随园诗话 · 袁枚 · Chapter 9 of 27

卷九

PinyinModern Translation
Size

bái xià bù yī zhū cǎo yī shǎo shí yǒu pò lóu sēng dǎ xī yáng zhōng zhī jù yīn zhī dé míng

白下布衣朱草衣,少时有“破楼僧打夕阳钟”之句,因之得名。

wǎn nián wú zi zú hòu zàng qīng liáng shān

晚年无子,卒后葬清凉山。

yú wéi shū qīng gù shī rén zhū cǎo yī xiān shēng zhī mù lè shí fén qián

余为书“清故诗人朱草衣先生之墓”,勒石坟前。

yú zǎi lì shuǐ méng jiàn zèng yún dié wèi huā xiàn yī jiāng fēn lái wǎng wéi xié liǎng xiù yún

余宰溧水,蒙见赠云:“叠为花县一江分,来往惟携两袖云。

dài kè jiǔ cóng cháo qǐ shè gào tiān xiāng měi yè lái fén

待客酒从朝起设,告天香每夜来焚。

zì cán lóng wěi fēi míng shì kěn bǎ zhū gān lèi shǐ jūn què xǐ xún liáng rén shuō biàn tián qú sāi xiàng jǐn chuán wén

自惭龙尾非名士,肯把猪肝累使君?却喜循良人说遍,填渠塞巷尽传闻。

jiāo wài yún luàn yā duō zài yě shēn shù bù cáng cūn

”《郊外》云:“乱鸦多在野,深树不藏村。

yǔ kè yè jí yún jī shēn tóng hǎi guó guī mèng gè jiā xiāng

”《与客夜集》云:“羁身同海国,归梦各家乡。

dà guān tíng yún cháng jiāng wéi dì bái lǎo shù gé cháo qīng

”《大观亭》云:“长江围地白,老树隔朝青。

wǎn xíng yún tǔ rén fáng hǔ mén shū zì shuǐ wū chā yú shù yǒu dēng

”《晚行》云:“土人防虎门书字,水屋叉鱼树有灯。

zèng mǒu shì yù yún cháo ba gōng páo duō zhì kù shí qīng jiàn zhǐ jǐn chāo shū

”《赠某侍御》云:“朝罢宫袍多质库,时清谏纸尽抄书。

èr

suí yuán de kuàng duō shù mù yè zhōng niǎo tí shén yì jiā rén duō bù zhī

随园地旷,多树木,夜中鸟啼甚异,家人多怖之。

yǔ dú wáng fēng tíng jìn shì píng gōu zǎo fā yún guài qín shēng lèi guǐ àn shù yǐng yí rén

予读王葑亭进士《平沟早发》云:“怪禽声类鬼,暗树影疑人。

xiān dé wǒ xīn yǐ qí tā jiā jù rú dà xīng gāo chū shù cán yuè xì liú xī

”先得我心矣!其他佳句,如:“大星高出树,残月细流溪。

yuè xié rén yǐng hū zài shuǐ fēng guò qiū shēng zhèng mǎn shān

…‘月斜人影忽在水,风过秋声正满山。

mǎn mào huáng huā féng zuì kè yī jiān hóng yè shi guī qiáo

”“满帽黄花逢醉客,一肩红叶识归樵。

jiē miào

”皆妙。

sān

hú zhōu pān jìn shì lì tíng míng rǔ shèng shī zōng hán dù wǔ gǔ yóu jiā

湖州潘进士立亭,名汝晟,诗宗韩、杜,五古尤佳。

ǒu chéng yún jìng shì nán wéi jiè jìng nǚ nán wéi méi

《偶成》云:“静士难为介,静女难为媒。

jià róng jìng nǚ chǒu jiāo miàn jìng shì xiū

嫁容静女丑,交面静士羞。

shèng nián yì wǎn wǎn dú bào wú yì yóu

盛年易畹晚,独抱无驿邮。

táo lǐ fēi wǒ chūn pú liǔ fēi wǒ qiū

桃李非我春,蒲柳非我秋。

hè lǎo xīn wàn lǐ péng nù yì jiǔ zhōu

鹤老心万里,鹏怒翼九州。

wèi miǎn xiào fán yuán qǐ xiè wu xuān jiū sōu chūn rùn zhāng jù zhāi huì gāo yín é

未免笑樊援,岂屑伍喧啾?搜春润章句,摘卉膏吟哦。

fēi wú lán tiáo wán fēng sāo zhǐ yǐ é

非无兰苕玩,风骚旨已讹。

shī tāo yǔ shī gǔ hán mèng liǎng cuó é

诗涛与诗骨,韩、孟两嵯峨。

kūn tǐ dǎi tiě tǐ tāo tāo tóng yī bō

昆体逮铁体,滔滔同一波。

jīn tiān xuē xiù huá bì hǎi míng shén tuó

金天削秀华,碧海鸣神鼍。

yì sè shǎo yáo yì jí cí wú yín pō

义色少姚佚,吉词无淫颇。

bāo zhōng nán fēng shǒu qǐng wèi nán fēng gē

褒中南风手,请为《南风歌》。

liáo liáo fā gǔ xiǎng jié gǔ rú yǔ hé pān zǎi zhí lì mǒu xiàn yǐ yū huǎn gù jǐ bèi hé yǐ

寥寥发古响,羯鼓如予何?”潘宰直隶某县,以迂缓故,几被劾矣。

shì fu zhōng yǒng gōng píng jīn chuān guī pān xiàn náo gē

适傅忠勇公平金川归,潘献《铙歌》;

gōng dà kuā shǎng nǎi gǎi wéi zhuó jiàn

公大夸赏,乃改为卓荐。

bào jìn shì zhī zhōng zì yā táng shī rén bù jiāng zhī zǐ

鲍进士之钟,字雅堂,诗人步江之子。

shī yǒu fù fēng ér qīng yì chù wǎng wǎng tū guò qián rén

诗有父风,而清逸处,往往突过前人。

qiū yǔ zhà qíng yún ruò mào máng xié zhǔn bèi qiū shāo qíng biàn nǐ kàn shān yóu

《秋雨乍晴》云:“箬帽芒鞋准备秋,稍晴便拟看山游。

jiāng cháo rù guō wú sān lǐ xī shuǐ dào mén róng yī zhōu

江潮入郭无三里,溪水到门容一舟。

tíng wǔ bái yún kāi yě jìng xī yáng huáng yè xià sēng lóu

亭午白云开野径,夕阳黄叶下僧楼。

xián shēn zì xiào rú xián hè yù dù qián fēng què yòu xiū

闲身自笑如闲鹤,欲度前峰却又休。

wǔ yán rú yī niǎo lüè xī jìng sì shān míng huà lián

”五言如:“一鸟掠溪镜,四山明画帘。

yú tiào zhòng hú hēi pú xuān jí yǔ lái

”“鱼跳重湖黑,蒲喧急雨来。

qī yán rú dào xīn jìng shì shān cáng yù shū wèi qīng yú shuǐ yǎng yú

”七言如:“道心静似山藏玉,书味清于水养鱼。

fān shū xì jiǎn yí wàng shì bō huǒ xián xún wèi guò xiāng

”“翻书细检遗忘事,拨火闲寻未过香。

àn liǔ dài yā míng yuǎn zhào tǎ líng hé yuè yǔ qīng xiāo

“岸柳带鸦明远照,塔铃和月语清宵。

jiē kě ài yě

”皆可爱也。

yā táng cháng yán zuò qī gǔ shī yā bù xǐ yī yùn dào dǐ

雅堂尝言:“作七古诗,雅不喜一韵到底。

yú shēn rán qí yán

”余深然其言。

gù níng rén yún shī zhuǎn yùn fāng huó sān bǎi piān wú bù zhuǎn yùn

顾宁人云:“诗转韵方活,《三百篇》无不转韵。

qín zhōng shī rén yáng zǐ ān luán jiàn fǎng shì yú wài chū

秦中诗人杨子安鸾见访,适余外出;

guī hòu jiàn yí yī cè

归后见贻一册。

xuě jì yún hán shòu zì xìng qíng kǔ yín gōng wèi néng

《雪霁》云:“寒瘦自性情,苦吟工未能。

wǎn qíng chuāng shàng rì xiān shài yàn chí bīng

晚晴窗上日,先晒砚池冰。

wén zhēn yún mǎn yuàn tái hén hé chóng mén shù yǐng shēn

”《闻砧》云:“满院苔痕合,重门树影深。

liù

yú zǎi jiāng níng shí suǒ shǎng shí zhū shēng qín jiàn quán gōng yún ruò tu zhǎng qīng jù dēng kē dì

余宰江宁时,所赏识诸生秦涧泉、龚云若、涂长卿,俱登科第。

ér liú luò bù ǒu zhě wéi chē jìng yán yǔ chén shòu cén

而流落不偶者,惟车静研与沈瘦岑。

chén gōng gǔ wén bù wéi shī

沈工古文,不为诗。

chē shī yǒu kě cún zhě

车诗有可存者。

hé nán dào zhōng yún sān yuè chūn yáng dàn bù nóng lǎo bīng rú shí shù hán fēng

《河南道中》云:“三月春阳淡不浓,老冰如石漱寒风。

jiǎn lǘ mì lù rén jiā yuǎn rì mù shān ào hǔ yǎn hóng

蹇驴觅路人家远,日暮山坳虎眼红。

nóng jiā yún zhù chǎng rú jìng cǎo duī shān rào wū huáng huā yìng bì tán

”《农家》云:“筑场如镜草堆山,绕屋黄花映碧潭。

xián yǐ máo yán kàn kè guò nán rén běi qù běi rén nán

闲倚茅檐看客过,南人北去北人南。

bǎo yìng wáng mèng tíng tài shǒu wèi lóu cūn xiān shēng zhī sūn

宝应王孟亭太守,为楼村先生之孙。

dīng mǎo jiàn fǎng jiāng níng

丁卯,见访江宁。

xié hú chuáng zuò mén wài sì zhǔ rén qǐng jiàn nǎi yǐ suì xiāng dé shèn huān

携胡床坐门外,俟主人请见乃已,遂相得甚欢。

pìn xiū jiāng níng zhì shū zhāo xī guò cóng

聘修江宁志书,朝夕过从。

cháng yán lóu cūn xiān shēng jiào rén zuò shī yǐ sān shān wèi shī yī xiāng shān yī yì shān yī yí shān yě

尝言楼村先生教人作诗,以“三山”为师:一香山、一义山、一遗山也。

yǒu cóng zǐ sōng gāo zì shǎo lín shào nián tì tǎng lùn shī bù fú nǎi bó ér fú suí yuán

有从子嵩高,字少林,少年倜傥,论诗不服乃伯,而服随园。

dà liáng huái gǔ yún yáo luò piān jīng lǚ kè hún qiū fēng huí shǒu tiào zhōng yuán

《大梁怀古》云:“摇落偏惊旅客魂,秋风回首眺中原。

sān huā shù sè kāi shén yuè wàn lǐ hé shēng xià mèng mén

三花树色开神岳,万里河声下孟门。

xíng shèng yù pán zhōng gǔ zài yīng xióng kāng kǎi jǐ rén cún xìn líng cè shì jù huáng tǔ dú yǒu hóu shēng jiě bào ēn

形胜郁盘终古在,英雄慷慨几人存?信陵策士俱黄土,独有侯生解报恩。

tài shǒu huì zhēn yú

”太守讳箴舆。

yáng zhōu zhāng zhé shì yǔ jiǎng qiū jīng jiāo hǎo

扬州张哲士,与蒋秋泾交好。

jiǎng yóu zì fù zuò yóu shān yī shǒu chéng yú mén kuā wèi xiǎo xiè

蒋尤自负,作《游山》一首,程鱼门夸为“小谢”。

bó rán nù yuē fēn míng dà xiè hé xiǎo zhī yǒu liú bié zhé shì yún jìng guà qiū fān jué jì xíng guān xīn tiān mò yǐ lǘ qíng

勃然怒曰:“分明‘大谢’,何小之有?”《留别哲士》云:“竟挂秋帆决计行,关心天末倚闾情。

biàn guī zhǐ hǎo liú sān yuè làng jì wú duān yǐ bàn shēng

便归只好留三月,浪迹无端已半生。

rén shì chéng chú cāng gǒu huàn míng shān qī xǔ bái tóu chéng

人世乘除苍狗幻,名山期许白头成。

yīn qín xiāng zhǔ hái xiāng wèi chóu tīng xī fēng yàn yī shēng

殷勤相属还相慰,愁听西风雁一声。

zhé shì jì huái yún liàn you xīn kōng qiè níng qīn qù gǎn chí cái wèi sān xī bié yǐ shì bǎi huí sī

”哲士《寄怀》云:“恋友心空切,宁亲去敢迟?才为三夕别,已是百回思。

bì rì lián réng xià zhuī liáng tà wèi yí

避日帘仍下,追凉榻未移。

bù zhī jiāng shàng lù qiū shǔ kě zēng shuāi zhé shì yǒng yān zhī yún nán cháo yǒu jǐng jūn wáng rù běi dì wú shān fù nǚ chóu

不知江上路,秋暑可曾衰?”哲士咏《胭脂》云:“南朝有井君王入,北地无山妇女愁。

yǐ cǐ dé míng rén hū zhāng yān zhī

”以此得名,人呼“张胭脂”。

jiǔ

zhōng zhōu li zhú mén guò suí yuán jiàn zèng yún yuán zài liù cháo shān sè lǐ yī qióng xiān yào wèn gāo tái

中州李竹门过随园,见赠云:“园在六朝山色里,一筇先要问高台。

bì wú yè xiǎng qiū jiāng zhì hóng ǒu huā xiāng kè zhèng lái

碧梧叶响秋将至,红藕花香客正来。

qí shī pō qīng

”其诗颇清。

xī nián fu sān shí ér zú

惜年甫三十而卒。

yú ài qí yǒng biān yún yī shì sī liang zhuǎn chóu chàng bù néng xíng dào zǔ shēng xiān

余爱其《咏鞭》云:“一事思量转惆怅,不能行到祖生先。

jiāo wài yún shān shì chèn cháo duō běi xiàng rén xīn rú yàn zhǐ nán fēi

”《郊外》云:“山势趁潮多北向,人心如雁只南飞。

shí

wú hú shī cháng chūn màn láng shào nián yǒu wèi shū bǎo zhī chēng

芜湖施长春,曼郎少年,有卫叔宝之称。

yú zǎi jiāng níng shí qín jiàn quán lǚ wèi zhì yì yún jiāng dù jiāng qiú jiàn

余宰江宁时,秦涧泉屡为致意,云“将渡江求见”。

yǐ ér bìng wáng

已而病亡。

yǒu shàng zhǒng gē yún bái yáng shù chéng dōng lù yě cǎo qī qī zàng rén chù

有《上冢歌》云:“白杨树,城东路,野草萋萋葬人处。

qiè zhí tí hú chū guō xíng kě lián jīn rì yòu qīng míng

挈植提壶出郭行,可怜今日又清明。

fù jiā zhǒng gāo gāo bàng lǐng pín jiā zhǒng dī dī yà zhěn

富家冢高高傍岭,贫家冢低低亚畛;

zhǒng zhōng pín fù rén bù tóng yí yàng jiǔ jiāo bù néng yǐn

冢中贫富人不同,一样酒浇不能饮。

míng yān cǎn dàn rì xī xié qiè zhí tí hú hái fǎn jiā

暝烟惨淡日西斜,挈植提壶还返家。

yī xiàn yīn fēng xuán bù dìng zhǐ qián fēi shàng táng lí huā

一线阴风旋不定,纸钱飞上棠梨花。

yī shí yī

一十一

wú mén gù xīng qiáo jìn shì shī cái qīng guān děng yí

吴门顾星桥进士,诗才清冠等夷;

jiā yǒu yuè mǎn lóu cáng shū wàn juàn hǎi nèi zhī míng zhī shì wú bù jiāo tóu gǎo zhù

家有月满楼,藏书万卷,海内知名之士,无不交投缟伫。

yǔ mù wéi jīn zhī zhèng dāng shí

予目为今之郑当时。

lóng tán yī lǜ yún wēi fēng huǎn huǎn sòng jiāng shēng zuì hǎo lóng tán dào shàng xíng

《龙潭》一律云:“微风缓缓送江声,最好龙潭道上行。

bì shù shù cóng kān zuò zhàng qīng shān yī bàn bù zhī míng

碧树数丛堪作障,青山一半不知名。

xián qíng zhuǎn xiàng chén zhōng de yōu jǐng piān yí kè lǐ shēng

闲情转向尘中得,幽景偏宜客里生。

wǎn mì máo zhāi tóu yī xiǔ

晚觅茅斋投一宿;

huā qián shì kàn jiǔ qí qīng

花前试看酒旗轻。

jìn shì míng zōng tài

”进士名宗泰。

yī shí èr

一十二

yáo shēn fǔ fāng bó yǔ chén yǒng zhī guān chá běn zhōng biǎo qīn yáo zǐ jià chén

姚申甫方伯与沈永之观察,本中表亲,姚姊嫁沈。

èr rén nián shào shí yǔ yú tóng yì yè shū yuàn

二人年少时,与余同肄业书院。

měi jiàn fāng bó jiā qiǎn tóng dān hé gōng qí zǐ xù

每见方伯家遣僮担盒,供其子婿。

èr rén tóng dēng xiāng huì kē

二人同登乡、会科。

chén jì yáo shī yún xīn qín èr lǎo xun nán nán ài xù yóu rú ài cháng nán

沈寄姚诗云:“辛勤二老训喃喃,爱婿犹如爱长男。

gān cuì měi jiào cháng jiàn fàn kǔ yín yóu jì xǔ fēn gān

甘脆每教常健饭,苦吟犹记许分甘。

chén diàn shì èr jiǎ dì sān yáo èr jiǎ dì èr zì hòu guān jiē chén bì chà yáo yī jí yáo wèi guān chá chén wèi tài shǒu

”沈殿试二甲第三,姚二甲第二,自后官阶沈必差姚一级:姚为观察,沈为太守;

chén wèi guān chá zé yáo wèi fāng bó yǐ

沈为观察,则姚为方伯矣。

chén yòu jì shī yún píng shēng měi hǎo jū rén hòu jīn rì hái yīng ràng dì xiān

沈又寄诗云:“平生每好居人后,今日还应让弟先。

yú jiāng fù guǎng xī jīn fǔ jūn zhī pìn yáo fù shī xiāng liú yuē jiù shǐ jiāng jūn zhòng yī kè hé rú nán guó yǒu cí rén hòu sì shí nián yáo jìng xún fǔ guǎng xī

”余将赴广西金抚军之聘,姚赋诗相留曰:“就使将军重揖客,何如南国有词人?”后四十年,姚竟巡抚广西。

yú jì shū yún bù liào dāng rì suǒ wèi jiāng jūn jí cǐ shí zhī gé xià xī wǒ bù néng lái zuō yī kè ěr

余寄书云:“不料当日所谓‘将军’,即此时之阁下,惜我不能来作揖客耳!

yǒng zhī zài shū yuàn jì nèi shī yún shēn yuàn dié jiāo wú yǔ zuò xiǎo yuán huā nèn juàn lián kàn

”永之在书院寄内诗云:“深院蝶娇无语坐,小园花嫩卷帘看。

wèi zhǎng jiào yáng wén shū xiān shēng suǒ shǎng

”为掌教杨文叔先生所赏。

yī shí sān

一十三

yú zài dōu shí yǒng zhī yǐn jiàn mǎn zhōu xué shì chūn tái

余在都时,永之引见满洲学士春台。

chūn zì yún nián sān shí shí mù bù shí dīng

春自云:“年三十时,目不识丁。

cóng yī chán shī jìng zuò sān yuè pō yǐ wéi kǔ

从一禅师静坐三月,颇以为苦。

yī xī tí dāo yù shā chán shī

一夕,提刀欲杀禅师。

yǎng tóu jiàn yuè hū rán yǒu wù fù shī biàn gōng

仰头见月,忽然有悟,赋诗便工。

sài wài yún yě shuǐ tūn rén miàn qīng shān wèng mǎ shēng

”《塞外》云:“野水吞人面,青山瓮马声。

fú yún lián mào qǐ cán xuě dài biān xíng

浮云连帽起,残雪带鞭行。

shū xióng wěi

”殊雄伟。

gōng ài yǒng zhī yǔ méi yǐ wéi liǎng shào nián bì guì

公爱永之与枚,以为两少年必贵;

měi zhì bì liú yǐn liú sù qiǎn qiè pěng shāng

每至,必留饮、留宿,遣妾捧觞。

yī shí sì

一十四

tóng chéng xiàng gōng qī shí shēng chén yú yǔ zhū hàn lín zhù shòu

桐城相公七十生辰,余与诸翰林祝寿。

yàn ba gè cì shī shàn yī bǐng shī xiě tián yuán zá xīng yún bù shí fēng chén láo rǎo dàn zhī yún shuǐ pán huán

宴罢,各赐诗扇一柄,诗写《田园杂兴》云:“不识风尘劳扰,但知云水盘桓。

mǎi běn ǒu lái chéng shì sì shén yī zhāo yì guān

买畚偶来城市,祀神一着衣冠。

qiáo liú shuǐ cūn jìn shū liǔ zhǎng dī lù xié

”“桥流水村近,疏柳长堤路斜。

chē mǎ bù wén kòu hù jī tún zì shí huán jiā

车马不闻叩户,鸡豚自识还家。

yān shēng máo wū yún bái yǔ guò líng táng shuǐ xīn

”“烟生茅屋云白,雨过菱塘水新。

jīn suì qiū tián dà rěn dào miáo gāo guò xíng rén

今岁秋田大稔,稻苗高过行人。

zhú wū zhèng lín liú shuǐ jǐn lí qū rào xián tíng

”“竹屋正临流水,槿篱曲绕闲亭。

cǐ shì wú lú běn shǎi bèi rén tōu zuò dān qīng

此是吾庐本色,被人偷作丹青。

zuò kǔ zuì lián tián fù bù yī chuí jì wú huá

”“作苦最怜田妇,布衣椎髻无华。

kē xiǎng bìng xié zhì zǐ cǎi sāng bù zhāi xián huā

磕饷并携稚子,采桑不摘闲花。

gōng zhōng shēn fù guì ér shī néng dàn yǎ ruò cǐ

”公终身富贵,而诗能淡雅若此。

yī shí wǔ

一十五

yán gōng ruì lóng zuò hú běi bù zhèng shǐ xù hàn shàng tí jīn jí zhāo zhū shī rén chàng hè

严公瑞龙作湖北布政使,续《汉上题襟集》,招诸诗人唱和;

yì gōng qīng yǎ shì yě

亦公卿雅事也。

fu chén sān gǎn chūn yún qià qià chūn fēn èr yuè bàn fēn chūn miào shǒu ài dōng jūn

傅辰三《感春》云:“恰恰春分二月半,分春妙手爱东君。

dàn chóu guò què huā zhāo hòu yī rì chūn róng jiǎn yī fēn

但愁过却花朝后,一日春容减一分。

yuè luò shēn héng yè xiàng chén bàn xūn huā yì yù liú rén

”“月落参横夜向晨,半醺花意欲留人。

yè lán mò qiè fēng chuī mèi wèi ài méi huā bù xī shēn

夜阑莫怯风吹袂,为爱梅花不惜身。

dà yǔ xì zuò yún yǔ shī yī xī xìng lín lí bǐ jiān luàn diǎn xi chuāng zhǐ

”《大雨戏作》云:“雨师一夕兴淋漓,笔尖乱点西窗纸。

chū yóu luò luò kē dǒu fēn jì zé yíng yíng chuí lù shì

初犹落落蝌蚪分,继则盈盈垂露似。

xū yú màn huàn yī piàn shī zhí sì qín bēi méi zì tǐ

须臾漫漶一片湿,直似秦碑没字体。

shū yǒu dōng pō fēng qù

”殊有东坡风趣。

chén shù dé luò huā yún fēi yàn cù guī lián yǐng lǐ yóu yú chuī qǐ làng huā zhōng

沈树德《落花》云:“飞燕蹴归帘影里,游鱼吹起浪花中。

yè shēng mù sòng rén yún chuī jiǔ liáng fēng chuān shù guò pò yān shuǐ yuè gé lóu shēng

”叶声木《送人》云:“吹酒凉风穿树过,破烟水月隔楼生。

yī shí liù

一十六

kāng xī rén yín yú qī suì shòu yè yú shǐ yù zàn xiān shēng

康熙壬寅,余七岁,受业于史玉瓒先生。

yōng zhèng dīng wèi tóng rù xué

雍正丁未,同入学。

xiān shēng bù shèn zuò shī ér de jù shū juàn

先生不甚作诗,而得句殊隽。

ǒu chéng yún hǎo niǎo míng suí yì yōu huā luò zì rán

《偶成》云:“好鸟鸣随意,幽花落自然。

bìng zhōng yún niàn nián xīn kǔ qián lóu fù bàn shì suān xīn bó dào r

”《病中》云:“廿年辛苦黔娄妇,半世酸辛伯道儿。

zhōng wú zi

”终无子。

yú wèi zàng yú gé lǐng

余为葬于葛岭。

yī shí qī

一十七

chén guī yú shàng shū wǎn nián shòu shàng zhī yù zhī lóng cóng gǔ shī rén suǒ wèi yǒu

沈归愚尚书,晚年受上知遇之隆,从古诗人所未有。

zuò xiù cái shí qī xī dào wáng yún dàn yǒu shēng lí wú sǐ bié guǒ rán tiān shàng shèng rén jiān

作秀才时,《七夕悼亡》云:“但有生离无死别,果然天上胜人间。

luò dì yǒng zhāo jūn yún wú jīn zèng yán shòu qiè zì wù píng shēng

”《落第咏昭君》云:“无金赠延寿,妾自误平生。

shēn wǎn yǒu wèi jiē jí zhōng zuì chū sè tāo

”深婉有味,皆集中最出色涛。

liù shí qī suì yǔ yú tóng rù cí lín

六十七岁,与余同入词林。

jì ēn shī yún xǔ suí xiāng àn chēng xiān lì wàng jiàn hóng yún shi shèng rén

《纪恩》诗云:“许随香案称仙吏,望见红云识圣人。

shí bā

—十八

yǔ yú tóng jiàn hóng cí zhě yǒu hù bù zhǔ shì shàng tíng fēng hào chá yáng shǎn xī rén

与余同荐鸿词者,有户部主事尚庭枫,号茶洋,陕西人。

wéi rén guǐ dàn bù jī hū ér jié sì lián qí hū ér bù yī lán lǚ

为人诡诞不羁,忽而结驷连骑,忽而布衣蓝褛。

fù shī yǒu jī qì rú luò huā píng dì èr chǐ hòu fāng cǎo rú tiān wàn lǐ qīng

赋诗有奇气,如:“落花平地二尺厚,芳草如天万里青。

yuè huá zhào shù yǒu wū què yún qì shàng tiān rú bái yáng

”“月华照树有乌鹊,云气上天如白羊。

jiē jǐng jù yě

”皆警句也。

yī shí jiǔ

一十九

yú ài sòng jīn shòu mén gù rén xiào bǐ tíng zhōng shù yī rì qiū fēng yī rì shū zhī jù

余爱诵金寿门“故人笑比庭中树,一日秋风一日疏”之句。

kàng qín pǔ xiān shēng yuē cǐ jù běn táng rén gāo chán jūn ēn qiū hòu yè yī rì yī huí shū

杭堇浦先生曰:“此句本唐人高蟾:‘君恩秋后叶,一日一回疏。

bù zú wéi shòu mén qí

’不足为寿门奇。

shòu mén jiā jù rú fú yān jù chù dōu chéng tǎ lín yǔ chuī lái bàn zá huā

寿门佳句,如:‘佛烟聚处都成塔,林雨吹来半杂花。

yǒng tái yún xì yǔ piān sān yuè wú rén yòu yī nián

’咏《苔》云:‘细雨偏三月,无人又一年。

nǎi zhēn dú zào

’乃真独造。

yú àn gǔ rén jiā jù dōu yǒu suǒ běn chén yuán xiào chí huā duì yǐng luò shā niǎo dài shēng fēi

”余按古人佳句,都有所本:陈元孝:“池花对影落,沙鸟带声飞。

běn lǐ qún yù shā niǎo dài shēng fēi yuǎn tiān

”本李群玉:“沙鸟带声飞远天。

liáng yào tíng lóng hǔ piàn yún zhōng wáng hàn shī shū yú huǒ jìng shāo qín

”梁药亭:“龙虎片云终王汉,诗书余火竟烧秦。

fǎng táng rén bàn yè sù líng xiān kū chu yī xīng yí huǒ xià shāo qín

”仿唐人:“半夜素灵先哭楚,一星遗火下烧秦。

yáng chéng zhāi bù zhī luò de jǐ duō xuě zuò jǐn běi fēng wú xiàn shēng

”杨诚斋:“不知落得几多雪,作尽北风无限声。

fǎng táng rén liú dào qián xī wú yī yǔ zài shān zuò de xǔ duō shēng

”仿唐人:“流到前溪无一语,在山作得许多声。

èr shí

二十

guī xiù li jīn é yǒng lù shàng liǔ yún zhé qǔ yī zhī chéng lǐ qù jiào rén zhī dào shì chūn shēn

闺秀李金娥咏《路上柳》云:“折取一枝城里去,教人知道是春深。

hú zhōu gāo shì xiǎo nǚ yǒu yī lián yún yě zhī chūn sè guī rén zǎo lín nǚ chāi biān yǒu xìng huā

”湖州高氏小女有一联云:“也知春色归人早,邻女钗边有杏花。

èr shí yī

二十一

xiāng chuán jiāng níng nán chéng wài ruì xiāng yuàn hòu cóng zhú zhōng wèi mǎ xiāng lán mù

相传江宁南城外瑞相院后丛竹中,为马湘兰墓。

wàng jiāng lǔ yàn mén tí shī yún yè piāo nán jìn wǎng lái fēng wèi kěn shū huái xiàng jiǎo tóng

望江鲁雁门题诗云:“叶飘难禁往来风,未肯输怀向狡童。

huà dào lán xīn liú sù sù sǐ yī sēng yuàn shì kōng kōng

画到兰心留素素,死依僧院示空空。

zhī yīn zhuó nǚ qíng suī qiè bó xìng wáng láng xìn wèi zhōng

知音卓女情虽切,薄幸王郎信未终。

yì diǎn lián cái zhēn yì zài qīng qīng zhú jié xī yáng zhōng

一点怜才真意在,青青竹节夕阳中。

jué shì yīng xióng jì nǚ zhuāng jīng jiā céng shuō shí sān niang

”“绝世英雄寄女妆,荆家曾说十三娘。

nián lái wén shì dòng xiāng jǐ shǐ shi yī rén bù kě wàng

年来文士动相挤,始识伊人不可忘。

líng lù shì xūn xiāng dòu kòu bǎi huā xiǎng jiàn xiù yī shang

零露似熏香豆蔻,百花想见绣衣裳。

píng shēng chú bài yào lí zhǒng dào cǐ cái fén yī bàn xiāng

平生除拜要离冢,到此才焚一瓣香。

yán shì dú dōng you yuē ruì xiāng yuàn qián zhī mù shǎo shí yì wù yǐ wéi xiāng lán

”严侍读冬友曰:“瑞相院前之墓,少时亦误以为湘兰;

hòu wǎng fǎng zhī jiàn tí jié yún xīn ān zhēn nǚ mǒu shì zhī mù

后往访之,见题碣云‘新安贞女某氏之墓’。

bēi yīn zài wèi mǒu shāng rén zhī qiè shāng rén bù guī shǒu zhēn ér sǐ

碑阴载为某商人之妾,商人不归,守贞而死。

yǐ wéi xiāng lán yǒu diàn shì zhě yǐ shī chén chu yún zhì jǐn céng xiào cháng jí tǐ wèi shī zhèng míng qí shì yún gǔ chāi gěng gěng shí huáng tǔ qiān suì lǎo chán xiào qiū yǔ

以为湘兰,有玷逝者矣尸陈楚筠制锦曾效长吉体,为诗证明其事,云:“古钗耿耿蚀黄土,千岁老蟾啸秋雨。

cāng máng luò rì yǎn píng pō fēng rù huáng hāo zuò rén yǔ

苍茫落日掩平坡,风入黄蒿作人语。

xīn ān shān gāo jiāng shuǐ yáo juǎn shī yuán bù shēng chāng tiáo

”“新安山高江水遥,卷施原不生倡条。

zhēn hún yè hào yuè guāng xiǎo ér tóng mò fù xī líng cǎo

贞魂夜号月光晓,儿童莫赋西陵草。

èr shí èr

二十二

yú guò jīng kǒu dān tú zǎi xú tiān qiú zì tiān shí guì zhōu rén jiàn shì shī jí

余过京口,丹徒宰徐天球,字天石,贵州人,见示诗集。

yī bié zhī hòu suì yǒng jué yǐ

一别之后,遂永诀矣。

yú ài qí fēng zhēng yī jué yún shuí xiàng tiān biān rèn sāi hóng dàn píng yī zhǐ kě téng kōng

余爱其《风筝》一绝云:“谁向天边认塞鸿?但凭一纸可腾空。

rèn tā fēng xìn dōng xī zhuǎn bǎi zhàng yóu sī zài zhǎng zhōng

任他风信东西转,百丈游丝在掌中。

èr shí sān

二十三

chén guāng lù zi dà xǔ míng fǔ zi xùn èr rén qí míng

沈光禄子大、许明府子逊,二人齐名。

chén rú zhú guāng chén lù huá chí jìng yè quán shēng

沈如:“竹光晨露滑,池静夜泉生。

xǔ rú zhōng shēng liáng yǐn yuè jiāng qì xī chén shān

”许如:“钟声凉引月,江气夕沉山。

zhēn shǎo líng yě

”真少陵也。

xíng yì jué jù yǒu xiāng tóng zhě

行役绝句,有相同者。

shěn yún wéi yǒu mèng hún chuī bù duàn yuè míng yóu zì nì fēng guī

沈云:“惟有梦魂吹不断,月明犹自逆风归。

xǔ yún míng yuè yǒu qíng yīng shi wǒ nián nián xiāng jiàn zài tā xiāng

”许云:“明月有情应识我,年年相见在他乡。

zi xùn xiān shēng yǔ yú wèi wàng nián jiāo lùn shī zūn táng chù sòng shī zhī tài jū

”子逊先生与余为忘年交,论诗尊唐黜宋,失之太拘。

yǒu mǒu shào nián gù yì chāo sòng shī zhī yǒu shēng diào zhě shì zhī xiān shēng wù yǐ wéi táng

有某少年,故意抄宋诗之有声调者试之,先生误以为唐。

shào nián dà xiào

少年大笑。

yú zèng yún qián shēng hé shì táng gōng nǚ bù chàng kāi yuán yǐ hòu shī

余赠云:“前生合是唐宫女,不唱开元以后诗。

èr shí sì

二十四

sōng jiāng wáng tài shǒu míng zǔ gēng yǔ nǎi zǔ wén gōng gōng tóng rì shēng gù hào shēng tóng

松江王太守名祖庚,与乃祖文恭公同日生,故号生同。

dīng wèi jìn shì zhōng shēn yǐ bù rù cí guǎn wèi hèn

丁未进士,终身以不入词馆为恨。

liǎng zi jiē rù hàn lín ér xiān shēng bù lè yě

两子皆入翰林,而先生不乐也。

yǔ péng zhī tíng shàng shū tóng chū yǐn wén duān gōng mén xià

与彭芝庭尚书,同出尹文端公门下。

yǒu nà liáng wén dí yún bì kōng rú shuǐ jìng wú yún dǒu zhuǎn shēn héng yè yù fēn

有《纳凉闻笛》云:“碧空如水净无云,斗转参横夜欲分。

cháng dí bù zhī hé chǔ qǐ hǎo fēng piān sòng cǐ jiān wén

长笛不知何处起,好风偏送此间闻。

jiāng méi piàn piàn shāng chūn mù àn liǔ sī sī wǎn xī xūn

江梅片片伤春暮,岸柳丝丝绾夕曛。

qū ba wú duān bèi chóu chàng jiē qián liáng lù shī fēn fēn

曲罢无端倍惆怅,阶前凉露湿纷纷。

yì tóng yú zhào shì you yě

”亦同余召试友也。

èr shí wǔ

二十五

xué rén zhī shī wú xiāng chú zhū xiāng qī wāng hán mén èr gōng ér wài yǒu dí jìn shì huì hào zì qíng jiāng zhě yǒng yān cǎo wǔ shí yùn jǐng jù yún jiè ài pín qiāo shí wéi huī shàng bō lú

学人之诗,吾乡除诸襄七、汪韩门二公而外,有翟进士讳灏、字晴江者,《咏烟草五十韵》警句云:“藉艾频敲石,围灰尚拨炉。

zhà yí ling bǐng jiàn fù xiào yàn xián lú

乍疑伶秉箭,复效雁衔芦。

mò yǐn sān shēng jǐn yān téng yī lǚ gū

墨饮三升尽,烟腾一缕孤。

shì máo jīng yàn fā rú bǐ jiàn huā fū

似矛惊焰发,如笔见花敷。

kǔ kǒu chéng zhōng jiè fén xīn yì yù yū

苦口成忠介,焚心异郁纡。

huì jīng líng cǎo luàn zuì nǐ bì tǒng hū

秽惊苓草乱,醉拟碧筒呼。

wěn zào níng xián kě chún jīn jiàn de yú

吻燥宁嫌渴,唇津渐得腴。

qīng chán cān bí guān hàng xiè rùn lóng hú

清禅参鼻观,沆瀣润咙胡。

huàn yà tūn dāo bìng hán néng jǔ kǒu qū

幻讶吞刀并,寒能举口驱。

cān xiá fāng shú mì yàn huǒ guó fēi wū

餐霞方孰秘,厌火国非诬。

rào bìn wù xú jié dàng xiōng yún dié pù

绕鬓雾徐结,荡胸云叠铺。

hán lái sī miǎo miǎo cè qù bù yú yú

含来思渺渺,策去步于于。

diǎn yǎ chū sè zài hán mù lú xiān shēng yān cǎo shī zhī shàng

”典雅出色,在韩慕庐先生《烟草》诗之上。

yòu bó mù zhòu yǔ yún hēi yún liú tì xī nán lái kuáng biāo xié shì jīng bēn léi

又,《薄暮骤雨》云:“黑云留替西南来,狂飙挟势惊奔雷。

xī yáng cāng cù shōu bù jí huà zhù bàn bì qīng tiān kāi

夕阳仓卒收不及,划住半壁青天开。

jù shū qí xiǎn

”句殊奇险。

èr shí liù

二十六

yú zì yòu wén yí mǔ zhāng shì jià fēi qí ǒu shí sòng qiǎo qī cháng bàn zhuō fū mián zhī jù bù zhī hé rén suǒ zuò

余自幼闻姨母章氏,嫁非其偶,时诵“巧妻常伴拙夫眠”之句,不知何人所作。

hòu yuè xiè zài kàng jí fāng zhī gù shì xiè shī

后阅谢在杭集,方知故是谢诗。

qí cí yuē chī hàn piān qí jùn mǎ zǒu qiǎo qī cháng bàn zhuō fū mián

其词曰:“痴汉偏骑骏马走,巧妻常伴拙夫眠。

shì jiān duō shǎo bù píng shì bú huì zuò tiān mò zuò tiān

世间多少不平事,不会作天莫作天。

èr shí qī

二十七

cóng dì fèng yí lǚ diàn yún yíng miàn yǒu shān jiē kè lù wèn xīn wú rì bù jiā xiāng

从弟凤仪《旅店》云:“迎面有山皆客路,问心无日不家乡。

lǚ bǎi yán yǒu jù yún tiān guǒ yǒu yá xíng yì jǐn jiā suī wú lù mèng cháng tōng

”吕柏岩有句云:“天果有涯行易尽,家虽无路梦常通。

èr shí bā

二十八

yú zhī jiāng níng shí hé yǐn gōng tōng zì yùn yún shēn rú yǔ lù cūn cūn dào xīn shì líng lóng miàn miàn tōng

余知江宁时,和尹公“通”字韵云:“身如雨露村村到,心似玲珑面面通。

shǐ wén jìng gōng wén zhī xiào yuē huà chū yí gè yǐn yuán cháng

”史文靖公闻之,笑曰:“画出一个尹元长。

èr shí jiǔ

二十九

cháng shā tài shǒu chén yàn shǎn xī rén yǔ yú zài sū zhōu huā yàn shén huan

长沙太守陈焱,陕西人,与余在苏州花宴甚欢。

kǒu hào yún cǐ dì ruò jiào xíng lè sǐ tā shēng yīng bù dài chóu lái

《口号》云:“此地若教行乐死,他生应不带愁来。

wèi èr nián jìng zú

”未二年,竟卒。

rán tā shēng wú chóu yì kě zhī yǐ

然他生无愁,亦可知矣!

sān shí

三十

mǒu gōng zǐ huò nì xiá xié jǐ yú de jí

某公子惑溺狭斜,几于得疾。

qí fù jiāng chī zhī gōng zǐ xiàn shī yún zì lián bìng tǐ qīng yú yè fú shàng jīn ān mǎ bù zhī

其父将笞之,公子献诗云:“自怜病体轻于叶,扶上金鞍马不知。

fù wèi jì wēi

”父为霁威。

suǒ huò zhě yì yǒu jù yún zhāo zhāo shū xǐ lín jiāng shuǐ yí lù fú róng bù gǎn kāi

所惑者亦有句云:“朝朝梳洗临江水,一路芙蓉不敢开。

yòu yuē shì jiān wèi yǒu wú qíng wù là zhú néng chī jiǔ yì suān

”又曰:“世间未有无情物,蜡烛能痴酒亦酸。

sān shí yī

三十一

fāng mǐn kè gōng liù shí yī suì shēng r dāng bā yuè shí sì rì

方敏恪公六十一岁生儿,当八月十四日;

fù de zi shī yún yǔ wēng tóng jiǎ zi tiān rǔ zuò zhōng qiū

赋《得子》诗云:“与翁同甲子,添汝作中秋。

yú jiǔ xí gē chǎng chéng rén dòu jié zhī zuò duō bù zài jí zhōng

”—余酒席歌场、乘人斗捷之作,多不载集中。

yǐ wèi èr yuè bì shēng rì yú sū zhōu yǒu jiù shi nǚ xiào shū rèn shì yǐ shàn suǒ shī

乙未二月,避生日于苏州,有旧识女校书任氏,以扇索诗。

yú tí yún gé nián xiāng jiàn bèi guān qíng lóu shàng jīn dēng lóu xià zhēng

余题云:“隔年相见倍关情,楼上金灯楼下筝。

nán de xiāng féng hǎo shí jié zài chí sān rì shì qīng míng

难得相逢好时节,再迟三日是清明。

shì zhǎng líng lù xiá xié dāng yán yī shù bì táo huā

”“市长陵路狭斜,当檐一树碧桃花。

guǒ rán liù shí fēi xū dù bàn zuì tiān tāi yù nǚ jiā

果然六十非虚度,半醉天台玉女家。

jiào shū xǐ cì rì yǐn yú jiàn qí dì sì mèi

”校书喜,次日引余见其第四妹。

mèi yì chí shàn suǒ shī

妹亦持扇索诗。

yú tí yún yù lì cháng shēn yǎo tiǎo zī

余题云:“玉立长身窈窕姿。

xiāng féng cóng cǐ rě xiāng sī

相逢从此惹相思。

yún qiào gèng bǐ yún yīng ruò zhī shì yáo tái dì sì zhī

云翘更比云英弱,知是瑶台第四枝。

ruò fēi yuè zǐ tōng xiāo xī zhēng de xuán shuāng jiàn shǎo jūn yí yàng zhēn zhū liǎng xíng zì tì tā tí shàng ǒu sī qún

”“若非月姊通消息,争得玄霜见少君?一样珍珠两行字,替他题上藕丝裙。

sì hòu rèn jiā zǐ mèi féng néng wén zhī kè bì gē cǐ sì zhāng bù là yī zì yì huì rén yě

”嗣后任家姊妹,逢能文之客,必歌此四章,不落一字,亦慧人也。

yú chū yì qìng liù xún yù fǎng kāng duì shān jí míng jì bǎi rén chàng bǎi nián gē

余初意庆六旬,欲仿康对山集名妓百人,唱《百年歌》;

ér bù liào chēng shāng zhī rì jǐn de wǔ rén

而不料称觞之日,仅得五人。

yù shǐ jiǎng yòng ān tóng xí hòu jiāng wǎng háng zhōu liú shī jiàn zèng yún xǐ shì xún fāng dào wèi chí táng chāng guān lǐ zhèng huā shí

御史蒋用庵同席,后将往杭州,留诗见赠云:“喜是寻芳到未迟,唐昌观里正花时。

zhī lán jiǔ wǎn chūn rú xǔ què ràng zhī fáng dì yī zhī

芝兰九畹春如许,却让芝房第一枝。

wèi zhī xian jiào shū

”谓芝仙校书。

fēng yuè dōng nán shǔ zhǔ méng mǎi huā qīn zì zài huā xíng

“风月东南属主盟,买花亲自载花行。

wèi zhī táo yè céng yíng fǒu xiān zhàn yáng zhōu xiǎo dù míng

未知桃叶曾迎否,先占扬州小杜名。

shòu yù huān chǎng bù yì quán jiè méi jiàn shuō yǒu chū yán

”“寿域欢场不易全,介眉见说有初筵。

fēn míng yí yàng chēng shāng jiǔ qiàn shǒu fú lái biàn yù xian

分明一样称觞酒,纤手扶来便欲仙。

guǎn wá huí shǒu mèng xū wú yòu guà fēng fān xī zǐ hú

”“馆娃回首梦虚无,又挂风帆西子湖。

bù shí yù chāi luō xiù pàn kě zēng xián yì dào kuáng fū yú hòu sì nián zài guò sū zhōu rèn shì zǐ míng cuì yún zhě chí jiù shàn xiāng shì zhǐ yǐ pò yǐ

不识玉钗罗袖畔,可曾闲忆到狂夫?”余后四年,再过苏州,任氏姊名翠筠者,持旧扇相示,纸已破矣;

yóu zhuāng guǒ hù chí wèi yú chàng qǔ

犹装裹护持,为余唱曲。

yú gǎn qí qíng zài tí èr jué yún sì nián qián zèng shàn tóu shī duō xiè jiā rén hǎo hù chí

余感其情,再题二绝云:“四年前赠扇头诗,多谢佳人好护持。

bú shì wén jūn cái jué shì xiàng rú qín qǔ yǒu shéi zhī wèi nóng chóng chàng yù lóng líng lì lì yīng shēng rào huà píng

不是文君才绝世,相如琴曲有谁知?”“为侬重唱《玉珑玲》,呖呖莺声绕画屏。

yī qǔ gē zhōng rén yī shì nà kān tóu bái kè zhōng tīng sū zhōu tài shǒu kǒng nán xī fēng gǔ lěng qiào quán guì bù gǎn yǐ qíng gàn

一曲歌终人一世,那堪头白客中听?”苏州太守孔南溪,风骨冷峭,权贵不敢以情干。

qīng lóu jīn ruǐ xian yǐ shì guà fǎ yī shí jiāo hǎo wú néng wéi zhī dào dì

青楼金蕊仙以事挂法,一时交好,无能为之道地。

nǎi qiǎn rén zhì bái xià qiú yú guān shuō

乃遣人至白下,求余关说。

yú yǔ jīn shén shū jǐn bàn miàn ěr

余与金甚疏,仅半面耳。

qiè niàn shū zhōng yǔ tǎng bù yáng wéi qīn xiá zhuǎn shēng kǒng zhī yí

窃念书中语倘不佯为亲狎,转生孔之疑;

nǎi jì zhá yún pū lǎo yǐ sān shēng dù mù wàn niàn jù kōng

乃寄札云:“仆老矣,三生杜牧,万念俱空;

zhǐ huā yuè yīn yuán yóu yǒu kuáng nú gù tài

只花月因缘,犹有狂奴故态。

jīn chūn dào zhì xià yù wèi xún chūn zhī jǔ

今春到治下,欲为寻春之举;

ér wú gōng huā cǎo bàn shǔ xū míng

而吴宫花草,半属虚名;

jiē xí xián bēi liǎo wú dāng yì

接席衔杯,了无当意。

wéi nǚ xiào shū jīn mǒu hán dì yí xiào gù shì jiǎo jiǎo yú yōng zhōng

惟女校书金某,含睇宜笑,故是矫矫于庸中。

suì tóng tàn méi dèng wèi ér bié

遂同探梅邓尉而别。

kè xià jiē xiāo niáng yī zhǐ dào wèi tā shì qiān yǐn jiù jū huáng táng jiāng yǒu yuè quē huā cán zhī hèn

刻下接萧娘一纸,道为他事牵引,就鞫黄堂,将有月缺花残之恨。

qí yī qiè diān mò zì yǒu lìng jiǎ píng gōng yǐ huì wén guān dàn zhì zhī fēi pū suǒ gǎn yù wén

其一切颠末,自有令甲,凭公以惠文冠弹治之,非仆所敢与闻。

zhǐ niàn cǐ xiǎo nī zǐ jiāo yè yǒu xīn suī zhī juǎn yǔ

只念此小妮子,蕉叶有心,虽知卷雨;

ér yáng zhī wú lì zhǐ hǎo suí fēng

而杨枝无力,只好随风。

ǒu yīn hùn zhī wù tóu suì qióng mín ér wú gào

偶茵溷之误投,遂穷民而无告。

sì hū jūn jiā xuān shèng fù shēng yì dāng zài shǎo zhě huái zhī zhī lì ér bì bù yǐ zhàng kòu qí jìng yě

似乎君家宣圣复生,亦当在‘少者怀之’之例,而必不‘以杖叩其胫’也。

qiě cǐ bèi nán yíng běi sòng hé lù bù tōng hé bù tīng qǐng yú yǒu lì zhě zhī jiā ér bì yuǎn qiú shù qiān lǐ wài zhī kōng shān yī sōu kě xiǎng jiàn fū zǐ zhī mén qiáng bì lì wàn rèn

且此辈南迎北送,何路不通?何不听请于有力者之家,而必远求数千里外之空山一叟?可想见夫子之门墙,壁立万仞;

ér fēi pū bù zú yǐ tì huā qǐng mìng yé yuán wēi zhī shī yún jì yǔ dōng fēng hǎo tái jǔ yè lái céng yǒu fèng huáng qī

而非仆不足以替花请命耶?元微之诗云:‘寄与东风好抬举,夜来曾有凤凰栖。

jìng wèi míng gōng sòng zhī

’敬为明公诵之。

kǒng de zhá hòu fù yún fèng niǎo céng qī zhī shù tuō tái jǔ yú dōng fēng

”孔得札后,覆云:“凤鸟曾栖之树,托抬举于东风;

wéi yǒu dàng zuò zhào gōng zhī gān táng wù jiǎn wù fá ér yǐ

惟有当作召公之甘棠,勿剪勿伐而已。

èr zhá fēng chuán yī shí

”二札风传一时。

wèi èr nián yú yòu wǎng sū zhōu

未二年,余又往苏州。

guò jīng kǒu yǐ jiě lǎn yǐ dān tú xú lìng wǎn zhōu xiāng liú dào jì dài sān yǔ tài shǒu huái shù zhāng gōng sī hūn zhě xiá zhāng zhī zhī zhú hūn rén ér bù zuì dài

过京口,已解缆矣,丹徒徐令挽舟相留道:“妓戴三与太守淮树章公司阍者狎,章知之,逐阍人,而不罪戴。

dài wǎng chéng huáng miào fén xiāng huán yuàn yī miào huān rán

戴往城隍庙焚香还愿,一庙欢然。

zhāng nù qí zhāng yáng yán xí jū xùn jiāng shǐ hé xiào yǐ xùn

章怒其张扬,严檄拘讯,将使荷校以徇。

xú wǎn qiú bù tīng qǐ yú jiě wéi

徐婉求不听,乞余解围。

yú zhào jiàn dài sān zé wù bìn fēng huán chūn qiū lǎo yǐ

”余召见戴三,则雾鬓风鬟,春秋老矣。

rán mǎ gǔ gàn jīn bù kě yǐ bù yuán shǒu yě

然马骨干金,不可以不援手也。

cǎo zhá yǔ tài shǒu yún xī qián mù fù cì cháng zhōu yàn kè jiāng chī yī jì

草札与太守云:“昔钱穆父刺常州宴客,将笞一妓。

jì āi qǐng

妓哀请。

qián yún de zuò shàng ōu yáng yǒng shū yī cí gù dāng dài rǔ

钱云:‘得座上欧阳永叔一词,故当贷汝。

ōu gōng wèi fù yī què suì shì zhī

’欧公为赋一阕,遂释之。

pū suī fēi yǒng shū ér gōng zé jīn zhī mù fù yě

仆虽非永叔,而公则今之穆父也。

qǐng wèi èr zhāng yǐ dāng xiǎo diào

请为二章,以当小调。

cí yuē dōng fēng chuī sàn yě yuān yāng sī zhēng shén qián yī bàn xiāng

词曰:‘东风吹散野鸳鸯,私蒸神前一瓣香。

wèi zhù zhǎng guān qiān wàn fú yuán hé fān nǎo zhǎng guān cháng fán chuān xíng yǐ yī fān xié nà yǒu qíng liú zǐ yè jiā zhǐ wèn qiān qiū xián tài shǒu kě zēng jǐ gè zhuó táo huā jiāo shū xú gōng jí guà fān hái bái xià

为祝长官千万福,缘何翻恼长官肠?”樊川行矣一帆斜,那有情留子夜家?只问千秋贤太守,可曾几个斫桃花?”’交书徐公,即挂帆还白下。

zhōng bù dé xiāo xī xīn shū juàn juàn

终不得消息,心殊倦倦。

bàn yuè hòu zhāng jì hán lái kāi kàn zhǐ qī zì yuē táo huā yī jiù xiào dōng fēng

半月后,章寄函来,开看只七字曰:“桃花依旧笑东风。

sān shí sì

三十四

hàn yáng dài yù ràng shī yǒu jī qì chū wú xiāng chén xīng zhāi xiān shēng mén xià

汉阳戴喻让诗,有奇气,出吾乡陈星斋先生门下。

yǒu lín zhāng qū yún mù yún shēn bà qiáo shì

有《临漳曲》云:“暮云深,霸桥逝;

shuǐ tiān héng gē tái fèi

水天横,歌台废。

yù lóng jīn fèng yǐ qiān nián gǔ wǎ hái juān tóng què zì

玉龙金凤已千年,古瓦还镌‘铜雀’字。

mài lǚ fēn xiāng ér nǚ qíng dú shū shè liè yīng xióng qì

卖履分香儿女情,读书射猎英雄气。

rú hé héng shuò duì dōng fēng lǎo nián xiǎng zuò qiáo jiā xù

如何横槊对东风?老年想作乔家婿。

mò èr jù lǎo mán zài jiǔ quán yì dāng xiào dào

”末二句,老瞒在九泉亦当笑倒。

yòu yǒng xuě yún wèi tiān yǔ lǐng sān fēn bái yù jiè zhāng tái yī yuè huā

又,《咏雪》云:“未添庾岭三分白,预借章台一月花。

sān shí wǔ

三十五

shào zi xiāng zuò yùn lüè yǐ jiāng yáng wèi bì bù kě tōng

邵子湘作《韵略》,以“江”、“阳”为必不可通。

yú dú shǐ jì guī xiào chuán hán chāng lí cǐ rì zú kě xī jí lǐ áo jì hán gōng zhū piān jiāng yáng jiē tōng

余读《史记·龟笑传》、韩昌黎《此日足可惜》及李翱《祭韩公》诸篇,“江”、“阳”皆通。

yóu yǐ wéi bǐ gù hé dōng qīng gēng ér tōng zhī shén guǎng wèi zú jù yě

犹以为彼固合“东”、“青”、“庚”而通之甚广,未足据也。

jí dú cén jiā zhōu péi dí yuán wài zǎo qiū dēng fǔ xi lóu yī piān yún cháng ài zhāng yí lóu xī shān zhèng xiāng dāng

及读岑嘉州《陪狄员外早秋登府西楼》一篇云:“常爱张仪楼,西山正相当。

chē mǎ ài bǎi jǐng lǐ shuān pán sān jiāng

车马隘百井,里闩盘三江。

cǐ duǎn piān wǔ gǔ yě táng rén yòng yùn shén yán hé làn tōng nǎi ěr yīn ér guǎng kǎo zhī fāng zhī zi xiāng zhī lòu

”此短篇五古也,唐人用韵甚严,何滥通乃尔?因而广考之,方知子湘之陋。

shàng shū lùn dào jīng bāng xiè lǐ yīn yáng

《尚书》:“论道经邦,燮理阴阳。

dài jì wú fú zhī sàng yǐ chù wàn bāng

”《戴记》:“无服之丧,以畜万邦。

cǐ liù jīng tōng jiāng yáng zhī zhèng yě

”此“六经”通“江”、“阳”之证也。

kǒng què dōng nán fēi yún dōng jiā dì sān láng yǎo tiǎo shì wú shuāng

《孔雀东南飞》云:“东家第三郎,窈窕世无双。

fán yì xī yuè bēi yún qí dé xiū míng zé yǒu zhēn xiáng

”樊毅《西岳碑》云:“其德休明,则有祯祥。

huāng yín sào huì dǔ zāi bì jiàng

荒淫臊秽,笃灾必降。

liǔ mǐn bēi yún shān líng yuán shì jiàn sī bāng xī

”《柳敏碑》云:“山陵元室,建斯邦兮;

bù chì bù diāo yǔn lǚ shuāng xī

不饬不凋,陨履霜兮。

sān guó zhì yáng xì shǔ jūn chén zàn yún bǎo jù hé jiāng jiā pò jūn wáng

”《三国志》杨戏《蜀君臣赞》云:“保据河江,家破军亡。

jìn yǔ yún èr lù sān zhāng zhōng xīng guò jiāng

”《晋语》云:“二陆三张,中兴过江。

sòng shū dà shè zhī zhù yuē dì dé pǔ shī huì cún wú jiāng

”《宋书·大社之祝》曰:“地德普施,惠存无疆。

nǎi jiàn dà shè yǐ bǎo wàn bāng

乃建大社,以保万邦。

hàn zǐ yù gē yún yī rì shī xióng sān nián gǎn shāng

”汉《紫玉歌》云:“一日失雄,三年感伤。

suī yǒu zhòng niǎo bù wéi pǐ shuāng

虽有众鸟,不为匹双。

gǒu zuì zhèng dé wǔ gē yún huàn bǐng qí zhāng guāng hu wàn bāng

”苟最《正德舞歌》云:“焕炳其章,光乎万邦。

yǔ xìn liǔ xiá mù míng yún qǐ cí lǐ shù jùn cǐ róng zhāng

”庾信《柳遐墓铭》云:“起兹礼数,峻此戎章。

cháng lí wǎn wǎn shuā yǔ lìng jiāng

长离宛宛,刷羽凌江。

wú yuè chūn qiū hé liáng gē yún zhū hóu bù jù jiē kǒng huáng shēng chuán hǎi nèi wēi yuǎn bāng

”《吴越春秋·河梁歌》云:“诸侯怖惧皆恐惶,声传海内威远邦。

lǚ wēn zhāo líng gōng chén zàn yún jīng lún bā fāng yàn hǎi chéng jiāng

”吕温《昭陵功臣赞》云:“经纶八方,晏海澄江。

li hàn péi yàn shè hǔ zàn yún hú shǐ zhī shuō yǐ wēi sì fāng

”李翰《裴晏射虎赞》云:“弧矢之说,以威四方。

qún hǔ jì yí dí rén lái jiàng

群虎既夷,狄人来降。

cǐ hàn táng yuè fǔ tōng jiāng yáng zhī zhèng yě

”此汉、唐乐府通“江”、“阳”之证也。

zhì sòng zhū dà jiā yóu bù shèng qū zhǐ

至宋诸大家,尤不胜屈指。

sān shí liù

三十六

yú zuò pián tǐ wén yā cáo pī pī zì wéi shàng shēng wéi rén suǒ chī

余作骈体文,押曹丕“丕”字为上声,为人所嗤。

bù zhī pī yǔ bù tōng yòu yǔ fù bèi tōng bù zhǐ pān bēi qiè yě

不知“丕”与“不”通,又与“负背”通,不止“攀悲切”也。

shū yuē shì yǒu pī zi zhī zé yú tiān

《书》曰:“是有丕子之责于天。

shǐ jì zuò fù zì

”《史记》作“负字”。

suǒ yǐn yǐn zhèng shì yuē pī dú wéi fù

《索隐》引郑氏曰:“丕读为负。

shí jīng shàng shū yì zuò fù zǐ

”《石经》、《尚书》亦作“负子”。

wéi jīn zhī yùn shū jùn zhí qiǎn lòu wèi jīng shōu shí

惟今之韵书,捃摭浅漏,未经收拾。

chén cún zhōng xiào xiāng shān yā è piǎo wèi fu

沈存中笑香山押“饿殍”为夫。

yòu xiào dù mù zhī dù qiū shī yàn yù bù néng yí wù yí táng zhī yí zuò yǐn dàn yòng

又笑杜牧之《杜秋》诗“厌饫不能饴”,误饴糖之饴,作饮啖用。

bù zhī dù mù zhī yòng yí zì běn dōng hàn tóng yáo yí wǒ dà dòu pēng yù kuí

不知杜牧之用“饴”字,本东汉《童谣》:“饴我大豆烹芋魁。

yòu jìn shèng yàn chuán bì shǐ qí cáo zhì yí zhī

”又,晋《盛彦传》:“婢使蛴螬炙饴之。

xiāng shān zhī yā bì zuò píng shēng běn táng yùn fū zì xià shōu bì zuò fǔ jù qiè

”香山之押“殍”作平声,本《唐韵》“敷”字下收“殍”,作“抚俱切”。

yóu zhī jīn píng yùn bù shōu jiū zì ér jī kāng qín fù yì jìng zuò píng shēng yā yě

犹之今平韵不收“纠”字,而嵇康《琴赋》亦竟作平声押也。

sān shí qī

三十七

yù tái xīn yǒng shí guó fēng zhī zhèng zōng rán yǒu bù kě xué zhě

《玉台新咏》实《国风》之正宗,然有不可学者。

rú xiāng dōng wáng chūn rì yī jù yòng liǎng xīn zì

如湘东王《春日》,一句用两“新”字。

bào quán shěn yuē yǒu shī bā shǒu

鲍泉、沈约有诗八首;

yǐ wǔ yán yī shǒu wèi tí

以五言一首为题。

rú qiū shuāi bēi luò tóng zhī lèi fǎn fù qiān yán shū jué kě zēng

如“秋衰悲落桐”之类,反复千言,殊觉可憎。

wèi táng rén shì tiě fù de tí suǒ zì fǎng yě

为唐人试帖赋得题所自仿也。

sān shí bā

三十八

rén wú jiǔ dé ér tān bēi sháo zuì wéi kě zēng

人无酒德,而贪杯勺,最为可憎。

yǒu mǒu tài shǒu zài suí yuán shǎng hǎi táng zuì hòu jìng chí xià yī sǒu yú tíng zhōng

有某太守在随园赏海棠,醉后,竟弛下衣,溲于庭中。

yú cì rì jì shī xì zhī yún kè shì dāng nián yí shè gū bù jiào hǔ zǐ qiè huā nú

余次日寄诗戏之云:“客是当年夷射姑,不教虎子挈花奴。

dàn jīng léi zhě cǐ yáng yě shuí lìng jūn zhōng yǒu bù hu tóu tū gōng rán zé shì wū xīn cháng kōng yǒu fù rú hù

但惊羸者此阳也,谁令军中有布乎?头秃公然帻似屋,心长空有腹如瓠。

píng shēng yǎ bào shí miáo pǐ rì fù yì guān shè jiǔ tú

平生雅抱时苗癖,日缚衣冠射酒徒。

sān shí jiǔ

三十九

nián jie zǐ gōng you qīng nián hào xué lái sòng qí bái mén xiǎo zhù yún qiū shēng huáng yè shēng zhōng yǔ rén zài qīng xī shuǐ shàng lóu

年家子龚友,青年好学,来诵其《白门小住》云:“秋生黄叶声中雨,人在清溪水上楼。

yú wèi tàn shǎng

”余为叹赏。

lín bié hū xiàng yú zhèng sè yún you bù hǎo míng xiān shēng qiē wù yǐ you shī gào rén

临别,忽向余正色云:“友不好名,先生切勿以友诗告人。

yú yā bù xǐ yuē cǐ zi jīn qíng zuò tài jú miàn tài xiǎo

”余雅不喜,曰:“此子矜情作态,局面太小。

yǐ ér jìng bù yǒng nián

”已而竟不永年。

sì shí

四十

yú kū è zhì fǔ xū tíng sǐ jié shī yún nán ér yù bào jūn ēn zhòng sǐ dào shā chǎng shì shàn zhōng

余《哭鄂制府虚亭死节》诗云:“男儿欲报君恩重,死到沙场是善终。

yǐ yǒu tiān zǐ nán xún fu wén zhōng gōng xiàng zhuāng zī pǔ xīn cān sòng cǐ èr jù yuē wǒ bù liào yuán mǒu cái rén jìng yǒu cǐ xīn xiōng

”乙酉天子南巡,傅文忠公向庄滋圃新参诵此二句,曰:“我不料袁某才人,竟有此心胸。

wén xì gōng tóng nián wǒ yù jiàn zhī xī zhuǎn gào zhī

闻系公同年,我欲见之,希转告之。

yú suī bù néng wǎng yè ér xīn zhōng zhī jǐ zhī gǎn cè cè bù wàng

”余虽不能往谒,而心中知己之感,恻恻不忘。

dì niàn píng shēng shī pō duō gōng hé yǐ dú ài cǐ èr jù hòu gōng wǎng miǎn diàn shòu zhàng dé bìng guī hōng

第念平生诗颇多,公何以独爱此二句?后公往缅甸,受瘴得病归,薨。

fāng zhī yī shí gǎn chù wèi cháng fēi chèn yún

方知一时感触,未尝非谶云。

è gōng niān xiāng qīng liáng shān guò suí yuán mén wài zhǐ shì rén yuē fēng jǐng shū jiā

鄂公拈香清凉山,过随园门外,指示人曰:“风景殊佳。

kǒng cǐ zhōng rén bì wéi shān lín suǒ wù

恐此中人,必为山林所误。

yǒu gào yú zhě

”有告余者。

yú bù jiě suǒ wèi

余不解所谓。

hòu jiàn sòng rén tí lǚ xiān yī jué yuē mì guān qiān lǐ fù shén jīng de yù zhōng lí gài biàn qīng

后见宋人《题吕仙》一绝曰:“觅官千里赴神京,得遇钟离盖便倾。

wèi bì wú xīn táng shè jì jīn dān yī lì wù xiān shēng

未必无心唐社稷,金丹一粒误先生。

fāng wù è gōng wù zì zhī yì

”方悟鄂公“误”字之意。

sì shí yī

四十一

sòng liú zi yí wèi xià yīng gōng xiān de shū mì nǎi yǒng hòu zǐ shī yuē

宋刘子仪为夏英公先得枢密,乃咏《堠子》诗曰;

kōng chéng hòu mào lín guān dào gèng yǒu rén cóng jié jìng guò

“空呈厚貌临官道,更有人从捷径过。

běn cháo zhū cǎo yī yǒng xuě yún zhèng chóu qián lù mí qiáo jìng xiān yǒu rén xíng lù yī tiáo

”本朝朱草衣咏《雪》云:“正愁前路迷樵径,先有人行路一条。

chén gǔ yú kàn táo huā yún huí tóu mò xiàn rén xíng chǔ céng xiàng xíng rén xíng chǔ lái

”陈古渔《看桃花》云:“回头莫羡人行处,曾向行人行处来。

sì shí èr

四十二

tóng nián li zhú xī táng xìng chéng què ér shī dú qīng chāo

同年李竹溪棠,性诚悫,而诗独清超。

gǎn huái yún bà guān biàn yǒu xián rén jí cái lǎo xuán shēng hòu bèi xián

《感怀》云:“罢官便有闲人集,才老旋生后辈嫌。

de jiā shū yún jí kāi fān nǎo jiān fēng mì lǎng sòng pín jiào jù dòu chà

”《得家书》云:“急开翻恼缄封密,朗诵频教句读差。

qí zi suì nián shí suì shí yú mìng shǔ duì shuǐ xiān huā qú yīng shēng yuē luó hàn sōng

”其子燧年十岁时,余命属对“水仙花”,渠应声曰“罗汉松”。

píng zè suī bù xié ér yì jìng jí jiā suì dà qí zhī

平仄虽不协,而意境极佳,遂大奇之。

guī hé jiān hòu jiàn huái yún wéi sī fēng wèi táo qián jié yě hè xián yún bàn cǐ shēn

归河间后见怀云:“韦司风味陶潜节,野鹤闲云伴此身。

sì hǎi shēng míng shuāng guǎn bǐ liù cháo huā liǔ yī jiā chūn

四海声名双管笔,六朝花柳一家春。

xū méi měi xiàng shī zhōng jiàn hán zhàng piān cóng mèng lǐ qīn

须眉每向诗中见,函丈偏从梦里亲。

cǐ rì zhù shū shēn jǐ xǔ bàn xiāng xīn shì shǔ hé rén mò èr jù qí zì mìng yì bù fán yǐ

此日著书深几许,瓣香心事属何人?”末二句,其自命亦不凡矣。

sì shí sān

四十三

háng zhōu zhāng yǒu qián xiān shēng nián jiǔ shí sān huáng shàng qīn cì jǔ rén

杭州张有虔先生,年九十三,皇上钦赐举人。

yú zì yòu méng tí xié gù qiú qí shī bù dé

余自幼蒙提携,故求其诗,不得。

de qí zi míng jì chuān hào nán gāo shēng zhě wēi yǔ yún wú shēng zhe lín mù yǒu sè yǐn méi tái

得其子名济川号南皋生者《微雨》云:“无声着林木,有色引莓苔。

yù xuě yún fēng hào píng yě jí yún zhòng mù shān lián

”《欲雪》云:“风号平野急,云重暮山连。

sì shí sì

四十四

yǒu rén sòng cháng zhōu wāng yù héng yǒng lèi jiā jù yún jiāng gān bān zhú qiáng yīn cǎo hú nèi hóng bīng jìng lǐ cháo

有人诵常州汪玉珩咏《泪》佳句云:“江干斑竹墙阴草,壶内红冰镜里潮。

yú yǐ wéi bù rú qí dì yī shǒu yún shāng nǚ hán chóu gē yī qǔ chu fēi wú yǔ guò sān nián gèng jué nài xiǎng

”余以为不如其第一首云“商女含愁歌一曲,楚妃无语过三年”更觉耐想。

yòu ǒu chéng yún gāo gé duì céng luán wū jiǎo yān luó jiē

又《偶成》云:“高阁对层峦,屋角烟萝接。

shān yǔ yù lái shí xiāo xiāo xià huáng yè

山雨欲来时,萧萧下黄叶。

sì shí wǔ

四十五

hú zhì wēi yún shī yǒu lái de qù de cún de zhī fēn

胡稚威云:“诗有来得、去得、存得之分。

lái de zhě xià bǐ biàn yǒu yě

来得者,下笔便有也;

qù de zhě píng zhèng wěn tuǒ yě

去得者,平正稳妥也;

cún de zhě xīn xiān chū sè yě

存得者,新鲜出色也。

sì shí liù

四十六

liú xiá shang yǔ yú lùn shī yuē tiān fèn gāo zhī rén qí xīn bì xū kěn shòu rén jī tán

刘霞裳与余论诗曰:“天分高之人,其心必虚,肯受人讥弹。

yú wèi fēi dú shī yě

”余谓非独诗也;

zhōng gǔ xū gù shòu kǎo shēng yú xū gù chéng yīn

钟鼓虚故受考,笙竽虚故成音。

shì kàn zhū gě wǔ hòu zhī jí sī guǎng yì qín qiú qǐ huì cǐ lǎo shì hé děng tiān fèn kǒng zǐ rù tài miào měi shì wèn

试看诸葛武侯之集思广益,勤求启诲:此老是何等天分?孔子入太庙,每事问;

yán zǐ yǐ néng wèn yú bù néng yǐ duō wèn yú guǎ fēi qiān yě tiān fèn gāo gù xīn xū yě

颜子以能问于不能,以多问于寡:非谦也,天分高,故心虚也。

sì shí qī

四十七

liáng wén zhuāng gōng zhī xiōng qǐ xīn zì shǒu cún rù hàn lín hòu jí qǐ guī yǎng

梁文庄公之兄启心,字守存,入翰林后,即乞归养。

qí zi shān zhōu shì jiǎng yì zǎo qǐ bìng shǐ qí dì dūn shū shì yú cháo

其子山舟侍讲,亦早乞病,使其弟敦书仕于朝。

yī mén jiā fēng rú cǐ

一门家风如此。

shǒu cún chú xī yuē tóng rén yóu wú shān bù guǒ nǎi jì shī yún hé kān suì jǐn fù qiān yán sù yuē dōu wèi sú shì qiān

守存除夕约同人游吴山,不果,乃寄诗云:“何堪岁尽复迁延?夙约都为俗事牵。

duō xiè fēn yín liú yī xí bù fáng zhǔ hé dài míng nián

多谢分吟留一席,不妨属和待明年。

kōng shān xiǎng dá qiān mén bào luò rì hán mí wàn wǎ yān

空山响答千门爆,落日寒迷万瓦烟。

xiǎng jiàn zhū gōng gāo huì chù xià fāng rén zhǐ dì xíng xiān

想见诸公高会处,下方人指地行仙。

chú xī yún jiù cì guān páo liáo yī zhāo xīn bān chūn tiě lǎn zhòng shū

”《除夕》云:“旧赐官袍聊一着,新颁春帖懒重书。

wǎn guò shān ān yún qīng yī gǔ fó yuán wú mèng lǎo xiào qiū chóng shàng yǒu sī

”《晚过山庵》云:“清依古佛原无梦,老笑秋虫尚有丝。

shān zhōu xìng mù jìn fù rén bù yàn kè yì bù fù rén zhī yàn

”山舟性木近妇人,不宴客,亦不赴人之宴。

wéi yú hái háng zhōu zé jù huá zhuàn yī zhǔ yī bīn xiāng duì ér yǐ

惟余还杭州,则具华馔,一主一宾,相对而已。

gù yú jì huái yún yī fàn qín yán cháng xuǎn kè bàn shēng gū lěng bù yí huā

故余《寄怀》云:“一饭矜严常选客,半生孤冷不宜花。

shān zhōu yǒu fǎn yóu xiān yún màn shuō cháng shēng yǒu mì chuán cān zhī jué lì jǐ jīng nián

”山舟有《反游仙》云:“漫说长生有秘传,餐芝绝粒几经年。

dēng xiān zhí shì xún cháng shì jī quǎn yóu lái yì shàng tiān

登仙直是寻常事,鸡犬由来亦上天。

yáo lín qióng shù shēng lái yǒu yù yǔ yún lóu wàng lǐ shēn shàng jiè bù wén ē dǔ guì dào rén piān yào liàn huáng jīn

”“瑶林琼树生来有,玉宇云楼望里深:上界不闻阿堵贵,道人偏要炼黄金。

céng shì cháo zhèng sān diàn lái yáo zhān jīng jié xià péng lái

”“曾侍朝正三殿来,遥瞻旌节下蓬莱。

rú hé yī piàn fēi fú yǐng yě bèi rén jiān wǎng de huí zhuàn tā liú ruǎn shì hé rén bì jìng mí lóu mò dàng zhēn

如何一片飞凫影,也被人间网得回?”“赚他刘阮是何人,毕竟迷楼莫当真。

wǒ shì tiān tāi kuáng dào shì táo huā duō chù jí chōu shēn

我是天台狂道士,桃花多处急抽身。

rǎo rǎo fú yóu nài ruò hé cùn tián chǐ zhái jìng cuō tuó

”“扰扰蜉蝣奈若何?寸田尺宅竟蹉跎。

zì cóng tōu chī jī kāng suǐ zhǐ jué xiōng zhōng kuài lěi duō

自从偷吃嵇康髓,只觉胸中块垒多。

sì shí bā

四十八

yǐn wàng shān xiàng gōng sì dū jiāng nán

尹望山相公,四督江南;

zhū gōng zi suí rèn wèi jiǔ duō shì yú cháo

诸公子随任未久,多仕于朝。

wéi shì cūn yǐ xiù cái gù bù dàng chà cháng shì xī xià shī cái qīng jué

惟似村以秀才故不当差,常侍膝下,诗才清绝。

yú pián tǐ xù zhōng yǐ bèi yán zhī

余骈体序中,已备言之。

yóu jì qí dìng yú wǎng guò yún qīng tán xiāng dìng jú huā qī zhèng wèi yōu huái rù mèng shí

犹记其订余往过云:“清谈相订菊花期,正慰幽怀入梦时。

kōng gǔ chuán shū hóng lǚ zhì xián tíng sǎo jìng pū xiān zhī

空谷传书鸿屡至,闲庭扫径仆先知。

guān xīn shàng yì tā xiāng kè shí yǐ shī jì sān xiōng

关心尚忆他乡客,时以诗寄三兄。

yīn bìng fān tiān shù shǒu shī

因病翻添数首诗。

wén dào máng xié jiāng wǒ guò yǐ lán zhǐ hèn yuè yuán chí

闻道芒鞋将我过,倚栏只恨月圆迟。

xuàn chūn yuán yún mò huàn chí biān tān shuì quǎn gé lín kǒng yǒu kàn huā rén

”《绚春园》云:“莫唤池边贪睡犬,隔林恐有看花人。

yǐ yǒu bié qù gēng zǐ bā yuè hū fèng tài fū rén jiù wú hú guān chá liǎng fēng zhī yǎng zhòng guò suí yuán

”乙酉别去,庚子八月忽奉太夫人就芜湖观察两峰之养,重过随园。

jiàn hé yún yíng rén jī quǎn xián rú jiù mǎn jià qín shū mài yù wú

见和云:“迎人鸡犬闲如旧,满架琴书卖欲无。

lín bié yún gù rén chuí lǎo bié guī fǎng rèn fēng yí

”《临别》云:“故人垂老别,归舫任风移。

tuì yī bù lái xiǎng sī yóu běn bù qī

退一步来想,斯游本不期。

shì cūn míng qìng lán

”似村,名庆兰。

sì shí jiǔ

四十九

zhāng sōng yuán fāng bó bù shèn zuò shī ér luò bǐ xīn yǐng

张松园方伯不甚作诗,而落笔新颖。

jiàn zhāng sù yún nǚ jiào shū shàn shàng yǒu yú zèng shī nǎi tí qí hòu yún xiǎo zhù qīng lóu zuì hǎo chūn ǒu jiào zōng jì luò hóng chén

见张素云女校书扇上有余赠诗,乃题其后云:“小住青楼醉好春,偶教踪迹落红尘。

zuó xiāo yuè xià kàn gē shàn hū jiàn wén xīng zhào měi rén

昨宵月下看歌扇,忽见文星照美人。

wǔ shí

五十

jiā hé zhēng shì cáo tíng shū gǔ qiān yǔ gé bo yuán tóng jiào xí zōng xué

嘉禾征士曹廷枢古谦,与葛卜元同教习宗学。

gé běi fāng rén cháng yú kǎo jù zì fù bó yǎ

葛北方人,长于考据,自负博雅。

ér cáo zhuān gōng cí zhāng

而曹专工词章。

èr rén bù xiāng néng

二人不相能。

yú shān jiǎng gōng mǎn zhōu shì gōng gè yǒu suǒ bì suì xiāng cān hé

虞山蒋公、满洲世公,各有所庇,遂相参劾。

gǔ rén luò shǔ zhī fēn jiē yóu mén xià shì qǐ yě

古人洛、蜀之分,皆由门下士起也。

cáo shī zì jiā yǒng chūn yǔ yún liǎng liǎng xī biān shuǐ niǎo hū jiàn kàn yán jì shī mó hú

曹诗自佳,咏《春雨》云:“两两溪边水鸟呼,渐看檐际湿模糊。

píng lán huā zhòng hóng yí dī gé zuò shān héng cuì yù wú

凭栏花重红疑滴,隔座山横翠欲无。

yín kǔ mò chóu chūn lěng dàn bìng duō piān wěn shuì gōng fū

吟苦莫愁春冷淡,病多偏稳睡工夫。

juàn lián zì ài xū wú jǐng wèi yào xiāo xiāng rù huà tú

卷帘自爱虚无景,未要潇湘入画图。

wǔ shí yī

五十一

háng zhōu chái nán píng xiān shēng míng qiān zuò zhōng shū shí hé shèng zǔ dōng zhì shī yǒu xuě huā yù gòng méi huā lào chūn yì hái tóng xī yì shū zhī jù

杭州柴南屏先生,名谦,作中书时,和圣祖《冬至》诗,有“雪花欲共梅花落,春意还同腊意舒”之句。

shèng zǔ wèi yǒu hàn yuàn cái chāo shēng yù shǐ

圣祖谓有翰苑才,超升御史。

yú yǔ qí zēng sūn jǐng gāo jiāo xiān shēng nián bā shí yú yǐ yǒng xī hú yún yuè chū guàn liú gē wǔ xí fēng shēng bù sòng bié lí chuán

余与其曾孙景高交,先生年八十余矣,咏《西湖》云:“月出惯留歌舞席,风生不送别离船。

wǔ shí èr

五十二

shì yǒu kǒu tóu sú jù jiē chū míng shì jí zhōng shì luàn nú qī zhǔ shí shuāi guǐ nòng rén

世有口头俗句,皆出名士集中:“世乱奴欺主,时衰鬼弄人。

dù xún hè shī yě

”杜荀鹤诗也。

jīn zhāo yǒu jiǔ jīn zhāo zuì míng rì wú qián míng rì chóu

“今朝有酒今朝醉,明日无钱明日愁。

luō yǐn shī yě

”罗隐诗也。

yī zhāo quán zài shǒu biàn bǎ lìng lái xí

“一朝权在手,便把令来行。

cuī róng jiǔ chóu shī yě

”崔戎《酒筹》诗也。

bì mén bù guǎn chuāng qián yuè fēn fù méi huā zì zhǔ zhāng

“闭门不管窗前月,分付梅花自主张。

nán sòng chén suí yǐn zì shù qí xiān rén shī yě

”南宋陈随隐自述其先人诗也。

dà fēng chuī dào wú tóng shù zì yǒu páng rén shuō duǎn cháng

“大风吹倒梧桐树,自有旁人说短长。

sòng rén xiào zhào shī zhào yù fù fàn wén zhèng gōng cí táng shī yě

”宋人笑赵师罩欲附范文正公祠堂诗也。

wǎn fàn shǎo chī kǒu huó dào jiǔ shí jiǔ

“晚饭少吃口,活到九十九。

gǔ yuè fǔ yě

”古乐府也。

jiàn qī xiū lèi gǎo suǒ yǐn

见《七修类稿》所引。

nán jiāng yī rén shǒu yǎn dé tiān xià mù

“难将一人手,掩得天下目。

cáo qiū shī yě

”曹邺诗也。

yì qiú wú jià bǎo nán de yǒu qíng láng

“易求无价宝,难得有情郎。

nǚ zhēn huì lán shī yě

”女真蕙兰诗也。

yī jǔ shǒu dēng lóng hǔ bǎng shí nián shēn dào fèng huáng chí

“一举首登龙虎榜,十年身到凤凰池。

zhāng táng qīng shī yě

”张唐卿诗也。

píng shēng bù zuò zhòu méi shì shì shàng yīng wú qiè chǐ rén

“平生不作皱眉事,世上应无切齿人。

shào kāng jié shī yě

”邵康节诗也。

ér sūn zì yǒu ér sūn fú mò yǔ ér sūn zuò mǎ niú

“儿孙自有儿孙福,莫与儿孙作马牛。

xú shǒu xìn shī yě

”徐守信诗也。

shì fēi zhī wèi duō kāi kǒu fán nǎo jiē yīn qiáng chū tóu

“是非只为多开口,烦恼皆因强出头”;

zì jiā sǎo qù mén qián xuě mò guǎn tā jiā wǎ shàng shāng bìng jiàn shì lín guǎng jì

“自家扫去门前雪,莫管他家瓦上霜”:并见《事林广记》。

huáng quán wú kè diàn jīn yè sù shuí jiā jiàn táng rén yì shī

“黄泉无客店,今夜宿谁家?”见唐人逸诗。

wǔ shí sān

五十三

hé dū yáo xiǎo pō zuò bié jià shí yǐ jì zàng èr zì mìng tí

河督姚小坡,作别驾时,以“祭葬”二字命题。

yú zǎi jiāng níng shí wú zi yǒng jì yún xuè shí mǎn tiān xià dàn kàn suǒ shù ēn

余宰江宁时,无子,《咏祭》云:“血食满天下,但看所树恩。

xiū jiāng hǎo hún pò jī bǎo zhàng ér sūn

羞将好魂魄,饥饱仗儿孙。

wǔ shí sì

五十四

yú zuò shù cháng shí yù nián jie huā yuán

余作庶常时,寓年家花园。

tóng nián wú zì táng yǔ qí xiōng fēi chí jiè yù yuán zhōng

同年吴自堂与其兄飞池借寓园中。

fēi chí yǔ wú nǚ jīn niang yǒu sān shēng zhī yuē wèi qī bù gǎn pìn

飞池与吴女金娘有三生之约,畏妻不敢聘。

jīn jì shī yún cán lèi wèi xiāo hé yǐng shì jiù shū zhòng zhǎn bèi rén kàn

金寄诗云:“残泪未消和影拭,旧书重展背人看。

shī jì jiā shū fǎ yì xiù mèi

”诗既佳,书法亦秀媚。

wǔ shí wǔ

五十五

yún jiān chén dà chéng zì xué zi hào shǒu qióng jīng duō wén bó xué

云间沈大成,字学子,皓首穷经,多闻博学;

cháng jiàn gǔ miào yǒu jiǔ yuán zhàng rén zhī bēi bù zhī suǒ chū

尝见古庙有九原丈人之碑,不知所出。

hòu yuè shí zhōu jì shǐ zhī nǎi hǎi shén sī shuǐ zhě yě

后阅《十洲记》,始知乃海神,司水者也。

yīn zuò jiǔ yuán zhàng rén kǎo yī piān

因作《九原丈人考》一篇。

zèng shào tán bō yún yì shū kān hòu jiān jīn zhòng gǔ yàn mó duō shì jiù shēn

《赠邵檀波》云:“异书勘后兼金重,古砚磨多似臼深。

jí shì yún lóu tóu fēng dìng zhōng chū dòng hú shàng yún kāi fǎng jiàn xíng

”《即事》云:“楼头风定钟初动,湖上云开舫渐行。

wǔ shí liù

五十六

zhè zhōng suì chāng jiào yù wáng shì fāng zì zhī pǔ nián yī bǎi shí suì rù dōu zhù tài hòu wàn shòu cì hàn lín shì jiǎng xián

浙中遂昌教谕王世芳,字芝圃,年一百十岁,入都祝太后万寿,赐翰林侍讲衔。

huán xiāng chén tài cháng xīng zhāi zèng shī yún huá hào hé lái yún shuǐ tóu chǒng jiā xīn zhì fǎn piān zhōu

还乡,陈太常星斋赠诗云:“华皓何来云水头?宠加新秩返扁舟。

jiǔ qián wèi bǔ píng shuí yǔ hú yào fān tāo wèi wǒ tóu

酒钱未卜凭谁与?壶药翻叨为我投。

báo huàn mèng jīng shān běi xí sàn xiān xíng zhú hǎi dōng ōu

薄宦梦惊山北檄,散仙行逐海东鸥。

dú liú jiā huà chuán tái gé céng yǔ qí yīng dà fù yóu

独留佳话传台阁,曾与耆英大父游。

wáng miàn zhǎng chǐ xǔ yāo ruò zhí qí

”王面长尺许,腰若植鳍。

zì yán shǎo jū xiāng zāo gěng nì zhī biàn

自言:“少居乡,遭耿逆之变。

yǔ zhū mèi dòu péng xián zuò yī mèi tóu hū bú jiàn gài wèi fēi pào jī qù yě

与诸妹豆棚闲坐,一妹头忽不见,盖为飞炮击去也。

yǔ dì sān zi tóng lái bái fà piāo xiāo bèi zhuǎn yǔ lǚ

”与第三子同来,白发飘萧,背转伛偻。

wèn qí zhǎng zǐ

问其长子。

yuē bù xìng yāo wáng yǐ

曰:“不幸夭亡矣。

wèn yāo wáng zhī nián

”问夭亡之年。

yuē bā shí wǔ suì

曰:“八十五岁。

qián lóng xīn wèi shèng jià nán xún yǒu hú nán tāng lǎo rén lái jiē jià nián yī bǎi sì shí suì

”乾隆辛未,圣驾南巡,有湖南汤老人来接驾,年一百四十岁。

huáng shàng xiān cì biǎn é yún huā jiá zhòng zhōu

皇上先赐匾额云“花甲重周”。

yòu cì yún gǔ xī zài dù

又赐云“古稀再度”。

wǔ shí qī

五十七

yú xià jiān è wén cháng wù pī jiá shén tòng ér wén nǎi fēi qù

余夏间恶蚊,常误批颊甚痛,、而蚊乃飞去。

ǒu dú yè shēng mù qiáo wén shī bù jué dà kuài

偶读叶声木《谯蚊》诗,不觉大快。

cí yuē hǔ láng ǒu shí rén rén yóu qǐn qí pí

词曰:“虎狼偶食人,人犹寝其皮。

dú guài zǎo shī yǎo shì rén gān rú yí

独怪蚤虱咬,嗜人甘如饴。

jī shī wǒ zì shēng zì niè jiāng yuàn shuí zǎo chū chén tǔ jiān tiào liáng yì zàn shí

虮虱我自生,自孽将怨谁?蚤出尘土间,跳梁亦暂时。

ěr wén hé wéi zhě hōng hōng shēng yīn léi

尔蚊何为者?薨薨声殷雷。

dìng méng rú diǎn jiàng shà xuè qiǎn yù fēi

订盟如点将,歃血遣欲飞。

jù hūn gèng wéi shì lì xī qiū háo wēi

聚昏更为市,利析秋毫微。

chuān yī qiǎo cì xiù zhōng fū jīng zhuō zhuī

穿衣巧刺绣,中肤惊卓锥。

shēn rù shí yǐn yǔ qián qīn jiàn qiè ní

深入石饮羽,潜侵剑切泥。

sān fú liáng yè hǎo qīng fēng chuī mǎn huái

三伏凉夜好,清风吹满怀。

shí fāng ài lù zuò míng dí yī shēng lái

时方爱露坐,鸣镝一声来。

wù fèn zì pī jiá chàng wàng kōng pái huái

误愤自批颊,怅望空徘徊。

yì huò zhōng lǎo quán zhé liè jiān qú kuí

亦或中老拳,磔裂歼渠魁。

wú nài kǔ sāo yǎng hàn zhān biàn chuāng yí

无奈苦搔痒,汗粘变疮痍。

duō duō me mó chóng yīn dú nǎi rú sī

咄咄幺么虫,阴毒乃如斯。

cháng huì bù zé ròu hū xī ruò rǔ ér

长喙不择肉,呼吸若乳儿。

guài dǐ rù xià shòu máo kǒng chéng lòu zhī

怪底入夏瘦,毛孔成漏卮。

ān dé tōng shēn shǒu zuǒ yòu shí jiāo huī yè huì chéng qián táng xiào lián

安得通身手,左右时交挥!”叶讳诚,钱塘孝廉。

wǔ shí bā

五十八

wáng ān kūn zì píng pǔ

王安昆,字平圃。

yǔ shǎo zài dōu zhōng yǔ jiāo hǎo cháng sù qí jiā jiàn qí tí yóu gòng fu mò zhú yún jǐ gè láng gān jǐ diǎn tái shèng tā wǔ sè bǐ huā kāi

予少在都中,与交好,常宿其家,见其题尤贡甫《墨竹》云:“几个琅玕几点苔,胜他五色笔花开。

fēn míng mǎn fú xiāo xiāo xiǎng shì dài jiāng nán fēng yǔ lái

分明满幅萧萧响,似带江南风雨来。

mǎi zhú yún nán jiāo guò yǔ lǜ shēng xiāng dǐ shì láo rén mǎi zhú máng wǒ yī chū chéng jūn rù shì liǎng biān fēng wèi gè fēn cháng

”《买竹》云:“南郊过雨绿生香,底事劳人买竹忙?我一出城君入市,两边风味各分尝。

yòu sòng luō liǎng fēng guī hán shàng jiān shì shè dì shòu shēng yún bié shí bīng xuě dào shí chūn wàn shù hán méi zhào yǎn xīn

”又,《送罗两峰归邗上兼示舍弟瘦生》云:“别时冰雪到时春,万树寒梅照眼新。

xiè hòu ruò féng jiāng shàng kè yǐ guī xū quàn wèi guī rén

邂逅若逢江上客,已归须劝未归人。

wǔ shí jiǔ

五十九

yú zǎi shù yáng yǒu huàn jiā nǚ yī zǔ mǔ jū sī qí shēng chén mǒu táo huò

余宰沭阳,有宦家女依祖母居,私其甥陈某,逃获。

xùn shí zhí liù yuè guì liè rì zhōng hàn yǔ xià

讯时值六月,跪烈日中,汗雨下;

ér fū lǐ yù yìng

而肤理玉映。

chén mào qǐn yǐ fèng pí wèi yè

陈貌寝,以缝皮为业。

yú niàn yàn wǎn zhī qiú de cǐ qī shī shū bù kě jiě

余念燕婉之求,得此戚施,殊不可解。

wèn nǚ hé gōng

问女何供。

nǚ chuí lèi yún yī niàn zhī chā diàn rǔ xiān rén zì shì qián shēng sù niè

女垂泪云:“一念之差,玷辱先人,自是前生宿孽。

qí zǔ mǔ nù shén yù zhì zhī sǐ

”其祖母怒甚,欲置之死。

yú yǐ zhuō mào yǔ zài sān yù zhī

余以卓茂语,再三谕之。

chī shēng ér yǐ nǚ jiāo huán qí jiā

笞甥,而以女交还其家。

sōu qí qiè yǒu guī cí yún jiāo xīn sǐ hòu yóu quán juǎn lián zǐ shēng shí biàn dào hán

搜其箧,有《闺词》云:“蕉心死后犹全卷,莲子生时便倒含。

yì shī chèn yě

”亦诗谶也。

gé shù yuè wén bèi qi fěi hú fēng mài wǎng shān dōng yǐ

隔数月,闻被戚匪胡丰卖往山东矣。

yǔ zhì jīn xī zhī

予至今惜之。

cháng wéi rén tí huà cè yún tā shēng yuàn zuò sī xiāng wèi shí wàn jīn líng hù luò huā

尝为人题画册云:“他生愿作司香尉,十万金铃护落花。

liù shí

六十

zǎi jiāng níng shí yǒu nán xiāng qián gòng fu zhī zǐ mǒu mǎi zhāng mǒu qī chén shì wèi qiè

宰江宁时,有南乡钱贡甫之子某,买张某妻陈氏为妾;

de jià hòu lǚ zhà bù suí suì lái kòng guān

得价后,屡诈不遂,遂来控官。

yú zhào xùn zhī

余召讯之。

qián shāo yáo zhāng wèi qí cǎi méi zhě yě mào rú shí tàn qī yān rán yǎo tiǎo

钱烧窑,张为其采煤者也,貌如石炭,妻嫣然窈窕。

qián měi shào nián néng shī

钱美少年,能诗。

yú yì tiān rán jiā ǒu yù pèi hé zhī ér gé yú lì nǎi fā guān méi miǎn qí chī

余意天然佳偶,欲配合之,而格于例,乃发官媒,免其笞。

yǒu yì mǒu sù xiá tàn zhī guān yì mì shòu qián jì réng mǎi guī yān

有役某素黠,探知官意,密授钱计,仍买归焉。

qián gù xiāng jū shì guò hòu yú bù biàn zài wèn xiāo xī

钱故乡居,事过后,余不便再问消息。

hòu shí yú nián yú yóu niú shǒu shān lù jiàn jiǎn zōng zhě lǜ sān yīng ér pěng xiāng fú dì

后十余年,余游牛首山,路见鬋鬃者,率三婴儿,捧香伏地。

wèn hé rén

问何人。

yuē qián mǒu yě

曰:“钱某也。

nián lái qī wáng fú chén shì wèi zhèng shì

年来妻亡,扶陈氏为正室。

cǐ sān r jiē qí suǒ shēng

此三儿皆其所生。

mǒu yì rù shàng yuán xué yǐ

某亦入上元学矣。

qī wén gōng yóu shān mìng wǒ lái xiè

妻闻公游山,命我来谢。

xiàn shī yún chóu ēn liǎng gè shān cūn què hán zhe jīn huán méi chù xún

”献诗云:“酬恩两个山村雀,含着金环没处寻。

lǜ yè chéng yīn mǎn zhī zǐ fèi gōng duō shǎo zhòng huā xīn shī

绿叶成阴满枝子,费公多少种花心尸

liù shí yī

六十一

li lì wēng cí qǔ jiān qiǎo rén duō qīng zhī

李笠翁词曲尖巧,人多轻之。

rán qí shī yǒu zú cǎi zhě

然其诗有足采者。

rú sòng zhōu cān róng zhī pǔ yáng yún rú jiàng cóng lái zhòng jūn qí rán jué lún

如:《送周参戎之浦阳》云:“儒将从来重,君其髯绝伦。

sān qiān wú xǐ sè bǎi zhàn yǒu wán shēn

三迁无喜色,百战有完身。

huī lǐ qiú yí shǐ dāo biān huó gù rén

灰里求遗史,刀边活故人。

xiān huá míng shèng de xì liǔ zhèng kān zhūn

仙华名胜地,细柳正堪屯。

wù níng ān yún shuí yǐn zhāo tí lù suí yún shàng xiǎo fēng

”《婺宁庵》云:“谁引招提路,随云上小峰。

fàn yī xiāng jī zhǔ yī qiàn nà sēng fèng

饭依香积煮,衣倩衲僧缝。

gǔ chuī qiān lín niǎo bō tāo wàn hè sōng

鼓吹千林鸟,波涛万壑松。

lèng yán tīng wèi què guī jì qiě cóng róng

《楞严》听未阕,归计且从容。

yóu zhǎn chéng zèng yún shí láng cái diào běn wú shuāng shuāng yàn shuāng yīng huà xiǎo chuāng

”尤展成赠云:“十郎才调本无双,双燕双莺话小窗。

sòng kè liú kūn xiū miè zhú yào kàn huā yǐng zhào yín gāng

送客留髡休灭烛,要看花影照银釭。

liù shí èr

六十二

háng zhōu yáo jūn sī qín huáng jūn xiāng pǔ wú jūn xī qí bā jiǔ rén tóng zuò xīn nián bǎi yǒng jù diǎn yǎ

杭州姚君思勤、黄君湘圃、吴君锡麒八九人,同作《新年百咏》,俱典雅;

ér wú shī yóu chāo

而吴诗尤超。

mén shén yún wèn ěr hóu mén lì néng zhī shēn jǐ zhòng ní jīng péi yún jué fēng wàn hù wài zhì mǎn yī nián zhōng

《门神》云:“问尔侯门立,能知深几重?”倪经培云:“爵封万户外,秩满一年中。

yáo yǒng bài nián yún lǚ jí gōng xié huàn cuī zhuāng suì zhú rán

”姚咏《拜年》云:“履吉弓鞋换,催妆岁烛然。

shèng cháng chēng zài sì lì shì qǐ tuán yuán

胜常称再四,利市乞团圆。

fēng líng yún miàn mù wèi shuí gǎo xīn cháng dào dǐ tián

”《风菱》云:“面目为谁槁?心肠到底甜。

huáng yǒng bào zhú yún mǎi lái huán suō shǒu bì jìng ràng rén gōng

”黄咏《爆竹》云:“买来还缩手,毕竟让人工。

miàn guǐ yún yī bàn tóu xián yòng jǐ zhòng yán jiǎ shēng

”《面鬼》云:“一半头衔用,几重颜甲生。

jiē jiā jù yě

”皆佳句也。

jīn yǔ shū zōng bó wèi tí cí yún huí shǒu cí jiā shí zài yú jiù xiāng fēng tǔ mèng huá xū

金雨叔宗伯为题辞云:“回首辞家十载余,旧乡风土梦华胥。

juǎn zhōng zhòng rèn xīn nián jǐng què rèn chū lái zhàn jí jū

卷中重认新年景,却认初来占籍居。

liù shí sān

六十三

qīng bō zá zhì zài yuán hù jiān xīn zhēng hè jié yǒu shì chí mén zhuàng qiǎn pū dài wǎng

《清波杂志》载:“元祜间,新正贺节,有士持门状遣仆代往;

dào mén qí rén chū yíng pū yún yǐ tuō lóng yǐ

到门,其人出迎,仆云:‘已脱笼矣。

yàn yún tuō lóng zhě zhà shǎn yě

’谚云‘脱笼’者,诈闪也。

wēn gōng wén zhī xiào yuē bù chéng zhī shì yuán bù kě wèi jí qián cháo wén héng shān bài nián shī yuē bù qiú jiàn miàn wéi tōng yè míng zhǐ zhāo lái mǎn bì lú

温公闻之,笑曰:‘不诚之事,原不可为!”’及前朝文衡山《拜年》诗曰:“不求见面惟通谒,名纸朝来满敝庐。

wǒ yì suí rén tóu shù zhǐ shì qíng xián jiǎn bù xián xū

我亦随人投数纸,世情嫌简不嫌虚。

kě jiàn hè jié tóu xū tiè sòng cháo bù kě míng cháo bù yǐ wèi fēi shì fēng bù gǔ yì yīn nián dài ér dì jiàng yān

”可见贺节投虚帖,宋朝不可,明朝不以为非:世风不古,亦因年代而递降焉。

liù shí sì

六十四

yú yǒu shī bù rù jí zhōng zhě xián qí shǎo zuò wèi gōng yě

余有诗不入集中者,嫌其少作未工也。

rán zhōng jìng shì ěr shí yī zhǒng guāng jǐng qì zhī kě xī nǎi zhuī yì ér lù zhī

然终竟是尔时一种光景,弃之可惜,乃追忆而录之。

jiǔ suì yǒng pán xiāng yún kōng liáng wú yàn ní cháng luò gǔ fó chuán dēng yǐng tài gū

九岁《咏盘香》云:“空梁无燕泥常落,古佛传灯影太孤。

shí wǔ suì yǒng huái yún yě kān zhǎn mǎ tán fāng lüè hái shì qí niú dú hàn shū

”十五岁《咏怀》云:“也堪斩马谈方略,还是骑牛读《汉书》。

tí tián gǔ nóng mài shū mǎi jiàn tú yún zhàng fū qióng hòu yí wú lù yóu yǒu shén xian zuò tuì bù

”《题田古农〈卖书买剑图〉》云:“丈夫穷后疑无路,犹有神仙作退步。

zhōu xíng yún shān yún yóu biàn shù jiāng yǔ àn yí chūn

”《舟行》云:“山云犹辨树,江雨暗移春。

yǒng liǔ yún xīn sī mǎi de gāng sān yuè jiù yǔ chuī lái shì liù cháo

”《咏柳》云:“新丝买得刚三月,旧雨吹来似六朝。

luò huā yún mò yà wàn zhī suí yǔ jǐn xū zhī yī piàn zì tiān lái

”《落花》云:“莫讶万枝随雨尽,须知一片自天来。

wú tí yún hóng dòu xiāng sī duō rù gǔ lǜ luó zhuó chù biàn shēng gēn

”《无题》云:“红豆相思多入骨,绿萝着处便生根。

zài dōu zhōng wèi xú xiàng guó gēng jí yìng zhì yún shuǐ dào gōng tián lóng mài zhuǎn fēng fān xiān zhàng xìng huā fēi

”在都中,《为徐相国耕籍应制》云:“水到公田龙脉转,风翻仙仗杏花飞。

pō wéi xiàng gōng chēng xǔ

”颇为相公称许。

hé jīn pèi ēn yǒng zhāo jūn zhǐ yuān yún yù mén chūn lǎo hèn nán wàng yóu zhú dōng fēng yè hàn wáng

《和金沛恩〈咏昭君纸鸢〉》云:“玉门春老恨难忘,犹逐东风谒汉王。

huán gǒng yǐng chén tiān mò běi pí pá shēng zài bái yún xiāng

环巩影沉天漠北,琵琶声在白云乡。

sù sī jiě zuò liú xian dài xì yǔ dàn chéng zhuì mǎ zhuāng

素丝解作留仙带,细雨弹成坠马妆。

mò guài luò chéng duō zhǐ guì huà tú zhōng rì duì xié yáng

莫怪洛城多纸贵,画图终日对斜阳。

liù shí wǔ

六十五

dīng mǎo dōng yú zǎi jiāng níng yǐ gōng shì wǎng yáng zhōu zǔ fēng yàn zi jī

丁卯冬,余宰江宁,以公事往扬州,阻风燕子矶。

hóng jì sì sēng mò mò nián jiǔ shí yú dǎo yú yóu shān

宏济寺僧默默,年九十余,导余游山;

bìng chū xī lín tóng chéng liǎng xiāng guó jí zhū gōng qīng shī xiāng shì

并出西林、桐城两相国及诸公卿诗相示。

yú yì zèng sì lǜ ér bié

余亦赠四律而别。

hòu xīn wèi nán xún mò mò jiē jià

后辛未南巡,默默接驾。

shàng wèn qí nián

上问其年。

zòu yuē yī bǎi èr suì

奏曰:“一百二岁。

shàng xiào yuē hé shàng hái yǒu èr shí nián shòu

”上笑曰:“和尚还有二十年寿。

suí cì zǐ yī

”随赐紫衣。

mò mò xiè ēn ér chū

默默谢恩而出。

qián lóng èr shí nián jìng yuán jì yǐ

乾隆二十年,竟圆寂矣。

fāng zhī tiān yǔ zhī chéng chèn yě

方知天语之成谶也。

gāo wén dìng gōng zèng yǐ shī yún mò mò sēng nián bā shí yú mài chéng yóu ài hé chūn chú

高文定公赠以诗云:“默默僧年八十余,麦塍犹爱荷春锄。

tái tóu jiàn kè xīn xiān xǐ kuǎn zuò pēng chá yì zì rú

抬头见客心先喜,款坐烹茶意自如。

qiān chǐ suō luó tíng wài shù liǎng cháo chéng xiàng bì jiān shū

千尺娑罗庭外树,两朝丞相壁间书。

jiù shēng zhōu sòng fēng fān wěn lì shè cháng jiāng xìn bù xū

救生舟送风帆稳,利涉长江信不虚。

liù shí wǔ

六十五

táo zhēn bái yún xiān rén jiǔ zhàng míng jū yī yān

陶贞白云:“仙人九障,名居一焉。

yú bù xìng fù xū míng

”余不幸负虚名。

dīng chǒu guò shū sì jiàn yǒu zuò jīn líng huái gǔ shī zhě xìng wáng míng diān kè jiǎ yú xù wén

丁丑过书肆,见有作《金陵怀古》诗者,姓王,名颠客,假余序文。

shī jì bù jiā xù yì xiāng chèn yú yī xiào zhì zhī

诗既不佳,序亦相称,余一笑置之。

hòu sān nián zài guò shū sì jiàn qīng xī chàng chóu jí yī běn zài shàng hǎi péng jīn dù dàng shān wāng yuán chēn tài cāng bì lóng děng gòng sān shí yú rén

后三年,再过书肆,见《清溪唱酬集》一本,载上海彭金度、砀山汪元琛、太仓毕泷等,共三十余人;

qián pián tǐ xù yì jiǎ wǒ xìng míng

前骈体序,亦假我姓名。

shī xù jù jiā bù néng wú yà

诗序俱佳,不能无讶。

yīn mǎi guī shì chéng yú mén

因买归,示程鱼门。

chéng xiào yuē míng zhī lèi rén rú cǐ

程笑曰:“名之累人如此。

suī rán rú yú mén zhī míng qiú qí yī jiǎ shàng wèi kě de

虽然,如鱼门之名,求其一假,尚未可得。

hòu shí nián jí zhōng wáng lù tí cáo xī chén xú dé liàng fàn yún péng sì rén dōu lái xiāng jiàn

”后十年,集中王陆提、曹锡辰、徐德谅、范云鹏四人,都来相见。

ér zhū jūn zi zé zhōng wèi móu miàn

而诸君子则终未谋面。

gū lù shù shǒu yǐ zhì àn zhōng yīn yuán

姑录数首,以志暗中因缘。

fàn cǎi líng qǔ yún cǎi lián mò cǎi líng líng jiǎo cì nóng shǒu

范《采菱曲》云:“采莲莫采菱,菱角刺侬手。

cǎi líng mò cǎi lián lián xīn kǔ nóng kǒu

采菱莫采莲,莲心苦侬口。

cì shǒu kǔ nóng kǔ bù shēn kǔ kǒu jiān yù kǔ nóng xīn

刺手苦侬苦不深,苦口兼欲苦侬心。

wāng jīn líng zá shī yún qīng jiāng yī qǔ yā tóu bō xiāng yuē jiān qún tà qiǎn suō

”汪《金陵杂诗》云:“清江一曲鸭头波,相约湔裙踏浅莎。

shuāng jiǎng yuè míng táo yè dù dàn wén rén yǔ bù wén gē

双桨月明桃叶渡,但闻人语不闻歌。

liù shí qī

六十七

wáng xi zhuāng guāng lù wéi rén zuò xù yún suǒ wèi shī rén zhě fēi bì qí néng yín shī yě

王西庄光禄,为人作序云:“所谓诗人者,非必其能吟诗也。

guǒ néng xiōng jìng chāo tuō xiāng duì wēn yǎ suī yī zì bù shí zhēn shī rén yǐ

果能胸境超脱,相对温雅,虽一字不识,真诗人矣。

rú qí xiōng jìng wò chuò xiāng duì chén sú suī zhōng rì yǎo wén jiáo zì lián piān lěi dú nǎi fēi shī rén yǐ

如其胸境龌龊,相对尘俗,虽终日咬文嚼字,连篇累牍,乃非诗人矣。

yú ài qí yán shēn yǒu de yú shī zhī xiān zhě gù lù zhī

”余爱其言,深有得于诗之先者,故录之。

liù shí bā

六十八

bǐng chén yú jiāng fù guǎng xī

丙辰,余将赴广西。

wú xiāng yǒu kǒng xiān shēng zhě nián bā shí yú zèng shī yún huà méi shēng lǐ tuī peng zuò bú shì kàn shān biàn dú shū

吾乡有孔先生者,年八十余,赠诗云:“画眉声里推篷坐,不是看山便读书。

liù shí jiǔ

六十九

zhāng gōng zhān péng sūn shòu jīn shàng zhī zuì shēn

张宫詹鹏狲,受今上知最深。

shì zhí qián qīng mén fāng xuān zhào ér zhāng yǐ guī

侍值干清门,方宣召,而张已归。

shàng yǐ shī zé zhī yún chuán xuān xué shì wèi yín shī qín zhèng lín xuān wèi tuì shí

上以诗责之云:“传宣学士为吟诗,勤政临轩未退时。

shì wèn gāo yáng sān shǒu nèi jǐ zēng cǐ jì xǔ wēi yí mìng yī yùn hé chéng liáo dāng zì sòng

试问《羔羊》三首内,几曾此际许委蛇?”命依韵和呈,聊当自讼。

zhāng fèng zhǐ chéng shī shàng xǐ cì yǐ kè shí

张奉旨呈诗,上喜,赐以克食。

zhāng jìn xiè ēn shī yǒu wēn yǔ gèng xīn tiān yī xiào fān jiào cì rǔ dé biàn yi zhī jù

张进谢恩诗,有“温语更欣天一笑,翻教赐汝得便宜”之句。

hòu shù rì hé shàng liǔ xù shī tuō cí jiàn yì yún kōng jiē yún jī shì pù shuāng hū qǐ yīn fēng shàng yù táng

后数日,和上《柳絮》诗,托词见意云:“空阶匀积似铺霜,忽起因风上玉堂。

zòng yǒu bié qíng gōng guǎn lǐng běn wú cái sī gǎn qīng kuáng

纵有别情供管领,本无才思敢轻狂。

sàn lái yù zhe réng nán qǐ fēi qù rú xián qià yòu máng

散来欲着仍难起,飞去如闲恰又忙。

shèng yǒu bìn sī kān bǐ sù fēng zhān què zhuó dǐ hé fáng cháo chūn fēng yún fēng yí shí bā zhèng dāng jiā qiáng jiǎo zhū fān nòng yǐng xié

剩有鬓丝堪比素,蜂粘雀啄底何妨?”《嘲春风》云:“封姨十八正当家,墙角朱幡弄影斜。

sǎo jǐn luàn hóng wú xīng xù qiáng jiàng yú lì guǎn yáng huā

扫尽乱红无兴绪,强将余力管杨花。

xiān shēng yǒng wù shī yóu wéi dú jué

”先生咏物诗,尤为独绝。

rú jí zhōng ní měi rén yàn zì fěn tuán yù huán zhū tí jiē néng bù tuō bù zhān chū rén yì biǎo

如集中《泥美人》、《雁字》、《粉团》、《玉环》诸题,皆能不脱不粘,出人意表。

shǎo shí yóu chu nán tài shǒu zhāng cāng yá mào zèng yǐ xù yún hǎo qióng qī zé zhī yóu wù jù tūn wú yún mèng

少时游楚南,太守张苍崖懋赠以序云:“好穷七泽之游,勿遽吞吾云梦;

shì wèn yǐng zhōng zhī kè shuí néng hé rǔ yáng chūn

试问郢中之客,谁能和汝《阳春》?”

qī shí

七十

kāng xī gēng zǐ cháng shú dù chāng dīng rù cáng guò lán cāng bǎi lǐ

康熙庚子,常熟杜昌丁入藏,过澜沧百里;

qí bù luò rì gū bǎo yǒu xiǎo nǚ míng lún jǐ bēi cōng huì míng yàn néng tōng hàn yǔ

其部落日估保,有小女名伦几卑,聪慧明艳,能通汉语。

chāng dīng lái wǎng lǚ zhǔ qí jiā jiàn zhé hū mù guā ya bù

昌丁来往,屡主其家,见辄呼“木瓜呀布”。

mù guā zhě zūn chēng yě

“木瓜”者,尊称也;

ya bù zhě yóu yán hǎo yě

“呀布”者,犹言好也。

bǐ cǐ yǒu qíng

彼此有情。

lín xíng yǐ suǒ guà jiè zhū zuò zèng huī lèi ér bié

临行,以所挂戒珠作赠,挥泪而别。

guī yǔ shì dà fū xián wèi wǔ rán

归语士大夫,咸为怃然。

shěn zǐ dà xiān shēng zuò shī yún gū liáo xiǎo nǚ nián shí liù shēng zhǎng hú xiāng fú hú fú

沈子大先生作诗云:“估僚小女年十六,生长胡乡服胡服。

hóng chú zhǎi shān xiǎo chuí shǒu bái shū tiē dì shuāng fū zú

红厨窄衫小垂手,白毹贴地双趺足。

hàn jiā tiān zǐ fǔ qióng biān mén qián jié shǐ fēn chán lián

汉家天子抚穷边,门前节使纷蝉联。

huì xìng zǎo néng tōng hàn yǔ hán qíng hé chǔ jié wēi yuán dù láng qī chǐ qīng yún shì zhàng jiàn cí jiā bào zhī jǐ

慧性早能通汉语,含情何处结微缘?杜郎七尺青云士,仗剑辞家报知己。

pǐ mǎ piān piān qù fù huí zàn jiè gū zōng xi xíng lǐ

匹马翩翩去复回,暂借估棕息行李。

jiě ān rù hù chà yān rán wàn lǐ guī xīn yī xiào kuān

解鞍入户诧嫣然,万里归心一笑宽。

xiào yíng bǎn wū cáng chūn nuǎn xù wèn yóu zōng niàn xià hán

笑迎板屋藏春暖,絮问游踪念夏寒。

zì yán qù rì céng xiāng jiàn jūn zì wú xīn qiè zì lián

自言去日曾相见,君自无心妾自怜。

qiè xīn rú yuè cháng lín hàn jūn yì rú yún yù fǎn shān

妾心如月常临汉,君意如云欲返山。

sī yǔ xián jiāng fān zì jiào pēng chá zhī yàn lào jiāng dàn

私语闲将番字教,烹茶知厌酪浆膻。

yǔ yì chóu móu é shí rì shuí yán shí rì shì qiān nián liú jūn bú zhù guī dōng tǔ hèn wú shuāng yì suí jūn jǔ

雨意绸缪俄十日,谁言十日是千年?留君不住归东土,恨无双翼随君举。

liáo jiě xiōng qián mǎ nǎo zhū jiāng lèi hé zhū qīn zèng yǔ

聊解胸前玛瑙珠,将泪和珠亲赠与。

yī zhū yī niàn shì qiè xīn bǎi huí bù duàn zhū zhōng lǚ

一珠一念是妾心,百回不断珠中缕。

chén qǐ rú yān mǎ rú diàn zhū zài jūn huái jūn bú jiàn

尘起如烟马如电,珠在君怀君不见。

huáng hé dōng liú hēi shuǐ xi mò mò kōng xuán qíng yī xiàn

黄河东流黑水西,脉脉空悬情一线。

qī shí yī

七十一

guō huī yuǎn jì jiā xìn wù fēng bái zhǐ

郭晖远寄家信,误封白纸。

qī dá shī yuē bì shā chuāng xià qǐ jiān fēng chǐ zhǐ cóng tóu chè wěi kōng

妻答诗曰:“碧纱窗下启缄封,尺纸从头彻尾空。

yìng shì xiān láng huái bié hèn yì rén quán zài bù yán zhōng

应是仙郎怀别恨,忆人全在不言中。

qī shí èr

七十二

sū zhōu xiè cāng méi lǎo yú yóu mù wèi huái guān què shǐ nián xī yáo zhī shàng kè

苏州谢沧湄老于游幕,为淮关榷使年希尧之上客。

yǒu de yì jù yún wéi yǒu xiāng xīn xiāo bù dé yòu suí yī yàn luò jiāng nán

有得意句云:“惟有乡心消不得,又随一雁落江南。

měi lǚ yè gāo yín zé shēng lèi jù xià

”每旅夜高吟,则声泪俱下。

guò huì shān yún

《过惠山》云;

lù zhuǎn gōng wān sān lǐ shē hǎo fēng yóu chèn bàn fān xié

“路转弓弯三里赊,好风犹趁半帆斜。

yīng shēng mǎn diàn èr quán jiǔ chūn yǔ wéi zhōu yī shù huā

莺声满店二泉酒,春雨维舟一树花。

bái fà lái yóu jiē yǐ wǎn qīng shān rú huà yù yí jiā

白发来游嗟已晚,青山如画欲移家。

jǐ shí lái bàng chán dēng sù huì lù yún zhōng jí jǐng huá

几时来傍禅灯宿,惠麓云中汲井华。

qī shí sān

七十三

zhēng shì wáng zǎi yáng yín shī yǐ duì zhàng wèi gōng yǒu jù yún bǎi wǔ zhèng féng hán shí jié shí qiān shuí zuì měi rén jiā ài yú téng wáng gé shī ē páng yǒu jiāo tǔ yù lóu wú gù dīng yī lián

征士王载扬,吟诗以对仗为工,有句云:“百五正逢寒食节,十千谁醉美人家?”爱余《滕王阁》诗“阿房有焦土,玉楼无故钉”一联。

hú zhōu xú jiē wǔ xiān shēng zèng chén jiāo yuán shī yún shī pài tóng chū bái guān qíng gòng ruǎn hóng

湖州徐阶五先生《赠沈椒园》诗云:“诗派同初白,官情共软红。

yǐ chén nǎi chū bái xiān shēng wài sūn gù yě

”以沈乃初白先生外孙故也。

wáng yì ài ér shí shí sòng zhī

王亦爱而时时诵之。

xú zhī yǔ yú wèi yù shí

徐知予于未遇时。

jì qí guān shān yuè yī shǒu yún dà yá qí juǎn xī yáng cán xuán jiàn chéng biān yǒng yù pán

记其《关山月》一首云:“大牙旗卷夕阳残,旋见城边涌玉盘。

gǔ jiǎo wú shēng shuāng qì sù shān hé liú yǐng jìng guāng hán

鼓角无声霜气肃,山河流影镜光寒。

bái tóu hàn jiāng zhān xīng lì hóng lèi hú jī yǐ mǎ kàn

白头汉将占星立,红泪胡姬倚马看。

jìng sǎo yān chén tiān què jiǒng qīng huī duō chù shì cháng ān

净扫烟尘天阙迥,清辉多处是长安。

xiān shēng míng yǐ shēng yōng zhèng guǐ mǎo hàn lín guān niè shǐ

”先生名以升,雍正癸卯翰林,官臬使。

qī shí sì

七十四

xīng huà zhèng bǎn qiáo zuò zǎi shān dōng yǔ yú cóng wèi shí miàn

兴化郑板桥作宰山东,与余从未识面;

yǒu wù chuán yú sǐ zhě bǎn qiáo dà kū yǐ zú tà de

有误传余死者,板桥大哭,以足蹋地。

yú wén ér gǎn yān

余闻而感焉。

hòu niàn nián yǔ yú xiāng jiàn yú lú yā yǔ xí jiān

后廿年,与余相见于卢雅雨席间。

bǎn qiáo yán tiān xià suī dà rén cái qū zhǐ bù guò shù rén

板桥言:“天下虽大,人才屈指不过数人。

yú gù zèng shī yún wén sǐ wù pāo gàn diǎn lèi lùn cái bù jué jiǔ zhōu kuān

”余故赠诗云:“闻死误抛干点泪,论才不觉九州宽。

bǎn qiáo shēn yú shí wén gōng huà shī fēi suǒ zhǎng

”板桥深于时文,工画,诗非所长。

jiā jù yún yuè lái mǎn de shuǐ yún qǐ yì tiān shān

佳句云:“月来满地水,云起一天山。

wǔ gēng shàng mǎ pī fēng lù xiǎo yuè suí rén chū shù lín

”“五更上马披风露,晓月随人出树林。

nú cáng qù zhì shén xiān jū hè yǒu jī róng yǔ bù xiū

”“奴藏去志神先沮,鹤有饥容羽不修。

jiē kě sòng yě

”皆可诵也。

bǎn qiáo duō wài chǒng cháng yán yù gǎi lǜ wén chī tún wèi chī bèi

板桥多外宠,常言欲改律文笞臀为笞背。

wén zhě xiào zhī

闻者笑之。

qī shí wǔ

七十五

dài xuě cūn xué shì diǎn shì shùn tiān wèi jì zhě suǒ shāng luò zhí jiā jū

戴雪村学士典试顺天,为忌者所伤,落职家居。

qí yǐn jiǔ rú cháng jīng xī hǎi zú yǐ cǐ chéng jí wáng yuán zhōu

其饮酒如长鲸吸海,卒以此成疾,亡沅州。

lì qiū yún yuán zhōu qiū xìn qiǎo rán shēng lǚ sī wú fán yàn dào jīng

《立秋》云:“沅州秋信悄然生,旅思无烦雁到惊。

yuè luò shàng yú shān guì bái lù líng xiān zhāo hǎi táng qīng

月落尚余山桂白,露零先着海棠清。

mèng rú dié bù lí wén diàn jìng jué qióng dōu jiù huà yíng

梦如蝶不离纹簟,静觉蛩都就画楹。

kuì shì shàng fāng xún rì zhù chán guān céng wèi qiǎn wēi qíng

愧是上方旬日住,禅观曾未遣微情。

zhèn yuǎn yún quán mài zì lái yán kě jiē jīng duān shí míng yǔ xuán qīng

”《镇远》云:“泉脉自来檐可接,箐端时暝雨旋倾。

zhǐ chóu guī shuō rén nán xìn ān dé yín chéng gèng huà chéng

只愁归说人难信,安得吟成更画成?”

qī shí liù

七十六

dù chá cūn wèi guó chū yì lǎo rén duō chóng qí wǔ lǜ

杜茶村为国初逸老,人多重其五律。

yú yǐ wéi xí dù zhī pí máo shén jué wú wèi

余以为袭杜之皮毛,甚觉无味。

dú ài qí yǒng hǎi táng yī jù yún quán shù kāi chéng yī duo huā

独爱其咏《海棠》一句云:“全树开成一朵花。

qī shí qī

七十七

zhāo jūn chéng shī xiǎo yǔ qiāo qiāo rén bú mèi wò tīng léi mǎ hé cán chú

晁君诚诗:“小雨悄悄人不寐,卧听羸马龁残刍。

zhēn jìng zhōng miào jìng yě

”真静中妙境也。

huáng lǔ zhí xué zhī yún mǎ bāo kū jī xuān wǔ mèng wù jīng fēng yǔ làng fān jiāng

黄鲁直学之云:“马龅枯箕喧午梦,误惊风雨浪翻江。

luò bǐ tài hěn biàn wú yì zhì

”落笔太狠,便无意致。

qī shí bā

七十八

yǐn xian ān dào shì zhōu míng xiān shàn qín néng shī lí suí yuán shén jìn nián wèi wǔ shí wáng

隐仙庵道士周明先善琴,能诗,离随园甚近,年未五十亡。

yú lù qí jiā jù yún shén xiān lè shì jūn zhī fǒu zhǐ bǐ rén jiān duō xiào shēng

余录其佳句云:“神仙乐事君知否?只比人间多笑声。

zhú jiān lóu xiǎo chuāng sān miàn shān lǐ rén xī shù sì lín

”“竹间楼小窗三面,山里人稀树四邻。

bì qín fēng guò wén tiān lài xiāng wǎn huī shēn niǎo zhuàn yān

”“壁琴风过闻天籁,香碗灰深袅篆烟。

yǔ zhōng pò bì wō liú zhuàn zuì hòu yú xīng yǐ qǐ bīng

”“雨中破壁蜗留篆,醉后余腥蚁起兵。

yòu xīn sǔn chéng shí bái zhòu zhǎng

”又:“新笋成时白昼长。

qī zì yì miào

”七字亦妙。

qī shí jiǔ

七十九

gū sū yǐn zhě yīn rú méi zì yǔ diào

姑苏隐者殷如梅,字羽调。

yǒng táo huā yún wàng qù fēn míng lín shuǐ àn kāi cán róng yì zhú yáng huā

咏《桃花》云:“望去分明临水岸,开残容易逐杨花。

yǒng méi yún zì shì suì hán sōng zhú bàn wú xīn yào zhàn bǎi huā xiān

”咏《梅》云:“自是岁寒松竹伴,无心要占百花先。

xiè rén huì fó shǒu qǐ yún shù lái qiān zhǐ qū shēn zǒng shì wú míng

”《谢人惠佛手启》云:“数来千指,屈伸总是无名;

kàn qù liǎng zhī dà xiǎo qǐ néng chuí shǒu zēng wén yún yǐ qǐ qí máo hé kān gōng rǔ liú gē bù rú qí wèi yì qiě jīng wǒ xū shēng

看去两枝,大小岂能垂手?”《憎蚊》云:“以启其毛,何堪供汝流歌?不濡其味,亦且惊我虚声。

bā shí

八十

háng zhōu duō gāo shì

杭州多高士。

liáng qiū tán xiān shēng yīn cóng zǐ shī zhèng guì hòu suì bù xiāng shì chǐ yǐ guān juàn zhōng gù yě

梁秋潭先生,因从子诗正贵,后遂不乡试,耻以官卷中故也。

chuí diào yún yī xī xīn zhǎng shī qián tīng zhào jiàn qīng shān chǔ chù qīng

《垂钓》云:“一溪新涨失前汀,照见青山处处青。

xiāng ěr zì xiāng yú bù shí diào gān zhǐ hǎo lì qīng tíng

香饵自香鱼不食,钓竿只好立蜻蜓。

tí cǎi zhī tú yún shān jiān shí shàng làn shēng guāng céng shòu qīng chéng dào shì fāng

”《题〈采芝图〉》云:“山间石上烂生光,曾受青城道士方。

zì cǎi zì cān hái zì shòu bù lái cháo shì shuō zhēn xiáng

自采自餐还自寿,不来朝市说珍祥。

sòng xìng zhōu xiān shēng yǒng huái huā yún jì yǔ shì jiān zhū jǔ zǐ bù yīng cái dào cǐ shí máng

”宋杏洲先生《咏槐花》云:“寄语世间诸举子,不应才到此时忙。

zhōu zhēng shì xi mù hú shàng yún yě ōu dǎo wǒ yǒu xián yì xīn liǔ xiào rén chéng lǎo fū

”周征士西穆《湖上》云:“野鸥导我有闲意,新柳笑人成老夫。

shī wén xué zhú tián hú xīn tíng yún liù shí dàn yǒu cáng fēng zhì wǔ yuè lái kàn méi yǔ qíng

”施文学《竹田湖心亭》云:“六时但有藏风至,五月来看梅雨晴。

bā shí

八十—

yú dú hàn shū yā bù xǐ dǒng guǎng chuān ér zuì xǐ gǔ tài fù

余读《汉书》,雅不喜董广川,而最喜贾太傅。

ǒu dú qián zhú chū luò zhōng huái gǔ yún nán lái mò zài xún yí zhái dì yī rén cái shì jiǎ shēng

偶读钱竹初《洛中怀古》云:“南来莫再寻遗宅,第一人才是贾生。

sū zhōu xuē jiē shān yún yī piān xuē juān fù lí xíng xiāng cái zǐ huí tóu shì dào rén

”苏州薛皆山云:“一篇削鹃赋》离形相,才子回头是道人。

èr shī jiē tuī chóng tài fù shí huò wǒ xīn

”二诗皆推崇太傅,实获我心。

bā shí èr

八十二

yú yòu shí yóu xī hú jiàn jiǔ lóu hào wǔ liǔ jū zhě bì shàng tí shī shén duō bù jiǔ jí wū qù

余幼时游西湖,见酒楼号五柳居者,壁上题诗甚多,不久即圬去。

wéi xi mù xiān shēng yī shǒu mò chén lín lí zì xiě zhēng zuò wèi tiè lì qī bā nián rú xīn

惟西穆先生一首,墨沈淋漓,字写《争坐位帖》,历七八年如新。

jiǔ lóu zhǔ rén jí lái yóu zhě jiē hù cún zhī jìng qí wèi míng shì gù yě

酒楼主人及来游者皆护存之,敬其为名士故也。

tí shì dōng rì tóng fán xiè fàng zhōu hú shàng niàn luán chéng chì fú dōu yǐ xià shì mí jué qīng yóu zhī zú zhòng yě fēn yùn tóng zuò yún yī jiǎo xī shān xuě wèi xiāo jìng guāng qīng zhāo chì lán qiáo

题是《冬日同樊榭放舟湖上,念栾城、赤凫都已下世,弥觉清游之足重也,分韵同作》,云:“一角西山雪未消,镜光清照赤阑桥。

xiǎo fēn hán yǐng kàn méi sè bàn rù chūn hén shì liǔ tiáo

小分寒影看梅色,半入春痕是柳条。

xián lǐ ān pái chén wài jī jiǔ biān zhēn zhòng gù rén zhāo

闲里安排尘外迹,酒边珍重故人招。

gū yān luò rì kōng tái xiè suì wǎn chóng lái huà jì liáo

孤烟落日空台榭,岁晚重来话寂寥。

hòu sì shí nián yú zài zhì hú shàng zé bì shī wú cún

”后四十年,余再至湖上,则壁诗无存。

xi mù fán xiè jiǔ guī dào shān ér jiǔ lóu zhǔ rén yì bù zhī míng shì wèi hé wù yǐ wéi chén zhuāng bì shàng yǒu jiǎng yòng ān shì yù chou wáng mèng lóu zhāo yóu yī shǒu yún liù cháo fēng wù zhèng yán hé zhēn zhòng wū péng zài jiǔ guò

西穆、樊榭,久归道山,而酒楼主人,亦不知名士为何物矣!惟陈庄壁上有蒋用庵侍御《酬王梦楼招游》一首云:“六朝风物正妍和,珍重乌篷载酒过。

yī chuàn gē zhū rén shì yù sì wéi luán cuì shuǐ wēi bō

一串歌珠人似玉,四围峦翠水微波。

kuáng fū xìng bù suí nián jiǎn jiù yǔ qíng yú shī lù duō

狂夫兴不随年减,旧雨情于失路多。

zhēng nài yán chéng xiāo lòu jí wèi zhī jīn yè yuè rú hé

争奈严城宵漏急,未知今夜月如何。

bā shí sān

八十三

wú xiāng shī yǒu zhè pài hǎo yòng tì dài zì gài shǐ yú sòng rén ér chéng yú lì fán xiè

吾乡诗有浙派,好用替代字,盖始于宋人,而成于厉樊榭。

sòng rén rú shuǐ ní xíng guō suǒ yún mù jiào gōu xiá

宋人如:“水泥行郭索,云木叫钩辖。

bù guò yī xiè yī zhè gū ěr

”不过一蟹一鹧鸪耳。

suì mù cāng guān néng zì bǎo rì gāo qīng nǚ shàng héng chén

“岁暮苍官能自保,日高青女尚横陈。

hán fēng yā lǜ lín lín qǐ nòng rì é huáng niǎo niǎo chuí

含风鸭绿鳞鳞起,弄日鹅黄袅袅垂。

bù guò sōng shuāng shuǐ liǔ sì wù ér yǐ

”不过松、霜、水、柳四物而已;

zuò cí mí yǔ liǎo wú yú wèi

座词谜语,了无余味。

fán xiè zài yáng zhōu mǎ qiū yù jiā suǒ jiàn shuō bù shū duō hǎo yòng pì diǎn jí líng suì gù shì yǒu lèi shù wù yì míng shū qīng yì lù èr zhǒng

樊榭在扬州马秋玉家,所见说部书多,好用僻典及零碎故事,有类《庶物异名疏》、《清异录》二种。

dǒng zhú zhī yún tōu jiāng lěng zì piàn shāng rén

董竹枝云:“偷将冷字骗商人。

zé zhī shì yě

”责之是也。

bù zhī xiān shēng zhī shī jiā chǔ quán bù zài shì

不知先生之诗,佳处全不在是。

sì hòu xué zhě

嗣后学者,

suì yǐ píng wèi jūn chí

遂以“瓶”为“军持”,

qiáo wèi lüè biāo

“桥”为“略杓”,

zhù wèi jiā tí

“箸”为“挟提”,

mián wèi ruì wēn

“棉”为“芮温”,

tí dēng wèi xuán huǒ

“提灯”为“悬火”,

fēng xiāng wèi shàn zé

“风箱”为“扇赜”,

yùn dǒu wèi rè shēng

“熨斗”为“热升”,

cǎo jù wèi bù jiè

“草屦”为“不借”;

qí tā qīng nú huáng nǎi hóng yǒu lǜ qīng shàn zāi jí le bái jiǎ hóng dīng zhī lèi shù zhī kě jǐn wèi tóng jiáo là

其他“青奴”、“黄奶”、“红友”、“绿卿”、“善哉”、“吉了”、“白甲”、“红丁”之类,数之可尽,味同嚼蜡。

yú àn shì shuō hǎo lóng wèi huán wēn nán bù cān jūn

余按《世说》:“郝隆为桓温南部参军。

sān yuè sān rì zuò shī yuē zōu yú yuè qīng chí

三月三日作诗曰:‘鲰隅跃清池。

huán wèn hé wù

’桓问何物。

yuē yú yě

曰:‘鱼也。

huán wèn hé yǐ zuò mán yǔ yuē qiān lǐ tóu gōng cái de mán bù cān jūn nà de bù zuò mán yǔ cǐ yòng tì dài zì zhī làn shāng

’桓问:‘何以作蛮语?’曰:‘千里投公,才得蛮部参军,那得不作蛮语?”’此用替代字之滥觞。

wén xuǎn zhōng shī yǐ rì wèi yào líng fēng wèi shāng biāo yuè wèi chán pò jiē cǐ lèi yě

《文选》中诗,以“日”为“耀”,“灵风”为“商飙”,“月”为“蟾魄”,皆此类也。

táng chén zǐ áng chū shǐ yī xǐ ér kōng zhī

唐陈子昂出,始一洗而空之。

bā shí sì

八十四

bǎo yì xiān shēng ēn tóng huā shàng lù liú dé bù duō shí

宝意先生:“恩同花上露,留得不多时。

wàn zhè pō xiāng féng shì chūn xuě yī yè bù néng liú

”万柘坡:“相逢似春雪,一夜不能留。

yuán wēi zhī shāng xīn luò cán yè yóu shi hé hūn qī

”元微之:“伤心落残叶,犹识合昏期。

sān shī yì wèi xiāng sì

”三诗意味相似。

bā shí wǔ

八十五

li mù táng xiān shēng shī yǐ shǎo zuò wèi jiā

李穆堂先生诗,以少作为佳;

wèi zūn hòu yǒu lǜ yì zhī bìng

位尊后,有率易之病。

yǔ suǒ xǐ zhě jiē qí wèi dì shí jí chū rù hàn lín zhī zuò

予所喜者,皆其未第时及初入翰林之作。

dōng píng zhōu kàn xìng huā yún duàn yún xié rì guò dōng píng yáng liǔ fēng lái yè yè qīng

《东平州看杏花》云:“断云斜日过东平,杨柳风来叶叶轻。

mò wèi chūn yīn biàn chóu chàng xìng huā rú xuě gèng fēn míng

莫为春阴便惆怅,杏花如雪更分明。

luò yè yún hán lái qiān shù báo qiū jǐn yī shēn qīng

”《落叶》云:“寒来千树薄,秋尽一身轻。

jí shì yún yù wèn chūn shēn qiǎn táo huā dàn bù yán

”《即事》云:“欲问春深浅,桃花淡不言。

tāng quán yún hàn jǐng yán fāng chì zhōu jīng dé kěn liáng rì mù yún niǎo shēng gé wū shān chū àn dēng yǐng dāng chuāng zhǐ wèi wēn

”《汤泉》云:“汉井炎方炽,周京德肯凉?”《日暮》云:“鸟声隔屋山初暗,灯影当窗纸未温。

yì pù yún duǎn dié yī kōng jī jué chàng bài cáo bǎi niè mǎ wú shēng

”《驿铺》云:“短堞一空鸡绝唱,败槽百啮马无声。

wǎn nián bù xiè wèi cǐ zhǒng shī yì bù néng wèi cǐ zhǒng shī

”晚年不屑为此种诗,亦不能为此种诗。

bā shí liù

八十六

wáng ruǎn tíng shàng shū wèi yù shí shòu zhī yú xiān dá mǒu

王阮亭尚书未遇时,受知于先达某;

gù shī jí juǎn shǒu jí lù qí suǒ zèng wǔ gǔ yī piān yòng xiāo háo yùn

故诗集卷首,即录其所赠五古一篇,用“萧豪”韵。

mù táng wèi yù shí shòu zhī yú yuán tíng

穆堂未遇时,受知于阮亭;

gù kū yuán tíng wǔ gǔ yī piān gōng

故哭阮亭五古一篇,功;

yòng xiāo háo yùn

用“萧豪”韵。

jiāng xī míng kū xú jiàn ān sī kòu shī yòng zhāng wén chāng kū chāng lí yùn xiǎng jiàn gǔ rén shēng yìng qì qiú hòu xiān tuī wǎn zhī shèng

姜西溟《哭徐健庵司寇》诗,用张文昌《哭昌黎》韵,想见古人声应气求,后先推挽之盛。

bā shí qī

八十七

wú xiāng wén xué cáo zhī zì lì wéi yǐ hǎo míng pín qí jiā

吾乡文学曹芝,字荔帷,以好名贫其家。

zhōng nián jù wáng shī gǎo shén fù

中年遽亡,诗稿甚富。

sù suí yuán jiàn zèng yún péng huò nián nián jìng yǎn fēi hǎo fēng chuī shàng jì hé yī

《宿随园》见赠云:“蓬藿年年静掩扉,好风吹上芰荷衣。

qīng shān yī jiào hè tóng mèng bái fà mǎn tóu huā dǎ wéi

青山一觉鹤同梦,白发满头花打围。

kěn yǔ fán qín zhēng yǐn zhuó guǒ rán tiān mǎ tuō ān guǐ

肯与凡禽争饮啄?果然天马脱鞍轨。

táo guī bǐng ba guān hé shì chū chù rú gōng shì suǒ xī

陶归邴罢关何事?出处如公世所稀。

bā shí bā

八十八

dīng chǒu chūn chén gǔ yú xiù shī yī cè lái gào yǔ yuē dé yī shī rén yǐ

丁丑春,陈古愚袖诗一册,来告予曰:“得一诗人矣。

shì huáng xīng yán zài shān zhōng

”适黄星岩在山中。

sān rén pī dú nǎi cháng zhōu dǒng cháo zì dōng tíng zhě suǒ zuò yě

三人披读,乃常州董潮、字东亭者所作也。

qí jīng kǒu dù jiāng yún qīng fān rú yè xià wú tóu wǎn jǐng cāng máng dòng kè chóu

其《京口渡江》云:“轻帆如叶下吴头,晚景苍茫动客愁。

yún jìng wú chéng shān guò yǔ jiāng kōng guā bù yàn héng qiū

云净芜城山过雨,江空瓜步雁横秋。

líng yīn jǐ chù yān zhōng sì dēng yǐng shuí jiā shuǐ shàng lóu zuì shì èr fēn míng yuè hǎo yù xiāo shēng lǐ sù yáng zhōu

铃音几处烟中寺,灯影谁家水上楼?最是二分明月好,玉箫声里宿扬州。

xiǎng jiàn qí rén tì tǎng

”想见其人倜傥。

guǐ wèi yuè dǐ chāo zhī yǔ xiāng tíng tóng zhōng jìn shì rù cí guǎn

癸未阅邸抄,知与香亭同中进士,入词馆。

yǔ fāng xǐ xiāng jiāo zhī rì zhèng cháng

予方喜相交之日正长。

bù liào sàn guǎn hòu jìng bìng zú

不料散馆后,竟病卒。

yú yīn sī wèi jiàn qí rén xiān yín qí shī ér xiāng mù zhě yī wèi jiǎng jūn shì quán yī wèi táo jūn yuán zǎo jiē gé shí yú nián xīn rán wò shǒu

余因思未见其人,先吟其诗而相慕者,一为蒋君士铨,一为陶君元藻,皆隔十余年,欣然握手;

wéi dǒng jūn zé shǐ zhōng gé miàn

惟董君则始终隔面。

qú wèi bì zhī míng míng zhōng yǒu cǐ yī zhī jǐ yě wū hū

渠未必知冥冥中有此一知己也,呜呼!

bā shí jiǔ

八十九

cáo dàn quán shī hán yǔ huā rú bào hèn rén

曹澹泉诗:“含雨花如抱恨人。

fāng zǐ yún yún xiàng rì huā rú bào fù rén

”方子云云:“向日花如暴富人。

chén gǔ yú yún xīn lǜ shù rú rén shào nián

”陈古愚云:“新绿树如人少年。

sān rén diào tóng ér gè miào

”三人调同而各妙。

jiǔ shí

九十

hú guǎng péng xiāng nán tíng méi yǔ cháng shā chén kè mǐn gōng jiāo hǎo

湖广彭湘南廷梅,与长沙陈恪敏公交好;

guò suí yuán shí nián yǐ qī shí jí xí fù shī yǒu luò rì hóng wèi jǐn yáo shān qīng yù lái zhī jù

过随园时,年已七十,即席赋诗,有“落日红未尽,遥山青欲来”之句。

yú ài shǎng zhī

余爱赏之。

zài qín huái hé kǒu zhàn yún qín huái hé pàn luàn shā tīng fāng cǎo hún shēng liù dài qīng

在秦淮河口占云:“秦淮河畔乱沙汀,芳草魂生六代青。

chūn qù yǔ zhōng rén bù xī dù juān tí yǔ luò huā tīng

春去雨中人不惜,杜鹃啼与落花听。

xiāng nán huà xiǎo xiàng yī sōu zuò shì zhōng páng yǒu tōu ér chí fǔ xué dòng ér kuī hào qiè bǐ yú wǒ lǎo péng tú

”湘南画小像:一叟坐室中,旁有偷儿,持斧穴洞而窥,号“窃比于我老彭图”。

jiàn zhě dà xiào

见者大笑。

qiū xī sù píng xū gé yún xún yōu zhù cǐ shān qiū shēng jí wú xìng

《秋夕宿凭虚阁》云:“寻幽住此山,秋声即吾性。

yī gé xián xī yáng bàn jiāng hóng bù dìng

一阁衔夕阳,半江红不定。

dàn dàn mù yún dī mò mò sōng yīn míng

淡淡暮云低,漠漠松阴暝。

yáo jiàn gé lín dēng hán kōng shēng yuǎn yìng

遥见隔林灯,寒空生远映。

jiǔ shí yī

九十一

xī rén chēng wáng càn jīng sī bù néng yǒu jiā yú sù gòu gù zhuō sù bù rú qiǎo chí

昔人称王粲精思,不能有加于宿构,故拙速不如巧迟。

cǐ yán shì yě

此言是也。

rán duì kè huī háo wén bù jiā diǎn yì shì lè shì

然对客挥毫,文不加点,亦是乐事。

yú píng shēng suǒ jiàn mǐn yú shī zhě sì rén qián bèi zhōng yī wèi gōng zhān zhāng nán huá péng sūn yī wéi xué shì zhōu lán pō cháng fà

余平生所见敏于诗者四人:前辈中,一为宫詹张南华鹏狲,一为学士周兰坡长发;

tóng xué zhōng yī wèi hóu yí mén jiā jìn wèi jīn jìn shì zhào yàn jù kě yǐ jī bō shēng zhōng wàn yán yǐ mǎ

同学中,一为侯夷门嘉缙,——为金进士兆燕:俱可以击钵声终,万言倚马。

yǐ chǒu yǔ zǎi jiāng níng hóu wèi èr yǐn zhāo zhī xiǎo yǐn

乙丑予宰江宁,侯为贰尹,招之小饮。

hóu jí xí yǒu lóng pán hǔ jù jiāng shān zhù bì hé zhū lián wén zì jiāo zhī jù xī wàng qí quán piān

侯即席有“龙蟠虎踞江山助,璧合珠联文字交”之句,惜忘其全篇。

hòu de kuáng yì zhī jí sǐ zhèn jiāng huáng tài shǒu shǔ zhōng

后得狂易之疾,死镇江黄太守署中。

qín jiàn quán kū yǐ shī yún kè chuán jīng kǒu fù yīn lái wú jì chóu yún wàng bù kāi

秦涧泉哭以诗云:“客传京口讣音来,无际愁云望不开。

qī zǐ bàn chuán guī hǎi qiáo tú shū qiān zhì fù hāo lái

妻子半船归海峤,图书千帙付蒿莱。

lóng shé yīng yǒu qián shēng mèng yǔ zhòu shuí wèi kuàng shì cái ào nǎo rén tiān jīn yì lù xīn shī dìng yǐ mǎn quán tái

龙蛇应有前生梦,宇宙谁为旷世才?懊恼人天今异路,新诗定已满泉台。

yòu yuē ruò shǐ jiǔ yuán zhēn jí dì shèng jiào wǔ dǒu liàn wēi guān

”又曰:“若使九原真及第,胜教五斗恋微官。

jiǔ shí èr

九十二

yú sàn guǎn chū dōu zǒu bié nán huá xiān shēng

余散馆出都,走别南华先生。

xiān shēng qǔ zhǐ jí shū sòng bié yún qīng shí zhòng mín mù lín yù jiǎn liáng cái

先生取纸,疾书《送别》云:“清时重民牧,临御简良才。

jīng shù píng shēng yù wén zhāng wǒ bèi tuī

经术平生裕,文章我辈推。

zuì cí liáo lù lǚ yín xiàng fèng huáng tái

醉辞鹩鹭侣,吟向凤凰台。

mín lì dōng nán jí jūn qí bǎo zhàng zāi

民力东南急,君其保障哉。

juàn yán sāng zǐ jìn zhèng zhòng xī fēn jīn

”“眷言桑梓近,郑重惜分襟。

zàn chuò sān dōu bǐ jiāng tīng wǔ kuà yín

暂辍《三都》笔,将听《五挎吟》。

fēng liú wéi zhèng měi kǎi tì rù rén shēn

风流为政美,恺悌入人深。

qiān lǐ tóng míng yuè xiāng sī jì hào yīn

千里同明月,相思寄好音。

jiǔ shí sān

九十三

guǐ yǒu xià wǔ zhōu lán pō pān yún xuān liǎng xué shì tóng yǐn suí yuán

癸酉夏五,周兰坡、潘筠轩两学士同饮随园;

jiàn àn shàng yǒu dōng pō shī xié zhī xiào yuē wǒ jí yòng qí chóu chí shí yùn xù jīn rì shì kě hu yú yuē xìng shèn

见案上有东坡诗,撷之笑曰:“我即用其仇池石韵,序今日事.,可乎?”余曰:“幸甚。

mó mò shēn zhǐ rì yǐng wèi yí shī yǐ bì yǐ

”磨墨申纸,日影未移,诗已毕矣。

yuē qiān zhāng xià mù qīng yī yǔ xǐ nóng lǜ

曰:“千章夏木清,一雨洗浓绿。

qián yuè yóu suí yuán lín luán kàn wèi zú

前月游随园,林峦看未足。

běi yǒu tān zhòu mián rén qiào biān sháo fù

北牖贪昼眠,人诮边韶腹。

yún kāi fēng dài yán shuǐ cháng bō wén cù

云开峰黛妍,水长波纹蹙。

yǎo tiǎo lí shì chán shū kuáng xiá qiáo mù

窈窕离市廛,疏狂狎樵牧。

kǒng fèi shí qiān gū hé zēng zài sān dú liú huǒ tǔ hóng ruí lín huáng xuē qīng yù

恐费十千沽,何曾再三渎?榴火吐红蕤,林篁削青玉。

lǎo yǒu zhōng zhōu guī chén rén àn qián fú

老友中州归,陈人案前伏。

xiāng yuē yǐn wú hé lián yín rì kě bo

相约饮无何,联吟日可卜。

wèi ài hào xuān yíng bù cí lǚ zhēng zhú

为爱好轩楹,不辞屡征逐。

jué lèi zhòng wèi yuán huǎng rù zǐ zhēn gǔ

绝类仲蔚园,恍入子真谷。

wú jiǔ jūn xū móu yǒu yú wǒ suǒ yù

无酒君须谋,有鱼我所欲。

kàn chú shào pǔ guā gǎn gù zhōu láng qū

看锄邵圃瓜,敢顾周郎曲。

jù xǐ tiān yǐ qíng mò yà kè bù sù

剧喜天已晴,莫讶客不速。

jiǔ shí sì

九十四

zōng tíng zài jiāng shì qiū shēng guǎn jí xí hé yú sì jué yún zuò duì míng shān liè qǐ yán lí huā zhēng yàn mù qiū tiān

棕亭在江氏秋声馆,即席和余四绝云:“坐对名山列绮筵,篱花争艳暮秋天。

bǎi nián chuán de shī rén zhái xiān bǎ huáng jīn zhù làng xiān

百年传得诗人宅,先把黄金铸浪仙。

jìn guō yáo fēng zuǒ yòu dāng fān qiáng lì lì yuǎn tiān zhǎng

”“近郭遥峰左右当,帆樯历历远天长。

nǚ qiáng chuān guò shū lín wài fàng chū cán xiá chèn xī yáng

女墙穿过疏林外,放出残霞衬夕阳。

shān yāo qí shí zuì líng pīng ǎi zuò lán gān qū zuò píng

”“山腰奇石最伶俜,矮作阑干曲作屏。

xuǎn de yún gēn zuò chuī dí xīn shēng fēn yǔ wàn jiā tīng

选得云根坐吹笛,新声分与万家听。

huì láng zhōng jiǔ yǎn bō xié yī qǔ qīng gē è zhòng huā

”“惠郎中酒眼波斜,一曲清歌遏众哗。

ān dé jiāng shēn zuò mǒ fèng xiāng cóng zhǎng bàn cì tóng huā

安得将身作么凤,香丛长伴刺桐花?”

jiǔ shí wǔ

九十五

shàn xiě kè qíng zhě xī rén shī rú zhǐ yīn xiāng jiàn jìn zhuǎn zhì jiǔ wú shū

善写客情者,昔人诗,如:“只因相见近,转致久无书。

jìn xiāng xīn gèng qiè bù gǎn wèn lái rén

”“近乡心更怯,不敢问来人。

shàn xiě bié qíng zhě rú kě lián gāo chù wàng yóu jiàn gù rén chē

”善写别情者,如:“可怜高处望,犹见故人车。

xiāng kàn shàng wèi yuǎn bù gǎn jù huí zhōu

”“相看尚未远,不敢遽回舟。

jiǔ shí liù

九十六

wéi xué xīn nán zú zhī jūn gèng yǎn fēi

“为学心难足,知君更掩扉。

xiàng sī zèng you shī yě

”项斯《赠友》诗也。

yì diǎn cūn qián huǒ shuí jiā wèi yǎn fēi

“一点村前火,谁家未掩扉。

táng shān rén cūn xíng shī yě

”唐山人《村行》诗也。

liǎng yā fēi zì jūn miào

两押“扉”字,均妙。

jiǔ shí qī

九十七

hé nán yuán guǎn yú wāng shì qí zūn rén lǐ zhī shèn zhì

何南园馆于汪氏,其尊人礼之甚至;

hòu qí zi fēi jiě shì zhě ér kē zé guǎn kè zhuǎn yán

后其子非解事者,而苛责馆课转严。

nán yuán fù shī yún jí guǎn fán xián zǐ yè shēng gōng shāng qiáng bàn bù fēn míng

南园赋诗云:“急管繁弦《子夜》声,宫商强半不分明。

lǎo fū tīng guàn kāi yuán qū tīng dào cán táng kè kè jīng

老夫听惯开元曲,听到残唐刻刻惊。

jiǔ shí bā

九十八

shī yǒu yīn jié qīng cuì rú xuě zhú bīng sī fēi rén jiān fán xiǎng

诗有音节清脆,如雪竹冰丝,非人间凡响;

jiē yǒu tiān xìng shǐ rán fēi guān xué wèn

皆有天性使然,非关学问。

zài táng zé qīng lián yī rén ér wēn fēi qīng jì zhī

在唐则青莲一人,而温飞卿继之。

sòng yǒu yáng chéng zhāi yuán yǒu sà tiān xī míng yǒu gāo qīng qiū

宋有杨诚斋,元有萨天锡,明有高青丘。

běn cháo jì zhī zhě qí wéi huáng shēn tián hu

本朝继之者,其惟黄莘田乎?

jiǔ shí jiǔ

九十九

wú lǔ zhāi xián zǎi gān quán yǒu huì zhèng

吴鲁斋贤,宰甘泉,有惠政;

bù xìng wú zi sì shí ér cú

不幸无子,四十而殂。

qí shī gǎo shī sàn jǐn jì qí sòng you yún yáo zhī bái fà xiāng sī kǔ mǎ shàng féng rén biàn jì shū

其诗稿失散,仅记其《送友》云:“遥知白发相思苦,马上逢人便寄书。

guò luò yáng yún zuì xiàn shào nián néng jiā cè zhì jīn tiān zǐ zhòng shū shēng

”《过洛阳》云:“最羡少年能挟策,至今天子重书生。

yá zhāi ǒu chéng yún hòu lì jiě tóu shān kè cì xī tóng bù sǎo yìn chuáng huā

”《衙斋偶成》云:“候吏解投山客刺,奚童不扫印床花。

jīng jiāng yún yáng zǐ jiāng tóu yuè zhèng míng yè shēn fēng lù qiè qī qīng

”《京江》云:“扬子江头月正明,夜深风露怯凄清。

lín zhōu yǒu kè héng chuī dí shì shuō gù rén lí bié qíng

邻舟有客横吹笛,似说故人离别情。

yī bǎi

一百

ǒu jiàn wǎn táng rén cí mǒu jié dù qī lǜ yī shǒu qián sì jù yún qù wéi zhī jǐ zhù wéi qīn yù cè léi cān lǚ qūn xún

偶见晚唐人辞某节度七律一首,前四句云:“去违知己住违亲,欲策羸骖屡逡巡。

wàn lǐ jiā shān guī yǎng zhì shí nián mén guǎn shòu ēn shēn

万里家山归养志,十年门馆受恩身。

dú zhī yī wǎng qíng shēn bì shì jūn zǐ zhōng yǒu zhì xìng zhě yě

”读之一往情深,必士君子中有至性者也。

hèn bù yǒu qí rén yú qiān zǎi yǐ shàng

恨不友其人于千载以上。

xī bù néng jì qí quán shǒu yǔ qí xìng míng

惜不能记其全首与其姓名。

tā rì fān xié quán táng shī zì néng yù zhī

他日翻撷《全唐诗》,自能遇之。

✦ You read 卷九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.