司录参军,改著作郎。

qián níng chū tài fǔ shǎo qīng li yuán shí yù qǔ zhōng wài jiǔ pǐn yǐ shàng guān liǎng yuè fèng zhù jūn xīng pǔ shàng shū zhí bù kě ér zhǐ

干宁初,太府少卿李元实欲取中外九品以上官两月俸助军兴,朴上疏执不可而止。

zhuó guó zǐ máo shī bó shì

擢国子《毛诗》博士。

shàng shū yán dāng shì shì yì qiān dū yuē gǔ wáng zhě bù cháng jué jū jiē guān tiān de xīng shuāi suí shí zhì shì

上书言当世事,议迁都曰:“古王者不常厥居,皆观天地兴衰,随时制事。

guān zhōng duò jiā suǒ dōu wǒ shí yīn zhī fán sān bǎi suì wén wù zī huò shē chǐ jiàn wěi jiē jí yān

关中,隋家所都,我实因之,凡三百岁,文物资货,奢侈僭伪皆极焉。

guǎng míng jù dào xiàn fù gōng què jú shǔ tǎng cáng lǐ hàn jǐng sì suǒ cún shí èr bǐ xìng shí mén huá yīn shí èr zhī zhōng yòu wáng bā jiǔ gāo zǔ tài zōng zhī zhì dàng rán yǐ

广明巨盗陷覆宫阙,局署帑藏,里闬井肆,所存十二,比幸石门、华阴, 十二之中又亡八九,高祖、太宗之制荡然矣。

fu xiāng shān zhī xi yí wēn shù bǎi lǐ qí dōng hàn yú fèng lín wèi zhī guān nán jú tán huán qū ér liú shǔ yú hàn xi yǒu shàng luò chóng shān zhī xiǎn běi yǒu bái yá lián luò nǎi xíng shèng zhī de wò yǎn zhī xū

夫襄、邓之西,夷温数百里,其东, 汉舆、凤林为之关,南,菊潭环屈而流属于汉,西有上洛重山之险,北有白崖联络, 乃形胜之地,沃衍之墟。

ruò guǎng jùn cáo qú yùn tiān xià zhī cái kě shǐ dà jí

若广浚漕渠,运天下之财,可使大集。

zì gǔ zhōng xīng zhī jūn qù yǐ shuāi zhī shuāi jiù wèi wáng ér wáng

自古中兴之君,去已衰之衰,就未王而王。

jīn nán yáng hàn guāng wǔ suī qǐ ér wèi wáng yě

今南阳,汉光武虽起而未王也。

chén shì shān hé zhuàng lì chù duō gù dū yǐ shèng ér shuāi nán kě xìng yǐ

臣视山河壮丽处多,故都已盛而衰,难可兴已;

jiāng nán tǔ báo shuǐ qiǎn rén xīn áo fú qīng qiǎo bù kě yǐ dōu

江南土薄水浅,人心嚣浮轻巧,不可以都;

hé běi tǔ hòu shuǐ shēn rén xīn qiáng bì hěn lì bù kě yǐ dōu

河北土厚水深, 人心强愎狠戾,不可以都。

wéi xiāng shān shí wéi zhōng yuán rén xīn zhì liáng qù qín zhǐ chǐ ér yǒu shàng luò wèi zhī xiàn yǒng wú yí dí qīn yì zhī yú cǐ jiàn dū zhī jí xuǎn yě

惟襄、邓实惟中原,人心质良,去秦咫尺,而有上洛为之限,永无夷狄侵轶之虞,此建都之极选也。

bù bào

”不报。

pǔ wéi rén mù jiàng wú tā néng

朴为人木强,无它能。

fāng shì shí tiān zǐ shī zhèng sī yòng tè qǐ shì rèn zhī yǐ zhōng xīng ér pǔ suǒ shàn fāng shì xǔ yán shì de xìng chū rù jìn zhōng yán pǔ yǒu jīng jì cái yòu shuǐ bù láng zhōng hé yíng yì biǎo qí xián dì zhào yǔ yǔ zhuó zuǒ jiàn yì dài fū tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì

方是时,天子失政,思用特起士,任之以中兴,而朴所善方士许岩士得幸,出入禁中,言朴有经济才,又水部郎中何迎亦表其贤,帝召与语,擢左谏议大夫、同中书门下平章事。

yǐ sù wú wén rén rén dà jīng é pàn hù bù jìn zhōng shū shì láng

以素无闻,人人大惊,俄判户部,进中书侍郎。

dì yì zhì bīng suǒ chǔ kě yī wěi pǔ

帝益治兵,所处可一委朴。

pǔ yí xí sì fāng lìng jìn zhě chū jiǎ shì zī kuì xiǎng yuǎn zhě yǐ xiàn yú shàng

朴移檄四方,令近者出甲士,资馈𫗵,远者以羡余上。

hòu shù yuè yán shì wèi hán jiàn suǒ shā pǔ ba wèi mì shū jiān sān biǎn chēn zhōu sī hù cān jūn zú

后数月,岩士为韩建所杀,朴罢为秘书监,三贬郴州司户参军,卒。

yǔ pǔ jiē xiāng zhě sūn wò

与朴皆相者孙渥。

sūn wò zì lóng guāng

孙偓,字龙光。

fù jǐng shāng wèi tiān píng jūn jié dù shǐ

父景商,为天平军节度使。

wò dì jìn shì lì xiǎn guān yǐ hù bù shì láng tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì qiān mén xià wèi fèng xiáng sì miàn xíng yíng dū tǒng

偓第进士,历显官,以户部侍郎同中书门下平章事,迁门下,为凤翔四面行营都统。

é jiān lǐ bù shàng shū xíng yíng jié dù zhū jūn dōu tǒng zhāo tǎo chǔ zhì děng shǐ

俄兼礼部尚书、行营节度诸军都统招讨处置等使。

shǐ jiā dì táng zhù shēng huái zhī qī ér mào jì ér wò bǐng zhèng fēng lè ān xiàn hóu

始,家第堂柱生槐枝,期而茂,既而偓秉政,封乐安县侯。

yǔ pǔ jiē biǎn héng zhōu sī mǎ zú

与朴皆贬衡州司马,卒。

wò xìng tōng jiǎn bù jiǎo chì cháng yuē shì gǒu yǒu xíng bù bì yǐ jǐ zhǎng xíng bǐ duǎn jǐ qīng zhāng bǐ zhuó

偓性通简,不矫饬,尝曰:“士苟有行,不必以己长形彼短、己清彰彼浊。

měi duì kè nú tóng xiāng gòu yè pū zhū qián bù zhī zé yuē ruò chí nù xīn jí zì náo yǐ

” 每对客,奴童相诟曳仆诸前,不之责,曰:“若持怒心,即自挠矣。

xiōng chǔ lì tiān xióng jié dù shǐ zhōng bīng bù shàng shū

兄储,历天雄节度使,终兵部尚书。

hán wò zì zhì guāng jīng zhào wàn nián rén

韩偓,字致光,京兆万年人。

zhuó jìn shì dì zuǒ hé zhōng mù fǔ

擢进士第,佐河中幕府。

zhào bài zuǒ shí yí yǐ jí jiě

召拜左拾遗,以疾解。

hòu qiān lèi zuǒ jiàn yì dài fū

后迁累左谏议大夫。

zǎi xiàng cuī yìn pàn dù zhī biǎo yǐ zì fù

宰相崔胤判度支,表以自副。

wáng pǔ jiàn wèi hàn lín xué shì qiān zhōng shū shè rén

王溥荐为翰林学士,迁中书舍人。

wò cháng yǔ yìn dìng cè zhū liú jì shù zhāo zōng fǎn zhèng wèi gōng chén

偓尝与胤定策诛刘季述,昭宗反正,为功臣。

dì jí huàn rén jiāo hèng yù jǐn qù zhī

帝疾宦人骄横,欲尽去之。

wò yuē bì xià zhū jì shù shí yú jiē shè bù wèn jīn yòu zhū zhī shuí bù jù sǐ

偓曰: “陛下诛季述时,余皆赦不问,今又诛之,谁不惧死?

hán gòu yǐn rěn xū hòu kě yě

含垢隐忍,须后可也。

tiān zǐ wēi bǐng jīn sàn zài fāng miàn ruò shàng xià tóng xīn shè lǐng quán gāng yóu jì tiān xià kě zhì

天子威柄,今散在方面,若上下同心,摄领权纲,犹冀天下可治。

huàn rén zhōng hòu kě rèn zhě jiǎ yǐ ēn xìng shǐ zì jiǎn qí dǎng miè yǒu bù jì

宦人忠厚可任者,假以恩幸,使自翦其党,蔑有不济。

jīn shí dù zhī zhě nǎi bā qiān rén gōng sī qiān shǔ bù jiǎn èr wàn suī zhū liù qī jù kuí wèi jiàn yǒu yì shì gù qí nì xīn ěr

今食度支者乃八千人,公私牵属不减二万,虽诛六七巨魁,未见有益,适固其逆心耳。

dì qián xī yuē cǐ yī shì zhōng shǐ shǔ qīng

”帝前膝曰:“此一事终始属卿。

zhōng shū shè rén líng hú huàn rèn jī qiǎo dì cháng yù yǐ dāng guó é yòu huǐ yuē huàn zuò zǎi xiàng huò wù guó zhèn dāng xiān yòng qīng

中书舍人令狐涣任机巧,帝尝欲以当国,俄又悔曰:“涣作宰相或误国,朕当先用卿。

cí yuē huàn zài shì zǎi xiàng liàn gù shì bì xià yè yǐ xǔ zhī

”辞曰:“涣再世宰相,练故事,陛下业已许之。

ruò xǔ huàn kě gǎi xǔ chén dú bù kě yí hu

若许涣可改,许臣独不可移乎?

dì yuē wǒ wèi cháng miàn mìng yì hé dàn

”帝曰:“我未尝面命,亦何惮?

wò yīn jiàn yù shǐ dài fū zhào chóng jìn zhèng yǎ zhòng kě yǐ zhǔn shéng zhōng wài

”偓因荐御史大夫赵崇劲正雅重,可以准绳中外。

dì zhī wò chóng mén shēng yě tàn qí néng ràng

帝知偓,崇门生也,叹其能让。

chū li jì zhāo děng yǐ gōng jiē jìn tóng zhōng shū mén xià píng zhāng shì shí wèi sān shǐ xiāng hòu shāo shāo gèng fù hán quán huì zhōu jìng róng jiē jì yìn

初,李继昭等以功皆进同中书门下平章事,时谓“三使相”,后稍稍更附韩全诲、周敬容,皆忌胤。

yìn wén zhào fèng xiáng li mào zhēn rù cháo shǐ liú zú zǐ jì yún sù wèi

胤闻,召凤翔李茂贞入朝,使留族子继筠宿卫。

wò wén yǐ wéi bù kě yìn bù nà

偓闻,以为不可,胤不纳。

wò yòu yǔ lìng hú huàn huàn yuē wú shǔ bù xī zǎi xiàng yá

偓又语令狐涣,涣曰:“吾属不惜宰相邪?

wú wèi jūn zé wèi yān shù suǒ tú yǐ

无卫军则为阉竖所图矣。

wò yuē bù rán

”偓曰:“不然。

wú bīng zé jiā yǔ guó ān yǒu bīng zé jiā yǔ guó bù kě bǎo

无兵则家与国安,有兵则家与国不可保。

yìn wén yōu wèi zhī suǒ chū

”胤闻,忧,未知所出。

li yàn bì jiàn dì jù shén dì bù píng wò qǐng zhú zhī shè qí dǎng xǔ zì xīn zé kuáng móu zì pò dì bù yòng

李彦弼见帝倨甚,帝不平,偓请逐之, 赦其党许自新,则狂谋自破,帝不用。

yàn bì zèn wò jí huàn lòu jìn shěng yǔ bù kě yǔ tú zhèng dì nù yuē qīng yǒu guān shǔ rì xī yì shì nài hé bù yù wǒ jiàn xué shì yá

彦弼谮偓及涣漏禁省语,不可与图政,帝怒, 曰:“卿有官属,日夕议事,奈何不欲我见学士邪?

jì zhāo děng yǐn diàn zhōng zì rú dì nù wò yuē sān shǐ xiāng yǒu gōng bù rú hòu yǔ jīn bó guān jué wú shǐ yù zhèng shì

”继昭等饮殿中自如,帝怒, 偓曰:“三使相有功,不如厚与金帛官爵,毋使豫政事。

jīn zǎi xiàng bù dé zhuān jué shì jì zhāo bèi suǒ zòu bì tīng

今宰相不得颛决事,继昭辈所奏必听。

tā rì jù gǎi zé rén rén shēng yuàn

它日遽改,则人人生怨。

chū yǐ wèi bīng jiǎn zhōng rén jīn chì shǐ wèi bīng wèi yī chén qiè hán xīn yuàn zhào mào zhēn hái qí wèi jūn

初以卫兵检中人,今敕使、卫兵为一,臣窃寒心,愿诏茂贞还其卫军。

bù rán liǎng zhèn bīng dòu què xià cháo tíng wēi yǐ

不然,两镇兵斗阙下,朝廷危矣。

jí yìn zhào zhū quán zhōng tǎo quán huì biàn bīng jiāng zhì wò quàn yìn dū mào zhēn hái wèi zú

”及胤召朱全忠讨全诲,汴兵将至,偓劝胤督茂贞还卫卒。

yòu quàn biǎo bào nèi chén zuì yīn zhū quán huì děng

又劝表暴内臣罪,因诛全诲等;

ruò mào zhēn bù rú zhào jí xǔ quán zhōng rù cháo

若茂贞不如诏,即许全忠入朝。

wèi jí yòng ér quán huì děng yǐ jié dì xi xìng

未及用,而全诲等已劫帝西幸。

wò yè zhuī jí hù jiàn dì tòng kū

偓夜追及鄠,见帝恸哭。

zhì fèng xiáng qiān bīng bù shì láng jìn chéng zhǐ

至凤翔,迁兵部侍郎,进承旨。

zǎi xiàng wéi yí fàn mǔ sāng zhào hái wèi wò dāng cǎo zhì shàng yán yí fàn chù sàng wèi shù yuè jù shǐ shì shì shāng xiào zǐ xīn

宰相韦贻范母丧,诏还位,偓当草制,上言:“贻范处丧未数月,遽使视事, 伤孝子心。

jīn zhōng shū shì yī xiāng kě bàn

今中书事,一相可办。

bì xià chéng xī yí fàn cái sì biàn shuāi ér zhào kě yě

陛下诚惜贻范才,俟变缞而召可也。

hé bì shǐ chū é guān miào táng rù qì xuè jiù cè huǐ jí zé fèi wù qín kè zé wàng āi cǐ fēi rén qíng kě chù yě

何必使出峨冠庙堂,入泣血柩侧,毁瘠则废务,勤恪则忘哀,此非人情可处也。

xué shì shǐ mǎ cóng hào bī wò qiú cǎo wò yuē wàn kě duàn má bù kě cǎo

”学士使马从皓逼偓求草,偓曰:“腕可断,麻不可草!

cóng hào yuē jūn qiú sǐ yá

”从皓曰:“君求死邪?

wò yuē wú zhí nèi shǔ kě mò mò hu

”偓曰:“吾职内署,可默默乎?

míng rì bǎi guān zhì ér má bù chū huàn shì hé zào

”明日,百官至,而麻不出,宦侍合噪。

mào zhēn rù jiàn dì yuē mìng zǎi xiàng ér xué shì bù cǎo má fēi fǎn yá

茂贞入见帝曰:“命宰相而学士不草麻,非反邪?

fú rán chū

”艴然出。

yáo jì wén yuē shǐ wǒ dāng zhí yì jì yǐ sǐ

姚洎闻曰:“使我当直,亦继以死。

jì ér dì wèi mào zhēn zú zhào yí fàn hái xiāng jì dài cǎo má

”既而帝畏茂贞,卒诏贻范还相,洎代草麻。

zì shì huàn dǎng nù wò shén

自是宦党怒偓甚。

cóng hào ràng wò yuē nán sī qīng běi sī shén jūn nǎi cuī yìn wáng pǔ suǒ jiàn jīn rì běi sī suī shā zhī kě yě

从皓让偓曰:“南司轻北司甚,君乃崔胤、王溥所荐,今日北司虽杀之可也。

liǎng jūn shū mì yǐ jūn zhōu suì wú fèng rù wú děng yì jiù jiē jūn zhī zhī hu

两军枢密,以君周岁无奉入, 吾等议救接,君知之乎?

wò bù gǎn duì

”偓不敢对。

mào zhēn yí dì jiān chū yī quán zhōng yǐ bīng wèi xíng zài

茂贞疑帝间出依全忠,以兵卫行在。

dì xíng wǔ dé diàn qián yīn zhì shàng shí jú huì xué shì dú zài gōng rén zhāo wò wò zhì zài bài kū yuē cuī yìn shén jiàn quán zhōng jūn bì jì

帝行武德殿前,因至尚食局,会学士独在, 宫人招偓,偓至,再拜哭曰:“崔胤甚健,全忠军必济。

dì xǐ wò yuē yuàn bì xià hái gōng wú wéi rén zhī

”帝喜,偓曰:“愿陛下还宫,无为人知。

dì cì yǐ miàn dòu ér qù

”帝赐以面豆而去。

quán huì zhū gōng rén duō zuò sǐ

全诲诛,宫人多坐死。

dì yù jǐn qù yú dǎng wò yuē lǐ rén chén wú jiāng jiāng bì zhū gōng bì fù ēn bù kě shè

帝欲尽去余党,偓曰: “礼,人臣无将,将必诛,宫婢负恩不可赦。

rán bù sān shí nián bù néng chéng rén jǐn zhū zé shāng rén

然不三十年不能成人,尽诛则伤仁。

yuàn qù yóu zhě zì nèi ān wài yǐ jìng qún xīn

愿去尤者,自内安外,以静群心。

dì yuē shàn

”帝曰:“善。

cuī yìn qǐng yǐ huī wáng wèi yuán shuài dì wèn wò tā rì lèi wú r fǒu

”崔胤请以辉王为元帅,帝问偓: “它日累吾儿否?

wò yuē bì xià zài dōng nèi shí tiān yīn wù wáng wén wū shēng yuē shàng yǔ hòu yōu kùn wū què shēng yì bēi

”偓曰:“陛下在东内时,天阴雺,王闻乌声曰:‘上与后幽困, 乌雀声亦悲。

bì xià wén zhī cè rán yǒu shì fǒu

’陛下闻之恻然,有是否?

dì yuē rán

皇帝说:“是的。

shì r tiān shēng zhōng xiào yú rén yì

是儿天生忠孝,与人异。

yì suì jué

” 意遂决。

wò yì fù yìn lèi rú cǐ

偓议附胤类如此。

dì fǎn zhèng lì jīng zhèng shì wò chù kě jī mì lǜ yǔ dì yì hé yù xiāng zhě sān sì ràng bù gǎn dāng

帝反正,励精政事,偓处可机密,率与帝意合,欲相者三四,让不敢当。

sū jiǎn fù yǐn tóng fǔ zhèng suì gù cí

苏检复引同辅政,遂固辞。

chū wò shì yàn yǔ jīng zhào zhèng yuán guī wēi yuǎn shǐ chén bān bìng xí cí yuē xué shì bù yǔ wài bān jiē

初,偓侍宴,与京兆郑元规、威远使陈班并席,辞曰:“学士不与外班接。

zhǔ xí zhě gù qǐng nǎi zuò

”主席者固请,乃坐。

jì yuán guī bān zhì zhōng jué xí

既元规、班至,终绝席。

quán zhōng yìn lín bì xuān shì zuò zhě jiē qù xí wò bù dòng yuē shì yàn wú zhé lì èr gōng jiāng yǐ wǒ wèi zhī lǐ

全忠、胤临陛宣事, 坐者皆去席,偓不动,曰:“侍宴无辄立,二公将以我为知礼。

quán zhōng nù wò báo jǐ xìng rán chū

”全忠怒偓薄己, 悻然出。

yǒu zèn wò xǐ qīn wǔ yǒu wèi yìn yì yǔ wò èr

有谮偓喜侵侮有位,胤亦与偓贰。

huì zhú wáng pǔ lù yǐ dì yǐ wáng zàn zhào chóng wèi xiāng yìn zhí zàn chóng fēi zǎi xiàng qì dì bù dé yǐ ér ba

会逐王溥、陆扆,帝以王赞、赵崇为相, 胤执赞、崇非宰相器,帝不得已而罢。

zàn chóng jiē wò suǒ jiàn wèi zǎi xiàng zhě

赞、崇皆偓所荐为宰相者。

quán zhōng jiàn dì chì wò zuì dì shù gù yìn yìn bù wéi jiě

全忠见帝,斥偓罪,帝数顾胤,胤不为解。

quán zhōng zhì zhōng shū yù zhào wò shā zhī

全忠至中书,欲召偓杀之。

zhèng yuán guī yuē wò wèi shì láng xué shì chéng zhǐ gōng wú jù

郑元规曰:“偓位侍郎、学士承旨,公无遽。

quán zhōng nǎi zhǐ biǎn pú zhōu sī mǎ

”全忠乃止,贬濮州司马。

dì zhí qí shǒu liú tì yuē wǒ zuǒ yòu wú rén yǐ

帝执其手流涕曰:“我左右无人矣。

zài biǎn róng yì wèi xǐ dèng zhōu sī mǎ

” 再贬荣懿尉,徙邓州司马。

tiān yòu èr nián fù zhào wéi xué shì hái gù guān

天祐二年,复召为学士,还故官。

wò bù gǎn rù cháo qiè qí zú nán yī wáng shěn zhī ér zú

偓不敢入朝,挈其族南依王审知而卒。

xiōng yí zì yǔ guāng yì yǐ hàn lín xué shì wèi yù shǐ zhōng chéng

兄仪,字羽光,亦以翰林学士为御史中丞。

wò biǎn zhī míng nián dì yàn wén sī qiú chǎng quán zhōng rù bǎi guān zuò wǔ xià quán zhōng nù biǎn yí dì zhōu sī mǎ shì yù shǐ guī ǎi dēng zhōu sī hù cān jūn

偓贬之明年,帝宴文思球场,全忠入,百官坐庑下,全忠怒,贬仪棣州司马,侍御史归蔼登州司户参军。

zàn yuē yì xī yǐ lái wáng dào rì shī jué xù fǔ yǐn sāi cháo xián rén dùn táo sì fāng háo yīng gè fù suǒ hé ér fèn

赞曰:懿、僖以来,王道日失厥序,腐尹塞朝,贤人遁逃,四方豪英,各附所合而奋。

tiān zǐ kuài rán suǒ yǔ zhě wéi nìng bì yōng nú nǎi yù zhāng héng liú zhī yǐ diān níng bù dài zāi

天子块然,所与者,惟佞愎庸奴,乃欲鄣横流、支已颠,宁不殆哉!

guān qǐ pǔ bèi bù cì ér yòng bǎi tún nào jù chū yá qù wáng ér yǐ

观綮、 朴辈不次而用,捭豚臑,拒䝙牙,趣亡而已。

yī hán wò bù néng róng kuàng xián zhě hu

一韩偓不能容,况贤者乎?

✦ You read 列传·卷一百零八

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.