yuán qì
这句话大意是:○元气。
sān wǔ lì jì yuē wèi yǒu tiān dì zhī shí hùn dùn zhuàng rú jī zǐ míng xìng shǐ yá méng mò kǒng qiè
这句话大意是:《三五历记》曰:未有天地之时,混沌状如鸡子,溟涬始牙,蒙(莫孔切。
hóng hú kǒng qiè
这句话大意是:)鸿(胡孔切。
zī méng suì zài shè tí yuán qì zhào shǐ
这句话大意是:)滋萌,岁在摄提,元气肇始。
yòu yuē qīng qīng zhě shàng wèi tiān zhuó zhòng zhě xià wéi dì chōng hé qì zhě wéi rén
这句话大意是:又曰:清轻者上为天,浊重者下为地,冲和气者为人。
gù tiān dì hán jīng wàn wù huà shēng
这句话大意是:故天地含精,万物化生。
hé tú yuē yuán qì kǎi yīn kāi yáng wèi tiān
这句话大意是:《河图》曰:元气闿(音开)阳为天。
yòu yuē yuán qì wú xíng xiōng xiōng méng méng yǎn zhě wéi dì fú zhě wèi tiān yě
这句话大意是:又曰:元气无形,汹汹蒙蒙,偃者为地,伏者为天也。
lǐ tǒng yuē tiān dì zhě yuán qì zhī suǒ shēng wàn wù zhī suǒ zì yān
现代白话:《礼统》曰:天地者,元气之所生,万物之所自呢。
xiào jīng zuǒ qì yuē yuán qì hùn dùn xiào zài qí zhōng
这句话大意是:《孝经左契》曰:元气混沌,孝在其中。
hàn shū lǜ lì zhì yuē huáng zhōng huáng zhě zhōng zhī sè
这句话大意是:《汉书·律历志》曰:黄锺,黄者,中之色。
gù yáng qì shī wū xià quán zī méng wàn wù wèi liù qì yuán yě
这句话大意是:故阳气施于下泉,孳萌万物,为六气元也。
gù yǐ huáng sè míng yuán qì yān
现代白话:故以黄色名元气呢。
yòu yuē tài jí yùn sān chén wǔ xīng wū shàng yuán qì zhuǎn sān tǒng wǔ xíng wū xià
这句话大意是:又曰:太极运三辰五星于上,元气转三统五行于下。
jiā yǔ yuē fu lǐ bì běn zhī tài yī tài yī fēn wéi tiān dì zhuǎn wéi yīn yáng biàn wéi sì shí liè wéi guǐ shén
这句话大意是:《家语》曰:夫礼必本之太一,太一分为天地,转为阴阳,变为四时,列为鬼神。
tài yī wèi yuán qì yě
这句话大意是:(太一,谓元气也。
huái nán zǐ yuē dào shǐ shēng xū kuò xū kuò shēng yǔ zhòu yǔ zhòu shēng yuán qì wú yǒu yá yín
这句话大意是:《淮南子》曰:道始生虚廓,虚廓生宇宙,宇宙生元气,无有涯垠。
qīng yáng zhě báo yīn bó
这句话大意是:清阳者,薄(音博。
mó yīn mó
这句话大意是:)劘(音摩。
ér wèi tiān
这句话大意是:)而为天。
yòu yuē gǔ wèi yǒu tiān dì zhī shí wéi xiàng wú xíng yōu yōu míng míng máng máng mèi mèi mù mù mǐn mǐn hóng méng hòng dòng mò zhī qí mén
这句话大意是:又曰:古未有天地之时,惟象无形,幽幽冥冥,茫茫昧昧,幕幕闵闵,鸿蒙澒洞,莫知其门。
yǒu èr shén hùn dùn shēng
这句话大意是:有二神混沌生。
gāo yòu zhù yuē èr shén jīng tiān yíng de zhī shén
这句话大意是:(高诱注曰:二神,经天营地之神。
jīng tiān yíng de kǒng shēn yě
这句话大意是:)经天营地,孔(深也。
hu mò zhī qí zhōng tāo hu mò zhī qí suǒ zhǐ xī
这句话大意是:)乎莫知其终,滔乎莫知其所止息。
wū shì nǎi bié wèi yīn yáng lí wèi bā jí
这句话大意是:于是乃别为阴阳,离为八极。
gāng róu xiāng chéng wàn wù nǎi xíng
这句话大意是:刚柔相成,万物乃形。
dùn jiǎ kāi shān tú yuē yǒu jù líng zhě biàn de yuán shén zhī dào gù yǔ yuán qì yī shí shēng hùn dùn
这句话大意是:《遁甲开山图》曰:有巨灵者,遍得元神之道,故与元气一时生混沌。
yòu yuē nán míng zhī shān jīn táng yù shì shàng wú yuán qì shí zī shén huà
这句话大意是:又曰:南溟之山,金堂玉室,上无元气,实滋神化。
yòu yuē lì shān shì fēn bù yuán qì gè shēng cì xù chǎn shēng shān gǔ
这句话大意是:又曰:丽山氏分布元气,各生次序,产生山谷。
dì xì pǔ yuē tiān dì chū qǐ míng xìng méng hóng jí shēng tiān huáng shǐ wàn bā qiān suì yǐ mù dé wáng
这句话大意是:《帝系谱》曰:天地初起,溟涬蒙鸿,即生天皇,始万八千岁,以木德王。
shí zhōu jì yuē kūn líng kūn lún shān yě
这句话大意是:《十洲记》曰:昆陵,昆仑山也。
shàng yǒu jīn tái yù quē yì yuán qì zhī suǒ hé tiān dì zhī jū zhì chù
这句话大意是:上有金台玉阙,亦元气之所合,天帝之居治处。
liù tāo yuē tiān zhī wèi tiān yuǎn yǐ de zhī wéi dì jiǔ yǐ
现代白话:《六韬》曰:天之为天远了,地之为地久了。
wàn wù zài qí jiān gè zì lì hé shì mò zhī yǒu hu
这句话大意是:万物在其间,各自利,何世莫之有吗?
fu shǐ shì sú jiē néng shùn qí yǒu shì nǎi míng xìng méng hóng zhī shí wèi wáng gù mò zhī néng yǒu
这句话大意是:夫使世俗皆能顺其有,是乃溟涬蒙鸿之时,为王故莫之能有。
qī shí liù shèng fā qǐ qí suǒ xì tiān xià ér yǒu zhī qǐ yī rì zāi
现代白话:七十六圣发起,其所系天下而有之,岂一日啊!
yáng quán wù lǐ lùn yuē yáng xióng fēi hún tiān ér zuò gài tiān yuán qí gài zuǒ zhuǎn rì yuè xīng chén suí ér dōng xī
这句话大意是:杨泉《物理论》曰:扬雄非浑天而作盖天,圆其盖左转,日月星辰随而东西。
huán tán nán zhī xióng bù jiě
这句话大意是:桓谭难之,雄不解。
cǐ gài tiān zhě fù nán zhī yě
这句话大意是:此盖天者,复难知也。
yuán qì hào dà zé chēng hào tiān
这句话大意是:元气皓大,则称皓天。
hào tiān yuán qì yě hào rán ér yǐ wú tā wù yān
现代白话:皓天,元气也,皓然而已,无他物呢。
yáng xióng xí líng fù yuē zì jīn tuī gǔ zhì wū yuán qì shǐ huà gǔ bù lǎn jīn míng hào dié huǐ qǐng yǐ shī chūn qiū yán zhī
这句话大意是:扬雄《檄灵赋》曰:自今推古,至于元气始化,古不览今,名号迭毁,请以《诗》《春秋》言之。
yòu jiě cháo yuē tài xuán wǔ qiān wén zhī yè fú shū dú shuō shí yú wàn yán shēn zhě rù dì dǐ gāo zhě chū cāng tiān dà zhě hán yuán qì xiān zhě rù wú lún
这句话大意是:又《解嘲》曰:《太玄》五千文,支叶扶疏,独说十馀万言,深者入地底,高者出苍天,大者涵元气,纤者入无伦。
děng yě
这句话大意是:(等也。
bān gù dōng dōu fù yuē wàn lè bèi bǎi lǐ jì huáng qíng jiā qún chén zuì jiàng yān yūn tiáo yuán qì
这句话大意是:班固《东都赋》曰:万乐备,百礼暨,皇情浃,群臣醉,降烟煴,调元气。
yòu hàn sòng lùn gōng gē shī yuē hòu tǔ huà yù xī sì shí xíng xiū líng yè yǎng xī yuán qì fù
这句话大意是:又《汉颂论功歌诗》曰:后土化育兮四时行,修灵液养兮元气覆。
dōng tóng yún xī chūn mài mù gào zé qià xī zhí jiā gǔ
这句话大意是:冬同云兮春霡霂,膏泽洽兮殖嘉谷。
zhāng héng xuán tú yuē xuán zhě bāo hán dào dé gòu yǎn qián kūn tuó yuè yuán qì bǐng shòu wú yuán
这句话大意是:张衡《玄图》曰:玄者,包含道德,构掩乾坤,橐籥元气,禀受无原。
chén sī wáng wèi dé lùn yuē yuán qì pǐ sāi xuán huáng zì báo xīng chén nì xíng yīn yáng chuǎn cuò guó wú wán yì líng wú yǎn guǒ sì hǎi dǐng fèi xiāo tiáo shā mò
这句话大意是:陈思王《魏德论》曰:元气否塞,玄黄渍薄,星辰逆行,阴阳舛错,国无完邑,陵无掩椁,四海鼎沸,萧条沙漠。
yòu qī qǐ yuē yǒu xíng bì xiǔ yǒu duān bì qióng máng máng yuán qì shéi zhī qí zhōng
这句话大意是:又《七启》曰:有形必朽,有端必穷,茫茫元气,谁知其终。
sūn chu shí rén míng yuē dà xiàng wú xíng yuán qì wèi mǔ yǎo xī míng xī táo yě zhòng yǒu
这句话大意是:孙楚《石人铭》曰:大象无形,元气为母,杳兮冥兮,陶冶众有。
lù jī yún fù yuē shū shén jǐng wū bā yōu hé hóng huà wū yān yūn chōng yǔ zhòu yǐ bō xiàng xié yuán qì ér qí xūn
这句话大意是:陆机《云赋》曰:摅神景于八幽,合洪化于烟煴,充宇宙以播象,协元气而齐勋。
pān yuè xī zhēng fù yuē gǔ wǎng jīn lái miǎo yǐ yōu zāi liáo kuò hū huǎng huà yī qì ér zhēn sān cái
现代白话:潘岳《西征赋》曰:古往今来,邈了悠啊,寥廓惚恍,化一气而甄三才。
tài yì
这句话大意是:○太易。
lǎo zi yuē yǒu wù hùn chéng xiān tiān de shēng
这句话大意是:《老子》曰:有物混成,先天地生。
yì qián záo dù yuē fu yǒu xíng zhě shēng wū wú xíng
这句话大意是:《易干凿度》曰:夫有形者,生于无形;。
gù yǒu tài yì zhě wèi jiàn qì yě
这句话大意是:故有太易者,未见气也。
dì wáng shì jì yuē tiān dì wèi fēn wèi zhī tài yì
这句话大意是:《帝王世纪》曰:天地未分,谓之太易。
liè zǐ yuē fu yǒu xíng zhě shēng wū wú xíng zé tiān de ān cóng shēng
这句话大意是:《列子》曰:夫有形者生于无形,则天地安从生?
zì rán ér shēng
这句话大意是:(自然而生。
gù yǒu tài yì tài chū tài shǐ tài sù
这句话大意是:)故有太易、太初、太始、太素。
cǐ yǒu wù zhī shǐ zì wēi zhì zhe biàn huà zì xiāng yīn xí tài yì zhě wèi jiàn qì yě yì zhě bù qióng zhì zhī chēng níng jì yú tài xū zhī yù jiāng hé jiàn hu
这句话大意是:(此有物之始,自微至著,变化自相因袭)太易者未见气也(易者,不穷滞之称,凝寂于太虚之域,将何见吗?
jí rú yì xì zhī tài jí lǎo shì zhī hùn chéng
这句话大意是:即如《易系》之太极、老氏之混成。
tài chū zhě qì zhī shǐ yě yīn yáng wèi pàn
这句话大意是:)太初者气之始也,(阴阳未判。
xià jù suǒ wèi hún lún
这句话大意是:下句所谓浑沦。
tài shǐ zhě xíng zhī shǐ yě yīn yáng jì pàn pǐn wù liú xíng
这句话大意是:)太始者形之始也,(阴阳既判,品物流形。
tài sù zhě zhì zhī shǐ yě
这句话大意是:)太素者质之始也。
zhì xìng yě
这句话大意是:(质,性也。
jì wèi wù yǐ
现代白话:既为物了。
zé fāng yuán gāng róu jìng zào gè yǒu qí xìng
这句话大意是:则方圆刚柔静躁各有其性。
qì zhì jù wèi xiāng lí cǐ zhí lùn qì zhī xíng zhì bù fù shuō tài yì wèi sān zhě zōng běn
这句话大意是:)气质具,未相离,(此直论气之形质,不复说太易,为三者宗本。
xià jù bié zì míng zhī
这句话大意是:下句别自明之。
gù yuē hún lún
这句话大意是:)故曰浑沦。
hún lún zhě yán wàn wù xiāng hún lún ér wèi xiāng lí yě
这句话大意是:浑沦者,言万物相浑沦而未相离也。
suī hún rán yī qì bù xiāng lí xí ér sān cái zhī dào shí qián zhào hu qí zhōng
这句话大意是:(虽浑然一气不相离袭,而三才之道实潜兆乎其中。
lún yǔ zhù yě
这句话大意是:沦,语助也。
shì zhī bù jiàn tīng zhī bù wén xún zhī bù dé gù yuē yì yě
这句话大意是:)视之不见,听之不闻,循之不得,故曰易也。
yì wú xíng pàn lǎo zi yuē shì zhī bù jiàn míng yuē xī ér yuē yì
现代白话:易无形畔,(老孔子说:视之不见名曰希而曰易。
yì jiǎn zhī bié chēng yě
这句话大意是:易,简之别称也。
tài yì zhī yì rú cǐ ér yǐ gù néng wéi wàn wù zōng xìng zhēn yī ér bù biàn yě
这句话大意是:太易之义如此而已,故能为万物宗,性真一而不变也。
yì biàn ér wèi yī suǒ wèi yì zhě yǎo míng hū huǎng bù kě biàn yě
这句话大意是:)易变而为一,(所谓易者,窈冥忽恍,不可变也。
yī qì chí zhī ér huà biàn gù jì míng biàn yě
这句话大意是:一气持之而化变,故寄名变也。
yī biàn ér wèi qī qī biàn ér wèi jiǔ
这句话大意是:)一变而为七,七变而为九。
jiǔ biàn zhě zhī jiū yě jiū qióng yě
这句话大意是:九,变者之究也,(究,穷也。
yī biàn ér wèi qī jiǔ bù zú yǐ cì shù zhě quán jǔ yáng shù gù qí dōu huì yě
这句话大意是:一变而为七九,不足以次数者全,举阳数顾其都会也。
nǎi fù biàn ér wèi yī
这句话大意是:)乃复变而为一。
yī zhě xíng biàn zhī shǐ
这句话大意是:一者,形变之始。
jì shè wū yǒu xíng zhī yù lǐ shù jì zhōng nǎi fù fǎn ér wèi yī
这句话大意是:(既涉于有形之域,理数既终,乃复反而为一。
fǎn ér wèi yī guī xíng biàn zhī shǐ yě
这句话大意是:反而为一,归形变之始也。
cǐ gài míng biàn huà wǎng fù wú jí
这句话大意是:此盖明变化往复无极)。
tài chū
这句话大意是:○太初。
yì qián záo dù yuē tài chū zhě qì zhī shǐ yě
这句话大意是:《易干凿度》曰:太初者,气之始也。
dì wáng shì jì yuē yuán qì shǐ méng wèi zhī tài chū
这句话大意是:《帝王世纪》曰:元气始萌,谓之太初。
shī tuī duó zāi yuē yáng běn wèi xióng yīn běn wèi cí wù běn wèi hún
这句话大意是:《诗推度灾》曰:阳本为雄,阴本为雌,物本为魂。
sòng jūn zhù yuē běn jí yuán yě biàn yīn yáng wèi cí xióng hún yě
这句话大意是:(宋均注曰:本即原也,变阴阳为雌雄魂也。
yì yán wèi yǒu xíng yě
这句话大意是:亦言未有形也。
jiē wú zhào zhèn gù wèi zhī qì
这句话大意是:皆无兆朕,故谓之气。
xióng shēng bā yuè zhòng jié hào yuē tài chū xíng sān jié
这句话大意是:)雄生八月仲节,号曰太初,行三节。
jié yóu qì yě
这句话大意是:(节犹气也。
tài chū zhě qì zhī shǐ yě
这句话大意是:太初者,气之始也。
bì zhī shēng bā yuè zhòng zhě jù cǐ shí jì líng shēng yǐ wéi yàn yě
这句话大意是:必知生八月仲者,据此时荠夌生以为验也。
yáng shēng wù xíng sān jié zhě xū cí jù xíng wù nǎi zhe yě
这句话大意是:阳生物行三节者,须雌俱行物乃著也。
guǎng yǎ yuē tài chū qì zhī shǐ yě
这句话大意是:《广雅》曰:太初,气之始也。
qīng zhuó wèi fēn
这句话大意是:清浊未分。
zhuāng zi yuē tài chū yǒu wú yán tài gǔ zhī chū shàng xià wèi xíng suǒ yǒu zhě wú
这句话大意是:《庄子》曰:太初有无,(言太古之初,上下未形,所有者无。
wú yǒu wú míng
这句话大意是:)无有无名。
jì wú yǒu xíng rén wú yǒu míng
这句话大意是:(既无有形,人无有名。
yī zhī suǒ qǐ yǒu yī ér wèi xíng
这句话大意是:)一之所起,有一而未形。
yī wèi dào yě
这句话大意是:(一谓道也。
wù dé yǐ shēng wèi zhī dé
这句话大意是:)物得以生,谓之德。
huái nán zǐ yuē jī gǔ tài chū rén shēng wū wú dāng tài chū tiān dì zhī shǐ rén shēng wū wú xíng wú xíng shēng yǒu xíng yě
这句话大意是:《淮南子》曰:稽古太初,人生于无,(当太初天地之始,人生于无形,无形生有形也。
chéng xíng wū yǒu yǒu xíng ér zhì wū wù
这句话大意是:)成形于有,有形而制于物。
wèi wù suǒ zhì
这句话大意是:(为物所制。
yáng xióng xí líng fù yuē tài yì zhī shǐ tài chū zhī xiān féng féng chén chén fèn bó wú duān
这句话大意是:扬雄《檄灵赋》曰:太易之始,太初之先,冯冯沉沉,奋搏无端。
wáng fù lǎo zi shèng mǔ bēi yuē lǎo zi zhě dào yě
这句话大意是:王阜《老子圣母碑》曰:老子者,道也。
nǎi shēng wū wú xíng zhī xiān qǐ wū tài chū zhī qián xíng wū tài sù zhī yuán fú yóu liù xū chū rù yōu míng guān hùn hé zhī wèi bié kuī qīng zhuó zhī wèi fēn
这句话大意是:乃生于无形之先,起于太初之前,行于太素之元,浮游六虚,出入幽冥,观混合之未别,窥清浊之未分。
chén sī wáng wèi dé lùn yuē zài xī tài chū xuán huáng hùn bìng hùn dùn méng hóng zhào zhèn wèi xíng
这句话大意是:陈思王《魏德论》曰:在昔太初,玄黄混并,浑沌蒙鸿,兆朕未形。
yuán jí kǒng zǐ lěi yuē yǎng tú sān qiān shēng táng qī shí qián shén yǎn sī yīn shǐ zuò shū kǎo hùn yuán wū wú xíng běn zào huà wū tài chū
这句话大意是:阮籍《孔子诔》曰:养徒三千,升堂七十,潜神演思,因史作书,考混元于无形,本造化于太初。
yòu dà rén xiān sheng chuán yuē tài chū zhēn rén wéi tài zhī gēn zhuān qì yī zhì wàn wù yǐ cún
这句话大意是:又《大人先生传》曰:太初真人,惟太之根,专气一志,万物以存。
yòu yuē chí wù hu tài chū zhī zhōng xiū xī hu wú wéi zhī gōng
这句话大意是:又曰:驰骛乎太初之中,休息乎无为之宫。
tài chū hé shǐ wú hòu wú xiān
这句话大意是:太初何始,无后无先。
tài shǐ
这句话大意是:○太始。
yì qián záo dù yuē tài shǐ zhě xíng zhī shǐ yě
这句话大意是:《易干凿度》曰:太始者,形之始也。
yòu yuē cí shēng xū zhòng hào yuē tài shǐ xióng cí jù xíng sān jié
这句话大意是:又曰:雌生戌仲,号曰太始,雄雌俱行三节。
jù xíng qǐ zì xū zhòng zhì hài
这句话大意是:(俱行,起自戌仲至亥。
dì wáng shì jì yuē qì xíng zhī chū wèi zhī tài shǐ
这句话大意是:《帝王世纪》曰:气,形之初,谓之太始。
chǔ cí tiān wèn yuē suì gǔ zhī chū shuí chuán dào zhī
这句话大意是:《楚辞·天问》曰:遂古之初,谁传道之?
wáng yì zhù yuē chū shǐ yě
这句话大意是:(王逸注曰:初,始也。
tài shǐ zhī yuán xū kuò wú xíng shén wù wèi shēng shuí chuán cǐ dào
这句话大意是:太始之元,虚廓无形,神物未生,谁传此道。
shàng xià wèi xíng hé yóu kǎo zhī
这句话大意是:)上下未形,何由考之?
yán tiān dì wèi fēn hùn dùn wú gēn shuí kǎo shù ér zhī yě
这句话大意是:(言天地未分,混沌无根,谁考述而知也。
zhāng héng xuán tú yuē xuán zhě wú xíng zhī lèi zì rán zhī gēn zuò wū tài shǐ mò zhī yǔ xiān
这句话大意是:张衡《玄图》曰:玄者,无形之类,自然之根,作于太始,莫之与先。
yuán jí dà rén xiān sheng chuán yuē dēng hu tài shǐ zhī qián lǎn hu hū mò zhī chū lǜ zhōu xuán wū wú wài zhì hào dàng ér suì shū
这句话大意是:阮籍《大人先生传》曰:登乎太始之前,览乎忽漠之初,虑周旋于无外,志浩荡而遂舒。
tài sù
这句话大意是:○太素。
yì qián záo dù yuē tài sù zhì zhī shǐ yě
这句话大意是:《易干凿度》曰:太素,质之始也。
yòu yuē xióng hán wù hún hào yuē tài sù
这句话大意是:又曰:雄含物魂,号曰太素。
cí xióng jù xíng gù néng hán wù hún ér shēng wù yě
这句话大意是:(雌雄俱行,故能含物魂而生物也。
dú yán xióng cí zhǔ wū yáng gù yě
这句话大意是:独言雄雌,主于阳故也。
dì wáng shì jì yuē xíng biàn yǒu zhì wèi zhī tài sù
这句话大意是:《帝王世纪》曰:形变有质,谓之太素。
tài sù zhī qián yōu qīng jì mò bù kě wèi xiàng wéi xū wéi wú gài dào zhī gēn
这句话大意是:太素之前,幽清寂寞,不可为象,惟虚惟无,盖道之根。
dào gēn jì jiàn yóu wú shēng yǒu tài sù shǐ méng méng ér wèi zhào wèi zhī páng hóng gài dào zhī gàn
这句话大意是:道根既建,犹无生有,太素始萌,萌而未兆,谓之庞洪,盖道之干。
dào gàn jì yù wàn wù chéng tǐ wū shì gāng róu shǐ fēn qīng zhuó shǐ wèi tiān chéng wū wài ér tǐ yáng gù yuán yǐ dòng gài dào zhī shí
这句话大意是:道干既育,万物成体,于是刚柔始分,清浊始位,天成于外,而体阳故圆以动,盖道之实。
lǐ dòu wēi yí yuē èr shí jiǔ wàn yī qiān bā bǎi sì shí suì ér fǎn tài sù míng jīng gài nǎi dào zhī gēn yě
这句话大意是:《礼斗威仪》曰:二十九万一千八百四十岁而反太素冥茎,盖乃道之根也。
lǐ hán wén jiā yuē tuī zhī yǐ shàng yuán wèi shǐ qǐ shí yī yuè jiǎ zǐ shuò dàn yè bàn dōng zhì rì yuè wǔ xīng jù qǐ qiān niú zhī chū
这句话大意是:《礼含文嘉》曰:推之以上元为始,起十一月甲子朔旦,夜半冬至,日月五星俱起牵牛之初。
zhèng xuán zhù shàng yuán tài sù yǐ lái zhì suǒ qiú nián
这句话大意是:(郑玄注:上元,太素已来至所求年。
guǎng yǎ yuē tài sù zhì zhī shǐ yě yǐ yǒu sù pǔ ér wèi sàn yě
这句话大意是:《广雅》曰:太素,质之始也,已有素朴而未散也。
lè dòng shēng yí yuē zuò yuè zhì lǐ shí yǒu wǔ yīn shǐ wū shàng yuán wù chén yè bàn dōng zhì běi fāng zi
这句话大意是:《乐动声仪》曰:作乐制礼时,有五音始于上元,戊辰夜半冬至,北方子。
zhèng xuán zhù yuē wù chén tǔ wèi tǔ wèi gōng gōng wèi jūn gù zuò lè shàng zhī yǐ wéi shǐ yě
这句话大意是:(郑玄注曰:戊辰土位,土为宫,宫为君,故作乐尚之以为始也。
yè bàn zi yì tiān shí zhī shǐ
这句话大意是:夜半子,亦天时之始。
lǐ jī mìng wēi qǐ wū tài sù shí yī yuè yān féng zhī yuē suì zài shè tí gé zhī jì shì yún zuò yuè zhì lǐ gài zuò yuè zé yǒu lǐ tōng qí wén ěr
这句话大意是:礼稽命微起于太素,十一月阏逢之,曰岁在摄提格之纪,是云作乐制礼,盖作乐则有礼,通其文耳。
zhāng héng líng xiàn zhù yuē tài sù zhī qián
这句话大意是:张衡《灵宪注》曰:太素之前,。
yōu qīng xuán jìng
这句话大意是:幽清玄静,。
jì mò míng mò
这句话大意是:寂寞冥默,。
bù kě wèi xiàng
这句话大意是:不可为象,。
jué zhōng wéi líng
这句话大意是:厥中惟灵,。
rú shì zhě yǒng jiǔ yān
现代白话:如是者永久呢,。
sī wèi míng jīng
这句话大意是:斯谓冥茎,。
gài nǎi dào gēn
这句话大意是:盖乃道根,。
dào gēn jì jiàn
这句话大意是:道根既建,。
yóu wú shēng yǒu
这句话大意是:由无生有,。
tài sù shǐ méng
这句话大意是:太素始萌,。
méng ér wèi zhào
这句话大意是:萌而未兆,。
bìng tǐ tóng sè
这句话大意是:并体同色,。
kūn zhūn bù fēn
这句话大意是:坤屯不分。
kūn zhūn yīn hùn dùn
这句话大意是:(坤屯,音浑沌。
chén sī wáng dú lóu shuō yuē xī tài sù shì bù rén láo wǒ yǐ tǐ kǔ wǒ yǐ shēng jīn yě xìng biàn ér zhī sǐ shì fǎn wú zhēn yě
现代白话:陈思王《髑髅说》曰:昔太素氏不仁,劳我以体,苦我以生,今也幸变而之死,是反我真也。
yòu wèi dé lùn yuē bù néng guàn dào yì zhī jīng yīng qióng hùn yuán yú tài sù yì yǐ míng yǐ
现代白话:又《魏德论》曰:不能贯道义之精英,穷混元于太素,亦以明了。
yòu wèi wén dì lěi yuē hào hào tài sù liǎng yí shǐ fēn chōng hé chǎn wù zhào yǒu rén lún
这句话大意是:又《魏文帝诔》曰:皓皓太素,两仪始分,冲和产物,肇有人伦。
yòu dà shǔ fù yuē zhuàng huáng jū zhī guī wěi xī bù bā hóng ér wèi yǔ
这句话大意是:又《大暑赋》曰:壮皇居之瑰玮兮,步八闳而为宇。
jié sì yùn zhī cháng qì xī yú tài sù zhī yí jǔ
这句话大意是:节四运之常气兮,逾太素之仪矩。
yuán jí tōng lǎo lùn yuē shèng rén míng wū tiān rén zhī lǐ dá wū zì rán zhī fēn tōng wū zhì huà zhī tǐ shěn wū dà shèn zhī xun gù jūn chén chuí gǒng wán tài sù zhī pǔ bǎi xìng xī yí bǎo xìng mìng zhī hé
这句话大意是:阮籍《通老论》曰:圣人明于天人之理,达于自然之分,通于治化之体,审于大慎之训,故君臣垂拱完太素之朴,百姓熙怡保性命之和。
yòu shī yuē yān de sōng qiáo xī shén tài sù xiāo yáo qū wài dēng wǒ nián zuò
现代白话:又《诗》曰:呢得松乔,熙神太素,逍遥区外,登我年祚。
yòu lǎo zi zàn yuē yīn yáng bù cè biàn huà wú lún piāo yáo tài sù guī xū fǎn zhēn
这句话大意是:又《老子赞》曰:阴阳不测,变化无伦,飘飖太素,归虚反真。
lù jī sūn quán lěi yuē huáng shèng yìng qī yǒu mìng tài sù chéng luàn xià méng qīng nán tiān bù
这句话大意是:陆机《孙权诔》曰:皇圣应期,有命太素,承乱下萌,清难天步。
yòu fú yún fù yuē jí qīng fú zhī zhòng cǎi cè wǔ sè zhī zǎo qì
这句话大意是:又《浮云赋》曰:集轻浮之众采,厕五色之藻气。
guàn yuán xū wū tài sù báo zǐ wēi ér sǒng lì
这句话大意是:贯元虚于太素,薄紫微而竦戾。
yòu shī yuē tài sù bo lìng zhái xī wēi qǐ ào jī
这句话大意是:又《诗》曰:太素卜令宅,希微启奥基。
xuán chōng zuǎn yì wén xū wú chéng xiān shī
这句话大意是:玄冲纂懿文,虚无承先师。
yòu shī yuē chéng shén xuán mò liú qī xīn tài sù yù
这句话大意是:又《诗》曰:澄神玄漠流,栖心太素域。
mǐ jié xīn gāo shì sì wǒ dà mèng jué
这句话大意是:弭节欣高视,俟我大梦觉。
gù gōng zhí dá lù jī yuē huī huī tài sù wàn wù chū jī
这句话大意是:《顾公直答陆机》曰:恢恢太素,万物初基。
zài xī zhé rén guān zhòng jì shí
这句话大意是:在昔哲人,观众济时。
tài jí
这句话大意是:○太极。
yì xì cí yuē yì yǒu tài jí shì shēng liǎng yí
这句话大意是:《易·系辞》曰:易有太极,是生两仪。
liǎng yí shēng sì xiàng sì xiàng shēng bā guà
这句话大意是:两仪生四象,四象生八卦。
hàn shū lǜ lì zhì yuē tài jí yuán qì hán sān wèi yī
这句话大意是:《汉书·律历志》曰:太极元气,函三为一。
yòu yuē tài jí zhōng yāng yuán qì gù wèi huáng zhōng
这句话大意是:又曰:太极中央元气,故为黄锺。
yòu yuē yuán yǐ tǒng shǐ
这句话大意是:又曰:元以统始。
yì tài jí zhī shǒu yě
这句话大意是:易,太极之首也。
dì wáng shì jì yuē zhì xíng yǐ jù wèi zhī tài jí
这句话大意是:《帝王世纪》曰:质形已具,谓之太极。
lè dòng shēng yí yuē shén shǒu wū xīn yóu wū mù qióng wū ěr wǎng hu wàn lǐ ér zhì jí gù bù dé ér bù sù
这句话大意是:《乐动声仪》曰:神守于心,游于目,穷于耳,往乎万里而至疾,故不得而不速。
cóng xiōng yì zhī zhōng ér chè tài jí yuán yǐn wú tí rén shén jiē gǎn shén míng zhī yīng yīn shēng xiāng hè
这句话大意是:从胸臆之中而彻太极,援引无题,人神皆感,神明之应,音声相和。
bān gù diǎn yǐn yuē tài jí zhī xiān liǎng yí shǐ fēn yān yān yūn yūn yǒu chén ér ào yǒu fú ér qīng
这句话大意是:班固《典引》曰:太极之先,两仪始分,烟烟煴煴,有沉而奥,有浮而清。
chén sī wáng qī qǐ yuē fu tài jí zhī chū hùn dùn wèi fēn wàn wù chún chún yǔ dào jù yùn
这句话大意是:陈思王《七启》曰:夫太极之初,混沌未分,万物纯纯,与道俱运。
yòu huà zàn xù yuē shàng xíng tài jí hùn yuán zhī qián què liè jiāng lái wèi méng zhī shì
这句话大意是:又《画赞叙》曰:上形太极混元之前,却列将来未萌之事。
yuán jí tōng lǎo lùn yuē dào zhě fǎ zì rán ér wèi huà hòu wáng néng shǒu zhī wàn wù jiāng zì huà
这句话大意是:阮籍《通老论》曰:道者法自然而为化,侯王能守之,万物将自化。
yì wèi zhī tài jí chūn qiū wèi zhī yuán lǎo zi wèi zhī dào
这句话大意是:《易》谓之太极,《春秋》谓之元,老子谓之道。
lù jī yún fù yuē lǎn tài jí zhī chū huà pàn xuán huáng wū qián kūn kǎo tiān rǎng zhī líng biàn mò jī měi hu qìng yún
这句话大意是:陆机《云赋》曰:览太极之初化,判玄黄于乾坤,考天壤之灵变,莫稽美乎庆云。
fu xuán fēng fù yuē jiā tài jí zhī kāi yuán měi tiān dì zhī dìng wèi
这句话大意是:傅玄《风赋》曰:嘉太极之开元,美天地之定位。
lè léi fēng zhī xiāng báo yuè shān zé zhī tōng qì
这句话大意是:乐雷风之相薄,悦山泽之通气。
zhāng huá shī yuē hùn dùn wú xíng qì xī cóng shēng liǎng yí
这句话大意是:张华《诗》曰:混沌无形气,奚从生两仪?
yuán yī shì néng fēn tài jí yān de lí
现代白话:元一是能分,太极呢得离?
xuán wèi shuí wēng zi dào shì shuí jiā r
这句话大意是:玄为谁翁子,道是谁家儿?
tiān xíng zì xi huí rì yuè hé dōng chí
这句话大意是:天行自西回,日月曷东驰?
lù shì lóng dá shì héng shī yuē yī wǒ shì zú tài jí jiàng jīng xī zài shàng dài xuān yú dǔ shēng
这句话大意是:陆士龙《答士衡诗》曰:伊我世族,太极降精,昔在上代,轩虞笃生。
tiān bù shàng
这句话大意是:○天部上。
shì míng yuē tiān xiǎn yě zài shàng gāo xiǎn yě
这句话大意是:《释名》曰:天,显也,在上高显也。
tiān tǎn yě tǎn rán gāo ér yuǎn yě
这句话大意是:天,坦也,坦然高而远也。
yì yuē tiān chuí xiàng jiàn jí xiōng shèng rén zé zhī
这句话大意是:《易》曰:天垂象,见吉凶,圣人则之。
yòu yuē guān hu tiān wén yǐ chá shí biàn
这句话大意是:又曰:观乎天文,以察时变;。
guān hu rén wén yǐ huà chéng tiān xià
这句话大意是:观乎人文,以化成天下。
yòu yuē lì tiān zhī dào yuē yīn yǔ yáng
这句话大意是:又曰:立天之道,曰阴与阳。
yòu yuē tiān xíng jiàn jūn zǐ yǐ zì qiáng bù xī
现代白话:又曰:天行健,有德行的人以自强不息。
yòu yuē běn hu tiān zhě qīn shàng běn hu de zhě qīn xià
这句话大意是:又曰:本乎天者亲上,本乎地者亲下。
yòu yuē tiān dì zhī dào zhēn guàn zhě yě
这句话大意是:又曰:天地之道,贞观者也。
yòu yuē tiān dào kuī yíng ér yì qiān
这句话大意是:又曰:天道亏盈而益谦。
yòu yuē tiān dì shè wèi ér yì xíng hu qí zhōng
这句话大意是:又曰:天地设位,而易行乎其中。
yòu yuē qián wèi tiān
这句话大意是:又曰:干为天。
yòu yuē shí chéng liù lóng yǐ yù tiān
这句话大意是:又曰:时乘六龙以御天。
yòu yuē tiān zūn de bēi qián kūn dìng yǐ
现代白话:又曰:天尊地卑,乾坤定了。
yòu yuē zài tiān chéng xiàng zài dì chéng xíng
这句话大意是:又曰:在天成象,在地成形。
yòu yuē dà zāi qián yuán wàn wù zī shǐ nǎi tǒng tiān
现代白话:又曰:大啊乾元,万物资始乃统天。
shū yuē gāo míng róu kè chén qián gāng kè
这句话大意是:《书》曰:高明柔克,沉潜刚克。
gāo míng wèi tiān yě
这句话大意是:(高明,谓天也。
yòu yuē nǎi mìng xī hé qīn ruò hào tiān
这句话大意是:又曰:乃命羲和,钦若昊天。
yòu yuē huáng tiān wú qīn wéi dé shì fǔ
这句话大意是:又曰:皇天无亲,惟德是辅。
yòu yuē huáng tiān zhèn nù mìng wǒ wén kǎo sù jiāng tiān wēi
这句话大意是:又曰:皇天震怒,命我文考,肃将天威。
shī yuē jìng tiān zhī wēi bù gǎn chí qū
这句话大意是:《诗》曰:敬天之威,不敢驰驱。
yòu yuē tiān bù jiān nán zhī zǐ bù yóu
这句话大意是:又曰:天步艰难,之子不犹。
yòu yuē yōu yōu cāng tiān cǐ hé rén zāi
现代白话:又曰:悠悠苍天,此何人啊!
yòu yuē wèi tiān gài gāo bù gǎn bù jú
这句话大意是:又曰:谓天盖高,不敢不跼;。
wèi de gài hòu bù gǎn bù jí
这句话大意是:谓地盖厚,不敢不蹐。
jú qū yě
这句话大意是:(跼,曲也。
jí lěi zú yě
这句话大意是:蹐,累足也。
jiān yún jú jí zhě tiān gāo ér yǒu léi diàn de hòu ér yǒu lún xiàn cǐ mín jí kǔ wáng zhèng shàng xià jiē kě wèi bù zhī yán
这句话大意是:《笺》云:跼蹐者,天高而有雷电,地厚而有沦陷,此民疾苦,王政上下皆可畏怖之言。
lǐ yuē tiān dì zhī dào bó yě hòu yě gāo yě míng yě yōu yě jiǔ yě jīn fú tiān sī zhāo zhāo zhī duō jí qí wú qióng yě rì yuè xīng chén xì yān wàn wù fù yān
现代白话:《礼》曰:天地之道,博也,厚也,高也,明也,悠也,久也,今夫天,斯昭昭之多,及其无穷也,日月星辰系呢,万物覆呢。
yòu yuē tiān zé bù yán ér xìn tiān wú sī fù shì tiān dào yě
这句话大意是:又曰:天则不言而信,天无私覆,是天道也。
wú wéi ér wù chéng
这句话大意是:无为而物成。
yòu yuē tiān bǐng yáng chuí rì xīng
这句话大意是:又曰:天秉阳,垂日星。
bǐng chí yě
这句话大意是:(秉,持也。
yòu yuē tiān bù ài qí dào gù tiān jiàng gān lù
这句话大意是:又曰:天不爱其道,故天降甘露。
yòu yuē tiān yǒu sì shí chūn xià qiū dōng fēng yǔ shuāng lù wú fēi jiào yě
这句话大意是:又曰:天有四时,春夏秋冬,风雨霜露,无非教也。
yòu yuē zhe bù xī zhě tiān yě
这句话大意是:又曰:著不息者,天也。
shèng rén zuò yuè yǐ yìng tiān
这句话大意是:圣人作乐以应天。
yòu yuē fán chái wū tài tán yǐ jì tiān yě
这句话大意是:又曰:燔柴于泰坛,以祭天也。
yòu yuē mèng dōng zhī yuè tiān qì shàng téng dì qì xià jiàng
这句话大意是:又曰:孟冬之月,天气上腾,地气下降。
yòu yuē jì tiān wū nán jiāo jiù yáng zhī yì yě
这句话大意是:又曰:祭天于南郊,就阳之义也。
jì tiān sǎo dì ér jì wū qí zhì ér yǐ yǐ
现代白话:祭天扫地,而祭于其质而已了。
yòu yuē qīng míng xiàng tiān
这句话大意是:又曰:清明象天。
chuán yuē tiān yǒu liù qì jiàng shēng wǔ wèi
这句话大意是:《传》曰:天有六气,降生五味。
liù qì zhě yīn yáng fēng yǔ huì míng
这句话大意是:(六气者,阴阳风雨晦明。
yòu yuē shū sūn mù zi mèng tiān yā jǐ fú shèng
这句话大意是:又曰:叔孙穆子梦天压己,弗胜。
yòu yuē gōng sūn guī fù huì chu zi wū sòng sòng rén gào jí wū jìn jìn hóu yù shā zhī
这句话大意是:又曰:公孙归父会楚子于宋,宋人告急于晋,晋侯欲杀之。
bó zōng yuē bù kě
这句话大意是:伯宗曰:"不可。
tiān fāng shòu chu wèi kě yǔ zhēng suī jìn zhī qiáng néng wéi tiān hu
这句话大意是:天方授楚,未可与争,虽晋之强,能违天吗?
yòu yuē jìn hóu cì bì wàn wèi
这句话大意是:又曰:晋侯赐毕万魏。
bo yǎn yuē bì wàn zhī hòu bì dà
这句话大意是:卜偃曰:"毕万之后必大。
wàn yíng shù yě
这句话大意是:万,盈数也;。
wèi dà míng yě
这句话大意是:魏,大名也。
yǐ shì shǐ shǎng tiān qǐ zhī yǐ
现代白话:以是始赏,天启之了。
ěr yǎ yuē qióng cāng cāng tiān yě
现代白话:《你雅》曰:穹苍,苍天也。
tiān xíng qióng lóng qí sè cāng cāng yīn yǐ míng yún
这句话大意是:(天形穹隆,其色苍苍,因以名云。
chūn wèi cāng tiān wàn wù cāng cāng shēng yě
这句话大意是:)春为苍天,(万物苍苍生也。
xià wèi hào tiān yán qì hào gàn
这句话大意是:)夏为昊天,(言气皓旰。
qiū wèi mín tiān mín yóu mǐn yě
这句话大意是:)秋为旻天,(旻犹愍也。
mǐn wàn wù diāo luò yě
这句话大意是:愍,万物凋落也。
dōng wéi shàng tiān
这句话大意是:)冬为上天。
yán shí wú shì zài shàng lín xià ér yǐ
这句话大意是:(言时无事,在上临下而已。
yǔ yuē tiān hé yán zāi
现代白话:《语》曰:天何言啊?
sì shí xíng yān bǎi wù shēng yān
现代白话:四时行呢,百物生呢。
yòu yuē wéi tiān wèi dà wéi yáo zé zhī
这句话大意是:又曰:惟天为大,惟尧则之。
yòu yuē fū zǐ zhī bù kě jí yě yóu tiān zhī bù kě jiē ér shēng yě
现代白话:又曰:孔子之不可及也,犹天之不可阶而升也。
yì qián záo dù yuē tiān dòng ér shī yuē rén de jìng ér lǐ yuē yì
这句话大意是:《易干凿度》曰:天动而施曰仁,地静而理曰义。
yòu yuē qīng qīng zhě shàng wèi tiān zhòng zhuó zhě xià wéi dì
这句话大意是:又曰:轻清者上为天,重浊者下为地。
yòu yuē tiān yǒu yīn yáng de yǒu róu gāng rén yǒu rén yì shì wèi sān cái
这句话大意是:又曰:天有阴阳,地有柔刚,人有仁义,是谓三才。
jīng fáng yì zhuàn yuē dì dòng yīn yǒu yú tiān liè yáng bù zú
这句话大意是:京房《易传》曰:地动阴有馀,天裂阳不足。
cǐ chén xià shèng qiáng hài jūn shàng zhī biàn yě
这句话大意是:此臣下盛强,害君上之变也。
jǐng dì sān nián tiān dōng běi yǒu chì qì guǎng cháng shí yú zhàng huò yuē tiān liè qí hòu qī guó bīng qǐ
这句话大意是:景帝三年,天东北有赤气,广长十馀丈,或曰天裂,其后七国兵起。
chūn qiū shuō tí cí yuē tiān zhī wéi yán diān yě jū gāo lǐ xià wéi rén jīng yě
这句话大意是:《春秋说题辞》曰:天之为言颠也,居高理下,为人经也。
bái hǔ tōng yì yún
这句话大意是:(《白虎通》亦云。
qún yáng jīng yě
这句话大意是:)群阳,精也。
hé wéi tài yī fēn wéi shū míng gù lì zì yī dà wèi tiān
这句话大意是:合为太一,分为殊名,故立字"一大"为天。
lǐ tǒng yuē tiān dì zhě yuán qì zhī suǒ shēng wàn wù zhī zǔ yě
这句话大意是:《礼统》曰:天地者,元气之所生,万物之祖也。
tiān zhī wéi yán zhèn yě shén yě zhēn yě
这句话大意是:天之为言镇也,神也,珍也。
shī shēng wèi běn yùn zhuàn jīng shén gōng xiào liè chén qí dào kě zhēn zhòng yě
这句话大意是:施生为本,运转精神,功效列陈,其道可珍重也。
shàng shū kǎo líng yào yuē zhōng yāng jūn tiān qí xīng jiǎo kàng
这句话大意是:《尚书考灵耀》曰:中央钧天,其星角亢;。
dōng fāng gāo tiān lǚ shì chūn qiū yuē cāng tiān guǎng yǎ yuē shàng tiān
这句话大意是:东方皋天,(《吕氏春秋》曰苍天,《广雅》曰上天。
qí xīng fáng xīn
这句话大意是:)其星房心;。
dōng běi biàn tiān qí xīng dǒu jī
这句话大意是:东北变天,其星斗箕;。
běi fāng xuán tiān qí xīng xū nǚ
这句话大意是:北方玄天,其星须女;。
xī běi yōu tiān qí xīng kuí lóu
这句话大意是:西北幽天,其星奎娄;。
xī fāng chéng tiān lǚ shì chūn qiū yuē hào tiān
这句话大意是:西方成天,(《吕氏春秋》曰皓天。
qí xīng wèi mǎo
这句话大意是:)其星胃昴;。
xī nán zhū tiān qí xīng cān láng
这句话大意是:西南朱天,其星参狼;。
nán fāng chì tiān lǚ shì chūn qiū guǎng yǎ jiē yuē yán tiān
这句话大意是:南方赤天,(《吕氏春秋》《广雅》皆曰炎天。
qí xīng yú guǐ liǔ
这句话大意是:)其星舆鬼柳;。
dōng nán yáng tiān qí xīng zhāng yì zhěn
这句话大意是:东南阳天,其星张翼轸。
lǚ shì chūn qiū yuē tiān yǒu jiǔ yě dōng fāng yuē cāng tiān xī fāng yuē hào tiān nán fāng yuē yán tiān qí yú jiē tóng
这句话大意是:(《吕氏春秋》曰:天有九野,东方曰苍天,西方曰皓天,南方曰炎天,其余皆同。
zhōu shū yuē shén nóng zhī shí tiān yù sù shén nóng gēng ér zhǒng zhī
这句话大意是:《周书》曰:神农之时,天雨粟,神农耕而种之。
shàng shū zhōng hou yuē tiān dì kāi pì jiǎ zǐ dōng zhì
这句话大意是:《尚书中候》曰:天地开辟,甲子冬至。
rì yuè ruò xuán bì wǔ xīng ruò biān zhū
这句话大意是:日月若悬璧,五星若编珠。
shī jì lì shū yuē jī wèi tiān kǒu zhǔ chū qì
这句话大意是:《诗纪历枢》曰:箕为天口,主出气。
dà dài lǐ yuē fàng xūn qí rén rú tiān qí zhì rú shén jiù zhī rú rì wàng zhī rú yún
这句话大意是:《大戴礼》曰:放勋,其仁如天,其智如神,就之如日,望之如云。
chūn qiū gǎn jīng fú yuē rén zhǔ yǔ rì yuè tóng míng sì shí hé xìn gù fù tiān mǔ de xiōng rì zǐ yuè
这句话大意是:《春秋感精符》曰:人主与日月同明,四时合信,故父天母地,兄日姊月。
fù tiān wū yuán qiū zhī lǐ yě
这句话大意是:(父天于圜丘之礼也。
mǔ de wū fāng zé zhī jì yě
这句话大意是:母地于方泽之祭也。
xiōng rì wū dōng jiāo zǐ yuè wū xi jiāo yě
这句话大意是:兄日于东郊,姊月于西郊也。
chūn qiū fán lù yuē tiān yǒu shí duān tiān wèi yī duān de wèi yī duān yáng wèi yī duān yīn wèi yī duān shuǐ wèi yī duān tǔ wèi yī duān rén wéi yī duān jīn wèi yī duān mù wèi yī duān huǒ wèi yī duān fán shí duān
这句话大意是:《春秋繁露》曰:天有十端:天为一端,地为一端,阳为一端,阴为一端,水为一端,土为一端,人为一端,金为一端,木为一端,火为一端,凡十端。
tiān yì yǒu xǐ nù zhī qì āi yuè zhī xīn yú rén xiāng fù yǐ lèi hé zhī tiān rén yī yě
这句话大意是:天亦有喜怒之气、哀乐之心,与人相副,以类合之,天人一也。
chūn xǐ qì gù shēng qiū nù qì gù shā xià lè qì gù yǎng dōng āi qì gù cáng sì zhě tiān rén tóng yǒu zhī
这句话大意是:春喜气故生,秋怒气故杀,夏乐气故养,冬哀气故藏,四者天人同有之。
chūn qiū nèi shì yuē tiān yǒu shí èr fēn cì rì yuè zhī suǒ chán yě
这句话大意是:《春秋内事》曰:天有十二分次,日月之所躔也。
chūn qiū yuán mìng bāo yuē tiān bù zú xī běi yáng jí wū jiǔ gù zhōu tiān jiǔ jiǔ bā shí yī wàn lǐ
这句话大意是:《春秋元命包》曰:天不足西北,阳极于九,故周天九九八十一万里。
xiào jīng yuán shén qì yuē zhōu tiān qī héng liù jiān zhě xiāng qù wàn jiǔ qiān bā bǎi sān shí sān lǐ sān fēn lǐ zhī yī hé shí yī wàn jiǔ qiān lǐ
这句话大意是:《孝经援神契》曰:周天七衡六间者,相去万九千八百三十三里三分里之一,合十一万九千里。
cóng nèi héng yǐ zhì zhōng héng cóng zhōng héng yǐ zhì wài héng gè wǔ wàn jiǔ qiān wǔ bǎi lǐ
这句话大意是:从内衡以至中衡,从中衡以至外衡,各五万九千五百里。
shǐ jì yuē shū yú mǔ mèng tiān wèi wǔ wáng yuē yú jīn mìng rǔ shēng zǐ míng yú yú yǔ zhī táng
现代白话:《史记》曰:叔虞母梦天谓武王曰:"余今命你生子,名虞,余与之唐。
jí shēng zǐ yǒu wén zài shǒu yuē yú suì yīn mìng zhī
这句话大意是:"及生子,有文在手,曰虞,遂因命之。
hàn shū dōng fāng shuò dá nán yuē yǐ guǎn kuī tiān yǐ lǐ cè hǎi qǐ néng kǎo qí wén lǐ zāi
现代白话:《汉书·东方朔答难》曰:以管窥天,以蠡测海,岂能考其文理啊?
yòu yuē hàn huì dì èr nián tiān yǎn kāi běi guǎng shí yú zhàng
这句话大意是:又曰:汉惠帝二年,天眼开北,广十馀丈。
hòu hàn shū yuē hé xī shān huáng hòu cháng mèng mén tiān tiān tǐ dàng dàng zhèng qīng huá rú táng shí dì yǒu ruò zhōng rǔ zhuàng nǎi yǎng sou yǐn zhī
这句话大意是:《后汉书》曰:和熹邓皇后尝梦扪天,天体荡荡正青,滑如磄〈石弟〉,有若锺乳状,乃仰嗽饮之。
yǐ xùn zhān mèng yán yáo mèng pān tiān ér shàng tāng mèng jí tiān ér shì zhī
这句话大意是:以讯占梦,言尧梦攀天而上,汤梦及天而舐之。
cǐ jiē shèng wáng zhī qián zhàn jí bù kě yán
这句话大意是:此皆圣王之前占,吉不可言。
shǔ zhì yuē wú shǐ zhāng wēn lái pìn qín mì zài zhū gě liàng zuò
这句话大意是:《蜀志》曰:吴使张温来聘,秦密在诸葛亮座。
wēn yuē hé rén
这句话大意是:温曰:"何人?
liàng yuē xué zhě
这句话大意是:"亮曰:"学者。
wēn wèn yuē tiān yǒu tóu hu
这句话大意是:"温问曰:"天有头吗?
mì yuē yǒu
这句话大意是:"密曰:"有。
shī yuē nǎi juàn xi gù
这句话大意是:《诗》曰:'乃眷西顾'。
tiān ruò wú tóu hé yǐ gù zhī
现代白话:天若无头,凭什么顾之?
yòu yuē yǒu ěr hu
这句话大意是:"又曰:"有耳吗?
yuē yǒu
这句话大意是:"曰:"有。
shī yún hè míng yú jiǔ gāo shēng wén yú tiān
这句话大意是:《诗》云:'鹤鸣于九皋,声闻于天'。
wú ěr hé yǐ wén zhī tiān
现代白话:无耳,凭什么闻之天?
yǒu zú hu
这句话大意是:""有足吗?
yuē yǒu
这句话大意是:"曰:"有。
shī yún tiān bù jiān nán
这句话大意是:《诗》云:'天步艰难'。
ruò wú zú hé yǐ bù
现代白话:若无足,凭什么步?
tiān yǒu xìng hu
这句话大意是:""天有姓吗?
yuē yǒu
这句话大意是:"曰:"有。
yuē hé xìng
这句话大意是:"曰:"何姓?
yuē xìng liú
这句话大意是:"曰:"姓刘。
hé yǐ zhī zhī
现代白话:""凭什么知之?
yuē qí zǐ xìng liú gù yǐ zhī zhī
这句话大意是:"曰:"其子姓刘,故以知之。
wēn dà jìng zhī
这句话大意是:"温大敬之。
jìn shū yuē shì zǔ dēng zuò tàn cè dé yī qún chén shī sè
这句话大意是:《晋书》曰:世祖登祚,探策得一,群臣失色。
lì bù láng zhōng péi jiè jìn yuē tiān de yī yǐ qīng de dé yī yǐ níng wáng hóu dé yī wèi tiān xià zhēn
这句话大意是:吏部郎中裴楷进曰:"天得一以清,地得一以宁,王侯得一为天下贞。
shàng dà yuè
这句话大意是:"上大悦。
yòu yuē huì dì mò tiān liè wèi èr wú yún yǒu shēng rú léi
这句话大意是:又曰:惠帝末,天裂为二,无云,有声如雷。
jìn zhōng xìng shū zhēng xiáng shuō yuē dà xīng èr nián tiān míng dōng nán yǒu shēng rú shuǐ xiàng báo
这句话大意是:《晋中兴书·征祥说》曰:大兴二年,天鸣东南,有声,如水相薄。
sān nián yòu míng
这句话大意是:三年,又鸣。
hòu āi dì fèi
这句话大意是:后哀帝废。
hòu wèi shū yuē shèng wǔ tián wū yě jiàn zī píng zì tiān ér xià zhì zé jiàn měi nǚ yuē tiān shǐ wǒ ǒu jūn
这句话大意是:《后魏书》曰:圣武田于野,见辎𫐌自天而下,至则见美女,曰:"天使我偶君。
suì qǐn sù dàn nǎi hái
这句话大意是:"遂寝宿,旦乃还。
qī zhōu nián fù huì wū cǐ
这句话大意是:期周年复会于此。
jì ér yǐ suǒ shēng nán shòu dì yuē shàn yǎng zhī shì wèi dì wáng
这句话大意是:既而以所生男授帝,曰:"善养之,世为帝王。
zi jí shǐ zǔ yě
这句话大意是:"子即始祖也。
qí shū yuē wáng chī shǐ xué bó wén yǒng míng zhōng tiān hū huáng sè zhào de zhòng mò néng jiě
这句话大意是:《齐书》曰:王摛史学博闻,永明中,天忽黄色照地,众莫能解。
chī yún shì róng guāng
这句话大意是:摛云:"是荣光。
shì zǔ dà yuè yòng wèi yǒng yáng jùn shǒu
这句话大意是:"世祖大悦,用为永阳郡守。
chén shū yuē gāo zǔ mèng tiān kāi shù zhàng yǒu yī rén zhū yī pěng rì lìng dì zhāng kǒu nà zhī
这句话大意是:《陈书》曰:高祖梦天开数丈,有一人朱衣捧日,令帝张口纳之。
jí jué yóu rè hòu èr bǎi rì wèi dì
这句话大意是:及觉,犹热,后二百日为帝。