zhōng yì xià
忠义下
chéng qiān lǐ yuán guāng tíng páng jiān xuē yuàn zhāng xìng cài tíng yù fú lìng qí lín liú nǎi mèng huá zhāng pī zhōu céng zhāng míng zhèn shí yǎn fēn wú xù gāo mù jiǎ zhí yán xīn dǎng huáng jié sūn kuí
程千里袁光廷庞坚薛愿张兴蔡廷玉符令奇璘刘乃孟华张伾周曾张名振石演芬吴溆高沐贾直言辛谠黄碣孙揆
chéng qiān lǐ jīng zhào wàn nián rén
程千里，京兆万年人。
zhǎng qī chǐ kuí àn yǒu lì
长七尺，魁岸有力。
yìng mù qì xi lèi guān ān xī fù dū hù
应募碛西，累官安西副都护。
tiān bǎo mò jiān běi tíng dū hù ān xī běi tíng jié dù shǐ
天宝末，兼北庭都护、安西北庭节度使。
tū jué shǒu lǐng ā bù sī nèi fù běn lì shuò fāng cì shì li míng xiàn zhōng dù shǔ yōu zhōu sù yǔ ān lù shān yǒu yuàn nèi jù gù pàn hái qì wài shù dào biān
突厥首领阿布思内附，本隶朔方，赐氏李，名献忠，度属幽州，素与安禄山有怨，内惧，故叛还碛外，数盗边。
xuán zōng huàn zhī zhào qiān lǐ jiàng bīng tǎo bǔ
玄宗患之，诏千里将兵讨捕。
qiān lǐ yù gě luó lù yīn lìng jǐ jiǎo
千里谕葛逻禄，阴令掎角。
xiàn zhōng guǒ yǐ qióng guī gě luó lù fù zhī bìng qī zǐ zhàng xià shù qiān rén sòng qiān lǐ suǒ nǎi xiàn fú qín zhèng lóu zhào zhǎn yǐ xùn
献忠果以穷归葛逻禄，缚之，并妻子帐下数千人送千里所，乃献俘勤政楼，诏斩以徇。
zhuó qiān lǐ yòu jīn wú wèi dà jiàng jūn liú sù wèi
擢千里右金吾卫大将军，留宿卫。
lù shān fǎn zhào mù bīng hé dōng jí bài jié dù fù shǐ yún zhōng tài shǒu qiān shàng dǎng zhǎng shǐ
禄山反，诏募兵河东，即拜节度副使、云中太守，迁上党长史。
zéi lái gōng áo guó duō lèi jiā kāi fǔ yí tóng sān sī lǐ bù shàng shū
贼来攻，鏖馘多，累加开府仪同三司、礼部尚书。
zhì dé èr zài zéi jiāng cài xī dé wéi shàng dǎng qīng jì tiǎo zhàn
至德二载，贼将蔡希德围上党，轻骑挑战。
qiān lǐ shì yǒng kāi xiàn mén lǜ bǎi qí yù zhí qín xī dé jǐ de ér jiù zhì nǎi tuì
千里恃勇开县门，率百骑欲直禽希德，几得而救至，乃退。
huì qiáo huài mǎ diān wèi zéi zhí yǎng shǒu chì zhū qí shǐ hái yuē wèi wǒ bào zhū jiāng kě shī shuài bù kě shī chéng
会桥坏，马颠，为贼执， 仰首敕诸骑使还，曰：“为我报诸将，可失帅，不可失城。
jūn zhōng jiē wèi qì xià zēng bèi gù shǒu
”军中皆为泣下，增备固守。
zéi bù néng xià nǎi hái
贼不能下，乃还。
qiú qiān lǐ zhì dōng dōu ān qìng xù wěi shǔ tè jìn qiú kè shěng
囚千里至东都，安庆绪伪署特进，囚客省。
qìng xù bài wèi yán zhuāng suǒ hài
庆绪败，为严庄所害。
hòu shè lìng shù xià zhuī bāo sǐ nàn zhě wéi qiān lǐ shēng jiàn zhí bù jí yún
后赦令数下，追褒死难者，惟千里生见执，不及云。
chū lù shān gòu nán xī běi shù bīng xī rù yuán gù hé lǒng jùn xiàn jiē xiàn tǔ bō wéi hé xī shù jiāng yuán guāng tíng wèi yī zhōu cì shǐ gù shǒu lì nián suī yóu shuì bǎi xù zhōng bù jiàng zhū xià tóng xīn wú xié pàn zhě
初，禄山构难，西北戍兵悉入援，故河、陇郡县皆陷吐蕃，惟河西戍将袁光廷为伊州刺史，固守历年，虽游说百绪，终不降，诸下同心无携畔者。
jí liáng jié shǒu shā qī zǐ zì fén sǐ
及粮竭，手杀妻子，自焚死。
jiàn zhōng chū zèng gōng bù shàng shū
建中初，赠工部尚书。
páng jiān jīng zhào jīng yáng rén
庞坚，京兆泾阳人。
sì shì zǔ yù shì duò wèi jiān mén zhí gé
四世祖玉，事隋为监门直阁。
li mì jù luò kǒu yù yǐ guān zhōng ruì bīng shǔ wáng shì chōng jī zhī bǎi zhàn bù nǜ
李密据洛口，玉以关中锐兵属王世充击之，百战不衄。
shì chōng guī dōng dōu qín wáng dōng xùn luò yù lǜ wàn qí jiàng gāo zǔ yǐ duò jiù chén lǐ zhī
世充归东都，秦王东徇洛，玉率万骑降，高祖以隋旧臣， 礼之。
yù kuí wú yǒu lì míng jūn fǎ jiǔ sù wèi xí zhī cháo tíng zhì dù
玉魁梧有力，明军法，久宿卫，习知朝廷制度。
dì gù zhū jiāng duō bù xián yí jiǎn gù shòu yù lǐng jūn wǔ wèi èr dà jiàng jūn shǐ zhòng guān yǐ wéi mó nè qí chū wèi liáng zhōu zǒng guǎn
帝顾诸将多不闲仪检，故授玉领军、武卫二大将军，使众观以为模{疒齐}，出为梁州总管。
bā shān liáo pàn yù xiāo qí shǒu yú dǎng sì bēn shǔ xiàn liáo yǔ fǎn zhě zhōu lǐ qīn qī wèi zéi yóu shuì yán bù kě qióng niè
巴山獠叛，玉枭其首，余党四奔，属县獠与反者州里亲戚为贼游说，言不可穷蹑。
yù bù tīng xià lìng jūn zhōng yuē gǔ shú wú jǐn shōu yǐ kuì jūn
玉不听，下令军中曰：“谷熟，吾尽收以馈军。
fēi jǐn zéi wú bù fǎn
非尽贼，吾不反。
wén zhě jù xiāng wèi yuē jūn bù zhǐ wú gǔ jǐn qiě è sǐ
”闻者惧，相谓曰：“军不止，吾谷尽，且饿死。
nǎi gòng rù zéi yíng yǔ suǒ qīn xiāng jié zhǎn qú cháng yǐ jiàng zhòng suì kuì
”乃共入贼营，与所亲相结，斩渠长以降，众遂溃。
xǐ yuè zhōu dū dū
徙越州都督。
zhào wèi jiān mén dà jiàng jūn
召为监门大将军。
tài zōng yǐ qí hòu lìng zhǔ dōng gōng bīng
太宗以耆厚，令主东宫兵。
suī lǎo bù dài xiǎo dà zhī wu wú bù qīn
虽老不怠，小大之务无不亲。
zú dì wèi fèi cháo zèng yōu zhōu dū du gōng bù shàng shū
卒，帝为废朝，赠幽州都督、工部尚书。
jiān lì yǐng chuān tài shǒu
坚历颍川太守。
ān lù shān fǎn nán yáng jié dù shǐ lǔ jiǒng biǎo jiān wèi zhǎng shǐ jiān fáng yù fù shǐ yǐ xuē yuàn wèi yǐng chuān tài shǒu gòng shǒu yǐng chuān
安禄山反，南阳节度使鲁炅表坚为长史兼防御副使，以薛愿为颍川太守，共守颍川。
shí chén liú xíng yáng yǐ xiàn zéi nán yáng bèi wéi ér yǐng chuān dāng wǎng lái jù
时陈留、荥阳已陷贼，南阳被围，而颍川当往来剧。
zéi jiāng ā shǐ nà chéng qìng xī ruì gōng zhī chuán chéng bǎi lǐ shù mù jiē kān
贼将阿史那承庆悉锐攻之，传城百里，树木皆刊。
chéng zhōng shì dān guǎ liáng shǎo ér yuàn jiān zhòu yè zhàn zhū jùn bīng wú yuán zhě zì zhēng yuè jǐn shí yī yuè
城中士单寡，粮少，而愿、坚昼夜战， 诸郡兵无援者，自正月尽十一月。
zéi shè mù é chōng chē fēi tī báo chéng shǐ rú yǔ shì jiē léi zào yè bàn yú chéng rù èr rén bù kěn jiàng
贼设木鹅、冲车、飞梯薄城，矢如雨，士皆雷噪， 夜半逾城入，二人不肯降。
zéi fù zhì dōng jīng jiāng lì jiě zhī yǒu shuō lù shān yuē yì shì yě bǐ wèi qí zhǔ shā zhī bù xiáng
贼缚致东京，将砾解之，有说禄山曰：“义士也，彼为其主，杀之不详。
nǎi fù yú shù
”乃缚于树。
bǐ qiě sǐ jiàn zhě kū zhī
比且死，见者哭之。
yuàn fén yīn rén
愿，汾阴人。
fù tāo tài cháng qīng
父縚，太常卿。
xiōng chóng yī qǔ huì xuān tài zǐ nǚ qí nǚ dì wèi tài zǐ yīng fēi
兄崇一，娶惠宣太子女，其女弟为太子瑛妃。
yīng fèi biǎn yuàn lǐng wài jiǔ nǎi de hái
瑛废，贬愿岭外，久乃得还。
zhāng xìng zhě shù lù rén
张兴者，束鹿人。
zhǎng qī chǐ yī fàn zhì dòu mǐ ròu shí jīn
长七尺，一饭至斗米，肉十斤。
hàn qiáo ér biàn wèi ráo yáng pí jiàng
悍趫而辩，为饶阳裨将。
lù shān fǎn gōng ráo yáng
禄山反，攻饶阳。
xìng kāi zhāng huò fú pì xiǎo dí rén ér yīng kuǎ mí nián zhòng xīn suì gù
兴开张祸福，譬晓敌人，而婴垮弥年，众心遂固。
cāng zhào yǐ yǐn shǐ sī míng yǐn zhòng chuán chéng xìng huàn jiǎ chí mò dāo zhòng shí wǔ jīn chéng chéng
沧、赵已隐，史思明引众传城，兴擐甲持陌刀重十五斤乘城。
zéi jiāng rù xìng yī jǔ dāo zhé shù rén sǐ zéi jiē qì shè
贼将入，兴一举刀，辄数人死，贼皆气慑。
chéng pò sī míng fù zhī mǎ qián hǎo wèi yuē jiāng jūn zhuàng shì néng qū jié dāng shòu gāo jué
城破，思明缚之马前，好谓曰：“将军壮士，能屈节，当受高爵。
duì yuē xī yán yán yī ba jùn jiāng yóu bù jiàng zhāng fēi
”对曰： “昔严颜一巴郡将，犹不降张飞。
wǒ dà jùn jiāng ān néng wěi shēn nì lǔ
我大郡将，安能委身逆虏？
jīn rì xìng de sǐ rán yuàn yǐ yī yán wèi jiè
今日幸得死，然愿以一言为诫。
sī míng yuē yún hé
”思明曰：“云何？
xìng yuē tiān zǐ yù lù shān rú fù zǐ jīn nǎi fǎn
”兴曰：“天子遇禄山如父子，今乃反。
dà zhàng fū bù néng wéi guó sǎo chú fǎn wèi qí xià hé zāi
大丈夫不能为国扫除，反为其下，何哉？
sī míng yuē jiāng jūn bù guān tiān dào yá
”思明曰：“将军不观天道邪？
wú shàng qǐ bīng èr shí wàn zhí qù luò yáng tiān xià dà dìng
吾上起兵二十万， 直趣洛阳，天下大定。
yǐ piān shī kòu hán gǔ shǒu jiāng miàn fù táng wáng gù yǐ
以偏师叩函谷，守将面缚，唐亡固矣。
xìng yuē jié zhòu qín duò qióng rén lì jǔ sì hǎi yǔ wèi yuàn gù shāng zhōu hàn táng yīn de dài zhī ér yǒu shén qì
”兴曰：“桀、纣、 秦、隋穷人力，举四海与为怨，故商、周、汉、唐因得代之而有神器。
huáng dì wú wéi dé lù shān fēi shù dì xián shì gǒu yán suì yuè zhōng jí qín ěr
皇帝无违德， 禄山非数帝贤，是苟延岁月，终即禽耳。
sī míng nù jù jiě zhī
”思明怒，锯解之。
qiě sǐ mà yuē wú néng póu qiáng sǐ bīng bài zéi zhòng
且死，骂曰：“吾能裒强死兵败贼众！
jūn zhōng lǐn rán wèi gǎi róng
”军中凛然为改容。
cài tíng yù yōu zhōu chāng píng rén
蔡廷玉，幽州昌平人。
shì ān lù shān wèi yǒu wén
事安禄山，未有闻。
yǔ zhū cǐ tóng lǐ xián shào xiāng xiá jìn cǐ wèi yōu zhōu jié dù shǐ qín shǔ mù fǔ
与朱泚同里闲，少相狎近，泚为幽州节度使，秦署幕府。
tíng yù yǒu shěn lüè shàn yǔ rén jiāo nèi wài ài fù
廷玉有沈略，善与人交，内外爱附。
cǐ duō suǒ kòu zī shù qiǎn zhì jīng shī
泚多所叩咨，数遣至京师。
dàng shì shí yōu zhōu bīng zuì qiáng cái xióng shì jiāo hàn rì sī tūn bìng bù zhī yǒu shàng xià lǐ fǎ
当是时，幽州兵最强，财雄，士骄悍，日思吞并，不知有上下礼法。
tíng yù jiān yǔ cǐ yuē gǔ wèi yǒu bù chén ér néng tuī fú jí zǐ sūn zhě
廷玉间语泚曰：“古未有不臣而能推福及子孙者。
gōng nán lián zhào wèi běi xī lǔ bīng wǒ dì xiǎn rán fēi yǒng ān jì yī rì zhào wèi fǎn shì gōng nǎi fèi dǐng yú ěr
公南联赵、魏，北奚虏，兵我地险，然非永安计，一日赵、 魏反噬，公乃沸鼎鱼耳。
bù rú fèng tiān zi duō nàn kě lè xūn dǐng yí ruò hé
不如奉天子，多难，可勒勋鼎彝，若何？
cǐ shàn zhī
”泚善之。
tíng yù yīn yù hào qí lì zé fěng cǐ chū jīn bì lǐ shì yòu quàn guī gòng fù zhù tiān zǐ jīng fèi xiàn niú mǎ xì dào chǔ kuài wèi dān
廷玉阴欲耗其力，则讽泚出金币礼士，又劝归贡赋助天子经费，献牛马系道，储廥为单。
yīn quàn cǐ rù cháo cǐ jiāng tīng zhū xiào nù fù tíng yù rǔ zhī tíng yù wú ráo cí cǐ bù rěn shā qiú suì yú chū zhī wèi yuē ér yì huǐ hu
因劝泚入朝，泚将听，诸校怒，缚廷玉辱之，廷玉无桡辞，泚不忍杀，囚岁余出之，谓曰：“而亦悔乎？
tíng yù yuē dǎo gōng wèi nì jí huǐ miǎn gōng yǐ yì hé huǐ wèi
”廷玉曰：“导公为逆即悔，勉公以义何悔为？
fù zhí mǎn suì wèn yuē néng xǐng guò fǒu
”复絷满岁，问曰：“能省过否？
bù ěr qiě sǐ
不尔，且死。
duì yuē bù shā wǒ gōng dé míng
”对曰：“不杀我，公得名。
shā wǒ wú de míng
杀我，吾得名。
cǐ bù néng qū dài rú chū
”泚不能屈，待如初。
yòu yǒu zhū tǐ wēi zhě yì cǐ fù xīn
又有朱体微者，亦泚腹心。
tíng yù yǒu jiàn bái tǐ wēi zhé zuǒ yòu zhī gù cǐ yù xìn jié ào shāo gé
廷玉有建白，体微辄左右之，故泚愈信，桀傲稍革。
tíng yù suì chǎn cháo shì
廷玉遂蒇朝事。
cǐ nǎi zòu zhuō zhōu wèi yǒng tài jūn jì zhōu jìng sāi jūn yíng zhōu qīng yí jūn mò zhōu táng xìng jūn zhì tuán liàn shǐ yǐ zhī jùn lì shǔ lú lóng jūn shāo xuē
泚乃奏涿州为永泰军，蓟州静塞军，瀛州清夷军，莫州唐兴军，置团练使，以支郡隶属，卢龙军稍削。
ér cǐ nèi wèi dì tāo bī jǐ tāo yì quàn cǐ rù cháo nǎi yǐ jūn shǔ tāo
而泚内畏弟滔逼己，滔亦劝泚入朝，乃以军属滔。
tíng yù tǐ wēi gòng bái cǐ gōng rù cháo wèi gōng chén shǒu hòu wu zhì zhòng xū chéng xìn zhě nǎi kě fù
廷玉、体微共白泚：“公入朝为功臣首，后务至重，须诚信者乃可付。
tāo suī dà dì duō biàn bù qíng rú jiǎ yǐ bīng shì jià zhī huò yě
滔虽大弟，多变不情，如假以兵，是嫁之祸也。
cǐ bù tīng
”泚不听。
èr rén suí cǐ dào cháo dé zōng wèi tài zǐ shí zhī tíng yù míng jí jiàn lǐ juàn shū wò
二人随泚到朝，德宗为太子时， 知廷玉名，及见，礼眷殊渥。
cǐ tǒng yōu zhōu xíng yíng wèi jīng yuán fèng xiáng jié dù shǐ zhào tíng yù yǐ dà lǐ shǎo qīng wèi sī mǎ tǐ wēi wèi yào jí
泚统幽州行营为泾原凤翔节度使，诏廷玉以大理少卿为司马，体微为要籍。
tāo yǒu qǐng yú cǐ huò bù shùn tíng yù bì zhé zhī bǐ xún gù fǎ
滔有请于泚，或不顺，廷玉必折之，俾循故法。
tāo yǐ pò tián yuè jìn ào sì zì yòng
滔已破田悦，浸傲肆自用。
zuǒ yòu yǒu è tíng yù zhě wàng yún sù huǐ tāo yù sì fēn yàn tíng yù chàng zhī tǐ wēi hé zhī
左右有恶廷玉者，妄云：“素毁滔，欲四分燕，廷玉倡之，体微和之。
tāo biǎo yán èr rén lí jiàn gǔ ròu qǐng shā yú yǒu sī
”滔表言二人离间骨肉，请杀于有司。
yì yí cǐ shū yún yún
亦遗泚书云云。
cǐ huì tāo duó qí jūn bù cóng
泚恚滔夺其军，不从。
huì tāo yǐ yōu zhōu pàn dì shì tāo biǎo ér cǐ yì bái fà qí shū nǎi guī zuì yú èr rén biǎn tíng yù liǔ zhōu sī hù cān jūn tǐ wēi nán pǔ wèi yǐ wèi tāo
会滔以幽州叛，帝示滔表，而泚亦白发其书，乃归罪于二人，贬廷玉柳州司户参军、体微南浦尉以慰滔。
tāo shǐ dié cì zhū cháo yuē shàng ruò bù shā tíng yù dāng zhé qù de dōng chū luò wǒ qiě fù zhì huī xià zhī jiě zhī
滔使谍伺诸朝，曰：“上若不杀廷玉，当谪去，得东出洛，我且缚致麾下支解之。
jiāng xíng dì láo tíng yù yuē ěr gū xíng wèi guó shòu qū suì zhōng dāng hái
”将行，帝劳廷玉曰：“尔姑行，为国受屈，岁中当还。
qiān yù zhì lán tián yì rén bái zuǒ xún shǐ zhèng zhān shāng yú dào xiǎn bù kě wǎng
”迁玉至蓝田驿，人白左巡使郑詹：“商于道险，不可往。
zhān zhuī shǐ qū tóng guān
”詹追使趋潼关。
tíng yù gào zi shǎo chéng shǎo liáng yuē wǒ wèi tiān zǐ bù xuè rèn xià yōu shí yī chéng yù liè qí rǎng shǐ bù dé jié ér bài yú jiāng chéng tiān zhù nì xié
廷玉告子少诚、少良曰： “我为天子不血刃下幽十一城，欲裂其壤，使不得桀，而败于将成，天助逆邪？
jīn lì shǐ wǒ chū dōng dōu cǐ dài tāo jì wú bù kě yǐ rǔ guó
今吏使我出东都，此殆滔计，吾不可以辱国。
bǐ zhì líng bǎo zì tóu yú hé
”比至灵宝，自投于河。
zǎi xiàng lú qǐ fāng jí yù shǐ dài fū yán yǐng yù zhú zhī de tíng yù sǐ zhuàng jí dǐ zhān sǐ ér chì chū yǐng
宰相卢杞方疾御史大夫严郢，欲逐之，得廷玉死状，即抵詹死，而斥出郢。
dì mǐn tíng yù zhōng guī qí jiù hòu fù zhī
帝闵廷玉忠，归其柩，厚赙之。
li shèng píng zhū cǐ shǎo chéng děng shì zhōng sàng shèng biǎo gài zhuī zèng tíng yù
李晟平朱泚，少诚等适终丧，晟表丐追赠廷玉。
bìng guān èr zi
并官二子。
ér dì fāng zhāo lái tāo qǐn qí zòu suì yǐ
而帝方招来滔，寝其奏，遂已。
fú lìng qí yí zhōu lín yí rén
符令奇，沂州临沂人。
chū wèi lú lóng jūn pí jiàng
初为卢龙军裨将。
huì yōu zhōu luàn qiè zi lín bēn zhāo yì jié dù shǐ xuē sōng shǔ wèi jūn fù
会幽州乱，挈子璘奔昭义，节度使薛嵩署为军副。
sōng zú tián chéng sì dào qí de yǐn lìng qí wèi yòu zhí
嵩卒，田承嗣盗其地，引令奇为右职。
tián yuè jù mìng mǎ suì bài zhī huán shuǐ
田悦拒命，马燧败之洹水。
lìng qí mì yǔ lín yuē wú yuè shì shì duō yǐ
令奇密语璘曰：“吾阅世事多矣。
zì ān shǐ gàn jì wú jiào lèi
自安、史干纪， 无噍类。
wú guān tián shì fù wáng wú shí ān yòng gǒu dàn xī xì léi jīng shī zōng zú tú de
吾观田氏覆亡无时，安用苟旦夕，系缧京师，宗族屠地？
rǔ néng wěi zhì cháo tíng wèi táng zhōng chén wú yì míng yáng hòu shì yǐ
汝能委质朝廷， 为唐忠臣，吾亦名扬后世矣。
lín qì yuē yuè rěn rén yě jìn huò kě wèi
”璘泣曰：“悦，忍人也，近祸可畏。
dá yuē jīn wáng shī sì hé wú shǔ zǔ zhōng hǎi
”答曰：“今王师四合，吾属俎中醢。
r jīn xíng wú sǐ bù xiǔ
儿今行，吾死不朽；
bù xíng wú yì sǐ
不行，吾亦死。
shī dié nì de yún hé
尸叠逆地云何？
lín fǔ qì bù néng duì
”璘俯泣不能对。
chū yuè yǔ li nà huì pú yáng yīn qǐ shī nà fēn huī xià suí zhī
初，悦与李纳会濮阳，因乞师，纳分麾下随之。
zhì shì nà bīng guī qí shǐ lín yǐ sān bǎi qí hù sòng
至是，纳兵归齐，使璘以三百骑护送。
lín yǔ fù niè bì bié nǎi yǐ zhòng jiàng suì
璘与父啮臂别，乃以众降燧。
lín zhī chū yǔ sān zi tóng jiàng
璘之出，与三子同降。
yuè nù yǐn lìng qí qiē ràng
悦怒，引令奇切让。
lìng qí mà yuē ěr wàng yì bèi zhǔ dàn xī sǐ
令奇骂曰：“尔忘义背主，旦夕死。
wú jiào zǐ yǐ shùn shā shēn yōng hé huǐ
吾教子以顺，杀身庸何悔？
jūn sǐ yù ěr yuǎn yǐ
钧死，愈尔远矣！
yuè nù fèn ér qǐ
”悦怒，奋而起。
lìng qí lín xíng sè bù biàn nián qī shí jiǔ yí qí jiā
令奇临刑，色不变，年七十九，夷其家。
suì shǔ lín wèi jūn fù zhào bài tè jìn fēng yì yáng jùn wáng
燧署璘为军副，诏拜特进，封义阳郡王。
jì wén fù jiàn hài hào jué qì xuè suì biǎo qí yuān jiā jiǎn jiào zuǒ sàn qí cháng shì cì jìn yáng dì yī qū qí tián wǔ shí qǐng zèng lìng qí hù bù shàng shū
既闻父见害，号绝泣血，燧表其冤， 加检校左散骑常侍，赐晋阳第一区、祁田五十顷，赠令奇户部尚书。
lín zì yuán liàng
璘字元亮。
li huái guāng fǎn zhào suì tǎo zhī
李怀光反，诏燧讨之。
lín jiè wǔ qiān bīng xiān jì hé yǔ xī shī hé
璘介五千兵先济河，与西师合。
cóng suì rù cháo wèi fǔ guó dà jiàng jūn cì jìng gōng lǐ dì yī qū lán tián tián sì shí qǐng
从燧入朝， 为辅国大将军，赐靖恭里第一区、蓝田田四十顷。
lín zhī jiàng mǔ nì lǐ zhōng dú miǎn jí yuè sǐ zhào yíng yú wèi cì yàn bié diàn
璘之降，母匿里中独免，及悦死， 诏迎于魏，赐宴别殿。
lín jū huán wèi shí sān nián zú nián liù shí wǔ zèng yuè zhōu dū dū
璘居环卫十三年，卒，年六十五，赠越州都督。
liú nǎi zì yǒng yí hé nán yī quē rén
刘乃字永夷，河南伊阙人。
shǎo jìng yǐng àn sòng liù jīng rì shù qiān yán
少敬颖，暗诵《六经》，日数千言。
shàn wén cí wéi shí tuī mù
善文词，为时推目。
tiān bǎo zhōng zhuó jìn shì dì
天宝中擢进士第。
sàng fù yǐ xiào wén
丧父，以孝闻。
fú zhōng zhōng shū shè rén sòng yù zhī quán shì nǎi fāng diào yīn jìn shū yuē shū chēng zhī rén zé zhé néng guān rén zé huì
服终，中书舍人宋昱知铨事，乃方调，因进书曰：《书》称：‘知人则哲，能官人则惠。
cǐ táng yú yǐ wéi nán
’此唐虞以为难。
jīn wén bù shǐ lún cái zhōng shòu wèi shì zhī rén guān rén liǎng rèn qí zé
今文部始抡材， 终授位，是知人、官人，两任其责。
xī yǔ jì gāo yáo zhī shèng yóu yuē zài cǎi yǒu jiǔ dé kǎo jì yǐ jiǔ zài
昔禹、稷、皋陶之圣，犹曰载采有九德，考绩以九载。
jīn yǒu sī dú wěi yī èr xiǎo zǎi chá yán yú yī fú zhī pàn guān xíng yú yī yī zhī nèi hé qí yì zāi
今有司独委一二小宰，察言于一幅之判，观行于一揖之内，何其易哉？
fu pàn zhě yǐ xiá cí duǎn yùn wèi tǐ shì yǐ xiǎo yě gǔ zhòng jīn suī yù wèi dǐng yōng bù kě de yǐ
夫判者，以狭词短韵为体，是以小冶鼓众金，虽欲为鼎镛，不可得已。
gù suī yǒu zhōu gōng ní fù tú shū yì xiàng zhī xun yǐ pàn zé zhī céng bù jí xú yǔ
故虽有周公、 尼父图书《易象》之训，以判责之，曾不及徐、庾；
suī yǒu zhì dé yǐ dié dié qǔ zhī céng bù ruò sè fū
虽有至德，以喋喋取之，曾不若啬夫。
gù gàn xiāo bì rì jù shù yě qiú chǐ cùn zhī cái bì hòu yú zuó yì
故干霄蔽日，巨树也，求尺寸之材，必后于琢杙；
lóng yīn hǔ xiào xī shēng yě shàng jiá shé zhī gǎn bì xià yú wā miǎn
龙吟虎啸，希声也， 尚颊舌之感，必下于蛙黾。
qǐ bù bēi hu
岂不悲乎！
zhí shì chéng néng xiān zhèng shì cì wén xué tuì guān qí zhì jiā jìn chá qí lín jié zé páng hóng shēn shěn zhī shì yì kě kuī qí mén yù yǐ
执事诚能先政事，次文学，退观其治家，进察其临节，则庞鸿深沈之事，亦可窥其门阈矣。
yù jiā zhī bǔ yǎn wèi
”昱嘉之，补剡尉。
liú yàn zài jiāng xī zòu shǐ xún fù chōng liú hòu
刘晏在江西， 奏使巡覆，充留后。
dà lì zhōng zhào bài sī mén yuán wài láng
大历中，召拜司门员外郎。
dé zōng chū jìn guō zi yí wèi shàng fǔ
德宗初，进郭子仪为尚父。
shí cè lǐ fèi shì zhào wén zhě bù shì suǒ yi zǎi xiàng cuī yòu fu zhào nǎi zhì gē cǎo zhī shǎo xuǎn chéng wén cí yì diǎn cái
时册礼废，视诏文者不适所宜，宰相崔祐甫召乃至合草之，少选成文，词义典裁。
é zhuó jǐ shì zhōng quán zhī bīng bù shì láng
俄擢给事中，权知兵部侍郎。
yáng yán lú qǐ dāng guó wǔ suì bù qiān
杨炎、卢杞当国，五岁不迁。
jiàn zhōng sì nián zhēn bài bīng bù shì láng
建中四年，真拜兵部侍郎。
dì shòu fèng tiān nǎi wò jí sī dì zhū cǐ qiǎn rén zhào zhī gù chēng dǔ
帝狩奉天，乃卧疾私第，朱泚遣人召之，固称笃。
fù qiǎn wěi xiāng jiǎng zhèn wèi yòu nǎi yáng yīn bù dá jiǔ wú wán fū
复遣伪相蒋镇慰诱，乃佯喑不答，灸无完肤。
zhèn zài zhì zhī bù kě xié nǎi tài xī yuē wǒ cháng tiǎn cáo láng bù néng sǐ níng yǐ zì rǔ dǎn xīng fù yù wū xián zhé hu
镇再至，知不可胁，乃太息曰：“我尝忝曹郎，不能死，宁以自辱亶腥，复欲污贤哲乎？
suì zhǐ
”遂止。
nǎi wén chē jià rú liáng zhōu zì tóu yú chuáng bó yīng hū tiān bù shí zú nián liù shí
乃闻车驾如梁州，自投于床，搏膺呼天，不食卒，年六十。
dì wén qí zhōng zèng lǐ bù shàng shū shì yuē zhēn huì
帝闻其忠，赠礼部尚书，谥曰贞惠。
zi bó chú bié zhuàn
子伯刍，别传。
mèng huá shǐ shī qí hé suǒ rén
孟华，史失其何所人。
chū shì li bǎo chén wèi fǔ guān shǔ lùn yì xìng xìng bù huí tóng shè jí zhī
初事李宝臣为府官属，论议婞婞不回，同舍疾之。
wáng wǔ jùn zhǎn li wéi yuè qiǎn huá zhì jīng shī chén shì dé zōng wèn hé shuò lì hài huá duì chèn zhǐ zhuó jiǎn jiào bīng bù láng zhōng jiān shì yù shǐ
王武俊斩李惟岳，遣华至京师陈事，德宗问河朔利害，华对称旨，擢检校兵部郎中兼侍御史。
zhū tāo yǔ wǔ jùn móu jiě tián yuè zhī wéi dì zhào huá hái yù yù luàn qí móu
朱滔与武俊谋解田悦之围，帝诏华还谕，欲乱其谋。
huá zhì ràng wǔ jùn yuē ān shǐ wèi fù miè shí dài fū guān qí bīng zì wèi tiān xià kě qǔ jīn rì hé gǔ gǔ
华至，让武俊曰：“安、 史未覆灭时，大夫观其兵，自谓天下可取，今日何汩汩？
qiě shàng yú dài fū ēn shén hòu jiāng hái kāng zhōng chéng tā zhōu ér guī wǒ shēn zhào
且上于大夫恩甚厚，将还康中丞他州，而归我深、赵。
zì gǔ zhōng chén wèi yǒu bù xiān dà gōng ér hòu de gāo guān zhě
自古忠臣，未有不先大功而后得高官者。
dài fū hé wàng yú shī dì yá
大夫何望于失地邪？
fu yào kǔ kǒu zhě lì bìng dài fū hòu rì sī yú yán huǐ wú dǎi
夫药苦口者利病，大夫后日思愚言，悔无逮！
huò yuē huá rù cháo sī zòu pián yí yù qīng wǒ gù de xiǎn zhí
”或曰：“华入朝私奏便宜， 欲倾我，故得显职。
wǔ jùn huò zhī rán yǐ huá jiù rén wèi rěn duó qí zhí zú jìn yuán yuè
”武俊惑之，然以华旧人，未忍夺其职，卒进援悦。
huá cóng zhì lín qīng chēng bìng hái héng zhōu
华从至临清，称病还恒州。
wǔ jùn lìng zǐ chá suǒ wéi nǎi hé mén xiè bīn kè
武俊令子察所为，乃阖门谢宾客。
wǔ jùn zhī bù zú jì wú shā huá yì
武俊知不足忌，无杀华意。
jì jiàn chēng wáng shòu lǐ bù shì láng bù kěn qǐ ǒu xuè sǐ
既僭称王，授礼部侍郎，不肯起，呕血死。
zhāng pī zhě běn wèi zé lù jiāng shǒu lín míng tián yuè gōng zhī chéng chéng gù shǒu lěi yuè shì sǐ liáng qiě jǐn jiù bù zhì
张伾者，本为泽潞将，守临洺，田悦攻之，乘城固守累月，士死，粮且尽，救不至。
pī xī zhào bù jiàng lì jūn mén mìng nǚ chū biàn bài yīn yuē zhū jūn zhàn liáng kǔ wú wú zī wèi shǎng yuàn yǐ shì nǚ mài zhí wèi zhòng shì yī rì fèi
伾悉召部将立军门，命女出遍拜，因曰：“诸君战良苦，吾无赀为赏，愿以是女卖直，为众士一日费。
shì jiē kū yuē qǐng sǐ zhàn
”士皆哭曰：“请死战！
huì mǎ suì zì hé dōng jiàng bīng jī yuè chéng xià bài zhī pī chéng shèng chū zhàn wú bù yī dāng bǎi
”会马燧自河东将兵击悦城下， 败之，伾乘胜出战，无不一当百。
yǐ gōng qiān sì zhōu cì shǐ
以功迁泗州刺史。
jū zhōu shí nián zhuó yòu jīn wú wèi dà jiàng jūn wèi bài zú zèng shàng shū yòu pú yè
居州十年，擢右金吾卫大将军， 未拜卒，赠尚书右仆射。
jūn zhōng yì lì qí zi zhòng zhèng mǔ xú jí xiōng hào sù bù kěn cóng bēn gào huái nán jié dù shǐ wáng è nǎi miǎn
军中议立其子重政，母徐及兄号诉不肯从，奔告淮南节度使王锷，乃免。
zhào jiā qí zhōng qǐ wèi jīn wú wèi dà jiàng jūn wěi è chǔ yǐ jù zhí fēng xú lǔ guó fū rén
诏嘉其忠，起为金吾卫大将军，委锷处以剧职，封徐鲁国夫人。
zhōu céng zhě běn li xī liè bù jiàng yǔ wáng bīn yáo zhān wéi qīng zhì xiāng shàn hào sì gōng zǐ
周曾者，本李希烈部将，与王玢、姚詹韦清志相善，号四公子。
xī liè fǎn céng mì de qí jì yī èr yǐ gào li miǎn
希烈反，曾密得其计，一二以告李勉。
bīn wéi xǔ zhōu zhèn è shǐ
玢为许州镇遏使。
huì gē shū yào bá rǔ zhōu xī liè qiǎn céng wǎng jù
会哥舒曜拔汝州，希烈遣曾往拒。
céng yù yǐn jūn jù cài shǐ bīn wèi yīng dàn qīng jū zhōng móu qǔ xī liè mì qiú yào dú xī liè bù sǐ
曾欲引军据蔡，使玢为应，憺、清居中谋取希烈，密求药毒希烈，不死。
céng zhī xíng xī liè shǐ jiǎ zi shí rén cóng
曾之行，希烈使假子十人从。
cì xiāng chéng zhī qí móu yǐ gào
次襄城，知其谋，以告。
xī liè shǐ li kè chéng lǜ luó jūn qiān rén jié céng shā zhī ér shōu qí bīng bìng shā bīn dàn
希烈使李克诚率骡军千人劫曾杀之，而收其兵，并杀玢、憺。
shǐ yuē shì jué wú xiāng yǐn
始，约事觉毋相引。
qīng jù yáng shuō xī liè yuē jīn bīng guǎ kǒng bù néng jiù shì qǐng qǐ shī zhū tāo
清惧，阳说希烈曰：“今兵寡，恐不能就事，请乞师朱滔。
xī liè rán zhī
”希烈然之。
zhì xiāng yì duó liú qià
至襄邑，夺刘洽。
dé zōng zèng céng tài wèi bīn sī tú dàn gōng bù shàng shū zhuó qīng ān dìng jùn wáng shí fēng hù èr bǎi
德宗赠曾太尉，玢司徒，憺工部尚书，擢清安定郡王，实封户二百。
yòu yǒu lǚ bēn kāng xiù lín liáng xīng cháo gǔ lè qīng hóu xian qīn jiē sǐ xī liè zhī nán zèng bēn xiù lín shàng shū zuǒ yòu pú yè xīng cháo děng jiē zhì shàng shū qiǎn xiāo xīn zhì jì jìng shàng
又有吕贲、康秀琳、梁兴朝、贾乐卿、侯仙钦皆死希烈之难，赠贲、秀琳尚书左右仆射，兴朝等皆秩尚书，遣萧昕致祭境上。
mìng li miǎn gē shū yào fǎng qí jiā zǐ sūn zhào suī sān shì yǒu zuì cháng jiàng yī děng
命李勉、哥舒曜访其家子孙，诏虽三世有罪，常降一等。
céng wú hòu zhēn yuán zhōng nǚ jí céng xiōng zi fēng zhēng xí fēng yǒu sī zòu céng shǒu móu guī shùn shēn sǐ zéi shǒu bì xià xī zhēn shí bù xìng jué sì yi lìng fēng yǐ wǔ shí hù fèng sì nǚ yì fēng wǔ shí hù
曾无后，贞元中，女及曾兄子酆争袭封，有司奏曾首谋归顺，身死贼手，陛下锡真食，不幸绝嗣，宜令酆以五十户奉祀，女亦封五十户。
zhāng míng zhèn li shì li huái guāng wèi dōu jiāng
张名振，李事李怀光为都将。
shǐ huái guāng yǐ lì gōng dé zōng cì tiě quàn fèng zhào jù shén
始，怀光已立功，德宗赐铁券，奉诏倨甚。
míng zhèn dào jūn mén dà yán yuē tài wèi jiàn zéi bù jī shǐ dào bù yíng jiāng fǎn yá
名振到军门大言曰：“太尉见贼不击，使到不迎，将反邪？
qiě ān shǐ pú gù děng jīn jiē zú miè gōng yù hé wéi
且安、史、仆固等今皆族灭， 公欲何为？
shì zī zhōng yì shì lì gōng ěr
是资忠义士立功耳。
huái guāng zhào jiàn yù yǐ zéi qiáng xū xù ruì sì shí yòu wèi bù fǎn
”怀光召见，谕以贼强，须蓄锐俟时，诱为不反。
jí yǐn jūn rù xián yáng yòu yuē gōng bù fǎn lái cǐ hé yá
及引军入咸阳，又曰：“公不反，来此何邪？
bù jí gōng cǐ shōu jīng chéng yù yǐ zéi shuí yí
不急攻泚收京城，欲以贼谁遗？
huái guāng nù yuē bìng kuáng rén yě
”怀光怒曰：“病狂人也。
shǐ zuǒ yòu lā shā zhī
”使左右拉杀之。
shí yǎn fēn zhě běn xī yù hú rén shì huái guāng zhì dōu jiāng yóu qīn xìn chù wèi jiǎ zǐ
石演芬者，本西域胡人，事怀光至都将，尤亲信，畜为假子。
huái guāng jūn sān qiáo jiāng yǔ zhū cǐ lián hé
怀光军三桥，将与朱泚连和。
yǎn fēn shǐ kè gào chéng yì dào xíng zài yán huái guāng wú pò zéi yì qǐng ba qí zǒng tǒng
演芬使客郜成义到行在，言怀光无破贼意，请罢其总统。
chéng yì zǒu gào huái guāng zǐ wéi huái guāng zhào yǎn fēn mà yuē ěr wèi wǒ zi nài hé yù pò wú jiā
成义走告怀光子琟，怀光召演芬骂曰：“尔为我子，奈何欲破吾家？
jīn rì fù wǒ yi jí sǐ
今日负我，宜即死。
duì yuē tiān zǐ yǐ gōng wèi gǔ gōng gōng yǐ wǒ wèi fù xīn
”对曰：“天子以公为股肱，公以我为腹心；
gōng nǎi fù tiān zi wǒ hé bù fù gōng
公乃负天子，我何不负公？
qiě wǒ hú rén wú yì xīn wéi zhī shì yī rén bù hū wǒ wèi zéi sǐ gù wú fēn
且我胡人，无异心，惟知事一人，不呼我为贼，死固吾分。
huái guāng shǐ shì jī shí zhī jiē yuē liè shì yě kě lìng kuài sǐ
”怀光使士脔食之，皆曰：“烈士也， 可令快死。
yǐ dāo duàn qí jǐng
”以刀断其颈。
dé zōng wén zèng yǎn fēn bīng bù shàng shū cì qí jiā qián sān bǎi wàn zhǎn chéng yì yú shuò fāng
德宗闻，赠演芬兵部尚书，赐其家钱三百万，斩成义于朔方。
wú xù zhě zhāng jìng huáng hòu zhī dì
吴溆者，章敬皇后之弟。
dài zōng lì zhào zèng hòu zǔ shén quán wèi sī tú fù lìng guī tài wèi zhuó shū fù lìng yáo tài zǐ jiā lìng pú yáng jùn gōng lìng yú tài zǐ yù dé jì yáng jùn gōng xù tài zǐ zhān shì pú yáng jùn gōng bìng kāi fǔ yí tóng sān sī
代宗立，诏赠后祖神泉为司徒，父令珪太尉，擢叔父令瑶太子家令、濮阳郡公，令瑜太子谕德、济阳郡公，溆太子詹事、濮阳郡公，并开府仪同三司。
lìng yáo xiōng dì gù wèi xiàn lìng láng jiàng yǐ ér xù yòng shèng wáng fǔ cān jūn jìn é qiān hóng lú shǎo qīng jīn wú jiāng jūn
令瑶兄弟故为县令、郎将矣，而溆用盛王府参军进，俄迁鸿胪少卿、 金吾将军。
jiàn zhōng chū qiān dà jiàng jūn
建中初，迁大将军。
xù xún xún yǒu lǐ ràng wú jù qì jīn sè jiàn zhòng cháo tíng shí yǐ wéi cái dāng suǒ wèi bù zì qī shǔ zhě
溆循循有礼让，无倨气矜色，见重朝廷，时以为材当所位，不自戚属者。
zhū cǐ fǎn lú qǐ bái zhì zhēn jiē wèi cǐ yǒu gōng bù yí shǒu nàn de dà chén yī rén chí jié wèi xiǎo è qiě quān
朱泚反，卢杞、白志贞皆谓泚有功，不宜首难，得大臣一人持节尉晓，恶且悛。
dé zōng gù zuǒ yòu wú gǎn xíng xù yuē bì xià bù yǐ chén wáng néng yuàn zhì zéi zhōng yù tiān zǐ zhì yì
德宗顾左右，无敢行，溆曰：“陛下不以臣亡能，愿至贼中谕天子至意。
dì dà yuè
”帝大悦。
xù tuì wèi rén yuē wú zhī sǐ wú yì ér jué jiàn zéi zhě rén chén shí lù sǐ qí nán suǒ yě
溆退谓人曰：“吾知死无益而决见贼者，人臣食禄死其难，所也。
fāng wēi shí ān dé zì jì
方危时，安得自计？
qiě bù shǐ bì xià hèn xià wú fàn nán zhě
且不使陛下恨下无犯难者。
jí rì jī zhào jiàn cǐ jù dào dì dài yǐ bù yí zhě
”即日赍诏见泚，具道帝待以不疑者。
ér cǐ yè jiàn nì gù liú xù kè shěng bù qiǎn zú bèi hài
而泚业僭逆， 故留溆客省不遣，卒被害。
dì bēi gěng shén zèng tài zǐ tài bǎo shì yuē zhōng cì qí jiā shí hù èr bǎi yī zi wǔ pǐn zhèng yuán guān
帝悲梗甚，赠太子太保，谥曰忠，赐其家实户二百，一子五品正员官。
jīng shī píng guān pǐ qí zàng
京师平，官庀其葬。
zi shì ju bié zhuàn
子士矩，别传。
gāo mù zhě bó hǎi rén
高沐者，渤海人。
fù féng shì xuān wǔ li líng yào jiǎ shǒu cáo zhōu
父冯，事宣武李灵耀，假守曹州。
líng yào fǎn féng mì qiǎn rén zòu zéi xiān xī yǒu zhào jí bài cáo zhōu cì shǐ
灵耀反，冯密遣人奏贼纤悉，有诏即拜曹州刺史。
huì li zhèng yǐ dào yǒu cáo pú féng bù néng zì tōng cháo tíng sǐ guān xià
会李正已盗有曹、濮，冯不能自通朝廷，死官下。
mù zhēn yuán zhōng zhuó jìn shì dì yǐ jiā tuō yùn gù li shī gǔ pì shǔ pàn guān
沐，贞元中擢进士第，以家托郓，故李师古辟署判官。
shī dào pàn mù lǜ qí liáo guō hù guō háng li gōng dù yǐn gǔ jīn chéng bài qián hòu juān shuō bù néng rù
师道叛，沐率其僚郭昈、 郭航、李公度引古今成败，前后镌说，不能入。
shī dào suǒ hòu lì li wén huì lín yīng děng chéng jiàn su yuē bǐ xī xīn yōu gōng jiā shì ér wèi mù děng suǒ jí gōng nài hé jǔ shí èr zhōu de chéng mù bèi qiān zǎi míng hu
师道所厚吏李文会、林英等乘间诉曰：“比悉心忧公家事，而为沐等所疾，公奈何举十二州地成沐辈千载名乎？
yóu shì shū chì mù lìng shǒu pú zhōu
”由是疏斥沐，令守濮州。
mù shàng shū shèng kuā shān dōng zhǔ hǎi zhī ráo de qí de kě yǐ fù guó
沐上书盛夸山东煮海之饶，得其地可以富国。
shī dào móu jiē lù
师道谋皆露。
hòu yīng zòu shì jīng shī xié dǐ shǐ yán mù yǐ chéng kuǎn jié tiān zǐ
后英奏事京师，胁邸史言沐以诚款结天子。
shī dào nù zhū mù ér qiú hù pú zhōu shǒu wèi kē yán fán shí nián
师道怒，诛沐，而囚户濮州，守卫苛严，凡十年。
wú yuán jì jù mìng shī dào yǐn bīng gōng péng chéng bài xiāo pèi shù xiàn ér hái yǐ huǎn wáng shī
吴元济拒命，师道引兵攻彭城，败萧、沛数县而还，以缓王师。
hù wèi zēng shū cáng yī xù jiān shǐ guō háng jiàn dào zǒu wǔ níng jūn jiàn li yuàn qǐng qí bīng sān qiān fú hǎi dǎo lái zī zéi yǐ hǎi bù wéi bèi qiě jū jiē zuì rén wú yǔ shǒu
昈为缯书藏衣絮间，使郭航间道走武宁军见李愿，请奇兵三千浮海捣莱、淄，贼倚海不为备，且居皆罪人，无与守。
shǐ hù wèi shì xiè shǔ shī dào suǒ xìn lì liú liàng míng yǐ qiǎn yuàn bái zhū cháo yì zhě yí shī dào shǐ wèi zhī bù dé bào
始，昈畏事泄，署师道所信吏刘谅名以遣，愿白诸朝，议者疑师道使为之，不得报。
háng bù gǎn xún gù dào jiān guān huí yuǎn hái hù suǒ
航不敢循故道，间关回远还昈所。
wèi jǐ shī dào zhào háng hù yí shì lù yù yǐn jué háng yuē shì jué wú dú sǐ jūn wú huàn
未几，师道召航，昈疑事露，欲引决，航曰：“事觉，吾独死，君无患。
háng zú zì shā suì jué
”航卒自杀，遂绝。
jí wáng shī tǎo shī dào zhū jié dù bīng sì rén ér péng chéng bīng xià yú tái jīn xiāng li tīng jūn qǔ hǎi zhōu ruò shí yí pō yòng hù cè
及王师讨师道， 诸节度兵四人，而彭城兵下鱼台金乡、李听军取海州若拾遗，颇用昈策。
chū huái xī píng shī dào shì cù nèi shén jù
初，淮西平，师道势蹙，内甚惧。
li gōng dù yǔ dà jiàng li yīng yù dōu xiàn sān zhōu
李公度与大将李英昙都献三州。
shǐ cháng zi rù shì
使长子入侍。
shī dào rán kě é zhōng huǐ yù shā yīng yù jiǎ zhí yán fěng shī dào bì nú yuē gāo mù yuān qì zài tiān huò qiě zhì
师道然可，俄中悔，欲杀英昙，贾直言讽师道嬖奴曰：“高沐冤气在天，祸且至。
yīng yù fù sǐ shì yì qí chóng yě
英昙复死，是益其崇也。
nǎi zhǐ
于是成子留了下来。
zhú yú lái zhōu é shā zhī
逐于莱州，俄杀之。
yòu yǒu cuī chéng chǒng yáng xié chén yòu cuī qīng jiē kàng jié wǔ zéi li wén huì zhǐ wèi mù dǎng mù zhī sǐ jiē bèi qiú
又有崔承宠、杨偕、陈佑、崔清皆抗节忤贼，李文会指为沐党，沐之死，皆被囚。
liú wù jì píng shī dào zhuō hù bì xū xī liú tì pì zhì yì chéng jié dù fǔ yì qǐng gōng dù wèi liáo shǔ
刘悟既平师道，捉昈臂歔欷流涕，辟置义成节度府，亦请公度为僚属。
yuán hé shí sì nián zèng mù lì bù shàng shū wěi mǎ bèi lǐ shōu zàng xù qí jiā
元和十四年，赠沐吏部尚书，委马〓备礼收葬，恤其家。
háng lái zhōu rén yǐ qì wén shī dào shǔ yòu zhí yǔ hù shì jū qí
航，莱州人，以气闻，师道署右职，与昈世居齐。
chū hù jǔ jìn shì quán dé yú jiāng qǔ zhī wén qí jiā zéi zhōng nǎi ba suì wèi zéi pìn
初，昈举进士，权德舆将取之，闻其家贼中，乃罢，遂为贼聘。
èr rén zuò néng yǐ zhōng xiǎn
二人座能以忠显。
jiǎ zhí yán hé shuò jiù zú yě shǐ shī qí de
贾直言，河朔旧族也，史失其地。
fù dào chōng yǐ yì dài zhào
父道冲，以艺待诏。
dài zōng shí zuò shì cì zhèn jiāng sǐ zhí yán dài qí fù yuē dāng xiè sì fāng shén qí
代宗时，坐事赐鸩，将死，直言绐其父曰：“当谢四方神祇。
shǐ zhě shǎo dài zhé qǔ zhèn dài yǐn mí ér bó
”使者少怠，辄取鸩代饮，迷而踣。
míng rì dú kuì zú ér chū jiǔ nǎi sū
明日， 毒溃足而出，久乃苏。
dì lián zhī jiǎn fù sǐ jù liú lǐng nán
帝怜之，减父死，俱流岭南。
zhí yán yóu shì jué
直言由是𫔎。
hòu shǔ shī dào fǔ shǔ
后署师道府属。
jí shī dào bù guǐ tí dāo fù guān rù jiàn yuē yuàn qián sǐ bú jiàn chéng zhī pò
及师道不轨，提刀负棺入谏曰：“愿前死，不见城之破。
yòu huà fù zài jiàn chē zhuàng ér qī zǐ xì léi zhě yǐ xiàn shī dào nù qiú zhī
”又画缚载槛车状而妻子系累者以献，师道怒，囚之。
liú wù jì rù shì qí jìn pì shǔ yì chéng fǔ
刘悟既入，释其禁，辟署义成府。
hòu xǐ lù yì suí fǔ qiān
后徙潞，亦随府迁。
jiān jūn liú chéng xié yǔ wù bù píng yīn yǔ cí zhōu cì shǐ zhāng wèn móu fù wù sòng què xià yǐ wèn dài jié dù
监军刘承偕与悟不平，阴与慈州刺史张汶谋缚悟送阙下，以汶代节度。
shì xiè wù yǐ bīng wéi chéng xié shā xiǎo shǐ fù yán jù rù zé yuē sī kōng zòng bīng xié tiān zǐ shǐ zhě shì yù xiào li sī kōng yá
事泄， 悟以兵围承偕，杀小使，赴言遽入责曰：“司空纵兵胁天子使者，是欲效李司空芽？
tā rì fù wèi jūn zhōng suǒ zhǐ xiào
它日复为军中所指笑。
wù wén gǎn huǐ nì chéng xié yú dì yǐ miǎn
”悟闻，感悔，匿承偕于第以免。
wù měi yǒu guò bì zhēng gù wù néng yǐ chén jié guāng míng yú cháo
悟每有过，必争，故悟能以臣节光明于朝。
mù zōng zhào wèi jiàn yì dài fū qún qíng sǎ rán chēng yǔn
穆宗召为谏议大夫，群情洒然称允。
ér wù gù liú de tīng
而悟固留，得听。
shǐ wù zi cóng jiàn guì shén jiàn zhí yán zhé yī zǐ yōng hù yǐ bīng zì wèi
始，悟子从谏贵甚，见直言辄衣紫拥笏，以兵自卫。
zhí yán jiàn wù yuē láng shào nián wú shǐ xí shān dōng xióng cháo fú kě shàn zhe yá
直言谏悟曰：“郎少年， 毋使袭山东熊，朝服可擅著邪？
wù sǐ cóng jiàn bù fā sāng zhào dà jiàng liú wǔ dé děng jiáo wù yí yán yǔ lín dào shǐ gòng biǎo qiú xí wèi zhí yán rù ràng yuē fù sǐ bù kū hé yán miàn jiàn shān dōng yì shì hu
”悟死，从谏不发丧，召大将刘武德等矫悟遗言， 与邻道使共表求袭位，直言入让曰：“父死不哭，何颜面见山东义士乎？
cóng jiàn yuē yù fǎn ěr
”从谏曰： “欲反耳。
zhí yán yǎng tiān kū yuē ěr fù tí shí èr zhōu de guī cháo tíng wèi gōng chén
”直言仰天哭曰：“尔父提十二州地归朝廷为功臣。
rán yǐ zhāng wèn gù zì wèi bù jié lín tóu zú xiū sǐ
然以张汶故，自谓不洁淋头，卒羞死。
láng jīn rì nǎi yù fǎn yá
郎今日乃欲反邪？
cóng jiàn qǐ bào zhí yán xiàng kū yuē jì qióng ér rán
”从谏起抱直言项哭曰：“计穷而然。
zhí yán yuē jūn hé yōu wú tǔ dì jīn xié cháo tíng zhèng sù sǐ ěr
”直言曰：“君何忧无土地，今胁朝廷，正速死耳。
ruò cóng wǔ dé móu wú jiàn liú shì wèi yuán jì yǐ
若从武德谋，吾见刘氏为元济矣。
cóng jiàn bài yuē wéi dài fū jiù zhī
” 从谏拜曰：“唯大夫救之。
zhí yán nǎi zì shè liú hòu shǐ cóng jiàn jū sāng
”直言乃自摄留后，使从谏居丧。
chū cóng jiàn wéi yùn bīng èr qiān tóng móu
初，从谏惟郓兵二千同谋。
zhí yán jì zhé zhī jūn zhōng suì ān
直言既折之，军中遂安。
dà hé jiǔ nián zú zèng gōng bù shàng shū
大和九年卒，赠工部尚书。
xīn dǎng zhě tài yuán yǐn yún jīng sūn yě
辛谠者，太原尹云京孙也。
xué shī shū néng jī jiàn zhòng rán nuò zǒu rén suǒ jí
学《诗》、《书》，能击剑，重然诺，走人所急。
chū shì li yì zhǔ qián gǔ
初事李峄，主钱谷。
xìng lián jìn yù shì bù chǔ wén fǎ jiē yǔ zhī hé
性廉劲，遇事不处文法，皆与之合。
ba jū yáng zhōu nián wǔ shí bù kěn shì ér kǎi rán cháng yǒu jì shí yì
罢居扬州，年五十，不肯仕，而慨然常有济时意。
páng xūn fǎn gōng dù tāo yú sì zhōu
庞勋反，攻杜慆于泗州。
dǎng wén zhī rú zhōu qū sì kǒu guàn zéi zhà yǐ rù
谠闻之，挐舟趋泗口，贯贼栅以入。
tāo sù wén qí míng wò shǒu yuē wú liáo li yán shū cháng wèi wú dào fū zǐ wéi rén hé yì lín jiào
慆素闻其名，握手曰：“吾僚李延枢尝为吾道夫子为人，何意临教？
wú wú yōu yǐ
吾无忧矣！
dǎng yì wèi tāo kě gòng shì nǎi qǐng hái yǔ qī zǐ jué tóng tāo shēng sǐ
”谠亦谓慆可共事， 乃请还与妻子决，同慆生死。
shí zéi zhāng shén zhòng jiē nán zǒu dú dǎng běi xíng
时贼张甚，众皆南走，独谠北行。
dǎng wèi zhì tāo yōu zhī yán shū zhī bì lái yuē dǎng zhì kě biǎo wèi pàn guān
谠未至，慆忧之， 延枢知必来，曰：“谠至，可表为判官。
tāo xǔ nuò
”慆许诺。
é ér zhì tāo xǐ yuē wéi jí fēi niǎo bù gǎn guò jūn nǎi mào bái rèn rù wēi chéng gǔ rén suǒ bù néng
俄而至，慆喜曰：“围急，飞鸟不敢过，君乃冒白刃入危城，古人所不能。
nǎi quàn jiě bái yī bèi jiǎ
”乃劝解白衣被甲。
zéi jiāng li yuán fén huái kǒu dǎng yuē shì jí yǐ dú chū kě yǐ qiú yuán
贼将李圆焚淮口，谠曰：“事棘矣，独出可以求援。
nǎi yǔ yáng wén bō li xíng shí wù yè yú huái kǎn àn dēng chí sān shí lǐ zhì hóng zé jiàn shù jiāng guō hòu běn gào jí
”乃与杨文播、李行实戊夜逾淮，坎岸登，驰三十里至洪泽，见戍将郭厚本告急。
hòu běn xǔ chū bīng dà jiàng yuán gōng yì děng yuē zéi zhòng wǒ guǎ bù kě wǎng
厚本许出兵，大将袁公异等曰：“贼众我寡，不可往。
dǎng bá jiàn chēn mù hū yuē sì zhōu xiàn zài dàn xī gōng děng bèi zhào lái nǎi dòu liú bù jìn yù hé wéi
”谠拔剑瞋目呼曰：“泗州陷在旦夕，公等被诏来， 乃逗留不进，欲何为？
dà zhàng fū gū guó ēn suī shēng kě xiū
大丈夫孤国恩，虽生可羞。
qiě shī sì zé huái nán wèi kòu chǎng jūn shàng néng dú cún
且失泗，则淮南为寇场，君尚能独存？
wú jīn duàn zuǒ bì shā jūn qù
吾今断左臂杀君去。
tuī jiàn zhí qián hòu běn chí zhī gōng yì děng jǐn miǎn
”推剑直前，厚本持之，公异等仅免。
dǎng wàng sì tòng kū zhàng xià jiē liú tì
谠望泗恸哭，帐下皆流涕。
hòu běn jué xǔ fù bīng wǔ bǎi dǎng yuē zú yǐ
厚本决许付兵五百，谠曰：“足矣！
biàn wèn shì yuē néng xíng hu
”遍问士曰：“能行乎？
jiē yuē nuò
”皆曰： “诺。
dǎng pū miàn yú de qì yǐ xiè
”谠仆面于地，泣以谢。
zhòng jì kòu huái yǒu rén yǔ yuē zéi pò chéng yǐ
众既叩淮，有人语曰：“贼破城矣！
dǎng jiāng zhǎn zhī zhòng wèi qǐng
”谠将斩之， 众为请。
dǎng yuē gōng děng dēng zhōu wú shè qí sǐ
谠曰：“公等登舟，吾赦其死。
shì jù dēng
”士遽登。
yǐ jì tāo yì chū bīng biǎo lǐ jī zéi dà bài
已济，慆亦出兵，表里击，贼大败。
dǎng rù rén xīn suì gù
谠入，人心遂固。
zhè xi dù shěn quán qiǎn jiàng dí xíng yuē fù yuán bì lián táng tāo yù qiǎn rén tíng láo zhū lì dàn bù gǎn chū dǎng dú wǎng kào ér hái
浙西杜审权遣将翟行约赴援，壁莲塘，慆欲遣人廷劳，诸吏惮不敢出，谠独往犒而还。
wéi sān yuè jiù bīng wài bài chéng yì wēi
围三月，救兵外败，城益危。
dǎng fù qǐng qǐ bīng huái nán yǔ zhuàng shì xú zhēn shí rén chí fǔ yè zhǎn zéi zhà chū jiàn jié dù shǐ lìng hú táo fù yì zhè xi jiàn shěn quán
谠复请乞兵淮南，与壮士徐珍十人持斧夜斩贼栅出，见节度使令狐绹，复诣浙西见审权。
shí jiē chuán sì zhōu yǐ xiàn yí dǎng wèi zéi jì qiú zhī
时皆传泗州已陷，疑谠为贼计，囚之。
dǎng yǐn li yì zì míng
谠引李峄自明。
yì shí wéi dà tóng fáng yù shǐ chēng qí zhōng kě xìn
峄时为大同防御使，称其忠可信。
shěn quán nǎi xǔ jiù hé huái nán bīng wǔ qiān yán sù jù
审权乃许救，合淮南兵五千，盐粟具。
fāng huái lù gěng bù dé jìn
方淮路梗，不得进。
dǎng yǐn bīng jué zhàn zhǎn zéi liù bǎi jí nǎi kè rù chéng shàng huān jiào xin yǎo yǔ xià yíng qì biǎo qí gōng yú cháo shòu jiān chá yù shǐ
谠引兵决战，斩贼六百级，乃克入，城上欢叫，忄舀与下迎泣，表其功于朝，授监察御史。
wéi fán shí yuè nǎi jiě zú wán yī zhōu
围凡十月乃解，卒完一州。
chū dǎng qiú jiù yě guō jiā shí yú wèi cháng jiàn qī zǐ de liáng lèi èr shí wàn
初，谠求救也，过家十余，未尝见妻子，得粮累二十万。
dǎng zi jí xiōng zǐ kè guǎng líng tuō tāo yuē shǐ xiān rén bù fá sì gōng zhī huì yě
谠子及兄子客广陵， 托慆曰：“使先人不乏祀，公之惠也。
hòu yǐ gōng dì yī bài bó zhōu cì shǐ xǐ cáo sì èr zhōu
”后以功第一，拜亳州刺史，徙曹、泗二州。
qián fú mò zhōng lǐng nán jié dù shǐ
干符末，终岭南节度使。
fāng dǎng zhī shǎo gēng yú yě yǒu niú dòu zhòng wèi bēn jiàn dǎng zhí qián liǎng chí qí jiǎo niú bù néng dòng jiǔ ér yǐn chù jìng zhé qí jiǎo
方谠之少，耕于野，有牛斗，众畏奔践，谠直前，两持其角，牛不能动，久而引触，竟折其角。
lǐ rén hài yì tú niú yǐ fàn dǎng
里人骇异，屠牛以饭谠。
rán dǎng qú duǎn cái jí zhōng rén
然谠癯短，才及中人。
hòu guì lì yì shǎo shuāi yún
后贵，力亦少衰云。
huáng jié mǐn rén yě
黄碣，闽人也。
chū wèi mǐn xiǎo jiàng xǐ xué wèn xuān rán yǒu zhì xiàng
初为闽小将，喜学问，轩然有志向。
tóng liè yǒu jiǎ qí bǐ zhě jié nù yuē shì bǐ tā rì duàn dà shì bù kě jiǎ
同列有假其笔者，碣怒曰： “是笔它日断大事，不可假。
hòu zhàn ān nán yǒu gōng gāo pián biǎo qí néng wèi zhāng zhōu cì shǐ xǐ wù zhōu zhì yǒu jī
”后战安南有功，高骈表其能，为漳州刺史，徙婺州， 治有绩。
liú hàn hóng qiǎn bīng gōng zhī bīng guǎ bù kě shǒu qì zhōu qù kè sū zhōu
刘汉宏遣兵攻之，兵寡不可守，弃州去，客苏州。
dǒng chāng wèi wēi shèng jūn jié dù shǐ biǎo jié zì fù jiǔ nǎi yīng
董昌为威胜军节度使，表碣自副，久乃应。
jí chāng fǎn jié jiàn yuē dài wáng bá tián mǔ xí gòng shū zhī qín wèi jiàng xiàng fēi yǒu xūn yè kě jì
及昌反，碣谏曰：“大王拔田亩， 席贡输之勤，位将相，非有勋业可纪。
jīn bù néng jìn zhōng wáng cháo nǎi zì zūn dà yī rì zhū miè wú zhǒng yǐ
今不能尽忠王朝，乃自尊大，一日诛灭无种矣。
huán wén bù wǔ zhōu shì cáo cāo fú gǎn wēi hàn
桓、文不侮周室，曹操弗敢危汉。
jīn wáng pì yīng yī chéng nǎi wèi dà nì hé yá
今王僻婴一城，乃为大逆，何邪？
jié qǐng jǔ zú xiān sǐ bù néng jiàn wáng zhī miè
碣请举族先死，不能见王之灭。
chāng nù yuē jié bù shùn wǒ yá
”昌怒曰：“碣不顺我邪？
chì chū zhī
”斥出之。
jié yí shū mù fǔ li tāo yuē shùn tiān jiàn yuán yǐ yú cè zhī zhēn kě wèi shuò yá
碣移书幕府李滔曰： “‘顺天’建元，以愚策之，针可为槊邪？
huò qiè qí shū shì chāng chāng lìng shǐ zhě zhǎn zhī
”或窃其书示昌，昌令使者斩之。
shǐ yǐ shǒu zhì chāng gòu yuē zéi fù wǒ sān gōng bù kěn wèi ér qiú sǐ yá
使以首至，昌诟曰：“贼负我，三公不肯为，而求死邪？
dǐ hùn zhōng yí qí jiā bǎi kǒu kǎn jìng hú zhī nán tóng yì yān
”抵溷中，夷其家百口，坎镜湖之南同瘗焉。
chāng bài yǒu zhào zèng sī tú qiú qí hòu bù néng de
昌败，有诏赠司徒，求其后不能得。
chāng yǐ shā jié tāo yì yù hài nǎi zhào kuài jī lìng wú liào wèn cè liào yuē wáng wéi zhēn zhū hóu yí róng zǐ sūn ér bù wéi nǎi zuò wěi tiān zǐ zì qǔ miè wáng
昌已杀碣，滔亦遇害，乃召会稽令吴镣问策，镣曰：“王为真诸侯，遗荣子孙而不为，乃作伪天子，自取灭亡。
chāng huà zhǎn zhī zú qí jiā
”昌叱斩之，族其家。
yòu zhào shān yīn lìng zhāng xùn zhī yù shǐ tái gù cí yuē wáng zì qì wèi tiān xià xiào
又召山阴令张逊知御史台， 固辞曰：“王自弃，为天下笑。
qiě liù zhōu shì bù zhù nì wáng jù gū zhōu yǐ sù sǐ wèi hé
且六州势不助逆，王据孤州以速死，谓何？
xùn bù gǎn yǐ shēn xǔ wáng yě
逊不敢以身许王也。
chāng è zhī yuē xùn bù zhī tiān yì yì xié shuō jù wǒ
”昌恶之，曰：“逊不知天意，议邪说拒我。
qiú zhī
”囚之。
tā rì wèi rén yuē wǒ wú jié liào xùn hé fá shì
他日谓人曰： “我无碣、镣、逊，何乏事？
jí hài zhī
”即害之。
sūn kuí zì shèng guī xíng bù shì láng tì wǔ shì cóng sūn yě
孙揆，字圣圭，刑部侍郎逖五世从孙也。
dì jìn shì pì hù bù xún guān
第进士，辟户部巡官。
lì zhōng shū shè rén xíng bù shì láng jīng zhào yǐn
历中书舍人、 刑部侍郎、京兆尹。
zhāo zōng tǎo li kè yòng yǐ kuí wèi bīng mǎ zhāo tǎo zhì zhì xuān wèi fù shǐ jì ér gēng shòu zhāo yì jūn jié dù shǐ yǐ běn dào bīng huì zhàn
昭宗讨李克用，以揆为兵马招讨制置宣慰副使，既而更授昭义军节度使，以本道兵会战。
kè yòng fú bīng dāo huáng lǐng zhí kuí hòu lǐ ér jiāng yòng zhī yuē gōng bèi dāng cóng róng miào táng hé wéi zì lǚ xíng zhèn yě
克用伏兵刀黄岭，执揆，厚礼而将用之，曰：“公辈当从容庙堂，何为自履行阵也？
kuí dà mà bù qū kè yòng nù shǐ yǐ jù jiě zhī jù chǐ bù xíng kuí wèi yuē sǐ gǒu nú jiě rén dāng shù zhī yǐ bǎn rǔ bèi ān zhī
”揆大骂不诎，克用怒，使以锯解之，锯齿不行，揆谓曰：“死狗奴，解人当束之以板，汝辈安知？
xíng xíng zhě rú qí suǒ yán lì shēng bù chuò zhì sǐ
”行刑者如其所言，詈声不辍至死。
zhāo zōng lián zhī zèng zuǒ pú yè
昭宗怜之，赠左仆射。