liú fěi
刘斐
liú wén jìng zì zhào rén zì yán xì chū péng chéng shì jū jīng zhào wǔ gōng
刘文静字肇仁,自言系出彭城,世居京兆武功。
fù sháo shì duò zhàn sǐ zèng shàng yí tóng sān sī
父韶,仕隋战死,赠上仪同三司。
wén jìng yǐ sǐ nàn zi xí yí tóng
文静以死难子,袭仪同。
tōng tǎng yǒu qì lüè
侗傥有器略。
dà yè mò wèi jìn yáng lìng yǔ jìn yáng gōng jiān péi jì shàn
大业末,为晋阳令,与晋阳宫监裴寂善。
jì yè jiàn luó dié chuán fēng zhà yuē tiān xià fāng luàn wú jiāng ān shě
寂夜见逻堞传烽,咤曰:“天下方乱,吾将安舍?
wén jìng xiào yuē rú jūn yán háo yīng suǒ zī yě
”文静笑曰:“如君言,豪英所资也。
wú èr rén zhě kě zhōng jiàn hu
吾二人者可终■贱乎?
gāo zǔ wèi táng gōng zhèn tài yuán wén jìng chá yǒu dà zhì shēn zì jié
高祖为唐公,镇太原,文静察有大志,深自结。
jì yòu jiàn qín wáng wèi jì yuē táng gōng zi fēi cháng rén yě huò dá shén wǔ hàn gāo zǔ wèi tài zǔ zhī tú yú
既又见秦王,谓寂曰:“唐公子,非常人也,豁达神武,汉高祖、魏太祖之徒欤!
dài tiān qǐ zhī yě
殆天启之也。
jì wèi wèi rán
”寂未谓然。
wén jìng é zuò li mì yīn shǔ xì yù qín wáng gù tā wú kě yǔ jì zhě sī rù shì zhī
文静俄坐李密姻属系狱,秦王顾它无可与计者,私入视之。
wén jìng xǐ tiāo yán yuē sāng luàn fāng yǎn fēi tāng wǔ gāo guāng bù néng dìng
文静喜,挑言曰:“丧乱方剡,非汤、武、高、光不能定。
wáng yuē ān zhī wú qí rén zāi
”王曰:“安知无其人哉?
jīn guò cǐ fēi ér nǚ zǐ xǔ xǔ xiāng yōu zhě
今过此,非儿女子姁姁相忧者。
shì dào jiāng gé zhí yù gòng dà jì shì wèi wǒ yán zhī
世道将革,直欲共大计,试为我言之。
wén jìng yuē shàng nán xìng bīng tián hé luò dào zéi fú jié dà lián zhōu xiàn xiǎo zǔ shān zé yǐ wàn shù xū zhēn zhǔ qǔ ér yòng zhī
”文静曰:“上南幸,兵填河、 洛,盗贼蜉结,大连州县,小阻山泽,以万数,须真主取而用之。
chéng néng tóu tiān huì jī fèn shì yì dà hū zé sì hǎi bù zú dìng yě
诚能投天会机, 奋礻艺大呼,则四海不足定也。
jīn fén jìn bì dào zhě jiē zài wén jìng sù zhī qí háo jié yī zhāo hào zhào shí wàn zhòng kě de yě
今汾、晋避盗者皆在,文静素知其豪杰,一朝号召, 十万众可得也。
jiā gōng fǔ bīng shù wàn yī xià lìng shuí bù yuàn cóng
加公府兵数万,一下令,谁不愿从?
gǔ ér rù guān yǐ zhèn tiān xià wáng yè chéng yǐ
鼓而入关,以震天下,王业成矣。
wáng xiào yuē jūn yán zhèng yǔ wǒ yì hé
”王笑曰:“君言正与我意合。
nǎi yīn bù shǔ bīn kè
”乃阴部署宾客。
jiāng fā kǒng táng gōng bù cóng wén jìng móu yīn péi jì kāi shuō yú shì jiè jì yǐ jiāo wáng suì de jìn yì
将发,恐唐公不从,文静谋因裴寂开说,于是介寂以交王,遂得进议。
jí tū jué bài gāo jūn yā bīng táng gōng bèi hé wáng qiǎn wén jìng jì gòng shuō yuē gōng jù xián yí zhī de shì bù tú quán
及突厥败高君雅兵,唐公被劾,王遣文静、寂共说曰:“公据嫌疑之地,势不图全。
jīn bù jiāng bài fāng yǐ zuì jiàn shōu shì jí yǐ shàng bù wéi jì hu
今部将败,方以罪见收,事急矣,尚不为计乎?
jìn yáng bīng jīng mǎ qiáng gōng kù ráo fēng dà shì kě jǔ yě
晋阳兵精马强,宫库饶丰,大事可举也。
jīn guān zhōng kōng xū dài wáng ruò xián háo bìng xìng wèi yǒu shì guī yuàn gōng yǐn bīng xi zhū bào chú luàn
今关中空虚,代王弱,贤豪并兴,未有适归,愿公引兵西,诛暴除乱。
nǎi shòu dān shǐ qiú hu
乃受单使囚乎?
táng gōng sī kě huì de shì ér zhǐ
”唐公私可,会得释而止。
wáng jiào wén jìng wěi wèi zhào fā tài yuán xī hé yàn mén mǎ yì nán zǐ nián èr shí zhì wǔ shí xī wèi bīng qī suì jǐn jí zhuō jùn yǐ fá liáo
王教文静伪为诏“发太原、西河、雁门、马邑男子年二十至五十悉为兵,期岁尽集涿郡以伐辽。
yáo shì rén xīn chóu rǎo yì sī luàn
”繇是人心愁扰,益思乱。
wén jìng wèi jì yuē gōng wén xiān fā zhì rén hòu fā zhì yú rén hu
文静谓寂曰:“公闻先发制人,后发制于人乎?
táng gōng míng zài tú chèn wén tiān xià shàng kě tiē tiē yǐ dài huò zāi
唐公名载图谶,闻天下,尚可怗怗以待祸哉?
yòu xié jì yuē gōng wèi jiān yǐ gōng rén shì kè gōng sǐ hé hàn nài hé lèi táng gōng
”又胁寂曰:“公为监, 以宫人侍客,公死何憾,奈何累唐公?
jì jù nǎi quàn qǐ bīng
”寂惧,乃劝起兵。
qín wáng jí wěi wén jìng zhǎng sūn shùn dé děng mù shì shēng tǎo liú wǔ zhōu
秦王即委文静、长孙顺德等募士,声讨刘武周。
wén jìng yǔ jì zuò fú chì fā gōng jiān kù wù zuǒ jūn xīng
文静与寂作符敕,发宫监库物佐军兴。
huì wáng wēi gāo jūn yā cāi èr wén jìng yǔ liú zhèng huì wèi jí biàn shū yì liú shǒu gào èr rén fǎn hou táng gōng yǔ wēi jūn yā shì shì wén jìng jìn yuē yǒu mì dié yán fǎn zhě
会王威、高君雅猜贰,文静与刘政会为急变书,诣留守告二人反,候唐公与威、君雅视事,文静进曰: “有密牒言反者。
gōng mù wēi děng shěng dié zhèng huì bù kěn yuē suǒ gào nǎi fù liú shǒu wéi táng gōng de guān
”公目威等省牒,政会不肯,曰:“所告乃副留守,唯唐公得观。
gōng jīng yuē jù yǒu shì hu
” 公惊曰:“讵有是乎?
dú yǐ yǔ wēi yuē rén gào gōng děng xìn hu
”读已,语威曰:“人告公等,信乎?
jūn yā gòu yuē fǎn rén yù shā wǒ ěr
”君雅诟曰:“反人欲杀我耳。
wén jìng huà zuǒ yòu zhí zhī yóu shì jǔ bīng
文静叱左右执之,由是举兵。
táng gōng nǎi kāi dà jiāng jūn fǔ yǐ wén jìng wèi sī mǎ
唐公乃开大将军府,以文静为司马。
wén jìng quàn gǎi qí zhì zhāng tè xìng yòu qǐng yǔ tū jué lián hé táng gōng cóng zhī
文静劝改旗帜,彰特兴,又请与突厥连和, 唐公从之。
qiǎn wén jìng shǐ shǐ bì kè hán shǐ bì yuē táng gōng bīng hé shì ér qǐ
遣文静使始毕可汗,始毕曰:“唐公兵何事而起?
wén jìng yuē xiān dì fèi zhǒng sì yǐ shòu hòu zhǔ gù dà luàn
”文静曰:“先帝废冢嗣以授后主,故大乱。
táng gōng guó jìn qī jù huǐ wáng shì qǐ bīng chù bù dàng lì zhě
唐公,国近戚,惧毁王室,起兵黜不当立者。
yuàn yǔ tū jué gòng dìng jīng shī jīn bì zǐ nǚ jǐn yǐ guī kè hán
愿与突厥共定京师,金币、子女尽以归可汗。
shǐ bì dà xǐ jí qiǎn èr qiān jì suí wén jìng zhì yòu xiàn mǎ qiān pǐ
”始毕大喜,即遣二千骑随文静至,又献马千匹。
gōng xǐ yuē fēi jūn hé yǐ zhì zhī
公喜曰:“非君何以致之?
xún jù qū tū tōng yú tóng guān yǔ qí jiāng sāng xiǎn hé kǔ dòu sǐ zhě shù qiān
”寻拒屈突通于潼关,与其将桑显和苦斗,死者数千。
wén jìng dù xiǎn hé jūn dài yǐ qí bīng cóng hòu yǎn zhī xiǎn hé bài jì
文静度显和军怠,以奇兵从后掩之,显和败绩。
tōng bīng shàng shù wàn yù yǐn ér dōng wén jìng mìng jiāng zhuī zhí zhī xùn xīn ān yǐ xī jiē xià
通兵尚数万,欲引而东,文静命将追执之,徇新安以西,皆下。
zhuǎn dà chéng xiàng fǔ sī mǎ jìn guāng lù dài fu lǔ guó gōng
转大丞相府司马,进光禄大夫、鲁国公。
táng gōng jiàn tiān zǐ wèi zhuó nà yán
唐公践天子位,擢纳言。
shí duō yǐn guì chén gòng tà wén jìng jiàn yuē jīn shuài tǔ mò bù chén ér yán jiàn qún xià yán shàng chēng míng
时多引贵臣共榻,文静谏曰:“今率土莫不臣,而延见群下,言尚称名。
dì zuò yán zūn qū yǔ chén zǐ jūn xí cǐ wáng dǎo suǒ wèi tài yáng fǔ tóng wàn wù zhě yě
帝坐严尊,屈与臣子均席,此王导所谓太阳俯同万物者也。
dì yuē wǒ suī yìng tiān shòu mìng sù xī zhī hǎo hé kě wàng
” 帝曰:“我虽应天受命,宿昔之好何可忘?
gōng qí wú xián
公其无嫌。
xuē jǔ kòu jīng zhōu yǐ yuán shuài fǔ zhǎng shǐ yǔ sī mǎ yīn kāi shān chū zhàn dà bài bēn hái jīng shī zuò chú míng
”薛举寇泾州,以元帅府长史与司马殷开山出战,大败,奔还京师,坐除名。
yǔ tǎo rén gǎo píng zhī fù jué yì shòu mín bù shàng shū shǎn dōng dào xíng tái zuǒ pú yè
与讨仁杲,平之,复爵邑,授民部尚书、陕东道行台左仆射。
cóng qín wáng zhèn cháng chūn gōng
从秦王镇长春宫。
wén jìng zì yǐ cái néng guò péi jì yuǎn shén yòu lǚ yǒu jūn gōng ér jì dú yòng gù jiù ēn jū qí shàng yì bù píng
文静自以材能过裴寂远甚,又屡有军功,而寂独用故旧恩居其上,意不平。
měi lùn zhèng duō lì bó suì yǒu xì
每论政多戾驳,遂有隙。
cháng yǔ dì sàn qí cháng shì wén qǐ yǐn hān yǒu yuàn yán bá dāo jī zhù yuē dāng zhǎn jì
尝与弟散骑常侍文起饮酣,有怨言,拔刀击柱曰:“当斩寂!
huì jiā shù yǒu guài wén qǐ yōu zhào wū yè bèi fā xián dāo wèi ráng yàn
” 会家数有怪,文起忧,召巫夜被发衔刀为禳厌。
wén jìng qiè shī ài gào qí xiōng shàng biàn suì xià lì
文静妾失爱,告其兄上变,遂下吏。
dì qiǎn péi jì xiāo yǔ xùn zhuàng duì yuē xī zài dà jiàng jūn fǔ sī mǎ yǔ zhǎng shǐ lüè děng
帝遣裴寂、萧瑀讯状,对曰:“昔在大将军府,司马与长史略等。
jīn jì yǐ pú yè jū jiǎ dì chǒng lài bù zī
今寂已仆射,居甲第,宠赉不赀。
chén guān shǎng děng zhòng rén jiā wú yíng chéng bù néng wú shǎo wàng
臣官赏等众人,家无赢,诚不能无少望。
dì yuē wén jìng cǐ yán fǎn míng shén
”帝曰:“文静此言, 反明甚。
li gāng xiāo yǔ míng qí bù fǎn
”李纲、萧瑀明其不反;
qín wáng yì yǐ wén jìng shǒu jué fēi cháng jì shì chéng nǎi gào jì jīn rèn yù fú děng gù yuàn wàng fēi gǎn fǎn yi cì quán yòu
秦王亦以文静首决非常计,事成乃告寂,今任遇弗等,故怨望,非敢反,宜赐全宥。
dì sù shū jì zhī jì yòu yán wén jìng duō quán guǐ ér xìng cāi xiǎn fèn bù gù nán chǒu yán guài jié yǐ bào yàn jīn tiān xià wèi jìng kǒng wèi hòu yōu
帝素疏忌之,寂又言:“文静多权诡,而性猜险,忿不顾难,丑言怪节已暴验,今天下未靖,恐为后忧。
dì suì shā zhī nián wǔ shí èr
”帝遂杀之,年五十二。
wén qǐ yì sǐ jí qí jiā
文起亦死,籍其家。
wén jìng lín xíng fǔ yīng yuē gāo niǎo jìn liáng gōng cáng guǒ bù wàng
文静临刑,抚膺曰:“高鸟尽,良弓藏,果不妄。
zhēn guàn sān nián zhuī fù guān jué yǐ zi shù yì xí lǔ guó gōng zhào shàng zhǔ
”贞观三年, 追复官爵,以子树义袭鲁国公,诏尚主。
rán yuàn fù bù dé sǐ móu fǎn zhū
然怨父不得死,谋反,诛。
péi jì zì xuán zhēn pú zhōu sāng quán rén
裴寂,字玄真,蒲州桑泉人。
yòu gū xiōng jū zhī
幼孤,兄鞠之。
nián shí sì bǔ jùn zhǔ bù
年十四,补郡主簿。
jí zhǎng wěi róng mào shè zhī shū chuán
及长,伟容貌,涉知书传。
duò kāi huáng zhōng diào zuǒ qīn wèi
隋开皇中,调左亲卫。
jiā pín xǐ bù zǒu jīng shī guò huà shān cí qí shén zì bǔ yè mèng lǎo rén wèi yuē jūn nián yú sì shí dāng guì
家贫,徙步走京师,过华山祠,祈神自卜, 夜梦老人谓曰:“君年逾四十当贵。
dà yè zhōng wèi qí zhōu sī hù cān jūn lì shì yù shǐ jìn yáng gōng fù jiān
大业中,为齐州司户参军,历侍御史,晋阳宫副监。
táng gōng yā yǔ hòu jí liú shǒu tài yuán qì fēn yù mì zhì pú jiǔ tōng zhòu yè
唐公雅与厚,及留守太原, 契分愈密,至蒲酒通昼夜。
qín wáng yǔ liú wén jìng fāng jiàn dà jì wèi gǎn bái gōng yǐ jì zuì hòu shàn nǎi tóng sī qián shù bǎi wàn xiǎng lóng shān lìng gāo bīn lián bǐ yǔ jì bó yáng bù shèng jì de jìn duō dà xǐ rì zī nì
秦王与刘文静方建大计,未敢白公,以寂最厚善,乃同私钱数百万饷龙山令高斌廉,俾与寂博,阳不胜,寂得进多,大喜,日滋昵。
tài zōng yǐ qíng gào zhī xǔ nuò
太宗以情告之,许诺。
jì cháng yǐ gōng rén shì táng gōng kǒng shì fā zhū xián yǐn hān nǎi bái qín wáng jiāng jǔ bīng zhuàng yīn yán jīn dào biàn tiān xià chéng hé wài jí zhàn chǎng suī xùn xiǎo jié yóu bù tuō sǐ
寂尝以宫人侍唐公,恐事发诛,闲饮酣,乃白秦王将举兵状,因言:“今盗遍天下,城阖外即战场,虽徇小节,犹不脱死。
ruò jǔ yì shī bù tè miǎn huò qiě jiù dà gōng
若举义师,不特免祸, 且就大功。
táng gōng rán suǒ jì
”唐公然所计。
bīng qǐ jì jìn gōng nǚ wǔ bǎi mǐ jiǔ bǎi wàn hú zá cǎi wǔ wàn duàn kǎi sì shí wàn shǒu
兵起,寂进宫女五百,米九百万斛,杂彩五万段,铠四十万首。
dà jiàng jūn fǔ jiàn wèi zhǎng shǐ
大将军府建,为长史。
xià lín fén fēng wén xǐ xiàn gōng
下临汾,封闻喜县公。
zhì hé dōng qū tū tōng wèi xià ér sān fǔ háo jié duō guī zhě
至河东,屈突通未下,而三辅豪杰多归者。
táng gōng yù xiān qǔ jīng shī kǒng tōng jǐ qí hòu yóu yù wèi jué jì shuō yuē jīn tōng jù pú guān wèi xià ér xi wǒ fù bèi zhī dí bài zhī fú yě
唐公欲先取京师,恐通掎其后,犹豫未决,寂说曰:“今通据蒲关,未下而西,我腹背支敌,败之符也。
bù ruò pò tōng ér hòu qū jīng shī
不若破通而后趋京师。
qín wáng yuē bù rán
”秦王曰:“不然。
bīng shàng quán quán lì yú sù
兵尚权,权利于速。
jīn chéng jī dù hé yǐ duó qí xīn
今乘机度河以夺其心。
qiě guān zhōng qún dào chǔ chù tún jié yí lì xiāng zhàng yì yǐ zhāo huái fǔ ér yǒu zhī zhòng fù bīng qiáng hé xiàng bù kè
且关中群盗处处屯结,疑力相杖,易以招怀, 抚而有之,众附兵强,何向不克。
tōng zì shǒu zéi ěr yōng néng huàn wǒ
通自守贼耳,庸能患我?
yī shī qí jī shèng fù wèi kě jì yě
一失其机,胜负未可计也。
táng gōng liǎng cóng zhī liú bīng wéi pú ér qiǎn qín wáng rù guān
”唐公两从之,留兵围蒲,而遣秦王入关。
cháng ān píng cì jì tián qiān qǐng jiǎ dì yī qū wù sì wàn duàn qiān dà chéng xiàng fǔ zhǎng shǐ jìn wèi guó gōng yì sān bǎi hù
长安平,赐寂田千顷、甲第一区, 物四万段,迁大丞相府长史,进魏国公,邑三百户。
duò dì shàn wèi gōng gù ràng jì kāi chén fú mìng yǐ quàn yòu dū tài cháng jù yí zhuàn rì
隋帝禅位,公固让,寂开陈符命以劝,又督太常具仪、撰日。
táng gōng jí wèi yuē shǐ wǒ zhì cǐ zhě gōng yě
唐公即位,曰: “使我至此者,公也。
bài shàng shū yòu pú yè cì fú wán bù zī zhào shàng shí rì gěi yù shàn shì cháo bì yǐn yǔ tóng zuò rù gē zé yán wò nèi yán wú bù cóng hū wèi péi jiān bù míng yě guì zhèn dāng shì
”拜尚书右仆射,赐服玩不赀,诏尚食日给御膳,视朝必引与同坐,入合则延卧内,言无不从,呼为裴监,不名也,贵震当世。
wǔ dé èr nián liú wǔ zhōu kòu tài yuán shǒu jiāng shù kùn jì qǐng xíng shòu jìn zhōu dào héng jūn zǒng guǎn tǎo zéi yǐ biàn yi jué shì
武德二年,刘武周寇太原,守将数困,寂请行,授晋州道行军总管讨贼,以便宜决事。
zéi jiāng sòng jīn gāng jù jiè zhōu jì zhūn dù suǒ yuán zéi dài shuǐ shàng liú jì xǐ zhūn wèi zéi suǒ bó bīng dà kuì sǐ wáng lüè jìn
贼将宋金刚据介州,寂屯度索原,贼埭水上流,寂徙屯,为贼所搏,兵大溃,死亡略尽。
jì zhòu yè chí dǐ píng yáng zhèn shù jiē méi
寂昼夜驰抵平阳,镇戍皆没。
shàng shū xiè zuì gāo zǔ báo qí guò xià zhào wèi yù bǐ liú fǔ hé dōng
上书谢罪,高祖薄其过,下诏慰谕, 俾留抚河东。
jì wú tā cái wéi fēi xí jùn xiàn cù rù tún lěi xiāng bǎo zhuì fén jī jù rén yì zhuì hài sī luàn
寂无它才,惟飞檄郡县,促入屯垒相保赘,焚积聚,人益惴骇思乱。
xià rén lǚ chóng mào shā qí lìng fǎn wèi zéi shǒu jì gōng zhī fù wèi suǒ bài
夏人吕崇茂杀其令,反,为贼守,寂攻之,复为所败。
zhào hái dì zé ràng liáng jiǔ yǐ shǔ lì é shì zhī yù dài rú chū
召还,帝责让良久,以属吏, 俄释之,遇待如初。
dì měi xún xìng bì wěi yǐ jū shǒu
帝每巡幸,必委以居守。
lín zhōu cì shǐ wéi yún qǐ gào jì fǎn àn xùn wú zhuàng dì wèi yuē zhèn yǒu tiān xià gōng tuī gū chéng zhī yě róng yǒu èr zāi
麟州刺史韦云起告寂反,按讯无状,帝谓曰:“朕有天下,公推毂成之也,容有贰哉?
suǒ yǐ xùn lì yù tiān xià rén xìn gōng bù fǎn ěr
所以讯吏,欲天下人信公不反耳。
zhào sān guì fēi jī yù shí bǎo qì yàn qí jiā jīng sù qù
”诏三贵妃赍玉食宝器宴其家,经宿去。
dì cháng cóng róng kuā yǔ yuē qián wáng duō xìng xì wēi jiān guān háng zhèn ér hòu chéng gōng
帝尝从容夸语曰:“前王多兴细微,间关行阵而后成功。
wǒ jiā lǒng xī jiù zú shì yīn yà dì shì yī hū chàng yì bù sān yuè yǒu tiān xià gōng fù huá zhòu zhí huàn guāng xiǎn fēi liú jì tíng cháng xiāo cáo dāo bǐ lì bǐ yě
我家陇西旧族,世姻娅帝室,一呼倡义,不三月有天下,公复华胄,职宦光显,非刘季亭长、萧曹刀笔吏比也。
wǒ yǔ gōng wú kuì yān
我与公无愧焉。
sì nián gǎi zhù qián cì yī lú de zì zhù
”四年,改铸钱,赐一炉得自铸。
yòu pìn qí nǚ wèi zhào wáng yuán jǐng fēi
又聘其女为赵王元景妃。
qiān zuǒ pú yè
迁左仆射。
dì zhì jiǔ hán zhāng diàn huan shén jì dùn shǒu yuē shǐ bì xià fā tài yuán yuē tiān xià yǐ dìng xǔ shàng yìn shòu
帝置酒含章殿,欢甚,寂顿首曰:“始陛下发太原,约天下已定,许上印绶。
jīn sì hǎi tuǒ ān yuàn cì hái gǔ guī tián lǐ
今四海妥安,愿赐骸骨归田里。
dì qì xià yuē wèi yě yào dāng xiāng yǔ lǎo ěr
”帝泣下曰:“未也, 要当相与老尔。
gōng wèi zōng chén wǒ wèi tài shàng huáng xiāo yáo wǎn suì bù yì shàn hu
公为宗臣,我为太上皇,逍遥晚岁,不亦善乎!
jiǔ nián cè bài sī kōng qiǎn shàng shū yuán wài láng rì yī rén zhí dì
”九年,册拜司空, 遣尚书员外郎日一人直第。
zhēn guàn chū tài zōng qīn jiāo mìng jì yǔ zhǎng sūn wú jì shēng jīn lù jì cí dì yuē gōng yǒu zuǒ mìng xūn wú jì xuān lì wáng shì fēi èr rén shuí kě cān chéng zhě
贞观初,太宗亲郊,命寂与长孙无忌升金辂,寂辞,帝曰:“公有佐命勋,无忌宣力王室,非二人谁可参乘者?
suì tóng zǎi guī
”遂同载归。
fú tú fǎ yā zuò yāo yán cí lián jì zuò miǎn guān xuē fēng yì bàn guī gù jùn
浮屠法雅坐妖言,辞连寂,坐免官,削封邑半,归故郡。
jì qǐng liú jīng shī dì ràng yuē gōng xūn bù chēng wèi xǐ yǐ ēn zé jū dì yī
寂请留京师,帝让曰: “公勋不称位,徙以恩泽居第一。
wǔ dé zhī zhèng jiàn huò chí wěn zhí gōng wèi zhī
武德之政,间或弛紊,职公为之。
jīn guī sǎo fén mù shàng hé cí
今归扫坟墓, 尚何辞?
jì suì guī
”寂遂归。
wèi jǐ fén yīn kuáng nán zǐ wèi jì nú yuē gōng yǒu tiān fèn
未几,汾阴狂男子谓寂奴曰:“公有天分。
jiān nú bái jì jì huáng jù bù gǎn wén qiǎn jiān nú shā suǒ yán zhě
”监奴白寂,寂惶惧不敢闻,遣监奴杀所言者。
nú dào jì fēng yì qián bǎi wàn jì bǔ jí suì shàng biàn
奴盗寂封邑钱百万,寂捕急,遂上变。
dì nù yuē jì yǒu sǐ zuì sì wèi sān gōng yǔ yāo rén yóu yī yě
帝怒曰:“寂有死罪四:为三公,与妖人游,一也;
jì miǎn guān nǎi huì chēng guó jiā zhī xìng jiē qí suǒ móu èr yě
既免官,乃恚称国家之兴皆其所谋,二也;
nì yāo rén yán bù zòu sān yě
匿妖人言不奏,三也;
zhuān shā yǐ miè kǒu sì yě
专杀以灭口,四也。
wǒ lù zhī fēi wú cí
我戮之非无辞。
yì zhě duō qǐng dài nǎi fàng jìng zhōu
”议者多请贷,乃放静州。
huì shān qiāng fǎn huò yán jié jì wéi zhǔ
会山羌反,或言劫寂为主。
dì yuē guó jiā yú jì yǒu ēn bì bù ěr
帝曰:“国家于寂有恩,必不尔。
jì ér jì lǜ jiā tóng pò zéi
”既而寂率家僮破贼。
dì niàn jì gōng zhào rù cháo huì zú nián liù shí
帝念寂功,诏入朝,会卒,年六十。
zèng xiāng zhōu cì shǐ gōng bù shàng shū hé dōng jùn gōng
赠相州刺史、工部尚书、河东郡公。
zi lǜ shī sì shàng lín hǎi cháng gōng zhǔ zhōng biàn zhōu cì shǐ
子律师嗣,尚临海长公主,终汴州刺史。
lǜ shī zi chéng xiān wǔ hòu shí wèi diàn zhōng jiān kù lì shā zhī
律师子承先,武后时为殿中监,酷吏杀之。
shǐ gāo zǔ lùn tài yuán shǒu gōng zhào shàng shū lìng qín wáng shàng shū zuǒ pú yè péi jì nà yán liú wén jìng shù èr sǐ
始,高祖论太原首功,诏尚书令秦王、尚书左仆射裴寂、纳言刘文静恕二死;
zuǒ xiāo wèi dà jiàng jūn zhǎng sūn shùn dé yòu xiāo wèi dà jiàng jūn liú hóng jī yòu tún wèi dà jiàng jūn dòu cóng zuǒ yì wèi dà jiàng jūn chái shào nèi shǐ shì láng táng jiǎn lì bù shì láng yīn kāi shān hóng lú qīng liú shì lóng wèi wèi shǎo qīng liú zhèng huì dōu shuǐ jiān zhào wén kè kù bù láng zhōng wǔ shì piào qí jiāng jūn zhāng píng gāo li sī xíng li gāo qiān zuǒ tún wèi fǔ zhǎng shǐ xǔ shì xù děng shí sì rén shù yī sǐ
左骁卫大将军长孙顺德、右骁卫大将军刘弘基、右屯卫大将军窦琮、左翊卫大将军柴绍、内史侍郎唐俭、吏部侍郎殷开山、鸿胪卿刘世龙、卫尉少卿刘政会、都水监赵文恪、库部郎中武士〓骠骑将军张平高、李思行、李高迁、左屯卫府长史许世绪等十四人恕一死。
wǔ dé jiǔ nián shí yuè tài zōng yòu dìng gōng chén fēng hù shí wén jìng yǐ sǐ nǎi zì jì ér xià chà gōng dà xiǎo dì zhī zǒng sì shí sān rén
武德九年十月,太宗又定功臣封户,时文静已死,乃自寂而下差功大小第之, 总四十三人。
jì hù qiān wǔ bǎi
寂户千五百,
zhǎng sūn wú jì wáng jūn kuò yù chí jìng dé fáng xuán líng dù rú huì hù qiān sān bǎi
长孙无忌、王君廓、尉迟敬德、房玄龄、杜如晦户千三百,
zhǎng sūn shùn dé chái shào luō yì zhào jùn wáng xiào gōng hù qiān èr bǎi
长孙顺德、柴绍、罗艺、赵郡王孝恭户千二百,
hóu jūn jí zhāng gōng jǐn liú shī lì hù qiān
侯君集、张公谨、刘师立户千,
li jī liú hóng jī hù jiǔ bǎi
李𪟝、刘弘基户九百,
gāo shì lián yǔ wén shì jí qín shū bǎo chéng zhī jié hù qī bǎi
高士廉、宇文士及、秦叔宝、程知节户七百,
ān xìng guì ān xiū rén táng jiǎn dòu guǐ qū tū tōng xiāo yǔ fēng dé yí liú yì jié hù liù bǎi
安兴贵、安修仁、唐俭、窦轨、屈突通、萧瑀、封德彝、刘义节户六百,
qián jiǔ lǒng fán xìng gōng sūn wǔ dá li mèng cháng duàn zhì xuán páng qīng yùn zhāng liàng li yào shī dù yān yuán zhòng wén hù sì bǎi
钱九陇、樊兴、公孙武达、李孟尝、段志玄、庞卿恽、张亮、李药师、杜淹、元仲文户四百,
zhāng zhǎng xùn zhāng píng gāo lǐ ān yuǎn lǐ zǐ hé qín xíng shī mǎ sān bǎo hù sān bǎi
张长逊、张平高、李安远、李子和、秦行师、马三宝户三百。
jì děng sān shí rén yǐ jiàn yú chuán
寂等三十人已见于传。
zì zhào wén kè děng shí bā rén gōng bù shèn xiǎn rán cān fù yì shǐ shì bān bān jiàn dāng shì
自赵文恪等十八人功不甚显,然参附义始事,班班见当世。
jīn cì dì qí míng zǒng chū zuǒ fāng yún
今次第其名,总出左方云。
zhào wén kè bīng zhōu rén
赵文恪,并州人。
wèi duò yīng yáng fǔ sī mǎ
为隋鹰扬府司马。
yì bīng qǐ shòu yòu sān tǒng jūn
义兵起,授右三统军。
wǔ dé èr nián zhuó dōu shuǐ jiān fēng xīn xīng jùn gōng
武德二年,擢都水监,封新兴郡公。
shí zhōng guó jīng dà luàn mǎ hào huì tū jué jiǎng hé zhào wén kè zhì bīng zhōu yǔ qí wáng yòu shì biān mǎ yǐ bèi jūn
时中国经大乱,马耗,会突厥讲和,诏文恪至并州,与齐王诱市边马以备军。
liú wǔ zhōu kòu tài yuán shǔ chéng jǐn méi li zhòng wén shǒu hào zhōu bīng lì gū jué qí wáng shǐ wén kè lǜ bù qí qiān yú zhù shǒu
刘武周寇太原,属城尽没,李仲文守浩州,兵力孤绝,齐王使文恪率步骑千余助守。
huì tài yuán xiàn suì qì chéng dùn zhào xià yù sǐ
会太原陷,遂弃城遁,诏下狱死。
li sī xíng zhào zhōu rén bì chóu tài yuán
李思行,赵州人,避仇太原。
táng gōng jiāng qǐ shǐ chān yán jiōng cháng ān hái jù lùn jī cè yǐ zàn dà yì shòu zuǒ sān tǒng jūn
唐公将起,使觇讠冋长安,还,具论机策,以赞大议授左三统军。
cóng pò huò yì píng jīng shī zhuó lèi jiā zhōu cì shǐ lè ān jùn gōng
从破霍邑,平京师,擢累嘉州刺史、乐安郡公。
zú zèng hóng zhōu dū dū shì yuē xiāng
卒,赠洪州都督, 谥曰襄。
li gāo qiān qí zhōu rén kè tài yuán táng gōng yǐn zhì zuǒ yòu
李高迁,岐州人,客太原,唐公引致左右。
zhí gāo jūn yā děng yǒu gōng yǐ yòu sān tǒng jūn cóng xià huò yì wéi cháng ān lì zhàn
执高君雅等有功,以右三统军从下霍邑,围长安,力战。
qiān zuǒ wǔ wèi dà jiàng jūn jiāng xià jùn gōng jiǎn jiào xi lín zhōu cì shǐ
迁左武卫大将军、江夏郡公、检校西麟州刺史。
tū jué kòu mǎ yì gāo mǎn zhèng qǐng jiù zhào gāo qiān dū bīng zhù shǒu
突厥寇马邑, 高满政请救,诏高迁督兵助守。
zéi shèng nǎi yè zhǎn guān zǒu suǒ jiāng jiē méi zuò chú míng xǐ biān
贼盛,乃夜斩关走,所将皆没,坐除名徙边。
hòu lì zī zhōu cì shǐ zú zèng liáng zhōu dū du
后历资州刺史,卒,赠凉州都督。
jiāng bǎo yì qín zhōu shàng guī rén
姜宝谊,秦州上邽人。
fù yuǎn rén zhōu wèi qín zhōu cì shǐ cháo yì xiàn gōng
父远,仁周为秦州刺史、朝邑县公。
bǎo yì yóu tài xué shòu shū yè bù jìn qù wèi zuǒ yì wèi yǐ jī láo qiān yīng yáng láng jiàng lǐng fǔ bīng cóng gāo zǔ dū dào tài yuán
宝谊游太学,受书, 业不进,去为左翊卫,以积劳迁鹰扬郎将,领府兵,从高祖督盗太原。
jí qǐ bīng shòu zuǒ tǒng jūn xià xī hé huò yì yǐ duō jué lèi yǒng ān xiàn gōng lì yòu wǔ wèi dà jiàng jūn
及起兵,授左统军,下西河、霍邑,以多,爵累永安县公,历右武卫大将军。
liú wǔ zhōu shǐ huáng zǐ yīng shù dào què shǔ gǔ dì qiǎn bǎo yì jī zhī
刘武周使黄子英数盗雀鼠谷,帝遣宝谊击之。
zéi qīng jiǎ tiāo shī zhàn jiē ér sān dùn zhú zhī fú fā bǎo yì wèi zéi zhí é wáng guī
贼轻甲挑师,战接而三遁,逐之,伏发,宝谊为贼执, 俄亡归。
yǔ péi jì jù sòng jīn gāng zhàn fén zhōu bīng hé jì qì jūn zǒu bǎo yì fù wèi suǒ qín
与裴寂拒宋金刚,战汾州,兵合,寂弃军走,宝谊复为所禽。
dì wén wèi qì xià yuē bǐ liè shì bì bù xià zéi sǐ yǐ
帝闻为泣下曰:“彼烈士,必不下贼,死矣!
cì qí jiā wù qiān duàn mǐ sān bǎi hú
“赐其家物千段,米三百斛。
guǒ móu hái bèi hài
果谋还,被害。
qiě sǐ xī xiàng dà hū yuē chén wú zhuàng fù bì xià
且死,西向大呼曰:“臣无状,负陛下。
zéi píng zhào yíng qí jiù zèng zuǒ wèi dà jiàng jūn yōu zhōu zǒng guǎn shì yuē gāng
”贼平,诏迎其柩,赠左卫大将军、幽州总管,谥曰刚。
zi xié zì shòu shàn zhuàn zhòu
子协,字寿,善篆籀。
lì yàn rán dū hù xià zhōu dū du fēng chéng jì xiàn hòu shì yuē wēi
历燕然都护、夏州都督,封成纪县侯,谥曰威。
xǔ shì xù bīng zhōu rén
许世绪,并州人。
duò yīng yáng fǔ sī mǎ
隋鹰扬府司马。
zhī duò jiāng wáng qǐng táng gōng yuē tiān fǔ dé rén yǔ néng chéng jī bù fā hòu bì dǎo huǐ
知隋将亡,请唐公曰:“天辅德,人与能, 乘机不发,后必蹈悔。
duò zhèng bù gāng tiān xià yáo luàn gōng xìng míng yǐ zhe yáo lù jīn lǎn wǔ jùn zhī bīng jù sì zhàn zhī chōng gǒu wú qí jì huò bù fǎn zhǒng
隋政不纲,天下摇乱,公姓名已著谣箓,今揽五郡之兵,据四战之冲,苟无奇计,祸不反踵。
ruò shōu qǔ yīng jùn wèi tiān xià chàng dì wáng yè yě
若收取英俊,为天下倡,帝王业也。
gōng qí zhī gù yǐ qīn mì
”公奇之, 顾倚亲密。
bīng qǐ shòu yòu yī fǔ sī mǎ
兵起,授右一府司马。
lèi chú cài zhōu cì shǐ zhēn dìng jùn gōng zú
累除蔡州刺史、真定郡公,卒。
dì luò rén yì cóng qǐ jìn yáng lù gōng zhì guàn jūn dà jiàng jūn
弟洛仁,亦从起晋阳,录功至冠军大将军。
zú zèng dài zhōu dū dū shì yuē yǒng péi zàng zhāo líng
卒,赠代州都督,谥曰勇,陪葬昭陵。
liú shī lì sòng zhōu yú chéng rén
刘师立,宋州虞城人。
shǐ shì wáng shì chōng wèi qīn jiāng luò yáng píng dāng zhū qín wáng zhuàng qí cái shì bù sǐ yǐn wèi zuǒ qīn wèi
始事王世充为亲将,洛阳平,当诛,秦王壮其才,释不死,引为左亲卫。
jiàn chéng zhī xìn shī lì cān fèng mì yì hòu yǔ yù chí jìng dé páng qīng yùn li mèng cháng děng jiǔ rén lù gōng bài zuǒ wèi lǜ
建成之衅,师立参奉密议,后与尉迟敬德、庞卿恽、李孟尝等九人录功拜左卫率。
qiān zuǒ xiāo wèi jiāng jūn xiāng wǔ jùn gōng cì juàn wǔ qiān pǐ
迁左骁卫将军、襄武郡公,赐绢五千匹。
yǒu gào shī lì xìng zài fú chèn yù fǎn zhě tài zōng wèi yuē rén yán qīng jiāng fǎn guǒ hu
有告师立姓在符谶欲反者,太宗谓曰:“人言卿将反,果乎?
shī lì duì yuē chén wèi duò guān bù guò liù pǐn cái nú xià bù gǎn xī fù guì
”师立对曰:“臣为隋官,不过六品,材驽下,不敢希富贵。
jīn zāo fēi cháng zhī huì wèi jiāng jūn gù sì jí yǐ hé gǎn fǎn
今遭非常之会,位将军,顾巳极矣,何敢反?
dì xiào yuē zhèn zhī wàng ěr
”帝笑曰:“朕知妄耳!
cì shù bó zhào rù wò nèi wèi miǎn
”赐束帛,召入卧内慰勉。
luō yì fǎn jīng shī zhèn hài zhào shī lì jiǎn jiào yòu wǔ hou dà jiàng jūn lè bīng bèi fēi cháng
罗艺反,京师震骇,诏师立检校右武候大将军, 勒兵备非常。
yì píng yǒu sī hé dǎng yǔ shī lì zuò yǔ shàn chú míng
艺平,有司劾党与,师立坐与善,除名。
xún yǐ fān dǐ jiù jiǎn jiào qí zhōu dū dū
寻以籓邸旧,检校岐州都督。
shàng shū qǐng tǎo tǔ yù hún wèi bào jí qiǎn shǐ jiān yù bù luò duō jiàng fù zhě liè qí de wèi kāi qiáo èr zhōu
上书请讨吐谷浑,未报,即遣使间谕部落,多降附者,列其地为开、桥二州。
yòu dǎng xiàng qiú tuò bá chì cí xiān fù tǔ yù hún yǐ xiǎn zì shǒu yì qiǎn shuō xià zhī zhào chì cí wèi xī róng zhōu dū dū
又党项酋拓拔赤辞先附吐谷浑,倚险自守,亦遣说下之,诏赤辞为西戎州都督。
shī lì yǐ mǔ sāng jiě qí rén biǎo liú suì bù dé fù āi
师立以母丧解,岐人表留,遂不得赴哀。
shí hé xī dǎng xiàng pò chǒu shì cháng kǔ biān yòu zǔ xīn fù shī lì tǎo zhī
时河西党项破丑氏尝苦边,又阻新附,师立讨之。
jūn wèi zhì pò chǒu jù dùn qù shī lì qióng zhuī zhī dǐ xù yú zhēn shān ér hái
军未至,破丑惧,遁去,师立穷追之,抵恤于真山而还。
yòu zhàn tǔ yù hún yú xiǎo mò mén chuān pò zhī
又战吐谷浑于小莫门川, 破之。
zhuǎn shǐ zhōu cì shǐ zú shì yuē sù
转始州刺史,卒,谥曰肃。
liú yì jié bīng zhōu rén
刘义节,并州人。
duò dà yè mò bǔ jìn yáng xiāng cháng fù yú cái
隋大业末,补晋阳乡长,富于财。
péi jì jiàn zhī táng gōng yòu yǔ wáng wēi gāo jūn yǎ yóu rán yú táng gōng wèi zuì hòu
裴寂荐之唐公,又与王威、 高君雅游,然于唐公为最厚。
bīng jiāng qǐ wēi jūn yā yí zhī yì jié cì zhī qí qíng de xiān shì qín wēi děng
兵将起,威、君雅疑之,义节刺知其情,得先事禽威等。
cóng píng jīng shī wèi hóng lú qīng
从平京师,为鸿胪卿。
shí qīng fǔ kù wèi jūn shǎng tǎng cái dà fá
时倾府库为军赏,帑财大乏。
yì jié yuē jīn jīng shī tún bīng duō qiáo guì bó jiàn ruò fá jiē yuàn shù wéi xīn yǐ yì bù bó suì shù shí wàn kě zhì
义节曰:“今京师屯兵多, 樵贵帛贱,若伐街苑树为薪,以易布帛,岁数十万可致。
yòu qǐng zhóu shū cáng nèi jiàn zēng qǔ xiàn chǐ bǔ zá fèi de shí yú wàn duàn diào dù suì gěi
”又请轴舒藏内见缯,取羡尺,补杂费,得十余万段,调度遂给。
qiān tài fǔ fēng gé guó gōng
迁太府,封葛国公。
yì jié běn míng shì lóng huò yán shì lóng zǐ míng fèng chāng fù zǐ fēi rén chén zhào gāo zǔ bù tīng gèng cì jīn míng
义节本名世龙,或言世龙子名凤昌,父子非人臣兆,高祖不听,更赐今名。
zhēn guàn chū zhuǎn shào fǔ jiān zuò guì rù gǔ rén zhū jí gù chū shǔ chéng zuì fèi wèi mín xǐ lǐng nán zhōng qīn zhōu bié jià
贞观初,转少府监,坐贵入贾人珠及故出署丞罪,废为民,徙岭南,终钦州别驾。
cóng zǐ sī lǐ wǔ hòu shí wèi jī zhōu cì shǐ
从子思礼,武后时为箕州刺史。
shǎo xué xiāng rén yú zhāng jǐng cáng jǐng cáng wèi sī lǐ lì cì shǐ wèi zhì tài shī
少学相人于张憬藏,憬藏谓思礼历刺史,位至太师。
wàn suì tōng tiān èr nián shòu jī zhōu yì xǐ yǐ wéi tài shī wèi zūn fēi zuǒ mìng bù kě de nǎi jié luò zhōu lù shì cān jūn qí lián yào móu fǎn wèi yào yuē
万岁通天二年,授箕州, 益喜,以为太师位尊,非佐命不可得,乃结洛州录事参军綦连耀谋反,谓耀曰;
jūn tǐ yǒu lóng qì rú dà dì
“君体有龙气如大帝。
yào yì yuē gōng jīn dāo dāng fǔ wǒ
”耀亦曰:“公金刀,当辅我。
yīn yuē jūn chén
”阴约君臣。
sī lǐ yīn yǐ shù xuàn zhòng jiàn zhě bì yuē dāng sān pǐn shǐ shì jìn zhě chōng wàng rán hòu yún qí lián yào qiě shòu mìng gōng děng jiē yīn zhī
思礼因以术眩众,见者必曰:“当三品”,使嗜进者充望,然后云:“綦连耀且受命,公等皆因之。
shì bài wǔ yì zōng àn zhī yīn chí sī lǐ jìn shǐ duō dǎi yǐn
事败,武懿宗按之,阴弛思礼禁,使多逮引。
sī lǐ jì zì tuō xī yǐn sù xiāng wǔ zhě jiāng xíng yóu bù wù yǔ zhòng rén zhǎn yú shì
思礼冀自脱,悉引素相忤者,将刑犹不寤,与众人斩于市。
qí zhī míng zhě rú li yuán sù sūn yuán hēng shí bào zhōng wáng biàn biàn xiōng miǎn lù jìng chún děng sān shí yú zú cuàn zhú qiān yú rén
其知名者,如李元素、孙元亨、石抱忠、王抃、抃兄勔、 路敬淳等三十余族,窜逐千余人。
qián jiǔ lǒng zì yǒng yè hú zhōu cháng chéng rén
钱九陇,字永业,湖州长城人。
fù wén qiáng wèi wú míng chè pí jiàng yǔ míng chè jù bài péng chéng
父文强,为吴明彻裨将,与明彻俱败彭城。
rù duò yǐ zuì méi wèi nú gù jiǔ lǒng shì táng gōng
入隋,以罪没为奴,故九陇事唐公。
shàn qí shè cháng bèi zuǒ yòu
善骑射,常备左右。
bīng qǐ yǐ gōng shòu jīn zǐ guāng lù dài fu
兵起,以功授金紫光禄大夫。
cóng zhàn xuē rén gǎo liú wǔ zhōu zhuó lèi wèi yòu wǔ wèi jiāng jūn
从战薛仁杲、刘武周,擢累为右武卫将军。
cóng píng luò yáng zuǒ huáng tài zǐ jiàn chéng tǎo liú hēi tà wèi zhōu lì zhàn pò zéi yǐ gōng zuì fēng xún guó gōng yǐ běn guān wèi yuàn yóu jiāng jūn
从平洛阳,佐皇太子建成讨刘黑闼魏州, 力战破贼,以功最封郇国公,以本官为苑游将军。
zhēn guàn chū wèi méi zhōu cì shǐ gǎi cháo guó
贞观初,为眉州刺史,改巢国。
zú zèng zuǒ wǔ wèi dà jiàng jūn tán zhōu dū dū shì yuē yǒng péi zàng xiàn líng
卒,赠左武卫大将军、潭州都督,谥曰勇,陪葬献陵。
fán xìng ān zhōu rén
樊兴,安州人。
yǐ zuì wèi nú
以罪为奴。
cóng táng gōng píng cháng ān shòu zuǒ jiān mén jiāng jūn
从唐公平长安,授左监门将军。
cóng qín wáng jī zhàn duō fēng yíng guó gōng shù cì huáng jīn zá wù
从秦王积战多,封营国公,数赐黄金杂物。
hòu zuò shì xuē jué
后坐事削爵。
zhēn guàn liù nián líng zhōu liáo fǎn mìng tǎo zhī wèi zuǒ xiāo wèi jiāng jūn
贞观六年,陵州獠反,命讨之,为左骁卫将军。
yòu cóng lǐ jìng jī tǔ yù hún wèi chì shuǐ dào héng jūn zǒng guǎn
又从李靖击吐谷浑,为赤水道行军总管。
hòu jūn qī shì duō sǐ wáng shī qì zhàng yǐ xūn jiǎn sǐ
后军期,士多死,亡失器仗,以勋减死。
hòu wèi zuǒ jiān mén dà jiàng jūn xiāng chéng jùn gōng
后为左监门大将军、襄城郡公。
tài zōng zhēng liáo yǐ xìng zhōng jǐn fù fáng xuán líng liú shǒu jīng shī jiǎn xiào yòu wǔ hou jiāng jūn
太宗征辽,以兴忠谨,副房玄龄留守京师,检校右武候将军。
zú zèng zuǒ wǔ hou dà jiàng jūn hóng zhōu dū dū péi zàng xiàn líng
卒,赠左武候大将军、洪州都督,陪葬献陵。
gōng sūn wǔ dá jīng zhào yuè yáng rén
公孙武达,京兆栎阳人。
yǐ háo xiá chēng wèi duò xiāo guǒ
以豪侠称,为隋骁果。
bīng xìng wǔ dá zhì cháng chūn gōng shàng yè
兵兴,武达至长春宫上谒。
cóng qín wáng tǎo liú wǔ zhōu kǔ zhàn gōng duō lèi qiān qín fǔ yòu sān jūn piào qí fēng qīng shuǐ xiàn gōng
从秦王讨刘武周,苦战功多,累迁秦府右三军骠骑,封清水县公。
zhēn guàn chū wèi sù zhōu cì shǐ
贞观初,为肃州刺史。
tū jué qí shù qiān zī zhòng wàn yú rù kòu móu nán qū tǔ yù hún wǔ dá yǐ jīng bīng èr qiān rén yǔ zhàn lǔ shāo què fù shū sǐ dòu báo zhī zhāng yè hé qián mìng shàng liú dù bīng lǔ yǐ bàn jì nǎi liǎng àn jiā jī zhǎn ruò lüè jìn
突厥骑数千、辎重万余入寇,谋南趋吐谷浑,武达以精兵二千人与战,虏稍却, 复殊死斗,薄之张掖河,潜命上流度兵,虏已半济,乃两岸夹击,斩溺略尽。
xǐ shū láo zhī qiān zuǒ jiān mén jiāng jūn
玺书劳之,迁左监门将军。
yán zhōu tū jué pàn zhào wǔ dá qū líng zhōu zhuī jí zéi zéi fāng dù hé nǎi jù nán yá zhèn wǔ dá jī zhī zhǎn qí shuài kě luó bá hù jìn fēng dōng lái jùn gōng
盐州突厥叛,诏武达趋灵州,追及贼,贼方度河,乃据南涯阵,武达击之,斩其帅可逻拔扈,进封东莱郡公。
zhōng yòu wǔ wèi dà jiàng jūn zèng jīng zhōu dū du péi zàng zhāo líng shì yuē zhuàng
终右武卫大将军,赠荆州都督, 陪葬昭陵,谥曰壮。
páng qīng yùn bīng zhōu rén
庞卿恽,并州人。
cóng tǎo yǐn tài zǐ yǒu gōng bài yòu xiāo wèi jiāng jūn zhū guó gōng
从讨隐太子有功,拜右骁卫将军、邾国公。
zú zhuī gǎi pú guó
卒,追改濮国。
zi tóng shàn yòu jīn wú dà jiàng jūn
子同善,右金吾大将军。
tóng shàn zi chéng zōng kāi yuán chū shì zhì tài zǐ bīn kè
同善子承宗,开元初,仕至太子宾客。
zhāng zhǎng xùn jīng zhào yuè yáng rén
张长逊,京兆栎阳人。
jīng chí shè zài duò wèi lǐ cháng
精驰射,在隋为里长。
yǐ píng chén gōng zhuó shàng kāi fǔ lèi qiān wǔ yuán jùn tōng shǒu
以平陈功,擢上开府,累迁五原郡通守。
zāo luàn fù tū jué tū jué hào wèi gē lì tè lè
遭乱,附突厥,突厥号为割利特勒。
yì bīng qǐ yǐ jùn jiàng jí bài wǔ yuán tài shǒu ān huà jùn gōng xǐ fēng fàn yáng
义兵起,以郡降,即拜五原太守、安化郡公,徙封范阳。
shí liáng shī dōu xuē jǔ qǐng tū jué bīng nán dù hé zhǎng xùn jiǎo zuò zhào yǔ mò hè duō shè yǐ fá qí móu huì táng shǐ yì zhì tū jué bīng bù chū
时梁师都、薛举请突厥兵南度河,长逊矫作诏与莫贺咄设,以伐其谋,会唐使亦至,突厥兵不出。
wǔ dé yuán nián zhào yòu wǔ hou piào qí jiāng jūn gāo shì jìng pìn shǐ bì kě hàn zhì fēng zhōu ér shǐ bì sǐ zhào liú jīn bì bù qiǎn
武德元年,诏右武候骠骑将军高世静聘始毕可汗,至丰州而始毕死,诏留金币不遣。
tū jué nù yǐn bīng nán zhì hé
突厥怒,引兵南至河。
zhǎng xùn qiǎn shì jìng chū sài láo zhī qiě ruò zhuān zhì fù cì zhě lǔ yǐn hái
长逊遣世静出塞劳之, 且若专致赙赐者,虏引还。
shòu zǒng guǎn gǎi yáng guó gōng
授总管,改杨国公。
jí tǎo xuē jǔ bù dài mìng zhé yǐn bīng huì cì jǐn páo jīn jiǎ
及讨薛举,不待命辄引兵会,赐锦袍金甲。
huò zèn zhǎng xùn jū fēng jiǔ kǒng yǔ tū jué wèi chún chǐ nǎi qǐng rù cháo shòu yòu wǔ hou jiāng jūn xǐ xi guó gōng jiā cì gōng rén cǎi qiān duàn
或谮长逊居丰久,恐与突厥为唇齿,乃请入朝,授右武候将军,徙息国公, 加赐宫人、彩千段。
shǔ yǒu jí gāo zǔ qīn wèn zhī
属有疾,高祖亲问之。
hòu dòu guǐ lǜ ba shǔ bīng jī wáng shì chōng yǐ zhǎng xùn jiǎn xiào yì zhōu xíng tái zuǒ pú yè
后窦轨率巴、蜀兵击王世充,以长逊检校益州行台左仆射。
lì suì kuí èr zǒng guǎn zhèng yǐ huì chēng
历遂、夔二总管,政以惠称。
zhēn guàn shí yī nián zú
贞观十一年卒。
zhāng píng gāo suí zhōu rén
张平高,绥州人。
wèi duò yīng yáng fǔ xiào wèi shù tài yuán suì yù móu yì
为隋鹰扬府校尉,戍太原,遂预谋议。
cóng táng gōng píng jīng chéng lèi shòu zuǒ lǐng jūn jiāng jūn fēng xiāo guó gōng
从唐公平京城,累授左领军将军,封萧国公。
zhēn guàn chū wèi dān zhōu cì shǐ zuò shì yǐ yòu guāng lù dài fu hái dì
贞观初,为丹州刺史,坐事,以右光禄大夫还第。
zú zhuī fēng luō guó zèng tán zhōu dū dū
卒,追封罗国,赠潭州都督。
lǐ ān yuǎn xià zhōu rén
李安远,夏州人。
fù chè duò shàng zhù guó yún zhōu cì shǐ
父彻,隋上柱国、云州刺史。
shì wèi jiāng jiā yǐ cái xióng
世为将家,以财雄。
ān yuǎn shǎo wú jiǎn yǔ bó xǐ yóu zhì pò chǎn
安远少无检,与博徙游,至破产。
wǎn nǎi zhé jié xiàng shū cóng shì dà fū gǒu shèng jǐ bì qīng xīn jiāo zhī
晚乃折节向书,从士大夫,苟胜己,必倾心交之。
xí jué chéng yáng gōng
袭爵城阳公。
yǔ wáng guī zuì shàn guī zuò wáng pō dé zuì dāng liú ān yuǎn wèi yíng hù miǎn
与王珪最善,珪坐王颇得罪,当流,安远为营护免。
hòu bǔ zhèng píng lìng
后补正平令。
bīng qǐ gōng jiàng zhōu ān yuǎn yǔ tōng shǒu chén shū dá yīng chéng jù
兵起,攻绛州,安远与通守陈叔达婴城拒。
táng gōng sù yǔ ān yuǎn shàn jí bá jiàng fǔ wèi qí jiā yǐn yǔ tóng shí shòu yòu yì wèi tǒng jūn zhèng píng xiàn gōng
唐公素与安远善,及拔绛,抚慰其家,引与同食, 授右翊卫统军、正平县公。
hòu cóng pò qū tū tōng jìn shàng zhù guó yòu wǔ wèi dà jiàng jūn
后从破屈突通,进上柱国、右武卫大将军。
shù cóng qín wáng zhēng tǎo jī gōng lèi fēng zhì guǎng dé jùn gōng
数从秦王征讨,积功,累封至广德郡公。
fèng shǐ tǔ yù hún ān yuǎn yǔ yuē hé tǔ yù hún nǎi qǐng wèi hù shì biān chǎng lì zhī
奉使吐谷浑,安远与约和,吐谷浑乃请为互市,边场利之。
yǐn tài zǐ jiāng luàn yīn shǐ yòu dòng ān yuǎn jiè wú èr zhì qín wáng yì qīn zhòng
隐太子将乱,阴使诱动,安远介无贰志,秦王益亲重。
zhēn guàn chū cháng mìng tǒng luó qí dū xià dū dào zéi
贞观初,尝命统逻骑都下,督盗贼。
lì lù zhōu dū dū huái zhōu cì shǐ jiē yǐ gàn yòng xiǎn rán jí kè shǎo ēn yóu shì sǔn míng
历潞州都督、怀州刺史,皆以干用显,然急刻少恩,由是损名。
zú zèng liáng zhōu dū du shì yuē ān zhuī fēng suì ān jùn gōng
卒, 赠凉州都督,谥曰安,追封遂安郡公。
mǎ sān bǎo xìng mǐn kuài
马三宝,性敏狯。
shì chái shào wèi jiā tóng
事柴绍,为家僮。
shào shàng píng yáng gōng zhǔ gāo zǔ bīng qǐ shào jiàn dào zǒu tài yuán
绍尚平阳公主,高祖兵起,绍间道走太原。
sān bǎo fèng gōng zhǔ dùn sī zhú yuán shuō zéi hé pān rén yǔ lián hé
三宝奉公主遁司竹园,说贼何潘仁与连和。
pān rén rù yè yǐ bǎi bīng wéi zhǔ wèi
潘仁入谒,以百兵为主卫。
sān bǎo zì chēng zǒng guǎn fǔ jiē qún dào bīng zhì shù wàn
三宝自称总管,抚接群盗,兵至数万。
táng gōng jì hé shòu sān bǎo zuǒ guāng lù dài fu
唐公济河,授三宝左光禄大夫。
qín wáng zhì zhú lín gōng sān bǎo yǐ bīng yì jūn mén yè suì cóng píng jīng shī bài tài zǐ jiān mén lǜ
秦王至竹林宫,三宝以兵诣军门谒,遂从平京师,拜太子监门率。
bié jī pàn hú liú bá zhēn yú běi shān pò zhī
别击叛胡刘拔真于北山,破之。
cóng píng xuē rén gǎo
从平薛仁杲。
yǔ chái shào jī tǔ yù hún yú mín zhōu xiān fēng xiàn zhèn zhǎn míng wáng fú zhí shù qiān yǐ gōng fēng xīn xīng xiàn nán
与柴绍击吐谷浑于岷州,先锋陷阵,斩名王,俘执数千,以功封新兴县男。
hòu gāo zǔ xìng sī zhú yuán gù wèi yuē rǔ xīng bīng chù yá
后高祖幸司竹园,顾谓曰:“汝兴兵处邪?
wèi qīng dà bù è
卫青大不恶。
zhēn guàn chū bài zuǒ xiāo wèi dà jiàng jūn jìn jué wèi gōng zú shì yuē zhōng
”贞观初,拜左骁卫大将军,进爵为公,卒谥曰忠。
li mèng cháng zhào zhōu rén
李孟尝,赵州人。
zhōng yòu wēi wèi dà jiàng jūn hàn dōng jùn gōng
终右威卫大将军、汉东郡公。
yuán zhòng wén luò zhōu rén
元仲文,洛州人。
zhōng yòu jiān mén jiāng jūn hé nán xiàn gōng
终右监门将军、河南县公。
qín xíng shī bīng zhōu rén
秦行师,并州人。
zhōng yòu jiān mén jiāng jūn qīng shuǐ jùn gōng
终右监门将军、清水郡公。
zàn yuē yìng lóng zhī xiáng yún wù wěng rán ér cóng zhèn fēng báo nù wàn kōng bù yuē ér hào wù yǒu zì rán xiāng dòng ěr
赞曰:应龙之翔,云雾滃然而从,震风薄怒,万空不约而号,物有自然相动耳。
guān èr zi fēi yǒu chuō yuè zhī zī dāng gāo zǔ shòu mìng hè rán lì jiàn yú shì gù néng huò yì huò cóng shī tiān zhī gōng yún
观二子非有踔越之姿,当高祖受命,赫然利见于世,故能或翼或从,尸天之功云。
wén jìng shù lǚ jūn xiàn zhèn yǐ cái zì jìn ér jì zhuān yòng chuàn nì xiǎn
文静数履军陷阵,以才自进,而寂专用串昵显。
wài zhě yì chéng ěr zhě nán shū gù wén jìng xiān bèi zào wàng zhū jì hòu zuò yāo yán chì chéng yì fu xiāo hé cáo cān yún
外者易乘,迩者难疏,故文静先被躁望诛,寂后坐𫍚言斥,诚异夫萧何、曹参云!