yī
一
gǔ táo tài wèi ōu yáng shǎo shī zhī mǔ jù yǐ jiào zǐ guì xiǎn míng chuán qiān gǔ
古陶太尉、欧阳少师之母,俱以教子贵显,名传千古。
rán liǎng mǔ zhī zhù shù bù chuán
然两母之著述不传。
jí xuān wén fū rén jiǎng jiě jīng yì jǐ yǔ kǒng zǐ bìng chēng ér yín yǒng yì wú wén yān
即宣文夫人讲解经义,几与孔子并称,而吟咏亦无闻焉。
jìn wéi bì tài fū rén jiān ér yǒu zhī
近惟毕太夫人,兼而有之。
fū rén míng zǎo zì yú xiāng yìn jiāng lìng lì tíng xiān shēng zhī nǚ yú tóng zhēng yǒu shǎo yí guān chá zhī mèi yě
夫人名藻,字于湘,印江令笠亭先生之女,余同征友少仪观察之妹也。
ǒu yǒng méi yún chū shēn shǒu hé dōng huáng cì diǎn é qīn tiān dì nǚ zhuāng
偶咏《梅》云:“出身首荷东皇赐,点额亲添帝女装。
shǒu jù běn chū wú xīn wèi jǐ qiū fān shàng shū guǒ diàn shì dì yī jì wáng yí gōng ér qǐ
”首句本出无心,未几秋帆尚书果殿试第一,继王沂公而起。
jí rén zhī cí biàn chéng shī chèn shì yì qí yǐ
吉人之词,便成诗谶,事亦奇矣。
tài fū rén suī zài guī gé ér tōng dá zhèng tǐ
太夫人虽在闺阁,而通达政体。
shàng shū chū fǔ shǎn xī tài fū rén zuò shī zhēn zhī yún dú shū yù jīng lún xué gǔ fǎ zhèng zhì
尚书出抚陕西,太夫人作诗箴之云:“读书裕经纶,学古法政治。
gōng yè yǔ wén zhāng sī dào fēi yǒu èr
功业与文章,斯道非有二。
rǔ huàn jiǔ qín zhōng yóu yīng fēng qí jì
汝宦久秦中,游膺封圻寄。
yǎng mù shèng zhǔ cí chǒng mìng jiǔ zhòng bēn
仰沐圣主慈,宠命九重贲。
rì xī wèi rǔ qí bīng yuān shèn tì lì
日夕为汝祈,冰渊慎惕厉。
pì zhū zūn lú cái zhuó xiǎo zé kǒng bì
譬诸樽栌材,斫小则恐敝。
yòu rú rèn zài chē shī jiè zé jù zhì
又如任载车,失诫则惧踬。
mén xīn wǔ yè cán bào dá xī suǒ zì wǒ wén jīng wěi cái chí zhòng jiè qīng yì
扪心五夜惭,报答奚所自?我闻经纬才,持重戒轻易。
jiào chì wú fán kē lián chá wú wěi xì
教敕无烦苛,廉察无猥细。
wù jiāo zhù jiū chán wù mó léng fù lì
勿胶柱纠缠,勿模棱附丽。
duān jǐ lì qīng cāo jiǎn dé fēng xià wèi
端己励清操,俭德风下位。
dà fǎ zé xiǎo lián jī chéng yǐ qù wěi
大法则小廉,积诚以去伪。
xī tǔ mín qì chún zhì piáo xiān mí fèi
西土民气淳,质朴鲜糜费。
fēng hào yǒu yí yīn rén wén yù bǐng wèi
丰镐有遗音,人文郁炳蔚。
kuàng féng zhì zhì lóng táo jūn zōng wàn lèi
况逢郅治隆,陶钧综万类。
mín lì jiǔ pǔ cún ài yǎng zài dà lì
民力久普存,爱养在大吏。
rùn zé yīn shí yí zūn jié shàn tiáo lǐ
润泽因时宜,樽节善调理。
gǔ rén shù shēng míng gēn dǐ xìng qíng de
古人树声名,根柢性情地。
yī yī jiàn lǚ zhēn shí xīn jiàn shí shì
一一践履真,实心见实事。
qiān qiū zhào hàn qīng jīn gǔ hé fú qì
千秋照汗青,今古合符契。
bù fù píng shēng xué bù cún wēn bǎo zhì
不负平生学,不存温饱志。
shàng chou gāo hòu ēn xià wèi jiā mén bì
上酬高厚恩,下为家门庇。
wǒ jiā zǔ dé yí jī qiú wǎng huò zhuì
我家祖德诒,箕裘罔或坠。
tòng rǔ zǎo shī hù yí jiào xìng wù qì
痛汝早失怙,遗教幸勿弃。
tàn wǒ jiù shuāi nián chuí lǎo jīn lì cuì
叹我就衰年,垂老筋力瘁。
yè zhàng kàn fēi yún mù duàn qín shān cuì
曳杖看飞云,目断秦山翠。
dú qí shī kě wèi xùn cí shēn hòu bù jiǎn yán jiā tíng gào
”读其诗,可谓训词深厚,不减颜家庭诰。
wèi jǐ tài fū rén jiù yǎng guān shǔ yí lù guān xīn fǎng chá zhèng shēng
未几太夫人就养官署,一路关心,访察政声。
wén cháng ān fù lǎo jù chēng shàng shū zhī xián tài fū rén xǐ dǐ shǔ yòu fù shī yuē cān fēi zhà jiě lù sān qiān fēng wù qín chuān wèi yǎn qián
闻长安父老俱称尚书之贤,太夫人喜,抵署又赋诗曰:“骖啡乍解路三千,风物琴川慰眼前。
dào chù tīng lái rén yǔ hǎo pín nián fēng lè shǐ jūn xián
到处听来人语好,频年丰乐使君贤。
lián zhāo huà jiù dào gēng shēn bù jìn lóu jiāng wàng yuǎn xīn
”“连朝话旧到更深,不尽娄江望远心。
mò guài lǎo rén tiān bái fà ér tóng jǐ bèi huàn xiāng yīn
莫怪老人添白发,儿童几辈换乡音。
zhōu zāo zhú yǔ yǔ huā tán kǎn wài yún guāng yìng cuì lán
”“周遭竹屿与花潭,槛外云光映翠岚。
jǐn yǒu suǒ chuāng shī liào zài bù xū huí shǒu yì jiāng nán
尽有琐窗诗料在,不须回首忆江南。
tài fū rén shòu fēng jí pǐn kǎo zhōng guān shǔ
”太夫人受封极品,考终官署。
gēng zǐ shàng xún jiāng zhè shàng shū jū yōu lǐ mén yè yú xíng zài jù chén mǔ shì xián xíng
庚子上巡江、浙,尚书居忧里门,谒于行在,具陈母氏贤行。
shàng cì jīng xùn kè jiā sì zì
上赐“经训克家”四字。
shàng shū jiàn lóu yú líng yán bié yè yǐ fèng chén zhāng dāng shì róng zhī
尚书建楼于灵岩别业,以奉宸章,当世荣之。
yǒu péi yuǎn táng shī jí xíng shì
有《培远堂诗集》行世。
péi yuǎn táng jí zhōng měi bù shèng shōu zhāi qí yóu zhě
《培远堂集》中,美不胜收,摘其尤者。
wǔ gǔ rú líng yán shān guǎn yè zuò yún yuán jǐng xià jué bì shān guǎn hū yǐ míng
五古如《灵岩山馆夜坐》云:“圆景下绝壁,山馆忽已暝。
shí dèng jìng zhāng qín xuě quán qīng yuè míng
石磴静张琴,雪泉清瀹茗。
bù zhī yè yǐ shēn yuè shàng qīng sōng dǐng
不知夜已深,月上青松顶。
wǔ lǜ rú zhēng yuè shí èr yè yún yín tǔ àn huà táng zuò shù lòu piān cháng
”五律如《正月十二夜》云:“银钍暗画堂,坐数漏偏长。
yàn yǐng bàn qiáng yuè jī shēng wàn wǎ shuāng
雁影半墙月,鸡声万瓦霜。
yè yín duō qiǎn xìng chūn mèng bù lí xiāng
夜吟多遣兴,春梦不离乡。
tíng xià wēi fēng qǐ méi huā rù mù xiāng
庭下微风起,梅花入幕香。
luò yè yún wēi shuāng líng mù yè qiū qì zhà xiāo sēn
”《落叶》云:“微霜零木叶,秋气乍萧森。
luàn zhú xī fēng xià duō suí liáng yǔ shēn
乱逐西风下,多随凉雨深。
zhǐ chuāng yán jiǎo yuè tái dèng shī céng yīn
纸窗延皎月,苔磴失层阴。
ǒu ěr píng lán lì píng lín lù yuǎn cén
偶尔凭栏立,平林露远岑。
qī lǜ rú xiǎo yuán yún xiǎo yuán bàn mǔ jì xi chéng měi dào chūn shēn xìn yǒu qíng
”七律如《小园》云:“小园半亩寄西城,每到春深信有情。
huā lǐ lián lóng qíng fàng yàn liǔ biān lóu gé xiǎo wén yīng
花里帘栊晴放燕,柳边楼阁晓闻莺。
hàn shū jiù dú wén yóu shú jìn tiē chū lín shǒu shàng shēng
《汉书》旧读文犹熟,晋帖初临手尚生。
zì xiào zhēng xīn yóu wèi wàng xián zhāo lín nǚ duì qí píng
自笑争心犹未忘,闲招邻女对棋枰。
qī jué rú tàn méi yún guāng fú sì qián rì yù xūn shàng yáng cūn wài wàng gāng zǔ
”七绝如《探梅》云:“光福寺前日欲曛,上阳村外望纲组。
gàn lín wàn hè hào wú jì bù biàn hú guāng yǔ bái yún
干林万壑浩无际,不辨湖光与白云。
chūn cán yún fěi jǐ xūn lú bǎi nà qín lǜ yīn mén xiàng zhòu chén chén
”《春残》云:“斐几熏炉百衲琴,绿阴门巷昼沉沉。
chūn lái xiǎo yuàn wú rén sǎo huā luò chuāng qián yī cùn shēn
春来小苑无人扫,花落窗前一寸深。
sōng jìng yún qū jìng wān huán shí jí gāo mǎn tíng shān sè lǜ zhōu zāo
”《松径》云:“曲径弯环石级高,满亭山色绿周遭。
sōng fēng shì yàn quán shēng xiǎo zì xiě yún mén bǎi chǐ tāo
松风似厌泉声小,自写云门百尺涛。
wǔ pái rú yàn zì yún yī piàn yún lán zhǐ hóng wén jué diǎn xiá
”五排如《雁字》云:“一片云蓝纸,鸿文绝点瑕。
qín jīng shū gǔ yǎ yǔ xí děng fēn nú
《禽经》殊古雅,羽檄等纷孥。
měi zuò chán lián qǐ hé zēng xù cì chà xián lú rú yùn bǐ yóu wù lèi tú yā
每作缠联起,何曾叙次差?衔芦如运笔,游雾类涂鸦。
fán niǎo tú yí qiào jiā jī jù yòng kuā jiān qíng lái sài běi chuán xìn xiàng tiān yá
凡鸟徒贻诮,家鸡讵用夸?缄情来塞北,传信向天涯。
sì chū jīng fēng jí dī héng yuǎn xiù zhē
四出惊风急,低横远岫遮。
xié shēng hū bàn lǚ pò tǐ yù gōng quán
谐声呼伴侣,破体遇弓权。
xíng duàn yí cóng quē shū kōng diǎn bù jiā
行断疑从缺,书空点不加。
qí zī duō piāo miǎo qǔ shì gù qī xié
奇姿多缥缈,取势故欹斜。
liǎn hàn tíng gǎo zǎo lín chí xì huà shā
敛翰停搞藻,临池戏划沙。
é qún yóu xùn qiǎo fèng cè zú lián huá
鹅群犹逊巧,凤策足联华。
shuǐ yìng téng qīng gǎo yān lóng hù bì shā
水映腾清稿,烟笼护碧纱。
āi tiān cái bù kuì yì xìng jì yún xiá
挨天才不愧,逸兴寄云霞。
wǔ yán jué rú yǔ yè yún guǎng xiàng wǎn huā míng míng dú zuò lǐ qín pǔ
”五言绝如《雨夜》云广向晚花冥冥,独坐理琴谱。
yī lǚ chá yān shēng shū lián sàn chūn yǔ
一缕茶烟生,疏帘散春雨。
liù yán jué rú xià rì zuò yún bō huǒ lú xiāng yáng lái juàn lián liáng yàn fēi qù
”六言绝如《夏日作》云:“拨火炉香扬来,卷帘梁燕飞去。
wú mén liù yuè yóu hán yǔ zài jiāng nán hé chǔ jiē yǒu qīng wēi dàn yuǎn zhī yīn zhēn hé zuò yě
吴门六月犹寒,雨在江南何处?”皆有清微淡远之音,真合作也。
qí tā míng jù wǔ yán rú wàng huá yún rì shēng cháng yè bàn yún dào zhǐ shān yāo
其他名句,五言如《望华》云:“日生常夜半,云到只山腰。
cháng xīn chá yún wèi gàn chūn lù qì yóu dài xiǎo yún xiāng
”《尝新茶》云:“未干春露气,犹带晓云香。
hǔ qiū yún gé huā jiē yǒu gé rù sì shǐ zhī shān
”《虎丘》云:“隔花皆有阁,入寺始知山。
jiāng cūn yù mù yún shān tūn jiāng luò rì fēng dǐ yù lái cháo
”《江村寓目》云:“山吞将落日,风抵欲来潮。
qī yán rú méi huā yún dú yǔ bái yún rú yǒu yuē yáo yí jī xuě yì shēng xiāng
”七言如《梅花》云:“独与白云如有约,遥疑积雪亦生香。
wén chóng yún huā jìng yǔ guò tái zhà lěng dòu péng fēng dìng yuè chū míng
”《闻虫》云:“花径雨过苔乍冷,豆棚风定月初明。
yě wàng yún yǔ yú shuāng yè hóng yú rǎn fēng dìng chuī
”《野望》云:“雨余霜叶红于染,风定炊
yān bái yù níng
烟白欲凝。
líng yán huái gǔ yún xiāng jìng huā kāi rén qù hòu qú láng fēng xiǎng yuè míng zhōng
”《灵岩怀古》云:“香径花开人去后,磲廊风响月明中。
dēng chéng guān lóu yún jī xuě míng duō néng dàn rì yuǎn shān hán jí bù shēng yān
”《登澄观楼》云:“积雪明多能淡日,远山寒极不生烟。
èr
二
rén hé chén jiāo yuán tíng fāng chá shēng shān xué shì wài sūn yě
仁和沈椒园庭芳,查声山学士外孙也。
qí zūn fǔ lín zhōu xiān shēng zǎi wén chāng bèi lèi shù níng xià
其尊甫麟洲先生,宰文昌,被累,戍宁夏。
mǔ chá tài shū rén liú jū jiā shàn bù cóng xíng
母查太淑人留居嘉善,不从行。
jiāo yuán měi suì nán běi shěng qīn jí xíng lù zhī kǔ
椒园每岁南北省亲,极行路之苦。
yǒu shī yún qiū shēng hóng dòu cí nán guó chūn dào qīng tóng fù shuò fāng
有诗云:“秋生红豆辞南国,春到青铜赴朔方。
qīng tóng zhě níng xià shān míng
”“青铜”者,宁夏山名。
yòu yún yǐng yǒu xīn suí wàng yǎn lèi hén hé xiàn zhàn zhēng yī
又:“云影有心随望眼,泪痕和线绽征衣。
wèi lì fán xiè xiào lián suǒ shǎng
”为厉樊榭孝廉所赏。
chén mò hòu zhāng shǎo yí yǒu shī kū zhī yún sāi shàng cǎo kū shuāng lèi bái yíng zhōu yún jìng yī jīn qīng
沈殁后,张少仪有诗哭之,云:“塞上草枯双泪白,瀛州云净一襟清。
cǎo kū yòng péi zǐ yě shì gài jì shí yě
”“草枯”,用裴子野事,盖纪实也。
guān chá zūn fǔ lì tíng xiān shēng zǎi yìn jiāng yǔ chén tóng shù
观察尊甫笠亭先生,宰印江,与沈同戍。
guān chá tú xiǎn wàn lǐ hào hū qiú jiù zú huò ān quán
观察徒跣万里,号呼求救,卒获安全。
wū hū sān jūn jiē yǔ yú tóng jǔ cí kē ér chén zhāng liǎng guān chá yòu tóng jǔ shī shè yú li yù zhōu xiān shēng jiā wǎng lái yóu xiá jīn jiē xiān hòu huà qù
呜呼!三君皆与余同举词科,而沈、张两观察,又同举诗社于李玉洲先生家,往来尤狎:今皆先后化去。
zhuī sī liù shí nián zhōng shēng chén jù sàn yīn chén ruò mèng kě wèi wū yì zhāng mǔ gù gōng rén ruò xiàn jí bì tài fū rén mǔ yě
追思六十年中,升沉聚散,音尘若梦,可为於邑!张母顾恭人若宪,即毕太夫人母也。
yǒu yì cuì gé jí
有《挹翠阁集》。
yǔ wǔ lín lín yǐ níng gù sì qí míng
与武林林以宁、顾姒齐名。
suí huàn pàng gě zú yú guān suǒ
随宦胖舸,卒于官所。
tài fū rén yǒu de qián zhōng xìn èr shǒu zuì qī cè shī yún qián zhōng yì shǐ dào cháng duàn xuè zhān jīn
太夫人有《得黔中信》二首最凄恻,诗云:“黔中驿使到,肠断血沾襟。
jué yù huái guī yì pín nián yì nǚ xīn
绝域怀归意,频年忆女心。
bù céng xū yào wù yóu wèi jì huá zān
不曾虚药物,犹为寄华簪。
qī jué lí tíng yǔ tiáo yáo suì zhì jīn
凄绝离亭语,迢遥遂至今。
guān shè qiān shān wài piāo piāo dān liú xuán
”“官舍千山外,飘飘丹旒悬。
wàng yún kòng bái fā rào xī dài huáng quán
望云空白发,绕膝待黄泉。
yóu yǒu qīng yín zài yìng jiào tóng guǎn chuán
犹有清吟在,应教彤管传。
ā xiōng guī rì jìn fù tǔ zài míng nián
阿兄归日近,负土在明年。
qí hòu shàng shū yíng yǎng qín guān shǎo yí zì diān zhōng jiě zǔ lái shǔ bái tóu xiōng mèi chàng hè zhōng zhāo
”其后,尚书迎养秦关,少仪自滇中解组来署,白头兄妹,唱和终朝。
tài fū rén yòu zuò yún qiān lǐ tiáo yáo kè zhà huí xiāng féng suì jǐn xiào méi kāi
太夫人又作云:“千里迢遥客乍回,相逢岁尽笑眉开。
niàn nián fā zhú méi huā bái yī yè chūn suí bào zhú lái
廿年发逐梅花白,一夜春随爆竹来。
shuí liào yì xiāng féng yàn xù xì tán jiù shì huà lú huī
谁料异乡逢雁序,细谈旧事划垆灰。
yīn qín chuán yǔ sī gèng zhě lòu jiàn chéng tóu mò làng cuī
殷勤传语司更者,漏箭城头莫浪催。
sān
三
wú zhōng shī xué lóu dōng wèi shèng
吴中诗学,娄东为盛。
èr bǎi nián lái qián yǒu fèng zhōu jì yǒu méi cūn
二百年来,前有凤洲,继有梅村;
jīn jì zhī zhě qí biàn shān shàng shū hu guò wú jì jiǔ jiù dǐ shī yún wǒ shì lóu dōng yín shè kè bàn xiāng sī shū bù shèng qíng
今继之者,其弁山尚书乎?《过吴祭酒旧邸》诗云:“我是娄东吟社客,瓣香私淑不胜情。
qí yǐ liǎng gōng zì mìng kě zhī
”其以两公自命可知。
rán liǎng gōng jǐn yǒu wén xué ér wú gōng xūn
然两公仅有文学,而无功勋;
zé shàng shū guò zhī yuǎn yǐ shàng shū suī yōng jié yuè qín wáng shì wèi cháng yī rì shì shū bù guān
则尚书过之远矣!尚书虽拥节钺,勤王事,未尝一日释书不观;
shǒu pī kǒu sòng kè kǔ guò yú zhū shēng
手披口诵,刻苦过于诸生。
shī biān sān shí èr juǎn yuē líng yán shān rén shī jí
诗编三十二卷,曰《灵岩山人诗集》。
líng yán zhě shàng shū zǎo suì dú shū de yě
灵岩者,尚书早岁读书地也。
sì
四
jiǎng yòng ān yǒu jù yún huā yǐ chūn qiū fēn zǎo wǎn tiān zǐ cái mìng gè shēng chén
蒋用庵有句云:“花以春秋分早晚,天子才命各升沉。
sī yán shì yě
”斯言是也。
rán yǒu cái wú mìng zhōng bù néng zhǎn bù jīng lún
然有才无命,终不能展布经纶。
xú yīng gōng qiǎn jiàng bì yòng fāng miàn dà ěr zhě yuē qǔ bǐ fú lì chéng wǒ gōng míng
徐英公遣将,必用方面大耳者,曰:“取彼福力,成我功名。
yú àn sōng yáng dú de yě
”余按:嵩阳,毒地也;
dài gōng dào ér lóng yuǎn xǐ
代公到而龙远徙。
lè yáng kǔ quán yě
乐阳,苦泉也;
fáng bào lín ér wèi biàn gān
房豹临而味变甘。
cǐ qí míng xiào yě
此其明效也。
tiān zǐ zhī bīn shān shàng shū zuì shēn gù zhōng zhōu qí huāng yí gōng yú qín zhōng
天子知宾山尚书最深,故中州奇荒,移公于秦中;
jīng zhōu shuǐ zāi yí gōng yú chu shěng
荆州水灾,移公于楚省。
gōng suǒ dào chù biàn néng biàn táng yǎng jí yuán qì zhāo huí gǔ jīn rén ruò hé yī zhé
公所到处,便能变糖养瘠,元气昭回:古今人若合一辙。
rán fēi yǒu zhì chéng cǎn dá zhī huái yì bù néng shàng gé tiān xīn ér xià fú mín wàng
然非有至诚惨怛之怀,亦不能上格天心,而下孚民望。
gōng yǒu jīng zhōu shù shì shī shí shǒu rén rén zhī yán bù kuì cì shān chōng líng xíng
公有《荆州述事》诗十首,仁人之言,不愧次山《舂陵行》。
jīn lù qí bā yún yī sè cháng tiān jiē hùn máng dēng gāo wú dì wèn cāng cāng
今录其八,云:“一色长天接混茫,登高无地问苍苍。
tū rú huò bǐ fén cháo cǎn chǔn ěr wēi yú pò fǔ máng
突如祸比焚巢惨,蠢尔危于破釜忙。
hǎi shì yīng kāi xīn jù luò zhǔ gōng zhòng jiàn xiǎo cāng sāng
海市应开新聚落,渚宫重见小沧桑。
zuì lián zhì xiù wū tái kè pī fà hé yóu su dà huāng lǔ shì yù zàn zhī quán jiā xiàn méi
最怜豸绣乌台客,披发何由诉大荒?鲁侍御赞之,全家陷没。
liáng biāo rì mù àn qī qí guān qǔ zòng héng mǎn lù qí
”“凉飙日暮暗凄其,棺娶纵横满路歧。
jī shǔ fú cāng cān fǔ sù luàn yú chuī làng zhú fú shī
饥鼠伏仓餐腐粟,乱鱼吹浪逐浮尸。
shén dèng shì xiàn tiān kāi wǎng wén shuǐ huàn qián shù rì jiāng shàng shí yǒu shén dèng lái wǎng
神镫示现天开网,闻水患前数日,江上时有神镫来往。
xī rǎng nán yīn de jué wéi
息壤难堙地绝维。
nà liào cún wáng guān piàn kè wàn jiā gǔ ròu tòng liú lí
那料存亡关片刻,万家骨肉痛流离。
làng tou gāo yàn wàng jiāng lóu juàn shǔ dōu jī shuǐ fǔ qiú
”“浪头高厌望江楼,眷属都羁水府囚。
rén guǐ huáng quán zhēng lù chū jiāo lóng bái rì shàng chéng yóu
人鬼黄泉争路出,蛟龙白日上城游。
bēi zāi jí mù qiū wéi qì shì zhě shāng xīn lèi jìn liú
悲哉极目秋为气,逝者伤心泪进流。
bú shì chéng fú biàn shēng wū cǐ shēng shǐ xìn jí fú ōu
不是乘桴便升屋,此生始信即浮沤。
shēng shēng sǐ sǐ wàn qíng qiān sāo kè suān yín āi yǐng piān
”“生生死死万情牵,骚客酸吟《哀郢》篇。
cí fá jīn mí dēng bǐ àn làn shāng shì jué jìng tāo tiān
慈筏津迷登彼岸,滥觞势蹶竟滔天。
bù zhī gǔ huà ní tú nèi zhī dào shēn jīng jiàng gē qián
不知骨化泥涂内,只道身经降割前。
cǐ qù jiāng liú fēn jiǔ pài hún guī hé chǔ shi qióng quán yún mèng cāng máng bā jiǔ tūn bàn jiē è kǒu bàn yóu hún
此去江流分九派,魂归何处识穷泉?”“云梦苍茫八九吞,半皆饿口半游魂。
jiāo xiāo yǒu lèi zhū yīng dī áo zú wú gōng jí kǒng fān
鲛绡有泪珠应滴,鳌足无功极恐翻。
jiù jí chéng tián chéng sǐ jié pī kōng dāo luò de shēng mén
救急城填成死劫,劈空刀落得生门。
ruò fēi dì lì hóng cí fú shí wàn cāng líng jǐ gè cún shǒu chì qīn fēng qiǎn shàng gōng qín shì táng bì yī xīn tōng
若非帝力宏慈福,十万苍灵几个存?”“手敕亲封遣上公,勤氏堂陛一心通。
jīn qián nèi fǔ cuī jiā zhèn bǎn zhù dōng guān jì kǎo gōng
金钱内府催加赈,版筑《冬官》记《考工》。
zhí yù xī rán qióng wǎng xiàng kěn jiào chún jié kū hóng yíng xiāo yī wǔ yè pī zhāng zòu jī nì zhēn rú yī jǐ tóng
直欲犀然穷罔象,肯教鹑结哭鸿潆?宵衣五夜批章奏,饥溺真如一己同。
dà gōng zhòng yì zhù fāng chéng miǎn shǐ chī méng zhù guǐ gēng
”“大工重议筑方城,免使蚩氓祝癸庚。
liáng yuè qiān jiā lí fù lèi qīng shuāng wàn chǔ yì fū shēng
凉月千家嫠妇泪,清霜万杵役夫声。
yǐ shēng jiàn zhěng xīn huái xué hǔ lǚ chóng kāi jiù liǔ yíng
蚁生渐整新槐穴,虎旅重开旧柳营。
wǒ yǒu xiào hóu sān chǐ jiàn shì jiāng tà làng zhǎn cháng jīng
我有孝侯三尺剑,誓将踏浪斩长鲸。
jiāng shuǐ máng máng yān ǎi shēn zhǐ qián chuī mǎn guà fēng lín
”“江水茫茫烟霭深,纸钱吹满挂枫林。
yuān mái yú fù dàn xiāng yuàn āi pǔ hóng míng xiě chu yín
冤埋鱼腹弹湘怨,哀谱鸿鸣写楚吟。
nán guó zhèng tú gāo yǔ dǎi xī fēng pān bìn jìng shuāng qīn
南国郑图膏雨逮,西风潘鬓镜霜侵。
mò jiē bìng gǔ zhī lí shén kāng jì rú shēng běn sù xīn
莫嗟病骨支离甚,康济儒生本素心。
wǔ
五
gǔ míng chén gòng shì yī fāng gēng chàng dié hé zuì wéi jiā huà
古名臣共事一方,赓唱叠和,最为佳话。
táng bái tài fù cì háng zhōu ér yuán xiāng guān chá zhè dōng bǐ cǐ yǐ shī wǎng lái wèi shēng píng shèng shì
唐白太傅刺杭州,而元相观察浙东,彼此以诗往来,为升平盛事。
jìn rì qiū fān shàng shū zǒng dū liǎng hú shì měng gǔ huì chūn tíng zhōng chéng lái fǔ hú běi zhì xiāng de yě
近日秋帆尚书总督两湖,适蒙古惠椿亭中丞来抚湖北,致相得也。
shàng shū zhī yú zuò shī huà yīn jì zhōng chéng shī jiàn shì dú zhī qīn wèi míng shǒu
尚书知余作《诗话》,因寄中丞诗见示,读之钦为名手。
jǐn lù qí guò hā mì yún xi è xióng guān dì yī qū biān sī yáo zhǐ rèn yī wú
仅录其《过哈密》云:“西扼雄关第一区,鞭丝遥指认伊吾。
dāng nián yàn qì láo róng mǎ cǐ rì rén yān rù bǎn tú
当年雁碛劳戎马,此日人烟入版图。
lù xiàng chē shī yún àn dàn tiān lián tǔ gǔ xuě mó hú
路向车师云黯淡,天连吐谷雪模糊。
hán wēi zhèn zhèn cuī zhēng qí bù wèn cūn láo shàng yǒu wú
寒威阵阵催征骑,不问村醪尚有无。
guò tóng guān yún bǎi èr qín guān wàn gǔ xióng piàn fān huáng shuǐ dù xī fēng
”《过潼关》云:“百二秦关万古雄,片帆黄水渡西风。
mǎ sī shā àn hán tāo wài rén yǐ shān chéng xī zhào zhōng
马嘶沙岸寒涛外,人倚山城夕照中。
yǎn jiè yī shí qióng gǔ qì zhǎo hén sān dù xiào fēi hóng
眼界一时穷古碛,爪痕三度笑飞鸿。
yú zì huáng zhōng wǎng fǎn bìng cǐ fán sān cì
余自湟中往返,并此凡三次。
lái cháo yòu rù huá yīn dào bǎo kàn shuāng lín jǐ shù hóng
来朝又入华阴道,饱看霜林几树红。
guǒ zǐ gōu yún shān shì lín xún shuǐ shì xi guò gōu bǎi lǐ shǔ yī lí
”《果子沟》云:“山势嶙峋水势西,过沟百里属伊犁。
duàn qiáo jī xuě mí rén jī gǔ jiàn duī bīng ài mǎ tí
断桥积雪迷人迹,古涧堆冰碍马蹄。
yì qí sòng yíng duō jiù yǔ zhēng shān jiǎn diǎn bàn chūn ní
驿骑送迎多旧雨,征衫检点半春泥。
shù jiān bǎn gé fēng dēng lǐ yóu yǒu xián qíng yǐ zuì tí
数间板阁风灯里,犹有闲情倚醉题。
zhōng chéng zǎo suì gōng shī hòu jí lì gōng qīng hǎi yī lí jí tiān shān nán běi fán gǔ zhī yuè zhī shàn shàn zú jì dài biàn
”中丞早岁工诗,后即立功青海、伊犁及天山南北,凡古之月支、鄯善,足迹殆遍。
yǐ gù yǐ suǒ jiàn wén zhāng zhū yín yǒng
以故以所见闻,彰诸吟咏;
yi qí chén xióng gǔ jiàn zú kě shàng lìng qī zǐ xià jiē huáng mén yǐ
宜其沉雄古健,足可上凌七子,下接黄门矣。
zhōng chéng shī bù zhuān yī tǐ yì yǒu qīng wēi wěi wǎn dé zhōng táng shén wèi zhě
中丞诗不专一体,亦有清微委婉,得中唐神味者。
rú jìng zuò yún xī yáng liú liàn zuì gāo zhī lián yǐng chuí chuí xiǎo kùn shí
如:《静坐》云:“夕阳留恋最高枝,帘影垂垂小困时。
mèng lǐ bù wàng shēn shì kè jìng zhōng pà jiàn bìn rú sī
梦里不忘身是客,镜中怕见鬓如丝。
huáng huā qiū zhàn dōng lí zǎo zǐ sāi rén lián běi yàn chí
黄花秋绽东篱早,紫塞人怜北雁迟。
qiāo zhēng yī lú xiāng jìng zuò zhuàn yān lǚ lǚ jié xiāng sī
悄蒸一炉香静坐,篆烟缕缕结相思。
qiū xiāo yún lí huái qīng yì qǐ néng xiū dǎ dié xīn chóu huàn jiù chóu
”《秋宵》云:“离怀轻易岂能休?打叠新愁换旧愁。
sù jiǔ dà dū suí mèng xǐng cán dēng duō bàn wèi shī liú
宿酒大都随梦醒,残灯多半为诗留。
yuè fú huā yǐng piān lián yè fēng de qí shēng yì dài qiū
月扶花影偏怜夜,风得棋声亦带秋。
jiàn jué xiāo hán jìn bù qǐ xiào pī hè chǎng yě wēn róu
渐觉宵寒禁不起,笑披鹤氅也温柔。
guò huá fēng tí bì yún zhǔ rén ài kè dú chāo qún xiǎo duì zhāo yāo guò wèi fén
”《过华峰题壁》云:“主人爱客独超群,小队招邀过渭、汾。
sān shí liù fēng wú suǒ zèng suí yuán fēn yǔ yī xī yún
三十六峰无所赠,随缘分与一溪云。
tí huà yún shuí jiā tíng zi bì shān diān bái bǎn qiáo tōng wū jǐ chuán
”《题画》云:“谁家亭子碧山巅,白板桥通屋几椽。
yuǎn shù céng céng shān bàn jiǎo zhàng lí rén lì xī yáng tiān
远树层层山半角,杖藜人立夕阳天。
qí tā jiā jù rú liǔ wéi shuāng zhǎo shuǐ huā yǎn yī fáng shān
”其他佳句,如:“柳围双沼水,花掩一房山。
dù kǒu yún lián chūn cǎo bì bō xīn làng yǒng xī yáng hóng
”“渡口云连春草碧,波心浪涌夕阳红。
jiē kě chuán yě
”皆可传也。
liù
六
hú běi chén wàng zhī fāng bó wèi qí nián jiǎn tǎo zhī hòu rén shī cái qīng miào chāo yǒu jiā fēng
湖北陈望之方伯,为其年检讨之后人,诗才清妙,绰有家风。
guān chu shí shì yǔ bì huì liǎng gōng gòng shì kě wèi tiān yǔ shī rén zuò hé yě
官楚时,适与毕、惠两公共事,可谓天与诗人作合也。
dì fāng bó shī yú zhǐ lù jiàn zèng jiā jù rù sān juǎn zhōng cǐ wài wèi kuī quán bào
第方伯诗,余只录见赠佳句入三卷中,此外未窥全豹。
hū yǒu sōng jiāng liáo mǒu chí yǎng hè tú jiàn tí zhōng yǒu fāng bó yī jué yún měi rén zì jié suì hán méng rù zuò yún shān zhào yǎn míng
忽有松江廖某持《养鹤图》见题,中有方伯一绝云:“美人自结岁寒盟,入座云山照眼明。
liào lǐ hè liáng mén jǐn yǎn sōng huā rú yǔ pū lián jīng
料理鹤粮门尽掩,松花如雨扑帘旌。
qīng cuì jué chén
”清脆绝尘。
cháng dǐng yī luán yì kě zhī wèi yǐ
尝鼎一脔,亦可知味矣。
qī
七
bì shàng shū hóng jiǎng fēng liú yī shí xué shì wén rén qū zhī rú wù
毕尚书宏奖风流,一时学士文人,趋之如鹜。
shàng shū yǐ kè huáng zhòng zé děng bā rén shī hào wú huì yīng cái jí
尚书已刻黄仲则等八人诗,号《吴会英才集》。
cǐ wài shàng yǒu wú xià zhāng qí zì yìng shān zhě yì zài mù zhōng
此外,尚有吴下张琦,字映山者,亦在幕中。
shēng píng bù shèn dú shū ér gōng zuò yùn yǔ
生平不甚读书,而工作韵语。
wǔ yán rú yǒng lián yún xī běi xiǎo hóng lóu xiāng lián lǎn shàng gōu
五言如:咏《帘》云:“西北小红楼,湘帘懒上钩。
zhī chéng qiān lǚ hèn tiān dé yī céng chóu
织成千缕恨,添得一层愁。
yè dòu líng lóng yuè fēng chuān suǒ suì qiū
夜逗玲珑月,风穿琐碎秋。
lú xiāng gé bù duàn tōu chū huà yán fú
炉香隔不断,偷出画檐浮。
qī lǜ rú dēng miào gāo tái yún hǎi mén zhōng shé dà jiāng kāi hào hào fēng tāo bái xuě duī
”七律如:《登妙高台》云:“海门中折大江开,浩浩风涛白雪堆。
lóu gé zì pán fēi niǎo shàng huái xú zhēng sòng hǎo shān lái
楼阁自盘飞鸟上,淮、徐争送好山来。
qiān qiū diào gǔ kōng sāo shǒu èr yuè huái rén zhèng luò méi
千秋吊古空搔首,二月怀人正落梅。
mǎn chí jiāng hú shuāng bái yǎn yǔ shuí tóng fù zhǎng zhōng bēi xià rì gǎn huái yún lì zé hú biān shì wǒ jiā diào gān yú tǐng zú shēng yá
满池江湖双白眼,与谁同覆掌中杯?”《夏日感怀》云:“笠泽湖边是我家,钓竿鱼艇足生涯。
jiǔ quán liàn jiǔ bù guī qù kāi guò jǐ fān hàn dàn huā hé rén hán shí yì jiù yún chūn hǎo yīn xún fāng wài jiāo xiǎo lóu gāo chū wàn sōng shāo
酒泉恋酒不归去,开过几番菡萏花?”和人《寒食忆旧》云:“春好因寻方外交,小楼高出万松梢。
shān tóng yáo zhǐ xiàng yǔ xiào kāi shì zuò jiā rú niǎo cháo
山童遥指向予笑,开士作家如鸟巢。
liù qiáo chūn shuǐ qū hái tōng zài jiǔ zhōu xíng xī zhào zhōng
”“六桥春水曲还通,载酒舟行夕照中。
zhǐ diǎn yīng shēng hǎo lóu gé xiǎo táo xié chū yī zhī hóng
指点莺声好楼阁,小桃斜出一枝红。
zuì bǐ dēng qián zá cǎo xíng yǐ wén yáo xiàng yī jī míng
”“醉笔灯前杂草行,已闻遥巷一鸡鸣。
dēng chuáng tǎng yǒu mèng guī qù hǎo chèn bàn jiē cán yuè míng
登床倘有梦归去,好趁半街残月明。
yóu ǎi yuán yún fēng luán qū zhé shuǐ cóng cóng huā yìng fān lí zhú yìng chuāng
”《游霭园》云:“峰峦曲折水淙淙,花映藩篱竹映窗。
zuì hǎo xiǎo tíng dōng běi wàng qīng shān quē chù lù qiū jiāng
最好小亭东北望,青山缺处露秋江。
wǔ yán jué jù yǒng wēn quán yún
”五言绝句咏《温泉》云;
yù fǎng ē páng jī píng yuán yān shù hūn
“欲访阿房迹,平原烟树昏。
chu rén yī jù hòu yíng de shuǐ zhǎng wēn
楚人一炬后,赢得水长温。
yìng shān dì míng yuàn zì mù qú yǔ yú wú mén jiàn zhī
”映山弟名瑗,字慕蘧,予于吴门见之。
tīng qí yán lìng rén bù yī zì nuǎn
听其言,令人不衣自暖;
shī yǒu jiā fēng
诗有家风。
dào zhōng yún rén jiā qū qǔ jū shān fù kè qí pán xuán zǒu shù tóu
《道中》云:“人家屈曲居山腹,客骑盘旋走树头。
zhōu zhōng yún yuǎn tān shā zhǎng yí fēn gǎng shùn shuǐ fān fēi shì nì liú
”《舟中》云:“远滩沙涨疑分港,顺水帆飞似逆流。
yīng shān dào zhōng yún wēi fēng yǒu lù rén yān shǎo pò miào wú mén shuǐ niǎo qī
”《应山道中》云:“危峰有路人烟少,破庙无门水鸟栖。
huáng hè lóu yún bā shǔ làng pēn tiān yù shī jīng xiāng yún qǐ shù quán wú
”《黄鹤楼》云:“巴蜀浪喷天欲湿,荆襄云起树全无。
tí gāo xiào shū xiǎo zhào yún yān zhī shān jiē chǔ wáng gōng rén hǎo xiān zhī jìng bù tóng
”《题高校书小照》云:“胭脂山接楚王宫,人好先知境不同。
yī gé tiáo tiáo lán qū qū chūn shēn mén bì bǎi huā zhōng
一阁苕苕阑曲曲,春深门闭百花中。
bā
八
wáng mèng lóu cóng yún nán guī cháng sòng bǎo yì xiān shēng yì jiù yī jué yún yīng huā tíng yuàn qǐ luó nián zhēng yǔ qín xīn jì bù quán
王梦楼从云南归,尝诵宝意先生《忆旧》一绝云:“莺花庭院绮罗年,筝语琴心记不全。
shèng yǒu jiù shí jīn qū shù huà lóu shēn suǒ wǔ gēng tiān
剩有旧时金屈戍,画楼深锁五更天。
jiǔ
九
shàng yuán yǒu rèn dōng bái zhě kū fāng xíng zhī yún cǐ rì céng wú bēi jiǔ diàn yè tái yīng liàng gù rén pín
上元有任东白者,《哭方行之》云:“此日曾无杯酒奠,夜台应谅故人贫。
chén gǔ yú wèi yǔ sòng ér shāng zhī wèi jǐ rèn yì sǐ
”陈古渔为予诵而伤之,未几任亦死。
shí
十
yǐn pì zhī diǎn zuò shī wén zhě bù kě yòng ér kàn shī wén zhě bù kě bù zhī
隐僻之典,作诗文者不可用,而看诗文者不可不知。
yǒu rén sòng míng jì yáng wéi dòu xiān shēng shī yuē wú gōng luó bo huǒ ké tuò dì yú shēng
有人诵明季杨维斗先生诗,曰:“吾宫萝卜火,咳唾地榆生。
suǒ yòng hé shū yú àn běi shǐ wèi zhāo chéng huáng dì suǒ tuò chù de jiē shēng yú
’所用何书?”余按,《北史》:“魏昭成皇帝所唾处,地皆生榆。
luó bo huǒ bù zhī suǒ chū
”“萝卜火”不知所出。
hòu èr shí nián yuè dòng wēi zhì qí zhōu yǒu rén bìng kuáng mèng jiàn hóng cháng nǚ zǐ yǐn rù gōng zhōng gē yuē wǔ líng lóu gé xiǎo líng lóng tiān fǔ yóu lái shì cǐ zhōng
后二十年,阅《洞微志》:“齐州有人病狂,梦见红裳女子,引入宫中,歌曰:‘五灵楼阁晓玲珑,天府由来是此中。
chóu chàng mèn huái yán bù jǐn yī wán luó bo huǒ wú gōng
惆怅闷怀言不尽,一丸萝卜火吾宫。
páng yī dào shì yún
’旁一道士云;
jūn fàn dà mài dú yě
‘君犯大麦毒也。
shào nǚ xīn shén xiǎo gū pí shén zhī luó bo zhì miàn dú gù yuē huǒ wú gōng
少女心神,小姑脾神,知萝卜制面毒,故曰火吾宫。
huǒ zhě huǐ yě
火者,毁也。
kuáng zhě xǐng ér shí luó bo bìng suì yù
’狂者醒而食萝卜,病遂愈。
xià lǐ gǔ xiān shēng dū xué chu zhōng suì shì tí xiàng rì yǐ shā shùn wéi shì
”夏醴谷先生督学楚中,岁试题《象日以杀舜为事》。
yǒu yī shēng wén yún xiàng bù tú shā zhī yǐ shuǐ ér bìng shā zhī yǐ huǒ yě
有一生文云:“象不徒杀之以水,而并杀之以火也。
bù tú shā zhī yú huǒ ér yòu shā zhī yǐ jiǔ yě
不徒杀之于火,而又杀之以酒也。
mù zhōng yuè wén zhě dà xiào yù pī mǒ ér zhì zhī liè děng
”幕中阅文者大笑,欲批抹而置之劣等。
xià gōng bù kě yuē kǒng yǒu chū chù qiě kàn zuò hé duì fǎ
夏公不可,曰:“恐有出处,且看作何对法。
qí duì bǐ yún shùn bù dé yú mǔ ér suì bù dé yú fù yě
”其对比云:“舜不得于母,而遂不得于父也;
shùn suī bù dé yú dì ér xìng ér yǒu de yú mèi yě
舜虽不得于弟,而幸而有得于妹也。
tōng piān wén yì qí jǐng
”通篇文亦奇警。
xià gōng gǎi zhì yī děng
夏公改置一等;
yù zhào ér wèn zhī ér qí rén yǐ yuǎn chū yǐ
欲召而问之,而其人已远出矣。
yú àn shùn mèi jūn shǒu yǔ shùn xiāng de zài dì wáng shì jì
余按:舜妹皲首与舜相得,载《帝王世纪》。
zǔ jūn yàn xí yáng dì yún lán líng gōng zhǔ bī xìng gào zhōng bù tú jūn shǒu zhī xián fǎn méng qí xiāng zhī chǐ
祖君彦檄炀帝云:“兰陵公主逼幸告终,不图皲首之贤,反蒙齐襄之耻。
shì cǐ diǎn liù cháo rén yǐ yòng zhī
”是此典六朝人已用之。
wéi yǐ jiǔ shā shùn bù zhī hé chū
惟以酒杀舜,不知何出。
yòu shí yú nián dú mǎ fǔ yì shǐ fāng zhī xiàng yǐn shùn yǐ yào jiǔ jiàn liú xiàng liè nǚ zhuàn
又十余年,读马辅《绎史》,方知象饮舜以药酒,见刘向《列女传》。
yī shí yī
一十一
xǔ tài fū rén yè zuò yún shòu xuē yín jiān shī mǎn qiāng chūn dēng dú zuò yǐng chuáng chuáng
许太夫人《夜坐》云:“瘦削吟肩诗满腔,春灯独坐影幢幢。
kě lián luò yuè héng xié zhào huà gǎo fēn míng yìn zhǐ chuāng
可怜落月横斜照,画稿分明印纸窗。
bì tài fū rén yè zuò yún wǎn shuì cái xìng lǐ bìn yā shì ér qíng dào yǔ qián chá
”毕太夫人《夜坐》云:“晚睡才兴理鬓鸦,侍儿擎到雨前茶。
ài kàn xiě yuè táo huā yǐng yí shàng hóng chuāng liù shàn shā
爱看写月桃花影,移上红窗六扇纱。
liǎng tí liǎng shī gōng lì xī dí
”两题两诗,工力悉敌。
yī shí èr
一十二
yán dōng yǒu xuǎn sòng rén wàn shǒu jué jù cǎi qǔ zuì bó
严东有选《宋人万首绝句》,采取最博。
yú liú lǎn shuō bù xián yǒu yí zhū
余流览说部,嫌有遗珠;
wèi lù shù shí shǒu yǐ bǔ qí quē
为录数十首,以补其缺。
wèi jí jiāo fù dōng yǒu yǐ wáng
未及交付,东有已亡。
nǎi fǎng wáng yú yáng chí běi ǒu tán cǎi sòng jué jù zhī lì yǐ bǔ zhī
乃仿王渔洋《池北偶谈》采宋绝句之例以补之。
qí tí qí zuò zhě xìng míng jù bù xǐng jì yě
其题、其作者姓名,俱不省记也。
qí shī yún zhèn rì xún chūn bú jiàn chūn máng xié tà biàn lǒng tóu yún
其诗云:“镇日寻春不见春,芒鞋踏遍陇头云。
guī lái ǒu guò méi huā xià chūn zài zhī tóu yǐ shí fēn
归来偶过梅花下,春在枝头已十分。
zuó rì chú zhōng fá duǎn gōng jiāo ér tí kū fàn luó kōng
”“昨日厨中乏短供,娇儿啼哭饭箩空。
ā niáng yáo shǒu xiàng r dào ye yǒu xīn shī shàng xiàng gōng
阿娘摇手向儿道:爷有新诗上相公。
shí nián shān guǎn shǐ wéi qiáng zhú lǐ kāi mén sǔn zuì zhǎng
”“十年山馆始围墙,竹里开门笋最长。
yī liàng xiǎo chē xíng dé guò bù chóu huā lù shī yī shang
一辆小车行得过,不愁花露湿衣裳。
xíng jǐn shū lí jiàn xiǎo qiáo lǜ yáng shēn chù yǒu hóng jiāo
”“行尽疏篱见小桥,绿杨深处有红蕉。
fēn míng yǎn jiè wú fēn bié ān zhì xīn tóu bù kěn xiāo
分明眼界无分别,安置心头不肯消。
bái tóu bō shàng bái tóu wēng jiā zhú chuán yí pǔ pǔ fēng
”“白头波上白头翁,家逐船移浦浦风。
yī chǐ lú yú xīn diào de ér sūn chuī huǒ dí lú zhōng
一尺鲈鱼新钓得,儿孙吹火荻芦中。
táo huā yǔ guò suì hóng fēi bàn zhú xī liú bàn rǎn ní
”“桃花雨过碎红飞,半逐溪流半染泥。
hé chǔ fēi lái shuāng yàn zi yī shí hán dào huà liáng xi
何处飞来双燕子?一时含到画梁西。
jīn zhēn cì pò nán chuāng zhǐ tōu yǐn hán méi yī zhèn xiāng
”“金针刺破南窗纸,偷引寒梅一阵香。
lóu yǐ yě zhī chūn fù guì dào tuō huā piàn shàng gōng qiáng
蝼蚁也知春富贵,倒拖花片上宫墙。
bái yún shān shàng bái yún quán quán zì wú xīn yún zì xián
”“白云山上白云泉,泉自无心云自闲。
hé bì bēn liú xià shān qù yòu tiān bō làng zài rén jiān
何必奔流下山去,又添波浪在人间。
yǔ láng xiāng qī yuè shàng shí jí zhì yuè shàng láng bù zhī
”“与郎相期月上时,及至月上郎不知。
qiè zài píng dì jiàn yuè zǎo láng zài shēn shān jiàn yuè chí
妾在平地见月早,郎在深山见月迟。
fēng jí yún jīng yǔ bù chéng jué lái chūn mèng shén fēn míng
”“风急云惊雨不成,觉来春梦甚分明。
dāng shí kǔ hèn yín píng yǐng zhē gé xiān é zhǐ tīng shēng
当时苦恨银屏影,遮隔仙娥只听声。
jì yǔ shā biān ōu lù qún yě xū cóng cǐ duàn zhī wén
”“寄语沙边鸥鹭群,也须从此断知闻。
zhū gōng yǒu yì chú gōu dǎng jiǎ yǐ tuī pái kǒng dào jūn
诸公有意除钩党,甲乙推排恐到君。
làng jìng fēng píng yuè zhèng zhōng zì yáo róu lǔ jià gū péng
”“浪静风平月正中,自摇柔橹驾孤篷。
ruò fēi sān wàn liù gàn qǐng bǎ shén jiāng hú zhe cǐ wēng xiǎo táo wú zhǔ zì kāi huā yān cǎo máng máng dài wǎn xiá
若非三万六干顷,把甚江湖着此翁?”“小桃无主自开花,烟草茫茫带晚霞。
jǐ chù bài yuán wéi gù jǐng xiàng lái yī yī shì rén jiā
几处败垣围故井,向来一一是人家。
xiào liè shān yīn jǐ dù chūn diāo gōng yǔ jiàn bù lí shēn
”“校猎山阴几度春,雕弓羽箭不离身。
yú jīn lǎo qù hún wú lì kàn jiàn fēi hóng zhǐ shì rén
于今老去浑无力,看见飞鸿指示人。
míng suǐ zhí shàng sān gàn chǐ fēng jǐn qiū gāo xuě zhèng gàn
”“鸣髓直上三干尺,风紧秋高雪正干。
bì yǎn hú ér sān bǎi qí jǐn tí jīn lè xiàng yún kàn
碧眼胡儿三百骑,尽提金勒向云看。
huā qián sǎ lèi lín hán shí zuì lǐ huí tóu wèn xī yáng
”“花前洒泪临寒食,醉里回头问夕阳。
bù guǎn xiāng sī rén lǎo jìn zhāo zhāo róng yì xià xī qiáng
不管相思人老尽,朝朝容易下西墙。
sāng má bù rǎo suì cháng dēng biān jiāng wú gōng lì bù néng
”“桑麻不扰岁常登,边将无功吏不能。
sì shí èr nián rú mèng xǐng chūn fēng chuī lèi guò zhāo líng
四十二年如梦醒,春风吹泪过昭陵。
xiù xiù fān fān shàng cuì yīn wǔ jī yóu shì jiù jīng shén
”“绣袖翻翻上翠茵,舞姬犹是旧精神。
zuò zhōng mò guài wú huān yì wǒ yǔ jiāng jūn shì gù rén
座中莫怪无欢意,我与将军是故人。
xiāng sī wú lù mò xiāng sī fēng lǐ yáng huā zhǐ piàn shí
”“相思无路莫相思,风里杨花只片时。
chóu chàng shēn guī dú guī kè xiǎo yīng tí duàn luò huā zhī
惆怅深闺独归客,晓莺啼断落花枝。
zhǔ fù huā xiāng mò guò qiáng gé qiáng rén zhèng xiù yuān yāng
”“嘱咐花香莫过墙,隔墙人正绣鸳鸯。
wén xiāng dìng yào tíng zhēn xiàn xiù bù chéng shuāng bù jì jiāng
闻香定要停针线,绣不成双不寄将。
huā fēi yī piàn jiǎn chūn guāng qià zhú chūn fēng sòng xī yáng
”“花飞一片减春光,恰逐春风送夕阳。
mò fàng zhū lián zhē yàn zi hǎo jiào hán de shàng diāo liáng
莫放珠帘遮燕子,好教含得上雕梁。
chūn fēng yǒng xiàng bì pīng tíng cháng shǐ qīng lóu wù dé míng
”“春风永巷闭娉婷,长使青楼误得名。
bù xī juàn lián tōng yī gù pà jūn zhuó yǎn wèi fēn míng
不惜卷帘通一顾,怕君着眼未分明。
nán lín běi shě mǔ dān kāi nián shào xún fāng rì jǐ huí
”“南邻北舍牡丹开,年少寻芳日几回。
wéi yǒu jūn jiā lǎo sōng shù chūn fēng lái shì wèi zēng lái
惟有君家老松树,春风来似未曾来。
wù lǐ jiāng shān kàn bù zhēn zhī jī quǎn rèn qián cūn
”“雾里江山看不真,只鸡犬认前村。
dù chuán mǎn bǎn shuāng rú xuě yìn wǒ qīng xié dì yī hén
渡船满板霜如雪,印我青鞋第一痕。
niú zhǔ jī biān miǎo miǎo qiū dí shēng chuī yuè xià zhōng liú
”“牛渚矶边渺渺秋,笛声吹月下中流。
xī fēng bù shí zhāng jīng zhào huà de é méi rú xǔ chóu
西风不识张京兆,画得蛾眉如许愁!
wèi de shuāng qíng bú shì qíng shuāng qíng wú fù diǎn yún shēng
”“未得霜晴不是晴,霜晴无复点云生。
lù sī bù qiǎn yú jīng sàn yí jiǎo wéi chóu shuǐ zuò shēng
鹭鸶不遣鱼惊散,移脚惟愁水作声。
zhú lǐ máo cí zhú wài xī lín lín bái rì hù yú jī
”“竹里茅茨竹外溪,粼粼白日护鱼矶。
xiǎng yīn rì rì lái chuí diào shí shàng suō yī bù dài guī
想因日日来垂钓,石上蓑衣不带归。
chūn shān líng cǎo bǎi huā xiāng shuí shi xiān jiā rì yuè zhǎng
”“春山灵草百花香,谁识仙家日月长。
mǎn yuàn méi tái lǜ yīn zā qí shēng hé chǔ gé gōng qiáng tián jiā gǔ gǔ shuǐ liú hún yī shù gāo huā míng yuǎn cūn
满院莓苔绿阴匝,棋声何处隔宫墙?”“田家汩汩水流浑,一树高花明远村。
yún yì bù zhī cán zhào hǎo què jiāng wēi yǔ sòng huáng hūn
云意不知残照好,却将微雨送黄昏。
xiǎo bái cháng hóng yòu mǎn zhī zhù qiú chǎng wài dú zhī yí
”“小白长红又满枝,筑球场外独支颐。
chūn fēng zì shì rén jiān kè zhǔ zhāng fán huá de jǐ shí
春风自是人间客,主张繁华得几时。
yuè tuán xīn niǎn yuè huā cí yǐn ba hū r kè chu cí
”“月团新碾瀹花瓷,饮罢呼儿课《楚词》。
fēng dìng xiǎo xuān wú luò yè qīng chóng xiāng duì tǔ qiū sī
风定小轩无落叶,青虫相对吐秋丝。
yè liáng chuī dí qiān shān yuè lù àn mí rén bǎi zhǒng huā
”“夜凉吹笛千山月,路暗迷人百种花。
qí ba bù zhī rén huàn shì jiǔ lán wú nài kè sī jiā
棋罢不知人换世,酒阑无奈客思家。
hú lǔ ān zhī dǐng zhòng qīng zhǐ zōng xiān zì hàn gōng qīng
”“胡虏安知鼎重轻?指踪先自汉公卿。
xiāng yáng qí jiù wéi páng lǎo shòu shàn bēi zhōng wú xìng míng
襄阳耆旧惟庞老,受禅碑中无姓名。
yù guà yì guān shén wǔ mén xiān xún shuǐ zhú wèi nán cūn
”“欲挂衣冠神武门,先寻水竹渭南村。
què jiāng jiù zhǎn lóu lán jiàn mǎi de huáng niú jiào zǐ sūn
却将旧斩楼兰剑,买得黄牛教子孙。
yī nián chūn shì yòu chéng kōng yōng bí wēi yín bàn zuì zhōng
”“一年春事又成空,拥鼻微吟半醉中。
jiā dào táo huā xīn yǔ guò mǎ tí wú chǔ bì cán hóng
夹道桃花新雨过,马蹄无处避残红。
lián lǐ gū dēng jué wǎn chí dú mián liú de huà cán méi
”“帘里孤灯觉晚迟,独眠留得画残眉。
shān hú zhěn shàng jīng cán mèng rèn de xiāo láng mǎ guò shí
珊瑚枕上惊残梦,认得萧郎马过时。
dàn huáng yuè zhǐ dǎ cán bēi dōu shì xiān wáng yù zhì shī
”“淡黄越纸打残碑,都是先王御制诗。
bái fà nèi rén hán lèi dú wèi céng qīn jiàn xiě shī shí
白发内人含泪读,为曾亲见写诗时。
yī shí sān
一十三
táng kāi yuán zhī zhì fǔ zhī zhě sòng qióng yǐ dé yáo chóng yǐ cái zhāng shuō yǐ wén jiē chēng xián xiàng
唐开元之治,辅之者:宋琼以德,姚崇以才,张说以文:皆称贤相。
běn cháo xún fǔ sū zhōu zhě tāng qián ān yǐ dé sòng mù zhòng yǐ wén jiē zhōng zhōu rén yě
本朝巡抚苏州者:汤潜庵以德,宋牧仲以文:皆中州人也。
jìn rì zhōng zhōu hú yún pō sī kòu bǐng niè sū zhōu jì èr gōng ér qǐ zhèng jiǎn xíng qīng lǚ kāi wén yàn yī shí míng shì rú píng yáo hǎi tài shǐ gù xīng qiáo jìn shì shí shí guò cóng
近日中州胡云坡司寇秉臬苏州,继二公而起,政简刑清,屡开文宴,一时名士如平瑶海太史、顾星桥进士,时时过从。
yú zhì wú mén bì zhāo fù huì
余至吴门,必招赴会。
gōng lǐng shàng shū hòu dōu zhōng yóu jì huái yún guò jiāng míng shì jiǔ tuī yuán wú xià xiāng féng yuè mǎn xuān
公领尚书后,都中犹寄怀云:“过江名士久推袁,吴下相逢月满轩。
luán yè wén zhāng liú jiù jià cāng shān zhù shù zōng qún yán
鸾掖文章留旧价,仓山著述综群言。
píng shēng qì hé wéi yuán lǎo bàn shì qī chí wéi shòu xuān
平生契合惟元老,半世栖迟为寿萱。
wǒ shàng yàn tái měi nán wàng zuì guān qíng chù shì suí yuán
我上燕台每南望,最关情处是随园。
hòu yòu jì hù cóng jì shì shī shí èr shǒu lái bù zuò sòng yáng fàn yǔ zì chū xīn cái
”后又寄《扈从纪事诗》十二首来,不作颂扬泛语,自出心裁。
cóng wéi yún yī wàng dēng guāng liè xīng dòu shǐ zhī shēn zài wǔ yún biān
《从围》云:“一望灯光列星斗,始知身在五云边。
xiǎng jiàn dài lòu chén qū shēn bàng jiǔ xiāo zhī guāng jǐng
”想见待漏晨趋,身傍九霄之光景。
cè mǎ shàng shān xún bié lù hū wén jué hè xiǎng sōng tāo
“策马上山寻别路,忽闻绝壑响松涛。
xiǎng jiàn rè chù lěng xíng bù zhēng chōng yào zhī shí lì
”想见热处冷行,不争冲要之识力。
zhì yú cái guò cán yuè yòu xīn yuè jǐ dù pái bān kàn dǎ wéi zé yòu míng xiě chén lù lóng guāng zhòu rì sān jiē zhī ēn róng yān
至于“才过残月又新月,几度排班看打围”,则又明写湛露龙光、昼日三接之恩荣焉。
yǒu zhá mìng yú hé yùn
有札命余和韵。
yú yǐ shī guì qīng zhēn
余以诗贵清真;
mù suǒ wèi zhān shēn suǒ wèi dào bù gǎn yá yá xué yǔ bì zuò fū rén gù bù gǎn zuò yě
目所未瞻,身所未到,不敢牙牙学语,婢作夫人:故不敢作也。
yī shí sì
一十四
xié li gù mù yún liú yù xiāng yáng
携李顾牧云流寓襄阳。
yī rì dú yóu lóng zhōng píng diào wǔ hòu yí jì bì yǔ lín lóng gāng
一日独游隆中,凭吊武侯遗迹,避雨临龙冈;
jiàn shān yāo yǒu máo ān yī sōu chū yíng fēng mào qí gǔ
见山腰有茅庵,一叟出迎,风貌奇古。
zhèng yù yǔ yán zé ān cè dūn yī měng hǔ gù jīng qiě pū
正欲与言,则庵侧蹲一猛虎,顾惊且仆。
lǎo wēng xiào yuē zi wú jù cǐ hǔ yǐ guī yī wǒ zuò dì zǐ yǐ
老翁笑曰:“子无惧,此虎已归依我作弟子矣。
qiě yuē zhī zi néng shī hé tí shù yán jiàn zèng gù cí yǐ mù jí
”且曰:“知子能诗,盍题数言见赠?”顾辞以目疾。
wēng qǔ jǐ shàng yù yǔ shí mìng míng zuò yī kè kāi yǎn guǒ chá qiū háo
翁取几上芋与食,命瞑坐一刻,开眼,果察秋毫。
gù yì zhī jí tí shí bì yún yī yī yī bō yī jūn chí yún shuǐ tiān yá rèn suǒ zhī
顾异之,即题石壁云:“一衣一钵一军持,云水天涯任所之。
mò xiào dào rén wú lǚ bàn xīn shōu měng hǔ zuò tóng ér
莫笑道人无侣伴,新收猛虎作童儿。
ǒu xiàng shān qián zhòu dú lóng fēng léi yù bá wàn zhū sōng
”“偶向山前咒毒龙,风雷欲拔万株松。
xū yú míng yuè dāng kōng qǐ guī dào máo yán dǎ wǎn zhōng
须臾明月当空起,归到茅檐打晚钟。
wēng liú sù ān zhōng
”翁留宿庵中。
lín bié yuē míng nián zhēng yuè shàng yín rì wú kāi dān lú yǔ zǐ fú yī lì tǐ qīng chéng xiān
临别,曰:“明年正月上寅日,吾开丹炉,与子服一粒,体轻成仙;
wù wàng cǐ zhǔ cì nián jí qī fù yuē
勿忘此嘱!”次年,及期赴约。
xíng wèi shí lǐ fēng xuě dà zuò shān wú xíng jìng yòu kǒng lǎo wēng bù zài měng hǔ dú cún chàng chàng ér fǎn
行未十里,风雪大作,山无行径,又恐老翁不在,猛虎独存,怅怅而返。
hòu shí yú nián mù jiàn hūn tǐ jiàn shuāi huǐ cóng qián xiàng dào zhī xīn bù yǒng
后十余年,目渐昏,体渐衰,悔从前向道之心不勇。
yòu fù shī yún lǎo kān jiē zhù yán hé chǔ mì dān shā lǎo kān nǎo wǔ guān suī jù wú yī hǎo
又赋诗云:“老堪嗟,驻颜何处觅丹砂?老堪恼,五官虽具无一好。
diāo líng hún sì guò shí huā qiáo cuì bù shū shuāng hòu cǎo
凋零浑似过时花,憔悴不殊霜后草。
shǒu pín zhàn tóu lǚ diān xíng lái bié chu zú bù qián
手频战,头屡颠,行来蹩楚足不前。
zì zēng róng mào gǎi rén è xìng qíng piān
自憎容貌改,人恶性情偏。
yù jiē píng wǒ jīn bā shí yǐ rú cǐ chóu shà péng lái qiān suì xian
吁嗟平!我今八十已如此,愁煞蓬莱千岁仙。
yī shí wǔ
一十五
máo shī fá mù zhāng yǒu qiú qí yǒu shēng zhī yǔ
《毛诗·伐木》章有“求其友声”之语。
dù líng yǒu wén zhāng yǒu shén zhī jù
杜陵有“文章有神”之句。
yú chū bù xìn cǐ yán
余初不信此言;
hòu lì míng chǎng wǔ shí nián fāng zhī gǔ rén fēi qī wǒ yě
后历名场五十年,方知古人非欺我也。
wù shēn bā yuè nián jie zǐ xǔ xiāng yán gào yú yún qí tóng xiāng chéng sù yuán míng fǔ zǎi wǔ jìn
戊申八月,年家子许香岩告余云:其同乡程蔌园明府,宰武进。
liù yuè wàng hòu kǔ rè yí tà sāng yǐng shān fáng dú xiǎo cāng shān fáng shī ér ài zhī
六月望后,苦热移榻桑影山房,读《小仓山房诗》而爱之。
yè mèng tí hòu yún yín tán ōu běi jí xīn shē méng zhǔ dāng shí ràng běn chū
《夜梦题后》云:“吟坛瓯北及新畲,盟主当时让本初。
tuán gǔ wèi wán zhī lì dà ài cái ruò mìng jiàn xīn xū
抟古为丸知力大,爱才若命见心虚。
xiān rén ǒu xì péng hú dǐng xià shì zhēng hān mò chén yú
仙人偶戏蓬壶顶,下士争酣墨沈余。
gé diào bù néng míng yī tǐ xiāng shān qiè bǐ yì hé rú mǎn zhōu shī rén fǎ shí fān xué shì yǔ shū yún zì huì xiǎo cāng shān fáng jí yī shí dōu zhōng tóng rén jiè yuè wú xū rì
格调不能名一体,香山窃比意何如?”满洲诗人法时帆学士与书云:“自惠《小仓山房集》,一时都中同人借阅无虚日;
xiàn zài yǐ chāo fù běn
现在已抄副本。
luò yáng zhǐ guì suǒ shī gǎo zhě bèn jí
洛阳纸贵,索诗稿者坌集;
jǐ bù kě dāng
几不可当。
kě fǒu zài huì yī bù
可否再惠一部。
hé rú wài tí zhuō jí hòu yún wàn shì kàn rú shuǐ yī qíng shēng zuò chūn
何如?”外题拙集后云:“万事看如水,一情生作春。
gōng qīng duō hòu bèi hú hǎi yǒu yōu rén
公卿多后辈,湖海有幽人。
bǐ zhèn qū qún jī cí fēng bù guǐ shén
笔阵驱裙屐,词锋怖鬼神。
mò jīng cái lì měng jīn shì yǒu shuí lún cǐ èr rén zhě sù bù shí miàn jiē yīn shī jù liú chuán qiān lián ér zhì
莫惊才力猛,今世有谁伦?”此二人者,素不识面,皆因诗句流传,牵连而至;
qǐ fēi wén zì zhī yuán bǐ gǔ ròu qī nú yóu wéi zhēn qiè yé yòu yǒu huàn jiāng lǔ yí zhě jiàn zèng yún cǐ dì zài chéng rú zài yě qí rén fēi fú yì fēi xian
岂非文字之缘,比骨肉妻孥,尤为真切耶?又有皖江鲁沂者,见赠云:“此地在城如在野,其人非佛亦非仙。
què qiè suí yuán
”却切随园。
chì yuán míng míng sù xiào gǎn rén
敕园名明愫,孝感人。
shí fān míng shì shàn mǎn zhōu rén
时帆名式善,满洲人。
yī shí liù
一十六
yǒu sēng jiàn yuán tíng xiān shēng zì chēng yìng chóu zhī máng pō yǐ wéi kǔ
有僧见阮亭先生,自称应酬之忙,颇以为苦。
xiān shēng xì yún hé shàng rú cǐ fán rǎo hé bù chū jiā wén zhě dà xiào
先生戏云:“和尚如此烦扰,何不出家?”闻者大笑。
yú àn yáng chéng zhāi yǒu jù yún jiā shā wèi zhe xián duō shì zhe le jiā shā shì gèng duō
余按:杨诚斋有句云:“袈裟未着嫌多事,着了袈裟事更多。
yī shí qī
一十七
yú shān zhào zài bái xiào lián zuò shī rú wǔ hòu chū shī zhì tūn wú wèi ér qì lì bù zú
虞山赵再白孝廉作诗,如武侯出师,志吞吴、魏,而气力不足。
zhāi qí zhōng qiū chéng è wén duān gōng yún lóu xū zhù yuè guāng cháng mǎn shuǐ kuò hán xīng yǐng zì xī
摘其《中秋呈鄂文端公》云:“楼虚贮月光常满,水阔涵星影自稀。
kě wèi sòng yáng dé tǐ
”可谓颂扬得体。
zhēn zhōu zhāo yáng lóu yún wàn chóng shān qù wéi rú hǎi qiān lǐ jiāng lái shé dào lóu
《真州朝阳楼》云:“万重山去围如海,千里江来折到楼。
zì cháo yún míng shì běn lái rú huà bǐng gǔ rén yuán bù hǎo zhēn lóng
”《自嘲》云:“名士本来如画饼,古人原不好真龙。
yòu dù jiāng yǒu shuǐ lì bù dòng tiān wú róng qī zì shū qí
”又,《渡江》有“水立不动天无容”七字,殊奇。
céng wèi yú sòng è gōng wèi yù shí jù yún yī fàn biàn liú kè de qián réng yú rén
曾为余诵鄂公未遇时句云:“一饭便留客,得钱仍与人。
xiàng gōng qì jú zhī dà zǎo kě xiǎng jiàn
”相公气局之大,早可想见。
shí bā
—十八
qí tián pián bù xiè shì huàn ér jiā shén fù
齐田骈不屑仕宦,而家甚富。
huò xì zhī yuē chén lín nǚ mào chēng bù jià xíng nián sān bo ér yǒu qī zǐ
或戏之曰:“臣邻女貌称不嫁,行年三—卜而有七子;
bù jià zé bù jià rán ér jià guò bì yǐ
不嫁则不嫁,然而嫁过毕矣。
jīn xiān shēng shè wèi bù huàn zī yǎng gàn zhōng
今先生设为不宦,訾养干钟;
bù huàn zé bù huàn ér huàn guò bì yǐ
不宦则不宦,而宦过毕矣。
sūn zhǐ tíng fǎng qí yì yǒng xī fū rén yún wú yán kōng yǒu lèi ér nǚ càn chéng háng
”孙芷亭仿其意,咏《息夫人》云:“无言空有泪,儿女粲成行。
yī shí jiǔ
一十九
chén yǒng zhī yǔ yú tóng bǎng
沈永之与余同榜。
wǔ shí nián guān yún nán yì yán dào
五十年,官云南驿盐道。
qǐ bìng guī tú zhōng xìn lái dào shēng yī nǚ
乞病归,途中信来,道生一女;
shì yú shēng ā chí
适余生阿迟。
niàn èr rén jù shì mǒ tún mù liù suì xiāng dìng wèi hūn
念二人俱是么豚暮鹨,遂相订为婚。
chén jì shī yún tiān liú zhe jìng yǔ gōng cháng liù shí yú sān xué nòng zhāng
沈寄诗云:“天留蔗境与公尝,六十逾三学弄璋。
yòu yuē lán pǔ tóng nián jiāo zuì jiù jǐn bēng hé bì shì yóu qí
”又曰:“兰谱同年交最旧,锦绷合璧事尤奇。
wèi jǐ chén lái shān zhōng yún nǚ wèi páng qī yīn shì suǒ chū běn jí jiāng níng
”未几,沈来山中,云:“女为旁妻殷氏所出,本籍江宁。
fù mǒu kāng xī jiàn zuò yún nán shǒu bèi qiáo jū diān zhōng nián bā shí yú wén chén shī pèi yuàn yǐ nǚ gōng jī zhǒu
父某,康熙间作云南守备,侨居滇中,年八十余,闻沈失配,愿以女供箕帚。
shěn cí nián lǎo
沈辞年老。
yīn qiáng niǎo bù yǐ
殷强嬲不已。
wèn hé gù
问何故。
yuē wǒ běn jiāng nán rén fén mù xiàn zài jīn líng
曰:‘我本江南人,坟墓现在金陵。
gōng nán rén yě yǐ nǚ cóng gōng shù jī liú jiāng nán yī mài ěr
公南人也,以女从公,庶几留江南一脉耳。
xū dāng yīn wēng qǐ niàn shí qǐ liào zhēn yǒu yú zhī qiáo jū jiāng níng zhě yī duàn yīn yuán zāi tiān xià shì qiǎo còu zhī qí wǎng wǎng rú cǐ
”’吁!当殷翁起念时,岂料真有余之侨居江宁者一段因缘哉?天下事巧凑之奇,往往如此。
wèi fù gǎn hūn cháng piān zhōng shù jù yún guǒ rán cǐ lǎo xī yóu chù ān zhì tā jiā nǚ wài sūn
为赋《感婚》长篇,中数句云:“果然此,老嬉游处,安置他家女外孙。
wàn lǐ hé jiào qīng niǎo shǐ yī hán xiān bào bái tóu rén
万里合教青鸟使,一函先报白头人。
yīn fū rén hào chēng guó sè xié qí nǚ lái suí yuán xiāng xù
”殷夫人号称国色,携其女来随园相婿;
gù yòu yún jiāo wá bào chū zhū xiāng sì ā mǔ tóng lái huā jiàn xiū
故又云:“娇娃抱出珠相似,阿母同来花见羞。
chén de shī yǐ shì liáng yáo fēng xiàng gōng
”沈得诗,以示梁瑶峰相公。
gōng lián dú cǐ èr jù yīn jiào xiǎng
公连读此二句,音较响。
hú yún pō shàng shū zài zuò bù jué dà xiào
胡云坡尚书在座,不觉大笑。
èr shí
二十
jīn líng tài shǒu xiè zèng dǐ rèn shí suǒ yú duì lián
金陵太守谢锃,抵任时,索余对联。
yú zèng yún tài shǒu fēng qīng jiāng zuǒ yī rán yíng xiè fù
余赠云:“太守风清,江左依然迎谢傅;
xiān shēng lái wǎn shān zhōng jiǔ yǐ wò yuán ān
先生来晚,山中久已卧袁安。
chén shěng zhāi xiān shēng jì qí fù shǔ shǒu zhèn jiāng
”陈省斋先生继其父,署守镇江。
yú dài zuò duì lián yún shǒu jùn jì xiān rén wèn jiāng shuǐ cháng liú shèng jǐ gè dāng nián fù lǎo
余代作对联云:“守郡继先人,问江水长流,剩几个当年父老;
xī xīn mián shì zé yuàn huáng táng shǎo zhù liú yī zhī cǐ rì gān táng
析薪绵世泽,愿黄堂少住,留一枝此日甘棠。
èr shí yī
二十一
ǒu guò zhú lín sì jiàn tí bì yún xiǎo lái yī yǔ dòng xīn liáng dú zhǎn cán biān zuò zhú fáng
偶过竹林寺,见题壁云:“晓来一雨动新凉,独展残编坐竹房。
wú shù fēng zhī duò cán dī hóng lán gān wài jí xiāo xiāng
无数风枝堕残滴,红阑干外即潇湘。
huò yún
”或云;
cǐ jìn rén zhào lǔ zhān shī yě
“此近人赵鲁瞻诗也。
èr shí èr
二十二
li fāng yīng míng fǔ shàn huà méi xìng ào àn ér yǔ yú jiāo hǎo
李方膺明府善画梅,性傲岸,而与余交好。
mò hòu qí zi mǒu jiàn zèng yún jì de xiān jūn jiāo liǎng you yī zi cái zǐ yī méi huā
殁后,其子某见赠云:“记得先君交两友,一子才子一梅花。
shū yǒu fēng qù
”殊有风趣。
yǒu guō gēng lǐ zhě xián qí chēng fù zhí zhī zì wèi bù gōng
有郭耕礼者, 嫌其称父执之字为不恭。
yú yuē zhòng ní zǔ shù yáo shùn
余曰:“‘仲尼祖述尧、舜。
zi sī qiě zì qí zǔ yǐ hé bù gōng zhī yǒu
’子思且字其祖矣,何不恭之有?”
èr shí sān
二十三
tóng chéng zhāng wén hé gōng qī shí shòu chén shàng cì duì lián yún lù guó wǎn nián yóu jué shuò
桐城张文和公七十寿辰,上赐对联云:“潞国晚年犹矍铄;
lǚ duān dà shì bù hú tú
吕端大事不糊涂。
liáng wén zhuāng gōng qǐ jiǎ yǎng qīn shàng cì shī yún fān zhù hái cháo wǎn qīng jiā qìng gēng shēn
”梁文庄公乞假养亲,上赐诗云:“翻祝还朝晚,卿家庆更深。
cháng zhōu chén wén gōng gōng mǒu xiàng guó wǎn lián yún zhí hù wú cán zhēn zǎi xiàng
”常州陈文恭公某相国挽联云:“执笏无惭真宰相;
gài guān hái shì jiù shū shēng
盖棺还是旧书生。
èr shí sì
二十四
yǔ yòu shí dà mǔ cháng wèi yǔ yán dà fù dàn fǔ gōng xìng háo xiá yǔ chén tōng shēng xiù cái jiāo hǎo
予幼时,大母常为予言:大父旦釜公,性豪侠,与沈通声秀才交好。
xiù cái zhōng biǎo yáng dà gū yǒu wén jūn yè bēn zhī shì tuō xiān zǔ wèi zhī dào dì
秀才中表杨大姑,有文君夜奔之事,托先祖为之道地。
yáng xiān zú yè xíng bù néng yú gōu
杨纤足,夜行不能逾沟。
xiān zǔ zhù chén wèi fú ér guò zhī
先祖助沈,为扶而过之。
shì fā cáng nì yú jiā
事发,藏匿余家。
dà gū xiān yāo měi pàn tǔ shǔ xián yǎ
大姑纤腰美盼,吐属娴雅。
dà mǔ yì lián ài zhī
大母亦怜爱之。
mǔ jiā sòng yú guān
母家讼于官。
tài shǒu mǒu è qí yuè lǐ zhōu yǔ zhù fáng qí xià
太守某恶其越礼,鬻与驻防旗下。
dà gū yáng kuáng pī fà zì dàn qí ruò
大姑佯狂披发,自啖其溺。
qí rén bù néng róng
旗人不能容。
chén àn qiǎn rén mǎi guī zhōng wèi fū fù shēng yī nǚ ér wáng
沈暗遣人买归,终为夫妇,生一女而亡。
hòu yuè xiāng zǔ bǐ jì zài cǐ shì chēng wǔ lín nǚ zǐ wáng qiàn yù zhě gài jí yáng shì huì qí xìng wèi wáng yě
后阅《香祖笔记》载此事,称武林女子王倩玉者,盖即杨氏,讳其姓为王也。
qí jì chén zhǎng xiàng sī yī qǔ yún jiàn shí xiū bié shí chóu bǎi zhuǎn qiān huí bù zì yóu
其寄沈《长相思》一曲云:“见时羞,别时愁,百转千回不自由;
jiào nú zhēng bà xiū
教奴争罢休!
lǎn shū tóu pà níng móu míng yuè guāng zhōng shàng xiǎo lóu sī jūn fēng yè qiū
懒梳头,怕凝眸,明月光中上小楼:思君枫叶秋!
èr shí wǔ
二十五
wù shēn guò yú shān zhú qiáo tài shǐ jiàn shì liù rén
戊申过虞山,竹桥太史荐士六人。
sūn zi xiāo cháng gàn lǐ yún mén qián chūn fēng qí lái yǐ zhū bó wú rén zì juǎn qǐ
孙子潇《长干里》云:“门前春风其来矣,珠箔无人自卷起。
duì jiǔ yún huáng jīn néng mǎi rú huā rén bù néng mǎi qǔ huā shí chūn
”《对酒》云:“黄金能买如花人,不能买取花时春。
chén shēng hé xi zhuāng cǎo táng yún shuǐ gāo fān guò dāng chuāng yǐng fēng qǐ huā chuán gé àn xiāng
”陈声和《西庄草堂》云:“水高帆过当窗影,风起花传隔岸香。
ǒu chéng yún shēng pà xiǎo fēng chuī xù luò yuàn wèi cán zhú zhào huā mián
”《偶成》云:“生怕晓风吹絮落,愿为残烛照花眠。
jiē shào nián wèi yì cái yě
”皆少年未易才也。
èr shí liù
二十六
yú bù nài xué cí xián qí bì yī pǔ ér tián gù yě
余不耐学词,嫌其必依谱而填故也。
rán ài rén yǒu jiā zuò
然爱人有佳作。
lǎo yǒu hé xiàn kuí zhī cháng láng míng chéng yàn zhě qí shòu nèi yún zhǐ gé lú lián xié lǎo xīn xīn shí zài yú zī
老友何献葵之长郎名承燕者,其《寿内》云:“纸阁芦帘偕老,欣欣十载于兹。
suàn bǎi nián rěn rǎn sān fēn qù yǐ
算百年荏苒,三分去矣;
bàn shēng xīn kǔ liǎng gè tóng zhī
半生辛苦,两个同之。
nòng zhù qiū xiāo jiǎn shū hán yè cháng bàn chuāng qián yuè bàn guī
弄杼秋宵,检书寒夜,常伴窗前月半规。
cán xiāng duì bǎ qīng yún wěn bù wàng le duō shí
惭相对,把青云稳步,望了多时。
jīn xiāo xǐ yì shuāng méi shì sān shí píng tóu shè yuè qī
今宵喜溢双眉,是三十平头设悦期。
jì qù nián shòu wǒ yī bēi xīn niàng
记去年寿我,一杯新酿;
wǒ jīn shòu ěr yī qǔ qīng cí
我今寿尔,一曲清词。
ěr běn jīng chāi wǒ fēi wán kuà fēng wèi rú jiā lèi ruò sī
尔本荆钗,我非纨挎,风味儒家类若斯。
hái kān xiào xiào méi huā rào wū yòu fàng zhī zhī
还堪笑,笑梅花绕屋,又放枝枝。
chūn yǔ yún lián wài qīng hán bàng xiǎo duō shì wèn yīng gē chūn sè rú hé wéi yán zuó yè yǔ pó suō
”《春雨》云:“帘外轻寒傍晓多,试问鹦哥:春色如何?为言昨夜雨婆娑;
hóng le tíng kē lǜ le yán luó
红了庭柯,绿了檐萝。
liú shuǐ máng máng juǎn shì bō chūn shì cuō tuó huā shì cuō tuó
流水茫茫卷逝波,春事蹉跎,花事蹉跎。
xún fāng xiū dài chu yún guò fàng xià xiāng luó pī shàng yān suō
寻芳休待楚云过,放下香螺,披上烟蓑。
liú xū yún mǎ chǐ pín jiā péng chéng lǚ jué hái róng ěr miàn tiān hé wù zhàng fū yù biǎo bì liú xū shì wèn nà gè xiē ér méi kuī jìng duō cán rǎn gēng shuí fú zōng zōng bó de luó fū yuè
”《留须》云:“马齿频加,鹏程屡蹶,还容尔面添何物?丈夫欲表必留须,试问那个些儿没?窥镜多惭,染羹谁拂?鬃鬃博得罗敷悦。
cóng jīn dàn nǐ xué shī rén xián yín biàn hǎo jiāng tā luō
从今但拟学诗人,闲吟便好将他捋。
yǒng yǎn jìng yún fēi guān sì shí shì máng máng yě yù jiè jūn guāng
”咏《眼镜》云:“非关四十视茫茫,也欲借君光。
zì cóng yǔ zi náng zhōng xiāng chǔ jiàn xiū wáng
自从与子,囊中相处,—鉴休亡。
shuí wèi bái yǎn huái qīng yǎn xiāng duì zǒng wú fáng
谁为白眼淮青眼,相对总无妨。
yuè rén shì shàng guān shū dēng xià zhǐ pà xīn máng
阅人世上,观书灯下,只怕心盲。
xī yān měi rén yún tǔ nà yīng chún fēn yūn lán qì yù xiān wò chù kān lián
”《吸烟美人》云:“吐纳樱唇,氛氲兰气,玉纤握处堪怜。
zhī xiāng fěn zé fèn wài jué qīng yán
脂香粉泽,分外觉清妍。
qǐ shì yáng tái xíng yǔ gāng lái zì shí èr fēng biān lán gān wài fēng huán wù bìn yóu zì rào yún yān
岂是阳台行雨,刚来自十二峰边?阑干外,风鬟雾鬓,犹自绕云烟。
liú lián zěn jīn de xiāng sī àn jié xián mèn nán juān suàn xiāo qiǎn chūn chóu cǐ zuì wéi xiān
流连,怎禁得相思暗结,闲闷难捐?算消遣春愁、,此最为先。
guài dǐ yuān yāng xiù juàn tíng zhēn zuò biàn ěr qíng qiān
怪底鸳鸯绣倦,停针坐,便尔情牵。
qià xǐ yǒu zhī xīn xiǎo bì yī xiào dì chán juān
恰喜有知心小婢,一笑递婵娟。
wú tí yún zhē zhē yǎn yǎn xīn xià nán pāo qiū yì diǎn
”《无题》云:“遮遮掩掩,心下难抛秋一点。
wēi lù xié jiān qiè gé zhū lián láng jiào lián
微露鞋尖,妾隔珠帘郎轿帘。
lián chuí rén yuǎn zhī dào xī fēng chuī bù juǎn
帘垂人远,只道西风吹不卷。
fēng gèng fēng liú bù juàn lián r shì bù xiū
风更风流,不卷帘儿誓不休。
jì huáng zhòng zé yǒu qín yán duàn jù yún shuí shì gē ge mò huàn shēng shū kè
”记黄仲则有《禽言》断句云:“谁是哥哥?莫唤生疏客。
jiān xīn zhì cǐ lìng rén yù xiào
”尖新至此,令人欲笑。
èr shí qī
二十七
huáng fǔ gǔ zūn zài jīn líng shì shàng de jīn zì shàn yī bǐng nǎi qián cháo míng jì xú piān piān suǒ shū
皇甫古尊在金陵市上,得金字扇一柄,乃前朝名妓徐翩翩所书。
shàn wěi shǔ míng yuē jīn líng dàng zǐ fù mǒu
扇尾署名曰:“金陵荡子妇某”。
gǔ zūn xǐ shén qiú tí yú lì tài hóng xiān shēng
古尊喜甚,求题于厉太鸿先生;
de mài huā shēng yī què yún huā yuè mò líng qiū shí sì zhuāng lóu
得《卖花声》一阕,云:“花月秣陵秋,十四妆楼。
qīng xī huí bào bǎn qiáo tóu
青溪回抱板桥头。
jiù rì xú niáng wú mì chù fāng cǎo shēng chóu
旧日徐娘无觅处,芳草生愁。
jīn fěn yī shí xiū tuán shàn shuí liú dì rén zhǐ yǒu xiǎo yín gōu
金粉一时休,团扇谁留?碲人只有小银钩。
jù wěi kě lián shū dàng fù shì su piāo liú
句尾可怜书‘荡妇’,似诉漂流。
yú dú zhī bù jué hún xiāo yì yǐ huī shàn shì nǚ tú suǒ tí
”余读之,不觉魂消,亦以《挥扇士女图》索题。
xiān shēng wèi tián nán xiāng zǐ yún sī mèng jì yōng shū yīng wǔ jīng huí yī jǐng wú
先生为填《南乡子》,云:“思梦髻慵梳,鹦鹉惊回依井梧。
shàn yǐng shì rén rén shì yuè yuán chū
扇影似人人似月,圆初。
shí liù yíng yíng shí wǔ yú
十六盈盈十五余。
bìng dì diǎn hóng qú gèng yǒu guān xīn hǎo jù shū
并蒂点红蕖,更有关心好句书。
bù yòng jìn qián pín yǎn miàn shēng shū
不用近前频掩面,生疏。
shuǐ yuàn yún láng jiàn yě wú
水院云廊见也无?”
èr shí bā
二十八
xīn yú wèi rù hàn lín shí bǐ cǐ xiāng mù wèi jiàn jì cháng diào sì shǒu lái
心余未入翰林时,彼此相慕未见,寄长调四首来。
qí hè xīn liáng yún jì xiàng qín huái shuǐ wèn hé rén xiǎo lóu chuī dí
其《贺新凉》云:“记向秦淮水,问何人、小楼吹笛。
quàn rén chóu sǐ yǔ zhòu lán cūn duō yǎn jiǎn wǒ yǔ jiǎng shān xiāng sì
劝人愁死,雨皱岚皴多偃蹇,我与蒋山相似。
bái xià liǔ yòu tiān qiáo cuì
白下柳、又添憔悴。
què dào jiāng shān qí jué chù yù shuāng huán dōu chàng yuán cái zǐ
却到江山奇绝处,遇双鬟、都唱袁才子。
qíng zhì zhě jìng rú cǐ luó shān tuán shàn chuán míng zì bǐ fēng liú huái nán shū jì sū zhōu cì shǐ
情至者,竟如此!罗衫团扇传名字,比风流、淮南书记,苏州刺史。
cháng tīng dōng huá gù rén shuō cháng duàn jiāng nán huā dǐ
常听东华故人说,肠断江南花底。
hé kǔ jiào tiān dū rén shì
何苦较、天都人世。
lóu gé xū wú píng děng kàn zhé chén huán zhōng shì shén xiān ěr
楼阁虚无平等看,谪尘寰、终是神仙耳。
huā luò hèn mò tí qǐ
花落恨,莫提起。
bǎi zì lìng yún cái rén wéi zhèng xiàn huàn chéng sān shí jū rán bù xiǔ
”《百字令》云:“才人为政,羡宦成、三十居然不朽。
hù tīng cān guān rú shàn shè zhuǎn cè jiē néng rù gòu
互听参观如善射,转侧皆能入彀。
yóu xì qí qíng xún liáng xiǎo zhuàn qiān lǐ chuán rén kǒu
游戏奇情,循良小传,千里传人口。
xī qīng yú zǐ páng guān qiě xiù shuāng shǒu
西清余子,旁观且袖双手。
dǐ shì pāo zhì xī hú gōu liú nán guó zhǎn fàng lín duān yǒu liù dài qīng shān héng qiǎn dài dōu zuò yuán jiā xīn fù
底事抛掷西湖,勾留南国,展放林端牖?六代青山横浅黛,都做袁家新妇。
jiǔ kè qīng háo míng jī yǎo tiǎo xiǎo lìng gē hóng dòu
酒客清豪,名姬窈窕,小令歌红豆。
xiāng míng yàn fú jǐ rén jiān cǐ xiāo shòu
香名艳福,几人兼此消受。
mèng fú róng yún hū bài yú shū kuàng yǒu shí fēn sī yì shí fēn chóu chàng
”《梦芙蓉》云:“忽拜鱼书贶,有十分思忆,十分惆怅。
bù céng xiāng shí xiāng shí rú hé yàng
不曾相识,相识如何样。
fàn cí yuán chūn zhǎng shí duì fēi xiān qí zhàng
泛词源春涨,十队飞仙旗仗。
qíng zhì wén shēng zòng biān zhū zǔ xiù pái bǐ yì qīng kuàng
情至文生,纵编珠组绣,排比亦清旷。
yǎn dǐ jīn gāng fēn biàn xiàng wèn shuí néng jì zuò lián chuáng shàng dī shǒu qián xián yān gǎn jiǎo yú liàng jǐ rén lián dié dàng nán mì jiǔ lóu gē fǎng
眼底金刚纷变相,问谁能寂坐莲幢上?低首前贤,焉敢角瑜、亮?几人怜跌宕,难觅酒楼歌舫。
yī juàn xīn cí dài qiú jūn àn jié fēn qiǎn xiǎo hóng chàng
一卷新词,待求君按节,分遣小红唱。
mài bēi táng yún jiǎn xiāng shān jué wú jiā chǔ gōng gēng yòu fá nán mǔ
”《迈陂塘》云:“拣乡山、绝无佳处,躬耕又乏南亩。
chén róng sú zhuàng zhēn nán nài dài mì guàn fu xíng jiǔ
尘容俗状真难耐,待觅灌夫行酒。
xún xī shǒu
寻犀首。
nài lèi sǎ huáng lú jiàn shī lùn wén you
奈泪洒黄垆,渐失论文友。
xiǎo rén yǒu mǔ dàn běi wàng jīng huá pái huái xiǎo yuàn jì mò yǐ nán dòu
小人有母,但北望京华,徘徊小院,寂寞倚南斗。
shí ròu zhě jùn wù cū cái dōu yǒu
食肉者、俊物粗才都有。
bàn shì wàng qiū pú liǔ
半是望秋蒲柳。
dōng tú xī mǒ nián huá gǎi shuō shén sè sī wěn jiù
东涂西抹年华改,说甚色丝紊臼。
niú mǎ zǒu yuē dīng zì lián qián gòng jiǎn chūn pán jiǔ
牛马走、约丁字帘前,共剪春盘韭。
gù rén guī fǒu chàng shān mǒ wēi yún dà jiāng dōng qù zhǔn bèi zhuō qín jiǔ
故人归否?唱‘山抹微云’,‘大江东去’,准备捉秦九。
wèi jiàn quán tóng nián
谓涧泉同年。
èr shí jiǔ
二十九
qián lóng wù chén li jūn zōng diǎn quán zhī gān quán shū lái dào nǚ zǐ wáng xìng zhě yǒu shì zài guān kě zuò xiǎo xīng zhī zèng
乾隆戊辰,李君宗典,权知甘泉,书来,道女子王姓者,有事在官,可作小星之赠。
yǔ mǎi zhōu yáng zhōu jiàn cǐ nǚ yú guān yīn ān
予买舟扬州,见此女于观音庵;
yǔ ā mǔ tóng jū nián shí jiǔ fēng zhì yān rán rèn yǔ píng shì wǎn yī lüè bìn liǎo wú wǔ yì
与阿母同居,年十九,风致嫣然,任予平视,挽衣掠鬓,了无忤意。
yù qǔ zhī ér yǐ fū sè shāo cì gù zhōng zhǐ
欲娶之,而以肤色稍次,故中止。
jí jiě lǎn dào sū zhōu zhòng qiǎn rén xiāng fǎng zé yǐ wèi jiāng dōng xiǎo lì suǒ de
及解缆,到苏州,重遣人相访,则已为江东小吏所得。
yú wéi zuò mǎn jiāng hóng yī què yún wǒ fù qīng qīng chēng chuán qù xiǎo fēng cán xuě
余为作《满江红》一阕云:“我负卿卿,撑船去、晓风残雪。
céng jì de ān mén chū qǐ chán juān fāng chū
曾记得庵门初启,婵娟方出。
yù shǒu zì fān hóng cuì xiù fěn xiāng tīng mō fēng qián jiá
玉手自翻红翠袖,粉香听摸风前颊。
wèn dá é hé shì bù jiāo xiū qíng nán shuō
问妲娥何事不娇羞,情难说。
jì yǐ bié hái xiāng yì
既已别,还相忆;
chóng fǎng jiù yǎo wú jī
重访旧,杳无迹。
shuō lú jiāng xiǎo lì gōng rán zhé de
说庐江小吏公然折得。
zhū luò zhǎng zhōng piān bù qǔ huā kàn rén cǎi fāng zhī xī
珠落掌中偏不取,花看人采方知惜。
xiào píng shēng shuāng yǎn tài gū gāo jiē hé yì
笑平生双眼太孤高,嗟何益!”
sān shí
三十
suí yuán sì miàn wú qiáng yǐ shān shì gāo dī nán jiā zhuān shí gù yě
随园四面无墙,以山势高低,难加砖石故也。
měi zhì chūn qiū jiā rì shì nǚ rú yún
每至春秋佳日,士女如云;
zhǔ rén yì tīng qí wǎng lái quán wú zhē lán
主人亦听其往来,全无遮拦。
wéi lǜ jìng xuān huán fáng èr shí sān jiān fēi xiāng shí zhě bù néng jù dào
惟绿净轩环房二十三间,非相识者,不能遽到。
yīn zhāi wǎn táng rén shī jù zuò duì lián yún fàng hè qù xún sān dǎo kè
因摘晚唐人诗句作对联云:“放鹤去寻三岛客;
rèn rén lái kàn sì shí huā
任人来看四时花。
sān shí yī
三十一
shū chéng shěn shēng běn bì zì jì táng nián yǐ ài yǐ
舒城沈生本陛,字季堂,年已艾矣。
wù shēn qiū yǐ shī qiú jiàn gè tǐ jù gōng
戊申秋,以诗求见,各体俱工。
gǔ fēng rú bái shí shān gǔ bǎi xíng děng piān shī zhǎng bù néng bèi lù
古风如《白石山》、《古柏行》等篇,诗长不能备录。
wǔ yán rú xī shī dòng yún xiāng cǎo měi rén yuǎn chūn shān gǔ dòng hán
五言如:《西施洞》云:“香草美人远,春山古洞寒。
jiàn zèng yún jì yín shī jù cóng huáng kǒu de bàng mén qiáng yǐ bái tóu
”见赠云:“记吟诗句从黄口,得傍门墙已白头。
jù miào
”俱妙。
yú sān shǒu yǐ cǎi rù xù tóng rén jí zhōng
余三首,已采入《续同人集》中。
qí zǔ míng zhǎng zuò zhě kāng xī jiān jǔ hóng bó yǒu zhú xiāng yuán jí
其祖名长祚者,康熙间举鸿博,有《竹香园集》。
guò yǒu rén cǎo táng yún chūn yún zhē bù jǐn liǔ sè rèn jūn jiā
《过友人草堂》云:“春云遮不尽,柳色认君家。
dào jìng tīng wēi yǔ kāi mén jiàn luò huā
到径听微雨,开门见落花。
gǔ xīn wēi zhí liàng xián yǔ jí sāng má
古心微直谅,闲语及桑麻。
fàn liàng nián lái jiǎn cūn láo mò gèng shē
饭量年来减,村醪莫更赊。
kū you yún xiū duǎn nán jiāng lǐ wèn tiān rén jiān fú huì yìng nán quán
”《哭友》云:“修短难将理问天,人间福慧应难全。
tā shēng hǎo xiàng kōng wáng qǐ shǎo zhàn cái huá zì yǒng nián
他生好向空王乞,少占才华自永年。
sān shí èr
三十二
zhāng nán yuán yǐ huà fǎ lěi shí jiàn zhě yí wéi shén gōng
张南垣以画法垒石,见者疑为神工。
wú méi cūn huáng lí zhōu jiē wèi zhī chuán zài wén jí zhōng
吴梅村、黄梨洲皆为之传,载文集中。
tài cāng lí líng yuán wèi wáng lín zhōu fèng cháng bié yè
太仓蓠菱园,为王麟洲奉常别业;
yuán zhōng jiǎ shān nán yuán yí zhì
园中假山,南垣遗制。
hòu guī biàn shān shàng shū wèi fèng mǔ de gēng míng jìng yì yuán
后归弁山尚书,为奉母地,更名静逸园。
bì tài fū rén qiū rì xián jū shī tí wǔ lǜ yún shèng jì liú chéng shì yōu jū de xiǎo yuán
毕太夫人《秋日闲居诗》题五律云:“胜迹留城市,幽居得小园。
wú shēng dàn xiāng jì wǎng shì màn zhuī lùn
吾生澹相寄,往事漫追论。
rén yì wū yī jiù míng lián xiāng cǎo cún
人忆乌衣旧,名怜香草存。
zhī jīn dān jìng yì qiū jǐng mǎn qiū fán
只今耽静逸,秋景满丘樊。
zì mó wáng nèi shǐ shī ài zhèng dōu guān
…‘字摹王内史,诗爱郑都官。
shí sè qīng shū huǎng huā yīn lěng huà lán
石色青书幌,花阴冷画阑。
chí yú yī èr cùn tíng zhú liǎng sān gān
池鱼一二寸,庭竹两三竿。
yú cǐ duān jū hǎo shēn xián mèng yì ān
于此端居好,身闲梦亦安。
de jiǒng rén xī dào fēng qīng shǔ ba qīn
”“地迥人稀到,风清暑罢侵。
zhú lián xiāng xì xì tóng gé lǜ qíng qiāo
竹帘香细细,桐阁绿情悄。
yìn jī shí kàn huà ān xián jìng pǔ qín
隐几时看画,安弦静谱琴。
yè liáng míng yuè shàng sǎo shí zuò shēn lín
夜凉明月上,扫石坐深林。
dèng xiǎo huā zhī mì láng shēn shū shè cáng
” “磴小花枝密,廊深书舍藏。
yǒu shí fān mì zhì suí yì zuò kuāng chuáng
有时翻秘帙,随意坐匡床。
shī yù qián chūn gǎo lú níng gé yè xiāng
诗遇前春稿,炉凝隔夜香。
tíng qián dūn shí zhàng qīn jiàn lì cāng sāng
庭前蹲石丈,亲见历沧桑。
sān shí sān
三十三
jīn líng qiū shì zhī nián shàng xià jiāng míng shì bì jí
金陵秋试之年,上下江名士毕集。
yú zhǐ ér shāng zhī gè yǒu zèng shī yuē sān qiān yú shǒu
余止而觞之,各有赠诗,约三千余首。
qí yóu jiā zhě zǐ rù xù tóng rén jí yǐ
其尤佳者,梓入《续同人集》矣。
shàng yǒu duàn jù kě cǎi zhě rú yú shān wáng lù tí yún cóng cóng zhù shù jiē qiān gǔ cǎo cǎo gōng míng zhǐ shí nián
尚有断句可采者,如:虞山王陆提云:“丛丛著述皆千古,草草功名只十年。
cháng zhōu gù xīng qiáo yún dù jiāng míng shì tuī qián bèi fú niǎn mén shēng bàn shào nián
”长洲顾星桥云:“渡江名士推前辈,扶辇门生半少年。
wáng yòu yún xiū kuā wēng zi chéng chē rì yǐ shì xuán chē shí qī nián
”王又云:“休夸翁子乘车日,已是悬车十七年。
sān yā nián zì jù miào
”三押“年”字,俱妙。
jīn líng guǎn sōng nián yún sì hǎi wén zhāng jīng kǒu guì bǎi nián xīn shì wèn huā zhī
金陵管松年云:“四海文章经口贵,百年心事问花知。
wú xī xú yān yún xìng shì zhí yí qián dài kè yǔ yán miào shì yī jiā shī
”无锡徐焉云:“姓氏直疑前代客,语言妙是一家诗。
qīng yáng chéng wèi yún yī jiāng zhì jī chéng shí zhe biàn bǎ chén yuán dāng mèng kàn
”青阳程蔚云:“一将治绩乘时著,便把尘缘当梦看。
sān shí sì
三十四
yǐ bù lóu nǐ tài shān rén rén zhī qí bù lún
以部娄拟泰山,人人知其不伦。
rán zài bù lóu sī xīn wèi cháng bù zì xǐ yě
然在部娄,私心未尝不自喜也。
qiū fān shàng shū dé wèi jiān lóng zhǔ chí fēng yǎ
秋帆尚书德位兼隆,主持风雅。
méi shān zé zhī qú hé néng jí wàn fēn zhī yī nǎi shī rén hǎo xiāng tí ér bìng lùn
枚山泽之癯,何能及万分之一?乃诗人好相提而并论。
sūn yuān rú tài shǐ yún wéi yǒu xiān shēng yǔ kāi fǔ xǔ jiào rén tǔ qì rú hóng
孙渊如太史云:“惟有先生与开府,许教人吐气如虹。
xú lǎng zhāi xiào lián yún biàn shān zhì fǔ cāng shān sōu hǎi nèi lóng mén liǎng shàn kāi
”徐朗斋孝廉云:“弁山制府仓山叟,海内龙门两扇开。
sān shí wǔ
三十五
rén xū nián yú gǎi guān wài chū kè sòng shī zhě dòng yǐ wáng qiáng jiàn xì
壬戌年,余改官外出,客送诗者,动以王嫱见戏。
yú yīn kǒu hào yún pí pá yī qǔ jìng biān chén yù bào jūn ēn lǚ gù shēn
余因口号云:“琵琶一曲靖边尘,欲报君恩屡顾身。
zhǐ shì nèi jiā zhuāng shù gǎi huí tóu xiū jiàn hàn gōng rén
只是内家妆束改,回头羞见汉宫人。
hòu shí nián zài rù cháo zé fèng chí zhū kè dōu fēi jiù rén
”后十年,再入朝,则凤池诸客,都非旧人。
yòu xì yín yún xiǎo rì tóng lóng yù diàn kāi chūn fēng huí shǒu rèn péng lái
又戏吟云:“晓日瞳胧玉殿开,春风回首认蓬莱。
sān qiān gōng nǚ rú huā mào dōu shì míng fēi qù hòu lái
三千宫女如花貌,都是明妃去后来。
sān shí liù
三十六
zhāng wén mǐn gōng tóng nán huá xiān shēng shàng cháo zhí chūn xuě chū jì
张文敏公同南华先生上朝,值春雪初霁。
nán huá jiàn wǔ mén wài yán xià bīng zhù fù qī lǜ yī zhāng
南华见午门外檐下冰柱,赋七律一章。
wén mǐn gōng yí wéi sù gòu
文敏公疑为宿构。
nán huá qǐng miàn shì
南华请面试。
wén mǐn chū suǒ pèi xiǎo yù yáng wèi tí
文敏出所佩小玉羊为题。
nán huá yīng shēng yún wǎn ěr chéng xíng zhì jū rán huò qǐn é
南华应声云:“宛尔成形质,居然或寝讹。
fāng yù xù xià ér huáng shàng yǒu zhǐ mìng hé tāng yuán shī
”方欲续下,而皇上有旨,命和《汤圆》诗。
nán huá zài cháo fáng lì jìn èr shí sì yùn
南华在朝房,立进二十四韵。
jǐng jù yún gān bái jù néng shòu shēng chén zǒng bù jīng
警句云:“甘白俱能受,升沉总不惊。
wén mǐn tàn fú yuē bù liào cāng cù jiān xiān shēng yóu néng zì xiàn shēn fèn yě
”文敏叹服曰:“不料仓卒间,先生犹能自见身份也。
wèi xù qí jí yún chūn yǔ zhe wù wàn huā nù kāi
”为序其集云:“春雨着物,万花怒开;
shén gōng guǐ fǔ bù kě sī yì
神工鬼斧,不可思议。
shì zhī zhě bìng xué zhī zhě sǐ
似之者病,学之者死。
sān shí qī
三十七
qiū fān shàng shū fǔ shǎn shí yǒu shàng yuán dēng cí shí shǒu zhuāng zhòng gāo huá shì jīn huá diàn shàng yǔ
秋帆尚书抚陕时,有《上元灯词》十首,庄重高华,是金华殿上语。
yī shí mù zhōng xué shì wén rén jù bù néng hé
一时幕中学士文人,俱不能和。
wèi lù sì zhāng yún bì xiè hóng lán wàn diǎn míng jǐ mén lián lòu zhuǎn sān gēng
为录四章云:“碧榭红阑万点明,戟门莲漏转三更。
jiāo chūn biàn bào qí nián yì bù tīng gē shēng tīng yǔ shēng
交春便抱祈年意,不听歌声听雨声。
gǔ zhēng yīn de zǒu qīng léi bǎo yàn qiān zhī bǎi xì kāi
”“鼓钲殷地走轻雷,宝焰千枝百戏开。
piē jiàn guǎng chǎng bō làng zhí shuāng lóng zhēng xié huǒ zhū lái
瞥见广场波浪直,双龙争挟火珠来。
xiān guǎn míng huī lì jiàng xiāo tóng tuó sì jiǎo zhui qióng qiào
”“仙馆明辉丽绛霄,铜驼四角缀琼翘。
yè zhǎng huà zhú tiān hán yàn chūn xiǎo zhōng nán xuě wèi xiāo
夜长桦烛添寒焰,春晓终南雪未消。
shí nián chí jié zhù qín guān mèng duàn péng yíng gòng fèng bān
”“十年持节驻秦关,梦断蓬瀛供奉班。
jì de pī xiāng pín shì yàn hóng yún wàn duo jià áo shān
记得披香频侍宴,红云万朵驾鳌山。
sān shí bā
三十八
péi èr zhī zhōng chéng xún fǔ huàn jiāng měi zhì suí yuán yī yī bù qù
裴二知中丞,巡抚皖江,每至随园,依依不去。
jǔ jiā gōng qín guī gé zhōng dàn rú rú sù
举家工琴,闺阁中淡如儒素。
qí zǐ fù chén xiù yún néng shī zhe yǒu shuāng qīng gé jí
其子妇沈岫云能诗,著有《双清阁集》。
tú zhōng rì mù yún bó mù xíng rén juàn cháng tú jǐng shàng shē
《途中日暮》云:“薄暮行人倦,长途景尚赊。
tiáo fēng shū xī zhào fén shuǐ sàn bīng huā
条峰疏夕照,汾水散冰花。
chūn nuǎn xiāng yíng dié tiān kōng zhèn qǐ yā
春暖香迎蝶,天空阵起鸦。
cǐ shēn tú huà lǐ biàn nǐ wèn xiān jiā
此身图画里,便拟问仙家。
zài diān zhōng sòng zhōng chéng jiù guī yún dān háng qiū fēng fǎn gù xiāng cháng tú qī cè duàn rén cháng
”《在滇中送中丞柩归》云:“丹肮秋风返故乡,长途凄恻断人肠。
cháo xíng yě wù lóng cán yuè mù sù hán yún yǎn xī yáng
朝行野雾笼残月,暮宿寒云掩夕阳。
hú dié zhǐ qián piāo wàn lǐ dù juān xuè lèi luò qiān xíng
蝴蝶纸钱飘万里,杜鹃血泪落千行。
jūn mín yán lù hái sī jì qǐ dú ér sūn yì cǎn shāng
军民沿路还私祭,岂独儿孙意惨伤?
dú zhī bù tè shī bǐ qīng xīn ér zhōng chéng zhī huì zhèng zài diān yì kě xiǎng jiàn
”读之,不特诗笔清新,而中丞之惠政在滇,亦可想见。
yú fāng cǎi guī xiù shī gōng zǐ qǔ qí shī jiàn jì ér fū rén bù yù yǐ wén hàn zì jīn
余方采闺秀诗,公子取其诗见寄,而夫人不欲以文翰自矜。
gōng zǐ xì tí yún tōu jì xiāng guī shī cè zi zhuāng tái yáng wèn mù shāo tián
公子戏题云:“偷寄香闺诗册子,妆台佯问目稍嗔。
yì jiā huà yě
”亦佳话也。
zhōng chéng míng zōng xī shān xī rén
中丞名宗锡,山西人。
gōng zǐ zì duān zhāi
公子字端斋。
sān shí jiǔ
三十九
hán mù lú shàng shū suī wèi xú jiàn ān sī kòu suǒ shí bá ér zài cháo zhōng lì bù yǐ yú niú li zhī dǎng liǎng wú suǒ fù
韩慕庐尚书,虽为徐健庵司寇所识拔,而在朝中立不倚,于牛、李之党,两无所附;
rán guān jué chóng lóng zhōng shēn píng shàn kě zhī shì tú zhī bù xū bēn jìng yě
然官爵崇隆,终身平善:可知仕途之不须奔竞也。
jìn jīn zhāng jǐng táng xiān shēng yǐ xiàn lìng qǐ jiā guān zhì jiān sī
近今张警堂先生,以县令起家,官至监司;
jiē wěi huái rèn yùn bù yíng qiú ér zì dé
皆委怀任运,不营求而自得。
shī cái qīng miào
诗才清妙。
guò lú shēng miào yún kuài mǎ chōng fēng jí tiān yī yù xiǎo hán
《过卢生庙》云:“快马冲风急,添衣御晓寒。
píng shēng wú hǎo mèng xǐng yǎn guò hán dān
平生无好梦,醒眼过邯郸。
qí jīn huái zhī dàn dìng kě zhī yǐ yòu xuān chéng yè xíng yún yè bàn zhāng dēng qǐ pī yī shàng mǎ ān
”其襟怀之淡,定可知矣!又,《宣城夜行》云:“夜半张灯起,披衣上马鞍。
yuè míng rú yù shǔ fēng liǎn bù zhī hán
月明如欲曙,风敛不知寒。
cǐ jǐng rén shuí jiàn cháng tú xīn zhuǎn ān
此景人谁见?长途心转安。
xiāng yáng jiù yóu chù míng rì qiě pán huán
襄阳旧游处,明日且盘桓。
liú xiá shang xiù cái chū gōng mén xià fǎng qí yì zuò yán shān yè xíng yún chē bǐ kān yóu zè xīn xián zuò pō ān
”刘霞裳秀才出公门下,仿其意作《铅山夜行》云:“车比龛尤仄,心闲坐颇安。
qīng bīng míng shì jìng dòng yuè xiǎo yú wán
清冰明似镜,冻月小于丸。
dēng yuǎn zhī cūn dào gēng shēn huàn dù nán
灯远知村到,更深唤渡难。
jiàn kàn fú cǎo bái shuāng zhòng yè jiāng lán
渐看浮草白,霜重夜将阑。
kě wèi gōng yú qiè bǐ zhě yǐ
”可谓工于窃比者矣。
xiān shēng yòu guò tóng què tái yún kě lián cháng duàn fēn xiāng rì shū yǔ kāi mén fàng bì rén
先生又过铜雀台云:“可怜肠断分香日,输与开门放婢人。
shǐ lǎo mán zài jiǔ yuán wèi zhī hàn xià
”使老瞒在九原,为之汗下。
xiān shēng míng míng jiāng xī jǐ mǎo xiào lián
先生名铭,江西己卯孝廉。
sì shí
四十
jīn líng zhāng zhǐ yuán jū shì lì shēn duān jǐn wèi qiū fān shàng shū suǒ zhòng yǐ jiā zhèng tuō zhī
金陵张止原居士,立身端谨,为秋帆尚书所重,以家政托之。
cháng xī dǐ mào yǔ zhāo yú yóu líng yán shān guǎn qí jīn huái kě xiǎng
尝腊底冒雨招余游灵岩山馆,其襟怀可想。
zhōu zhōng sòng qí chūn mù shū shì yún shān yuàn nóng yīn fù lǜ tái yì xíng fū zuò zì pái huái
舟中诵其《春暮书事》云:“山苑浓阴覆绿苔,意行敷坐自徘徊。
chí biān liǔ ruò yīng nán zhù tíng pàn huā cán dié wèi huí
池边柳弱莺难驻,庭畔花残蝶未回。
jiǔ zhǎn pà kōng xiān liào lǐ zhài mén xǐ jìng qiě zhǎng kāi
酒盏怕空先料理,柴门喜静且长开。
rén shēng de sàng hé xū jì yī rèn fú yún guò yǎn lái
人生得丧何须计?一任浮云过眼来。
bù shàng shū qīng mén liǔ zhī yùn yún lǜ yān mò mò niǎo qíng lán zǐ mò qīng yīn yuè zhèng sān
”《步尚书〈青门柳枝〉韵》云:“绿烟漠漠袅晴岚,紫陌轻阴月正三。
pà shàng lè yóu yuán shàng wàng yǐn rén lí hèn dào jiāng nán
怕上乐游原上望,引人离恨到江南。
jū shì míng fù chún jiān tōng yī lǐ gōng shǎng jiàn
”居士名复纯,兼通医理,工赏鉴。
sì shí yī
四十一
rén yín dōng yú yóu zhì gāo
壬寅冬,余游雉皋。
hé chūn cháo yǐn jiàn qí qìng jia xú xiāng pǔ sī mǎ
何春巢引见其亲家徐湘圃司马。
qí rén tǔ qì rú hóng bù kě yī shì
其人吐气如虹,不可一世;
jiā yǒu yuán tíng zhī shèng zhāo zhì míng shū yàn yǐn jìng yè
家有园亭之胜,招致名姝,宴饮竟夜。
jiàn zèng yún yī bìng jīng nián xǐ zài shēng xī fēng chuī kè guò jiāng chéng
见赠云:“一病经年喜再生,西风吹客过江城。
hǔ xī dà xiào chou qián yuàn yàn dàng xián yóu jì yuǎn qíng
虎溪大笑酬前愿,雁宕闲游寄远情。
huāng jìng màn láo xié zhàng fǎng qīng xīn bù dài zhěng guān yíng
荒径漫劳携杖访,倾心不待整冠迎。
yè lái tiān jì wén xīng jù zhū yù jīng wén zhì dì shēng
夜来天际文星聚,珠玉惊闻掷地声。
sà sà kōng lín luàn yè shēng xiāng féng wèi wǒ jì liáo qíng
”“飒飒空林乱叶声,相逢慰我寂寥情。
duō yāo hóng xiù tóng háng jiǔ xiǎo zhāi hán shū wèi zhǔ gēng
多邀红袖同行酒,小摘寒蔬为煮羹。
duì yuè qiě pīn sān wǔ yè kàn huā mò wèn duǎn cháng gèng
对月且拼三五夜,看花莫问短长更。
yōu huái wàn zhǒng chóu qiān hú bù yù xiān shēng bù kěn míng
幽怀万种愁千斛,不遇先生不肯鸣。