云笈七签 · 张君房 · Chapter 100 of 121

纪传部·卷一·纪一

PinyinModern Translation
Size

zhēn zōng huáng dì yù zhì xiān tiān jì xù

这句话大意是:◎真宗皇帝御制《先天纪叙》。

gài wén yōu tōng zào huà shì wèi shén gōng

这句话大意是:盖闻幽通造化,是谓神功;。

xū jì fàn wéi sī yún shèng jì

这句话大意是:胥洎范围,斯云圣迹。

ruò nǎi liù hé wú wài yì shì xiàng yīn

这句话大意是:若乃六合无外,亿世相因。

yǎng zhī ruò rì xīng zūn zhī ruò shéng mò shàng bīn zhī yù mò zàn yú gāo mín

这句话大意是:仰之若日星,遵之若绳墨,上宾之御,默赞于高旻;。

cháng fà zhī xiáng lóng xīng yú pī xù

这句话大意是:长发之祥,隆兴于丕绪。

gù dāng yù zhuī shèng liè zhāo shì qún lún guǎng wǔ diǎn zhī quē yí wèi liù jīng zhī shǒu guān zhě yě

这句话大意是:故当遹追盛烈,昭示群伦,广五典之阙疑,为六经之首冠者也。

sī wén shèng zǔ zhào chū shēng mín shí shǔ hóng huāng zhèng fāng piáo lüè

这句话大意是:思文圣祖,肇初生民,时属洪荒,政方朴略。

chǔ jīng céng zhòu xià fǔ yú bā hóng

这句话大意是:储精曾宙,下抚于八纮;。

yìng yùn zhōng yāng mào xuān yú sān tǒng

这句话大意是:应运中央,茂宣于三统。

xiān jué yǐ huà shù huì zǒng jǐ yǐ yù zhòng líng

这句话大意是:先觉以化庶汇,总己以御众灵。

zhuō lù guān bīng jì rén ér dìng nán liáng fēng jì hào fèng tiān ér gào chéng

这句话大意是:涿鹿观兵,济人而定难,梁峰纪号,奉天而告成。

shùn bài tóng shān suǒ yǐ zūn hu chōng miào

这句话大意是:顺拜峒山,所以尊乎冲妙;。

qīng jǔ yě gǔ suǒ yǐ dēng hu zǐ qīng

这句话大意是:轻举冶谷,所以登乎紫清。

sú wèi qí shén mín xí qí jiào

这句话大意是:俗畏其神,民习其教。

jiǔ guó chéng yú shì jì sān dài jì yú dà zōng

这句话大意是:九国承于世纪,三代继于大宗。

yi hu zhú bó zhī wén jì pī gōng ér wǎng jǐn

这句话大意是:宜乎竹帛之文,纪丕功而罔尽;。

chē shū zhī yù yǎng yí jì ér xián zhōu

这句话大意是:车书之域,仰遗迹而咸周。

qǐ zhǐ táng yáo zhī xié hé wàn bāng jī wén zhī běn zhī bǎi shì páo xī zhī shǐ huà bā guà gāo xīn zhī zhèng shì wǔ xíng zhě zāi

现代白话:岂止唐尧之协和万邦,姬文之本支百世,庖牺之始画八卦,高辛之正是五行者啊!

gù yǐ miǎo gōng shào cí bǎo lì

这句话大意是:顾以眇躬,绍兹宝历。

yuán fú zhī jiàng bǎo hé yú hóng rén

这句话大意是:元符之降,宝荷于鸿仁;。

zhēn yù zhī lín huò wén yú zhūn huì

这句话大意是:真驭之临,获闻于谆诲。

zhī kāi xiān zhī yǒu zì huái jī lěi zhī wú jiāng

这句话大意是:知开先之有自,怀积累之无疆。

yóu shì bǎo shòu yǐ fèng huī chēng dòng yǔ yǐ xīn yuán miào

这句话大意是:由是宝绶以奉徽称,栋宇以新原庙。

sù yè zhī yì mǐ shě yú guī zūn

这句话大意是:夙夜之意,靡舍于归尊;。

qīng shì zhī xīn mí sī hū shùn měi

这句话大意是:卿士之心,弥思乎顺美。

shū mì shǐ jiǎn jiào tài wèi tóng píng zhāng shì wáng qīn ruò shū jī xié zàn wén shǐ bó tōng

这句话大意是:枢密使检校太尉、同平章事王钦若,枢机协赞,文史博通。

yǎng xī xiàn yú yuán dōu xùn zhuī chóng yú liáng dé

这句话大意是:仰锡羡于元都,徇追崇于凉德。

qín jīng sù jǐn quán lǔ bì zhī biān

这句话大意是:覃精?素,尽铨鲁壁之编;。

lǜ lì qiān huáng gǎn zhèng jìn hé zhī wù

这句话大意是:率励铅黄,感正晋河之误。

yǐ zhì láng hán qióng yùn zhú jiǎn yún qiān yuǎn fǎng míng shān jìn guān cáng shì qún fēn lèi jù suǒ yǐn zào wēi

这句话大意是:以至琅函琼蕴,竹简芸签,远访名山,近观藏室,群分类聚,索隐造微。

zuǎn jí chéng shū

这句话大意是:缵集成书。

gài wú hu yí lùn fēng zhāng lái shàng yóu jiàn hu zī zhōng zhù xié yǒng shì zhī qī qiú nǎi guàn piān zhī zuò

这句话大意是:盖无乎遗论,封章来上,尤见乎资忠,庶谐永世之期,求乃冠篇之作。

qìng jī shào zuò sī zǔ dé zhī chuí hóng

这句话大意是:庆基绍祚,思祖德之垂鸿;。

dūn shǐ yáng huī biǎo sūn móu zhī jì zhì

这句话大意是:惇史杨辉,表孙谋之继志。

suī yǒu cán yú lì báo gài liáo xù hu huī yīn

这句话大意是:虽有惭于丽薄,盖聊叙乎徽音。

shì zhì jiā míng yòng biāo xiāng guǒ tí yuē xiān tiān jì

这句话大意是:式制佳名,用标缃裹,题曰《先天纪》。

jì fu huī lóng shì biǎo pī xiǎn tiān zōng

这句话大意是:冀夫恢隆世表,丕显天宗。

lóng mén bǔ yì zhī yán cháng chuán qí shí lù

这句话大意是:龙门补艺之言,常传其实禄;。

quē lǐ shēng táng zhī shì mò de ér cuò cí yún ěr

现代白话:阙里升堂之士,莫得而措辞云你!

xuān yuán běn jì

这句话大意是:◎轩辕本纪。

xuān yuán huáng dì

这句话大意是:轩辕,黄帝。

xìng gōng sūn zì zhōu zhì wǔ děng zhū hóu hòu nǎi yǒu gōng sūn xìng

这句话大意是:姓公孙自周制五等诸侯后,乃有公孙姓。

xuān yuán wèi huáng dì cháng yú jī shuǐ hé yǐ jī wèi xìng bù zhī gǔ shǐ hé jù yě

这句话大意是:轩辕为黄帝,长于姬水,合以姬为姓,不知古史何据也?

yǒu xióng guó jūn shǎo diǎn zhī cì zǐ yě fú xī shēng shǎo diǎn shǎo diǎn shēng shén nóng

这句话大意是:,有熊国君少典之次子也伏羲生少典,少典生神农。

jí huáng dì xí dì wèi jū yǒu xióng zhī fēng yān

现代白话:及黄帝袭帝位,居有熊之封呢。

qí mǔ xi qiáo shì nǚ míng fù bǎo míng jiàn dà diàn guāng rào běi dǒu shū xīng zhào yú jiāo yě fù bǎo gǎn zhī ér yǒu shēn yǐ shū xīng jiàng yòu míng yuē tiān shū

这句话大意是:其母西乔氏女,名附宝,瞑见大电光绕北斗,枢星照于郊野,附宝感之而有娠,以枢星降,又名曰天枢。

huái zhī èr shí sì yuè shēng xuān yuán yú shòu qiū dì míng zài lǔ dōng mén zhī wài

这句话大意是:怀之二十四月,生轩辕于寿丘地名,在鲁东门之外。

dì shēng ér shén líng yòu ér xùn qí jí ér sù yě ruò ér néng yán zhǎng ér dūn mǐn chéng ér cōng míng

这句话大意是:帝生而神灵,幼而徇齐疾而速也,弱而能言,长而敦敏,成而聪明。

lóng yán rì jiǎo

这句话大意是:龙颜日角。

hé mù lóng sǎng cāng sè dà jiān shǐ xué yú dà xiàng cháng yú jī shuǐ

这句话大意是:河目隆颡,苍色大肩,始学于大项,长于姬水。

dì nián shí wǔ xīn lǜ wú suǒ bù tōng nǎi shòu guó yú yǒu xióng xí fēng jūn zhī de zài zhèng zhōu xīn zhèng xiàn

这句话大意是:帝年十五,心虑无所不通,乃受国于有熊,袭封君之地在郑州新郑县。

yǐ zhì zuò xuān miǎn nǎi hào xuān yuán yǐ tǔ dé wáng yuē huáng dì

这句话大意是:以制作轩冕,乃号轩辕,以土德王,曰黄帝。

de shē lóng biàn hu dōng fāng jiě zài xià wén

这句话大意是:得奢龙,辨乎东方解在下文。

de zhù róng biàn hu nán fāng xīn xīng yǐ huǒ huǒ zài zhèng nán dà míng yě

这句话大意是:得祝融,辨乎南方,心星以火,火在正南,大明也。

róng guāng míng yě

这句话大意是:融,光明也。

zhǔ huǒ zhī guān hào zhù róng nán zì cóng nán cóng wǔ

这句话大意是:主火之官号祝融,南字从南从午。

nán qiú yě qiú zhèng duì wèi míng wèi àn

这句话大意是:南求也,求正对为明为暗。

zé nán wéi yáng běi wèi yīn yě

这句话大意是:则南为阳,北为阴也。

de huǒ fēng biàn hu xī fāng yǒu zhī bàn yě jī zhī míng dàn zé wàng dōng ér shēn jū xi yě

这句话大意是:得火封辨乎西方,酉之半也鸡之鸣旦,则望东而身居西也。

yǒu jī yě

这句话大意是:酉,鸡也。

yǐ shǎo rù shí míng zhī yǒu bàn wèi xi yě

这句话大意是:以少入时名之,酉半为西也。

de hòu tǔ biàn hu běi fāng běi yīn yě bèi yě

这句话大意是:得后土,辨乎北方北,阴也,背也。

gù yuē běi

这句话大意是:故曰北。

sì fāng zhī míng yě

这句话大意是:四方之名也。

dōng zhě dòng yě rì chū wàn wù nǎi dòng yě

这句话大意是:东者,动也,日出万物乃动也。

dōng zì cóng rì chuān mù yǐ rì chū wàng zhī rú chuān fú sāng zhī lín mù yě

这句话大意是:东字从日穿木,以日出望之,如穿扶桑之林木也。

rì suǒ chū zài fú sāng dōng shù shí wàn lǐ

这句话大意是:日所出在扶桑东数十万里。

dì qǔ xī líng shì yú dà liáng yuē léi zǔ wèi yuán fēi

这句话大意是:帝娶西陵氏于大梁,曰嫘祖,为元妃。

shēng èr zi xuán xiāo chāng yì

这句话大意是:生二子玄嚣、昌意。

chū xǐ tiān xià zhī dài jǐ yě yǎng zhèng yú mìng zì qǔ ān ér shùn zhī wèi hóng huáng zhī dài yǐ yī mín yě

这句话大意是:初喜天下之戴己也,养正娱命,自取安而顺之,为鸿黄之代,以一民也。

shí rén wèi shǐ ér zì huà wèi shǎng ér mín quàn qí xīn yú ér bù wěi qí shì sù ér bù shì wèi zhī tài qīng zhī shǐ yě

这句话大意是:时人未使而自化,未赏而民劝,其心愉而不伪,其事素而不饰,谓之太清之始也。

gēng zhě bù qīn pàn yú zhě bù zhēng àn dǐ shì bù yù jià shì bù bì bǐ shāng lǚ zhī rén xiāng ràng yǐ cái wài hù bù bì shì wèi dà tóng

这句话大意是:耕者不侵畔,渔者不争岸,抵市不预价,市不闭鄙,商旅之人,相让以财,外户不闭,是谓大同。

dì lǐ tiān xià shí wǔ nián zhī hòu yōu niàn lí shù zhī bù lǐ jié cōng míng jìn zhì lì yǐ yíng bǎi xìng jù xiū dé yě

这句话大意是:帝里天下十五年之后,忧念黎庶之不理,竭聪明,进智力,以营百姓,具修德也。

kǎo qí gōng dé ér wu qí fǎ jiào

这句话大意是:考其功德,而务其法教。

shí yuán fēi xī líng shì shǐ yǎng cán wèi sī jīn lǐ jì huáng hòu jì xiān cán xī líng shì

这句话大意是:时元妃西陵氏始养蚕为丝今《礼记》,皇后祭先蚕西陵氏。

gé zhì chuān xī jīng jì yuē gōng nèi yǒu xiān cán tán

这句话大意是:葛稚川《西京记》曰:“宫内有先蚕坛。

nǎi yǒu tiān lǎo wǔ shèng yǐ zuǒ lǐ huà

这句话大意是:乃有天老,五圣以佐理化。

dì qǔ fú xī shì zhī guà xiàng fǎ ér yòng zhī jù shén nóng suǒ zhòng liù shí sì guà zhī yì dì nǎi zuò bā guà zhī shuō wèi zhī bā suǒ qiú qí zhòng guà zhī yì yě

这句话大意是:帝取伏牺氏之卦象,法而用之,据神农所重六十四卦之义,帝乃作八卦之说,谓之《八索》,求其重卦之义也。

shí yǒu chén cáo hú zào yī chén bó yú zào shang chén yú zé zào lǚ dì yīn zhī zuò guān miǎn guān zhě zé fú zhī yòu míng miǎn zhě zé guān zhōng zhī bié míng

这句话大意是:时有臣曹胡造衣,臣伯余造裳,臣于则造履,帝因之作冠冕冠者则服之,又名冕者,则冠中之别名。

yǐ qí hòu gāo qián xià yǒu fǔ yǎng zhī xíng yīn yuē guān kòu miǎn yě

这句话大意是:以其后高前下,有俯仰之形,因曰冠寇,冕也。

shǐ dài máo gé zhī bì suǒ wèi huáng dì chuí yī shang ér tiān xià lǐ yě

这句话大意是:始代毛革之弊,所谓黄帝垂衣裳而天下理也。

dì yīn yǐ bié zūn bēi lìng nán nǚ yì chù ér jū qǔ fǎ qián kūn tiān zūn de bēi zhī yì

这句话大意是:帝因以别尊卑,令男女异处而居,取法乾坤天尊地卑之义。

dì jiàn fú yè fāng wèi zhōu jí yǒu gòng gǔ huà dí sān chén zhù zuò zhōu jí suǒ wèi kū mù wèi zhōu yǎn mù wèi jí yě

这句话大意是:帝见浮叶方为舟,即有共鼓化狄三臣助作舟楫,所谓“刳木为舟,剡木为楫也”。

yǐ qǔ zhū huàn

这句话大意是:以取诸涣。

huàn sàn yě wù dà tōng yě suǒ yǐ jì bù tōng yě

这句话大意是:涣,散也,物大通也,所以济不通也。

dì yòu guān zhuǎn péng zhī xiàng yǐ zuò chē

这句话大意是:帝又观转蓬之象以作车。

shí yǒu shén mǎ chū shēng zé zhōng yīn míng zé mǎ

这句话大意是:时有神马出,生泽中,因名泽马。

yī yuē jí guāng yòu yuē jí liáng chū dà fēng guó bó zhōu dōng gǔ guó yě

这句话大意是:一曰吉光,又曰吉良,出大封国亳州东,古国也。

wén mǎ gǎo shēn zhū liè chéng zhī shòu qiān suì yǐ shèng rén wéi zhèng yīng ér chū jīn fēi lóng sī yǒu jí liáng jiù yīn cǐ yě

这句话大意是:文马缟身朱鬣,乘之寿千岁,以圣人为政,应而出今飞龙司有吉良厩,因此也。

xuē zōng yuē yǔ téng huáng yī yě

这句话大意是:薛综曰:“与腾黄一也。

suǒ chū zhī guó gè bié

这句话大意是:”所出之国各别。

gé zhì chuān yuē téng huáng zhī mǎ jí guāng zhī shòu

这句话大意是:葛稚川曰:“腾黄之马,吉光之兽。

zé shòu mǎ gè yì

这句话大意是:”则兽马各异。

jīn jù jí guāng jí mǎ téng huáng jí shòu zhì chuān zhī shuō yòu bié

这句话大意是:今据吉光即马,腾黄即兽,稚川之说又别。

yòu yǒu téng huáng shén shòu

这句话大意是:又有腾黄神兽,。

qí sè huáng

这句话大意是:其色黄,。

zhuàng rú hú

这句话大意是:状如狐,。

bèi shàng yǒu liǎng jiǎo

这句话大意是:背上有两角,。

lóng yì yī běn yún lóng yì ér mǎ shēn

这句话大意是:龙翼一本云龙翼而马身,。

yī míng chéng huáng

这句话大意是:一名乘黄,。

yī míng fēi huáng

这句话大意是:一名飞黄,。

huò yuē gǔ huáng

这句话大意是:或曰古黄,。

yòu yuē cuì huáng

这句话大意是:又曰翠黄,。

chū rì běn guó

这句话大意是:出日本国,。

shòu sān qiān suì

这句话大意是:寿三千岁,。

rì xíng wàn lǐ

这句话大意是:日行万里,。

chéng cǐ lìng rén shòu èr qiān suì chū rì běn guó

这句话大意是:乘此令人寿二千岁出日本国,。

shòu èr qiān suì liù diǎn yuē sòng qí liáng chén jiē yǒu chē fǔ chéng huáng zhī guān

这句话大意是:寿二千岁《六典》曰:宋齐梁陈皆有车府乘黄之官。

jīn tài pú sì yǒu chéng huáng shǔ jí qí shì

这句话大意是:今太仆寺有乘黄署,即其事。

huáng dì de ér chéng zhī suì zhōu xuán liù hé suǒ wèi chéng bā yì zhī lóng yóu tiān xià yě

这句话大意是:黄帝得而乘之,遂周旋六合,所谓乘八翼之龙游天下也。

gù qiān xǐ wǎng lái wú cháng

这句话大意是:故迁徙往来无常。

dì shǐ jiào rén chéng mǎ yǒu chén gāi zuò fú niú yǐ yòng zhī

这句话大意是:帝始教人乘马,有臣胲作服牛以用之。

shì běn yún suǒ wèi fú niú chéng mǎ yǐn zhòng zhì yuǎn yǐ qǔ zhū suí de suí suǒ yí yě

这句话大意是:《世本》云:所谓服牛乘马,引重致远,以取诸《随》,得随所宜也。

yǒu chén huáng yōng fù shǐ zuò chōng suǒ wèi duàn mù wèi chǔ jué de wèi jiù yǐ jì wàn rén qǔ zhū xiǎo guò yě

这句话大意是:有臣黄雍父始作舂,所谓断木为杵,掘地为臼,以济万人,取诸《小过》也。

xiǎo guò zhě guò ér tōng yě

这句话大意是:小过者,过而通也。

dì zuò zào yǐ zhe jīng shǐ lìng zhù fǔ zào zèng nǎi zhēng fàn ér pēng zhōu yǐ yì rú máo yǐn xuè zhī bì

这句话大意是:帝作灶以著经,始令铸釜造甑,乃蒸饭而烹粥,以易茹毛饮血之弊。

yǒu chén huī shǐ zuò gōng chén yí mù zuò shǐ suǒ wèi xián mù wèi hú yǎn mù wèi shǐ yě shǐ jì yún huáng dì wèi zhī yě

这句话大意是:有臣挥始作弓,臣夷牟作矢,所谓“弦木为弧,剡木为矢”也《史记》云,黄帝为之也。

hú shǐ zhī lì yǐ wēi tiān xià qǔ zhū kuì

这句话大意是:弧矢之利,以威天下,取诸《睽》。

kuì guāi yě zhì bù shùn yě

这句话大意是:睽,乖也,制不顺也。

dì shǐ zuò wū zhù gōng shì yǐ bì hán shǔ zào shī wèi zhī gōng shì yán chǔ yú zhōng yě

这句话大意是:帝始作屋,筑宫室,以避寒暑燥湿,谓之宫室,言处于中也。

suǒ wèi shàng dòng xià yǔ yǐ dài fēng yǔ qǔ zhū dà zhuàng

这句话大意是:所谓上栋下宇,以待风雨,取诸《大壮》。

dà zhě zhuàng yě

这句话大意是:大者,壮也。

dì yòu lìng zhù chéng yì yǐ jū zhī shǐ gǎi cháo jū xué chǔ zhī bì

这句话大意是:帝又令筑城邑以居之,始改巢居穴处之弊。

yòu chóng mén jī tuò yǐ dài bào kè yǐ qǔ zhū yù bèi bù yú yě

这句话大意是:又重门击柝,以待暴客,以取诸《豫》,备不虞也。

yòu yì gǔ zhī yī xīn zàng yǐ guān guǒ yǐ qǔ zhū dà guò yě

这句话大意是:又易古之衣薪,葬以棺椁,以取诸《大过》也。

dì fú zhāi yú zhōng gōng yú luò shuǐ shàng zuò xuán hù shí shì yǔ róng guāng děng guān

这句话大意是:帝服斋于中宫,于洛水上,坐玄扈石室,与容光等观。

hū yǒu dà niǎo xián tú zhì yú dì qián dì zài bài shòu zhī

这句话大意是:忽有大鸟衔图置于帝前,帝再拜受之。

shì niǎo zhuàng rú hè ér jī tóu luán huì guī jǐng lóng xíng pián yì yú wěi tǐ bèi wǔ sè sān wén chéng zì

这句话大意是:是鸟状如鹤,而鸡头鸾喙,龟颈龙形,骈翼鱼尾,体备五色,三文成字。

shǒu wén yuē shèn dé bèi wén yuē xìn yì yīng wén yuē rén zhì

这句话大意是:首文曰“慎德”,背文曰“信义”,膺文曰“仁智”。

tiān lǎo yuē shì niǎo lín qián lù hòu shé jǐng bèi yǒu lóng wén zú lǚ zhèng wěi xì wǔ

这句话大意是:天老曰:是鸟麟前鹿后蛇颈,背有龙文,足履正,尾系武。

yǒu jiǔ bāo yī yuē bāo mìng èr xīn hé dù sān ěr cōng dá sì shé qū shēn wǔ cǎi sè bèi liù guān jù ruì gōu qī jīn mù xiān míng bā yīn jī yáng jiǔ fù dà

这句话大意是:有九苞,一曰包命,二心合度,三耳聪达,四舌屈伸,五采色备,六冠钜锐钩,七金目鲜明,八音激扬,九腹大。

yī míng ōu qí xióng yuē fèng qí cí yuē huáng gāo wǔ liù chǐ cháo míng yuē dēng chén zhòu míng yuē shàng xiáng xī míng yuē guī chāng hūn míng yuē gù cháng yè míng yuē bǎo cháng jiē yìng lǜ lǚ jiàn zé tiān xià ān níng

这句话大意是:一名鸥,其雄曰凤,其雌曰凰,高五六尺,朝鸣曰登晨,昼鸣曰上祥,夕鸣曰归昌,昏鸣曰固常,夜鸣曰保长,皆应律吕,见则天下安宁。

huáng dì yuē shì niǎo yù luàn zé qù jū jiǔ yí yǐ

现代白话:黄帝曰:是鸟遇乱则去,居九夷了!

chū yú dōng fāng jūn zǐ zhī guó yòu chū dān xué zhī shān

现代白话:出于东方有德行的人之国,又出丹穴之山。

yǒu chén jū sòng cāng jié guān niǎo jī yǐ zuò wén zì cǐ wén zì zhī shǐ yě xiān rú lùn wén zì zhī shǐ bù tóng huò shǐ yú sān huáng huò shǐ yú fú xī huò yún yǔ tiān de bìng xìng

这句话大意是:”有臣沮颂,苍颉观鸟迹以作文字,此文字之始也先儒论文字之始不同,或始于三皇,或始于伏羲,或云与天地并兴。

jīn jù sī mǎ qiān bān gù wéi yán sòng zhōng fu xuán děng yún cāng jié huáng dì chén jīn jù cǐ zài zhī

这句话大意是:今据司马迁、班固、韦延、宋衷、傅玄等云,苍颉、黄帝臣,今据此载之。

zhū jiā shuō cāng jié yì wú dìng jù

这句话大意是:诸家说苍颉,亦无定据。

huáng dì xiū dé yì tiān xià dà lǐ

这句话大意是:黄帝修德义,天下大理。

nǎi zhào tiān lǎo wèi zhī yuē wú mèng liǎng lóng tǐng bái tú chū yú hé yǐ shòu yǔ gǎn wèn yú zi

现代白话:乃召天老谓之曰:我梦两龙挺白图,出于河,以授予,敢问于子。

tiān lǎo duì yuē cǐ hé tú luò shū jiāng chū zhī zhuàng tiān qí shòu dì hu

这句话大意是:天老对曰:此《河图》、《洛书》将出之状,天其授帝乎!

shì zhāi jiè guān zhī

这句话大意是:试斋戒观之。

huáng dì nǎi zhāi yú zhōng gōng yī huáng fú dài huáng miǎn jià huáng lóng zhī chéng zài jiāo lóng zhī qí yǔ tiān lǎo wǔ shèng yóu yú hé luò zhī jiān

这句话大意是:黄帝乃斋于中宫,衣黄服,戴黄冕,驾黄龙之乘,载交龙之旗,与天老五圣游于河洛之间。

qiú mèng wèi de dì suì chén bì yú hé nǎi dà wù sān rì

这句话大意是:求梦未得,帝遂沉璧于河,乃大雾三日。

yòu zhì cuì guī zhī quán yǒu dà lú yú hé zhōng sù liú ér zhì

这句话大意是:又至翠妫之泉,有大鲈鱼,河中溯流而至。

shā sān shēng yǐ jiào zhī jí shèn yǔ qī rì qī yè yǒu huáng lóng fù tú ér chū yú hé

这句话大意是:杀三牲以醮之,即甚雨,七日七夜,有黄龙负图而出于河。

huáng dì wèi tiān lǎo wǔ shèng yuē zi jiàn hé zhōng zhě hu

这句话大意是:黄帝谓天老五圣曰:子见河中者吗?

tiān lǎo wǔ shèng nǎi qián guì shòu zhī qí tú wǔ sè bì jù bái tú lán yè ér zhū wén yǐ shòu huáng dì nǎi shū shì zhī míng yuē lǜ cuò tú lìng shì chén xiě zhī yǐ shì tiān xià

这句话大意是:天老五圣乃前跪受之,其图五色毕具,白图兰叶而朱文,以授黄帝,乃舒视之,名曰《绿错图》,令侍臣写之,以示天下。

huáng dì yuē cǐ wèi hé tú shū

这句话大意是:黄帝曰:此谓《河图书》。

shì suì zhī qiū yě dì jì dé lóng fèng zhī tú shū cāng jié zhī wén jí zhì wén zhāng shǐ dài jié shéng zhī zhèng yǐ zuò shū qì gài qǔ zhū guài

这句话大意是:是岁之秋也,帝既得龙凤之图书,苍颉之文,即制文章,始代结绳之政,以作书契,盖取诸夬。

guài jué yě jué duàn wàn shì zì chuí yī shang zhì zhì wén zì fán jiǔ shì

这句话大意是:夬,决也,诀断万事自垂衣裳至制文字,凡九事。

àn huáng fǔ mì dì wáng dài jì zài cǐ jiǔ shì jiē huáng dì zhī gōng

这句话大意是:按皇甫谧《帝王代记》载,此九事皆黄帝之功。

jīn gè yǐ dāng shí shì jí zhòng shū suǒ zài liè zhī rú qián yǐ míng zhī

这句话大意是:今各以当时事及众书所载,列之如前以明之。

rán yú yì xì shuō cǐ jiǔ shì zé shàng zì huáng dì xià zhì yáo shùn

这句话大意是:然于《易系》说此九事,则上自黄帝,下至尧舜。

yǐ qí xiān rú shuō zhě huò yǐ wéi bù dú huáng dì

这句话大意是:以其先儒说者,或以为不独黄帝。

ruò yǐ huáng fǔ suǒ zài jí jīn suǒ yǐn zhòng shū zé jiǔ shì jiē huáng dì shǐ chuàng zhì zhī yǐ fú yòng hòu dài shèng rén zhì yáo shùn dàn jì zuò xiū shì ěr

现代白话:若以皇甫所载,及今所引众书,则九事皆黄帝始创制之以服用,后代圣人至尧舜,但继作修饰你!

yú shì huáng dì dìng bǎi wù zhī míng zuò bā guà zhī shuō wèi zhī bā suǒ

这句话大意是:于是黄帝定百物之名,作八卦之说,谓之《八索》。

yī hào dì hóng shì yī hào guī cáng shì nǎi míng suǒ zhì yuē guī cáng shū cǐ yì zhī shǐ yě

这句话大意是:一号帝鸿氏,一号归藏氏,乃名所制曰《归藏书》,此《易》之始也。

huáng dì chuí yī shang zhī hòu zuò lóng gǔn zhī fú huà rì yuè xīng chén yú yī shàng yǐ xiàng tiān gù yǒu lóng gǔn zhī sòng

这句话大意是:黄帝垂衣裳之后,作龙衮之服,画日月星辰于衣上以象天,故有《龙衮之颂》。

dì nà nǚ jié wèi fēi qí hòu nǚ jié jiàn dà xīng rú hóng xià lín huá zhū nǚ jié gǎn ér jiē zhī shēng shǎo hào dài jì yún nǚ jié jí léi zǔ fēi yě

这句话大意是:帝纳女节为妃,其后女节见大星如虹,下临华诸,女节感而接之,生少皞《代记》云,女节即嫘祖,非也。

dì yòu nà chǒu nǚ hào mó mǔ shǐ xun gōng rén ér yǒu shū dé zòu liù dé zhī sòng

这句话大意是:帝又纳丑女,号嫫母,使训宫人,而有淑德,奏《六德之颂》。

yòu nà fèi xiū shì wèi fū rén

这句话大意是:又纳费修氏为夫人。

shì shí shù mín gān qí shí měi qí fú lè qí sú ān qí jū wú xiàn yù zhī xīn

这句话大意是:是时庶民甘其食,美其服,乐其俗,安其居,无羡欲之心。

lín guó xiāng wàng jī quǎn zhī yīn xiāng wén zhì lǎo ér bù xiāng wǎng lái wú qiú gù yě

这句话大意是:邻国相望,鸡犬之音相闻,至老而不相往来,无求故也。

suǒ wèi huáng dì lǐ tiān xià biàn mín xīn wèi zhī zhì lǐ zhī dài

这句话大意是:所谓黄帝理天下,便民心,谓之至理之代。

shì shí fēng bù míng tiáo wèi zhī tiān xià zhī xǐ fēng yě

这句话大意是:是时风不鸣条,谓之天下之喜风也。

yǔ bù pò kuài wèi shí rì yī xiǎo yǔ yìng tiān xià wén

这句话大意是:雨不破块,谓十日一小雨,应天下文;。

shí wǔ rì yī dà yǔ yǐ yè yùn yě

这句话大意是:十五日一大雨,以叶运也。

yǐ jiā hé wèi liáng wèi dà hé yě qí suì yì cháng

这句话大意是:以嘉禾为粮,谓大禾也,其穗异常。

yǐ lǐ quán wèi jiāng wèi quán shuǐ wèi měi rú jiǔ kě yǐ yǎng lǎo yě

现代白话:以醴泉为浆,谓泉水味美如酒,能够养老也。

yǐ wǔ zhī wèi fāng wèi yǒu yì cǎo shēng yú pǔ zé zhī yīng zǐ zhī jīn zhī hēi zhī wǔ zhī cǎo shēng jiē shén xiān shàng yào

这句话大意是:以五芝为芳,谓有异草生于圃,则芝英、紫芝、金芝、黑芝,五芝草生,皆神仙上药。

shí yǒu shuǐ wù yáng yǒng shān chē mǎn yě yú shì dé gǎn shàng tiān gù yǒu huáng xīng zhī xiáng wèi zhī yì xīng xíng zhuàng shì yuè zhù yuè wèi guāng míng yuē jǐng xīng

这句话大意是:时有水物洋涌,山车满野,于是德感上天,故有黄星之祥,谓之异星,形状似月,助月为光,名曰景星。

yòu yǒu chì fāng qì yǔ qīng fāng qì xiāng lián chì fāng zhōng yǒu èr xīng qīng fāng zhōng yǒu yī xīng fán sān xīng

这句话大意是:又有赤方气与青方气相连,赤方中有二星,青方中有一星,凡三星。

yòu yǒu yì cǎo shēng yú tíng yuè yī rì shēng yī yè zhì shí wǔ rì shēng shí wǔ yè zhì shí liù rì yī yè luò zhì sān shí rì luò jǐn

这句话大意是:又有异草生于庭,月一日生一叶,至十五日生十五叶,至十六日一叶落,至三十日落尽。

ruò xiǎo yuè jí yī jiá yàn ér bù là wèi zhī míng jiá yǐ míng yú yuè yě yì yuē lì jiá

这句话大意是:若小月,即一荚厌而不落,谓之蓂荚,以明于月也,亦曰历荚。

dì yīn zhù jìng yǐ xiàng zhī wèi shí wǔ miàn shén jìng bǎo jìng yě

这句话大意是:帝因铸镜以象之,为十五面神镜,宝镜也。

yú shí dà náo néng tàn wǔ xíng zhī qíng zhàn běi dǒu héng suǒ zhǐ nǎi zuò jiǎ yǐ shí gàn yǐ míng rì lì zǐ chǒu shí èr chén yǐ míng yuè yǐ niǎo shòu pèi wèi shí èr chén shǔ zhī yǐ chéng liù xún wèi zào jiǎ zǐ yě

这句话大意是:于时大挠能探五行之情,占北斗、衡所指,乃作甲乙十干以名日,立子丑十二辰以名月,以鸟兽配为十二辰属之,以成六旬,谓造甲子也。

huáng dì guān fú xī zhī sān huà chéng guà bā guà hé chéng èr shí sì qì jí zuò jì lì yǐ dìng nián yě

这句话大意是:黄帝观伏牺之三画成卦,八卦合成二十四气,即作纪历,以定年也。

dì jìng dà náo yǐ wéi shī yīn měi fāng pèi sān chén lì mèng zhòng jì zì shì yǒu yīn yáng zhī fǎ yān

现代白话:帝敬大挠以为师,因每方配三辰,立孟仲季,自是有阴阳之法呢。

huáng dì wén zhī nǎi fú huáng yī dài huáng shēn shǒu huáng guān zhāi yú zhōng gōng

这句话大意是:黄帝闻之,乃服黄衣,带黄绅,首黄冠,斋于中宫。

jí yǒu fèng huáng bì rì ér zhì dì nǎi jiàng jiē dōng miàn zài bài qǐ shǒu yuē tiān jiàng pī yòu gǎn bù chéng mìng

这句话大意是:即有凤凰蔽日而至,帝乃降阶,东面再拜稽首曰:天降丕祐,敢不承命。

fèng nǎi zhǐ dì dōng yuán jí yú wú tóng yòu cháo yú ā gé fēi zhú shí bù shí fēi lǐ quán bù yǐn qí yǐn yě zé zì míng wǔ yīn rú shēng xiāo

这句话大意是:凤乃止帝东园,集于梧桐,又巢于阿阁,非竹实不食,非醴泉不饮,其饮也,则自鸣舞,音如笙箫。

dì jí shǐ líng lún wǎng dà xià zhī xi dà xià guó zài xi qù cháng ān wàn lǐ

这句话大意是:帝即使伶伦往大夏之西大夏国在西,去长安万里。

yuán yú zhī xī kūn lún zhī yīn xiè gǔ cǎi zhōng lóng zhī zhú qǔ qí qiào hòu jūn zhě duàn liǎng jié jiān sān cùn qī fēn chuī zhī wèi huáng zhōng zhī yīn shí yī yuè lǜ wèi huáng zhōng wèi dōng zhì yī yáng shēng wàn wù zhī shǐ yě

这句话大意是:阮榆之溪,昆仑之阴嶰谷,采钟龙之竹,取其窍厚均者,断两节,间三寸七分,吹之为黄钟之音十一月律为黄钟,谓冬至一阳生,万物之始也。

yǐ běn zhì lǐ zhī dài tiān dì zhī fēng qì

这句话大意是:以本至理之代天地之风气。

suǒ wèi huáng dì néng lǐ rì yuè zhī xíng diào yīn yáng zhī qì wèi shí èr lǜ lǚ xióng cí gè liù yě jìn shū yún lǜ guǎn zhǎng chǐ liù kǒng shí èr yuè zhī yīn

这句话大意是:所谓黄帝能理日月之行,调阴阳之气,为十二律吕,雄雌各六也《晋书》云,律管长尺,六孔,十二月之音。

piào zhī yǐ zhú qǔ zì rán yuán xū yě

这句话大意是:票之以竹,取自然圆虚也;。

yǐ yù qǔ jiān zhēn wēn rùn yě

这句话大意是:以玉取坚贞温润也。

shí yǒu nǚ wā zhī hòu róng chéng shì shàn zhī yīn lǜ shǐ zào lǜ lì yuán qǐ xīn mǎo

这句话大意是:时有女娲之后容成氏,善知音律,始造律历,元起辛卯。

yòu tuī dōng zhì rì zài zhī xīng nán dòu hòu xīng yě

这句话大意是:又推冬至日在之星南斗后星也。

yòu wèn tiān lǎo dé tiān yuán rì yuè xīng chén zhī shū

这句话大意是:又问天老,得天元日月星辰之书。

tiān wén kè lòu zhī shū yǐ jì shí

这句话大意是:天文刻漏之书以纪时。

yǒu chén lì shǒu shàn suàn fǎ shǐ zuò shù zhe suàn shù yān

现代白话:有臣隶首善算法,始作数著算术呢。

chén líng lún zuò quán liàng quán chèng yě liàng jí dòu hú yě

这句话大意是:臣伶伦作权量权,秤也,量即斗斛也。

huáng dì de chī yóu shǐ míng hu tiān wén jù guǎn zǐ yán zhī chī yóu yǒu shù hòu nǎi pàn

这句话大意是:黄帝得蚩尤,始明乎天文据《管子》言之,蚩尤有术,后乃叛。

dì yòu huò bǎo dǐng nǎi yíng rì tuī cè

这句话大意是:帝又获宝鼎,乃迎日推策。

yú shì shùn tiān de zhī jì páng luó rì yuè xīng chen zuò gài tiān yí cè xuán xiàng tuī fēn xīng dù yǐ èr shí bā xiù wèi shí èr cì

这句话大意是:于是顺天地之纪,旁罗日月星晨,作盖天仪,测玄象,推分星度,以二十八宿为十二次。

jiǎo kàng wéi shòu xīng zhī cì

这句话大意是:角亢为寿星之次,。

fáng xīn wèi dà huǒ zhī cì

这句话大意是:房心为大火之次,。

jī dòu wèi xī mù zhī cì

这句话大意是:箕斗为析木之次,。

niú nǚ wèi xīng jì zhī cì

这句话大意是:牛女为星纪之次,。

xū wēi wèi xuán xiāo zhī cì

这句话大意是:虚危为玄枵之次,。

shì bì wèi zōu zī zhī cì

这句话大意是:室壁为诹觜之次,。

kuí lóu wèi jiàng lóu zhī cì

这句话大意是:奎娄为降娄之次,。

mǎo bì wèi dà liáng zhī cì

这句话大意是:昴毕为大梁之次,。

zī cān wèi shí chén zhī cì

这句话大意是:觜参为实沉之次,。

jǐng guǐ wèi chún shǒu zhī cì

这句话大意是:井鬼为鹑首之次,。

xīng zhāng wèi zhū huǒ zhī cì

这句话大意是:星张为朱火之次,。

yì zhěn wèi chún wěi zhī cì

这句话大意是:翼轸为鹑尾之次。

lì zhōng wài zhī xīng zuò zhàn rì yuè zhī shū cǐ shǐ wèi guān xiàng zhī fǎ yě

这句话大意是:立中外之星,作占日月之书,此始为观象之法也。

jiē zì hé tú ér yǎn zhī

这句话大意是:皆自《河图》而演之。

yòu shǐ xī hé zhàn rì cháng yí zhàn yuè guǐ yú qū zhān xīng dì zuò zhàn hòu zhī fǎ zhàn rì zhī shū yǐ míng xiū jiù yān

现代白话:又使羲和占日,常仪占月,鬼臾区占星,帝作占候之法,占日之书,以明休咎呢。

huáng dì yǒu mào dé gǎn zhēn rén lái yóu yù chí zhì dé suǒ zhì yě

这句话大意是:黄帝有茂德,感真人来游玉池,至德所致也。

yǒu ruì shòu zài yòu xuán xiāo zhī shòu yě

这句话大意是:有瑞兽在囿,玄枵之兽也。

shàng shū zhōng hou yún mí shēn niú wěi láng tí yī jiǎo jiǎo duān yǒu ròu shì bù shāng wù yě

这句话大意是:《尚书·中候》云:麋身、牛尾,狼蹄、一角,角端有肉,示不伤物也。

yīn zhōng huáng zhōng wén zhāng bīn bīn rán

这句话大意是:音中黄钟,文章彬彬然。

pìn yuē qí mǔ yuē lín

这句话大意是:牝曰麒,牡曰麟。

shēng yú huǒ yóu yú tǔ

这句话大意是:生于火,游于土。

chūn míng yuē guī hé xià míng yuē fú yòu qiū dōng míng yuē yǎng xìn

这句话大意是:春鸣曰归禾,夏鸣曰扶幼,秋冬鸣曰养信。

dì yòu de wēi chóng gū lóu yǒu dà rú yáng zhě dà rú niú zhě chóng míng yǐn dà rú hóng zhě yīng tǔ dé zhī wáng yě

这句话大意是:帝又得微虫蛄蝼,有大如羊者,大如牛者,虫名螾,大如虹者,应土德之王也。

yǒu shòu míng yàng rú shī zǐ shí hǔ ér xún cháng jìn rén huò lái rù shì rén wèi ér huàn zhī

这句话大意是:有兽名?恙,如师子,食虎,而循常近人,或来入室,人畏而患之。

dì nǎi shàng zòu yú tiān xǐ zhī běi huāng

这句话大意是:帝乃上奏于天,徙之北荒。

dì yǐ jǐng yún zhī ruì qìng yún zhī xiáng jí yǐ yún jì guān guān yǐ yún wéi míng gù yǒu jìn yún zhī guān huò yún dì liàn jīn dān yǒu jìn yún zhī ruì zì hào jìn yún shì

这句话大意是:帝以景云之瑞,庆云之祥,即以云纪官,官以云为名,故有缙云之官或云帝炼金丹,有缙云之瑞,自号缙云氏。

chì duō bái shǎo wèi jìn

这句话大意是:赤多白少为缙。

yú shì shè guān fēn zhí yǐ yún mìng guān chūn wèi qīng yún guān xià wèi jìn yún guān qiū wèi bái yún guān dōng wèi hēi yún guān

这句话大意是:于是设官分职,以云命官,春为青云官,夏为缙云官,秋为白云官,冬为黑云官。

dì yǐ yún wéi shī yě

这句话大意是:帝以云为师也。

shì shí yán dì zhī yì jiāng xìng zhě yě

这句话大意是:是时炎帝之裔姜姓者也。

jìn yún zhě dì zhī xiáng yún qí yún fēi yún fēi yān fēi hóng fēi zǐ

这句话大意是:缙云者,帝之祥云,其云非云非烟,非红非紫。

yòu yǐ dì liàn dān yú wù zhōu jìn yún zhī táng yǒu cǐ xiáng yún yě

这句话大意是:又以帝炼丹于婺州缙云之堂,有此祥云也。

dì zhì sì shǐ guān lìng jǔ sòng cāng jié lì shǒu kǒng jiǎ jū qí zhí zhǔ tú jí yě zhōu lǐ zhǎng bǎn tú rén hù bǎn jí yě

这句话大意是:帝置四史官,令沮诵、仓颉、隶首、孔甲居其职,主图籍也《周礼》,掌版图,人户版籍也。

yòu lìng cāng jié zhǔ rén yí

这句话大意是:又令苍颉主人仪。

kǒng jiǎ shǐ zuò pán yú yǐ dài āo zūn pī yǐn zhī pǔ zhe pán yú piān pán yú zhī jiè yě

这句话大意是:孔甲始作盘盂,以代凹尊坯饮之朴,著《盘盂篇》,盘盂之诫也。

dì zuò jīn jǐ zhī fǎ yǐ zhe jīng huáng dì shū zhōng tōng lǐ huáng dì shǐ wèi zhī fén

这句话大意是:帝作巾几之法以著经,黄帝书中通理,黄帝史谓之《坟》。

fén dà yě kǒng ān guó yuē zāo qín fén zhī bù kě wén yě

这句话大意是:坟,大也孔安国曰:遭秦焚之,不可闻也。

yǒu chén shǐ wáng shǐ zào huà yòu jǐ nán rén gōng yù dài shàng huáng dì míng táng tú yǒu fù dào shàng yǒu lóu cóng xī nán rù cǐ lóu zhī shǐ yě

这句话大意是:有臣史王始造画,又济南人公玉带上黄帝明堂图,有复道,上有楼,从西南入,此楼之始也。

dì yī tú zhì zhī yuē hé gōng kě yǐ guān qí xíng yě

现代白话:帝依图制之,曰合宫,能够观其行也。

nǎi lì míng táng zhī yì yǐ guān yú xián yě

这句话大意是:乃立明堂之议,以观于贤也。

shí yǒu xiān bó chū yú qí shān xià hào qí bó shàn shuō cǎo mù zhī yào xìng wèi wèi dà yī

这句话大意是:时有仙伯出于岐山下,号岐伯,善说草木之药性味,为大医。

dì qǐng zhǔ fāng yào

这句话大意是:帝请主方药。

dì nǎi xiū shén nóng suǒ cháng bǎi cǎo xìng wèi yǐ lǐ jí zhě zuò nèi wài jīng

这句话大意是:帝乃修神农所尝百草性味,以理疾者,作《内外经》。

yòu yǒu léi gōng shù pào zhì fāng dìng yào xìng zhī shàn è

这句话大意是:又有雷公述《砲炙方》,定药性之善恶。

biǎn què yú fù èr chén dìng mài jīng liáo wàn xìng suǒ jí

这句话大意是:扁鹊、俞附二臣定《脉经》,疗万姓所疾。

dì yǔ biǎn què lùn mài fǎ zhuàn mài shū shàng xià jīng hàn wén lǐ yáng gōng chún yú yì néng zhī jí zhī shēng sǐ àn mài jīng yě

这句话大意是:帝与扁鹊论脉法,撰《脉书上下经》汉文里阳公淳于意能知疾之生死,按《脉经》也。

dì wèn qí bó mài fǎ yòu zhì sù wèn děng shū jí nèi jīng jīn yǒu èr zhì gè jiǔ juǎn hòu lái jiù xiū zhī àn sù wèn xù yún qí bó zuò jīn juǎn shù dà yuē quē shǎo qí bā shí yī nán hòu lái zēng xiū

这句话大意是:帝问岐伯脉法,又制《素问》等书及《内经》今有二帙,各九卷,后来就修之,按《素问》序云岐伯作,今卷数大约阙少,其八十一难,后来增修。

yòu yún tiān jiàng sù nǚ yǐ zhì rén jí dì wèn zhī suì zuò sù wèn yě

这句话大意是:又云天降素女以治人疾,帝问之,遂作《素问》也。

dì wèn shǎo shù zhēn zhù nǎi zhì zhēn jīng míng táng tú jiǔ zhī fǎ cǐ zhēn yào zhī shǐ yě

这句话大意是:帝问少俞针注,乃制《针经》明堂图灸之法,此针药之始也。

huáng dì lǐ tiān xià shǐ yǐ zhōng fāng zhī sè chēng hào

这句话大意是:黄帝理天下,始以中方之色称号。

chū jū yǒu xióng zhī guó yuē yǒu xióng dì rú zhuān xū wèi gāo yáng dì dì kù wèi gāo xīn dì táng yáo wèi táo táng dì yě bù hǎo zhàn zhēng

这句话大意是:初居有熊之国,曰有熊帝如颛顼为高阳帝,帝喾为高辛帝,唐尧为陶唐帝也,不好战争。

dāng shén nóng zhī bā dài yú gāng shǐ shuāi zhū hóu xiāng qīn

这句话大意是:当神农之八代榆冈始衰,诸侯相侵。

yǐ huáng dì chēng zhōng fāng gù sì fāng jiàn hào yì gè yǐ fāng sè chēng shǐ zài ér bù yán míng hào jí qīng dì tài hào chì dì shén nóng bái dì shǎo hào hēi dì zhuān xū shí yǒu sì dì zhī hòu zǐ sūn jiàn yuè ér wàng yǒu chēng zhě yě

这句话大意是:以黄帝称中方,故四方僭号,亦各以方色称史载而不言名号,即青帝太皞,赤帝神农,白帝少昊,黑帝颛顼,时有四帝之后,子孙僭越而妄有称者也。

qiān gòng móu zhī biān chéng rì hài

这句话大意是:佥共谋之,边城日骇。

huáng dì nǎi ba tái xiè zhī yì shěng mǐ lì zhī cái zhōu róng shì zhù yíng lěi

这句话大意是:黄帝乃罢台榭之役,省靡丽之财,周戎士,筑营垒。

dì wèn yú shǒu yáng shān zài hé zhōng jùn bù ān qí jū

这句话大意是:帝问于首阳山在河中郡,不安其居。

lìng cǎi shǒu shān zhī jīn shǐ zhù dāo zào nǔ

这句话大意是:令采首山之金,始铸刀造弩。

yǒu yú dōng hǎi liú bō shān de qí shòu zhuàng rú niú cāng shēn wú jiǎo yī zú néng chū rù shuǐ tǔ shuǐ zé shēng fēng yǔ guāng rú rì yuè qí yīn rú léi míng yuē kuí niú

这句话大意是:有于东海流波山得奇兽,状如牛,苍身无角一足,能出入水,吐水则生风雨,光如日月,其音如雷,名曰夔牛。

dì lìng shā zhī yǐ qí pí mào zhī yǐ wéi gǔ yǐ jī zhī shēng wén wǔ bǎi lǐ shì běn yún yīn wū xián shǐ zuò gǔ zé fēi yě

这句话大意是:帝令杀之,以其皮冒之,以为鼓,以击之,声闻五百里《世本》云,殷巫咸始作鼓,则非也。

dì lìng jūn rén chuī jiǎo wèi lóng míng cǐ gǔ jiǎo zhī shǐ yě

这句话大意是:帝令军人吹角为龙鸣,此鼓角之始也。

yú shì yòu lìng zuò cù jū zhī xì yǐ liàn wǔ shì

这句话大意是:于是又令作蹴踘之戏,以练武士。

jīn jī qiú yě

这句话大意是:今击球也。

xī jīng jì yuē jū chǎng jí qiú yě

这句话大意是:《西京记》曰,踘场即球也。

huáng dì yún rì zhōng bì wèi cāo dāo bì gē

这句话大意是:黄帝云:“日中必熭,操刀必割。

kuáng qū shù wén zhī yuē huáng dì zhī yán yě

这句话大意是:狂屈竖闻之曰:黄帝知言也。

dì yǒu tiān xià zhī èr shí yǒu èr nián hū yǒu chī yóu shì bù gōng dì mìng zhū hóu zhōng qiáng bào zhě yě

这句话大意是:帝有天下之二十有二年,忽有蚩尤氏不恭帝命,诸侯中强暴者也。

xiōng dì bā shí rén bìng shòu shēn rén yǔ tóng tóu tiě é bù shí wǔ gǔ dàn shā cán shí chī yóu shǐ zuò kǎi jiǎ dōu mù shí rén bù shí wèi shì tóng tóu tiě é

这句话大意是:兄弟八十人,并兽身人语,铜头铁额,不食五谷,啖沙蚕石蚩尤始作铠甲兜牟,时人不识,谓是铜头铁额。

li tài bái yuē nán rén bīng shì jiàn běi dì rén suǒ shí mài fàn qiǔ liáng bù shí wèi zhī dàn shā tūn shí yǐ yù yú cǐ

这句话大意是:李太白曰:南人兵士见北地人所食麦饭糗粮,不识,谓之啖沙吞石,以喻于此。

bù yòng dì mìng zuò wǔ nüè zhī xíng yǐ hài lí shù

这句话大意是:不用帝命,作五虐之刑,以害黎庶。

yú gé lú shān fā jīn zuò yě zhì wèi kǎi jiǎ jí jiàn zào lì bīng zhàng dāo jǐ dà nǔ děng wēi zhèn tiān xià bù shùn dì mìng

这句话大意是:于葛卢山发金作冶,制为铠甲及剑,造立兵仗刀戟大弩等,威震天下,不顺帝命。

dì yù fá zhī zhēng zhū hóu yī shí wǔ xún wèi kè dí sī niàn xián zhé yǐ fǔ zuǒ jiāng zhēng bú yì

这句话大意是:帝欲伐之,征诸侯,一十五旬未克敌,思念贤哲以辅佐,将征不义。

nǎi mèng jiàn dà fēng chuī tiān xià chén gòu yòu mèng yī rén zhí qiān jūn zhī nǔ qū yáng shù wàn qún

这句话大意是:乃梦见大风吹天下尘垢,又梦一人执千钧之弩,驱羊数万群。

jué ér sī yuē fēng hào lìng zhí zhèng zhě yě

这句话大意是:觉而思曰:风号令,执政者也;。

gòu qù tǔ jiě huà qīng zhě yě tiān xià dāng yǒu xìng fēng míng hòu zhě

这句话大意是:垢去土,解化清者也,天下当有姓风名后者。

fu qiān jūn zhī nǔ jì lì néng yuǎn zhě yě

这句话大意是:夫千钧之弩,冀力能远者也;。

qū yáng wàn qún shì mù rén wéi shàn zhě yě qǐ yǒu xìng lì míng mù zhě hu

这句话大意是:驱羊万群,是牧人为善者也,岂有姓力名牧者吗?

dì zuò cǐ èr mèng jí qián shù mèng lóng shén zhī yàn jí zuò mèng zhī shū

这句话大意是:帝作此二梦及前数梦龙神之验,即作梦之书。

lìng yī èr mèng qiú qí rén de fēng hòu yú hǎi yú dé lì mù yú dà zé

这句话大意是:令依二梦求其人,得风后于海隅,得力牧于大泽。

jí jǔ fēng hòu yǐ lǐ mín chū wèi shì zhōng hòu dēng wèi xiāng lì mù yǐ wéi jiāng

这句话大意是:即举风后以理民,初为侍中,后登为相,力牧以为将。

cǐ jiàng xiàng zhī shǐ yě

这句话大意是:此将相之始也。

yǐ dà hóng wèi zuǒ lǐ

这句话大意是:以大鸿为佐理。

yú shì shùn tiān xià zhī jì yōu míng zhī shù shēng sǐ zhī shuō shì wèi dì zhī móu chén yě

这句话大意是:于是顺天下之纪,幽明之数,生死之说,是谓帝之谋臣也。

dì wèn zhāng ruò móu dí zhī shì zhāng ruò yuē bù rú lì mù néng yú tuī bù zhī shù zhe bīng fǎ shí sān juǎn kě yòng zhī

这句话大意是:帝问张若谋敌之事,张若曰:不如力牧,能于推步之术,著《兵法》十三卷,可用之。

nǎi xí qí gān gē yǐ zhēng fú xiǎng

这句话大意是:乃习其干戈,以征弗享。

shǐ zhì sān gōng zhī zhí yǐ xiàng sān tái tiān xiàng yǒu sān tái xīng

这句话大意是:始制三公之职,以象三台天象有三台星。

fēng hòu pèi shàng tái tiān lǎo pèi zhōng tái wǔ shèng pèi xià tái tài gōng liù tāo yuē fēng hòu lì mù wǔ shèng wèi qī gōng

这句话大意是:风后配上台,天老配中台,五圣配下台太公《六韬》曰:风后、力牧、五圣为七公。

zé wǔ shèng wǔ rén yě

这句话大意是:则五圣五人也。

huáng dì yú shì qǔ hé jǐ zhě sì rén wèi zhī sì miàn ér lǐ

这句话大意是:黄帝于是取合己者四人,谓之四面而理。

shí huò bǎo dǐng yíng rì tuī cè

这句话大意是:时获宝鼎,迎日推策。

yòu de fēng hú wèi jiāng zuò wǔ yá qí jí fēng huǒ zhàn gōng zhī jù zhe bīng fǎ wǔ piān

这句话大意是:又得风胡为将,作五牙旗及烽火战攻之具,著《兵法》五篇。

yòu yǐ shén huáng wèi jiāng dì zhī fū rén fèi xiū zhī zǐ wèi tài zǐ hǎo zhāng luo jí gōng shǐ yǐ dà jiàng wèi zhī fǔ jūn dà yuán shuài wèi wáng qián dí

这句话大意是:又以神皇为将,帝之夫人费修之子为太子,好张罗及弓矢,以大将谓之抚军大元帅,为王前敌;。

zhāng ruò lì mù wéi xíng jūn zuǒ yòu bié chéng

这句话大意是:张若、力牧为行军左右别乘;。

yǐ róng guāng wèi dà sī mǎ tǒng liù shī jiān zhǎng bāng guó zhī jiǔ fǎ róng guāng yī yuē cháng guāng

这句话大意是:以容光为大司马,统六师兼掌邦国之九法容光一曰常光。

yòu zhì zuǒ yòu dà jiān jiān yú wàn guó

这句话大意是:又置左右大监,监于万国。

chén lóng yū zhě yǒu yǒng yǒu yì yì wèi jiāng

这句话大意是:臣龙纡者,有勇有义,亦为将。

dì zhī xíng yě yǐ shī bīng wèi yíng wèi nǎi yǔ yú gāng hé móu gòng jī chī yóu

这句话大意是:帝之行也,以师兵为营卫,乃与榆冈合谋,共击蚩尤。

dì yǐ yù wèi bīng yù shì bīng qì

这句话大意是:帝以玉为兵玉饰兵器。

dì fú huáng miǎn jià xiàng chē jiāo liù lóng dà bǐng tài yī wèi yù zài jiāo lóng zhī qí zhāng wǔ yá cǎi qí yǐn zhī yǐ dìng fāng wèi

这句话大意是:帝服黄冕,驾象车,交六龙,大丙、太一为御,载交龙之旗,张五牙彩旗引之,以定方位。

dōng fāng qīng yá qí yú gè yī fāng sè

这句话大意是:东方青牙旗,余各依方色。

dì zhī xíng yě cháng yǒu wǔ sè yún qì zhuàng rú jīn zhī yù yè zhǐ yú dì shàng rú pā huá zhī xiàng dì yīn lìng zuò huá gài jīn zhī sǎn gài shì yě

这句话大意是:帝之行也,常有五色云气,状如金枝玉叶,止于帝上,如葩华之象,帝因令作华盖今之伞盖是也。

huáng dì jí yǔ chī yóu dà zhàn yú zhuō lù zhī yě dì zài shàng gǔ jùn nán yǒu zhuō lù chéng

这句话大意是:黄帝即与蚩尤大战于涿鹿之野地在上谷郡,南有涿鹿城。

dì wèi kè dí chī yóu zuò bǎi lǐ dà wù mí sān rì dì zhī jūn rén jiē mí huò

这句话大意是:帝未克敌,蚩尤作百里大雾,弥三日,帝之军人皆迷惑。

nǎi lìng fēng hòu fǎ dòu jī zuò zhǐ nán chē yǐ bié sì fāng cuī bào gǔ jīn zhù yuē zhōu gōng zuò zhǐ nán zhī chē

这句话大意是:乃令风后法斗机,作指南车,以别四方崔豹《古今注》曰:“周公作指南之车。

jù cǐ shí yǐ yǒu zhǐ nán chē jí zhōu gōng zài xiū zhī ěr

现代白话:”据此,时已有指南车,即周公再修之你。

dì nǎi zhàn wèi shèng guī tài shān zhī ā cǎn rán ér mèi

这句话大意是:帝乃战,未胜,归太山之阿,惨然而寐。

mèng jiàn xī wáng mǔ qiǎn dào rén pī xuán hú zhī yī yǐ fú shòu dì yuē tài yī zài qián tiān yī zài hòu de zhī zhě shèng zhàn zé kè yǐ

现代白话:梦见西王母遣道人,披玄狐之衣,以符受帝曰:太一在前,天一在后,得之者胜,战则克了。

dì jué ér sī zhī wèi xī qí yì jí zhào fēng hòu gào zhī

这句话大意是:帝觉而思之,未悉其意,即召风后告之。

hòu yuē cǐ tiān yìng yě zhàn bì kè yǐ

现代白话:后曰:此天应也,战必克了!

zhì tán qí zhī

这句话大意是:置坛祈之。

dì yī yǐ shè tán qǐ shǒu zài bài guǒ de fú guǎng sān cùn zhǎng yī chǐ qīng sè yǐ xuè wéi wén jí pèi zhī

这句话大意是:帝依以设坛,稽首再拜,果得符,广三寸,长一尺,青色,以血为文,即佩之。

yǎng tiān tàn suǒ wèi jié yǐ jīng sī zhī gǎn tiān dà wù míng míng sān rì sān yè

这句话大意是:仰天叹所未捷,以精思之,感天大雾,冥冥三日三夜。

tiān jiàng yī fù rén rén shǒu niǎo shēn dì jiàn qǐ shǒu zài bài ér fú

这句话大意是:天降一妇人,人首鸟身,帝见稽首,再拜而伏。

fù rén yuē wú xuán nǚ yě yǒu yí wèn zhī

现代白话:妇人曰:“我玄女也,有疑问之。

dì yuē chī yóu bào rén cán wù xiǎo zi yù wàn zhàn wàn shèng yě

这句话大意是:”帝曰:“蚩尤暴人残物,小子欲万战万胜也。

xuán nǚ jiào dì sān gōng mì lüè wǔ yīn quán móu yīn yáng zhī shù bīng fǎ wèi xuán nǚ zhàn shù yě

这句话大意是:”玄女教帝《三宫秘略五音权谋阴阳之术》”兵法谓玄女战术也。

wèi gōng lǐ jìng yòng jiǔ tiān xuán nǚ fǎ shì yě

这句话大意是:卫公李靖用九天玄女法是也。

yòu shén fú huáng dì zhī fú yě

这句话大意是:又神符,黄帝之符也。

yīn yáng shù jí liù rén tài yī dùn jiǎ yùn shì fǎ yě

这句话大意是:《阴阳术》即《六壬太一遁甲运式法》也。

xuán nǚ chuán yīn fú jīng sān bǎi yán dì guān zhī shí xún tǎo fú chī yóu

这句话大意是:玄女传《阴符经》三百言,帝观之十旬,讨伏蚩尤。

shòu dì líng bǎo wǔ fú zhēn wén jí bīng xìn fú dì fú pèi zhī miè chī yóu

这句话大意是:授帝《灵宝五符真文》及《兵信符》,帝服佩之,灭蚩尤。

yòu lìng fēng hòu yǎn hé tú fǎ ér wèi shì yòng zhī chuàng shí bā jú míng yuē dùn jiǎ zhōu gōng shí yuē wèi qī shí èr jú hàn zhāng zǐ fáng gòng xiàng yìng yī yún sì hào yì zhī wèi shí bā jú

这句话大意是:又令风后演《河图》法而为式用之,创十八局,名曰《遁甲》周公时约为七十二局,汉张子房共向映,一云四皓议之为十八局。

àn shén lóng fù tú wén dùn qí jiǎ nǎi míng zhī dùn jiǎ jīn wèi yī jú jiē tiě shì yě

这句话大意是:案神龙负图文,遁其甲,乃名之《遁甲》,今为一局,揭帖是也。

yǐ tuī zhǔ kè shèng fù zhī shù

这句话大意是:以推主客胜负之术。

huáng dì yòu zhe shí liù shén lì tuī tài yī liù rén děng fǎ

这句话大意是:黄帝又著《十六神历》,推《太一》、《六壬》等法。

yòu shù liù jiǎ yīn yáng zhī dào zuò shèng fù wò jī zhī tú jí fǎ yào jué huáng dì bīng fǎ sān juǎn sòng wǔ chuán yún shén rén chū zhī

这句话大意是:又述六甲阴阳之道,作胜负握机之图及《法要诀黄帝兵法》三卷《宋武传》云:神人出之。

hé tú chū jūn jué chēng huáng dì de wáng mǔ bīng fú

这句话大意是:《河图出军诀》称黄帝得《王母兵符》。

yòu yǒu chū jūn dà shuài nián mìng lì chéng gè yī juàn tài yī bīng lì yī juàn huáng dì chū jūn xīn yòng jué yī shí èr juǎn huáng dì xià shì zhàn bīng qì liù juǎn cǐ shū zhì xià hòu shí chóng xiū zhī yě

这句话大意是:又有《出军大帅》、《年命立成》各一卷,《太一兵历》一卷,《黄帝出军新用诀》一十二卷,《黄帝夏氏占兵气》六卷,此书至夏后时重修之也。

huáng dì shí bā zhèn tú èr juǎn zhū gě liàng chóng xiū wèi bā zhèn zhī tú

这句话大意是:《黄帝十八阵图》二卷诸葛亮重修为八阵之图。

huáng dì wèn xuán nǚ zhī fǎ sān juǎn fēng hòu gū xū jué èr shí juǎn wù chéng zi xuán bīng zāi yì zhàn shí sì juǎn guǐ yú qū bīng fǎ sān juǎn tú yī juàn huò zuò guǐ gǔ qū

这句话大意是:《黄帝问玄女之法》三卷,《风后孤虚诀》二十卷,《务成子玄兵灾异占》十四卷,《鬼臾区兵法》三卷、图一卷或作《鬼谷区》。

shè bīng fǎ yǐ lái jiē qǐ yú huáng dì yì hòu lái zēng xiū yě

这句话大意是:设兵法以来,皆起于黄帝,亦后来增修也。

huáng dì yú shì nà wǔ yīn zhī cè yǐ shěn gōng zhàn zhī shì

这句话大意是:黄帝于是纳五音之策,以审攻战之事。

fù lǜ zhū hóu zài fá chī yóu yú jì zhōu

这句话大意是:复率诸侯再伐蚩尤于冀州。

chī yóu lǜ chī mèi wǎng liǎng qǐng fēng bó yǔ shī cóng tiān dà fēng ér lái mìng yìng lóng xù shuǐ yǐ gōng huáng dì

这句话大意是:蚩尤率魑魅魍魉,请风伯雨师,从天大风而来,命应龙蓄水以攻黄帝。

huáng dì qǐng fēng bó yǔ shī jí tiān xià nǚ ǎo yǐ zhǐ yǔ yú dōng huāng zhī de běi yú zhū shān lí tǔ qiāng bīng qū yìng lóng yǐ chù nán jí shā chī yóu yǔ kuā fù

这句话大意是:黄帝请风伯雨师及天下女袄,以止雨于东荒之地,北隅诸山,黎土羌兵,驱应龙以处南极,杀蚩尤与夸父。

bù dé fù shàng gù qí xià hàn suǒ jū jiē bù yǔ

这句话大意是:不得复上,故其下旱,所居皆不雨。

chī yóu nǎi bài yú gù quán suì shā zhī yú zhōng jì qí de yīn míng jué pèi zhī yě zài guī zhōu yě

这句话大意是:蚩尤乃败于顾泉,遂杀之于中冀,其地因名绝辔之野在妫州也。

jì qín shā chī yóu nǎi qiān qí shù lèi shàn zhě yú zōu tú zhī xiāng qí è zhě yǐ mù xiè zhī

这句话大意是:既擒杀蚩尤,乃迁其庶类善者于邹屠之乡,其恶者以木械之。

dì lìng huà chī yóu zhī xíng yú qí shàng yǐ yàn xié mèi míng chī yóu qí

这句话大意是:帝令画蚩尤之形于旗上,以厌邪魅,名蚩尤旗。

shā chī yóu yú lí shān zhī qiū dōng huāng zhī běi yú yě

这句话大意是:杀蚩尤于黎山之丘东荒之北隅也。

zhì xiè yú dà huāng zhī zhōng sòng shān zhī shàng qí xiè hòu huà wèi fēng mù zhī lín shān hǎi jīng yuē róng tiān shān yǒu fēng mù zhī lín chī yóu zhī zhì gù suǒ huà yě

这句话大意是:掷械于大荒之中,宋山之上,其械后化为枫木之林《山海经》曰:融天山有枫木之林,蚩尤之桎梏所化也。

suǒ shā chī yóu shēn shǒu yì chù dì mǐn zhī lìng zàng qí shǒu zhǒng yú shòu zhāng xiàn míng zài yùn zhōu zhǒng gāo qī chǐ tǔ rén cháng yǐ shí yuè sì zhī zé chì qì rú jiàng jiàn wèi zhī chī yóu qí

这句话大意是:所杀蚩尤,身首异处,帝闵之,令葬其首冢于寿张县名,在郓州,冢高七尺,土人常以十月祀之,则赤气如绛见,谓之蚩尤旗。

qí jiān lǚ zhǒng zài shān yáng xiàn míng zài chǔ zhōu jiān lǚ fǔ cáng yě

这句话大意是:其肩膂冢在山阳县名,在楚州,肩膂,府藏也。

qí bì zhǒng zài jù lù xíng zhōu jù lù xiàn yě

这句话大意是:其髀冢在钜鹿邢州钜鹿县也。

shōu de chī yóu bīng shū xíng jūn mì shù yī juàn chī yóu bīng fǎ èr juǎn

这句话大意是:收得蚩尤《兵书行军秘术》一卷,《蚩尤兵法》二卷。

huáng dì dōu yú zhuō lù chéng shàng gǔ jùn zhuō zhōu dì míng dú lù yòu yuē zhuó lù shēng chuán jì wù yě

这句话大意是:黄帝都于涿鹿城上谷郡涿州,地名独鹿,又曰浊鹿,声传记误也。

huáng dì yòu yǔ yú gāng zhēng tiān xià yú gāng shì shén nóng dì zhī hòu gù zhēng zhī

这句话大意是:黄帝又与榆冈争天下,榆冈恃神农帝之后,故争之。

huáng dì shǐ yǐ diāo hé yīng zhān yī yún sǔn zhī yǔ wèi qí zhì liù diǎn yuē jīn jùn yí qí yě

这句话大意是:黄帝始以雕鹖鹰鹯,一云隼之羽,为旗帜《六典》曰:今鵕鸃旗也。

yǐ xióng ba xì hǔ wèi qián qū zhàn yú bǎn quán zhī yě dì míng zài shàng gǔ jùn jīn guī zhōu yě

这句话大意是:以熊罢郤虎为前驱,战于阪泉之野地名,在上谷郡,今妫州也。

sān zhàn ér hòu kè zhī

这句话大意是:三战而后克之。

dì yòu běi zhú xūn yù zhī róng jí xiōng nú yě

这句话大意是:帝又北逐獯鬻之戎即匈奴也。

zhū hóu yǒu bù cóng zhě dì jiē lǜ ér zhēng zhī

这句话大意是:诸侯有不从者,帝皆率而征之。

fán wǔ shí èr zhàn tiān xià dà dìng

这句话大意是:凡五十二战,天下大定。

dì yǐ fá pàn zhī gōng shǐ lìng qí bó zuò chē lè gǔ chuī wèi zhī xiāo náo gē yǐ wéi jūn zhī jǐng wèi

这句话大意是:帝以伐叛之功,始令岐伯作车乐鼓吹,谓之箫铙歌,以为军之警卫。

gǔ qǔ líng kuí hǒu diāo è zhēng shí zhuì yá zhuàng shì nù xuán yún zhū lù děng qū suǒ yǐ yáng wǔ dé yě wèi zhī kǎi gē liù diǎn yuē hàn shí zhāng qiān de zhī yú xī yù fán bā qū jūn yuè zhī yí yīn

这句话大意是:《?鼓曲》、《灵夔吼》、《雕鹗争》、《石坠崖》、《壮士怒》、《玄云》、《朱鹭》等曲,所以扬武德也,谓之凯歌《六典》曰:汉时张骞得之于西域,凡八曲,军乐之遗音。

xiāo jiā yě jīn náo rú líng ér wú shé yǒu bǐng zhí zhī yǐ zhǐ gǔ yě

这句话大意是:箫、笳也,金铙如铃而无舌,有柄,执之以止鼓也。

yú shì zhū hóu xián zūn xuān yuán wèi tiān zǐ

这句话大意是:于是诸侯咸尊轩辕为天子。

dì yǐ jǐ yǒu suì lì chéng shén nóng zhī hòu huǒ shēng tǔ dì yǐ tǔ dé chēng wáng tiān xià hào huáng dì

这句话大意是:帝以己酉岁立,承神农之后,火生土,帝以土德,称王天下,号黄帝。

wèi jū zhōng yāng lín zhì sì fāng

这句话大意是:位居中央,临制四方。

dì pò shān tōng dào wèi cháng níng jū

这句话大意是:帝破山通道,未尝宁居。

lìng fēng hòu fù shòu shū bó cháng hé jiàn dàn chū liú shā xī guī yīn pǔ xíng wàn lǐ ér yī xī fǎn zhuō lù zhī ā

这句话大意是:令风后负寿书,伯常荷剑,旦出流沙,夕归阴浦,行万里而一息,反涿鹿之阿。

dì yòu shì bǎi shén ér cháo zhī

这句话大意是:帝又试百神而朝之。

dì wèn fēng hòu yǔ yù zhī hé suǒ xiè

这句话大意是:帝问风后:“予欲知河所泄。

duì yuē hé fán yǒu wǔ jiē shǐ yú kūn lún zhī xū

这句话大意是:”对曰:“河凡有五,皆始于昆仑之墟。

huáng hé chū yú kūn lún shān dōng nán jiǎo xià jí qí yī yě

这句话大意是:黄河出于昆仑山东南脚下,即其一也。

yú sì hé shuō zài yú dōng fāng shuò shí zhōu jì

这句话大意是:”余四河,说在于东方朔《十洲记》。

dì lìng shù hài bù zì dōng jí zhì yú xī jí de wǔ yì shí xuǎn jiǔ qiān bā bǎi bā bù yī yún èr yì sān wàn sān qiān

这句话大意是:帝令竖亥步自东极,至于西极,得五亿十选九千八百八步一云二亿三万三千。

nán běi èr yì sān wàn yī qiān sān bǎi lǐ èr yì èr shí wàn

这句话大意是:南北二亿三万一千三百里二亿二十万。

shù hài zuǒ shǒu bǎ suàn yòu shǒu zhǐ qīng qiū běi dōng jǐn tài yuǎn xi qióng bīn guó dōng xī dé èr wàn bā qiān lǐ nán běi dé èr wàn liù qiān lǐ wàn lǐ yuē xuǎn

这句话大意是:竖亥左手把算,右手指青丘北,东尽泰远,西穷邠国,东西得二万八千里,南北得二万六千里万里曰选。

shén nóng shí dōng xī jiǔ qiān wàn lǐ nán běi bā qiān wàn lǐ yú sì hǎi zhī wài

这句话大意是:神农时东西九千万里,南北八千万里,逾四海之外。

wéi zhāo zhù hàn shū bù xìn cǐ kuò yuǎn yú hǎi wài

这句话大意是:韦昭注《汉书》,不信此阔远于海外。

chén zàn jù dào shū shén nóng chéng lóng yóu yuǎn yě huáng dì chéng mǎ yǐ lǐ tǔ jìng zhǐ sì hǎi nèi yě

这句话大意是:臣瓒据道书,神农乘龙游远也,黄帝乘马以理土境,只四海内也。

huái nán zǐ yún běi jí zhì yú nán jí èr yì sān wàn sān qiān wǔ bǎi qī shí lǐ yě

这句话大意是:《淮南子》云:北极至于南极,二亿三万三千五百七十里也。

huái nán wáng xué dào cǐ yán jué yuǎn yì jù dào shū yě

这句话大意是:淮南王学道,此言绝远,亦据道书也。

huáng dì shǐ huà yě fēn zhōu lìng bǎi jùn dà chén shòu dé jiào zhě xiān liè guī yù yú lán pú xí shàng shǐ chōng zá bǎo wèi xiè yǐ chén yú zhī jiāo hé zhī wèi ní yǐ fēn tǔ bié zūn bēi zhī wèi yǔ huá róng zhī yì

这句话大意是:黄帝始画野分州,令百郡大臣授德教者,先列圭玉于兰蒲席上,使舂杂宝为屑,以沉榆之胶和之为泥,以分土别尊卑之位,与华戎之异。

wén chū fēng shàn jì

这句话大意是:文出《封禅记》。

dì páng xíng tiān xià de bǎi lǐ zhī guó zhě wàn qū

这句话大意是:帝旁行天下,得百里之国者万区。

jīn zhī xiàn yì zhě yě

这句话大意是:今之县邑者也。

suǒ wèi shǒu chū shù wù wàn guó xián níng

这句话大意是:所谓“首出庶物,万国咸宁。

yǒu qīng wū zǐ néng xiāng dì lǐ dì wèn zhī yǐ zhì jīng

这句话大意是:”有青乌子能相地理,帝问之以制经。

dì yòu wèn de lǎo shuō wǔ fāng zhī lì hài

这句话大意是:帝又问地老,说五方之利害。

shí yǒu ruì cǎo shēng dì tíng míng qū yì nìng rén rù zé zhǐ zhī shì yǐ nìng rén bù gǎn jìn

这句话大意是:时有瑞草生帝庭,名屈轶,佞人入则指之,是以佞人不敢进。

shí wài guó yǒu yǐ shén shòu lái jìn míng xiè zhì rú lù yī jiǎo

这句话大意是:时外国有以神兽来进,名獬豸,如鹿,一角。

zhì yú cháo bù yí zhī chén shòu jí chù zhī

这句话大意是:置于朝,不宜之臣,兽即触之。

dì wèn shí hé wù

这句话大意是:帝问食何物?

duì yuē chūn xià chù shuǐ zé qiū dōng chù sōng zhú

这句话大意是:对曰:春夏处水泽,秋冬处松竹。

cǐ shòu liǎng mù shì xióng

这句话大意是:此兽两目似熊。

róng chéng zǐ yǒu dào zhī lǜ zhě nǚ wā zhī hòu

这句话大意是:容成子,有道,知律者,女娲之后。

chū wèi huáng dì zào lǜ lì yuán qǐ xīn mǎo zhì cǐ shí zào shēng yǐ xiàng fèng míng

这句话大意是:初为黄帝造律历,元起辛卯,至此时造笙以象凤鸣。

sù nǚ yú guǎng dōu lái jiào dì yǐ gǔ wǔ shí xián sè gǔ shǐ kǎo yuē qín zé fēi yě

这句话大意是:素女于广都来,教帝以鼓五十弦瑟《古史考》曰琴则非也。

huáng dì sǔn zhī wèi èr shí wǔ xián qí sè zhǎng qī chǐ èr cùn

这句话大意是:黄帝损之为二十五弦,其瑟长七尺二寸。

fú xī zhì qín nǚ wā hé zhī

这句话大意是:伏羲置琴,女娲和之。

huáng dì zhī qín míng hào zhōng zuò qīng jiǎo zhī nòng

这句话大意是:黄帝之琴名号钟,作清角之弄。

dì shǐ zhì qī qíng xíng shí yì zhī jiào

这句话大意是:帝始制七情,行十义之教。

qī qíng zhě xǐ nù āi lè jù è yù qī qíng yě

这句话大意是:七情者,喜、怒、哀、乐、惧、恶、欲七情也。

shí yì zhě jūn rén chén zhōng fù cí zi xiào xiōng liáng dì tì fu yì fù tīng zhǎng huì yòu shùn shí yì yě

这句话大意是:十义者,君仁、臣忠、父慈、子孝、兄良、弟悌、夫义、妇听、长惠、幼顺,十义也。

dì zhì lǐ zuò yuè zhī shǐ yě

这句话大意是:帝制礼作乐之始也。

huáng dì shū shuō dōng hǎi yǒu dù suǒ shān huò yuē dù shuò shān wěi hū yě cǐ shān jiān yǐ zhú suǒ xuán ér dù yě

这句话大意是:《黄帝书》说东海有度索山,或曰度朔山,伪呼也此山间以竹索悬而度也。

shān yǒu shén tú yù lǜ shén néng yù xiōng guǐ wèi bǎi xìng chú huàn zhì qū nuó zhī lǐ yǐ xiàng zhī

这句话大意是:山有神荼、郁垒,神能御凶鬼,为百姓除患,制驱傩之礼以象之。

dì yǐ róng chéng zǐ wéi lè shī dì zuò yún mén dà juàn xián chí zhī lè

这句话大意是:帝以容成子为乐师,帝作《云门》、《大卷》、《咸池》之乐。

nǎi zhāng lè yú dòng tíng zhī yě

这句话大意是:乃张乐于洞庭之野。

běi mén chéng yuē qí zòu yě yīn yáng yǐ zhī hé rì yuè yǐ zhī míng hé fēng sú yě táng zhì dé èr nián dòng tíng cè yǒu rén chuān de de gǔ zhōng yǒu gǔ zhuàn wén huáng dì shí yuè qì yě

这句话大意是:北门成曰:其奏也,阴阳以之和,日月以之明,和风俗也唐至德二年,洞庭侧有人穿地得古钟,有古篆文,黄帝时乐器也。

yǒng tài èr nián bā líng lìng kāng tōng zhōng dé cǎi yào rén shí jì dé yú dòng tíng xiāng cǎi yào de gǔ zhōng shàng yǒu zhuàn

这句话大意是:永泰二年,巴陵令康通中得采药人石季德,于洞庭乡采药,得古钟,上有篆。

yuè zhōu cì shǐ li è jìn zhī

这句话大意是:岳州刺史李萼进之。

kě míng zhuāng zi suǒ wèi huáng dì yú dòng tíng zhāng lè chéng bù wàng zhě yě

这句话大意是:可明《庄子》所谓黄帝于洞庭张乐,诚不妄者也。

huáng dì jiāng huì shén líng yú xī shān zhī shàng nǎi jià xiàng chē liù jiāo lóng bì fāng bìng xiá chī yóu jū qián chī yóu qí yě

这句话大意是:黄帝将会神灵于西山之上,乃驾象车六交龙,毕方并辖,蚩尤居前蚩尤旗也。

fēng bó jìn sǎo yǔ shī sǎ dào fèng huáng fù shàng nǎi dào shān dà hé guǐ shén

这句话大意是:风伯进扫,雨师洒道,凤凰复上,乃到山大合鬼神。

dì yǐ hào zhōng zhī qín zòu qīng jiǎo zhī yīn shī kuàng shàn yú qín jìn píng gōng qiáng qǐng zòu jiǎo nòng shī kuàng bù dé yǐ yī zòu yún cóng xī běi qǐ zài zòu dà fēng qǐ dà yǔ zuò píng gōng jù ér chéng jí yān

现代白话:帝以号钟之琴,奏清角之音师旷善于琴,晋平公强请奏角弄,师旷不得已,一奏云从西北起,再奏大风起、大雨作,平公惧而成疾呢。

wèi kūn lún shān zhī líng fēng zhì fēng dà zhī jì yǐ zhào hòu dài sī fēng shàn zhī lǐ yě

这句话大意是:谓昆仑山之灵封,致丰大之祭,以诏后代,斯封禅之礼也。

yú shí kūn lún shān běi yù shān zhī shén rén yě

这句话大意是:于时昆仑山北玉山之神人也。

xī wáng mǔ tài yīn zhī jīng tiān dì zhī nǚ yě

这句话大意是:西王母太阴之精,天帝之女也。

rén shēn hǔ shǒu shān hǎi jīng yuē hǔ yán yī yún hǔ sè

这句话大意是:人身虎首《山海经》曰虎颜,一云虎色。

bào wěi péng tóu dài shèng hào rán bái shǒu shàn xiào shí chéng jīn tái ér xué jū zuò yú shǎo guǎng zhī shān yǒu sān qīng niǎo cháng qǔ shí cǐ shén rén xī wáng mǔ yě

这句话大意是:豹尾,蓬头戴胜,颢然白首,善啸,石城金台而穴居,坐于少广之山,有三青鸟常取食,此神人西王母也。

mù huáng dì zhī dé chéng bái lù lái xiàn bái yù huán

这句话大意是:慕黄帝之德,乘白鹿来献白玉环。

yòu yǒu shén rén zì nán lái chéng bái lù xiàn chàng dì dé zhì de jù chàng nǎi chū

这句话大意是:又有神人自南来,乘白鹿献鬯,帝德至地,秬鬯乃出。

huáng dì xí lè yǐ wǔ zhòng shén yòu gǎn xuán hè èr bā xiáng wǔ zuǒ yòu

这句话大意是:黄帝习乐以舞众神,又感玄鹤二八翔舞左右。

dì yú xī shān cháng mù guǒ wèi rú li zhuàng rú táng huá chì wú hé yīn míng shā táng shí zhī yù shuǐ bù ruò

这句话大意是:帝于西山尝木果,味如李,状如棠华,赤无核,因名沙棠,食之御水不溺。

dì lì tái yú wò rén guó xī wáng mǔ zhī shān míng xuān yuán tái

这句话大意是:帝立台于沃人国西王母之山,名轩辕台。

dì nǎi xiū yú míng bó zhī qiū kūn lún zhī xū

这句话大意是:帝乃休于冥伯之丘,昆仑之墟。

dì yóu huá xū guó cǐ guó shén xiān guó yě fú xī shēng yú cǐ guó fú xī mǔ cǐ guó rén dì wǎng tiān dú guó jū zhī yīn míng xuān yuán guó hòu lái yuē tiān zhú qù cháng ān yī wàn èr qiān lǐ gǔ shǐ kǎo yuē zài hǎi wài wàng yě

这句话大意是:帝游华胥国,此国神仙国也伏羲生于此国,伏羲母此国人,帝往天毒国居之,因名轩辕国后来曰天竺,去长安一万二千里,《古史考》曰在海外,妄也。

dì yòu xi zhì qióng shān nǚ zǐ guó běi yòu fù yóu yì yú kūn lún gōng chì shuǐ běi jí nán wàng hái guī ér yí qí xuán zhū

这句话大意是:帝又西至穷山女子国,北又复游逸于昆仑宫赤水北,及南望还归而遗其玄珠。

shǐ míng mù rén lí lóu qiú zhī bù dé

这句话大意是:使明目人离娄求之,不得;。

shǐ wǎng xiàng qiú ér de zhī

这句话大意是:使罔象求而得之。

hòu wèi méng shì zhī nǚ qí xiāng shì qiè qí xuán zhū chén hǎi qù wèi shén xuán zhū yù dào méng shì nǚ de zhī wèi shuǐ shén

这句话大意是:后为蒙氏之女奇相氏窃其玄珠,沉海去为神玄珠喻道,蒙氏女得之为水神。

dì xún shòu dōng zhì hǎi dēng huán shān yú hǎi bīn de bái zé shén shòu néng yán dá yú wàn wù zhī qíng

这句话大意是:帝巡狩东至海,登桓山,于海滨得白泽神兽,能言,达于万物之情。

yīn wèn tiān xià guǐ shén zhī shì zì gǔ jīng qì wèi wù yóu hún wèi biàn zhě fán wàn yī qiān wǔ bǎi èr shí zhǒng bái zé yán zhī dì lìng yǐ tú xiě zhī yǐ shì tiān xià dì nǎi zuò zhù yá zhī wén yǐ zhù zhī

这句话大意是:因问天下鬼神之事,自古精气为物,游魂为变者,凡万一千五百二十种,白泽言之,帝令以图写之以示天下,帝乃作《祝邪之文》以祝之。

dì zhōu yóu xíng shí yuán fēi léi zǔ sǐ yú dào dì jì zhī yǐ wéi zǔ shén

这句话大意是:帝周游行时,元妃嫘祖死于道,帝祭之以为祖神。

lìng cì fēi mó mǔ jiān hù yú dào yǐ shí jì zhī yīn yǐ mó mǔ wèi fāng xiāng shì xiàng qí fāng yě yǐ hù sàng yì yuē fáng sàng shì

这句话大意是:令次妃嫫母监护于道,以时祭之,因以嫫母为方相氏向其方也,以护丧,亦曰防丧氏。

jīn rén jiāng xíng shè jiǔ shí xiān jì dào wèi zhī zǔ jiàn

这句话大意是:今人将行,设酒食先祭道,谓之祖饯。

zǔ sòng yě

这句话大意是:祖,送也。

yán shī gǔ zhù hàn shū yún huáng dì zi wéi dào shén guāi wàng yě

这句话大意是:颜师古注《汉书》云黄帝子为道神,乖妄也。

cuī shí sì mín yuè lìng fù yuē huáng dì zhī zǐ yì wàng yě

这句话大意是:崔实《四民月令》复曰黄帝之子,亦妄也。

jiē bù dé shěn xiáng zǔ léi zǔ zhī yì yě

这句话大意是:皆不得审详祖嫘祖之义也。

huáng dì yǐ tiān xià dà dìng fú ruì bìng zhēn nǎi dēng fēng tài shān chán yú tíng tíng shān tài shān xià xiǎo shān yě

这句话大意是:黄帝以天下大定,符瑞并臻,乃登封太山,禅于亭亭山泰山下小山也。

yòu chán yú jǐ jǐ shān lè gōng yú qiáo yuè zuò xià zhì yǐ jì yán dì

这句话大意是:又禅于几几山,勒功于乔岳,作下畤以祭炎帝。

yǐ guān tiān wén chá dì lǐ jià gōng shì zhì yī fú hòu qì lǜ zào bǎi gōng zhī dé gù tiān shòu yú fú fǔ yuè huá gài yǔ yí

这句话大意是:以观天文、察地理、驾宫室、制衣服、候气律、造百工之德,故天授舆服、斧钺、华盖、羽仪。

tiān shén zhī qiū huáng dì zhe xuān yú zhī míng

这句话大意是:天神之丘,黄帝著《轩舆之铭》。

dì yǐ shì zhōu bì jí tuī lǜ dìng xìng kǒng zǐ jīng fáng jiē xíng cǐ shì

这句话大意是:帝以事周毕,即推律定姓孔子京房皆行此事。

jì zhōng zhēn shēng

这句话大意是:纪钟甄声。

dì zhī sì fēi léi zǔ mó mǔ fèi xiū nǚ jié shì yě

这句话大意是:帝之四妃嫘祖、嫫母、费修、女节是也。

shēng èr shí wǔ zǐ de xìng zhě shí èr rén yī yún shí sān rén jī yǒu qí sì téng zhēn rèn gǒu xī jí xuán yī shǐ jì yún liù shí yī xìng wéi lí xuān èr xìng bù tóng

这句话大意是:生二十五子,得姓者十二人一云十三人,姬、酉、祈、巳、滕、箴、任、苟、僖、诘、旋、依《史记》云六十一姓,惟厘、嬛二姓不同。

suǒ yún huáng dì xìng gōng sūn zhě shí bā dài hé yī qiān wǔ bǎi nián qí shí èr xìng shí sān dài hé yī qiān qī shí èr nián

这句话大意是:所云黄帝姓公孙者十八代,合一千五百年,其十二姓十三代,合一千七十二年。

shǐ yòu yún shí èr xìng dé bó bù jì lù yì bù kě yě

这句话大意是:《史》又云:“十二姓德薄不记录,”亦不可也。

jī qí téng rèn xī jí jiē yǒu dé yǒu míng zhě yě

这句话大意是:姬、祁、滕、任、僖、诘皆有德有名者也。

suǒ yún huáng dì xìng gōng sūn suī gǔ shǐ xiāng chuán lǐ zhōng bù tōng

这句话大意是:所云黄帝姓公孙,虽古史相传,理终不通。

qiě huáng dì shēng yú yǒu xióng cháng yú jī shuǐ zhī hé yǐ jī wèi xìng

这句话大意是:且黄帝生于有熊,长于姬水,只合以姬为姓。

zhì zhōu wǔ wáng chēng huáng dì shí jiǔ dài sūn jī xìng zhī hòu jí huáng dì jī xìng fēi gōng sūn yě

这句话大意是:至周武王称黄帝十九代孙,姬姓之后,即黄帝姬姓,非公孙也。

qiě zhōu zhì wǔ děng zhū hóu yǐ gōng hóu bǎi zǐ nán hòu zhū hóu zǐ sūn duō chēng gōng sūn yán gōng zhī zǐ sūn yě

这句话大意是:且周置五等诸侯,以公侯伯子男,后诸侯子孙多称公孙,言公之子孙也。

gù lián gōng zǐ wèi xìng zhě qiě yǒu bā shí wǔ shì jiē fēi huáng dì shí rén

这句话大意是:故连公子为姓者,且有八十五氏,皆非黄帝时人。

huáng dì jiǔ zǐ gè fēng yī guó pān ān rén shī yán zhī wèi zhī qí yuán

这句话大意是:黄帝九子,各封一国潘安仁诗言之,未知其源。

yuán fēi léi zǔ shēng èr zi xuán xiāo chāng yì bìng bù jū dì wèi

这句话大意是:元妃嫘祖生二子,玄嚣、昌意,并不居帝位。

xuán xiāo dé dào wèi běi fāng shuǐ shén

这句话大意是:玄嚣得道,为北方水神。

chāng yì qǔ shǔ shān shì zhī nǚ shēng zhuān xū jū dì wèi jí huáng dì dí sūn yě hào gāo yáng shì

这句话大意是:昌意娶蜀山氏之女,生颛顼,居帝位,即黄帝嫡孙也,号高阳氏。

zhì zì qīng yáng jí dì wèi hào jīn tiān shì huáng dì zhī xiǎo zi yě

这句话大意是:挚字青阳,即帝位,号金天氏,黄帝之小子也。

shǎo hào hòu yǒu zi qī rén zhuān xū shí yǐ qí yī zi yǒu dé yè gāo yáng dì cì xìng màn shì yú bù wén

这句话大意是:少昊后有子七人,颛顼时,以其一子有德业,高阳帝赐姓曼氏,余不闻。

huáng dì yǐ tiān xià jì lǐ wù yòng jù bèi nǎi xún zhēn fǎng yǐn wèn dào qiú xiān jì huò cháng shēng jiǔ shì suǒ wèi xiān lǐ dài ér hòu dēng xiān zhě yě

这句话大意是:黄帝以天下既理,物用具备,乃寻真访隐,问道求仙,冀获长生久视,所谓先理代而后登仙者也。

shí yǒu nìng zi wèi táo zhèng yǒu shén rén guò jiào huǒ fǎ chū wǔ sè yān néng suí zhī shàng xià dào chéng xiān qù wǎng liú shā zhī suǒ shí fēi yú zàn sǐ èr bǎi suì gēng shēng zuò shā tóu sòng yuē qīng qú zhuó shuò qiān zǎi shū wàn líng zàn sǐ ěr fēi yú

这句话大意是:时有宁子为陶正,有神人过,教火法,出五色烟,能随之上下,道成仙去,往流沙之所,食飞鱼,暂死,二百岁更生,作《沙头颂》曰:“青蕖灼烁千载舒,万龄暂死饵飞鱼。

yǒu wù guāng zi zhě shēn cháng bā chǐ qī cùn shén xiān zhě yě zhì xià shí ěr yào yǎng xìng gǔ qín yǒu dào shòu yǒng zhě

这句话大意是:”有务光子者,身长八尺七寸,神仙者也至夏时,饵药养性鼓琴,有道寿永者。

yǒu chì jiǎng zi yú bù shí wǔ gǔ dàn bǎi huā ér cháng nián yáo shí wéi mù gōng néng suí fēng shàng xià jí yǐ èr qiān suì yǐ

现代白话:有赤蒋子舆,不食五谷,啖百花而长年尧时为木工,能随风上下,即已二千岁了。

yǒu róng chéng gōng shàn bǔ dǎo zhī shù shǒu shēng yǎng qì gǔ shén bù sǐ néng shǐ bái fà fù hēi chǐ luò fù shēng

这句话大意是:有容成公善补导之术,守生养气,谷神不死,能使白发复黑,齿落复生。

huáng dì mù qí dào nǎi zào wǔ chéng shí èr lóu yǐ hou shén rén

这句话大意是:黄帝慕其道,乃造五城十二楼以候神人。

jí fǎng dào yóu huà shān shǒu shān dōng zhī tài shān shí zhì guài wù ér yǔ shén xiān tōng

这句话大意是:即访道游华山、首山,东之太山,时致怪物,而与神仙通。

jiē shén rén yú péng lái huí nǎi jiē wàn líng yú míng tíng jīng zhào zhòng shān gān quán hán mén gǔ kǒu zài cháng ān běi gān quán yún yáng

这句话大意是:接神人于蓬莱,回乃接万灵于明庭、京兆、仲山、甘泉、寒门、谷口在长安北,甘泉,云阳。

huáng dì yú shì jì tiān yuán qiū jiāng qiú zhì dào jí shī shì jiǔ yuán zi yǐ dì huáng yuán nián zhēng yuè shàng yín rì zhāi yú shǒu shān zài hé dōng pú bǎn xiàn

这句话大意是:黄帝于是祭天圆丘,将求至道,即师事九元子,以地皇元年正月上寅日斋于首山在河东蒲坂县。

fù zhōu yóu yǐ fǎng zhēn dào

这句话大意是:复周游以访真道。

lìng fāng míng wèi yù chāng yǔ cān chéng zhāng ruò miù yí dào yān miù yīn xí yí shū shì qiè huò zuò míng

现代白话:令方明为御,昌宇骖乘,张若谬扅道呢谬音习,扅,舒氏切,或作明。

kūn hūn huá jī cóng chē ér zhì xiāng chéng zhī yě qī shèng jù mí jiàn mù mǎ tóng zǐ huáng dì wèn yuē wèi tiān xià ruò hé

这句话大意是:昆阍、滑稽从车,而至襄城之野,七圣俱迷,见牧马童子,黄帝问曰:为天下若何?

xiǎo tóng yuē lǐ tiān xià hé yì mù mǎ

这句话大意是:小童曰:理天下何异牧马?

qù qí hài mǎ ér yǐ

这句话大意是:去其害马而已。

huáng dì chēng tiān shī ér tuì

这句话大意是:黄帝称天师而退。

zhì yú yuán qiū qí guó yǒu bù sǐ shù shí qí zi yǔ yè rén jiē bù sǐ

这句话大意是:至于圜丘,其国有不死树,食其子与叶,人皆不死。

yǒu dān luán zhī quán yǐn zhī ér shòu

这句话大意是:有丹峦之泉,饮之而寿。

yǒu jù shé hài rén huáng dì yǐ xióng huáng què zhú zhī qí shé liú yī shí ér fǎn wài guó jì yún liú jiǔ nián yě

这句话大意是:有巨蛇害人,黄帝以雄黄却逐之,其蛇留一时而反《外国记》云,留九年也。

dì lìng sān zi xí fú zhī jiē shòu sān bǎi suì

这句话大意是:帝令三子习服之,皆寿三百岁。

běi dào hóng dī shàng jù cí shān zài yú yáng dí

这句话大意是:北到洪堤,上具茨山在于阳翟。

jiàn dà wěi jūn mì xiàn dà wěi shén yě

这句话大意是:见大隗君密县大隗神也。

yòu jiàn huáng gài tóng zǐ shòu shén zhī tú qī shí èr juǎn

这句话大意是:又见黄盖童子,受《神芝图》七十二卷。

shì zhōng dài jiàn zhōng huáng zi zhōng shòu jiǔ jiā zhī fāng yī yún zhì kōng tóng shān jiàn zhōng huáng zhēn rén qí fāng yuán zhōu yǒu kōng tóng zhī shān

这句话大意是:适中岱,见中黄子中,受《九茄之方》一云至崆峒山见中黄真人,其方原州有崆峒之山。

yīng shào yún zài lǒng yòu fēi yě

这句话大意是:应劭云:在陇右,非也。

dēng kōng tóng shān jiàn guǎng chéng zǐ wèn zhì dào sī mǎ biāo zhù zhuāng zi yún kōng tóng dāng dòu zhī shān yě

这句话大意是:登崆峒山,见广成子问至道司马彪注《庄子》云:“崆峒,当斗之山也。

yī fāng zài liáng guó yú chéng dōng sān shí lǐ shì yě

这句话大意是:一方在梁国虞城东三十里是也。

guǎng chéng zǐ bù dá

这句话大意是:广成子不答。

dì tuì sǔn tiān xià zhù tè shì jiè bái máo jiān jū sān yuè fāng wǎng zài wèn xiū shēn zhī dào nǎi shòu yǐ zì rán jīng yī juàn

这句话大意是:帝退,损天下,筑特室,藉白茅,间居三月,方往再问修身之道,乃授以《自然经》一卷。

huáng dì shě dì wáng zhī zūn tuō jiā tún zhī wén dēng jī shān zhì wáng wū shān kāi shí hán fā yù jí de jiǔ dǐng shén dān zhù jué

这句话大意是:黄帝舍帝王之尊,托猳豚之文,登鸡山,陟王屋山,开石函,发玉笈,得《九鼎神丹注诀》。

nán zhì jiāng dēng xióng xiāng shān xióng shān zài shào líng cháng shā yě xiāng shān zài cháng shā yì yáng xiàn

这句话大意是:南至江,登熊、湘山熊山在召陵长沙也,湘山在长沙益阳县。

wǎng tiān tái shān shòu jīn yè shén dān

这句话大意是:往天台山,受《金液神丹》。

dōng dào qīng qiū shān jiàn zǐ fǔ xiān shēng shòu sān huáng nèi wén dà zì bào pǔ zǐ yún yǒu èr shí juǎn yǐ hé zhào wàn shén

这句话大意是:东到青丘山,见紫府先生,受《三皇内文大字》《抱朴子》云:有二十卷,以劾召万神。

nán zhì wǔ zhī xuán jiàn dēng yuán lǒng yìn jiàn mù guān bǎi líng suǒ dēng jiàng cǎi ruò qián zhī zhī yī yún huā

这句话大意是:南至五芝玄涧,登圜垅荫,建木观,百灵所登,降采若干之芝一云花。

yǐn dān luán zhī shuǐ

这句话大意是:饮丹峦之水。

nán zhì qīng chéng shān lǐ yè zhōng huáng zhàng rén

这句话大意是:南至青城山,礼谒中黄丈人。

nǎi jiān dēng yún tái shān jiàn nìng xiān shēng shòu lóng jué jīng

这句话大意是:乃间登云台山,见宁先生,受《龙𫏋经》。

wèn zhēn yī zhī dào huáng rén yuē zi jì jū hǎi nèi fù yù qiú cháng shēng bū sǐ bù yì tān hu

现代白话:问真一之道,皇人曰:子既居海内,复欲求长生不死,不是也很贪吗!

pín xiāng fǎn fù ér fù shòu dào jí zhōng huáng zhēn rén huáng dì bài xiè qì dōng guò lú shān wèi shǐ zhě yǐ cì qīng chéng zhàng rén yě

这句话大意是:频相反复,而复受道,即中黄真人,黄帝拜谢讫,东过庐山,为使者以次青城丈人也。

lú shān shǐ zhě zhì bǐ yù shǐ zhǔ zǒng xiān guān zhī dào shì wǔ yuè jiān sī yě

这句话大意是:庐山使者秩比御史,主总仙官之道,是五岳监司也。

yòu fēng qián shān jūn wèi jiǔ tiān sī mìng zhǔ shēng sǐ zhī lù

这句话大意是:又封潜山君为九天司命,主生死之录。

huáng dì yǐ sì yuè jiē yǒu zuǒ mìng zhī shān ér nán yuè gū tè wú fǔ nǎi zhāng cí sān tiān tài shàng dào jūn mìng huò shān wèi chǔ jūn mìng qián shān wèi héng yuè zhī fù yǐ chéng zhī shí cān zhèng shì yǐ fǔ zuǒ zhī

这句话大意是:黄帝以四岳皆有佐命之山,而南岳孤特无辅,乃章词三天太上道君,命霍山为储君,命潜山为衡岳之副以成之,时参政事,以辅佐之。

dì nǎi zào shān gōng xiě xíng xiàng yǐ wéi wǔ yuè zhēn xíng zhī tú

这句话大意是:帝乃造山躬写形象,以为《五岳真形之图》。

huáng dì wǎng liàn shí yú jìn yún táng yú de liàn dān shí yǒu fēi hóng fēi zǐ zhī yún jiàn shì yuē jìn yún yīn míng jìn yún shān zài wù zhōu jīn huá xiàn yī yún yǒng kāng xiàn yě

这句话大意是:黄帝往练石于缙云堂,于地练丹,时有非红非紫之云见,是曰缙云,因名缙云山在婺州金华县,一云永康县也。

dì cáng bīng fǎ shèng fù zhī tú liù jiǎ yīn yáng zhī shū yú miáo shān yǔ huì jì gōng yú cǐ jí zhū hóu yīn míng kuài jī yě

这句话大意是:帝藏兵法胜负之图,六甲阴阳之书于苗山禹会计功于此集诸侯,因名会稽也。

huáng dì hé fú ruì yú fǔ shān dé bù sǐ zhī dào

这句话大意是:黄帝合符瑞于釜山,得不死之道。

fèng shì tài yī yuán jūn shòu yào jì xiū dào yǎng shēng zhī fǎ

这句话大意是:奉事太一元君,受要记,修道养生之法。

yú xuán nǚ sù nǚ shòu fáng zhōng zhī shù néng yù sān bǎi nǚ

这句话大意是:于玄女素女受房中之术,能御三百女。

xuán nǚ shòu dì rú yì shén fāng jí cáng zhī kōng tóng shān

这句话大意是:玄女授帝《如意神方》,即藏之崆峒山。

dì jīng tuī bù zhī shù yú shān jī lì mù zhe tǐ zhěn zhī jué yú qí bó léi gōng jiǎng zhàn hòu yú fēng hòu xiān shēng jiù shāng cán zhui jīn yě zhī shì gù néng mì yào qióng jìn dào zhēn yě

这句话大意是:帝精推步之术,于山稽、力牧著体诊之诀,于岐伯、雷公讲占候,于风后先生救伤残缀金冶之事,故能秘要,穷尽道真也。

huáng dì de xuán nǚ shòu yīn fú jīng yì néng nèi hé tiān jī wài hé rén shì

这句话大意是:黄帝得玄女授《阴符经》义,能内合天机,外合人事。

dì suǒ lǐ tiān xià nán jí jiāo zhǐ běi zhì yōu líng xi zhì liú shā dōng jí pán mù pán táo zài dù suǒ shān jù zài shān hǎi jīng yě

这句话大意是:帝所理天下,南及交趾,北至幽陵,西至流沙,东及蟠木蟠桃在度索山,具在《山海经》也。

dì yù qì tiān xià yuē wú wén zài yòu tiān xià bù wén lǐ tiān xià

现代白话:帝欲弃天下曰:我闻在宥天下,不闻理天下。

wǒ láo tiān xià jiǔ yǐ jiāng xī jià yú xuán pǔ yǐ fǎn wú zhēn yǐ kūn lún shān shàng yǒu xuán pǔ yě

现代白话:我劳天下久了,将息驾于玄圃,以返我真了昆仑山上有玄圃也。

huáng dì xiū xìng fēng shàn lǐ bì cǎi shǒu shān zhī tóng jiāng zhù jiǔ dǐng yú jīng shān zhī xià yǐ xiàng tài yī yú yōng zhōu guó zhōu hú chéng xiàn yǒu shí jì shù huáng dì zhù dǐng yú cǐ jiù yuē dǐng zhōu hóng nóng jùn dì lǐ zhì yún féng yì huái dé xiàn nán zhī jīng shān shì yě

这句话大意是:黄帝修兴封禅礼毕,采首山之铜,将铸九鼎于荆山之下,以象太一于雍州虢州湖城县有石记述黄帝铸鼎于此,旧曰鼎州弘农郡,《地理志》云,冯翊怀德县南之荆山是也。

shì dǐng shén zhì wén jīng yě zhī jí zhī xiōng zhī cún zhī wáng néng qīng néng zhòng néng xi néng xíng bù zhuó ér fèi bù jí zì mǎn zhōng shēng wǔ wèi zhēn shén wù yě

这句话大意是:是鼎神质文精也,知吉知凶,知存知亡,能轻能重,能息能行,不灼而沸,不汲自满,中生五味,真神物也。

huáng dì liàn jiǔ dǐng dān fú zhī

这句话大意是:黄帝炼九鼎丹服之。

dǎi zhì liàn dān chéng hòu yǐ fǎ chuán yú xuán zǐ cǐ dào zhì zhòng méng yǐ jiè zhī

这句话大意是:逮至炼丹成后,以法传于玄子,此道至重,盟以诫之。

dì yǐ zhōng jīng suǒ jì cáng yú jiǔ yí shān dōng hào wěi yǔ chéng yǐ wén yù fù yǐ pán shí

这句话大意是:帝以《中经》所纪,藏于九嶷山东,号委羽,承以文玉,覆以盘石。

qí shū jīn jiǎn yù zì huáng dì zhī yí chèn yě xià yǔ de zhī yì xiān huà qù

这句话大意是:其书金简玉字,黄帝之遗谶也夏禹得之,亦仙化去。

yòu yún cáng zhī yú kuài jī fù fǔ shān zhōng yě

这句话大意是:又云藏之于会稽覆釜山中也。

dì yòu yǐ suǒ pèi líng bǎo wǔ fú zhēn wén shū jīn jiǎn yī tòng fēng yú zhōng shān yī tòng cáng yú wǎn wěi zhī shān

这句话大意是:帝又以所佩《灵宝五符真文》书金简一通,封于钟山,一通藏于宛委之山。

dì cháng yǐ jīn zhù qì jiē yǒu míng tí shàng gǔ zhī zì yě yǐ jì nián yuè huò yǒu cí yě

这句话大意是:帝尝以金铸器,皆有名,题上古之字也,以记年月,或有祠也。

shí yǒu xūn fēng zhì shén rén jí chéng yàn dài zhī zhì jí liú guān jiàn pèi què yú dǐng hú jí jùn chù kūn tái zhī shàng lì guǎn qí xià kūn lún shān zhī xuān yuán tái yě

这句话大意是:时有薰风至,神人集,成厌代之志,即留冠剑珮舄于鼎湖极峻处昆台之上,立馆其下,昆仑山之轩辕台也。

shí yǒu mǎ shī huáng shàn yī mǎ yǒu tōng shén zhī miào sī

这句话大意是:时有马师皇善医马,有通神之妙思。

yǒu lóng xià yú tíng fú dì zhāng kǒu bì mù shī huáng shì zhī yuē cǐ lóng bìng qiú wǒ yī yě

这句话大意是:有龙下于庭,伏地张口闭目,师皇视之曰:此龙病求我医也。

shī huáng nǎi yǐn zhēn yú lóng kǒu shàng xià yǐ niú rǔ jiān gān cǎo guàn zhī

这句话大意是:师皇乃引针于龙口上下,以牛乳煎甘草灌之。

lóng bìng yù shī huáng chéng cǐ lóng xiān qù

这句话大意是:龙病愈,师皇乘此龙仙去。

huáng dì wén zhī zì zé rì bo yún hái zhái shēng xiān zhī rì de wù wǔ guǒ yǒu lóng lái

这句话大意是:黄帝闻之,自择日卜云,还宅升仙之日,得戊午,果有龙来。

chuí hú rán xià yíng huáng dì nǎi chéng lóng yǔ yǒu rén wú wéi zǐ jí chén liáo děng cóng shàng qī shí èr rén tóng qù

这句话大意是:垂胡髯下迎,黄帝乃乘龙与友人无为子及臣僚等从上,七十二人同去。

xiǎo chén bù dé shàng zhě jiāng lóng rán bá zhuì rán jí dì zhī gōng xiǎo chén bào qí gōng yǔ lóng rán ér hào qì gōng yīn yuē wū hào zhù dǐng zhī de hòu yuē dǐng hú zhì zhōu wáng shí fēng guó shū yú cǐ yīn míng yuē hào zhōu gǔ yuē dǐng zhōu yú hàn yuē hú chéng xiàn yě

这句话大意是:小臣不得上者,将龙髯拔坠髯及帝之弓,小臣抱其弓与龙髯而号泣,弓因曰乌号,铸鼎之地后曰鼎湖至周王时封虢叔于此,因名曰号州,古曰鼎州,于汉曰湖城县也。

qí hòu yǒu chén zuǒ chè xuē mù wèi huáng dì xiàng lǜ zhū hóu cháo fèng zhī

这句话大意是:其后有臣左彻削木为黄帝象,率诸侯朝奉之。

chén liáo zhuī mù mǐ suǒ cuò sī huò qǔ jǐ zhàng lì miào ér jì huò qǔ yì guān zhì mù ér shǒu shì yǐ yǒu qiáo shān zhī zhǒng zài shàng gǔ jùn zhōu yáng xiàn

这句话大意是:臣僚追慕,靡所措思,或取几杖立庙而祭,或取衣冠置墓而守,是以有乔山之冢在上谷郡周阳县。

yòu fū shī xiàn yǒu huáng dì cí sì suǒ fāng zhōu qiáo shān huáng dì zhǒng zài yān

现代白话:又肤施县有黄帝祠四所,邡州乔山,黄帝冢在呢。

huáng dì céng yóu chù jiē yǒu cí wǔ bǎi nián hòu qiáo shān mù bēng wéi jiàn yǔ chì què zài yān yī dàn yì shī jīng shān jì lóng shǒu jì jù zǎi zhī yě

现代白话:黄帝曾游处皆有祠,五百年后,乔山墓崩,惟剑与赤舄在呢,一旦亦失《荆山记》、《龙首记》具载之也。

huáng dì jū dài zǒng bǎi yī shí yī nián zài wèi yī bǎi nián

这句话大意是:黄帝居代总百一十一年,在位一百年。

zì shàng xiān hòu shēng tiān wèi tài yī jūn qí shén wèi xuān yuán zhī sù zài nán gōng

这句话大意是:自上仙后,升天为太一君,其神为轩辕之宿,在南宫。

huáng lóng zhī tǐ xiàng huǒ tǐ jì tiān shén xuān yuán xīng yī yě

这句话大意是:黄龙之体象火体,祭天神,轩辕星一也。

hòu lái xiǎng zhī liè wéi wǔ dì zhī zhōng fāng jūn yě yǐ pèi tiān

这句话大意是:后来享之,列为五帝之中方君也,以配天。

huáng dì tǔ dé jū zhōng yāng zhī wèi yǐ zhǔ sì fāng dōng fāng qīng dì tài hào nán fāng chì dì shén nóng xī fāng bái dì shǎo hào běi fāng hēi dì zhuān xū

这句话大意是:黄帝土德,居中央之位,以主四方东方青帝太昊,南方赤帝神农,西方白帝少昊,北方黑帝颛顼。

yǐ zhèn xīng pèi wèi zi míng shū niǔ zhī shén wèi zuǒ pèi xiǎng yú huáng dì

这句话大意是:以镇星配为子,名枢纽之神,为佐配享于黄帝。

dì zhī zǐ chāng yì jū ruò shuǐ

这句话大意是:帝之子昌意居弱水。

chāng yì dì shǎo hào dì fēi nǚ jié suǒ shēng yě

这句话大意是:昌意弟少昊,帝妃女节所生也。

dì zhī nǚ ruò yú dōng hǎi huà wèi niǎo míng jīng wèi cháng xián xī shān mù shí yǐ yīn dōng hǎi

这句话大意是:帝之女溺于东海,化为鸟,名精卫,常衔西山木石以堙东海。

shǎo hào míng zhì zì qīng yáng jí dì wèi hào jīn tiān shì huáng dì zhī zǐ yě

这句话大意是:少昊名挚,字青阳,即帝位,号金天氏,黄帝之子也。

zhuān xū gāo yáng shì huáng dì zhī sūn yě gè yǒu shèng dé zài wèi qī shí bā nián zhōng mǔ shǔ shān shì suǒ shēng dōu shāng qiū

这句话大意是:颛顼高阳氏,黄帝之孙也,各有圣德,在位七十八年终,母蜀山氏所生都商丘。

pú yáng yú qiáng huáng dì zhī yìn bù jū dì wèi yǔ zhuān xū jù dé dào jū běi fāng wèi shuǐ shén zhuān xū yǐ lái yǐ suǒ diǎn zhī de wèi míng hào

这句话大意是:濮阳禺强,黄帝之胤,不居帝位,与颛顼俱得道,居北方为水神颛顼已来,以所典之地为名号。

dì kù gāo xīn shì huáng dì zhī sūn jiǎo jí shēng gāo xīn yě dì kù gāo xīn shén líng zì yán qí míng dōu yǎn shī bó zhōu hé nán

这句话大意是:帝喾高辛氏,黄帝之孙𫊸极生高辛也,帝喾高辛神灵,自言其名,都偃师亳州,河南。

zài wèi qī shí nián shòu yī bǎi wǔ suì

这句话大意是:在位七十年,寿一百五岁。

dì yáo táo táng shì huáng dì zhī xuán sūn yě

这句话大意是:帝尧陶唐氏,黄帝之玄孙也。

xìng yī qí míng fàng xūn xìng yú dìng táo yǐ táng hóu wèi dì jì yīn dìng táo yòu yún dìng zhōu táng xiàn

这句话大意是:姓伊祁,名放勋,兴于定陶,以唐侯为帝济阴定陶,又云定州唐县。

dōu yú píng yáng jùn zài jìn zhōu

这句话大意是:都于平阳郡在晋州。

zài wèi jiǔ shí bā nián yī bǎi yī shí bā suì

这句话大意是:在位九十八年,一百一十八岁。

shùn yǒu yú shì huáng dì bā dài sūn

这句话大意是:舜有虞氏,黄帝八代孙。

yǔ wèi xuán sūn yě

这句话大意是:禹为玄孙也。

àn dùn jiǎ kāi shān tú yuē yǔ dé dào xiān rén yě

这句话大意是:按《遁甲开山图》曰:禹得道仙人也。

gǔ yǒu dà yǔ nǚ wā shí jiǔ dài sūn dà yǔ shòu sān bǎi liù shí suì rù jiǔ yí shān xian fēi qù

这句话大意是:古有大禹,女娲十九代孙,大禹寿三百六十岁,入九嶷山,仙飞去。

hòu sān qiān liù bǎi suì yáo lǐ tiān xià hóng shuǐ jì shén rén mín diàn nì dà yǔ niàn zhī nǎi huà shēng yú shí niǔ shān

这句话大意是:后三千六百岁,尧理天下,洪水既甚,人民垫溺,大禹念之,乃化生于石纽山。

quán nǚ dí mù jí shuǐ de shí zǐ rú zhū ài ér tūn zhī yǒu shēn shí sì yuè shēng zi

这句话大意是:泉女狄暮汲水,得石子如珠,爱而吞之有娠,十四月生子。

jí zhǎng néng zhī quán yuán dài fù gǔn lǐ hóng shuǐ sān nián gōng chéng

这句话大意是:及长,能知泉源,代父鲧理洪水,三年功成。

yáo dì zhī qí gōng rú gǔ dà yǔ zhī shuǐ yuán nǎi cì hào yǔ

这句话大意是:尧帝知其功,如古大禹,知水源,乃赐号禹。

tuī zhī shì huáng dì xuán sūn wú yí yě

这句话大意是:推之,是黄帝玄孙无疑也。

yīn tāng huáng dì shí qī dài sūn huáng dì zi shǎo hào shēng jiǎo jí jiǎo jí shēng gāo xīn shí sì shì hòu jí tiān yī wèi yīn wáng shì yě

这句话大意是:殷汤,黄帝十七代孙黄帝子少昊生𫊸极,𫊸极生高辛,十四世后,即天一为殷王是也。

huáng dì zǐ sūn gè de xìng yú shì dì tuī lǜ dìng xìng zhě shí èr jù zài zhōng juàn

这句话大意是:黄帝子孙各得姓于事,帝推律定姓者十二具在中卷。

shǎo hào yǒu zǐ xìng màn zhuān xū jī xìng yǐ huáng dì jū jī shuǐ dì kù zi hòu jì jī xìng yě

这句话大意是:少昊有子姓曼,颛顼姬姓以黄帝居姬水,帝喾子后稷,姬姓也。

yáo xìng yī qí shùn xìng yáo yǔ xìng sì tāng xìng zi

这句话大意是:尧姓伊祁,舜姓姚,禹姓姒,汤姓子。

yòu zhāng shān xuān lù huáng kòu sòng lì bái xuē yú zī yī qí shēn tú huáng gōng tuō bá chāng yì shǎo zǐ fēng běi tǔ yǐ huáng dì tǔ dé huà sú yǐ tǔ wèi tuō yǐ jūn wèi bá nǎi yǐ tuō bá wèi xìng

这句话大意是:又张、邓、轩、路、黄、寇、宋、郦、白、薛、虞、资、伊、祁、申、屠、黄公、托拔昌意少子封北土,以黄帝土德化俗,以土为托,以君为拔,乃以托拔为姓。

huáng dì yǒu jiǔ zǐ gè fēng yī guó jù zài zhōng juàn

这句话大意是:黄帝有九子,各封一国具在中卷。

zǒng sān shí sān shì chū huáng dì zhī hòu

这句话大意是:总三十三氏,出黄帝之后。

huáng dì xiāng chéng fán yī qiān èr bǎi wǔ shí nián zì huáng dì jǐ yǒu suì zhì jīn

这句话大意是:黄帝相承凡一千二百五十年,自黄帝己酉岁至今。

Want to learn Chinese with visual scenes and structured paths?

Start Learning Chinese →