太平御览 · 李昉 · Chapter 101 of 1000

皇王部·卷二十六

PinyinModern Translation
Size

hòu wèi zhū dì

这句话大意是:○后魏诸帝。

hòu wèi shū xù jì yuē huáng dì yǒu zi èr shí wǔ rén huò nèi liè zhū huá huò wài fēn huāng fú

这句话大意是:《后魏书·序纪》曰:黄帝有子二十五人,或内列诸华,或外分荒服。

chāng yì shǎo zǐ shòu fēng běi guó yǒu dà xiān bì shān yīn yǐ wéi hào

这句话大意是:昌意少子,受封北国,有大鲜卑山,因以为号。

qí hòu shì wèi jūn zhǎng tǒng yōu dōu zhī běi guǎng mò zhī yě xù mù qiān xǐ shè liè wèi yè chún piáo wèi sú jiǎn yì wèi huà bù wéi wén zì kè mù jì qì ér yǐ

这句话大意是:其后,世为君长,统幽都之北,广漠之野,畜牧迁徙,射猎为业,淳朴为俗,简易为化,不为文字,刻木纪契而已。

shì shì yuǎn jìn rén xiāng chuán shòu rú shǐ guān zhī jì lù yān

现代白话:世事远近,人相传授,如史官之纪录呢。

huáng dì yǐ tǔ dé wáng běi sú wèi tǔ wèi tuō wèi hòu wèi bá gù yǐ wéi shì

这句话大意是:黄帝以土德王,北俗谓土为托,谓后为跋,故以为氏。

qí yì shǐ jūn rù shì yáo shì zhú nǚ bá wū ruò shuǐ zhī běi mín lài qí xūn dì shùn jiā zhī mìng wèi tián zǔ

这句话大意是:其裔始均,入仕尧世,逐女魃于弱水之北,民赖其勋,帝舜嘉之,命为田祖。

yuán lì sān dài yǐ jí wū qín xūn zhōu xiǎn yǔn shān róng xiōng nú zhī shǔ lěi dài cán bào zuò hài zhōng zhōu ér shǐ jūn zhī yì bù jiāo nán xià shì yǐ zǎi jí wú wén yān

现代白话:爰历三代,以及于秦,薰鬻、猃狁、山戎、匈奴之属,累代残暴,作害中州,而始均之裔,不交南夏,是以载籍无闻呢。

jī liù shí qī shì zhì chéng huáng dì huì zhūn lì

这句话大意是:积六十七世,至成皇帝讳屯立。

cōng wǔ míng zhì yuǎn jìn suǒ tuī tǒng guó sān shí liù dà xìng jiǔ shí wēi zhèn běi fāng mò bù shuài fú

这句话大意是:聪武明智,远近所推,统国三十六,大姓九十,威振北方,莫不率服。

chéng dì bēng jié huáng dì huì dài lì

这句话大意是:成帝崩,节皇帝讳贷立。

jié dì bēng qí hòu sì shì xuān dì huì tuī yín lì nán qiān dà zé fāng qiān yú lǐ jué tǔ hūn míng jù rù

这句话大意是:节帝崩,其后四世,宣帝讳推寅立,南迁大泽,方千馀里,厥土昏冥沮洳。

móu gèng nán xǐ wèi xíng ér bēng

这句话大意是:谋更南徙,未行而崩。

qí hòu liù shì xiàn huáng dì huì lín lì

这句话大意是:其后六世,献皇帝讳邻立。

shí yǒu shén rén yán wū guó yuē cǐ tǔ huāng xiá wèi zú yǐ jiàn dū yì yi fù xǐ jū

这句话大意是:时有神人言于国曰:"此土荒遐,未足以建都邑,宜复徙居。

dì shí nián shuāi lǎo nǎi yǐ wèi shòu zi

这句话大意是:"帝时年衰老,乃以位授子。

shèng wǔ dì huì jí fén

这句话大意是:圣武帝讳诘汾。

xiàn dì mìng lìng nán yí shān gǔ gāo shēn jiǔ nàn bā zǔ wū shì yù zhǐ

这句话大意是:献帝命令南移,山谷高深,九难八阻,于是欲止。

yǒu shén shòu qí xíng sì mǎ qí shēng lèi niú xiān xíng dǎo yǐn lì nián nǎi chū

这句话大意是:有神兽,其形似马,其声类牛,先行导引,历年乃出。

shǐ jū xiōng nú zhī gù dì

这句话大意是:始居匈奴之故地。

qí qiān xǐ cè lüè duō chū xuān xiàn èr dì gù shí rén bìng hào yuē tuī yín

这句话大意是:其迁徙策略,多出宣、献二帝,故时人并号曰:"推寅"。

gài sú yún zuān yán zhī yì

这句话大意是:盖俗云"钻研"之义。

chū shèng wǔ dì cháng lǜ shù wàn qí tián wū shān zé xū jiàn zī píng zì tiān ér xià

这句话大意是:初,圣武帝常率数万骑田于山泽,欻见辎𫐌自天而下。

jì zhì jiàn měi fù rén shì wèi shén shèng

这句话大意是:既至,见美妇人,侍卫甚盛。

dì yì ér wèn zhī duì yuē wǒ tiān nǚ yě shòu mìng xiāng ǒu

这句话大意是:帝异而问之,对曰:"我,天女也,受命相偶。

suì tóng sù

这句话大意是:"遂同宿。

dàn qǐng hái yuē míng nián tóng shí fù huì yú cǐ

这句话大意是:旦,请还,曰:"明年同时,复会于此。

yán zhōng ér bié qù rú fēng yǔ

这句话大意是:"言终而别,去如风雨。

jí qī dì zhì xiān suǒ yóu chù guǒ fù xiāng jiàn

这句话大意是:及期,帝至先所游处,果复相见。

tiān nǚ yǐ suǒ shēng nán shòu dì yuē cǐ jūn zhī zǐ yě shàn shì zhī

这句话大意是:天女以所生男授帝曰:"此君之子也,善视之。

zǐ sūn xiāng chéng dāng shì wèi dì wáng

这句话大意是:子孙相承,当世为帝王。

yǔ qì ér qù

这句话大意是:"语讫而去。

jí shǐ zǔ shén yuán huáng dì yě

这句话大意是:即始祖神元皇帝也。

gù shí rén yàn yuē jí fén huáng dì wú fù jiā lì wēi huáng dì wú jiù jiā

这句话大意是:故时人谚曰:"诘汾皇帝无妇家,力微皇帝无舅家。

dì bēng

这句话大意是:"帝崩。

shǐ zǔ shén yuán huáng dì lì huì lì wēi shēng ér cōng ruì

这句话大意是:始祖神元皇帝立,讳力微,生而聪睿。

yuán nián suì zài gēng zǐ

这句话大意是:元年,岁在庚子。

xiān shì xī bù nèi qīn guó mín lí sàn yī wū méi lù huí bù dà rén dòu bīn

这句话大意是:先是,西部内侵,国民离散,依于没鹿回部大人窦宾。

shǐ zǔ yǒu xióng jié zhī dù shí rén mò cè

这句话大意是:始祖有雄杰之度,时人莫测。

hòu yǔ bīn gōng xī bù bīn jūn bài shī mǎ bù zǒu shǐ zǔ shǐ rén yǐ suǒ chéng jùn mǎ gěi zhī

这句话大意是:后与宾攻西部,宾军败,失马步走,始祖使人以所乘骏马给之。

bīn guī lìng qí bù nèi qiú yǔ mǎ zhī rén shǎng dāng jiā zhòng shǎng shǐ zǔ yǐn ér bù yán

这句话大意是:宾归,令其部内求与马之人赏,当加重赏,始祖隐而不言。

bīn hòu zhī dà jīng jiāng fēn guó zhī bàn yǐ fèng shǐ zǔ shǐ zǔ bù shòu nǎi jìn qí ài nǚ

这句话大意是:宾后知大惊,将分国之半,以奉始祖,始祖不受,乃进其爱女。

bīn yóu sī bào ēn gù wèn suǒ yù

这句话大意是:宾犹思报恩,固问所欲。

bīn lín zhōng jiè qí èr zi shǐ jǐn fèng shǐ zǔ

这句话大意是:宾临终戒其二子,使谨奉始祖。

qí zi bù cóng nǎi yīn móu wèi nì

这句话大意是:其子不从,乃阴谋为逆。

shǐ zǔ zhào ér shā zhī jǐn bìng qí zhòng zhū bù dà rén xī jiē cóng fú kòng xián shì mǎ èr shí yú wàn

这句话大意是:始祖召而杀之,尽并其众,诸部大人悉皆从服,控弦士马二十馀万。

sān shí jiǔ nián qiān wū dìng xiāng zhī shèng lè

这句话大意是:三十九年,迁于定襄之盛乐。

shǐ zǔ nǎi gào zhū dà rén yuē wǒ lì guān qián shì xiōng nú tà dùn zhī tú gǒu tān cái lì chāo lüě biān mín suī yǒu suǒ de ér duō qí sǐ shāng fù bù zú xiāng bǔ gèng zhāo kòu chóu bǎi xìng tú tàn fēi cháng jì yě

这句话大意是:始祖乃告诸大人曰:"我历观前世匈奴、蹋顿之徒,苟贪财利,抄掠边民,虽有所得,而多其死伤,复不足相补,更招寇雠,百姓涂炭,非长计也。

wū shì yǔ wèi hé qīn

这句话大意是:"于是与魏和亲。

sì shí èr nián qiǎn zi wén dì rú wèi qiě guān fēng tǔ

这句话大意是:四十二年,遣子文帝如魏,且观风土。

shì suì wèi jǐng yuán èr nián yě

这句话大意是:是岁魏景元二年也。

wén huáng dì huì shā mò hàn yǐ guó tài zi liú luò yáng wèi wèi bīn zhī guān

这句话大意是:文皇帝讳沙漠汗,以国太子留洛阳,为魏宾之冠。

wèi jìn shàn dài hé hǎo réng mì

这句话大意是:魏晋禅代,和好仍密。

shǐ zǔ chūn qiū yǐ mài dì yǐ fù lǎo qiú guī jìn wǔ dì jù lǐ hù sòng

这句话大意是:始祖春秋已迈,帝以父老求归,晋武帝具礼护送。

sì shí bā nián dì zhì zì jìn

这句话大意是:四十八年,帝至自晋。

wǔ shí liù nián dì fù rú jìn

这句话大意是:五十六年,帝复如晋;。

qí nián dōng hái guó

这句话大意是:其年冬,还国。

jìn yí dì jǐn jì zēng sī cǎi mián juàn zhū wù xián fēng hòu chē niú mǎ bǎi shèng

这句话大意是:晋遗帝锦、罽、缯、纟采、绵、绢诸物,咸丰厚,车牛马百乘。

xíng dá bīng zhōu jìn zhēng běi jiāng jūn wèi guàn yǐ dì wéi rén xióng yì kǒng wèi hòu huàn nǎi mì bái jìn dì qǐng liú bù qiǎn

这句话大意是:行达并州,晋征北将军卫瓘,以帝为人雄异,恐为后患,乃密白晋帝,请留不遣。

jìn dì nán yú shī xìn bù xǔ

这句话大意是:晋帝难于失信,不许。

guàn fù qǐng yǐ jīn bó lù guó zhī dà rén lìng zhì jiàn xì shǐ xiāng è hài

这句话大意是:瓘复请以金帛赂国之大人,令致间隙,使相厄害。

jìn dì cóng zhī suì liú dì

这句话大意是:晋帝从之,遂留帝。

wū shì guó zhī zhí shì jí bù rén jiē shòu guàn huò

这句话大意是:于是国之执事及部人皆受瓘货。

wǔ shí bā nián fāng qiǎn dì

这句话大意是:五十八年,方遣帝。

shǐ zǔ wén dì guī dà yuè shǐ zhū bù dà rén yì yīn guǎn yíng zhī

这句话大意是:始祖闻帝归,大悦,使诸部大人诣阴馆迎之。

jiǔ hān dì yǎng shì fēi niǎo wèi zhū dà rén yuē wǒ wèi nǚ cáo qǔ zhī

这句话大意是:酒酣,帝仰视飞鸟,谓诸大人曰:"我为女曹取之。

shòu dàn fēi wán yīng hóng ér luò

这句话大意是:"授弹飞丸,应弘而落。

shí guó sú wú dàn zhòng xián dà jīng bìng xiān chí hái

这句话大意是:时国俗无弹,众咸大惊,并先驰还。

shǐ zǔ yuē wǒ zi jì lì tā guó jìn dé hé rú

现代白话:始祖曰:"我子既历他国,进德怎么样!

jiē duì yuē tài zǐ cái yì fēi cháng yǐn kōng gōng ér luò fēi niǎo shì de jìn rén yì fǎ guài shù luàn guó hài mín zhī zhào wéi yuàn chá zhī

这句话大意是:"皆对曰:"太子才艺非常,引空弓而落飞鸟,似得晋人异法怪术,乱国害民之兆,惟愿察之。

zì dì zài jìn zhī hòu zhū zǐ ài chǒng rì jìn shǐ zǔ nián yú qī yí pō yǒu suǒ huò wén dà rén yǔ yì nǎi yǒu yí

这句话大意是:"自帝在晋之后,诸子爱宠日进,始祖年逾期颐,颇有所惑,闻大人语,意乃有疑。

yīn yuē bù kě róng zhě biàn dāng chú zhī

这句话大意是:因曰:"不可容者,便当除之。

wū shì zhū dà rén nǎi chí yì sāi nán hài dì

这句话大意是:"于是诸大人乃驰诣塞南,害帝。

hòu nǎi zhuī shì yān

现代白话:后乃追谥呢。

shǐ zǔ xún bēng fán xiǎng guó wǔ shí bā nián nián yī bǎi sì suì

这句话大意是:始祖寻崩,凡享国五十八年,年一百四岁。

tài zǔ jí wèi zūn wèi shǐ zǔ

这句话大意是:太祖即位,尊为始祖。

zhāng huáng dì huì xī lù lì shǐ zǔ zhī zǐ yě

这句话大意是:章皇帝讳悉鹿立,始祖之子也。

xiǎng guó jiǔ nián ér bēng

这句话大意是:享国九年而崩。

píng huáng dì huì chuò lì zhāng dì zhī shǎo dì yě

这句话大意是:平皇帝讳绰立,章帝之少弟也。

xióng wǔ yǒu zhì lüè wēi dé fù jǔ

这句话大意是:雄武有智略,威德复举。

xiǎng guó qī nián ér bēng

这句话大意是:享国七年而崩。

huì dì huì fú lì wén dì shǎo zǐ yě cōng zhé yǒu dà dù wèi zhū fù xiōng suǒ zhòng

这句话大意是:惠帝讳弗立,文帝少子也,聪哲有大度,为诸父兄所重。

zhèng chóng kuān jiǎn bǎi xìng huái fú jí wèi yī nián bēng

这句话大意是:政崇宽简,百姓怀服,即位一年崩。

zhāo huáng dì lì huì lù guān shǐ zǔ shén yuán zhī zǐ yě

这句话大意是:昭皇帝立,讳禄官,始祖神元之子也。

jiǔ nián fēn guó wèi sān bù dì zì yǐ yī bù jū dōng zài shàng gǔ běi xū yuán zhī xi dōng jiē yǔ wén bù yǐ wén dì zhī zhǎng zǐ huán huáng dì huì yī yǐ tǒng yī bù jū dài jùn zhī cān hé bēi běi

这句话大意是:九年,分国为三部,帝自以一部居东,在上谷北,须源之西,东接宇文部,以文帝之长子桓皇帝讳猗迤统一部,居代郡之参合陂北;。

yǐ huán dì zhī dì mù huáng dì huì yī lú tǒng yī bù jū dìng xiāng zhī shèng lè gù chéng

这句话大意是:以桓帝之弟穆皇帝讳猗卢统一部,居定襄之盛乐故城。

zì shǐ zǔ yǐ lái yǔ jìn hé hǎo bǎi xìng yì ān cái chù fù shí kòng yǐn qí shì sì shí yú wàn

这句话大意是:自始祖以来,与晋和好,百姓乂安,财畜富实,控引骑士四十馀万。

shí nián jìn huì dì wèi chéng dū wáng yǐng bī liú zài qiū

这句话大意是:十年,晋惠帝为成都王颖逼留在邺。

xiōng nú bié zhǒng liú yuān fǎn wū lí shí hào hàn wáng

这句话大意是:匈奴别种刘渊反于离石,号汉王。

bīng zhōu cì shǐ sī mǎ téng lái qǐ shī

这句话大意是:并州刺史司马腾来乞师。

dì yǔ huán dì tóng shí dà jǔ yǐ zhù zhī dà pò yuān zhòng wū xī hé shàng dǎng

这句话大意是:帝与桓帝同时大举以助之,大破渊众于西河、上党。

jìn jiǎ huán dì dà chán yú jīn yìn zǐ shòu

这句话大意是:晋假桓帝大单于,金印紫绶。

shì suì huán dì bēng

这句话大意是:是岁,桓帝崩。

dì yīng jié kuí àn mǎ bù néng shèng

这句话大意是:帝英杰魁岸,马不能胜。

cháng chéng ān chē jià dà niú niú jiǎo róng yī shí

这句话大意是:常乘安车,驾大牛,牛角容一石。

dì céng zhōng gǔ ǒu tù zhī de réng shēng yú mù

这句话大意是:帝曾中蛊,呕吐之地仍生榆木。

cān hé bēi tǔ wú yú shù gù shì rén yì zhī zhì jīn zhuàn jì

这句话大意是:参合陂土无榆树,故世人异之,至今传记。

shí sān nián zhāo dì bēng

这句话大意是:十三年,昭帝崩。

shì suì jié hú shí lè yǔ jìn mǎ mù shuài jí sāng fǎn

这句话大意是:是岁,羯胡石勒与晋马牧帅汲桑反。

mù huáng dì tiān zī yīng tè yǒng lüè guò rén zhāo dì bēng hòu suì zǒng shè sān bù yǐ wéi yī tǒng

这句话大意是:穆皇帝天资英特,勇略过人,昭帝崩后,遂总摄三部,以为一统。

yuán nián liú yuān tiě dì zì chēng dà hàn

这句话大意是:元年,刘渊僣帝,自称大汉。

sān nián jìn bīng zhōu cì shǐ liú kūn qiǎn shǐ yǐ zi zūn wèi zhì

这句话大意是:三年,晋并州刺史刘琨遣使,以子遵为质。

yòu qiǎn shǐ qǐ shī jiù luò yáng dì qiǎn bù qí èr wàn zhù zhī jìn dà fù dōng hǎi wáng sī mǎ yuè cí yǐ luò zhōng jī jǐn shī hái

这句话大意是:又遣使乞师救洛阳,帝遣步骑二万助之,晋大傅东海王司马越辞以洛中饥馑,师还。

shì nián liú yuān sǐ zi cōng tiě lì

这句话大意是:是年,刘渊死,子聪僣立。

wǔ nián liú kūn qiǎn shǐ qǐ shī yǐ tǎo liú cōng shí lè

这句话大意是:五年,刘琨遣使乞师以讨刘聪、石勒。

dì yǐ kūn zhōng yì qín ér xǔ zhī

这句话大意是:帝以琨忠义,矜而许之。

huì cōng qiǎn qí zi càn gōng luò yáng hài kūn fù mǔ ér jù qí chéng kūn lái gào nán dì dà nù qiǎn zhǎng zǐ liù xiū huán dì zǐ pǔ gēn jí wèi guàn fàn bān jī dàn děng wéi qián fēng dì tǒng dà zhòng èr shí sì wàn wèi hòu jì

这句话大意是:会聪遣其子粲攻洛阳,害琨父母而据其城,琨来告难,帝大怒,遣长子六修、桓帝子普根,及卫瓘、范班、姬澹等为前锋,帝统大众二十四万为后继。

càn jù qì zī zhòng tū wéi dùn zǒu

这句话大意是:粲惧,弃辎重,突围遁走。

zòng qí zhuī zhǎn qí jiāng liú rú liú fēng fú shī shù bǎi lǐ

这句话大意是:纵骑追斩其将刘儒、刘丰,伏尸数百里。

kūn lái bài xiè dì yǐ lǐ dài zhī

这句话大意是:琨来拜谢,帝以礼待之。

kūn gù qǐng jìn jūn dì yuē wú bù zǎo lái zhì qīng fù mǔ jiàn hài chéng yǐ hòu shí xiāng kuì jīn qīng yǐ fù zhōu jìng rán wú yuǎn lái shì mǎ pí bì qiě dài hòu qī zéi qǐ kě jǐn hu

现代白话:琨固请进军,帝曰:"我不早来,致卿父母见害,诚以后时相愧,今卿已复州境,然我远来,士马疲弊,且待后期,贼岂可尽吗?

yǔ kūn mǎ niú yáng gè qiān yú chē niú bǎi shèng jīn bǎi yì yòu liú jìn ruì shù zhī ér hái

这句话大意是:"与琨马牛羊各千馀,车牛百乘,金百镒,又留劲锐戍之而还。

liù nián chéng shèng lè yǐ wéi běi dōu xiū gù píng chéng yǐ wéi nán jùn

这句话大意是:六年,城盛乐以为北都,修故平城以为南郡。

dì dēng píng chéng xī shān wàng guān dì shì nǎi gèng nán bǎi lǐ wū lěi shuǐ zhī yáng huáng guā duī zhù xīn píng chéng jìn rén wèi zhī xiǎo píng chéng shǐ cháng zi liù xiū zhèn zhī tǒng lǐng nán bù

这句话大意是:帝登平城西山,望观地势,乃更南百里,于灅水之阳黄瓜堆筑新平城,晋人谓之小平城,使长子六修镇之,统领南部。

jiǔ nián dì zhào liù xiū bù zhì dì nù tǎo zhī shī lì nǎi wēi fú mín jiān suì bēng

这句话大意是:九年,帝召六修不至,帝怒,讨之,失利,乃微服民间,遂崩。

pǔ gēn xiān shǒu wài jìng wén nán lái fù gōng liù xiū miè zhī

这句话大意是:普根先守外境,闻难来赴,攻六修,灭之。

pǔ gēn lì yuè yú ér hōng yě

这句话大意是:普根立,月馀而薨也。

píng wén huáng dì huì yù lǜ lì huì dì zhī zǐ yě

这句话大意是:平文皇帝讳郁律立,惠帝之子也。

èr nián xi jiān wū sūn gù dì dōng tūn wù jí yǐ xī kòng xián shàng mǎ jiāng yǒu bǎi wàn

这句话大意是:二年,西兼乌孙故地,东吞勿吉以西,控弦上马将有百万。

liú cōng sǐ yān

现代白话:刘聪死呢。

yuān zú zǐ yào tiě lì

这句话大意是:渊族子曜僣立。

dì wén jìn mǐn dì wèi yào suǒ hài gù wèi dà chén yuē jīn zhōng yuán wú zhǔ tiān qí zī wǒ hu

这句话大意是:帝闻晋愍帝为曜所害,顾谓大臣曰:"今中原无主,天其资我吗?

liú yào qiǎn shǐ qǐng hé dì bù nà

这句话大意是:"刘曜遣使请和,帝不纳。

shì nián sī mǎ ruì chēng dà wèi wū jiāng nán

这句话大意是:是年,司马叡称大位于江南。

wǔ nián huán dì hòu yǐ dì de zhòng xīn kǒng bù lì wū jǐ zi hài dì suì bēng dà rén sǐ zhě shù shí rén

这句话大意是:五年,桓帝后以帝得众心,恐不利于己子,害帝,遂崩,大人死者数十人。

tiān xìng chū zūn yuē tài zǔ

这句话大意是:天兴初,尊曰太祖。

huì huáng dì huì hè nù lì huán dì zhī zhōng zi yě

这句话大意是:惠皇帝讳贺傉立,桓帝之中子也。

wèi qīn zhèng shì tài hòu lín cháo qiǎn shǐ yǔ shí lè tōng hé shí rén wèi zhī nǚ guó shǐ

这句话大意是:未亲政事,太后临朝,遣使与石勒通和,时人谓之女国使。

sì nián dì shǐ lín cháo

这句话大意是:四年,帝始临朝。

wǔ nián bēng

这句话大意是:五年崩。

yáng huáng dì huì hé nà lì huì dì zhī dì yě

这句话大意是:炀皇帝讳纥那立,惠帝之弟也。

wǔ nián chū jū wū yǔ wén bù

这句话大意是:五年出居于宇文部。

hè lán jí zhū bù dà rén gòng lì liè dì

这句话大意是:贺兰及诸部大人,共立烈帝。

liè huáng dì huì yì huái lì píng wén zhī zhǎng zǐ yě

这句话大意是:烈皇帝讳翳槐立,平文之长子也。

shí lè qiǎn shǐ lái hé dì qiǎn dì zhāo chéng huáng dì rú xiāng guó

这句话大意是:石勒遣使来和,帝遣弟昭成皇帝如襄国。

èr nián shí lè tiě lì zì chēng dà zhào wáng

这句话大意是:二年,石勒僣立,自称大赵王。

liè huáng dì bēng zhāo wǔ huáng dì huì shén yì jiān lì píng wén zhī cì zǐ yě

这句话大意是:烈皇帝崩,昭武皇帝讳什翼犍立,平文之次子也。

shēng ér qí wěi kuān rén dà dù xǐ nù bù xíng wū sè

这句话大意是:生而奇伟,宽仁大度,喜怒不形于色。

shēn cháng bā chǐ lóng zhǔn lóng yán lì fā wěi dì wò zé rǔ chuí zhì xí

这句话大意是:身长八尺,隆准龙颜,立发委地,卧则乳垂至席。

liè dì bēng gù mìng yuē bì yíng lì shén yì jiān shè jì kě ān

这句话大意是:烈帝崩,顾命曰:"必迎立什翼犍,社稷可安。

liè dì bēng dì dì mí nǎi zì yì qiū fèng yíng yǔ dì jù hái

这句话大意是:"烈帝崩,帝弟弥乃自诣邺奉迎,与帝俱还。

jiàn guó yuán nián shí yī yuè dì jí wèi wū fán zhì zhī běi shí nián shí jiǔ

这句话大意是:建国元年十一月,帝即位于繁畤之北,时年十九。

èr nián chūn shǐ zhì bǎi guān fēn zhǎng zhòng zhí

这句话大意是:二年春,始置百官,分掌众职。

bā nián zhāng jùn sī zhì jiǎ liáng wáng

这句话大意是:八年,张骏私置假凉王。

shí sān nián wèi jùn rén rǎn mǐn shā shí jiàn tiě lì

这句话大意是:十三年,魏郡人冉闵,杀石鉴僣立。

shí sì nián dǐ fú jiàn tiě chēng tiān wáng zì hào dà qín

这句话大意是:十四年,氐苻健僣称天王,自号大秦。

shí wǔ nián mù róng jùn miè rǎn mǐn tiě chēng zūn hào

这句话大意是:十五年,慕容俊灭冉闵,僣称尊号。

èr shí qī nián chūn chē jià hái yún zhōng

这句话大意是:二十七年春,车驾还云中。

dōng shí yī yuè tǎo méi gē bù pò zhī huò niú mǎ yáng shù bǎi wàn tóu

这句话大意是:冬十一月,讨没歌部,破之,获牛马羊数百万头。

sān shí sì nián chūn zhǎng sūn jīn móu fǎn fú zhū

这句话大意是:三十四年春,长孙斤谋反,伏诛。

jīn zhī fǎn yě bá rèn xiàng yù zuò tài zǐ xiàn míng huáng dì huì shí gé zhī shāng xié

这句话大意是:斤之反也,拔刃向御座,太子献明皇帝讳实格之,伤胁。

xià wǔ yuè hōng hòu zhuī shì yān

现代白话:夏五月,薨,后追谥呢。

qiū qī yuè huáng sūn guī shēng dà shè

这句话大意是:秋七月,皇孙珪生,大赦。

sān shí jiǔ nián fú jiān qiǎn qí dà sī mǎ fú luò lǜ zhòng èr shí wàn zhū tóng zhāng cì shān qiāng děng zhū dào lái kòu qīn bī nán jìng

这句话大意是:三十九年,苻坚遣其大司马苻落率众二十万,朱彤、张蚝、邓羌等诸道来寇,侵逼南境。

dōng shí yī yuè bái bù dú gū bù yù zhī bài jì

这句话大意是:冬十一月,白部、独孤部御之,败绩。

nán bù dà rén liú kù rén zǒu yún zhōng

这句话大意是:南部大人刘库仁走云中。

fù qiǎn kù rén lǜ qí shí wàn nì zhàn wū shí zǐ lǐng wáng shī bù lì

这句话大意是:复遣库仁率骑十万逆战于石子岭,王师不利。

dì shí bù yù

这句话大意是:帝时不豫。

shí èr yuè zhì yún zhōng xún yǒu èr rì dì bēng shí nián wǔ shí qī

这句话大意是:十二月,至云中,旬有二日,帝崩,时年五十七。

tài zǔ jí wèi zūn yuē gāo zǔ

这句话大意是:太祖即位,尊曰高祖。

dì yǎ xìng kuān hòu zhì yǒng rén shù shí guó zhōng shǎo zēng bó dài rén xǔ qiān dào juàn èr pǐ shǒu zhě yǐ gào dì nì zhī wèi yàn fèng yuē wú bù rěn shì qiān zhī miàn qīng wù xiè yán qiān huò cán ér zì shā wèi cái rǔ shì fēi yě

现代白话:帝雅性宽厚,智勇仁恕,时国中少缯帛,代人许谦盗绢二匹,守者以告,帝匿之,谓燕凤曰:"我不忍视谦之面,卿勿泄言,谦或惭而自杀,为财辱士,非也。

tài zǔ dào wǔ huáng dì

这句话大意是:○太祖道武皇帝。

hòu wèi shū yuē dà zǔ dào wǔ huáng dì huì guī zhāo chéng huáng dì zhī dí sūn xiàn míng huáng dì zhī zǐ yě

这句话大意是:《后魏书》曰:大祖道武皇帝,讳珪,昭成皇帝之嫡孙,献明皇帝之子也。

mǔ yuē xiàn míng hè huáng hòu chū yīn qiān xǐ yóu zǐ yún zé jì ér qǐn xī yīn mèng rì chū shì nèi wù ér jiàn guāng zì yǒu shǔ tiān xū rán yǒu gǎn

这句话大意是:母曰献明贺皇后,初因迁徙,游子云泽,既而寝息,因梦日出室内,寤而见光自牖属天,欻然有感。

yǐ jiàn guó sān shí sì nián qī yuè qī rì shēng tài zǔ wū cān hé bēi běi qí yè fù yǒu guāng míng

这句话大意是:以建国三十四年七月七日,生太祖于参合陂北,其夜复有光明。

zhāo chéng dà yuè qún chén chēng qìng dà shè gào wū zǔ zōng

这句话大意是:昭成大悦,群臣称庆,大赦,告于祖宗。

bǎo zhě yǐ dì tǐ zhòng bèi wū cháng r qiè dú qí guài

这句话大意是:保者以帝体重倍于常儿,窃独奇怪。

míng nián yǒu yú shēng wū mái bāo zhī kǎn hòu suì chéng lín

这句话大意是:明年,有榆生于埋胞之坎,后遂成林。

ruò ér néng yán mù yǒu guāng yào guǎng sǎng dà ěr zhòng xián yì zhī

这句话大意是:弱而能言,目有光曜,广颡大耳,众咸异之。

nián liù suì zhāo chéng bēng

这句话大意是:年六岁,昭成崩。

yuán nián zàng zhāo chéng huáng dì wū jīn líng yíng zǐ gōng mù cái jǐn shēng chéng lín

这句话大意是:元年,葬昭成皇帝于金陵,营梓宫,木材尽生成林。

dì suī chōng yòu ér nì rán bù qún liú kù rén cháng wèi qí zǐ yuē dì yǒu gāo tiān xià zhī zhì xīng fù hóng yè guāng yáng zǔ zōng zhě bì cǐ wáng yě

现代白话:帝虽冲幼,而嶷然不群,刘库仁常谓其孔子说:"帝有高天下之志,兴复洪业,光扬祖宗者,必此王也。

dēng guó yuán nián chūn zhèng yuè wù shēn dì jí dài wáng wèi jiāo tiān jiàn yuán dà huì wū niú chuān

这句话大意是:"登国元年春正月戊申,帝即代王位,郊天,建元,大会于牛川。

fù yǐ zhǎng sūn sōng wèi nán bù dà rén yǐ shū sūn pǔ luò wèi běi bù dà rén

这句话大意是:复以长孙嵩为南部大人,以叔孙普洛为北部大人。

bān xù xūn jiù gè yǒu chà

这句话大意是:班叙勋旧各有差。

xià sì yuè gǎi chēng wèi wáng

这句话大意是:夏四月,改称魏王。

shì suì mù róng chuí tiě chēng huáng dì wū zhōng shān zì hào dà yàn

这句话大意是:是岁,慕容垂僣称皇帝于中山,自号大燕。

yáo cháng tiě chēng huáng dì wū cháng ān zì hào dà qín

这句话大意是:姚苌僣称皇帝于长安,自号大秦。

liù nián qiū qī yuè jiǎng wǔ wū niú chuān

这句话大意是:六年秋七月,讲武于牛川。

mù róng yǒng shǐ qí dà hóng lú mù róng jūn fèng biǎo quàn jìn zūn hào

这句话大意是:慕容永使其大鸿胪慕容钧奉表劝进尊号。

dōng shí yuè běi zhēng rú rú rú chǔn qiè

这句话大意是:冬十月,北征蠕蠕,(如蠢切。

zhuī zhī jí wū dà qì nán shāng shān xià dà pò zhī bān cì cóng chén gè yǒu chà

这句话大意是:)追之,及于大碛南商山下,大破之,班赐从臣各有差。

shí yǒu èr yuè chū jū yú mǎ yì

这句话大意是:十有二月,出居于马邑。

shì suì qǐ hé nán gōng

这句话大意是:是岁,起河南宫。

qī nián qiū bā yuè xíng xìng hàn nán réng zhù xún tái

这句话大意是:七年秋八月,行幸汉南,仍筑巡台。

bā nián chūn zhēng yuè dì chū nán xún

这句话大意是:八年春正月,帝出南巡。

èr yuè xìng gǔ yáng yuán fù bái lóu

这句话大意是:二月,幸羖羊原,赴白楼。

huáng shǐ yuán nián chūn zhèng yuè dà sōu wū dìng xiāng zhī hǔ shān

这句话大意是:皇始元年春正月,大搜于定襄之虎山。

sān yuè mù róng chuí lái kòu sāng qián chuān

这句话大意是:三月,慕容垂来寇桑干川。

chén liú gōng yuán qián xiān zhèn píng chéng

这句话大意是:陈留公元虔先镇平城。

shí dì zhēng bīng wèi jí qián lǜ huī xià yāo jī shī lì sǐ zhī

这句话大意是:时帝征兵未集,虔率麾下邀击,失利,死之。

chuí suì zhì píng chéng xī běi yú shān jié yíng wén dì jiāng zhì nǎi zhù chéng zì shǒu

这句话大意是:垂遂至平城西北,逾山结营,闻帝将至,乃筑城自守。

jí shèn suì dùn zǒu sǐ wū shàng gǔ

这句话大意是:疾甚,遂遁走,死于上谷。

zi bǎo yíng sàng ér hái zhì zhōng shān nǎi tiě lì

这句话大意是:子宝迎丧而还,至中山乃僣立。

qiū qī yuè zuǒ sī mǎ xǔ qiān shàng shū quàn jìn zūn hào dì shǐ jiàn tiān zǐ jīng qí chū rù jǐng bì wū shì gǎi yuán

这句话大意是:秋七月,左司马许谦上书劝进尊号,帝始建天子旌旗,出入警跸,于是改元。

bā yuè zhì bīng wū dōng jiāo

这句话大意是:八月,治兵于东郊。

dà jǔ tǎo mù róng bǎo dì qīn lēi liù jūn sì shí yú wàn nán chū mǎ yì yú yú gōu zhù jīng qí luò yì èr qiān yú lǐ

这句话大意是:大举讨慕容宝,帝亲勒六军四十馀万,南出马邑,逾于句注,旌旗骆驿二千馀里。

bǎo bīng zhōu mù liáo xī wáng nóng qì chéng dōng dùn bīng zhōu píng

这句话大意是:宝并州牧辽西王农弃城东遁,并州平。

chū jiàn tái shěng zhì bǎi guān fēng bài gōng hóu jiāng jūn cì shǐ tài shǒu shàng shū láng yǐ xià xī yòng wén rén

这句话大意是:初建台省,置百官,封拜公侯、将军、刺史、太守,尚书郎已下悉用文人。

dì chū zhí zhōng yuán liú xīn wèi nà zhū wáng dài fū yì jūn mén zhě wú shào zhǎng jiē yǐn rù cì jiàn cún wèn zhōu xī rén de zì jìn gǒu yǒu wēi néng xián méng xù yòng

这句话大意是:帝初拓中原,留心慰纳,诸王、大夫诣军门者,无少长,皆引入赐见,存问周悉,人得自尽,苟有微能,咸蒙叙用。

dōng shí yuè chē jià chū jǐng xíng

这句话大意是:冬十月,车驾出井陉。

shí yī yuè jìn jūn zhōng shān yǐn qí wéi zhī

这句话大意是:十一月,进军中山,引骑围之。

èr nián chūn zhēng yuè xiǎng qún chén wū lǔ kǒu

这句话大意是:二年春正月,飨群臣于鲁口。

mù róng bǎo qiǎn qí zuǒ wèi jiāng jūn mù róng téng kòu bó líng shā zhōng shān tài shǒu jí gāo yáng zhū xiàn lìng zhǎng chāo lüě zū yùn

这句话大意是:慕容宝遣其左卫将军慕容腾寇博陵,杀中山太守及高阳诸县令长,抄掠租运。

shì shí xìn dōu wèi xià

这句话大意是:是时,信都未下。

dì nǎi jìn jūn yǐn qí wéi zhī

这句话大意是:帝乃进军,引骑围之。

bǎo jiāng jūn zhāng ràng hù jūn jiāng jūn xú chāo lǜ jiāng lì yǐ xià jǔ chéng jiàng

这句话大意是:宝将军张让、护军将军徐超率将吏以下举城降。

bǎo wén dì xìng xìn dōu nǎi qù bó líng zhī shēn zé zhūn hū tuó shuǐ qiǎn dì hè lín kòu yáng chéng

这句话大意是:宝闻帝幸信都,乃趣博陵之深泽,屯滹沱水,遣弟贺麟寇杨城。

sān yuè chē jià cì yú lú nú

这句话大意是:三月,车驾次于卢奴。

bǎo qiǎn shǐ qiú hé jiě yān

现代白话:宝遣使求和解呢。

réng qǐng gē cháng shān yǐ xī fèng wèi qǐ shǒu zhōng shān yǐ dōng dì xǔ zhī

这句话大意是:仍请割常山以西奉魏,乞守中山以东,帝许之。

yǐ ér bǎo bèi yuē xīn hài chē jià cì zhōng shān mìng zhū jiāng wéi zhī

这句话大意是:已而宝背约,辛亥,车驾次中山,命诸将围之。

shì yè bǎo dì hè lín jiāng qī zǐ chū zǒu xī shān

这句话大意是:是夜,宝弟贺麟将妻子出走西山。

bǎo jiàn hè lín zǒu kǒng xiān jù hé lóng rén zǐ yè suì jiāng qí qī zǐ jí xiōng dì qīn zú shù qiān jì běi dùn

这句话大意是:宝见贺麟走,恐先据和龙,壬子夜,遂将其妻子及兄弟亲族数千骑北遁。

chéng nèi gòng lì mù róng pǔ lín wéi zhǔ

这句话大意是:城内共立慕容普邻为主。

lín fù rù zhōng shān shā pǔ lín ér zì lì

这句话大意是:麟复入中山,杀普邻而自立。

jiǔ yuè hè lín jī qióng lǜ sān wàn yú rén chū kòu xīn shì

这句话大意是:九月,贺麟饥穷,率三万馀人出寇新市。

jiǎ zǐ huì dì jìn jūn tǎo zhī tài shǐ lìng zhāo chóng zòu yuē bù jí

这句话大意是:甲子晦,帝进军讨之,太史令晁崇奏曰:"不吉。

dì yuē qí yì yún hé

这句话大意是:"帝曰:"其义云何?

duì yuē xī zhòu yǐ jiǎ zǐ wáng bīng jiā jì zhī

这句话大意是:"对曰:"昔纣以甲子亡,兵家忌之。

dì yuē zhòu yǐ jiǎ zǐ wáng zhōu wǔ bù yǐ jiǎ zǐ shèng hu

这句话大意是:"帝曰:"纣以甲子亡,周武不以甲子胜吗?

chóng wú yǐ duì

这句话大意是:"崇无以对。

dōng shí yuè dì jìn jūn xīn shì hè lín tuì zǔ gū shuǐ yī jiān rù zé yǐ zì gù

这句话大意是:冬十月,帝进军新市,贺麟退阻泒水,依渐洳泽以自固。

jiǎ xū dì lín qí yíng zhàn wū yì shì wù dà pò zhī zhǎn shǒu jiǔ qiān yú jí

这句话大意是:甲戌,帝临其营,战于义室坞,大破之,斩首九千馀级。

hè lín dān mǎ zǒu xī shān suì bēn qiū mù róng dé shā zhī

这句话大意是:贺麟单马走西山,遂奔邺,慕容德杀之。

jiǎ shēn zhōng shān píng

这句话大意是:甲申,中山平。

dīng hài qiǎn sān wàn qí fù wèi wáng yí jiāng yǐ gōng qiū tiān xìng yuán nián chūn zhèng yuè mù róng dé zǒu bǎo huá tái kè qiū chē jià xìng qiū xún dēng tái xiè guān lǎn gōng chéng jiāng yǒu dìng dū zhī yì

这句话大意是:丁亥遣三万骑赴卫王仪将以攻邺,天兴元年春正月,慕容德走保滑台,克邺,车驾幸邺,巡登台榭,观览宫城,将有定都之意。

nǎi zhì xíng tái yǐ lóng xiāng jiāng jūn rì nán gōng hé bá wèi shàng shū yǔ zuǒ chéng gǔ xún lǜ láng lì jí bīng wǔ qiān rén zhèn qiū

这句话大意是:乃置行台,以龙骧将军日南公和跋为尚书,与左丞贾寻率郎吏及兵五千人镇邺。

chē jià zì qiū hái zhōng shān suǒ guò cún wèn bǎi xìng

这句话大意是:车驾自邺还中山,所过存问百姓。

zhào dà jūn suǒ zài zhōu jùn fù zī zū yī nián chú shān dōng mín zū fù zhī bàn

这句话大意是:诏大军所在州郡,复赀租一年,除山东民租赋之半。

chē jià jiāng běi hái fā zú wàn rén zhì zhí dào zì wàng dū tiě guān záo héng lǐng zhì dài wǔ bǎi yú lǐ

这句话大意是:车驾将北还,发卒万人治直道,自望都铁关凿恒岭至代五百馀里。

liù yuè zhào yǒu sī yì dìng guó hào

这句话大意是:六月,诏有司议定国号。

qún chén zòu yuē xī zhōu qín yǐ qián dì wáng jū suǒ shēng zhī tǔ yǒu guó yǒu jiā jí wàng tiān xià jí chéng wèi hào

这句话大意是:群臣奏曰:"昔周秦以前,帝王居所生之土,有国有家,及王天下,即承为号。

zì hàn yǐ lái ba hóu zhì shǒu shí wú shì jì qí yìng yùn ér qǐ zhě jiē bù yóu chǐ tǔ zhī zī

这句话大意是:自汉以来,罢侯置守,时无世继,其应运而起者,皆不由尺土之资。

jīn guó jiā wàn shì xiāng chéng qǐ jī yún dài

这句话大意是:今国家万世相承,启基云代。

chén děng yǐ wéi ruò qǔ cháng yuǎn yīng yǐ dài wéi hào

这句话大意是:臣等以为若取长远,应以代为号。

zhào yuē xī zhèn yuǎn zǔ zǒng yù yōu dōu kòng zhì xiá guó suī jiàn wáng wèi wèi dìng jiǔ zhōu

这句话大意是:"诏曰:"昔朕远祖,总御幽都,控制遐国,虽践王位,未定九州。

dài yú zhèn gōng chù bǎi dài zhī jì tiān xià fēn liè zhū fá zhī zhǔ

这句话大意是:迨于朕躬,处百代之季,天下分裂,诸乏之主。

mín sú suī shū fǔ zhī zài dé gù gōng lǜ liù jūn sǎo píng tǔ yǔ xiōng nì dàng chú xiá ěr shuài fú

这句话大意是:民俗虽殊,抚之在德,故躬率六军,扫平土宇,凶逆荡除,遐迩率服。

yi réng xiān hào yǐ wéi wèi yān

现代白话:宜仍先号,以为魏呢。

qiū qī yuè qiān dū píng chéng shǐ yíng gōng shì jiàn zōng miào lì shè jì

这句话大意是:"秋七月,迁都平城,始营宫室,建宗庙,立社稷。

bā yuè zhào yǒu sī zhèng fēng jī zhì jiāo diàn duān jīng shù biāo dào lǐ píng wǔ quán jiào wǔ liàng dìng wǔ dù

这句话大意是:八月,诏有司正封畿,制郊甸,端经术,标道里,平五权,较五量,定五度。

dōng shí yuè qǐ tiān wén diàn

这句话大意是:冬十月,起天文殿。

shí yǒu yī yuè zhào shàng shū lì bù láng zhōng shān yuān diǎn guān zhì lì jué pǐn dìng lǜ lǚ xié yīn lè

这句话大意是:十有一月,诏尚书吏部郎中邓渊典官制,立爵品,定律吕,协音乐;。

yí cáo láng zhōng lú mì zhuàn jiāo miào shè jì cháo jìn xiǎng yàn zhī yí

这句话大意是:仪曹郎中卢谧撰郊庙、社稷、朝觐、飨宴之仪;。

sān gōng láng zhōng wáng dé dìng lǜ lìng shēn kē jìn

这句话大意是:三公郎中王德定律令,申科禁;。

tài shǐ lìng zhāo zōng zào hún yí kǎo tiān xiàng

这句话大意是:太史令晁宗造浑仪,考天象;。

lì bù shàng shū cuī xuán bó zǒng ér cái zhī

这句话大意是:吏部尚书崔玄伯总而裁之。

shí yǒu èr yuè dì jià lín wū tiān wén diàn tài wèi sī tú jìn xǐ shòu bǎi guān xián chēng wàn suì

这句话大意是:十有二月,帝驾临于天文殿,太尉、司徒进玺绶,百官咸称万岁。

dà shè gǎi nián

这句话大意是:大赦,改年。

zhuī zūn chéng huáng dì yǐ xià jí hòu hào shì

这句话大意是:追尊成皇帝已下及后号谥。

lè jiāng yòng huáng shǐ zhī wǔ

这句话大意是:乐将用皇始之舞。

zhào yǒu sī yì dìng xíng cì shàng shū cuī xuán bó děng zòu cóng tǔ dé fú sè shàng huáng shù yòng wǔ wèi shè chén xī xī shēng yòng bái wǔ jiāo lì qì xuān zàn shí lìng jìng shòu mín shí xíng xià zhī zhèng

这句话大意是:诏有司议定行次,尚书崔玄伯等奏从土德,服色尚黄,数用五,未社辰腊,牺牲用白,五郊立气,宣赞时令,敬授民时,行夏之正。

xǐ liù zhōu èr shí èr jùn shǒu zǎi háo jié lì mín èr qiān jiā yú dài dōu

这句话大意是:徙六州二十二郡守宰、豪杰、吏民二千家于代都。

èr nián chūn zhēng yuè chū cí shàng dì yú nán jiāo yǐ shǐ zǔ shén yuán huáng dì pèi jiàng tán shì liǎo chéng lǐ ér fǎn

这句话大意是:二年春正月,初祠上帝于南郊,以始祖神元皇帝配,降坛视燎,成礼而反。

èr yuè pò gāo chē yǐ suǒ huò zhī zhòng qǐ lù yuàn wū nán tái yīn běi jù cháng chéng dōng bāo bái dēng shǔ zhī xī shān guǎng lún shù shí lǐ záo qú yǐn wǔ chuān shuǐ zhù zhī yuàn zhōng shū wèi sān gōu fēn liú gōng chéng nèi wài

这句话大意是:二月,破高车,以所获之众起鹿苑于南台阴,北距长城,东苞白登,属之西山,广轮数十里,凿渠引武川水注之苑中,疏为三沟,分流宫城内外。

jǐ chuān hóng yàn chí

这句话大意是:己穿鸿雁池。

sān yuè chū lìng wǔ jīng qún shū gè zhì bó shì zēng guó zǐ tài xué shēng yuán sān qiān rén

这句话大意是:三月初,令《五经》群书各置博士,增国子太学生员三千人。

qiū qī yuè qǐ tiān huā diàn

这句话大意是:秋七月,起天华殿。

dà yuè yú lù yuàn xiǎng cì gè yǒu chà

这句话大意是:大阅于鹿苑,飨赐各有差。

dōng shí yuè tài miào chéng qiān shén yuán píng wén zhāo chéng xiàn míng huáng dì shén zhǔ yú tài miào

这句话大意是:冬十月,太庙成,迁神元、平文、昭成、献明皇帝神主于太庙。

sān nián sān yuè wù wǔ lì huáng hòu mù róng shì

这句话大意是:三年三月戊午,立皇后慕容氏。

shì yuè chuān chéng nán qú tōng wū chéng nèi zuò dōng xi yú chí

这句话大意是:是月,穿城南渠通于城内,作东西鱼池。

xià sì yuè yáo xìng qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:夏四月,姚兴遣使朝贡。

wǔ yuè chē jià dōng xún suì xìng zhuō lù qiǎn shǐ zhě yǐ tài láo sì dì yáo dì shùn miào

这句话大意是:五月,车驾东巡,遂幸涿鹿,遣使者以太牢祀帝尧、帝舜庙。

qī yuè chē jià hái gōng

这句话大意是:七月,车驾还宫。

qǐ dà zhōng diàn jí yún mǔ táng jīn huá shì

这句话大意是:起大中殿及云母堂、金华室。

sì nián sān yuè dì qīn yú jiàn yú qǐn miào

这句话大意是:四年三月,帝亲渔,荐于寝庙。

wǔ yuè qǐ zǐ jí diàn xuán wǔ lóu

这句话大意是:五月,起紫极殿、玄武楼。

dōng shí èr yuè jí bó shì rú shēng bǐ zhòng jīng wén zì yì lèi xiāng cóng fán sì wàn yú zì hào yuē zhòng wén jīng

这句话大意是:冬十二月,集博士儒生,比众经文字,义类相从,凡四万馀字,号曰《众文经》。

liù nián dōng shí yuè qǐ xi zhāo yáng diàn

这句话大意是:六年冬十月,起西昭阳殿。

yǐ mǎo lì huáng zǐ sì wèi qí wáng jiā chē qí dà jiàng jūn wèi xiàng guó

这句话大意是:乙卯,立皇子嗣为齐王,加车骑大将军,位相国。

shì nián dǎo yí huán xuán fèi qí zhǔ sī mǎ dé zōng ér zì lì tiě chēng dà chu

这句话大意是:是年,岛夷桓玄废其主司马德宗而自立,僣称大楚。

tiān cì sān nián jiǔ yuè xìng hàn nán yán chí

这句话大意是:天赐三年九月,幸汉南盐池。

zhì mò zhōng guān tiān yán chí

这句话大意是:至漠中,观天盐池。

liù nián xià dì bù yù

这句话大意是:六年夏,帝不豫。

chū dì fú hán shí sàn zì tài yī lìng yīn měi sǐ hòu yào shù dòng fā zhì cǐ yù shén

这句话大意是:初,帝服寒食散,自太医令阴美死后,药数动发,至此愈甚。

ér zāi biàn lǚ jiàn yōu mèn bù ān huò shù rì bù shí huò bù qǐn dá dàn

这句话大意是:而灾变屡见,忧懑不安,或数日不食,或不寝达旦。

guī jiù qún xià xǐ nù guāi cháng wèi bǎi liáo zuǒ yòu yuē rén bù kě xìn lǜ rú tiān wén zhī zhàn huò yǒu zhǒu yè zhī yú

这句话大意是:归咎群下,喜怒乖常,谓百寮左右,曰人不可信,虑如天文之占,或有肘腋之虞。

zhuī sī jì wǎng chéng bài dé shī zhōng rì jìng yè dú yǔ bù zhǐ ruò bàng yǒu guǐ wù duì yáng zhě

这句话大意是:追思既往成败得失,终日竟夜独语不止,若傍有鬼物对扬者。

cháo chén zhì qián zhuī qí jiù è biàn jiàn shā hài qí yú huò yǐ yán sè biàn dòng huò yǐ chuǎn xī bù tiáo huò yǐ xíng bù guāi jié huò yǐ yán cí shī cuò dì jiē yǐ wéi huái è zài xīn biàn jiàn wū wài nǎi shǒu zì ōu jī sǐ zhě jiē chén tiān ān diàn qián

这句话大意是:朝臣至前,追其旧恶便见杀害,其馀或以颜色变动,或以喘息不调,或以行步乖节,或以言辞失措,帝皆以为怀恶在心,变见于外,乃手自殴击,死者皆陈天安殿前。

wū shì cháo yě rén qíng gè huái wēi jù yǒu sī fèi dài mò gǎn xiāng dū shè bǎi gōng tōu jié dào zéi gōng xíng xiàng lǐ zhī jiān rén wéi xī shǎo

这句话大意是:于是朝野人情各怀危惧,有司废怠,莫敢相督摄,百工偷劫,盗贼公行,巷里之间人为稀少。

dì yì wén zhī yuē zhèn gù zòng zhī shǐ rán dài guò zāi nián dāng gèng qīng zhì zhī ěr

这句话大意是:帝亦闻之,曰:"朕故纵之使然,待过灾年,当更清治之耳。

dōng shí yuè dì bēng wū tiān ān diàn zài wèi shí sì nián shí nián sān shí jiǔ suì

这句话大意是:"冬十月,帝崩于天安殿,在位十四年,时年三十九岁。

xiān shí guó nèi yǒu chèn yuē guī ě qīng hé sǐ wàn rén

这句话大意是:先时国内有谶曰:"珪厄清河死万人。

dì pò miè qīng hé jùn shǒu shā wàn rén yǐ yàn zhī yè héng biàn yì qǐn chǔ rén mò de zhī wéi ài qiè wàn rén zhī chù

这句话大意是:"帝破灭清河郡,手杀万人以厌之,夜恒变易寝处,人莫得知,惟爱妾万人知处。

dì zǐ qīng hé wáng shào yǔ wàn rén tōng jù zuì tóng hài dì

这句话大意是:帝子清河王绍与万人通,惧罪,同害帝。

dì tàn yuē qīng hé wàn rén nǎi shì rǔ yé

现代白话:帝叹曰:"清河万人,乃是你耶!

yuán dì lì zhū shào jí wàn rén

这句话大意是:"元帝立诛绍及万人。

yǒng xīng èr nián jiǔ yuè shàng shì xuān wǔ huáng dì zàng wū shèng lè jīn líng miào hào tài zǔ

这句话大意是:永兴二年,九月,上谥宣武皇帝,葬于盛乐金陵,庙号太祖。

tài cháng wǔ nián gǎi shì yuē dào wǔ

这句话大意是:太常五年,改谥曰道武。

✦ You read 皇王部·卷二十六

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.