liè nǚ
列女
lǐ dé wǔ qī péi shū yīng yáng qìng qī wáng fáng xuán líng qī lú dú gū shī rén mǔ wáng lán yīng yáng sān ān qī li fán huì rén mǔ jìng wèi xiào nǚ wú jì zhèng yì zōng qī lú liú jì qī xià hóu suì jīn wū mǐn zhí qī zhāng chǔ wáng líng guī fēi shàng guān yáng shào zōng qī wáng gǔ xiào nǚ lǐ shì qī wáng ā zú pān yàn chēn qī wèi li mǔ biàn nǚ li cuī huì qī lú xián zhēn jié fù li fú fèng qī yù yīng gāo ruì qī qín wáng lín qī wéi lú wéi qīng qī xú ráo é dòu bó nǚ zhòng nǚ lú fu qī li zōu dài zhēng qī báo jīn jié fù gāo mǐn nǚ yáng liè fù jiǎ zhí yán qī dǒng li xiào nǚ miào fǎ li tuān qī dǒng chāng líng dān yáng wáng xiào nǚ hé zi duàn jū zhēn qī xiè yáng hán qī xiāo wéi yōng qī xiāo héng fāng hòu qī chéng zhèng xiào nǚ li tíng jié qī cuī yīn bǎo huì qī fēng xuàn dòu liè fù li zhěng qī lú shān yáng nǚ zhào zhōu dí qī zhū yán shòu qī wáng
李德武妻裴淑英杨庆妻王房玄龄妻卢独孤师仁姆王兰英杨三安妻李樊会仁母敬卫孝女无忌郑义宗妻卢刘寂妻夏侯碎金于敏直妻张楚王灵龟妃上官杨绍宗妻王贾孝女李氏妻王阿足攀彦琛妻魏李母汴女李崔绘妻卢贤贞节妇李符凤妻玉英高叡妻秦王琳妻韦卢惟清妻徐饶娥窦伯女仲女卢甫妻李邹待征妻薄金节妇高愍女杨烈妇贾直言妻董李孝女妙法李湍妻董昌龄丹杨王孝女和子段居贞妻谢杨含妻萧韦雍妻萧衡方厚妻程郑孝女李廷节妻崔殷保晦妻封绚窦烈妇李拯妻卢山阳女赵周迪妻朱延寿妻王
nǚ zǐ zhī xíng wū qīn yě xiào fù yě jié mǔ yě yì ér cí zhǐ yǐ
女子之行,于亲也孝,妇也节,母也义而慈,止矣。
zhōng gǔ yǐ qián shū suǒ zài hòu fēi fū rén shì tiān xià huà zhī
中古以前,书所载后、妃、 夫人事,天下化之。
hòu tóng shǐ zhí fèi fù xun mǔ zé bù jí wū jiā gù xián nǚ kě jì zhě qiān zǎi jiān liáo liáo xiāng wàng
后彤史职废,妇训、姆则不及于家,故贤女可纪者千载间寥寥相望。
táng xìng fēng huà táo cuì qiě shù bǎi nián ér wén jiā lìng xìng yǎo tiǎo shū nǚ zhì lín dà nàn shǒu lǐ jié bái rèn bù néng yí yǔ zhé rén liè shì zhēng bù xiǔ míng hán rú shuāng xuě yì kě guì yǐ
唐兴,风化陶淬且数百年,而闻家令姓窈窕淑女,至临大难,守礼节,白刃不能移,与哲人烈士争不朽名,寒如霜雪,亦可贵矣。
jīn cǎi huò yóu xiǎn xíng zhě zhe zhī piān yǐ xù zhèng fù fù zi zi fú fū fù fù zhī yì yún
今采获尤显行者著之篇,以绪正父父、子子、夫夫、妇妇之懿云。
lǐ dé wǔ qī péi zì shū yīng ān yì gōng ju zhī nǚ yǐ xiào wén xiāng dǎng
李德武妻裴,字淑英,安邑公矩之女,以孝闻乡党。
dé wǔ zài duò zuò shì xǐ lǐng nán shí jià fāng yú suì ju biǎo lí hūn
德武在隋,坐事徙岭南, 时嫁方逾岁,矩表离婚。
dé wǔ wèi péi yuē wǒ fāng biǎn wú hái lǐ jūn bì lì tā zú wū cǐ cháng jué yǐ
德武谓裴曰:“我方贬,无还理,君必俪它族,于此长决矣。
dá yuē fu tiān yě kě bèi hu
”答曰:“夫,天也,可背乎?
yuàn sǐ wú tā
愿死无它。
yù gē ěr shì bǎo mǔ chí bù xǔ
”欲割耳誓,保姆持不许。
fu yīn wèi suì shí sù wàng péi zhì lǐ wéi jǐn
夫姻媦, 岁时塑望裴致礼惟谨。
jū bù yù xūn zé
居不御薰泽。
dú liè nǚ zhuàn jiàn shù bù gēng jià zhě wèi rén yuē bù jiàn èr tíng fù rén zhī cháng hé yì ér zài zhī shū
读《列女传》,见述不更嫁者,谓人曰:“不践二廷,妇人之常,何异而载之书?
hòu shí nián dé wǔ wèi hái ju jué jià zhī duàn fà bù shí ju zhī bù néng duó tīng zhī
”后十年,德武未还,矩决嫁之,断发不食, 矩知不能夺,听之。
dé wǔ gèng qǔ cuān zhū shì yù shè hái zhōng dào wén qí wán jié nǎi qiǎn hòu qī wèi fū fù rú chū
德武更娶汆朱氏,遇赦还,中道闻其完节,乃遣后妻,为夫妇如初。
yáng qìng qī wáng zhě shì chōng zú zhī nǚ
杨庆妻王者,世充足之女。
qìng yǐ hé jiān wáng zǐ wèi xún wáng shǒu xíng yáng xiàn wū shì chōng gù shì chōng qī zhī yòng wèi guǎn zhōu cì shǐ
庆以河间王子为郇王,守荥阳,陷于世充,故世充妻之,用为管州刺史。
tài zōng gōng luò yáng qìng móu yǔ wáng guī táng xiè yuē zhèng yǐ wǒ fèng jī zhǒu zhě zhui gōng zhī xīn jīn fù ēn bèi yì zì wèi shēn móu kě ruò hé
太宗攻洛阳,庆谋与王归唐,谢曰:“郑以我奉箕帚者,缀公之心,今负恩背义,自为身谋,可若何?
zhì cháng ān zé gōng jiā bì ěr yuàn sòng wǒ huán dōng dōu
至长安,则公家婢耳,愿送我还东都。
qìng bù tīng wáng wèi zuǒ yòu yuē táng shèng zé zhèng miè zhèng ān zé wú fu sǐ ruò shì shēng hé yì
” 庆不听,王谓左右曰:“唐胜则郑灭,郑安则吾夫死,若是,生何益?
nǎi yǐn yào sǐ
”乃饮药死。
qìng rù cháo guān yí zhōu cì shǐ
庆入朝,官宜州刺史。
fáng xuán líng qī lú shī qí shì
房玄龄妻卢,失其世。
xuán líng wēi shí bìng qiě sǐ wěi yuē wú bìng jí jūn nián shào bù kě guǎ jū shàn shì hòu rén
玄龄微时,病且死,诿曰:“吾病革,君年少,不可寡居,善事后人。
lú qì rén zhàng zhōng tī yī mù shì xuán líng míng wú tā
”卢泣人帐中,剔一目示玄龄,明无它。
huì xuán líng liáng yù lǐ zhī zhōng shēn
会玄龄良愈,礼之终身。
wáng lán yīng zhě dú hú shī rén zhī mǔ
王兰英者,独狐师仁之姆。
shī rén fù wǔ dū móu guī táng wáng shì chōng shā zhī
师仁父武都谋归唐,王世充杀之。
shī rén shǐ sān suì miǎn sǐ jìn gù lán yīng qǐng kūn qián de bǎo yǎng xǔ zhī
师仁始三岁,免死禁锢,兰英请髡钳得保养,许之。
shí sāng luàn è sǐ zhě jiè jiè yóu gài dào lù yǐ shí shī rén shēn dàn tǔ yǐn shuǐ
时丧乱,饿死者藉藉,游丐道路以食师仁,身啖土饮水。
hòu zhà wèi cǎi xīn qiè shī rén guī jīng shī
后诈为采新,窃师仁归京师。
gāo zǔ jiā qí yì zhào fēng lán yīng yǒng shòu xiāng jūn
高祖嘉其义,诏封兰英永寿乡君。
yáng sān ān qī li jīng zhào gāo líng rén
杨三安妻李,京兆高陵人。
jiù gū wáng sān ān yòu sǐ zi yòu gū jù huà tián yè fǎng fán sān nián zàng jiù gū jí fū xiōng dì fán qī sàng yuǎn jìn jiē tì
舅姑亡,三安又死,子幼,孤窭,画田夜纺,凡三年,葬舅姑及夫兄弟凡七丧,远近嗟涕。
tài zōng wén ér yì zhī cì bó sān bǎi duàn qiǎn zhōu xiàn cún wèn miǎn qí yáo yì
太宗闻而异之,赐帛三百段,遣州县存问, 免其徭役。
fán huì rén mǔ jìng pú zhōu hé dōng rén zì xiàng zi
樊会仁母敬,蒲州河东人,字象子。
jī ér shēng huì rén
笄而生会仁。
fu sǐ shì jiù gū xiáng shùn
夫死,事舅姑祥顺。
jiā yǐ qí shǎo sú jià zhī qián yuē hūn wū lǐ rén zhì qī yáng wèi mǔ bìng shǐ guī shì
家以其少,俗嫁之,潜约婚于里人,至期,阳为母病,使归视。
jìng zhì zhī jiàn shào nǎi wài wèi bù zhī zhě sī wèi huì rén yuē wú shuāng chù bù sǐ zhě yǐ mǔ lǎo ér yòu jīn jiù jiāng duó wú zhì rǔ yún hé
敬至,知见绍,乃外为不知者,私谓会仁曰:“吾孀处不死者,以母老儿幼,今舅将夺吾志,汝云何?
huì rén qì jìng yuē r wú tí
”会仁泣,敬曰:“儿毋啼!
nǎi sì xì dùn qù jiā zhuī jí bàn dào yǐ sǐ zì shǒu nǎi ba
”乃伺隙遁去,家追及半道,以死自守,乃罢。
huì rén wèi guàn zú shí jìng mǔ yòu zhōng jì zàng wèi suǒ qīn yuē mǔ sǐ zǐ wáng hé shēng wèi
会仁未冠卒,时敬母又终,既葬,谓所亲曰:“母死子亡,何生为!
bù shí shù rì sǐ wén zhě lián zhī
”不食数日死,闻者怜之。
wèi xiào nǚ jiàng zhōu xià rén zì wú jì
卫孝女,绛州夏人,字无忌。
fù wèi xiāng rén wèi zhǎng zé suǒ shā wú jì fu liù suì wú xiōng dì mǔ gǎi jià
父为乡人卫长则所杀,无忌甫六岁,无兄弟,母改嫁。
dǎi zhǎng zhì bào fù chóu
逮长,志报父仇。
huì cóng fù dà yán kè zhǎng zé zài zuò wú jì dǐ yǐ pì shā zhī
会从父大延客,长则在坐,无忌抵以甓,杀之。
yì lì chēng fù yuān yǐ bào qǐng jiù xíng
诣吏称父冤已报,请就刑。
xún chá shǐ chǔ suì liáng yǐ wén tài zōng miǎn qí zuì gěi yì xǐ yōng zhōu cì tián zhái
巡察使褚遂良以闻,太宗免其罪,给驿徙雍州,赐田宅。
zhōu xiàn yǐ lǐ jià zhī
州县以礼嫁之。
zhèng yì zōng qī lú zhě fàn yáng shì zú yě
郑义宗妻卢者,范阳士族也。
shè shū shǐ shì jiù gū gōng shùn
涉书史,事舅姑恭顺。
yè yǒu dào chí bīng jié qí jiā rén jiē nì cuàn wéi gū bù néng qù lú mào rèn lì gū cè wèi zéi zuó chuí jǐ sǐ
夜有盗持兵劫其家,人皆匿窜,惟姑不能去,卢冒刃立姑侧,为贼捽捶几死。
zéi qù rén wèn hé wéi bù jù dá yuē rén suǒ yǐ yì niǎo shòu zhě yǐ qí yǒu rén yì yě
贼去,人问何为不惧,答曰: “人所以异鸟兽者,以其有仁义也。
jīn lián lǐ jí nàn shàng xiāng fù kuàng gū kě wěi qì yá
今怜里急难尚相赴,况姑可委弃邪?
ruò bǎi yǒu yī wēi wǒ bù dé dú shēng
若百有一危,我不得独生。
gū yuē suì hán rán hòu zhī sōng bǎi hòu diāo wú nǎi jīn jiàn fù zhī xīn
”姑曰:“岁寒然后知松柏后凋,吾乃今见妇之心。
liú jì qī xià hóu huá zhōu zuò chéng rén zì suì jīn
刘寂妻夏侯,滑州胙城人,字碎金。
fù cháng yún wèi yán chéng chéng sàng míng
父长云为盐城丞,丧明。
shí liú yǐ shēng èr nǚ yǐ qiú yǔ liú jué guī shì fù jí
时刘已生二女矣, 求与刘绝,归侍父疾。
yòu shì hòu mǔ yǐ xiào chēng
又事后母以孝称。
wǔ nián fù wáng huǐ bù shèng sàng bèi fā xǐ xiǎn shēn fù tǔ zuò zhǒng lú qí zuǒ hán bù mián rì yī shí zhě sān nián
五年父亡,毁不胜丧,被发徙跣,身负土作冢,庐其左,寒不绵、日一食者三年。
zhào cì wù èr shí duàn sù shí shí biǎo yì mén lǘ
诏赐物二十段、粟十石,表异门闾。
hòu qí nǚ jū mǔ sāng yì rú mǔ xíng guān yòu cì sù bó biǎo qí mén
后其女居母丧,亦如母行,官又赐粟帛,表其门。
wū mǐn zhí qī zhāng zhě huàn chéng gōng jiǎn nǚ yě
于敏直妻张者,皖城公俭女也。
shēng sān suì měi fù mǔ bìng yǐ néng zhòu yè shěng shì yán sè rú chéng rén
生三岁,每父母病,已能昼夜省侍,颜色如成人。
jí zhǎng yù gōng shùn rén xiào
及长,愈恭顺仁孝。
jiǎn bìng dǔ wén zhī hào qì jǐ jué
俭病笃,闻之,号泣几绝。
jiǎn sǐ yī tòng suì zú
俭死,一恸遂卒。
gāo zōng yì qí xíng cì wù bǎi duàn yǐ zhuàng shǔ shǐ guān
高宗懿其行, 赐物百段,以状属史官。
chǔ wáng líng guī fēi shàng guān zhě xià guī shì zú yě
楚王灵龟妃上官者,下邽士族也。
líng guī chū jì āi wáng hòu ér jiù gū zài fēi zhāo xī shì fèng jǐn shén fán zhēn měi fēi jīng xiàn bù xiān cháng
灵龟出继哀王后,而舅姑在,妃朝夕侍奉, 谨甚,凡珍美,非经献不先尝。
líng guī zú jiāng zàng qián fēi wú jìn zú yì zhě yù bù jǔ fēi yuē shì zhě yǒu zhī hún kě wú tuō hu
灵龟卒,将葬,前妃无近族,议者欲不举,妃曰: “逝者有知,魂可无托乎?
nǎi bèi lǐ hé zàng
”乃备礼合葬。
wén zhě jiā tàn
闻者嘉叹。
sàng chú xiōng dì gòng yù fēi shǎo yòu wú zi kě bù yǒu xíng
丧除,兄弟共谕:“妃少, 又无子,可不有行。
qì yuē zhàng fū yǐ yì fù rén yǐ jié wǒ wèi néng xùn gōu hè shàng kě yù zhuāng zé jì tā zuò hu
”泣曰:“丈夫以义,妇人以节,我未能殉沟壑,尚可御妆泽、 祭他胙乎?
jiāng zì yì èr zhòng suì bù gǎn qiáng
”将自劓刵,众遂不敢强。
yáng shào zōng qī wáng huá zhōu huá yīn rén
杨绍宗妻王,华州华阴人。
zài bǎo ér mǔ wáng jì mǔ jū ài
在褓而母亡,继母鞠爱。
fù zhēng liáo mò jì mǔ yòu zú wáng nián shí wǔ nǎi jǔ èr mǔ jiù ér lì fù xiàng zhāo hún yǐ zàng lú mù zuǒ
父征辽殁,继母又卒,王年十五,乃举二母柩而立父象,招魂以葬,庐墓左。
yǒng huī zhōng zhào yáng shì fù zài duò shí fù mò liáo xī néng zhāo hún kè zàng
永徽中,诏:“杨氏妇在隋时, 父殁辽西,能招魂克葬。
zhì zǔ fù mǔ yíng suì qīn fú bǎn zhù āi gǎn xíng lù
至祖父母茔隧,亲服板筑,哀感行路。
yīn cì wù duàn bìng sù yǐ quē biǎo mén
”因赐物段并粟, 以阙表门。
gǔ xiào nǚ pú zhōu juàn chéng rén
贾孝女,濮州鄄城人。
nián shí wǔ fù wèi zú rén xuán jī suǒ shā
年十五,父为族人玄基所杀。
xiào nǚ dì qiáng rén shàng yòu xiào nǚ bù kěn jià duǒ fǔ yù zhī
孝女弟强仁尚幼,孝女不肯嫁,躲抚育之。
qiáng rén néng zì shù lì jiào cì xuán jī shā zhī qǔ qí xīn gào fù mù
强仁能自树立,教伺玄基杀之,取其心告父墓。
qiáng rén yì xiàn yán zhuàng yǒu sī lùn sǐ
强仁诣县言状, 有司论死。
xiào nǚ yì què qǐng dài dì sǐ gāo zōng mǐn tàn zhào bìng miǎn zhī nèi xǐ luò yáng
孝女诣阙请代弟死,高宗闵叹,诏并免之,内徙洛阳。
lǐ shì qī wáng ā zú shēn zhōu lù chéng rén
李氏妻王阿足,深州鹿城人。
zǎo gū wú xiōng dì
早孤,无兄弟。
guī lǐ shì shù suì fu sǐ wú zi yǐ lí zǐ gāo nián wú gōng yǎng nǎi bù rěn jià
归李氏数岁,夫死无子,以嫠姊高年无供养,乃不忍嫁。
huà gēng yè zhī néng bàn shēng shì yú èr shí nián zǐ nǎi wáng zàng sòng rú lǐ
画耕夜织,能办生事,馀二十年,姊乃亡,葬送如礼。
xiāng rén fú qí yì zhēng qiǎn nǚ qī wǎng shī qí fēng xùn
乡人服其义,争遣女妻往师其风训。
shòu zhōng wū jiā
寿终于家。
fán yàn chēn qī wèi zhě yáng zhōu rén
樊彦琛妻魏者,扬州人。
yàn chēn bìng wèi yuē gōng bìng qiě dǔ bù rěn gōng dú sǐ
彦琛病,魏曰:“公病且笃,不忍公独死。
yàn chēn yuē sǐ shēng cháng dào yě
”彦琛曰: “死生,常道也。
xìng yǎng zhū gū shǐ chéng lì xiāng cóng ér sǐ fēi wú qǔ yě
幸养诸孤使成立,相从而死,非吾取也。
yàn chēn zú zhí xú jìng yè nán xiàn bīng zhōng
”彦琛卒,值徐敬业难, 陷兵中。
wén qí zhī yīn lìng gǔ zhēng wèi yuē fu wáng bù sǐ ér bī wǒ guǎn xián huò yóu wǒ fā
闻其知音,令鼓筝,魏曰:“夫亡不死,而逼我管弦,祸由我发。
yǐn dāo zhǎn qí zhǐ
”引刀斩其指。
jūn wǔ yù qiáng qī zhī gù jù bù cóng nǎi fáng nǐ jǐng yuē cóng wǒ zhě bù sǐ
军伍欲强妻之,固拒不从,乃妨拟颈曰:“从我者不死。
wèi lì shēng yuē gǒu dào nǎi yù rǔ rén sù sǐ wú zhì yě
”魏厉声曰: “狗盗,乃欲辱人,速死,吾志也!
nǎi jiàn hài wén zhě shāng zhī
”乃见害,闻者伤之。
li shē mǔ zhě shī qí shì
李畲母者,失其氏。
yǒu yuān shí
有渊识。
shē wèi jiān chá yù shǐ de bǐng mǐ liàng zhī sān hú ér yíng wèn wū shǐ yuē yù shǐ mǐ bù gài yě
畲为监察御史,得禀米,量之三斛而赢,问于史, 曰:“御史米,不概也。
yòu wèn chē yōng yǒu jǐ yuē yù shǐ bù cháng yě
”又问车庸有几,曰:“御史不偿也。
mǔ nù chì guī yú mǐ cháng qí yōng yīn qiè zé shē
”母怒,敕归馀米, 偿其庸,因切责畲。
shē hé cāng guān zì yán zhuàng zhū yù shǐ wén zhī yǒu cán sè
畲劾仓官,自言状,诸御史闻之,有惭色。
biàn nǚ li zhě nián bā suì fù wáng bìn wū táng shí nián zhāo xī lín
汴女李者,年八岁父亡,殡于堂十年,朝夕临。
jí jī mǔ yù jià zhī
及笄,母欲嫁之。
duàn fà gài zhōng yǎng
断发,丐终养。
jū mǔ sāng āi háo guò rén zì pǐ zàng jù zhōu lǐ sòng zàng qiān yú rén
居母丧,哀号过人,自庀葬具,州里送葬千馀人。
lú wū mù péng tóu xiǎn ér fù tǔ yǐ wán yuán yíng shí sōng shù bǎi
庐于墓,蓬头,跣而负土, 以完园茔,莳松数百。
wǔ hòu shí àn chá shǐ xuē jì chǎng biǎo zhī zhào shù quē mén lǘ
武后时,按察使薛季昶表之,诏树阙门闾。
cuī huì qī lú zhě luán tái shì láng xiàn zhī nǚ
崔绘妻卢者,鸾台侍郎献之女。
xiàn yǒu měi míng
献有美名。
huì sàng lú nián shào jiā yù jià zhī lú chēng jí bù xǔ
绘丧,卢年少,家欲嫁之,卢称疾不许。
nǚ xiōng shì gōng bù shì láng li sī chōng zǎo wáng
女兄适工部侍郎李思冲,早亡。
sī chōng fāng xiǎn zhòng biǎo qiú jì shì zhào xǔ jiā nèi wài yīn jiē rán kě
思冲方显重,表求继室,诏许,家内外姻皆然可。
sī chōng guī bì sān bǎi yú lú bù kě yuē wú qǐ zài rǔ wū rén hu
思冲归币三百舆,卢不可,曰:“吾岂再辱于人乎?
níng méi shēn wèi bì
宁没身为婢。
shì xī chū zì dòu fèn huì miàn hái cuī shě duàn fà zì shì
”是夕, 出自窦,粪秽〓面,还崔舍,断发自誓。
sī chōng yǐ wén wǔ hòu bù duó yě zhào wèi fú tú pǐ yǐ zhōng
思冲以闻,武后不夺也,诏为浮屠庀以终。
jiān zhēn jié fù li zhě nián shí qī jià wèi zhèng lián qī
坚贞节妇李者,年十七,嫁为郑廉妻。
wèi yú nián lián sǐ cháng bù yī shū shí
未逾年,廉死,常布衣蔬食。
yè hū mèng nán zi qiú wèi qī chū bù xǔ hòu shuò shuò mèng zhī
夜忽梦男子求为妻,初不许,后数数梦之。
li zì yí róng mào wèi shuāi chǒu suǒ zhào yě jí jié fà má yī bù xūn shì gòu miàn chén fū zì shì bù fù mèng
李自疑容貌未衰丑所召也,即截发,麻衣,不薰饰,垢面尘肤,自是不复梦。
cì shǐ bái dà wēi qīn qí cāo hào jiān zhēn jié fù biǎo jīng mén quē míng suǒ jū yuē jié fù lǐ
刺史白大威钦其操,号坚贞节妇,表旌门阙,名所居曰节妇里。
fú fèng qī mǒu shì zì yù yīng yóu shū měi
符凤妻某氏,字玉英,尤姝美。
fèng yǐ zuì xǐ dān zhōu zhì nán hǎi wèi liáo zéi suǒ shā xié yù yīng sī zhī duì yuē yī fù rén bù zú shì zhòng nán zǐ qǐng tuī yī cháng zhě
凤以罪徙儋州,至南海,为獠贼所杀,胁玉英私之,对曰:“一妇人不足事众男子,请推一长者。
zéi rán zhī
”贼然之。
nǎi qǐng gēng yī yǒu qǐng shèng fú lì wū zhōu mà yuē shòu zéi rǔ bù rú sǐ
乃请更衣,有顷, 盛服立于舟,骂曰:“受贼辱,不如死!
zì chén wū hǎi
”自沉于海。
gāo ruì qī qín
高叡妻秦。
ruì wèi zhào zhōu cì shǐ wèi mò chuò suǒ gōng
叡为赵州刺史,为默啜所攻。
zhōu xiàn ruì yǎng yào bù sǐ zhì mò chuò suǒ shì yǐ dòu dài yì páo yuē jiàng wǒ cì ěr guān
州陷,叡仰药不死,至默啜所,示以窦带异袍,曰:“降我,赐尔官;
bù jiàng qiě sǐ
不降,且死。
ruì shì qín qín yuē jūn shòu tiān zǐ ēn dāng yǐ sǐ bào zéi yī pǐn guān ān zú róng
”叡视秦,秦曰:“君受天子恩, 当以死报,贼一品官安足荣?
zì shì jiē míng mù bù yǔ
”自是皆瞑目不语。
mò chuò zhī bù kě qū nǎi shā zhī
默啜知不可屈,乃杀之。
wáng lín qī wéi zhě shì zú yě
王琳妻韦者,士族也。
lín wèi méi zhōu sī gōng cān jūn sú jiàn chǐ shèng shì wéi bù zhī yǒu zān ěr
琳为眉州司功参军,俗僭侈盛饰,韦不知有簪珥。
xun èr zi jiān bīng yǒu fǎ hòu jiē míng wén
训二子坚、冰有法,后皆名闻。
lín zú shí wéi nián èr shí wǔ jiā yù qiáng jià zhī wéi gù jù zhì bù tīng yīn lè chù yī shì huò zhōng rì bù shí
琳卒时,韦年二十五,家欲强嫁之,韦固拒,至不听音乐,处一室,或终日不食。
zú nián qī shí wǔ zhe nǚ xun xíng wū shì
卒年七十五,著《女训》行于世。
lú wéi qīng qī xú zī zhōu rén shì kè chén liú
卢惟清妻徐,淄州人,世客陈留。
wéi qīng shì lì jiào shū láng
惟清仕历校书郎。
xú nǚ xiōng zhī fu li yi dé yǐ zuì chì wéi qīng zuò liáo yīn biǎn bō chuān wèi
徐女兄之夫李宜得以罪斥, 惟清坐僚姻,贬播川尉。
xú huán xiāng lǐ lì shí chì qiān gāo cǎi chī bù yù
徐还乡里,粝食,斥铅膏,采𫄨不御。
huì dà shè xú jiān guān yíng wéi qīng zhì jīng zhōu wén wéi qīng sǐ èr rán nú jiāng jié xú guī xià jiāng xú zhī zhī shù qí zuì nú bù gǎn bī jié qí zī qù
会大赦,徐间关迎惟清,至荆州,闻惟清死,二髯奴将劫徐归下江,徐知之,数其罪,奴不敢逼,劫其赀去。
xú bèi dào xíng zhì bō chuān zú jiǎn liú xiě de wéi qīng hù yǐ sàng hái yuè suì zhì luò yáng
徐倍道行至播川,足茧流血,得惟清户,以丧还,阅岁至洛阳。
jì zàng yǐ wú zi zhōng fú hái chén liú
既葬,以无子,终服还陈留。
biàn zhōu cì shǐ qí hàn gāo qí jié sòng ér shī zhī
汴州刺史齐瀚高其节,颂而诗之。
ráo é zì qióng zhēn ráo zhōu lè píng rén
饶娥字琼真,饶州乐平人。
shēng xiǎo jiā qín zhī rèn pō zì xiū zhěng
生小家,勤织纴,颇自修整。
fù jī yú wū jiāng yù fēng tāo zhōu fù shī bù chū
父𪟝,渔于江,遇风涛,舟覆,尸不出。
é nián shí sì kū shuǐ shàng bù shí sān rì sǐ
娥年十四,哭水上,不食三日死。
é dà zhèn diàn shuǐ chóng duō sǐ fù shī fú chū xiāng rén yì zhī guī fèng jù lǐ zàng fù jí é pó shuǐ zhī yīn
俄大震电,水虫多死,父尸浮出,乡人异之,归赗具礼,葬父及娥鄱水之阴。
xiàn lìng wèi zhòng guāng jié qí mù
县令魏仲光碣其墓。
jiàn zhōng chū chù zhì shǐ zhèng shū zé biǎo jīng qí lǘ hé dōng liǔ zōng yuán wèi lì bēi yún
建中初,黜陟使郑淑则表旌其闾,河东柳宗元为立碑云。
dòu bó nǚ zhòng nǚ jīng zhào fèng tiān rén
窦伯女、仲女,京兆奉天人。
yǒng tài zhōng yù zéi xíng piāo èr nǚ zì nì shān gǔ zéi jī ér de zhī jiāng bī yǐ sī
永泰中,遇贼行剽,二女自匿山谷,贼迹而得之, 将逼以私。
xíng lín dà gǔ bó yuē wǒ qǐ shòu wū wū zéi
行临大谷,伯曰:“我岂受污于贼!
nǎi zì tóu xià zéi dà hài
”乃自投下,贼大骇。
é ér zhòng yì yuè ér zhuì
俄而仲亦跃而坠。
jīng zhào yǐn dì wǔ qí biǎo qí liè xíng zhào jīng mén lǘ miǎn qí jiā yáo yì guān wèi pǐ zàng
京兆尹第五琦表其烈行,诏旌门闾,免其家徭役,官为庀葬。
lú fu qī li qín zhōu chéng jì rén
卢甫妻李,秦州成纪人。
fù lán yǒng tài chū wèi qí lìng
父澜,永泰初为蕲令。
liáng sòng bīng xìng lán yù jiàng jù zéi shù qiān rén
梁、宋兵兴,澜谕降剧贼数千人。
cì shǐ cáo shēng xí zéi bài zhī
刺史曹升袭贼,败之。
zéi yí lán mài jǐ zhí lán jí qí dì bó xiōng dì zhēng xiāng dài sǐ li jiàn fù bèi yīn yì qǐng dài fù suì jiē yù hài
贼疑澜卖己,执澜及其弟渤,兄弟争相代死,李见父被殷,亦请代父,遂皆遇害。
yòu yǒu wáng fàn qī péi zhě yì fú zéi zhōng yù wū zhī mà yuē wú yì guān zi qǐ ài shēng shòu wū xié
又有王泛妻裴者,亦俘贼中,欲污之,骂曰:“吾,衣冠子,岂爱生受污邪!
zéi lín yǐ bīng mà bù zhǐ nǎi zhī jiě yān
” 贼临以兵,骂不止,乃支解焉。
xuān wèi shǐ li jì qīng wén zhuàng zhào zèng li zhě chāng xiàn jūn péi hé dōng xiàn jūn lán bó bìng zèng guān
宣慰使李季卿闻状,诏赠李者昌县君、裴河东县君,澜、渤并赠官。
zōu dài zhēng qī báo zhě cóng shì zhēng guān jiāng yīn
邹待征妻薄者,从侍征官江阴。
yuán zhāo luàn báo wèi zéi suǒ lüè jiāng wū zhī bù cóng
袁晁乱,薄为贼所掠,将污之,不从。
yǔ jiā ǎo shǐ bào dài zhēng yuē wǒ yì bù rǔ
语家媪使报待征曰:“我义不辱。
jí sǐ wū shuǐ
”即死于水。
zéi qù de qí shī
贼去,得其尸。
yì shēng dòng jiāng nán wén rén li huá zuò āi jié fù fù
义声动江南,闻人李华作 《哀节妇赋》。
jīn jié fù zhě ān nán zéi shuài táo qí liàng zhī mǔ yě
金节妇者,安南贼帅陶齐亮之母也。
cháng yǐ zhōng yì huì qí liàng wán bù shòu suì jué zhī
常以忠义诲齐亮,顽不受,遂绝之。
zì tián ér shí fǎng ér yī zhōu lǐ jīn fǎ yān
自田而食,纺而衣,州里矜法焉。
dà lì chū zhào cì liǎng dīng shì yǎng běn dào shǐ sì shí cún wèn zhōng shēn
大历初,诏赐两丁侍养,本道使四时存问终身。
gāo mǐn nǚ míng mèi mei fù yàn zhāo shì li zhèng jǐ
高愍女名妹妹,父彦昭事李正己。
jí nà jù mìng zhì qí qī zǐ shǐ shǒu pú yáng
及纳拒命,质其妻子,使守濮阳。
jiàn zhōng èr nián qiè chéng guī hé nán dū tǒng liú xuán zuǒ nà tú qí jiā
建中二年, 挈城归河南都统刘玄佐,纳屠其家。
shí nǚ qī suì mǔ li lián qí yòu qǐng miǎn sǐ wèi bì xǔ zhī
时女七岁,母李怜其幼,请免死为婢,许之。
nǚ bù kěn yuē mǔ xiōng mián bù miǎn hé lài ér shēng
女不肯,曰:“母兄绵不免,何赖而生?
mǔ xiōng jiāng bèi xíng biàn bài sì fāng
”母兄将被刑,遍拜四方。
nǚ wèn gù dá yuē shén kě qí yě
女问故,答曰: “神可祈也。
nǚ yuē wǒ jiā yǐ zhōng yì zhū shén shàng hé zhī ér bài zhī
”女曰:“我家以忠义诛,神尚何知而拜之!
wèn fù zài suǒ xī xiàng kū zài bài jiù sǐ
”问父在所,西向哭, 再拜就死。
dé zōng hài tàn zhào tài cháng shì yuē mǐn
德宗骇叹,诏太常谥曰愍。
zhū rú zhēng wèi zhī lěi
诸儒争为之诔。
yàn zhāo cóng xuán zuǒ jiù níng líng fù biàn zhōu lèi gōng shòu yǐng zhōu cì shǐ
彦昭从玄佐救宁陵,复汴州,累功授颍州刺史。
cháo tíng lù qí zhōng jū zhōu èr shí nián bù xǐ zú zèng shǎn zhōu dū dū
朝廷录其忠,居州二十年不徙, 卒赠陕州都督。
yáng liè fù zhě li kǎn qī yě
杨烈妇者,李侃妻也。
jiàn zhōng mò li xī liè xiàn biàn móu xí chén zhōu
建中末,李希烈陷汴,谋袭陈州。
kǎn wèi xiàng chéng lìng xī liè fēn bīng shù qiān lüè dìng zhū xiàn kǎn yǐ chéng xiǎo zéi ruì yù táo qù fù yuē kòu zhì dāng shǒu lì bù zú zé sǐ yān
侃为项城令,希烈分兵数千略定诸县,侃以城小贼锐,欲逃去,妇曰:“寇至当守,力不足,则死焉。
jūn ér táo shàng shuí shǒu
君而逃,尚谁守?
kǎn yuē bīng shǎo cái fá ruò hé
”侃曰:“兵少财乏,若何?
fù yuē xiàn bù shǒu zé de zéi de yě cāng lǐn fǔ kù jiē qí jī yě bǎi xìng jiē qí zhàn shì yě wū guó jiā hé yǒu
”妇曰:“县不守,则地贼地也, 仓廪府库皆其积也,百姓皆其战士也于国家何有?
qǐng zhòng shǎng mù sǐ shì shàng kě jì
请重赏募死士,尚可济。
kǎn nǎi zhào lì mín rù tíng zhōng yuē lìng chéng ruò zhǔ yě rán mǎn suì zé qù fēi rú lì mín shēng cǐ tǔ yě fén mù cún yān yi xiāng yǔ sǐ shǒu rěn shī shēn běi miàn fèng zéi hu
”侃乃召吏民入廷中曰:“令诚若主也,然满岁则去,非如吏民生此土也,坟墓存焉,宜相与死守,忍失身北面奉贼乎?
zhòng qì xǔ nuò
”众泣,许诺。
nǎi xùn yuē yǐ wǎ shí jī zéi zhě shǎng qiān qián
乃徇曰:“以瓦石击贼者,赏千钱;
yǐ dāo shǐ shā zéi zhě wàn qián
以刀矢杀贼者,万钱。
de shù bǎi rén
”得数百人。
kǎn lǜ yǐ chéng chéng fù shēn zì xìn yǐ xiǎng zhòng
侃率以乘城,妇身自衅以享众。
bào zéi yuē xiàng chéng fù lǎo yì bù xià zéi de wú chéng bù zú wèi wēi yi jí qù
报贼曰:“项城父老义不下贼,得吾城不足为威,宜亟去;
tú shī lì wú yì yě
徒失利,无益也。
zéi dà xiào
”贼大笑。
kǎn zhōng liú shǐ huán jiā fù zé yuē jūn bù zài rén shuí kěn gù
侃中流矢,还家,妇责曰:“君不在,人谁肯固?
sǐ wū wài yóu yù wū zhuàng yě
死于外,犹愈于状也。
kǎn jù dēng chéng
”侃遽登城。
huì zéi jiāng zhōng shǐ sǐ suì yǐn qù xiàn zú wán
会贼将中矢死,遂引去,县卒完。
zhào qiān kǎn tài píng lìng
诏迁侃太平令。
xiān shì wàn suì tōng tiān chū qì dān kòu píng zhōu zōu bǎo yīng wèi cì shǐ chéng qiě xiàn qī xī lǜ jiā tóng nǚ dīng chéng chéng bù xià zéi zhào fēng chéng jié fū rén
先是万岁通天初,契丹寇平州,邹保英为刺史,城且陷,妻奚率家僮女丁乘城, 不下贼,诏封诚节夫人。
mò chuò gōng fēi hú xiàn lìng gǔ xuán yīng qī gāo néng gù shǒu lǔ yǐn qù zhào fēng xùn zhōng xiàn jūn
默啜攻飞狐,县令古玄应妻高能固守,虏引去,诏封徇忠县君。
shǐ sī míng zhī pàn wèi zhōu nǚ zǐ hóu huá zhōu nǚ zǐ táng qīng zhōu nǚ zǐ wáng xiāng yǔ shà xuè fù xíng yíng tǎo zéi huá pú jié dù shǐ xǔ shū jì biǎo qí zhōng jiē bǔ guǒ yì
史思明之叛,卫州女子侯、滑州女子唐、青州女子王,相与歃血赴行营讨贼, 滑濮节度使许叔冀表其忠,皆补果毅。
suī gǎn jué bù wàng wū guó rán bù rú yáng liè fù kǎi kāng zhī jūn chén dà yì yún
虽敢决不忘于国,然不如杨烈妇慨慷知君臣大义云。
jiǎ zhí yán qī dǒng
贾直言妻董。
zhí yán zuò shì biǎn lǐng nán yǐ qī shǎo nǎi jué yuē shēng sǐ bù kě qī wú qù kě jí jià wú xū yě
直言坐事,贬岭南,以妻少,乃诀曰:“生死不可期,吾去,可亟嫁,无须也。
dǒng bù dá yǐn shéng shù fà fēng yǐ bó shǐ zhí yán shǔ yuē fēi jūn shǒu bù jiě
”董不答,引绳束发,封以帛,使直言署,曰:“非君手不解。
zhí yán biǎn èr shí nián nǎi hái shǔ bó wǎn rán
” 直言贬二十年乃还,署帛宛然。
jí tāng mù fā duò wú yú
及汤沐,发堕无馀。
li xiào nǚ zhě míng miào fǎ yíng zhōu bó yě rén
李孝女者,名妙法,瀛州博野人。
ān lù shān luàn bèi jié xǐ tā zhōu
安禄山乱,被劫徙它州。
wén fù wáng yù jiàn dào bēn sàng yī zi bù rěn qù gē yī rǔ liú yǐ xíng
闻父亡,欲间道奔丧,一子不忍去,割一乳留以行。
jì zhì fù yǐ zàng hào yǒng qǐng kāi fù mù yǐ shì zōng zú bù xǔ
既至,父已葬,号踊请开父墓以视,宗族不许。
fù chí dāo cì xīn nǎi wèi kāi
复持刀刺心,乃为开。
jiàn guān shé qù chén fā zhì shì zhī
见棺,舌去尘,发治拭之。
jié lú mù zuǒ shǒu zhí sōng bǎi yǒu yì niǎo zhì
结庐墓左,手植松柏,有异鸟至。
hòu mǔ bìng huò bù shí yǐn nǚ zhōng rì wèi cháng shì bǐ zhù jí wáng cì xuè shū wū mǔ bì ér zàng lú mù zhōng shēn
后,母病,或不食饮,女终日未尝视匕箸,及亡,刺血书于母臂而葬,庐墓终身。
li tuān qī mǒu shì
李湍妻某氏。
tuān jí wú yuán jì jūn yuán hé zhōng zì bá guī niǎo zhòng yìn qī wèi zéi fù ér jī shí zhī jiāng sǐ yóu hào tuān yuē shàn shì niǎo pú yè
湍籍吴元济军,元和中,自拔归鸟重胤,妻为贼缚而脔食之,将死,犹号湍曰:“善事鸟仆射!
guān zhě tàn qì
”观者叹泣。
zhòng yìn qǐng yǐ qí shì shǔ shǐ guān zhào kě
重胤请以其事属史官,诏可。
dǒng chāng líng mǔ yáng shì jū cài
董昌龄母杨,世居蔡。
chāng líng gēng shì wú shǎo yáng zhì yuán jì shí wèi wú fáng lìng
昌龄更事吴少阳,至元济时,为吴房令。
mǔ cháng mì jiè yuē nì shùn chéng bài r kě tú zhī
母常密戒曰: “逆顺成败,儿可图之。
chāng líng wèi jué tú yǎn chéng yáng fù yuē nì zéi qī tiān shén suǒ bù fú
”昌龄未决,徒郾城,杨复曰:“逆贼欺天,神所不福。
dāng nì jiàng wú yǐ wǒ lèi
当逆降,无以我累。
r wèi zhōng chén wú sǐ bù xián
儿为忠臣,吾死不慊。
huì wáng shī bī yǎn chéng chāng líng nǎi jiàng
”会王师逼郾城,昌龄乃降。
xiàn zōng xǐ jí bài yǎn chéng lìng jiān jiān chá yù shǐ chāng líng xiè yuē mǔ zhī xun yě chén hé néng
宪宗喜, 即拜郾城令兼监察御史,昌龄谢曰:“母之训也,臣何能!
dì jiē tàn
”帝嗟叹。
yuán jì qiú yáng yù shā zhě lǚ yǐ
元济囚杨, 欲杀者屡矣。
cài píng ér mǔ zài chén xǔ jié dù li xùn biǎo zhī fēng běi píng jùn tài jūn
蔡平而母在,陈许节度李逊表之,封北平郡太君。
wáng xiào nǚ xú zhōu rén zì hé zi
王孝女,徐州人,字和子。
yuán hé zhōng fù xiōng jiē fáng qiū zhūn jīng zhōu yè fán kòu biān bìng zhàn sǐ
元和中,父兄皆防秋屯泾州,叶蕃寇边,并战死。
hé zi nián shí qī dān shēn bèi fā tú xiǎn suō shang dǐ jīng zhūn rì gài dài hù èr sàng hái zàng wū xiāng zhí sōng bǎi jiǎn fā huài róng lú mù suǒ
和子年十七,单身被发徒跣蓑裳抵泾屯,日丐贷,护二丧还,葬于乡,植松柏,翦发坏容,庐墓所。
jié dù shǐ wáng zhì xìng bái zhuàng zhào jīng qí mén
节度使王智兴白状,诏旌其门。
duàn jū zhēn qī xiè zì xiǎo é hóng zhōu yù zhāng rén
段居贞妻谢,字小娥,洪州豫章人。
jū zhēn běn lì yáng xiá shǎo nián zhòng qì jué qǔ suì yú yǔ xiè fù tóng gǔ jiāng hú shàng bìng wèi dào suǒ shā
居贞本历阳侠少年,重气决,娶岁馀,与谢父同贾江湖上,并为盗所杀。
xiǎo é fù jiāng liú shāng nǎo zhé zú rén jiù yǐ miǎn
小娥赴江流,伤脑折足,人救以免。
zhuǎn cè gài shí zhì shàng yuán mèng fù jí fū gào suǒ shā zhǔ míng lí xī qí wén wèi shí èr yán chí wèn nèi wài yīn mò néng xiǎo
转侧丐食至上元,梦父及夫告所杀主名,离析其文为十二言,持问内外姻,莫能晓。
lǒng xī li gōng zuǒ yǐn zhàn de qí yì yuē shā ruò fù zhě bì shēn lán ruò tiān bì shēn chūn shì yǐ shì qiú zhī
陇西李公佐隐占得其意,曰:“杀若父者必申兰,若天必申春,试以是求之。
xiǎo é qì xiè
”小娥泣谢。
zhū shēn nǎi míng dào wáng mìng zhě yě
诸申,乃名盗亡命者也。
xiǎo é guǐ fú wèi nán zǐ yǔ yōng bǎo zá
小娥诡服为男子,与佣保杂。
wù sè suì yú de lán wū jiāng zhōu chūn wū dú shù pǔ
物色岁馀,得兰于江州,春于独树浦。
lán yǔ chūn cóng xiōng dì yě
兰与春,从兄弟也。
xiǎo é tuō yòng lán jiā rì yǐ hù xìn zì xiào lán yǐ zhī suī bāo jū wú bù wěi
小娥托佣兰家,日以护信自效,兰〓倚之,虽包苴无不委。
xiǎo é jiàn suǒ dào duàn xiè fú yòng gù zài yì zhī suǒ mèng bù yí
小娥见所盗段、谢服用故在,益知所梦不疑。
chū rù èr jī cì qí biàn
出入二箕,伺其便。
tā rì lán jǐn jí qún tōu shāi jiǔ lán yǔ chūn zuì wò lú
它日兰尽集群偷酾酒,兰与春醉,卧庐。
xiǎo é bì hù bá pèi dāo zhǎn lán shǒu yīn dà hū bǔ zéi
小娥闭户,拔佩刀斩兰首,因大呼捕贼。
xiāng rén qiáng jiù qín chūn de zāng qiān wàn qí dǎng shù shí
乡人墙救, 禽春,得赃千万,其党数十。
xiǎo é xī shū qí rén shàng zhī guān jiē dǐ sǐ nǎi shǐ zì yán zhuàng
小娥悉疏其人上之官,皆抵死,乃始自言状。
cì shǐ zhāng xī jiā qí liè bái guān chá shǐ shǐ bù wéi qǐng
刺史张锡嘉其烈,白观察使,使不为请。
hái yù zhāng rén zhēng pìn zhī bù xǔ
还豫章,人争聘之,不许。
zhù fā shì fú tú dào gòu yī lì fàn zhōng shēn
祝发事浮屠道,垢衣粝饭终身。
yáng hán qī xiāo fù lì wèi fǔ zhōu zhǎng shǐ yǐ guān zú mǔ yì wáng
杨含妻萧,父历,为抚州长史,以官卒,母亦亡。
xiāo nián shí liù yǔ wèi jiē sháo shū huǐ mào zài èr sàng huán xiāng lǐ pín bù néng gěi zhōu yōng cì xuān zhōu zhàn niǎo shān zhōu zǐ wěi jiù qù
萧年十六,与谓皆韶淑,毁貌,载二丧还乡里,贫不能给舟庸,次宣州战鸟山,舟子委柩去。
xiāo jié lú shuǐ bīn yǔ bì chuān kuàng nà guān chéng fén shí sōng bǎi zhāo xī lín yǒu xún niǎo gǎo tù jūn zhī zhī xiáng
萧结庐水滨,与婢穿圹纳棺成坟,莳松柏,朝夕临,有驯鸟、缟兔、菌芝之祥。
zhǎng lǎo děng wéi lì shě suì shí jìn sù jiān
长老等为立舍,岁时进粟缣。
sàng mǎn bù shì suō rén gāo qí xíng
丧满不释蓑,人高其行。
huò qǐng hūn nǚ yuē wǒ ruò bù néng běi hái jūn chéng wèi wǒ zhì èr jiù zàng gù lǐ qǐng shì jūn zǐ
或请昏,女曰:“我弱不能北还,君诚为我致二柩葬故里,请事君子。
wū shì hán yǐ gāo ān wèi bà guī pìn zhī qiě qǐng rú sù
”于是,含以高安尉罢归,聘之,且请如素。
xiāo yǐ qīn wèi zàng xǔ qí zài cí qí cǎi
萧以亲未葬, 许其载,辞其采。
yǐ zàng nǎi shì fú ér guī yáng yún
已葬,乃释服而归杨云。
wéi yōng qī xiāo
韦雍妻萧。
zhāng hóng jìng zhèn yōu zhōu yě biǎo yōng zài mù fǔ
张弘靖镇幽州也,表雍在幕府。
zhū kè róng luàn yōng bèi jié
朱克融乱,雍被劫。
xiāo wén nán yǔ yōng jiē chū zuǒ yòu gé zhī bù tuì
萧闻难,与雍皆出,左右格之,不退。
yōng lín rèn xiāo hū yuē wǒ gǒu shēng wú yì yuàn jīn rì sǐ jūn qián
雍临刃,萧呼曰:“我苟生无益,愿今日死君前。
xíng zhě duàn qí bì nǎi shā yōng
”刑者断其臂,乃杀雍。
xiāo yì xiàng yàn rán guān zhě āi tàn
萧意象晏然,观者哀叹。
shì xī sǐ
是夕死。
dà hé zhōng yáng zhì chéng biǎo qí liè zhào zèng lán líng xiàn jūn
大和中,杨志诚表其烈,诏赠兰陵县君。
yōng zì hé shū zhuó jìn shì dì
雍字和叔,擢进士第。
héng fāng hòu qī chéng
衡方厚妻程。
dà hé zhōng fāng hòu wèi yōng zhōu lù shì cān jūn
大和中,方厚为邕州录事参军。
zhāo tǎo shǐ dǒng chāng líng zhì wú zhuàng fāng hòu shù zhēng shì chāng líng nù jiāng zhí fù lì cí yǐ jí bù miǎn jí yǐ sǐ gào wò guān zhōng
招讨使董昌龄治无状,方厚数争事,昌龄怒,将执付吏,辞以疾,不免,即以死告,卧棺中。
chāng líng zhī zhī shǐ hé guān shén láo
昌龄知之,使阖棺甚牢。
fāng hòu bì jiǔ yǐ zhǎo jué guān zhǎo jǐn nǎi jué
方厚闭久,以爪攫棺,爪尽乃绝。
chéng jù bìng sǐ bù gǎn kū
程惧并死,不敢哭。
chāng líng tián bù yí hòu qiǎn qí sàng
昌龄恬不疑,厚遣其丧。
chéng tú xíng zhì què xià kòu yòu yín tái mén zì èr chén yuān xià yù shǐ jū zhì yǒu shí chāng líng nǎi dé zuì
程徒行至阙下,叩右银台门,自刵陈冤,下御史鞫治有实,昌龄乃得罪。
wén zōng zhào fēng chéng wǔ chāng xiàn jūn cì yī zi jiǔ pǐn zhèng guān yuán
文宗诏封程武昌县君,赐一子九品正官员。
zhèng xiào nǚ yǎn zhōu xiá qiū rén
郑孝女,兖州瑕丘人。
fù shén zuǒ wèi guān bīng zhàn sǐ qìng zhōu
父神佐,为官兵,战死庆州。
shí mǔ yǐ wáng yòu wú xiōng dì nǚ shí nián èr shí sì jí jiǎn fā huǐ fú shēn hù sàng huán xiāng lǐ yǔ mǔ hé zàng
时母已亡,又无兄弟,女时年二十四,即翦发毁服,身护丧还乡里,与母合葬。
lú mù xià shǒu shù sōng bǎi chéng lín
庐墓下,手树松柏成林。
chū xǔ shì yá bīng li xuán qìng zhì shì xiè bù jià
初, 许适牙兵李玄庆,至是,谢不嫁。
dà zhōng zhōng yǎn zhōu jié dù shǐ xiāo chù zhuàng wū cháo yǒu zhào jīng biǎo qí lǘ
大中中,兖州节度使萧俶状于朝,有诏旌表其闾。
li tíng jié qī cuī
李廷节妻崔。
qián fú zhōng tíng jié wèi jiá chéng wèi
干符中,廷节为郏城尉。
wáng xiān zhī gōng rǔ zhōu tíng jié bèi zhí
王仙芝攻汝州,廷节被执。
zéi jiàn cuī mèi měi jiāng qī zhī gòu yuē wǒ shì rén qī sǐ wáng yǒu mìng nài hé shòu zéi wū
贼见崔妹美, 将妻之,诟曰:“我,士人妻,死亡有命,柰何受贼污?
zéi nù kū qí xīn shí zhī
”贼怒,刳其心食之。
yīn bǎo huì qī fēng áo sūn yě míng xuàn zì jǐng wén
殷保晦妻封,敖孙也,名绚,字景文。
néng wén zhāng cǎo lì
能文章、草隶。
bǎo huì lì jiào shū láng
保晦历校书郎。
huáng cháo rù cháng ān gòng nì lán líng lǐ
黄巢入长安,共匿兰陵里。
míng rì bǎo huì táo
明日,保晦逃。
zéi yuè fēng sè yù qǔ zhī gù jù
贼悦封色,欲取之,固拒。
zéi yòu shuō wàn cí bù dá
贼诱说万词,不答。
zéi nù bó rán yuē cóng zé shēng bù rán zhèng gāo wǒ jiàn
贼怒,勃然曰:“从则生,不然,正膏我剑!
fēng mà yuē wǒ gōng qīng zi shǒu zhèng ér sǐ yóu shēng yě zhōng bù rǔ nì zéi shǒu
”封骂曰:“我,公卿子,守正而死, 犹生也,终不辱逆贼手!
suì yù hài
”遂遇害。
bǎo huì guī zuǒ yòu yuē fū rén sǐ yǐ
保晦归,左右曰:“夫人死矣!
bǎo huì hào ér jué
”保晦号而绝。
dòu liè fù zhě hé nán rén cháo yì lìng huá mǒu qī
窦烈妇者,河南人,朝邑令华某妻。
chū tóng zhōu jūn luàn zhú jié dù shǐ li táng zǒu hé zhōng lìng nì wàng xiān lǐ bù zhī suǒ shě nǎi chóu jiā yě
初,同州军乱,逐节度使李瑭走河中,令匿望仙里,不知所舍乃仇家也。
yè bàn dào rù zuó lìng shǒu yù shā zhī dòu qì bì hàn kǔ chí zéi mèi zhì zhōng dāo bù jiě lìng de tuō zǒu bù sǐ zéi yì qù
夜半盗入,捽令首,欲杀之,窦泣蔽捍,苦持贼袂, 至中刀不解,令得脱走不死,贼亦去。
jīng zhào wén zhī guī jiǔ bó yī yào jǐ sǐ ér yù
京兆闻之,归酒帛医药,几死而愈。
li zhěng qī lú zhě měi zī néng zhǔ wén
李拯妻卢者,美姿,能属文。
zhěng zì chāng shí xián tōng mò zhuó jìn shì qiān lèi kǎo gōng láng zhōng
拯字昌时,咸通末擢进士,迁累考功郎中。
huáng cháo luàn bì dì píng yáng xī zōng zhào wèi hàn lín xué shì
黄巢乱,避地平阳,僖宗召为翰林学士。
dì chū bǎo jī xiàn wū sì xiāng wáng yūn
帝出宝鸡,陷于嗣襄王煴。
yūn bài zhěng sǐ lú fú shī kū
煴败,拯死,卢伏尸哭。
wáng xíng yú bīng bī zhī bù cóng xié yǐ rèn duàn yī bì sǐ
王行瑜兵逼之,不从,胁以刃,断一臂死。
shān yáng nǚ zhào zhě fù dào yán dāng lùn sǐ nǚ yì guān su yuē pò jī ér dào jiù sǐ ěr qíng yǒu kě yuán néng yuán zhī yá
山阳女赵者,父盗盐,当论死,女诣官诉曰:“迫饥而盗,救死尔,情有可原, 能原之邪?
fǒu zé qǐng jù sǐ
否则请俱死。
yǒu sī yì zhī xǔ jiǎn fù sǐ
”有司义之,许减父死。
nǚ yuē shēn jīn wèi guān suǒ cì yuàn huǐ fú yī fú tú fǎ yǐ bào
女曰:“身今为官所赐,愿毁服依浮屠法以报。
jié jié ěr zì xìn shì fù jí zú bù jià
”节截耳自信,侍父疾,卒不嫁。
zhōu dí qī mǒu shì
周迪妻某氏。
dí shàn gǔ wǎng lái guǎng líng
迪善贾,往来广陵。
huì bì shī duó luàn rén xiāng lüě mài yǐ shí
会毕师铎乱,人相掠卖以食。
dí jī jiāng jué qī yuē jīn yù guī bù liǎng quán
迪饥将绝,妻曰:“今欲归,不两全。
jūn qīn zài bù kě bìng sǐ yuàn jiàn mài yǐ jì jūn xíng
君亲在,不可并死,愿见卖以济君行。
dí bù rěn qī gù yǔ yì sì shòu de shù qiān qián yǐ fèng
”迪不忍,妻固与诣肆,售得数千钱以奉。
dí zhì chéng mén shǒu zhě shuí hé yí qí dài yǔ dí zhì sì wèn zhuàng jiàn qī shǒu yǐ zài jī yǐ
迪至城门,守者谁何,疑其绐,与迪至肆问状,见妻首已在枅矣。
dí lǐ yú tǐ guī zàng zhī
迪里馀体归葬之。
zhū yán shòu qī wáng zhě dāng yáng xíng mì shí yán shòu shì xíng mì wéi shòu zhōu cì shǐ è xíng mì bù chén yǔ níng guó jié dù shǐ tián yūn móu jué zhī yǐ guī táng
朱延寿妻王者,当杨行密时,延寿事行密为寿州刺史,恶行密不臣,与宁国节度使田𫖳谋绝之以归唐。
shì xiè xíng mì yǐ jì zhào yán shòu yù yǔ yáng zhōu yán shòu xìn zhī
事泄,行密以计召延寿,欲与扬州,延寿信之。
jiāng xíng wáng yuē jīn ruò de yáng zhōu chéng xiǔ zhì jù xīng shuāi zài shí fēi xì jiā yě rán yuàn rì yī jiè wèi yàn
将行,王曰:“今若得扬州,成宿志,具兴衰在时,非系家也,然愿日一介为验。
xǔ zhī
”许之。
jí wéi xíng mì suǒ shā jiè bù zhì wáng yuē shì bài yǐ
及为行密所杀,介不至,王曰:“事败矣。
jí bù jiā pú shòu bīng qì
”即部家仆,授兵器。
fāng hé fēi ér bǔ qí zhì suì chū sī tǎng shī mín fā bǎi liǎo fén yá jū hū tiān yuē wǒ shì bù wéi chóu rén rǔ
方阖扉而捕骑至, 遂出私帑施民,发百燎焚牙居,呼天曰:“我誓不为仇人辱!
fù huǒ sǐ
”赴火死。