rǎn yǒu wèn yú kǒng zǐ yuē gǔ zhě sān huáng wǔ dì bù yòng wǔ xíng xìn hu
现代白话：冉有问于孔孔子说：“古者三皇五帝不用五刑，信吗？
kǒng zǐ yuē shèng rén zhī shè fáng guì qí bù fàn yě
现代白话：孔孔子说：“圣人之设防，贵其不犯也。
zhì wǔ xíng ér bù yòng suǒ yǐ wèi zhì zhì yě
这句话大意是：制五刑而不用，所以为至治也。
fán fū zhī wèi jiān xié qiè dào mǐ fǎ wàng xíng zhě shēng yú bù zú
这句话大意是：凡夫之为奸邪、窃盗、靡法妄行者，生于不足。
bù zú shēng yú wú dù wú dù zé xiǎo zhě tōu dào dà zhě chǐ mí gè bù zhī jié
这句话大意是：不足生于无度，无度则小者偷盗，大者侈靡，各不知节。
shì yǐ shàng yǒu zhì dù zé mín zhī suǒ zhǐ
这句话大意是：是以上有制度，则民知所止；。
mín zhī suǒ zhǐ zé bù fàn
这句话大意是：民知所止，则不犯。
gù suī yǒu jiān yá zéi dào mǐ fǎ wàng xíng zhī yù ér wú xiàn xíng zhī mín
这句话大意是：故虽有奸邪贼盗靡法妄行之狱，而无陷刑之民。
bù xiào zhě shēng yú bù rén bù rén zhě shēng yú sàng jì zhī wú lǐ
这句话大意是：不孝者生于不仁，不仁者生于丧祭之无礼。
míng sàng jì zhī lǐ suǒ yǐ jiào rén ài yě
这句话大意是：明丧祭之礼，所以教仁爱也。
néng jiào rén ài zé fú sāng sī mù jì sì bù jiě rén zǐ kuì yǎng zhī dào
这句话大意是：能教仁爱，则服丧思慕，祭祀不解人子馈养之道。
sàng jì zhī lǐ míng zé mín xiào yǐ
现代白话：丧祭之礼明，则民孝了。
gù suī yǒu bù xiào zhī yù ér wú xiàn xíng zhī mín
这句话大意是：故虽有不孝之狱，而无陷刑之民。
shì shàng zhě shēng yú bú yì yì suǒ yǐ bié guì jiàn míng zūn bēi yě
这句话大意是：弑上者生于不义，义所以别贵贱、明尊卑也。
guì jiàn yǒu bié zūn bēi yǒu xù zé mín mò bù zūn shàng ér jìng zhǎng
这句话大意是：贵贱有别，尊卑有序，则民莫不尊上而敬长。
cháo pìn zhī lǐ zhě suǒ yǐ míng yì yě
这句话大意是：朝聘之礼者，所以明义也。
yì bì míng zé mín bù fàn gù suī yǒu shì shàng zhī yù ér wú xiàn xíng zhī mín
这句话大意是：义必明则民不犯，故虽有弑上之狱，而无陷刑之民。
dòu biàn zhě shēng yú xiāng líng xiāng líng zhě shēng yú cháng yòu wú xù ér yí jìng ràng
这句话大意是：斗变者生于相陵，相陵者生于长幼无序而遗敬让。
xiāng yǐn jiǔ zhī lǐ zhě suǒ yǐ míng cháng yòu zhī xù ér chóng jìng ràng yě
这句话大意是：乡饮酒之礼者，所以明长幼之序而崇敬让也。
cháng yòu bì xù mín huái jìng ràng gù suī yǒu dòu biàn zhī yù ér wú xiàn xíng zhī mín
这句话大意是：长幼必序，民怀敬让，故虽有斗变之狱，而无陷刑之民。
yín luàn zhě shēng yú nán nǚ wú bié nán nǚ wú bié zé fū fù shī yì
这句话大意是：淫乱者生于男女无别，男女无别则夫妇失义。
hūn lǐ pìn xiǎng zhě suǒ yǐ bié nán nǚ míng fū fù zhī yì yě
这句话大意是：婚礼聘享者，所以别男女、明夫妇之义也。
nán nǚ jì bié fū fù jì míng gù suī yǒu yín luàn zhī yù ér wú xiàn xíng zhī mín
这句话大意是：男女既别，夫妇既明，故虽有淫乱之狱，而无陷刑之民。
cǐ wǔ zhě xíng fá zhī suǒ yǐ shēng gè yǒu yuán yān
现代白话：此五者，刑罚之所以生，各有源呢。
bù yù sāi qí yuán ér zhé shéng zhī yǐ xíng shì wèi wéi mín shè jǐng ér xiàn zhī
这句话大意是：不豫塞其源，而辄绳之以刑，是谓为民设阱而陷之。
xíng fá zhī yuán shēng yú shì yù bù jié shī lǐ dù zhě suǒ yǐ yù mín zhī shì yù ér míng hào wù shùn tiān zhī dào lǐ dù jì chén wǔ jiào bì xiū ér mín yóu huò wèi huà shàng bì míng qí fǎ diǎn yǐ shēn gù zhī
这句话大意是：“刑罚之源，生于嗜欲不节，失礼度者，所以御民之嗜欲，而明好恶顺天之道，礼度既陈，五教毕修，而民犹或未化，尚必明其法典以申固之。
qí fàn jiān xié mí fǎ wàng xíng zhī yù zhě zé chì zhì liàng zhī dù
这句话大意是：其犯奸邪靡法妄行之狱者，则饬制量之度；。
yǒu fàn bù xiào zhī yù zhě zé chì sàng jì zhī lǐ
这句话大意是：有犯不孝之狱者，则饬丧祭之礼；。
yǒu fàn shā shàng zhī yù zhě zé chì cháo jìn zhī lǐ
这句话大意是：有犯杀上之狱者，则饬朝觐之礼；。
yǒu fàn dòu biàn zhī yù zhě zé chì xiāng yǐn jiǔ zhī lǐ
这句话大意是：有犯斗变之狱者，则饬乡饮酒之礼；。
yǒu fàn yín luàn zhī yù zhě zé chì hūn pìn zhī lǐ
这句话大意是：有犯淫乱之狱者，则饬婚聘之礼。
sān huáng wǔ dì zhī suǒ huà mín zhě rú cǐ suī yǒu wǔ xíng zhī yòng bù yì kě hu
现代白话：三皇五帝之所化民者如此，虽有五刑之用，不是也很可吗！
kǒng zǐ yuē dà zuì yǒu wǔ ér shā rén wéi xià nì tiān de zhě zuì jí wǔ shì wū wén wǔ zhě zuì jí sì shì nì rén lún zhě zuì jí sān shì móu guǐ shén zhě zuì jí èr shì shǒu shā rén zhě zuì jí qí shēn gù yuē dà zuì yǒu wǔ ér shā rén wéi xià yǐ
现代白话：孔孔子说：“大罪有五，而杀人为下，逆天地者罪及五世，诬文武者罪及四世，逆人伦者罪及三世，谋鬼神者罪及二世，手杀人者罪及其身，故曰大罪有五，而杀人为下了。
rǎn yǒu wèn yú kǒng zǐ yuē xiān wáng zhì fǎ shǐ xíng bù shàng yú dài fū lǐ bù xià yú shù rén rán zé dài fū fàn zuì bù kě yǐ jiā xíng shù rén zhī xíng shì bù kě yǐ zhì yú lǐ hu
现代白话：冉有问于孔孔子说：“先王制法，使刑不上于大夫，礼不下于庶人，然则大夫犯罪，不能够加刑，庶人之行事，不能够治于礼吗？
kǒng zǐ yuē bù rán fán zhì jūn zǐ yǐ lǐ yù qí xīn suǒ yǐ shǔ zhī yǐ lián chǐ zhī jié yě gù gǔ zhī dài fū qí yǒu zuò bù lián wū huì ér tuì fàng zhī zhě bù wèi zhī bù lián wū huì ér tuì fàng zé yuē fǔ guǐ bù chì
现代白话：孔孔子说：“不然，凡治有德行的人以礼御其心，所以属之以廉耻之节也，故古之大夫，其有坐不廉污秽而退放之者，不谓之不廉污秽而退放，则曰 ‘簠簋不饬’；。
yǒu zuò yín luàn nán nǚ wú bié zhě bù wèi zhī yín luàn nán nǚ wú bié zé yuē wéi mù bù xiū yě
这句话大意是：有坐淫乱男女无别者，不谓之淫乱男女无别，则曰 ‘帷幕不修’也；。
yǒu zuò wǎng shàng bù zhōng zhě bù wèi zhī wǎng shàng bù zhōng zé yuē chén jié wèi zhe
这句话大意是：有坐罔上不忠者，不谓之罔上不忠，则曰 ‘臣节未着’；。
yǒu zuò pí ruǎn bù shèng rèn zhě bù wèi zhī pí ruǎn bù shèng rèn zé yuē xià guān bù zhí
这句话大意是：有坐罢软不胜任者，不谓之罢软不胜任，则曰‘下官不职’；。
yǒu zuò gàn guó zhī jì zhě bù wèi zhī gàn guó zhī jì zé yuē xíng shì bù qǐng
这句话大意是：有坐干国之纪者，不谓之干国之纪，则曰 ‘行事不请’。
cǐ wǔ zhě dài fū jì zì dìng yǒu zuì míng yǐ ér yóu bù rěn chì rán zhèng yǐ hū zhī yě jì ér wèi zhī huì suǒ yǐ kuì chǐ zhī shì gù dài fū zhī zuì qí zài wǔ xíng zhī yù zhě wén ér qiǎn fā zé bái guān lí yīng pan shui jia jian zào hu quē ér zì qǐng zuì
现代白话：此五者，大夫既自定有罪名了，而犹不忍斥，然正以呼之也，既而为之讳，所以愧耻之，是故大夫之罪，其在五刑之域者，闻而谴发，则白冠厘缨，盘水加剑，造乎阙而自请罪。
jūn bù shǐ yǒu sī zhí fù qiān chè ér jiā zhī yě
这句话大意是：君不使有司执缚牵掣而加之也。
qí yǒu dà zuì zhě wén mìng zé běi miàn zài bài guì ér zì cái jūn bù shǐ rén zuó yǐn ér xíng shā
这句话大意是：其有大罪者，闻命则北面再拜，跪而自裁，君不使人捽引而刑杀。
yuē zǐ dài fū zì qǔ zhī ěr wú yù zi yǒu lǐ yǐ
现代白话：曰：‘子大夫自取之耳，我遇子有礼了。
yǐ xíng bù shàng dài fū ér dài fū yì bù shī qí zuì zhě jiào shǐ rán yě
这句话大意是：’以刑不上大夫而大夫亦不失其罪者，教使然也。
suǒ wèi lǐ bù xià shù rén zhě yǐ shù rén jù qí shì ér bù néng chōng lǐ gù bù zé zhī yǐ bèi lǐ yě
这句话大意是：’所谓礼不下庶人者，以庶人遽其事而不能充礼，故不责之以备礼也。
rǎn yǒu guì rán miǎn xí yuē yán zé měi yǐ qiú wèi zhī wén tuì ér jì zhī
现代白话：冉有跪然免席曰：“言则美了，求未之闻，退而记之。