zhěng jiù zhī fǎ miào yòng zhě zhēn
这句话大意是:拯救之法,妙用者针。
jié bìng zhī gōng mò jié yú zhēn jiǔ
这句话大意是:劫病之功,莫捷于针灸。
gù sù wèn zhū shū wèi zhī shǒu zài huǎn hé biǎn huá jù yǐ cǐ chēng shén yī
这句话大意是:故《素问》诸书,为之首载,缓、和、扁、华,俱以此称神医。
gài yī zhēn zhōng xué bìng zhě yìng shǒu ér qǐ chéng yī jiā zhī suǒ xiān yě
这句话大意是:盖一针中穴,病者应手而起,诚医家之所先也。
jìn shì cǐ kē jǐ yú jué chuán liáng wèi kě tàn
这句话大意是:近世此科几于绝传,良为可叹!
jīng yún jū yú guǐ shén zhě bù kě yǔ yán zhì dé
这句话大意是:经云:『拘于鬼神者,不可与言至德;。
è yú biān shí zhě bù kě yǔ yán zhì qiǎo
这句话大意是:恶于砭石者,不可与言至巧。
cǐ zhī wèi yě
这句话大意是:』此之谓也。
yòu yǔ yún yī zhēn èr jiǔ sān fú yào
这句话大意是:又语云:『一针、二灸、三服药。
zé zhēn jiǔ wèi miào yòng kě zhī
这句话大意是:』则针灸为妙用可知。
yè yī zhě nài zhī hé bù jí jiǎng hu
这句话大意是:业医者,奈之何不亟讲吗?
chá suì shí yú tiān dào dìng xíng qì yú yú xīn
这句话大意是:察岁时于天道,定形气于余心。
fū rén shēn shí èr jīng sān bǎi liù shí jié yǐ yīng yī suì shí èr yuè sān bǎi liù shí rì
这句话大意是:夫人身十二经,三百六十节,以应一岁十二月,三百六十日。
suì shí zhě chūn nuǎn xià rè qiū liáng dōng hán cǐ sì shí zhī zhèng qì
这句话大意是:岁时者,春暖、夏热、秋凉、冬寒,此四时之正气。
gǒu huò chūn yīng nuǎn ér fǎn hán xià yīng rè ér fǎn liáng qiū yīng liáng ér fǎn rè dōng yīng hán ér fǎn nuǎn shì gù dōng shāng yú hán chūn bì wēn bìng
这句话大意是:苟或春应暖而反寒,夏应热而反凉,秋应凉而反热,冬应寒而反暖,是故冬伤于寒,春必温病;。
chūn shāng yú fēng xià bì sūn xiè
这句话大意是:春伤于风,夏必飧泄;。
xià shāng yú shǔ qiū bì jiē nüè
这句话大意是:夏伤于暑,秋必痎疟;。
qiū shāng yú shī shàng nì ér hāi
这句话大意是:秋伤于湿,上逆而咳。
qí bó yuē fán cì zhī fǎ bì hou rì yuè xīng chén sì shí bā zhèng zhī qì qì dìng nǎi cì yān
现代白话:歧伯曰:『凡刺之法,必候日月星辰四时八正之气,气定乃刺呢。
shì gù tiān wēn rì yáng zé rén xuè nào yè ér wèi qì fú gù xuè yì xiè qì yì xíng
这句话大意是:是故天温日阳,则人血淖液而卫气浮,故血易泻,气易行;。
tiān hán rì yīn zé rén xuè níng qì ér wèi qì chén
这句话大意是:天寒日阴,则人血凝泣而卫气沉。
yuè shǐ shēng zé qì xuè shǐ qīng wèi qì shǐ xíng
这句话大意是:月始生,则气血始清,卫气始行;。
yuè kuò mǎn zé qì xuè shí jī ròu jiān
这句话大意是:月廓满,则气血实,肌肉坚;。
yuè kuò kōng zé jī ròu jiǎn jīng luò xū wèi qì qù xíng dú jū
这句话大意是:月廓空,则肌肉减,经络虚,卫气去,形独居。
shì yǐ yīn tiān shí ér diào xuè qì yě
这句话大意是:是以因天时而调血气也。
tiān hán wú cì tiān wēn wú jiǔ yuè shēng wú xiè yuè mǎn wú bǔ yuè kuò kōng wú zhì shì wèi dé tiān shí ér diào zhī
这句话大意是:天寒无刺,天温无灸,月生无泻,月满无补,月廓空无治,是谓得天时而调之。
ruò yuè shēng ér xiè shì wèi zàng xū
这句话大意是:若月生而泻,是谓脏虚;。
yuè mǎn ér bǔ xuè qì yáng yì
这句话大意是:月满而补,血气洋溢;。
luò yǒu liú xuè míng yuē zhòng shí
这句话大意是:络有留血,名曰重实。
yuè kuò kōng ér zhì shì wèi luàn jīng
这句话大意是:月廓空而治,是谓乱经。
yīn yáng xiāng cuò zhēn yá bù bié chén yǐ liú zhǐ wài xū nèi luàn yín xié nǎi qǐ
这句话大意是:阴阳相错,真邪不别,沉以留止,外虚内乱,淫邪乃起。
yòu yuē tiān yǒu wǔ yùn jīn shuǐ mù huǒ tǔ yě
这句话大意是:』又曰:『天有五运,金水木火土也;。
de yǒu liù qì fēng hán shǔ shī zào rè yě
这句话大意是:地有六气,风寒暑湿燥热也。
jīng yún fán yòng zhēn zhě bì xiān dù qí xíng zhī féi shòu yǐ diào qí qì zhī xū shí shí zé xiè zhī xū zé bǔ zhī bì xiān dìng qí xuè mài ér hòu diào zhī
这句话大意是:经云:『凡用针者,必先度其形之肥瘦,以调其气之虚实,实则泻之,虚则补之,必先定其血脉,而后调之。
xíng shèng mài xì shǎo qì bù zú yǐ xi zhě wēi
这句话大意是:形盛脉细,少气不足以息者危。
xíng shòu mài dà xiōng zhōng duō qì zhě sǐ
这句话大意是:形瘦脉大,胸中多气者死。
xíng qì xiāng de zhě shēng bù tiáo zhě bìng xiāng shī zhě sǐ
这句话大意是:形气相得者生,不调者病,相失者死。
shì gù sè mài bù shùn ér mò zhēn
这句话大意是:』是故色脉不顺而莫针。
jiè zhī jiè zhī
这句话大意是:戒之戒之!
chūn xià shòu ér cì qiǎn qiū dōng féi ér cì shēn
这句话大意是:春夏瘦而刺浅,秋冬肥而刺深。
jīng yún bìng yǒu chén fú cì yǒu qiǎn shēn gè zhì qí lǐ wú guò qí dào guò zhī zé nèi shāng bù jí zé wài yōng yōng zé zéi yá cóng zhī qiǎn shēn bù dé fǎn wèi dà zéi
这句话大意是:经云:『病有沉浮,刺有浅深,各至其理,无过其道,过之则内伤,不及则外壅,壅则贼邪从之,浅深不得,反为大贼。
nèi shāng wǔ zàng hòu shēng dà bìng
这句话大意是:内伤五脏,后生大病。
gù yuē chūn bìng zài háo máo còu lǐ xià bìng zài pí fū
这句话大意是:』故曰:『春病在毫毛腠理,夏病在皮肤。
gù chūn xià zhī rén yáng qì qīng fú jī ròu shòu báo xuè qì wèi shèng yi cì zhī qiǎn
这句话大意是:故春夏之人,阳气轻浮,肌肉瘦薄,血气未盛宜刺之浅;。
qiū bìng zài ròu mài dōng bìng zài jīn gǔ qiū dōng zé yáng qì shōu cáng jī ròu féi hòu xuè qì chōng mǎn cì zhī yi shēn
这句话大意是:秋病在肉脉,冬病在筋骨,秋冬则阳气收藏,肌肉肥厚,血气充满,刺之宜深。
yòu yún chūn cì shí èr jǐng xià cì shí èr xíng jì xià cì shí èr shù qiū cì shí èr jīng dōng cì shí èr hé
这句话大意是:』又云:『春刺十二井,夏刺十二荥,季夏刺十二俞,秋刺十二经,冬刺十二合。
yǐ pèi mù huǒ tǔ jīn shuǐ lǐ jiàn zǐ wǔ liú zhù
这句话大意是:』以配木火土金水,理见子午流注。
bù qióng jīng luò yīn yáng duō féng cì jìn
这句话大意是:不穷经络阴阳,多逢刺禁。
jīng yǒu shí èr shǒu tài yīn fèi shǎo yīn xīn jué yīn xīn bāo luò tài yáng xiǎo cháng shǎo yáng sān jiāo yáng míng dà cháng zú tài yīn pí shǎo yīn shèn jué yīn gān tài yáng páng guāng shǎo yáng dǎn yáng míng wèi yě
这句话大意是:经有十二,手太阴肺,少阴心,厥阴心包络,太阳小肠,少阳三焦,阳明大肠,足太阴脾,少阴肾,厥阴肝,太阳膀胱,少阳胆,阳明胃也。
luò yǒu shí wǔ
这句话大意是:络有十五,。
fèi luò liè quē
这句话大意是:肺络列缺,。
xīn luò tōng lǐ
这句话大意是:心络通里,。
xīn bāo luò nèi guān
这句话大意是:心包络内关,。
xiǎo cháng luò zhī zhèng
这句话大意是:小肠络支正,。
sān jiāo luò wài guān
这句话大意是:三焦络外关,。
dà cháng luò piān lì
这句话大意是:大肠络偏历,。
pí luò gōng sūn
这句话大意是:脾络公孙,。
shèn luò dà zhōng
这句话大意是:肾络大钟,。
gān luò lǐ gōu
这句话大意是:肝络蠡沟,。
páng guāng luò fēi yáng
这句话大意是:膀胱络飞扬,。
dǎn luò guāng míng
这句话大意是:胆络光明,。
wèi luò fēng lóng
这句话大意是:胃络丰隆,。
yīn qiāo luò zhào hǎi
这句话大意是:阴𫏋络照海,。
yáng qiāo luò shēn mài
这句话大意是:阳𫏋络申脉,。
pí zhī dà luò dà bāo
这句话大意是:脾之大络大包,。
dū mài luò zhǎng qiáng
这句话大意是:督脉络长强,。
rèn mài luò wěi yì yě
这句话大意是:任脉络尾翳也。
yīn yáng zhě tiān zhī yīn yáng píng dàn zhì rì zhōng tiān zhī yáng yáng zhōng zhī yáng yě
这句话大意是:阴阳者,天之阴阳,平旦至日中,天之阳,阳中之阳也。
rì zhōng zhì huáng hūn tiān zhī yáng yáng zhōng zhī yīn yě
这句话大意是:日中至黄昏,天之阳,阳中之阴也。
hé yè zhì jī míng tiān zhī yīn yīn zhōng zhī yīn yě
这句话大意是:合夜至鸡鸣,天之阴,阴中之阴也。
jī míng zhì píng dàn tiān zhī yīn yīn zhōng zhī yáng yě
这句话大意是:鸡鸣至平旦,天之阴,阴中之阳也。
gù rén yì yīng zhī
这句话大意是:故人亦应之。
zhì yú rén shēn wài wèi yáng nèi wèi yīn bèi wèi yáng fù wèi yīn shǒu zú jiē yǐ chì bái ròu fēn zhī
这句话大意是:至于人身,外为阳,内为阴,背为阳,腹为阴,手足皆以赤白肉分之。
wǔ zàng wèi yīn liù fǔ wèi yáng chūn xià zhī bìng zài yáng qiū dōng zhī bìng zài yīn
这句话大意是:五脏为阴,六腑为阳,春夏之病在阳,秋冬之病在阴。
bèi gù wèi yáng yáng zhōng zhī yáng xīn yě
这句话大意是:背固为阳,阳中之阳,心也;。
yáng zhōng zhī yīn fèi yě
这句话大意是:阳中之阴,肺也。
fù gù wèi yīn yīn zhōng zhī yīn shèn yě
这句话大意是:腹固为阴,阴中之阴,肾也;。
yīn zhōng zhī yáng gān yě
这句话大意是:阴中之阳,肝也;。
yīn zhōng zhī zhì yīn pí yě
这句话大意是:阴中之至阴,脾也。
cǐ jiē yīn yáng biǎo lǐ nèi wài cí xióng xiāng shū yīng yě shì yǐ yìng tiān zhī yīn yáng
这句话大意是:此皆阴阳表里,内外雌雄,相输应也,是以应天之阴阳。
xué zhě gǒu bù míng cǐ jīng luò yīn yáng shēng jiàng zuǒ yòu bù tóng zhī lǐ rú bìng zài yáng míng fǎn gōng jué yīn bìng zài tài yáng fǎn gōng tài yīn suì zhì zéi yá wèi chú běn qì shòu bì zé yǒu láo wú gōng fǎn fàn jìn cì
这句话大意是:学者苟不明此经络,阴阳升降,左右不同之理,如病在阳明,反攻厥阴,病在太阳,反攻太阴,遂致贼邪未除,本气受蔽,则有劳无功,反犯禁刺。
jì lùn zàng fǔ xū shí xū xiàng jīng xún
这句话大意是:既论脏腑虚实,须向经寻。
yù zhī zàng fǔ zhī xū shí bì xiān zhěn qí mài zhī shèng shuāi jì zhī mài zhī shèng shuāi yòu bì biàn qí jīng mài zhī shàng xià
这句话大意是:欲知脏腑之虚实,必先诊其脉之盛衰,既知脉之盛衰,又必辨其经脉之上下。
zàng zhě xīn gān pí fèi shèn yě
这句话大意是:脏者,心、肝、脾、肺、肾也。
fǔ zhě dǎn wèi dà xiǎo cháng sān jiāo páng guāng yě
这句话大意是:腑者,胆、胃、大小肠、三焦、膀胱也。
rú mài zhī shuāi ruò zhě qí qì duō xū wèi yǎng wèi má yě
这句话大意是:如脉之衰弱者,其气多虚,为痒为麻也。
mài zhī shèng dà zhě qí xuè duō shí wèi zhǒng wèi tòng yě
这句话大意是:脉之盛大者,其血多实,为肿为痛也。
rán zàng fǔ jū wèi hu nèi ér jīng luò bō xíng hu wài xū zé bǔ qí mǔ yě shí zé xiè qí zi yě
这句话大意是:然脏腑居位乎内,而经络播行乎外,虚则补其母也,实则泻其子也。
ruò xīn bìng xū zé bǔ gān mù yě shí zé xiè pí tǔ yě
这句话大意是:若心病,虚则补肝木也,实则泻脾土也。
zhì yú běn jīng zhī zhōng ér yì yǒu zǐ mǔ yān
现代白话:至于本经之中,而亦有子母呢。
jiǎ rú xīn zhī xū zhě qǔ běn jīng shǎo chōng yǐ bǔ zhī shǎo chōng zhě jǐng mù yě mù néng shēng huǒ yě
这句话大意是:假如心之虚者,取本经少冲以补之,少冲者井木也,木能生火也;。
shí qǔ shén mén yǐ xiè zhī shén mén zhě shù tǔ yě huǒ néng shēng tǔ yě
这句话大意是:实取神门以泻之,神门者俞土也,火能生土也。
zhū jīng mò bù jiē rán yào zhī bù lí hu wǔ háng xiāng shēng zhī lǐ dāng xì sī zhī
这句话大意是:诸经莫不皆然,要之不离乎五行相生之理,当细思之!
yuán fu qǐ zì zhōng jiāo shuǐ chū xià lòu tài yīn wèi shǐ zhì jué yīn ér fāng zhōng
这句话大意是:原夫起自中焦,水初下漏,太阴为始,至厥阴而方终;。
xué chū yún mén dǐ qī mén ér zuì hòu
这句话大意是:穴出云门,抵期门而最后。
cǐ yán rén zhī qì mài xíng yú shí èr jīng wèi yī zhōu chú rèn dū zhī wài jì sān bǎi jiǔ shí sān xué
这句话大意是:此言人之气脉,行于十二经为一周,除任、督之外,计三百九十三穴。
yī rì yī yè yǒu bǎi kè fēn yú shí èr shí měi yī shí yǒu bā kè èr fēn měi yī kè jì liù shí fēn yī shí gòng jì wǔ bǎi fēn
这句话大意是:一日一夜有百刻,分于十二时,每一时有八刻二分,每一刻计六十分,一时共计五百分。
měi rì yín shí shǒu tài yīn fèi jīng shēng zì zhōng jiāo zhōng fǔ xué chū yú yún mén qǐ zhì shǎo shāng xué zhǐ
这句话大意是:每日寅时,手太阴肺经生自中焦中府穴,出于云门起,至少商穴止;。
mǎo shí shǒu yáng míng dà cháng jīng zì shāng yáng qǐ zhì yíng xiāng zhǐ
这句话大意是:卯时手阳明大肠经,自商阳起至迎香止;。
chén shí zú yáng míng wèi jīng zì tóu wéi zhì lì duì
这句话大意是:辰时足阳明胃经,自头维至厉兑;。
sì shí zú tài yīn pí jīng zì yǐn bái zhì dà bāo
这句话大意是:巳时足太阴脾经,自隐白至大包;。
wǔ shí shǒu tài yīn xīn jīng zì jí quán zhì shǎo chōng
这句话大意是:午时手太阴心经,自极泉至少冲;。
wèi shí shǒu tài yáng xiǎo cháng jīng zì shǎo zé zhì tīng gōng
这句话大意是:未时手太阳小肠经,自少泽至听宫;。
shēn shí zú tài yáng páng guāng jīng zì jing míng zhì zhì yīn
这句话大意是:申时足太阳膀胱经,自睛明至至阴;。
yǒu shí zú shǎo yīn shèn jīng zì yǒng quán zhì shù fǔ
这句话大意是:酉时足少阴肾经,自涌泉至俞府;。
xū shí shǒu jué yīn xīn bāo luò jīng zì tiān chí zhì zhōng chōng
这句话大意是:戌时手厥阴心包络经,自天池至中冲;。
hài shí shǒu shǎo yáng sān jiāo jīng zì guān chōng zhì ěr mén
这句话大意是:亥时手少阳三焦经,自关冲至耳门;。
zǐ shí zú shǎo yáng dǎn jīng zì tóng zǐ liáo zhì qiào yīn
这句话大意是:子时足少阳胆经,自瞳子髎至窍阴;。
chǒu shí zú jué yīn gān jīng zì dà dūn zhì qī mén ér zhōng
这句话大意是:丑时足厥阴肝经,自大敦至期门而终。
zhōu ér fù shǐ yǔ dī lòu wú chà yě
这句话大意是:周而复始,与滴漏无差也。
zhèng jīng shí èr bié luò zǒu sān bǎi yú zhī
这句话大意是:正经十二,别络走三百余支;。
shí èr jīng zhě jí shǒu zú sān yīn sān yáng zhī zhèng jīng yě
这句话大意是:十二经者,即手足三阴、三阳之正经也。
bié luò zhě chú shí wǔ luò yòu yǒu héng luò sūn luò bù zhī qí jì sàn zǒu yú sān bǎi yú zhī mài yě
这句话大意是:别络者,除十五络,又有横络、孙络,不知其纪,散走于三百余支脉也。
zhèng cè yǎng fú qì xuè yǒu liù bǎi yú hou
这句话大意是:正侧仰伏,气血有六百余候。
cǐ yán jīng luò huò zhèng huò cè huò yǎng huò fú ér qì xuè xún háng kǒng xué yī zhōu yú shēn róng xíng mài zhōng sān bǎi yú hou wèi xíng mài wài sān bǎi yú hou
这句话大意是:此言经络,或正或侧,或仰或伏,而气血循行孔穴,一周于身,荣行脉中三百余候,卫行脉外三百余候。
shǒu zú sān yáng shǒu zǒu tóu ér tóu zǒu zú
这句话大意是:手足三阳,手走头而头走足;。
shǒu zú sān yīn zú zǒu fù ér xiōng zǒu shǒu
这句话大意是:手足三阴,足走腹而胸走手。
cǐ yán jīng luò yīn shēng yáng jiàng qì xuè chū rù zhī jī nán nǚ wú yǐ yì
这句话大意是:此言经络,阴升阳降,气血出入之机,男女无以异。
yào shi yíng suí xū míng nì shùn
这句话大意是:要识迎随,须明逆顺。
yíng suí zhě yào zhī róng wèi zhī liú zhù jīng mài zhī wǎng lái yě
这句话大意是:迎随者,要知荣卫之流注,经脉之往来也。
míng qí yīn yáng zhī jīng nì shùn ér qǔ zhī
这句话大意是:明其阴阳之经,逆顺而取之。
yíng zhě yǐ zhēn tóu cháo qí yuán ér nì zhī suí zhě yǐ zhēn tóu cóng qí liú ér shùn zhī
这句话大意是:迎者以针头朝其源而逆之,随者以针头从其流而顺之。
shì gù nì zhī zhě wèi xiè wèi yíng shùn zhī zhě wèi bǔ wèi suí
这句话大意是:是故逆之者为泻、为迎,顺之者为补、为随。
ruò néng zhī yíng zhī suí lìng qì bì hé hé qì zhī fāng bì zài yīn yáng shēng jiàng shàng xià yuán liú wǎng lái nì shùn zhī dào míng yǐ
现代白话:若能知迎知随,令气必和,和气之方,必在阴阳,升降上下,源流往来,逆顺之道明了。
kuàng fu yīn yáng qì xuè duō shǎo wèi zuì
这句话大意是:况夫阴阳,气血多少为最。
jué yīn tài yáng shǎo qì duō xuè
这句话大意是:厥阴、太阳,少气多血;。
tài yīn shǎo yīn shǎo xuè duō qì
这句话大意是:太阴、少阴,少血多气;。
ér yòu qì duō xuè shǎo zhě shǎo yáng zhī fēn
这句话大意是:而又气多血少者,少阳之分;。
qì shèng xuè duō zhě yáng míng zhī wèi
这句话大意是:气盛血多者,阳明之位。
cǐ yán sān yīn sān yáng qì xuè duō shǎo zhī bù tóng qǔ zhī bì jì wéi zuì yào yě
这句话大意是:此言三阴、三阳,气血多少之不同,取之必记为最要也。
xiān xiáng duō shǎo zhī yi cì chá yīng zhì zhī qì
这句话大意是:先详多少之宜,次察应至之气。
fán yòng zhēn zhě xiān míng shàng wén qì xuè zhī duō shǎo cì guān zhēn qì zhī lái yīng
这句话大意是:凡用针者,先明上文气血之多少,次观针气之来应。
qīng huá màn ér wèi lái chén sè jǐn ér yǐ zhì
这句话大意是:轻滑慢而未来,沉涩紧而已至。
qīng fú huá xū màn chí rù zhēn zhī hòu zhí cǐ sān zhě nǎi zhēn qì zhī wèi dào
这句话大意是:轻浮、滑虚、慢迟,入针之后值此三者,乃真气之未到;。
chén zhòng sè zhì jǐn shí rù zhēn zhī hòu zhí cǐ sān zhě shì zhèng qì zhī yǐ lái
这句话大意是:沉重、涩滞、紧实,入针之后值此三者,是正气之已来。
jì zhì yě liàng hán rè ér liú jí
这句话大意是:既至也,量寒热而留疾;。
wèi zhì yě jù xū shí ér hòu qì
这句话大意是:未至也,据虚实而候气。
liú zhù yě
这句话大意是:留,住也;。
jí sù yě
这句话大意是:疾,速也。
cǐ yán zhèng qì jì zhì bì shěn hán rè ér shī zhī
这句话大意是:此言正气既至,必审寒热而施之。
gù jīng yún cì rè xū zhì hán zhě bì liú zhēn yīn qì lóng zhì nǎi hū zhī qù xú qí xué bù bì
这句话大意是:故经云:『刺热须至寒者,必留针,阴气隆至,乃呼之,去徐,其穴不闭;。
cì hán xū zhì rè zhě yáng qì lóng zhì zhēn qì bì rè nǎi xī zhī qù jí qí xué jí mén zhī
这句话大意是:刺寒须至热者,阳气隆至,针气必热,乃吸之,去疾,其穴急扪之。
qì zhī wèi zhì huò jìn huò tuì huò àn huò tí dǎo zhī yǐn zhī hòu qì zhì xué ér fāng xíng bǔ xiè
这句话大意是:气之未至,或进或退,或按或提,导之引之,候气至穴而方行补泻。
jīng yuē xū zé tuī nèi jìn cuō yǐ bǔ qí qì
这句话大意是:经曰:『虚则推内进搓,以补其气;。
shí zé xún mén dàn nǔ yǐ yǐn qí qì
这句话大意是:实则循扪弹努,以引其气。
qì zhī zhì yě rú yú tūn gōu ěr zhī chén fú
这句话大意是:气之至也,如鱼吞钩饵之沉浮;。
qì wèi zhì yě rú xián chǔ yōu táng zhī shēn suì
这句话大意是:气未至也,如闲处幽堂之深邃。
qì jì zhì zé zhēn yǒu sè jǐn shì yú tūn gōu huò chén huò fú ér dòng
这句话大意是:气既至,则针有涩紧,似鱼吞钩,或沉或浮而动;。
qí qì bù lái zhēn zì qīng huá rú xián jū jìng shì zhī zhōng jì rán wú suǒ wén yě
这句话大意是:其气不来,针自轻滑,如闲居静室之中,寂然无所闻也。
qì sù zhì ér sù xiào qì chí zhì ér bù zhì
这句话大意是:气速至而速效,气迟至而不治。
yán xià zhēn ruò de qì lái sù zé bìng yì quán ér xiào yì sù yě
这句话大意是:言下针若得气来速,则病易痊,而效亦速也。
qì ruò lái chí zé bìng nán yù ér yǒu bù zhì zhī yōu
这句话大意是:气若来迟,则病难愈,而有不治之忧。
gù fù yún qì sù xiào sù qì chí xiào chí hou zhī bù zhì bì sǐ wú yí yǐ
现代白话:故赋云:『气速效速,气迟效迟,候之不至,必死无疑了。
guān fu jiǔ zhēn zhī fǎ háo zhēn zuì wēi qī xīng shàng yīng zhòng xué zhǔ chí
这句话大意是:观夫九针之法,毫针最微,七星上应,众穴主持。
yán jiǔ zhēn zhī miào háo zhēn zuì jīng shàng yīng qī xīng yòu wèi sān bǎi liù shí xué zhī zhēn
这句话大意是:言九针之妙,毫针最精,上应七星,又为三百六十穴之针。
běn xíng jīn yě yǒu juān xié fú zhèng zhī dào
这句话大意是:本形金也,有蠲邪扶正之道;。
duǎn cháng shuǐ yě yǒu jué níng kāi zhì zhī jī
这句话大意是:短长水也,有决凝开滞之机。
běn xíng yán zhēn yě
这句话大意是:本形,言针也。
zhēn běn chū yú jīn gǔ rén yǐ biān shí jīn rén yǐ tiě dài zhī
这句话大意是:针本出于金,古人以砭石,今人以铁代之。
juān chú yě
这句话大意是:蠲,除也。
xié qì shèng zhēn néng chú zhī
这句话大意是:邪气盛,针能除之。
fú fǔ yě
这句话大意是:扶,辅也。
zhèng qì shuāi zhēn néng fǔ zhī
这句话大意是:正气衰,针能辅之。
cǐ yán zhēn yǒu cháng duǎn yóu shuǐ zhī cháng duǎn rén zhī qì xuè níng zhì ér bù tōng yóu shuǐ zhī níng zhì ér bù tōng yě
这句话大意是:此言针有长短,犹水之长短,人之气血凝滞而不通,犹水之凝滞而不通也。
shuǐ zhī bù tōng jué zhī shǐ liú yú hú hǎi qì xuè bù tōng zhēn zhī shǐ zhōu yú jīng mài gù yán zhēn yīng shuǐ yě
这句话大意是:水之不通,决之使流于湖海,气血不通,针之使周于经脉,故言针应水也。
dìng cì xiàng mù huò xié huò zhèng
这句话大意是:定刺象木,或斜或正;。
kǒu cáng bǐ huǒ jìn yáng bǔ léi
这句话大意是:口藏比火,进阳补羸。
cǐ yán mù yǒu xié zhèng ér yòng zhēn yì yǒu huò xié huò zhèng zhī bù tóng
这句话大意是:此言木有斜正,而用针亦有或斜或正之不同。
cì yáng jīng zhě bì xié wò qí zhēn wú shāng qí wèi
这句话大意是:刺阳经者,必斜卧其针,无伤其卫;。
cì yīn fēn zhě bì zhèng lì qí zhēn wú shāng qí róng gù yán zhēn yīng mù yě
这句话大意是:刺阴分者,必正立其针,毋伤其荣,故言针应木也。
kǒu cáng yǐ zhēn hán yú kǒu yě
这句话大意是:口藏,以针含于口也。
qì zhī wēn rú huǒ zhī wēn yě
这句话大意是:气之温,如火之温也。
léi shòu yě
这句话大意是:羸,瘦也。
fán xià zhēn zhī shí bì kǒu nèi wēn zhēn nuǎn shǐ róng wèi xiāng jiē jìn jǐ zhī yáng qì bǔ bǐ zhī shòu ruò gù yán zhēn yīng huǒ yě
这句话大意是:凡下针之时,必口内温针暖,使荣卫相接,进己之阳气,补彼之瘦弱,故言针应火也。
xún jī mén ér kě sài yǐ xiàng tǔ shí yīng wǔ xíng ér kě zhī
这句话大意是:循机扪而可塞,以象土,实应五行而可知。
xún zhě yòng shǒu shàng xià xún zhī shǐ qì xuè wǎng lái yě
这句话大意是:循者,用手上下循之,使气血往来也。
jī mén zhě zhēn bì yǐ shǒu mén bì qí xué rú yòng tǔ tián sāi zhī yì gù yán zhēn yīng tǔ yě
这句话大意是:机扪者,针毕以手扪闭其穴,如用土填塞之义,故言针应土也。
wǔ xíng zhě jīn shuǐ mù huǒ tǔ yě
这句话大意是:五行者,金、水、木、火、土也。
cǐ jié shàng wén zhēn néng yīng wǔ xíng zhī lǐ yě
这句话大意是:此结上文,针能应五行之理也。
rán shì sān cùn liù fēn bāo hán miào lǐ
这句话大意是:然是三寸六分,包含妙理;。
suī xì zhēn yú háo fà tóng guàn duō qí
这句话大意是:虽细桢于毫发,同贯多歧。
yán zhēn suī dàn cháng sān cùn liù fēn néng qiǎo yùn shén jī zhī miào zhōng hán shuǐ huǒ huí dǎo yīn yáng qí lǐ zuì xuán miào yě
这句话大意是:言针虽但长三寸六分,能巧运神机之妙,中含水火,回倒阴阳,其理最玄妙也。
zhēn zhēn zhī gàn yě
这句话大意是:桢,针之干也。
qí qì xuè wǎng lái zhī lù yě
这句话大意是:歧,气血往来之路也。
yán zhēn zhī gàn suī rú háo fà zhī wēi xiǎo néng guàn tōng zhū jīng xuè qì zhī dào lù yě
这句话大意是:言针之干,虽如毫发之微小,能贯通诸经血气之道路也。
kě píng wǔ zàng zhī hán rè néng diào liù fǔ zhī xū shí
这句话大意是:可平五脏之寒热,能调六腑之虚实。
píng zhì yě
这句话大意是:平,治也。
diào lǐ yě
这句话大意是:调,理也。
yán zhēn néng tiáo zhì zàng fǔ zhī jí yǒu hán zé wēn zhī rè zé qīng zhī xū zé bǔ zhī shí zé xiè zhī
这句话大意是:言针能调治脏腑之疾,有寒则温之,热则清之,虚则补之,实则泻之。
jū luán bì sè qiǎn bā xié ér qù yǐ
现代白话:拘挛闭塞,遣八邪而去了;。
hán rè bì tòng kāi sì guān ér yǐ zhī
这句话大意是:寒热痹痛,开四关而已之。
jū luán zhě jīn mài zhī jū shù
这句话大意是:拘挛者,筋脉之拘束。
bì sè zhě qì xuè zhī bù tōng
这句话大意是:闭塞者,气血之不通。
bā xié zhě suǒ yǐ hou bā fēng zhī xū xié yán jí yǒu luán bì bì qū sàn bā fēng zhī yá yě
这句话大意是:八邪者,所以候八风之虚邪,言疾有挛闭,必驱散八风之邪也。
hán zhě shēn zuò chàn ér fā hán yě
这句话大意是:寒者,身作颤而发寒也。
rè zhě shēn zuò cháo ér fā rè yě
这句话大意是:热者,身作潮而发热也。
sì guān zhě liù zàng yǒu shí èr yuán chū yú sì guān tài chòng hé gǔ shì yě
这句话大意是:四关者,六脏有十二原,出于四关,太冲、合谷是也。
gù tài yǐ yí gōng zhī rì zhǔ bā fēng zhī yá lìng rén hán rè téng tòng ruò néng kāi sì guān zhě liǎng shǒu liǎng zú cì zhī ér yǐ
这句话大意是:故太乙移宫之日,主八风之邪,令人寒热疼痛,若能开四关者,两手两足,刺之而已。
lì chūn yī rì qǐ gèn míng yuē tiān liú gōng fēng cóng dōng běi lái wèi shùn lìng
这句话大意是:立春一日起艮,名曰天留宫,风从东北来为顺令;。
chūn fēn yī rì qǐ zhèn míng yuē cāng mén gōng fēng cóng zhèng dōng lái wèi shùn lìng
这句话大意是:春分一日起震,名曰仓门宫,风从正东来为顺令;。
lì xià yī rì qǐ xùn míng yuē yīn luò gōng fēng cóng dōng nán lái wèi shùn lìng xià zhì yī rì qǐ lí míng yuē shàng tiān gōng fēng cóng zhèng nán lái wèi shùn lìng
这句话大意是:立夏一日起巽,名曰阴洛宫,风从东南来为顺令,夏至一日起离,名曰上天宫,风从正南来为顺令;。
lì qiū yī rì qǐ kūn míng yuē xuán wěi gōng fēng cóng xī nán lái wèi shùn lìng
这句话大意是:立秋一日起坤,名曰玄委宫,风从西南来为顺令;。
qiū fēn yī rì qǐ duì míng yuē cāng guǒ gōng fēng cóng zhèng xi lái wèi shùn lìng
这句话大意是:秋分一日起兑,名曰仓果宫,风从正西来为顺令;。
lì dōng yī rì qǐ gàn míng yuē xīn luò gōng fēng cóng xī běi lái wèi shùn lìng
这句话大意是:立冬一日起干,名曰新洛宫,风从西北来为顺令;。
dōng zhì yī rì qǐ kǎn míng yuē yè zhé gōng fēng cóng zhèng běi lái wèi shùn lìng
这句话大意是:冬至一日起坎,名曰叶蛰宫,风从正北来为顺令。
qí fēng zhe rén shuǎng shén qì qù chén kē
这句话大意是:其风着人爽神气,去沉疴。
bèi nì wèi zhī è fēng dú qì chuī xíng hái jí bìng míng yuē shí qì liú fú
这句话大意是:背逆谓之恶风毒气,吹形骸即病,名曰时气留伏。
liú rù jī gǔ zàng fǔ suī bù jí huàn hòu yīn fēng hán shǔ shī zhī zhòng gǎn nèi yuán jī bǎo láo yù zhī rǎn zhe fā huàn yuē nèi wài liǎng gǎn zhī gù jí fēi cì zhēn yǐ diào jīng luò tāng yè yǐn qí róng wèi bù néng yǐ yě
这句话大意是:流入肌骨脏腑,虽不即患,后因风寒暑湿之重感,内缘饥饱劳欲之染着,发患曰内外两感之痼疾,非刺针以调经络,汤液引其荣卫,不能已也。
zhōng gōng míng yuē zhāo yáo gōng gòng jiǔ gōng yān
现代白话:中宫名曰招摇宫,共九宫呢。
cǐ bā fēng zhī yá de qí zhèng lìng zé rén wú jí nì zhī zé yǒu bìng yě
这句话大意是:此八风之邪,得其正令,则人无疾,逆之,则有病也。
fán cì zhě shǐ běn shén cháo ér hòu rù
这句话大意是:凡刺者,使本神朝而后入;。
jì cì yě shǐ běn shén dìng ér qì suí
这句话大意是:既刺也,使本神定而气随。
shén bù cháo ér wù cì shén yǐ dìng ér kě shī
这句话大意是:神不朝而勿刺,神已定而可施。
fán yòng zhēn zhě bì shǐ huàn zhě jīng shén yǐ cháo ér hòu fāng kě rù zhēn jì zhēn zhī bì shǐ huàn zhě jīng shén cái dìng ér hòu shī zhēn xíng qì
这句话大意是:凡用针者,必使患者精神已朝,而后方可入针,既针之,必使患者精神才定,而后施针行气。
ruò qì bù cháo qí zhēn wèi qīng huá bù zhī téng tòng rú chā dòu fǔ zhě mò yǔ jìn zhī bì shǐ zhī hou
这句话大意是:若气不朝,其针为轻滑,不知疼痛,如插豆腐者,莫与进之,必使之候。
rú shén qì jì zhì zhēn zì jǐn sè kě yǔ yī fǎ chá xū shí ér shī zhī
这句话大意是:如神气既至,针自紧涩,可与依法察虚实而施之。
dìng jiǎo chù qǔ qì xuè wéi zhǔ yì
这句话大意是:定脚处,取气血为主意;。
xià shǒu chù rèn shuǐ mù shì gēn jī
这句话大意是:下手处,认水木是根基。
yán yù xià zhēn zhī shí bì qǔ yīn yáng qì xuè duō shǎo wéi zhǔ xiáng jiàn shàng wén
这句话大意是:言欲下针之时,必取阴阳气血多少为主,详见上文。
xià shǒu yì yán yòng zhēn yě
这句话大意是:下手,亦言用针也。
shuǐ zhě mǔ yě mù zhě zi yě shì shuǐ néng shēng mù yě
这句话大意是:水者母也,木者子也,是水能生木也。
shì gù jì mǔ bì qí bù zú duó zǐ píng qí yǒu yú cǐ yán yòng zhēn bì xiān rèn zǐ mǔ xiāng shēng zhī yì
这句话大意是:是故济母裨其不足,夺子平其有余,此言用针,必先认子母相生之义。
jǔ shuǐ mù ér bù jí tǔ jīn huǒ zhě shěng wén yě
这句话大意是:举水木而不及土金火者,省文也。
tiān dì rén sān cái yě yǒng quán tóng xuán jī bǎi huì
这句话大意是:天地人三才也,涌泉同璇玑、百会;。
shàng zhōng xià sān bù yě dà bāo yǔ tiān shū dì jī
这句话大意是:上中下三部也,大包与天枢、地机。
bǎi huì yī xué zài tóu yǐ yīng hu tiān
这句话大意是:百会一穴在头,以应乎天;。
xuán jī yī xué zài xiōng yǐ yīng hu rén
这句话大意是:璇玑一穴在胸,以应乎人;。
yǒng quán yī xué zài zú xīn yǐ yīng hu de shì wèi sān cái yě
这句话大意是:涌泉一穴在足心,以应乎地,是谓三才也。
dà bāo èr xué zài rǔ hòu wéi shàng bù
这句话大意是:大包二穴在乳后,为上部;。
tiān shū èr xué zài qí páng wèi zhōng bù
这句话大意是:天枢二穴在脐旁,为中部;。
dì jī èr xué zài zú shuàn wéi xià bù shì wèi sān bù yě
这句话大意是:地机二穴在足腨,为下部,是谓三部也。
yáng qiāo yáng wéi bìng dū dài zhǔ jiān bèi yāo tuǐ zài biǎo zhī bìng
这句话大意是:阳𫏋、阳维并督带,主肩背腰腿在表之病;。
yīn qiāo yīn wéi rèn chōng mài qù xīn fù xié lèi zài lǐ zhī yí
这句话大意是:阴𫏋、阴维、任、冲脉,去心腹胁肋在里之疑。
yí zhě jí yě
这句话大意是:疑者,疾也。
yáng qiāo mài qǐ yú zú gēn zhōng xún wài huái shàng rù fēng chí tōng zú tài yáng páng guāng jīng shēn mài shì yě tuǐ
这句话大意是:阳𫏋脉,起于足跟中,循外踝,上入风池,通足太阳膀胱经,申脉是也(腿)。
yáng wéi mài zhě wéi chí zhū yáng zhī huì tōng shǒu shǎo yáng sān jiāo jīng wài guān shì yě jiān
这句话大意是:阳维脉者,维持诸阳之会,通手少阳三焦经,外关是也(肩)。
dū mài zhě qǐ yú xià jí zhī shù bìng yú jí lǐ shàng xíng fēng fǔ guò nǎo xún é zhì bí rù kěn jiāo tōng shǒu tài yáng xiǎo cháng jīng hòu xī shì yě bèi
这句话大意是:督脉者,起于下极之腧,并于脊里,上行风府过脑循额,至鼻入龈交,通手太阳小肠经,后溪是也(背)。
dài mài qǐ yú jì xié huí shēn yī zhōu rú jì dài rán tōng zú shǎo yáng dǎn jīng lín qì shì yě yāo
这句话大意是:带脉起于季胁,回身一周,如系带然,通足少阳胆经,临泣是也(腰)。
yán cǐ qí jīng sì mài shǔ yáng zhǔ zhì jiān bèi yāo tuǐ zài biǎo zhī bìng
这句话大意是:言此奇经四脉属阳,主治肩背腰腿在表之病。
yīn qiāo mài yì qǐ yú zú gēn zhōng xún nèi huái shàng xíng zhì yān hóu jiāo guàn chōng mài tōng zú shǎo yīn shèn jīng zhào hǎi shì yě
这句话大意是:阴𫏋脉,亦起于足跟中,循内踝,上行至咽喉,交贯冲脉,通足少阴肾经,照海是也。
yīn wéi mài zhě wéi chí zhū yīn zhī jiāo tōng shǒu jué yīn xīn bāo luò jīng nèi guān shì yě
这句话大意是:阴维脉者,维持诸阴之交,通手厥阴心包络经,内关是也。
rèn mài qǐ yú zhōng jí zhī xià xún fù shàng zhì yān hóu tōng shǒu tài yīn fèi jīng liè quē shì yě
这句话大意是:任脉起于中极之下,循腹上至咽喉,通手太阴肺经,列缺是也。
chōng mài qǐ yú qì chōng bìng zú shǎo yīn zhī jīng xiá qí shàng xíng zhì xiōng zhōng ér sàn tōng zú tài yīn pí jīng gōng sūn shì yě
这句话大意是:冲脉起于气冲,并足少阴之经,侠脐上行至胸中而散,通足太阴脾经,公孙是也。
yán cǐ qí jīng sì mài shǔ yīn néng zhì xīn fù xié lèi zài lǐ zhī yí
这句话大意是:言此奇经四脉属阴,能治心腹胁肋在里之疑。
èr líng èr qiāo èr jiāo sì xù ér jiāo wǔ dà
这句话大意是:二陵、二𫏋、二交,似续而交五大;。
liǎng jiān liǎng shāng liǎng jǐng xiāng yī ér bié liǎng zhī
这句话大意是:两间、两商、两井,相依而别两支。
èr líng zhě yīn líng quán yáng líng quán yě
这句话大意是:二陵者,阴陵泉、阳陵泉也。
èr qiāo zhě yīn qiāo yáng qiāo yě
这句话大意是:二𫏋者,阴𫏋、阳𫏋也;。
èr jiāo zhě yīn jiāo yáng jiāo yě
这句话大意是:二交者,阴交、阳交也。
xù jiē xù yě
这句话大意是:续,接续也。
wǔ dà zhě wǔ tǐ yě
这句话大意是:五大者,五体也。
yán cǐ liù xué dì xiāng jiāo jiē yú liǎng shǒu liǎng zú bìng tóu yě
这句话大意是:言此六穴,递相交接于两手、两足并头也。
liǎng jiān zhě èr jiān sān jiān yě
这句话大意是:两间者,二间、三间也。
liǎng shāng zhě shǎo shāng shāng yáng yě
这句话大意是:两商者,少商、商阳也。
liǎng jǐng zhě tiān jǐng jiān jǐng yě
这句话大意是:两井者,天井、肩井也。
yán liù xué xiāng yī ér fēn bié yú shǒu zhī liǎng zhī yě
这句话大意是:言六穴相依而分别于手之两支也。
dà dǐ qǔ xué zhī fǎ bì yǒu fèn cùn xiān shěn zì yì cì guān ròu fēn
这句话大意是:大抵取穴之法,必有分寸,先审自意,次观肉分;。
huò shēn qū ér de zhī huò píng zhí ér ān dìng
这句话大意是:或伸屈而得之,或平直而安定。
cǐ yán qǔ liàng xué fǎ bì yǐ nán zuǒ nǚ yòu zhōng zhǐ yǔ dà zhǐ xiāng qū rú huán qǔ nèi cè wén liǎng jiǎo wèi yī cùn gè suí cháng duǎn dà xiǎo qǔ zhī cǐ nǎi tóng shēn zhī cùn
这句话大意是:此言取量穴法,必以男左女右中指,与大指相屈如环,取内侧纹两角为一寸,各随长短大小取之,此乃同身之寸。
xiān shěn bìng zhě shì hé bìng
这句话大意是:先审病者是何病?
shǔ hé jīng
这句话大意是:属何经?
yòng hé xué
这句话大意是:用何穴?
shěn yú wǒ yì
这句话大意是:审于我意;。
cì chá bìng zhě shòu féi cháng duǎn dà xiǎo ròu fēn gǔ jié fà jì zhī jiān liáng dù yǐ qǔ zhī
这句话大意是:次察病者,瘦肥长短,大小肉分,骨节发际之间,量度以取之。
shēn qū zhě rú qǔ huán tiào zhī xué bì xū shēn xià zú qū shàng zú yǐ qǔ zhī nǎi de qí xué
这句话大意是:伸屈者,如取环跳之穴,必须伸下足,屈上足,以取之,乃得其穴。
píng zhí zhě huò píng wò ér qǔ zhī huò zhèng zuò ér qǔ zhī huò zhèng lì ér qǔ zhī zì rán ān dìng rú chéng jiāng zài chún xià wǎn wǎn zhōng zhī lèi yě
这句话大意是:平直者,或平卧而取之,或正坐而取之,或正立而取之,自然安定,如承浆在唇下宛宛中之类也。
zài yáng bù jīn gǔ zhī cè xiàn xià wéi zhēn
这句话大意是:在阳部筋骨之侧,陷下为真;。
zài yīn fēn xì guó zhī jiān dòng mài xiāng yìng
这句话大意是:在阴分郄腘之间,动脉相应。
yáng bù zhě zhū yáng zhī jīng yě rú hé gǔ sān lǐ yáng líng quán děng xué bì qǔ xiá gǔ cè zhǐ xiàn zhōng wéi zhēn yě
这句话大意是:阳部者,诸阳之经也,如合谷、三里、阳陵泉等穴,必取侠骨侧指陷中为真也。
yīn fēn zhě zhū yīn zhī jīng yě rú shǒu xīn jiǎo nèi dù fù děng xué bì yǐ jīn gǔ xì guó dòng mài yīng zhǐ nǎi wéi zhēn xué yě
这句话大意是:阴分者,诸阴之经也,如手心、脚内、肚腹等穴,必以筋骨郄腘动脉应指,乃为真穴也。
qǔ wǔ xué yòng yī xué ér bì duān qǔ sān jīng yòng yī jīng ér kě zhèng
这句话大意是:取五穴用一穴而必端,取三经用一经而可正。
cǐ yán qǔ xué zhī fǎ bì xū diǎn qǔ wǔ xué zhī zhōng ér yòng yī xué zé kě wèi duān dì yǐ
现代白话:此言取穴之法,必须点取五穴之中,而用一穴,则可为端的了。
ruò yòng yī jīng bì xū qǔ sān jīng ér zhèng yī jīng zhī shì fēi yǐ
现代白话:若用一经,必须取三经而正一经之是非了。
tóu bù yǔ jiān bù xiáng fēn dū mài yǔ rèn mài yì dìng
这句话大意是:头部与肩部详分,督脉与任脉易定。
tóu bù yǔ jiān bù zé xué fán duō dàn yī zhě yǐ zì yì xiáng shěn dà xiǎo féi shòu ér fēn zhī
这句话大意是:头部与肩部,则穴繁多,但医者以自意详审,大小肥瘦而分之。
dū rèn èr mài zhí xíng bèi fù zhōng ér yǒu fèn cùn zé yì dìng yě
这句话大意是:督、任二脉,直行背腹中,而有分寸,则易定也。
míng biāo yǔ běn lùn cì shēn cì qiǎn zhī jīng
这句话大意是:明标与本,论刺深刺浅之经;。
zhù tòng yí téng qǔ xiāng jiāo xiāng guàn zhī jìng
这句话大意是:住痛移疼,取相交相贯之径。
biāo běn zhě fēi zhǐ yī duān yě yǒu liù jīng zhī biāo běn yǒu tiān dì yīn yáng zhī biāo běn yǒu chuán bìng zhī biāo běn
这句话大意是:标本者,非止一端也,有六经之标本,有天地阴阳之标本,有传病之标本。
yǐ rén shēn lùn zhī zé wài wèi biāo nèi wèi běn
这句话大意是:以人身论之,则外为标,内为本;。
yáng wèi biāo yīn wèi běn
这句话大意是:阳为标,阴为本;。
fǔ yáng wèi biāo zàng yīn wèi běn
这句话大意是:腑阳为标,脏阴为本;。
zàng fǔ zài nèi wèi běn jīng luò zài wài wèi biāo yě
这句话大意是:脏腑在内为本,经络在外为标也。
liù jīng zhī biāo běn zhě zú tài yáng zhī běn zài zú gēn shàng wǔ cùn biāo zài mù
这句话大意是:六经之标本者,足太阳之本,在足跟上五寸,标在目;。
zú shǎo yáng zhī běn zài qiào yīn biāo zài ěr zhī lèi shì yě
这句话大意是:足少阳之本在窍阴,标在耳之类是也。
gèng yǒu rén shēn zhī zàng fǔ yáng qì yīn xuè jīng luò gè yǒu biāo běn
这句话大意是:更有人身之脏腑、阳气阴血、经络,各有标本。
yǐ bìng lùn zhī xiān shòu bìng wèi běn hòu chuán biàn wéi biāo fán zhì bìng zhě xiān zhì qí běn hòu zhì qí biāo yú zhèng jiē chú yǐ
现代白话:以病论之,先受病为本,后传变为标,凡治病者,先治其本,后治其标,余症皆除了。
wèi rú xiān shēng qīng bìng hòu zī shēng zhòng bìng yì xiān zhì qí qīng bìng yě
这句话大意是:谓如先生轻病,后滋生重病,亦先治其轻病也。
ruò yǒu zhōng mǎn wú wèn biāo běn xiān zhì zhōng mǎn wèi jí
这句话大意是:若有中满,无问标本,先治中满为急。
ruò zhōng mǎn dà xiǎo biàn bù lì yì wú biāo běn xiān lì dà xiǎo biàn zhì zhōng mǎn chōng jí yě
这句话大意是:若中满、大小便不利,亦无标本,先利大小便,治中满充急也。
chú cǐ sān zhě zhī wài jiē zhì qí běn bù kě bù shèn yě
这句话大意是:除此三者之外,皆治其本,不可不慎也。
cóng qián lái zhě shí yá cóng hòu lái zhě xū xié cǐ zi néng lìng mǔ shí mǔ néng lìng zǐ xū yě
这句话大意是:从前来者实邪,从后来者虚邪,此子能令母实,母能令子虚也。
zhì fǎ xū zé bǔ qí mǔ shí zé xiè qí zi jiǎ lìng gān shòu xīn zhī yá shì cóng qián lái zhě wèi shí yá yě dāng xiè qí huǒ
这句话大意是:治法虚则补其母,实则泻其子,假令肝受心之邪,是从前来者,为实邪也,当泻其火;。
rán zhí xiè huǒ shí èr jīng luò zhōng gè yǒu jīn mù shuǐ huǒ tǔ yě
这句话大意是:然直泻火,十二经络中,各有金、木、水、火、土也。
dāng mù zhī běn fēn qí huǒ yě
这句话大意是:当木之本,分其火也。
gù biāo běn lùn yún běn ér biāo zhī xiān zhì qí běn hòu zhì qí biāo
这句话大意是:故标本论云:『本而标之,先治其本,后治其标。
jì gān shòu huǒ zhī yá xiān yú gān jīng wǔ xué xiè xíng huǒ xíng jiān yě
这句话大意是:』既肝受火之邪,先于肝经五穴,泻荥火行间也。
yǐ yào lùn rù gān jīng yào wèi yǐn yòng xiè xīn yào wèi jūn yě
这句话大意是:以药论,入肝经药为引,用泻心药为君也。
shì zhì shí xié bìng yǐ
现代白话:是治实邪病了。
yòu jiǎ lìng gān shòu shèn yá shì wéi cóng hòu lái zhě wèi xū xié dāng bǔ qí mǔ gù biāo běn lùn yún biāo ér běn zhī xiān zhì qí biāo hòu zhì qí běn
这句话大意是:又假令肝受肾邪,是为从后来者,为虚邪,当补其母,故《标本论》云:『标而本之,先治其标,后治其本。
gān mù jì shòu shuǐ yá dāng xiān yú shèn jīng yǒng quán xué bǔ mù shì xiān zhì qí biāo hòu yú gān jīng qǔ quán xué xiè shuǐ shì hòu zhì qí běn cǐ xiān zhì qí biāo zhě tuī qí zhì lǐ yì shì xiān zhì qí běn yě
这句话大意是:』肝木既受水邪,当先于肾经涌泉穴补木,是先治其标,后于肝经曲泉穴泻水,是后治其本,此先治其标者,推其至理,亦是先治其本也。
yǐ yào lùn zhī rù shèn jīng yào wèi yǐn yòng bǔ gān jīng yào wèi jūn shì yě
这句话大意是:以药论之,入肾经药为引,用补肝经药为君,是也。
yǐ dé bìng zhī rì wèi běn chuán bìng zhī rì wèi biāo yì shì
这句话大意是:以得病之日为本,传病之日为标,亦是。
cǐ yán yòng zhēn zhī fǎ yǒu zhù tòng yí téng zhī gōng zhě yě
这句话大意是:此言用针之法,有住痛移疼之功者也。
xiān yǐ zhēn zuǒ xíng zuǒ zhuǎn ér de jiǔ shù fù yǐ zhēn yòu xíng yòu zhuǎn ér de liù shù cǐ nǎi yīn yáng jiāo guàn zhī dào yě
这句话大意是:先以针左行左转,而得九数,复以针右行右转,而得六数,此乃阴阳交贯之道也。
jīng mài yì yǒu jiāo guàn rú shǒu tài yīn fèi zhī liè quē jiāo yú yáng míng zhī lù zú yáng míng wèi zhī fēng lóng zǒu yú tài yīn zhī jìng cǐ zhī lèi yě
这句话大意是:经脉亦有交贯,如手太阴肺之列缺,交于阳明之路,足阳明胃之丰隆,走于太阴之径,此之类也。
qǐ bù wén zàng fǔ bìng ér qiú mén hǎi shù mù zhī wēi
这句话大意是:岂不闻脏腑病,而求门、海、俞、募之微;。
jīng luò zhì ér qiú yuán bié jiāo huì zhī dào
这句话大意是:经络滞,而求原、别、交、会之道。
mén hǎi zhě rú zhāng mén qì hǎi zhī lèi
这句话大意是:门海者,如章门、气海之类。
shù zhě wǔ zàng liù fǔ zhī shù yě jù zài bèi bù èr xíng
这句话大意是:俞者,五脏六腑之俞也,俱在背部二行。
mù zhě zàng fǔ zhī mù fèi mù zhōng fǔ xīn mù jù quē gān mù qī mén pí mù zhāng mén shèn mù jīng mén wèi mù zhōng wǎn dǎn mù rì yuè dà cháng mù tiān shū xiǎo cháng mù guān yuán sān jiāo mù shí mén páng guāng mù zhōng jí
这句话大意是:募者,脏腑之募,肺募中府,心募巨阙,肝募期门,脾募章门,肾募京门,胃募中脘,胆募日月,大肠募天枢,小肠募关元,三焦募石门,膀胱募中极。
cǐ yán wǔ zàng liù fǔ zhī yǒu bìng bì qǔ cǐ mén hǎi shù mù zhī zuì wēi miào yǐ
现代白话:此言五脏六腑之有病,必取此门、海、俞、募之最微妙了。
yuán zhě shí èr jīng zhī yuán yě
这句话大意是:原者,十二经之原也。
bié yáng bié yě
这句话大意是:别,阳别也。
jiāo yīn jiāo yě
这句话大意是:交,阴交也。
huì bā huì yě
这句话大意是:会,八会也。
fu shí èr yuán zhě dǎn yuán qiū xū gān yuán tài chòng xiǎo cháng yuán wàn gǔ xīn yuán shén mén wèi yuán chōng yáng pí yuán tài bái dà cháng yuán hé gǔ fèi yuán tài yuān páng guāng yuán jīng gǔ shèn yuán tài xī sān jiāo yuán yáng chí bāo luò yuán dà líng
这句话大意是:夫十二原者,胆原丘墟,肝原太冲,小肠原腕骨,心原神门,胃原冲阳,脾原太白,大肠原合谷,肺原太渊,膀胱原京骨,肾原太溪,三焦原阳池,包络原大陵。
bā huì zhě xuè huì gé shù qì huì dàn zhōng mài huì tài yuān jīn huì yáng líng quán gǔ huì dà zhù suǐ huì jué gǔ zàng huì zhāng mén fǔ huì zhōng wǎn yě
这句话大意是:八会者,血会膈俞,气会膻中,脉会太渊,筋会阳陵泉,骨会大杼,髓会绝骨,脏会章门,腑会中脘也。
cǐ yán jīng luò xuè qì níng jié bù tōng zhě bì qǔ cǐ yuán bié jiāo huì zhī xué ér cì zhī
这句话大意是:此言经络血气凝结不通者,必取此原、别、交、会之穴而刺之。
gèng qióng sì gēn sān jié yī biāo běn ér cì wú bù quán
这句话大意是:更穷四根、三结,依标本而刺无不痊;。
dàn yòng bā fǎ wǔ mén fēn zhǔ kè ér zhēn wú bù xiào
这句话大意是:但用八法,五门,分主客而针无不效。
gēn jié zhě shí èr jīng zhī gēn jié yě
这句话大意是:根结者,十二经之根结也。
líng shū jīng yún tài yīn gēn yú yǐn bái jié yú tài cāng yě
这句话大意是:《灵枢经》云:『太阴根于隐白,结于太仓也;。
shǎo yīn gēn yú yǒng quán jié yú lián quán yě
这句话大意是:少阴根于涌泉,结于廉泉也;。
jué yīn gēn yú dà dūn jié yú yù táng yě
这句话大意是:厥阴根于大敦,结于玉堂也;。
tài yáng gēn yú zhì yīn jié yú mù yě
这句话大意是:太阳根于至阴,结于目也;。
yáng míng gēn yú lì duì jié yú qián ěr yě
这句话大意是:阳明根于厉兑,结于钳耳也;。
shǎo yáng gēn yú qiào yīn jié yú ěr yě
这句话大意是:少阳根于窍阴,结于耳也;。
shǒu tài yáng gēn yú shǎo zé jié yú tiān chuāng zhī zhèng yě
这句话大意是:手太阳根于少泽,结于天窗、支正也;。
shǒu shǎo yáng gēn yú guān chōng jié yú tiān yǒu wài guān yě
这句话大意是:手少阳根于关冲,结于天牖、外关也;。
shǒu yáng míng gēn yú shāng yáng jié yú fú tū piān lì yě
这句话大意是:手阳明根于商阳,结于扶突、偏历也。
shǒu sān yīn zhī jīng bù zài bù gǎn qiáng zhù
这句话大意是:』手三阴之经不载,不敢强注。
yòu yún sì gēn zhě ěr gēn bí gēn rǔ gēn jiǎo gēn yě
这句话大意是:又云:『四根者,耳根、鼻根、乳根、脚根也。
sān jié zhě xiōng jié zhī jié biàn jié yě
这句话大意是:三结者,胸结、肢结、便结也。
cǐ yán néng jiū gēn jié zhī lǐ yī shàng wén biāo běn zhī fǎ cì zhī zé jí wú bù yù yě
这句话大意是:此言能究根结之理,依上文标本之法刺之,则疾无不愈也。
zhēn zhī bā fǎ yī yíng suí èr zhuǎn zhēn sān shǒu zhǐ sì zhēn tóu wǔ xū shí liù dòng yáo qī tí àn bā hū xī
这句话大意是:针之八法,一迎随,二转针,三手指,四针投,五虚实,六动摇,七提按,八呼吸。
shēn zhī bā fǎ qí jīng bā mài gōng sūn chōng mài wèi xīn xiōng bā jù shì yě
这句话大意是:身之八法,奇经八脉,公孙、冲脉、胃心胸,八句是也。
wǔ mén zhě tiān gān pèi hé fēn yú wǔ yě
这句话大意是:五门者,天干配合,分于五也。
jiǎ yǔ jǐ hé yǐ yǔ gēng hé zhī lèi shì yě
这句话大意是:甲与己合,乙与庚合之类是也。
zhǔ kè zhě gōng sūn zhǔ nèi guān kè zhī lèi shì yě
这句话大意是:主客者,公孙主,内关客之类是也。
huò yǐ jǐng xíng shù jīng hé wèi wǔ mén yǐ xié qì wèi bīn kè zhèng qì wéi zhǔ rén
这句话大意是:或以井荥俞经合为五门,以邪气为宾客,正气为主人。
xiān yòng bā fǎ bì yǐ wǔ mén tuī shí qǔ xué xiān zhǔ hòu kè ér wú bù xiào zhī lǐ
这句话大意是:先用八法,必以五门推时取穴,先主后客,而无不效之理。
bā mài shǐ zhōng lián bā huì běn shì jì gāng
这句话大意是:八脉始终连八会,本是纪纲;。
shí èr jīng luò shí èr yuán shì wèi shū yào
这句话大意是:十二经络十二原,是为枢要。
bā mài zhě qí jīng bā mài yě
这句话大意是:八脉者,奇经八脉也。
dū mài rèn mài chōng mài dài mài yīn wéi yáng wéi yīn qiāo yáng qiāo yě
这句话大意是:督脉、任脉、冲脉、带脉、阴维、阳维、阴𫏋、阳𫏋也。
bā huì zhě jí shàng wén xuè huì gé shù děng shì yě
这句话大意是:八会者,即上文血会膈俞等是也。
cǐ bā xué tōng bā mài qǐ zhǐ lián jí bā huì běn shì rén zhī gāng lǐng yě
这句话大意是:此八穴通八脉起止,连及八会,本是人之纲领也。
rú wǎng zhī yǒu gāng yě
这句话大意是:如网之有纲也。
shí èr jīng shí wǔ luò shí èr yuán yǐ zhù shàng wén
这句话大意是:十二经、十五络、十二原已注上文。
shū yào zhě mén hù zhī shū niǔ yě
这句话大意是:枢要者,门户之枢纽也。
yán yuán chū rù shí èr jīng yě
这句话大意是:言原出入十二经也。
yī rì qǔ liù shí liù xué zhī fǎ fāng jiàn yōu wēi yī shí qǔ yī shí èr jīng zhī yuán shǐ zhī yào miào
这句话大意是:一日取六十六穴之法,方见幽微,一时取一十二经之原,始知要妙。
liù shí liù xué zhě jí zǐ wǔ liú zhù jǐng xíng shù yuán jīng hé yě
这句话大意是:六十六穴者,即子午流注井荥俞原经合也。
yáng yú zhù fǔ sān shí liù xué yīn yú zhù zàng sān shí xué gòng chéng liù shí liù xué jù zǎi wǔ juǎn zi wǔ liú zhù tú zhōng
这句话大意是:阳于注腑,三十六穴,阴于注脏,三十穴,共成六十六穴,具载五卷子午流注图中。
cǐ yán jīng luò yī rì yī zhōu yú shēn lì xíng shí èr jīng xué dāng cǐ zhī shí zhuó qǔ liú zhù zhī zhōng yī xué yòng zhī yǐ jiàn yōu wēi zhī lǐ
这句话大意是:此言经络一日一周于身,历行十二经穴,当此之时,酌取流注之中一穴用之,以见幽微之理。
shí èr jīng yuán jù zhù shàng wén
这句话大意是:十二经原,俱注上文。
cǐ yán yī shí zhī zhōng dāng shěn cǐ rì shì hé jīng suǒ zhǔ dāng cǐ zhī shí gāi qǔ běn rì cǐ jīng zhī yuán xué ér cì zhī zé liú zhù zhī fǎ xuán miào shǐ kě zhī yǐ
现代白话:此言一时之中,当审此日是何经所主,当此之时,该取本日此经之原穴而刺之,则流注之法,玄妙始可知了。
yuán fu bǔ xiè zhī fǎ fēi hū xī ér zài shǒu zhǐ
这句话大意是:原夫补泻之法,非呼吸而在手指;。
sù xiào zhī gōng yào jiāo zhèng ér shí běn jīng
这句话大意是:速效之功,要交正而识本经。
cǐ yán bǔ xiè zhī fǎ fēi dàn hū xī ér zài hu shǒu zhī zhǐ fǎ yě
这句话大意是:此言补泻之法,非但呼吸,而在乎手之指法也。
fǎ fēn shí sì zhě xún mén tí àn dàn niǎn cuō pán tuī nèi dòng yáo zhǎo qiè jìn tuì chū shè zhě shì yě
这句话大意是:法分十四者,循、扪、提、按、弹、捻、搓、盘、推、内、动、摇、爪、切、进、退、出、摄者是也。
fǎ zé rú sī qiǎo zhuō zài rén xiáng bèi jīn zhēn fù nèi
这句话大意是:法则如斯,巧拙在人,详备《金针赋》内。
jiāo zhèng zhě rú dà cháng yǔ fèi wèi chuán sòng zhī fǔ xīn yǔ xiǎo cháng wèi shòu shèng zhī guān pí yǔ wèi wèi xiāo huà zhī gōng gān yǔ dǎn wèi qīng jìng zhī wèi páng guāng hé shèn yīn yáng xiāng tōng biǎo lǐ xiāng yìng yě
这句话大意是:交正者,如大肠与肺为传送之府,心与小肠为受盛之官,脾与胃为消化之宫,肝与胆为清净之位,膀胱合肾,阴阳相通,表里相应也。
běn jīng zhě shòu bìng zhī jīng rú xīn zhī bìng bì qǔ xiǎo cháng zhī xué jiān zhī yú fǎng cǐ
这句话大意是:本经者,受病之经,如心之病,必取小肠之穴兼之,余仿此。
yán néng shí běn jīng zhī bìng yòu yào rèn jiāo jīng zhèng jīng zhī lǐ zé zhēn zhī gōng bì sù yǐ
现代白话:言能识本经之病,又要认交经正经之理,则针之功必速了。
gù yuē níng shī qí xué wù shī qí jīng
这句话大意是:故曰:『宁失其穴,勿失其经;。
níng shī qí shí wù shī qí qì
这句话大意是:宁失其时,勿失其气。
jiāo jīng miào cì zuǒ yǒu bìng ér yòu pàn qǔ
这句话大意是:交经缪刺,左有病而右畔取;。
xiè luò yuǎn zhēn tóu yǒu bìng ér jiǎo shàng zhēn
这句话大意是:泻络远针,头有病而脚上针。
miào cì zhě cì luò mài yě
这句话大意是:缪刺者,刺络脉也。
yòu tòng ér cì zuǒ zuǒ tòng ér cì yòu cǐ nǎi jiāo jīng miào cì zhī lǐ yě
这句话大意是:右痛而刺左,左痛而刺右,此乃交经缪刺之理也。
sān yáng zhī jīng cóng tóu xià zú gù yán tóu yǒu bìng bì qǔ zú xué ér cì zhī
这句话大意是:三阳之经,从头下足,故言头有病,必取足穴而刺之。
jù cì yǔ miào cì gè yì wēi zhēn yǔ miào cì xiāng tōng
这句话大意是:巨刺与缪刺各异,微针与妙刺相通。
jù cì zhě cì jīng mài yě
这句话大意是:巨刺者,刺经脉也。
tòng zài yú zuǒ ér yòu mài bìng zhě zé jù cì zhī zuǒ tòng cì yòu yòu tòng cì zuǒ zhōng qí jīng yě
这句话大意是:痛在于左而右脉病者,则巨刺之,左痛刺右,右痛刺左,中其经也。
miào cì zhě cì luò mài yě
这句话大意是:缪刺者,刺络脉也。
shēn xíng yǒu tòng jiǔ hou wú bìng zé miào cì zhī yòu tòng cì zuǒ zuǒ tòng cì yòu zhōng qí luò yě
这句话大意是:身形有痛,九候无病,则缪刺之,右痛刺左,左痛刺右,中其络也。
cǐ cì fǎ zhī xiāng tóng dàn yī zhōng jīng yī zhōng luò zhī yì ěr
这句话大意是:此刺法之相同,但一中经,一中络之异耳。
wēi zhēn zhě cì zhī qiǎo yě
这句话大意是:微针者,刺之巧也。
miào cì zhě zhēn zhī miào yě
这句话大意是:妙刺者,针之妙也。
yán èr zhě zhī xiāng tōng yě
这句话大意是:言二者之相通也。
guān bù fèn ér zhī jīng luò zhī xū shí shì chén fú ér biàn zàng fǔ zhī hán wēn
这句话大意是:观部分而知经络之虚实,视沉浮而辨脏腑之寒温。
yán zhēn rù ròu fēn yǐ tiān rén de sān bù ér jìn bì chá qí de qì zé nèi wài xū shí kě zhī yǐ yòu yún chá mài zhī sān bù zé zhī hé jīng xū hé jīng shí yě
现代白话:言针入肉分,以天、人、地三部而进,必察其得气则内外虚实可知了,又云:『察脉之三部,则知何经虚,何经实也。
yán xià zhēn zhī hòu kàn zhēn qì huǎn jí kě jué zàng fǔ zhī hán rè yě
这句话大意是:言下针之后,看针气缓急,可决脏腑之寒热也。
qiě fú xiān lìng zhēn yào ér lǜ zhēn sǔn
这句话大意是:且夫先令针耀,而虑针损;。
cì cáng kǒu nèi ér yù zhēn wēn
这句话大意是:次藏口内,而欲针温。
yán yù xià zhēn zhī shí bì xiān lìng zhēn guāng yào kàn zhēn mò yǒu sǔn huài
这句话大意是:言欲下针之时,必先令针光耀,看针莫有损坏;。
cì jiāng zhēn hán yú kǒu nèi lìng zhēn wēn nuǎn yǔ róng wèi xiāng jiē wú xiāng chù fàn yě
这句话大意是:次将针含于口内,令针温暖与荣卫相接,无相触犯也。
mù wú wài shì shǒu rú wò hǔ
这句话大意是:目无外视,手如握虎;。
xīn wú nèi mù rú dài guì rén
这句话大意是:心无内慕,如待贵人。
cǐ jiè yòng zhēn zhī shì guì hu zhuān xīn chéng yì ér zì zhòng yě
这句话大意是:此戒用针之士,贵乎专心诚意,而自重也。
lìng mù wú tā shì shǒu rú wò hǔ kǒng yǒu shāng yě
这句话大意是:令目无他视,手如握虎,恐有伤也;。
xīn wú tā xiǎng rú dài guì rén kǒng yǒu zé yě
这句话大意是:心无他想,如待贵人,恐有责也。
zuǒ shǒu zhòng ér duō àn yù lìng qì sàn
这句话大意是:左手重而多按,欲令气散;。
yòu shǒu qīng ér xú rù bù tòng zhī yīn
这句话大意是:右手轻而徐入,不痛之因。
xià zhēn zhī shí bì xiān yǐ zuǒ shǒu dà zhǐ zhǎo jiǎ yú xué shàng qiē zhī zé lìng qí qì sàn yǐ yòu shǒu chí zhēn qīng qīng xú rù cǐ nǎi bù tòng zhī yīn yě
这句话大意是:下针之时,必先以左手大指爪甲于穴上切之,则令其气散,以右手持针,轻轻徐入,此乃不痛之因也。
kōng xīn kǒng qiè zhí lì cè ér duō yūn
这句话大意是:空心恐怯,直立侧而多晕;。
bèi mù chén qiā zuò wò píng ér méi hūn
这句话大意是:背目沉掐,坐卧平而没昏。
kōng xīn zhě wèi shí zhī qián cǐ yán wú cì jī rén qí qì xuè wèi dìng zé lìng rén kǒng jù yǒu pà qiè zhī xīn huò zhí lì huò cè wò bì yǒu xuàn yūn zhī jiù yě
这句话大意是:空心者,未食之前,此言无刺饥人,其气血未定,则令人恐惧,有怕怯之心,或直立,或侧卧,必有眩晕之咎也。
cǐ yán yù xià zhēn zhī shí bì lìng huàn rén mò shì suǒ zhēn zhī chù yǐ shǒu zhǎo jiǎ zhòng qiè qí xué huò wò huò zuò ér wú hūn mèn zhī huàn yě
这句话大意是:此言欲下针之时,必令患人莫视所针之处,以手爪甲重切其穴,或卧或坐,而无昏闷之患也。
tuī yú shí gàn shí biàn zhī kǒng xué zhī kāi hé
这句话大意是:推于十干、十变,知孔穴之开阖;。
lùn qí wǔ xíng wǔ zàng chá rì shí zhī wàng shuāi
这句话大意是:论其五行、五脏,察日时之旺衰。
shí gàn zhě jiǎ yǐ bǐng dīng wù jǐ gēng xīn rén guǐ yě
这句话大意是:十干者,甲、乙、丙、丁、戊、己、庚、辛、壬、癸也。
shí biàn zhě zhú rì lín shí zhī biàn yě
这句话大意是:十变者,逐日临时之变也。
bèi zǎi líng guī bā fǎ zhōng gù de shí wèi zhī kāi shī shí wèi zhī hé
这句话大意是:备载《灵龟八法》中,故得时谓之开,失时谓之阖。
wǔ xíng wǔ zàng jù zhù shàng wén
这句话大意是:五行五脏,俱注上文。
cǐ yán bìng yú běn rì shí zhī xià de wǔ xíng shēng zhě wàng shòu wǔ xíng kè zhě shuāi
这句话大意是:此言病于本日时之下,得五行生者旺,受五行克者衰。
rú xīn zhī bìng de jiǎ yǐ zhī rì shí zhě shēng wàng yù rén guǐ zhī rì shí zhě kè shuāi yú fǎng cǐ
这句话大意是:如心之病,得甲乙之日时者生旺,遇壬癸之日时者克衰,余仿此。
fú rú héng nǔ yīng ruò fā jī
这句话大意是:伏如横弩,应若发机。
cǐ yán yòng zhēn cì xué rú nǔ zhī shì zhèng ér fā shǐ qǔ qí jié xiào rú shè zhī zhōng de yě
这句话大意是:此言用针刺穴,如弩之视正而发矢,取其捷效,如射之中的也。
yīn jiāo yáng bié ér dìng xiě yùn yīn qiāo yáng wéi ér xià tāi yī
这句话大意是:阴交阳别而定血晕,阴𫏋、阳维而下胎衣。
yīn jiāo xué yǒu èr yī zài qí xià yī cùn yī zài zú nèi huái shàng sān cùn míng sān yīn jiāo yě yán cǐ èr xué néng dìng fù rén zhī xiě yùn
这句话大意是:阴交穴有二,一在脐下一寸,一在足内踝上三寸,名三阴交也,言此二穴,能定妇人之血晕。
yòu yán zhào hǎi wài guān èr xué néng xià chǎn fù zhī tāi yī yě
这句话大意是:又言照海、外关二穴,能下产妇之胎衣也。
bì jué piān kū yíng suí bǐ jīng luò jiē xù
这句话大意是:痹厥偏枯,迎随俾经络接续;。
lòu bēng dài xià wēn bǔ shǐ qì xuè yī guī
这句话大意是:漏崩带下,温补使气血依归。
bì jué zhě sì zhī jué lěng má bì
这句话大意是:痹厥者,四肢厥冷麻痹。
piān kū zhě zhòng fēng bàn shēn bù suí yě
这句话大意是:偏枯者,中风半身不遂也。
yán zhì cǐ zhèng bì xū jiē qì tōng jīng gèng yǐ yíng suí zhī fǎ shǐ xuè qì guàn tōng jīng luò jiē xù yě
这句话大意是:言治此症,必须接气通经,更以迎随之法,使血气贯通,经络接续也。
lòu bēng dài xià zhě nǚ zǐ zhī jí yě
这句话大意是:漏崩带下者,女子之疾也。
yán yǒu cǐ zhèng bì xū wēn zhēn dài nuǎn yǐ bǔ zhī shǐ róng wèi tiáo hé ér guī yī yě
这句话大意是:言有此症,必须温针待暖以补之,使荣卫调和而归依也。
jìng yǐ jiǔ liú tíng zhēn dài zhī
这句话大意是:静以久留,停针待之。
cǐ yán xià zhēn zhī hòu bì xū jìng ér jiǔ tíng zhī
这句话大意是:此言下针之后,必须静而久停之。
bì zhǔn zhě qǔ zhào hǎi zhì hóu zhōng zhī bì sè duān dì chù yòng dà zhōng zhì xīn nèi zhī dāi chī
这句话大意是:必准者,取照海治喉中之闭塞,端的处,用大钟治心内之呆痴。
dà dǐ téng tòng shí xiè yǎng má xū bǔ
这句话大意是:大抵疼痛实泻,痒麻虚补。
cǐ yán téng tòng zhě rè yi xiè zhī yǐ liáng
这句话大意是:此言疼痛者,热宜泻之以凉;。
yǎng má zhě lěng yi bǔ zhī yǐ nuǎn
这句话大意是:痒麻者,冷宜补之以暖。
tǐ zhòng jié tòng ér shù jū xīn xià pǐ mǎn ér jǐng zhǔ
这句话大意是:体重节痛而俞居,心下痞满而井主。
shù zhě shí èr jīng zhōng zhī shù
这句话大意是:俞者,十二经中之俞。
jǐng zhě shí èr jīng zhōng zhī jǐng yě
这句话大意是:井者,十二经中之井也。
xīn zhàng yàn tòng zhēn tài chòng ér bì chú
这句话大意是:心胀咽痛,针太冲而必除;。
pí lěng wèi téng xiè gōng sūn ér lì yù
这句话大意是:脾冷胃疼,泻公孙而立愈。
xiōng mǎn fù tòng cì nèi guān xié téng lèi tòng zhēn fēi hǔ
这句话大意是:胸满腹痛刺内关,胁疼肋痛针飞虎。
fēi hǔ xué jí zhī gōu xué yǐ shǒu yú hǔ kǒu yī fēi zhōng zhǐ jǐn chù shì xué yě
这句话大意是:飞虎穴即支沟穴,以手于虎口一飞,中指尽处是穴也。
jīn luán gǔ tòng ér bǔ hún mén tǐ rè láo sou ér xiè pò hù
这句话大意是:筋挛骨痛而补魂门,体热劳嗽而泻魄户。
tóu fēng tóu tòng cì shēn mài yǔ jīn mén
这句话大意是:头风头痛,刺申脉与金门;。
yǎn yǎng yǎn téng xiè guāng míng yú de wǔ
这句话大意是:眼痒眼疼,泻光明于地五。
xiè yīn xì zhǐ dào hàn zhì xiǎo ér gǔ zhēng
这句话大意是:泻阴郄止盗汗,治小儿骨蒸;。
cì piān lì lì xiǎo biàn yī dà rén shuǐ gǔ
这句话大意是:刺偏历利小便,医大人水蛊。
zhòng fēng huán tiào ér yi cì xū sǔn tiān shū ér kě qǔ
这句话大意是:中风环跳而宜刺,虚损天枢而可取。
de wǔ zhě jí de wǔ huì yě
这句话大意是:地五者,即地五会也。
yóu shì wǔ qián mǎo hòu tài yīn shēng ér jí wēn
这句话大意是:由是午前卯后,太阴生而疾温;。
lí zuǒ yǒu nán yuè shuò sǐ ér sù lěng
这句话大意是:离左酉南,月朔死而速冷。
cǐ yǐ yuè shēng sǐ wéi qī wǔ qián mǎo hòu zhě chén sì èr shí yě
这句话大意是:此以月生死为期,午前卯后者,辰、巳二时也。
dāng cǐ zhī shí tài yīn yuè zhī shēng yě
这句话大意是:当此之时,太阴月之生也。
shì gù yuè kuò kōng wú xiè yi jí wēn zhī
这句话大意是:是故月廓空无泻,宜疾温之。
lí zuǒ yǒu nán zhě wèi shēn èr shí yě
这句话大意是:离左酉南者,未、申二时也。
dāng cǐ shí fēn tài yīn yuè zhī sǐ yě
这句话大意是:当此时分,太阴月之死也。
shì gù yuè kuò yíng wú bǔ yi sù lěng zhī
这句话大意是:是故月廓盈无补,宜速冷之。
jiāng yī yuè ér bǐ yī rì yě
这句话大意是:将一月而比一日也。
jīng yún yuè shēng yī rì yī wěi èr rì èr wěi zhì shí wǔ rì shí wǔ wěi shí liù rì shí sì wěi shí qī rì shí sān wěi jiàn tuì zhì sān shí rì èr wěi
这句话大意是:经云:『月生一日一痏,二日二痏,至十五日十五痏,十六日十四痏,十七日十三痏,渐退,至三十日二痏。
yuè wàng yǐ qián wèi zhī shēng yuè wàng yǐ hòu wèi zhī sǐ wǔ qián wèi zhī shēng wǔ hòu wèi zhī sǐ yě
这句话大意是:』月望以前谓之生,月望以后谓之死,午前谓之生,午后谓之死也。
xún mén dàn nù liú xī mǔ ér jiān zhǎng
这句话大意是:循扪弹怒,留吸母而坚长;。
zhǎo xià shēn tí jí hū zi ér xū duǎn
这句话大意是:爪下伸提,疾呼子而嘘短。
xún zhě yòng zhēn zhī hòu yǐ shǒu shàng xià xún zhī shǐ xuè qì wǎng lái yě
这句话大意是:循者,用针之后,以手上下循之,使血气往来也。
mén zhě chū zhēn zhī hòu yǐ shǒu mén bì qí xué shǐ qì bù xiè yě
这句话大意是:扪者,出针之后,以手扪闭其穴,使气不泄也。
dàn nǔ zhě yǐ shǒu qīng dàn ér bǔ xū yě
这句话大意是:弹努者,以手轻弹而补虚也。
liú xī mǔ zhě xū zé bǔ qí mǔ xū dài rè zhì zhī hòu liú xī ér jiān zhǎng yě
这句话大意是:留吸母者,虚则补其母,须待热至之后,留吸而坚长也。
zhǎo xià zhě qiè ér xià zhēn yě
这句话大意是:爪下者,切而下针也。
shēn tí zhě shī zhēn qīng fú dòu xǔ yuē tí
这句话大意是:伸提者,施针轻浮豆许曰提。
jí hū zi zhě shí zé xiè qí zi wu dài hán zhì zhī hòu qù zhī sù ér xū qiě duǎn yǐ
现代白话:疾呼子者,实则泻其子,务待寒至之后,去之速,而嘘且短了。
dòng tuì kōng xiē yíng duó yòu ér xiè liáng
这句话大意是:动退空歇,迎夺右而泻凉;。
tuī nèi jìn cuō suí jì zuǒ ér bǔ nuǎn
这句话大意是:推内进搓,随济左而补暖。
dòng tuì yǐ zhēn yáo dòng ér tuì rú qì bù xíng jiāng zhēn shēn tí ér yǐ
这句话大意是:动退,以针摇动而退,如气不行,将针伸提而已。
kōng xiē sā shǒu ér tíng zhēn yíng yǐ zhēn nì ér yíng duó jí xiè qí zi yě
这句话大意是:空歇,撒手而停针,迎以针逆而迎夺,即泻其子也。
rú xīn zhī bìng bì xiè pí zi cǐ yán yù xiè bì shī cǐ fǎ yě
这句话大意是:如心之病,必泻脾子,此言欲泻必施此法也。
tuī nèi jìn zhě yòng zhēn tuī nèi ér rù yě
这句话大意是:推内进者,用针推内而入也。
cuō zhě yóu rú cuō xiàn zhī zhuàng màn màn zhuǎn zhēn wù lìng tài jǐn
这句话大意是:搓者,犹如搓线之状,慢慢转针,勿令太紧。
suí yǐ zhēn shùn ér suí zhī
这句话大意是:随,以针顺而随之;。
jì zé jì qí mǔ yě
这句话大意是:济,则济其母也。
rú xīn zhī bìng bì bǔ gān mǔ cǐ yán yù bǔ bì yòng cǐ fǎ yě
这句话大意是:如心之病,必补肝母,此言欲补必用此法也。
cǐ nǎi yuǎn cì hán rè zhī fǎ gù fán bìng rè zhě xiān shǐ qì zhì bìng suǒ cì wēi wēi tí tuì dòu xǔ yǐ yòu xuán duó zhī de zhēn xià hán ér zhǐ
这句话大意是:此乃远刺寒热之法,故凡病热者,先使气至病所,次微微提退豆许,以右旋夺之,得针下寒而止。
fán bìng hán zhě xiān shǐ qì zhì bìng suǒ cì xú xú jìn zhēn yǐ zuǒ xuán cuō tí hé zhī de zhēn xià rè ér zhǐ
这句话大意是:凡病寒者,先使气至病所,次徐徐进针,以左旋搓提和之,得针下热而止。
shèn zhī
这句话大意是:慎之!
dà huàn wēi jí sè mài bù shùn ér mò zhēn
这句话大意是:大患危疾,色脉不顺而莫针;。
hán rè fēng yīn jī bǎo zuì láo ér qiè jì
这句话大意是:寒热风阴,饥饱醉劳而切忌。
shèn zhī zhě jiè zhī yě
这句话大意是:慎之者,戒之也。
cǐ yán yǒu wēi dǔ zhī jí bì guān qí xíng sè gèng chá qí mài ruò xiāng fǎn zhě mò yǔ yòng zhēn
这句话大意是:此言有危笃之疾,必观其形色,更察其脉若相反者,莫与用针,。
kǒng láo ér wú gōng fǎn huò zuì yě
这句话大意是:恐劳而无功,反获罪也。
cǐ yán wú zhēn dà hán dà rè dà fēng dà yīn yǔ dà jī dà bǎo dà zuì dà láo fán cǐ zhī lèi jué bù kě yòng zhēn shí dà jì yě
这句话大意是:此言无针大寒、大热、大风、大阴雨、大饥、大饱、大醉、大劳,凡此之类,决不可用针,实大忌也。
wàng bù bǔ ér huì bù xiè xián bù duó ér shuò bù jì
这句话大意是:望不补而晦不泻,弦不夺而朔不济。
wàng měi yuè shí wǔ rì yě
这句话大意是:望,每月十五日也。
huì měi yuè sān shí rì yě
这句话大意是:晦,每月三十日也。
xián yǒu shàng xià xián shàng xián huò chū qī huò chū bā xià xián huò niàn èr niàn sān yě
这句话大意是:弦有上、下弦,上弦或初七、或初八,下弦或廿二、廿三也。
shuò měi yuè chū yī rì yě
这句话大意是:朔,每月初一日也。
fán zhí cǐ rì bù kě yòng zhēn shī fǎ yě
这句话大意是:凡值此日,不可用针施法也。
rú bào jí zhī jí zé bù jū yǐ
现代白话:如暴急之疾,则不拘了。
jīng qí xīn ér qióng qí fǎ wú jiǔ ài ér huài qí pí
这句话大意是:精其心而穷其法,无灸艾而坏其皮;。
zhèng qí lǐ ér qiú qí yuán miǎn tóu zhēn ér shī qí wèi
这句话大意是:正其理而求其原,免投针而失其位。
cǐ yán jiǔ yě miǎn yī zhě yi zhuān xīn jiū qí xué fǎ wú wù yú zhe ài zhī gōng zhù miǎn yú fàn yú jìn jì ér huài rén zhī pí ròu yǐ
现代白话:此言灸也,勉医者宜专心究其穴法,无误于着艾之功,庶免于犯于禁忌,而坏人之皮肉了。
cǐ yán zhēn yě miǎn xué zhě yào míng qí zhēn dào zhī lǐ chá bìng zhī yuán zé yòng zhēn bù shī qí suǒ yě
这句话大意是:此言针也,勉学者要明其针道之理,察病之原,则用针不失其所也。
bì jiǔ chù ér jiā sì zhī sì shí yǒu jiǔ
这句话大意是:避灸处而加四肢,四十有九;。
jìn cì chù ér chú liù shù èr shí yǒu èr
这句话大意是:禁刺处而除六腧,二十有二。
jìn jiǔ zhī xué sì shí wǔ gèng jiā sì zhī zhī jǐng gòng sì shí jiǔ yě
这句话大意是:禁灸之穴四十五,更加四肢之井,共四十九也。
jìn zhēn zhī xué èr shí èr wài chú liù fǔ zhī shù yě
这句话大意是:禁针之穴二十二,外除六腑之腧也。
yì yòu wén gāo huáng bào jí wèi chài lǐ shì cì jù quē ér hòu sū
这句话大意是:抑又闻高皇抱疾未瘥,李氏刺巨阙而后苏;。
tài zǐ bào sǐ wèi jué yuè rén zhēn wéi huì ér fù xǐng
这句话大意是:太子暴死为厥,越人针维会而复醒。
jiān jǐng qǔ chí zhēn quán cì bì tòng ér fù shè
这句话大意是:肩井、曲池,甄权刺臂痛而复射;。
xuán zhōng huán tiào huà tuó cì zú ér lì xíng
这句话大意是:悬钟、环跳,华佗刺足而立行。
qiū fu zhēn yāo yú ér guǐ miǎn chén wáng zuǎn zhēn jiāo shù ér yāo jīng lì chū
这句话大意是:秋夫针腰俞而鬼免沉,王纂针交俞而妖精立出。
qǔ gān yú yǔ mìng mén shǐ gǔ shì shì qiū háo zhī mò
这句话大意是:取肝俞与命门,使瞽士视秋毫之末;。
cì shǎo yáng yǔ jiāo bié bǐ lóng fu tīng xià ruì zhī shēng
这句话大意是:刺少阳与交别,俾聋夫听夏蚋之声。
cǐ yǐn xiān shī yòng zhēn yǒu cǐ lì xiào zhī gōng yǐ lì xué zhě yòng xīn zhī chéng
这句话大意是:此引先师用针,有此立效之功,以励学者用心之诚。
jiē fū
这句话大意是:嗟夫!
qù shèng yú yuǎn cǐ dào jiàn zhuì
这句话大意是:去圣逾远,此道渐坠。
huò bù dé yì ér sàn qí xué huò qiān qí néng ér fàn jìn jì
这句话大意是:或不得意而散其学,或愆其能而犯禁忌。
yú yōng zhì qiǎn nán qì yú xuán yán zhì dào yuān shēn de zhī zhě yǒu jǐ
这句话大意是:愚庸智浅,难契于玄言,至道渊深,得之者有几?
ǒu shù sī yán bù gǎn shì zhū míng dá zhě yān shù jī hū tóng méng zhī xīn qǐ
现代白话:偶述斯言,不敢示诸明达者呢,庶几乎童蒙之心启。