yuè rén yuē yáng wéi yīn wéi zhě wéi luò yú shēn yì xù bù néng huán liú guàn gài zhū jīng zhě yě
越人曰∶阳维、阴维者,维络于身,溢蓄不能环流,灌溉诸经者也。
gù yáng wéi qǐ yú zhū yáng zhī huì yīn wéi qǐ yú zhū yīn zhī jiāo
故阳维起于诸阳之会,阴维起于诸阴之交。
yáng wéi wéi yú yáng yīn wéi wéi yú yīn yīn yáng bù néng zì xiāng wéi zé chàng rán shī zhì róng róng bù néng zì shōu chí
阳维维于阳,阴维维于阴,阴阳不能自相维,则怅然失志,溶溶不能自收持。
yòu yuē yáng wéi wèi bìng kǔ hán rè yīn wéi wèi bìng kǔ xīn tòng
又曰∶阳维为病苦寒热,阴维为病苦心痛。
róng róng huǎn màn mào
(溶溶,缓慢貌)
zhāng jié gǔ yuē wèi wèi yáng zhǔ biǎo yáng wéi shòu yá wèi bìng zài biǎo gù kǔ hán rè
张洁古曰∶卫为阳,主表,阳维受邪为病在表,故苦寒热;
yíng wéi yīn zhǔ lǐ yīn wéi shòu yá wèi bìng zài lǐ gù kǔ xīn tòng
营为阴,主里,阴维受邪为病在里,故苦心痛。
yīn yáng xiāng wéi zé yíng wèi hé xié yǐ
阴阳相维,则营卫和谐矣;
yíng wèi bù xié zé chàng rán shī zhì bù néng zì shōu chí yǐ
营卫不谐,则怅然失志,不能自收持矣。
hé yǐ zhī zhī
怎么知道是这样呢?
zhòng jǐng yún bìng cháng zì hàn shì wèi qì bù yǔ yíng qì hé yě yi guì zhī tāng hé zhī
仲景云∶病常自汗,是卫气不与营气和也,宜桂枝汤和之。
yòu yún fú guì zhī fǎn fán bù jiě xiān cì fēng chí fēng fǔ què yǔ guì zhī tāng
又云∶服桂枝反烦不解,先刺风池、风府,却与桂枝汤。
cǐ èr xué nǎi yáng wéi zhī huì yě wèi guì zhī hòu shàng zì hàn fā rè wù hán qí mài cùn fú chǐ ruò ér fǎn fán wèi bìng zài yáng wéi gù xiān zhēn cǐ èr xué
此二穴,乃阳维之会也,谓桂枝后,尚自汗发热恶寒,其脉寸浮尺弱而反烦,为病在阳维,故先针此二穴。
zhòng jǐng yòu yún zàng wú tā bìng shí fā rè zì hàn chū ér bù yù cǐ wèi qì bù hé yě guì zhī tāng zhǔ zhī
仲景又云∶脏无他病时,发热自汗出而不愈,此卫气不和也,桂枝汤主之。
yòu yuē yīn wéi wèi bìng kǔ xīn tòng zhì zài sān yīn zhī jiāo
又曰∶阴维为病苦心痛,治在三阴之交。
tài yīn zhèng zé lǐ zhōng tāng shǎo yīn zhèng zé sì nì tāng jué yīn zhèng zé dāng guī sì nì tāng wú zhū yú tāng zhǔ zhī
太阴证则理中汤,少阴证则四逆汤,厥阴证则当归四逆汤、吴茱萸汤主之。
li bīn hú yuē yáng wéi zhī mài yǔ shǒu zú sān yáng xiāng wéi ér zú tài yáng shǎo yáng zé shǐ zhōng xiāng lián fù zhě
李濒湖曰∶阳维之脉,与手足三阳相维,而足太阳,少阳,则始终相联附者。
hán rè zhī zhèng wéi èr jīng yǒu zhī gù yáng wéi wèi bìng yì kǔ hán rè
寒热之证,惟二经有之,故阳维为病亦苦寒热。
gài wèi qì zhòu xíng yú yáng yè xíng yú yīn yīn xū zé nèi rè yáng xū zé wài hán xié qì zài jīng nèi yǔ yīn zhēng ér wù hán wài yǔ yáng zhēng ér fā rè
盖卫气昼行于阳,夜行于阴,阴虚则内热,阳虚则外寒,邪气在经,内与阴争而恶寒,外与阳争而发热。
zé hán rè zhī zài biǎo ér jiān tài yáng zhèng zhě yǒu hàn dāng yòng guì zhī wú hàn dāng yòng má huáng
则寒热之在表而兼太阳证者,有汗当用桂枝、无汗当用麻黄;
hán rè zhī zài bàn biǎo bàn lǐ ér jiān shǎo yáng zhèng zhě dāng yòng xiǎo chái hú jiā jiǎn zhì zhī
寒热之在半表半里而兼少阳证者,当用小柴胡加减治之。
ruò fú yíng wèi bēi ér bìng hán rè zhě huáng jiàn zhōng jí bā wù tāng zhī lèi zhǔ zhī
若夫营卫卑,而病寒热者,黄建中及八物汤之类主之。
jié gǔ dú yǐ guì zhī yī zhèng shǔ zhī yáng wéi shì wèi kuò chōng
洁古独以桂枝一证属之阳维,似未扩充。
zhì yú yīn wéi wèi bìng zhǔ xīn tòng jié gǔ dú yǐ sān yīn wēn lǐ zhī yào zhì zhī zé hán zhōng èr yīn zhě yi yǐ ér sān yīn rè jué zuò tòng shì wèi bèi yǐ
至于阴维为病主心痛,洁古独以三阴温里之药治之,则寒中二阴者宜矣,而三阴热厥作痛,似未备矣。
gài yīn wéi zhī mài suī jiāo sān yīn ér xíng shí yǔ rèn mài tóng guī gù xīn tòng duō shǔ shǎo yīn jué yīn rèn mài zhī qì shàng chōng ér rán
盖阴维之脉,虽交三阴而行,实与任脉同归,故心痛多属少阴、厥阴、任脉之气上冲而然。
bào tòng wú rè jiǔ tòng wú hán àn zhī shǎo zhǐ zhě wèi xū bù kě jiē jìn zhě wèi shí
暴痛无热,久痛无寒,按之少止者为虚,不可接近者为实。
fán hán tòng jiān shǎo yīn jí rèn mài zhě sì nì tāng
凡寒痛,兼少阴及任脉者,四逆汤;
jiān jué yīn zhě dāng guī sì nì tāng
兼厥阴者,当归四逆汤;
jiān tài yīn zhě lǐ zhōng tāng zhǔ zhī
兼太阴者,理中汤主之。
fán rè tòng jiān shǎo yīn jí rèn mài zhě jīn líng sàn yán hú suǒ sàn
凡热痛,兼少阴及任脉者,金铃散、延胡索散;
jiān jué yīn zhě shī xiào sàn
兼厥阴者,失笑散。
jiān tài yīn zhě chéng qì tāng zhǔ zhī
兼太阴者,承气汤主之。
ruò yíng xuè nèi shāng jiān fu rèn chōng shǒu jué yīn zhě zé yi sì wù tāng yǎng yíng tāng miào xiāng sàn zhī lèi
若营血内伤,兼夫任、冲、手厥阴者,则宜四物汤、养营汤、妙香散之类。
yīn bìng yào zhī rú cǐ zé yīn yáng xū shí shù hū qí bù chài yǐ
因病药之,如此则阴阳虚实,庶乎其不瘥矣。
wáng shū hé mài jīng yuē cùn kǒu mài cóng shǎo yīn xié zhì tài yáng shì yáng wéi mài yě dòng kǔ jī ròu bì yǎng pí fū tòng xià bù bù rén hàn chū ér hán
王叔和脉经曰∶寸口脉,从少阴斜至太阳,是阳维脉也,动苦肌肉痹痒,皮肤痛,下部不仁,汗出而寒;
yòu kǔ diān pú yáng míng shǒu zú xiāng yǐn shèn zhě shī yīn bù néng yán yi qǔ kè zhǔ rén
又苦颠仆羊鸣,手足相引,甚者失音不能言,宜取客主人。
zài ěr qián qǐ gǔ shàng lián kāi kǒu yǒu kòng
(在耳前起骨上廉,开口有空。
nǎi shǒu zú shǎo yáng yáng míng zhī huì
乃手足少阳、阳明之会)
yòu yuē cùn kǒu mài cóng shǎo yáng xié zhì jué yīn shì yīn wéi mài yě
又曰∶寸口脉,从少阳斜至厥阴,是阴维脉也。
dòng kǔ diān jiāng pū yáng míng yòu kǔ jiāng pū shī yīn jī ròu bì yǎng yìng shí zì fā hàn chū è fēng shēn xǐ xǐ rán yě
动苦癫僵仆羊鸣,又苦僵仆失音,肌肉痹痒,应时自发汗出,恶风身洗洗然也。
qǔ yáng bái jīn mén jiàn qián pū cān
取阳白、金门、(见前)仆参。
jiàn yáng qiāo
(见阳跷)
bīn hú yuē wáng shū hé yǐ diān shǔ yīn wéi yáng wéi líng shū jīng yǐ diān shǔ yīn qiāo yáng qiāo èr shuō yì yì zhǐ tóng
濒湖曰∶王叔和以癫属阴维阳维,灵枢经以癫属阴跷阳跷,二说义异旨同。
gài yáng wéi yóu wài huái ér shàng xún yáng fēn ér zhì jiān zhǒu lì ěr é ér zhōng xíng yú wèi fēn zhū yáng zhī huì
盖阳维由外踝而上,循阳分而至肩肘,历耳额而终行于卫分诸阳之会;
yīn wéi yóu nèi huái ér shàng xún yīn fēn ér shàng xié zhì yàn xíng yú yíng fēn zhū yīn zhī jiāo
阴维由内踝而上,循阴分而上胁至咽,行于营分诸阴之交。
yáng qiāo qǐ yú gēn zhōng xún wài huái shàng xíng yú gǔ wài zhì xié lèi jiān xíng yú yī shēn zhī zuǒ yòu ér zhōng yú mù nèi
阳跷起于跟中,循外踝上行于股外,至胁肋肩,行于一身之左右,而终于目内;
yīn qiāo qǐ yú gēn zhōng xún nèi huái shàng xíng yú gǔ nèi yīn qì xíng yú yī shēn zhī zuǒ yòu zhì yān hóu huì rèn mài ér zhōng yú mù nèi
阴跷起于跟中,循内踝上行于股内、阴器,行于一身之左右,至咽喉,会任脉,而终于目内。
yá zài yīn wéi yīn qiāo zé fā diān yá
邪在阴维、阴跷,则发癫邪;
zài yáng wéi yáng qiāo zé fā
在阳维、阳跷,则发。
dòng ér shǔ yáng yáng mài zhǔ zhī
动而属阳,阳脉主之。
diān jìng ér shǔ yīn yīn mài zhǔ zhī
癫静而属阴,阴脉主之。
dà dǐ èr jí dāng qǔ zhī sì mài zhī xué fēn qí yīn yáng ér yǐ
大抵二疾当取之四脉之穴,分其阴阳而已。
wáng shū hé yuē zhěn de yáng wéi mài fú zhě zàn qǐ mù xuàn yáng shèng shí zhě kǔ jiān xī sǎ sǎ rú hán
王叔和曰∶诊得阳维脉浮者,暂起目眩,阳盛实者,苦肩息,洒洒如寒。
zhěn de yīn wéi mài chén dà ér shí zhě kǔ xiōng zhōng tòng xié xià zhī mǎn xīn tòng
诊得阴维脉沉大而实者,苦胸中痛,胁下支满,心痛。
qí mài rú guàn zhū zhě nán zǐ liǎng xié xià shí yāo zhōng tòng
其脉如贯珠者,男子两胁下实,腰中痛;
nǚ zǐ yīn zhōng tòng rú yǒu chuāng zhuàng
女子阴中痛,如有疮状。
sù wèn yāo tòng lùn yuē yáng wéi zhī mài lìng rén yāo tòng tòng shàng fú rán zhǒng
素问腰痛论曰∶阳维之脉,令人腰痛,痛上怫然肿。
cì yáng wéi zhī mài yǔ tài yáng hé jiān qù dì yī chǐ
刺阳维之脉与太阳合间,去地一尺。
wáng qǐ xuán yuē yáng wéi qǐ yú yáng zé tài yáng zhī suǒ shēng bìng xíng ér shàng zhì xià fù yǔ tài yáng hé ér shàng yě
王启玄曰∶阳维起于阳,则太阳之所生,并行而上至,下复与太阳合而上也。
qù dì yī chǐ nǎi chéng shān xué yě
去地一尺,乃承山穴也。
zài ruì zhī xià fēn ròu jiān xiàn zhōng kě cì qī fēn
在锐之下,分肉间陷中,可刺七分。
ròu lǐ zhī mài lìng rén yāo tòng bù kě yǐ hāi
肉里之脉,令人腰痛,不可以咳。
hāi zé jīn suō jí
咳则筋缩急。
cì ròu lǐ zhī mài wèi èr zài tài yáng zhī wài shǎo yáng jué gǔ zhī hòu
刺肉里之脉为二,在太阳之外、少阳绝骨之后。
wáng qǐ xuán yuē ròu lǐ zhī mài shǎo yáng suǒ shēng yáng wéi mài qì suǒ fā jué gǔ zhī hòu yáng wéi suǒ guò fèn ròu xué yě
王启玄曰∶肉里之脉,少阳所生,阳维脉气所发,绝骨之后,阳维所过分肉穴也。
zài zú wài huái zhí shàng jué gǔ zhī duān rú hòu èr fēn jīn ròu fēn jiān cì kě wǔ fēn
在足外踝直上绝骨之端,如后二分筋肉分间,刺可五分。
fēi yáng zhī mài lìng rén yāo tòng tòng fú fú rán shén zé bēi yǐ kǒng
飞阳之脉,令人腰痛,痛拂拂然,甚则悲以恐。
qǐ xuán yuē cǐ yīn wéi zhī mài yě qù nèi huái shàng wǔ cùn fēn zhōng bìng shǎo yīn jīng ér shàng yě cì fēi yáng zhī mài zài nèi huái shàng yī cùn shǎo yīn zhī qián yǔ yīn wéi zhī huì zhù bīn xué yě
启玄曰∶此阴维之脉也,去内踝上五寸分中,并少阴经而上也,刺飞阳之脉,在内踝上一寸,少阴之前,与阴维之会,筑宾穴也。
jiǎ yǐ jīng yún tài yáng zhī luò bié zǒu shǎo yīn zhě míng yuē fēi yáng
甲乙经云,太阳之络,别走少阴者,名曰飞阳。