太平御览 · 李昉 · Chapter 139 of 1000

皇亲部·卷五

PinyinModern Translation
Size

hòu wèi xù hòu shì

这句话大意是:○后魏叙后事。

hòu wèi shū wèi gù shì jiāng lì huáng hòu bì lìng shǒu zhù jīn rén yǐ chéng zhě wèi jí bù chéng zé bù de lì yě

这句话大意是:《后魏书》:魏故事,将立皇后,必令手铸金人,以成者为吉,不成则不得立也。

yòu shì zǔ gāo zōng yuán bào mǔ qú láo zhī ēn jí zūn chóng zhī yì suī shì guāi diǎn lǐ ér guān guò zhī rén

这句话大意是:又世祖、高宗缘报母劬劳之恩,极尊崇之义,虽事乖典礼,而观过知仁。

wèi shén yuán dòu huáng hòu

这句话大意是:○魏神元窦皇后。

hòu wèi shū yuē shén yuán dòu huáng hòu méi lù huí bù dà rén bīn zhī nǚ

这句话大意是:《后魏书》曰:神元窦皇后,没鹿回部大人宾之女。

bīn lín zhōng jiè qí èr zi sù hóu huí tí lìng qí shàn shì dì

这句话大意是:宾临终,诫其二子速侯、回题,令其善事帝。

jí bīn zú sù hóu děng yù yīn dì huì sàng wèi biàn yǔ pō lòu xiè dì wén zhī zhī qí zhōng bù fèng shùn nǎi xiān tú zhī

这句话大意是:及宾卒,速侯等欲因帝会丧为变,语颇漏泄,帝闻之,知其终不奉顺,乃先图之。

wū shì shǐ yǒng shì wū zhōng yíng chen qǐ yǐ pèi dāo shā hòu chí shǐ gào sù hóu děng yán yuē hòu bào bēng

这句话大意是:于是使勇士于中营,晨起以佩刀杀后,驰使告速侯等言曰:后暴崩。

sù hóu děng jīng zǒu yīn zhí ér shā zhī

这句话大意是:速侯等惊走,因执而杀之。

wén fēng huáng hòu

这句话大意是:○文封皇后。

hòu wèi shū yuē wén dì huáng hòu fēng shì shēng huán mù èr dì hòu zǎo bēng

这句话大意是:《后魏书》曰:文帝皇后封氏,生桓、穆二帝,后早崩。

hé dì lì nǎi zàng

这句话大意是:和帝立,乃葬。

gāo zōng chū chuān tiān yuān chí huò yī shí míng chēng huán dì zàng mǔ shì yuǎn jìn fù huì èr shí huán wàn rén

这句话大意是:高宗初,穿天渊池,获一石铭,称桓帝葬母氏,远近赴会二十桓万人。

yǒu sī yǐ wén mìng cáng tài miào

这句话大意是:有司以闻,命藏太庙。

cì fēi lán shì shēng èr zi zhǎng zǐ yuē lán zǎo zú

现代白话:次妃兰氏,生二子,长孔子说蓝,早卒;。

cì zǐ sī dì yě

这句话大意是:次子,思帝也。

huán wéi huáng hòu

这句话大意是:○桓维皇后。

hòu wèi shū yuē huán dì hòu wéi shì shēng sān zi zhǎng yuē pǔ gēn cì huì dì cì yáng dì

这句话大意是:《后魏书》曰:桓帝后维氏,生三子,长曰普根,次惠帝,次炀帝。

píng wén bēng hòu shè guó shì shí rén wèi zhī yuē nǚ guó

这句话大意是:平文崩,后摄国事,时人谓之曰女国。

hòu xìng měng jì píng wén zhī bēng hòu suǒ wéi yě

这句话大意是:后性猛忌,平文之崩,后所为也。

píng wén wáng huáng hòu

这句话大意是:○平文王皇后。

hòu wèi shū yuē píng wén huáng hòu wáng shì guǎng níng rén

这句话大意是:《后魏书》曰:平文皇后王氏,广宁人。

nián shí sān yīn shì rù gōng de xìng wū píng wén shēng zhāo chéng

这句话大意是:年十三,因事入宫,得幸于平文,生昭成。

píng wén bēng zhāo chéng zài qiǎng bǎo shí guó yǒu nèi nán jiāng hài zhū huáng zǐ hòu nì dì wū kù zhōng jù rén zhī zhù yuē ruò tiān zuò wèi zhōng zhě rǔ biàn wú shēng

现代白话:平文崩,昭成在襁褓,时国有内难,将害诸皇子,后匿帝于袴中,惧人知,祝曰:"若天祚未终者,你便无声。

suì liáng jiǔ bù tí de miǎn wū nán

这句话大意是:"遂良久不啼,得免于难。

liè dì zhī bēng guó zuò dài wēi xīng fù dà yè hòu zhī lì yě

这句话大意是:烈帝之崩,国祚殆危,兴复大业,后之力也。

shí bā nián bēng zàng yún zhōng jīn líng

这句话大意是:十八年,崩,葬云中金陵。

tài zǔ jí wèi pèi xiǎng tài miào

这句话大意是:太祖即位,配飨太庙。

zhāo chéng mù róng huáng hòu

这句话大意是:○昭成慕容皇后。

hòu wèi shū yuē zhāo chéng huáng hòu mù róng shì mù róng yuán zhēn zhī nǚ yě

这句话大意是:《后魏书》曰:昭成皇后慕容氏,慕容元真之女也。

yǒu chǒng shēng xiàn míng dì jí qín míng wáng

这句话大意是:有宠,生献明帝及秦明王。

hòu xìng cōng mǐn duō zhì chén hòu shàn jué duàn zhuān lǐ nèi měi shì duō cóng

这句话大意是:后性聪敏多智,沉厚善决断,专理内,每事多从。

jiàn guó èr shí sān nián bēng

这句话大意是:建国二十三年,崩。

tài zǔ jí wèi pèi xiǎng tài miào

这句话大意是:太祖即位,配飨太庙。

xiàn míng hè huáng hòu

这句话大意是:○献明贺皇后。

hòu wèi shū yuē xiàn míng huáng hòu hè shì fù yě gān dōng bù dà rén

这句话大意是:《后魏书》曰:献明皇后贺氏,父野干,东部大人。

hòu shǎo yǐ róng yí xuǎn rù dōng gōng shēng tài zǔ

这句话大意是:后少以容仪选入东宫,生太祖。

fú luò zhī nèi wǔ yě hòu yǔ tài zǔ jí gù chén mín bì nàn běi xǐ

这句话大意是:苻洛之内侮也,后与太祖及故臣民避难北徙。

é ér gāo chē yǎn lái chāo lüě hòu chéng chē yǔ tài zǔ bì zéi ér nán

这句话大意是:俄而,高车奄来抄掠,后乘车与太祖避贼而南。

lù shī xiá hòu jù yǎng tiān gào yuē guó jiā yìn zhòu qǐ zhèng ěr jué miè yě

现代白话:辂失辖,后惧,仰天告曰:"国家胤胄,岂正你绝灭也!

wéi shén líng fú zhù

这句话大意是:惟神灵扶助。

suì chí lún zhèng bù qīng ér miǎn nán

这句话大意是:"遂驰,轮正不倾,而免难。

qí hòu liú xiǎn shǐ rén jiāng hài tài zǔ dì gū wèi xiǎn dì gāng ní tǔ qī zhī zhī mì yǐ gào hòu

这句话大意是:其后刘显使人将害太祖,帝姑为显弟亢{泥土}妻,知之,密以告后。

hòu nǎi lìng tài zǔ qù zhī hòu yè yǐn xiǎn shǐ zuì zhī

这句话大意是:后乃令太祖去之,后夜饮显使醉之。

xiàng chén gù jīng jiù zhōng qún mǎ shǐ qǐ shì mǎ hòu qì ér wèi yuē wú zhū zǐ shǐ jiē zài cǐ jīn jǐn wáng shī rǔ děng shuí shā zhī yě

现代白话:向晨,故惊厩中群马,使起视马,后泣而谓曰:"我诸子始皆在此,今尽亡失,你等谁杀之也?

gù xiǎn bù shǐ jí zhuī

这句话大意是:"故显不使急追。

tài zǔ zhì hè lán jí bù

这句话大意是:太祖至贺兰即部。

xiǎn nù jiāng hài hòu hòu yè bēn gāng ní jiā nì shén chē zhōng jí sān rì gāng ní tǔ jǔ shì qǐng jiù nǎi de miǎn

这句话大意是:显怒,将害后,后夜奔亢泥家,匿神车中及三日,亢{泥土}举室请救,乃得免。

huì liú xiǎn bù luàn shǐ de wáng qù

这句话大意是:会刘显部乱,始得亡去。

huáng shǐ yuán nián bēng shí nián sì shí liù

这句话大意是:皇始元年,崩,时年四十六。

fù zàng yú shèng lè jīn líng

这句话大意是:祔葬于盛乐金陵。

zhuī zūn mì pèi xiǎng yān

现代白话:追尊谧,配飨呢。

dào wǔ mù róng huáng hòu

这句话大意是:○道武慕容皇后。

hòu wèi shū yuē dào wǔ huáng hòu mù róng bǎo zhī jì nǚ yě

这句话大意是:《后魏书》曰:道武皇后,慕容宝之季女也。

zhōng shān píng rù chōng yè tíng de xìng

这句话大意是:中山平,入充掖庭,得幸。

zuǒ chéng xiàng wèi wáng yí děng zòu qǐng lì hòu dì cóng qún chén yì

这句话大意是:左丞相卫王仪等奏请立后,帝从群臣议。

hòu zhù jīn rén chéng nǎi lì zhī gào wū jiāo miào

这句话大意是:后铸金人,成,乃立之,告于郊庙。

fēng hòu mǔ mèng wèi lì yáng jūn hòu bēng

这句话大意是:封后母孟为溧阳君,后崩。

dào wǔ liú huáng hòu

这句话大意是:○道武刘皇后。

hòu wèi shū yuē dào wǔ xuān mù huáng hòu liú juàn nǚ yě

这句话大意是:《后魏书》曰:道武宣穆皇后,刘眷女也。

dēng guó chū nà wèi fū rén shēng huá yīn gōng zhǔ hòu shēng míng yuán

这句话大意是:登国初,纳为夫人,生华阴公主,后生明元。

hòu zhuān lǐ nèi shì chǒng dài yǒu jiā zhù jīn rén bù chéng gù bù dé dēng hòu wèi

这句话大意是:后专理内事,宠待有加,铸金人不成,故不得登后位。

wèi gù shì hòu gōng chǎn zǐ jiāng wèi chǔ èr qí mǔ jiē cì sǐ

这句话大意是:魏故事,后宫产子将为储贰,其母皆赐死。

tài zǔ mò nián hòu yǐ jiù fǎ hōng

这句话大意是:太祖末年,后以旧法薨。

tài zōng jí wèi zhuī zūn shì hào pèi xiǎng tài zǔ

这句话大意是:太宗即位,追尊谥号,配飨太祖。

zì cǐ hòu gōng zi wèi dì mǔ jiē zhèng wèi pèi xiǎng yān

现代白话:自此后宫子为帝,母皆正位,配飨呢。

míng yuán yáo huáng hòu

这句话大意是:○明元姚皇后。

hòu wèi shū yuē míng yuán zhāo āi huáng hòu yáo xìng nǚ yě xìng fēng xī píng cháng gōng zhǔ

这句话大意是:《后魏书》曰:明元昭哀皇后,姚兴女也,兴封西平长公主。

tài zōng yǐ hòu lǐ nà zhī hòu wèi fū rén

这句话大意是:太宗以后礼纳之,后为夫人。

hòu yǐ zhù jīn rén bù chéng wèi shēng zūn wèi rán dì chǒng xìng zhī chū rù jū chǔ rú hòu yān

现代白话:后以铸金人不成,未升尊位,然帝宠幸之,出入居处如后呢。

shì hòu yóu yù zhèng wèi ér hòu qiān ràng bù dàng

这句话大意是:是后犹欲正位,而后谦让不当。

wǔ nián hōng

这句话大意是:五年,薨。

dì zhuī hèn zhī zèng huáng hòu xǐ shòu ér hòu jiā shì zàng yún zhōng jīn líng

这句话大意是:帝追恨之,赠皇后玺绶而后加谥,葬云中金陵。

míng yuán dù huáng hòu

这句话大意是:○明元杜皇后。

hòu wèi shū yuē míng yuán mì huáng hòu dù shì wèi jùn qiū rén yáng píng wáng chāo zhī mèi yě

这句话大意是:《后魏书》曰:明元密皇后杜氏,魏郡邺人,阳平王超之妹也。

chū yǐ liáng jiā zǐ xuǎn rù tài zǐ gōng yǒu chǒng shēng shì zǔ

这句话大意是:初以良家子选入太子宫,有宠,生世祖。

tài zōng jí wèi bài wèi guì pín

这句话大意是:太宗即位,拜为贵嫔。

tài cháng wǔ nián hōng

这句话大意是:太常五年,薨。

shì mì guì pín zàng yún zhōng jīn líng

这句话大意是:谥密贵嫔,葬云中金陵。

shì zǔ jí wèi zhuī zūn hào shì pèi xiǎng tài miào

这句话大意是:世祖即位,追尊号谥,配飨太庙。

yòu lì hòu miào yú qiū cì shǐ sì shí jiàn sì

这句话大意是:又立后庙于邺,刺史四时荐祀。

hòu gān lù jiàng wū hòu miào tíng

这句话大意是:后甘露降于后庙庭。

gāo zǔ shí xiāng zhōu cì shǐ gāo hóng biǎo xiū hòu miào zhào fù rén wài chéng lǐ wú dú sì yīn bì pèi yáng yǐ chéng tiān de wèi wén yǒu shēn zhī guó lì tài sì zhī xiǎng

这句话大意是:高祖时,相州刺史高闳表修后庙,诏:"妇人外成,理无独祀,阴必配阳,以成天地,未闻有莘之国,立太姒之飨。

biàn bà sì

这句话大意是:便罢祀。

xiān shì shì zǔ bǎo mǔ dòu shì chū yǐ fū jiā zuò shì zhū yǔ èr nǚ jù rù gōng

这句话大意是:"先是,世祖保母窦氏,初以夫家坐事诛,与二女俱入宫。

cāo xíng chún bèi jìn tuì yǐ lǐ tài zōng mìng wèi shì zǔ mǔ

这句话大意是:操行纯备,进退以礼,太宗命为世祖母。

xìng rén cí qín fǔ dǎo

这句话大意是:性仁慈,勤抚导。

shì zǔ gǎn qí ēn xun fèng yǎng bù yì suǒ shēng

这句话大意是:世祖感其恩训,奉养不异所生。

jí jí wèi zūn wèi bǎo tài hòu hòu zūn wèi huáng tài hòu

这句话大意是:及即位,尊为保太后,后尊为皇太后。

zhēn jūn yuán nián bēng shí liù shí sān

这句话大意是:真君元年,崩,时六十三。

shì yuē huì zàng guō shān cóng hòu yì

这句话大意是:谥曰惠,葬崞山,从后意。

chū hòu cháng wèi zuǒ yòu yuē wú wū xiān cháo běn wú wèi cì bù kě wéi lǐ yǐ cóng yuán líng lín

现代白话:初,后尝谓左右曰:"我于先朝本无位次,不可违礼以从园陵林。

běi shān zhī shàng kě yǐ zhōng tuō

现代白话:北山之上,能够终托。

gù zàng yān

现代白话:"故葬呢。

bié lì hòu qǐn miào wū guō shān jiàn bēi sòng dé

这句话大意是:别立后寝庙于崞山,建碑颂德。

tài wǔ hè lián huáng hòu

这句话大意是:○太武赫连皇后。

hòu wèi shū yuē tài wǔ huáng hòu hè lián shì qū wàn nǚ yě

这句话大意是:《后魏书》曰:太武皇后赫连氏,屈万女也。

shì zǔ píng tǒng wàn nà hòu jí èr mèi jù wèi guì rén hòu lì wèi huáng hòu

这句话大意是:世祖平统万,纳后及二妹,俱为贵人,后立为皇后。

gāo zōng chū bēng

这句话大意是:高宗初,崩。

fù zàng jīn líng

这句话大意是:祔葬金陵。

tài wǔ hè huáng hòu

这句话大意是:○太武贺皇后。

hòu wèi shū yuē tài wǔ jìng huáng hòu hè shì dài rén yě

这句话大意是:《后魏书》曰:太武敬皇后贺氏,代人也。

chū wèi fū rén shēng gōng zōng

这句话大意是:初为夫人,生恭宗。

shén yuán nián hōng

这句话大意是:神元年,薨。

zhuī zèng guì pín zàng yún zhōng jīn líng

这句话大意是:追赠贵嫔,葬云中金陵。

hòu zhuī jiā shì hào pèi xiǎng tài miào

这句话大意是:后追加谥号,配飨太庙。

jǐng mù lǘ huáng hòu

这句话大意是:○景穆闾皇后。

hòu wèi shū yuē jǐng mù gōng huáng hòu yù jiǔ lǘ shì hé dōng wáng pí mèi yě

这句话大意是:《后魏书》曰:景穆恭皇后郁久闾氏,河东王毗妹也。

shǎo xuǎn yǐ rù dōng gōng yǒu chǒng

这句话大意是:少选以入东宫,有宠。

zhēn jūn yuán nián shēng gāo zōng

这句话大意是:真君元年,生高宗。

shì zǔ mò nián hōng

这句话大意是:世祖末年,薨。

gāo zōng jí wèi zhuī zūn hào shì zàng yú yún zhōng jīn líng

这句话大意是:高宗即位,追尊号谥,葬于云中金陵。

shì shí gāo zōng rǔ mǔ cháng shì běn liáo xī rén

这句话大意是:是时高宗乳母常氏,本辽西人。

tài yán zhōng yǐ shì rù gōng shì zǔ xuǎn rǔ gāo zōng

这句话大意是:太延中,以事入宫,世祖选乳高宗。

cí hé lǚ shùn yǒu qú láo bǎo hù zhī gōng

这句话大意是:慈和履顺,有劬劳保护之功。

gāo zōng jí wèi wèi bǎo tài hòu xún zūn wèi huáng tài hòu yè wū jiāo miào

这句话大意是:高宗即位,为保太后,寻尊为皇太后,谒于郊庙。

hé píng yuán nián bēng

这句话大意是:和平元年,崩。

shì yuē zhāo zàng wū guǎng níng mó jī shān sú wèi zhī míng jī shān tài hòu yí zhì yě

这句话大意是:谥曰昭,葬于广宁磨笄山,俗谓之鸣鸡山,太后遗志也。

wén chéng féng huáng hòu

这句话大意是:○文成冯皇后。

hòu wèi shū yuē wén chéng wén míng huáng hòu féng shì fù lǎng qín yōng èr zhōu cì shǐ xi jùn gōng

这句话大意是:《后魏书》曰:文成文明皇后冯氏,父朗,秦、雍二州刺史、西郡公。

mǔ lè làng wáng shì shēng hòu wū cháng ān yǒu shén guāng zhī yì

这句话大意是:母乐浪王氏,生后于长安,有神光之异。

lǎng zuò shì zhū hòu suì rù gōng

这句话大意是:朗坐事诛,后遂入宫。

shì zǔ zhāo yí hòu zhī gū yě yā yǒu mǔ dé fǔ yǎng jiào xùn

这句话大意是:世祖昭仪,后之姑也,雅有母德,抚养教训。

nián shí sì gāo zōng jiàn jí yǐ xuǎn wèi guì rén hòu lì wèi huáng hòu

这句话大意是:年十四,高宗践极,以选为贵人,后立为皇后。

gāo zōng bēng gù shì guó yǒu dà sàng sān rì zhī hòu yù fú qì wù yī yǐ shāo fén bǎi guān jí zhōng gōng hào qì ér lín zhī

这句话大意是:高宗崩,故事:国有大丧,三日之后,御服器物一以烧焚,百官及中宫号泣而临之。

hòu bēi jiào zì tóu huǒ zhōng zuǒ yòu jiù zhī liáng jiǔ nǎi sū

这句话大意是:后悲叫自投火中,左右救之,良久乃苏。

xiǎn zǔ jí wèi zūn hòu wèi huáng tài hòu

这句话大意是:显祖即位,尊后为皇太后。

chéng xiàng yǐ hún móu nì xiǎn zǔ nián shí sān jū yú liàng ān tài hòu mì dìng dà cè zhū hún suì lín cháo tīng zhèng

这句话大意是:丞相乙浑谋逆,显祖年十三,居于谅暗,太后密定大策,诛浑,遂临朝听政。

jí gāo zǔ shēng tài hòu gōng qīn fǔ yǎng shì hòu ba lìng bù tīng zhèng shì

这句话大意是:及高祖生,太后躬亲抚养,是后罢令,不听政事。

tài hòu xíng bù zhèng nèi chǒng li yì xiǎn zǔ yīn shì zhū zhī tài hòu bù dé yì

这句话大意是:太后行不正,内宠李弈,显祖因事诛之,太后不得意。

xiǎn zǔ bào bēng shí yán tài hòu wèi zhī yě

这句话大意是:显祖暴崩,时言太后为之也。

chéng míng yuán nián zūn hào yuē tài huáng tài hòu fù lín cháo tīng zhèng

这句话大意是:承明元年,尊号曰太皇太后,复临朝听政。

tài hòu xìng cōng dá zì rù gōng yè cū xué shū jì

这句话大意是:太后性聪达,自入宫掖,粗学书计。

jí dēng zūn jí shěng jué wàn jī

这句话大意是:及登尊极,省决万机。

gāo zǔ zhào yuē zhèn yǐ xū guǎ yòu zuǎn bǎo lì yǎng shì cí míng jī níng sì hǎi yù bào zhī dé zhèng jué shì píng zhū zhì shāng shēng zhī lèi yi fàng shān lín

这句话大意是:高祖诏曰:"朕以虚寡,幼纂宝历,仰恃慈明,缉宁四海,欲报之德,正觉是凭,诸鸷伤生之类,宜放山林。

qí yǐ cǐ de wèi tài huáng tài hòu jīng shǐ líng tǎ

这句话大意是:其以此地为太皇太后经始灵塔。

wū shì shí ba yīng shī cáo yǐ qí de wèi bào dé fó sì

这句话大意是:于是时罢鹰师曹,以其地为报德佛寺。

tài hòu yǔ gāo zǔ yóu wū fāng shān gù zhān chuān fù yǒu zhōng yān zhī zhì yīn wèi qún chén yuē shùn zàng cāng wú èr fēi bù cóng

现代白话:太后与高祖游于方山,顾瞻川阜,有终呢之志,因谓群臣曰:"舜葬苍梧,二妃不从。

qǐ bì yuǎn fù shān líng rán hòu wèi guì zāi

现代白话:岂必远祔山陵,然后为贵啊!

wú bǎi nián zhī hòu shén qí ān cǐ

现代白话:我百年之后,神其安此。

gāo zǔ nǎi zhào yǒu sī yíng jiàn shòu líng wū fāng shān yòu qǐ yǒng gù shí shì jiāng zhōng wèi qīng miào yān

现代白话:"高祖乃诏有司营建寿陵于方山,又起永固石室,将终为清庙呢。

kān shí lì bēi sòng tài hòu gōng dé

这句话大意是:刊石立碑,颂太后功德。

tài hòu yǐ gāo zǔ fù wū chūn qiū nǎi zuò quàn jiè gē sān bǎi yú zhāng yòu zuò huáng gào shí bā piān

这句话大意是:太后以高祖富于春秋,乃作《劝戒歌》三百馀章,又作《皇诰》十八篇。

yòu zhì nèi shǔ wǔ miào zhī sūn wài qī běn qīn sī má jiē shòu fù chú

这句话大意是:又制:内属五庙之孙,外戚本亲缌麻,皆受复除。

sù jiǎn bù hǎo huá shì gōng yù màn zēng

这句话大意是:素俭,不好华饰,躬御缦缯。

ér yǐ tài hòu duō zhì lüè cāi jì néng xíng dà shì

这句话大意是:而已太后多智略,猜忌,能行大事。

shì yǐ wēi fú jiān zuò zhèn dòng nèi wài

这句话大意是:是以威福兼作,震动内外。

gù wáng yù zhāng yòu fú chéng chéng děng bá zì wēi yān suì zhōng ér zhì wáng gōng

这句话大意是:故王遇、张祐、符承丞等拔自微阉,岁中而至王公。

wáng ruì chū rù wò nèi shù nián zhī jiān biàn wèi zǎi fǔ shǎng lài cái bó yǐ qiān wàn yì jì jīn shū tiě quàn xǔ yǐ bù sǐ zhī shì

这句话大意是:王睿出入卧内,数年之间便为宰辅,赏赉财帛以千万亿计,金书铁券,许以不死之誓。

li chōng suī yǐ qì néng shòu rèn yì yóu jiàn chǒng wéi wò mì jiā cì lài bù kě shèng shǔ

这句话大意是:李冲虽以器能受任,亦由见宠帷幄,密加赐赉,不可胜数。

tài hòu céng yǔ gāo zǔ xìng líng quán chí yàn qún chén jí fān guó shǐ rén zhū fāng qú shī gè lìng wèi qí fāng wǔ

这句话大意是:太后曾与高祖幸灵泉池,宴群臣及藩国使人,诸方渠师,各令为其方舞。

gāo zǔ lǜ qún chén shàng shòu yú tài hòu xīn xīn rán zì gē gāo zǔ yì hé gē suì mìng qún chén gè yán qí zhì wū shì hé gē zhě jiǔ shí rén

这句话大意是:高祖率群臣上寿于太后,忻忻然自歌,高祖亦和歌,遂命群臣各言其志,于是和歌者九十人。

tài hòu wài lǐ mín wàng yuán pī yóu míng gēn děng bān cì jīn bó yú mǎ měi zhì bāo měi ruì děng jiē yǐn pī děng ér cān zhī yǐ shì wú sī yě

这句话大意是:太后外礼民望元丕、游明根等,颁赐金帛舆马,每至褒美叡等,皆引丕等而参之,以示无私也。

shí sì nián bēng wū tài hé diàn nián sì shí jiǔ

这句话大意是:十四年,崩于太和殿,年四十九。

qí rì yǒu xióng zhì jí wū tài huá diàn

这句话大意是:其日,有雄雉集于太华殿。

gāo zǔ zhuó yǐn bù rù kǒu wǔ rì huǐ mù guò lǐ

这句话大意是:高祖酌饮不入口五日,毁慕过礼。

shì yuē wén míng tài huáng tài hòu zàng wū yǒng gù líng

这句话大意是:谥曰文明太皇太后,葬于永固陵。

gāo zǔ huǐ jí jué jiǔ ròu bù yù nèi zhě sān nián

这句话大意是:高祖毁瘠,绝酒肉,不御内者三年。

chū gāo zǔ xiào wū tài hòu nǎi wū yǒng gù líng dōng běi lǐ yú yíng shòu gōng yǒu zhōng yān zhān wàng zhī zhì

现代白话:初,高祖孝于太后,乃于永固陵东北里馀营寿宫,有终呢瞻望之志。

jí qiān luò yáng nǎi zì biǎo chán xi yǐ wéi shān yuán zhī suǒ ér fāng shān líng gōng shí shì zhì jīn yóu cún hào yuē qiān nián táng

这句话大意是:及迁洛阳,乃自表瀍西以为山园之所,而方山灵宫石室至今犹存,号曰千年堂。

wén chéng li huáng hòu

这句话大意是:○文成李皇后。

hòu wèi shū yuē wén chéng huáng hòu lǐ shì liáng guó méng xiàn rén mǔ dùn qiū wáng jùn zhī mèi yě hòu zhī shēng yě yǒu yì wū cháng fù fāng shū héng yún cǐ nǚ dāng dà guì

这句话大意是:《后魏书》曰:文成皇后李氏,梁国蒙县人母,顿丘王峻之妹也,后之生也,有异于常,父方叔恒云:"此女当大贵。

jí zhǎng zī zhì měi lì

这句话大意是:"及长,姿质美丽。

shì zǔ nán zhēng yǒng chāng wáng rén chū shòu chūn jūn zhì hòu zhái nèi de hòu

这句话大意是:世祖南征,永昌王仁出寿春,军至后宅内,得后。

jí rén zhèn cháng ān yù shì zhū hòu yǔ qí jiā rén sòng píng chéng gōng

这句话大意是:及仁镇长安,遇事诛,后与其家人送平城宫。

gāo zǔ dēng bái lóu wàng jiàn zhī wèi zuǒ yòu yuē cǐ fù rén jiā hu

这句话大意是:高祖登白楼望见之,谓左右曰:"此妇人佳吗?

zuǒ yòu xián yuē rán

这句话大意是:"左右咸曰:"然。

nǎi xià tái hòu de xìng wū zhāi kù zhōng suì yǒu shēn

这句话大意是:"乃下台,后得幸于斋库中,遂有娠。

cháng tài hòu hòu wèn hòu hòu yún wèi dì suǒ xìng nǎi yǒu shēn

这句话大意是:常太后后问后,后云:"为帝所幸,乃有娠。

shí shǒu kù zhě yì sī shū bì jì zhī bié jiā yàn wèn jiē xiāng fú tóng

这句话大意是:"时守库者亦私书壁记之,别加验问,皆相符同。

shēng xiǎn zǔ bài guì rén hōng

这句话大意是:生显祖,拜贵人,薨。

hòu shì yuē yuán huáng hòu

这句话大意是:后谥曰元皇后。

zàng jīn líng pèi xiǎng tài miào

这句话大意是:葬金陵,配飨太庙。

xiàn wén li huáng hòu

这句话大意是:○献文李皇后。

hòu wèi shū yuē xiàn wén sī huáng hòu lǐ shì zhōng shān ān xǐ rén nán jùn wáng huì zhī nǚ yě

这句话大意是:《后魏书》曰:献文思皇后李氏,中山安喜人,南郡王惠之女也。

zī dé wǎn shū nián shí bā xuǎn rù dōng gōng

这句话大意是:姿德婉淑,年十八,选入东宫。

xiǎn zǔ jí wèi wèi fū rén shēng gāo zǔ

这句话大意是:显祖即位,为夫人,生高祖。

huáng xìng sān nián hōng

这句话大意是:皇兴三年,薨。

shàng xià mò bù dào xī

这句话大意是:上下莫不悼惜。

zàng jīn líng

这句话大意是:葬金陵。

chéng míng yuán nián zhuī chóng hào shì pèi xiǎng tài miào

这句话大意是:承明元年,追崇号谥,配飨太庙。

xiào wén lín huáng hòu

这句话大意是:○孝文林皇后。

hòu wèi shū yuē xiào wén zhēn huáng hòu lín shì píng liáng rén

这句话大意是:《后魏书》曰:孝文贞皇后林氏,平凉人。

shū fù jīn lǘ qǐ zì yān gōng yǒu chǒng wū cháng tài hòu wèi zhì shàng shū fēng píng liáng gōng

这句话大意是:叔父金闾起自阉宫,有宠于常太后,位至尚书,封平凉公。

jīn lǘ xiōng shèng wèi píng liáng tài shǒu

这句话大意是:金闾兄胜为平凉太守。

jīn lǘ xiǎn zǔ chū wèi dìng zhōu cì shǐ wèi jǐ wèi yǐ hún suǒ zhū xiōng dì jiē sǐ

这句话大意是:金闾,显祖初为定州刺史,未几,为乙浑所诛,兄弟皆死。

shèng wú zi yǒu èr nǚ rù yè tíng

这句话大意是:胜无子,有二女入掖庭。

hòu róng sè měi lì de xìng wū gāo zǔ shēng huáng zǐ xún jiāng wèi chǔ èr

这句话大意是:后容色美丽,得幸于高祖,生皇子恂,将为储贰。

tài hé qī nián yī jiù zhì hōng

这句话大意是:太和七年,依旧制薨。

shì yuē zhēn huáng hòu zàng jīn líng

这句话大意是:谥曰贞皇后,葬金陵。

jí xún yǐ zuì cì sǐ yǒu sī zòu fèi hòu wèi shù rén

这句话大意是:及恂以罪赐死,有司奏废后为庶人。

xiào wén fèi huáng hòu

这句话大意是:○孝文废皇后。

hòu wèi shū yuē xiào wén fèi hòu féng shì tài shī xī zhī nǚ

这句话大意是:《后魏书》曰:孝文废后冯氏,太师熙之女。

tài hé shí qī nián lì wèi hòu

这句话大意是:太和十七年,立为后。

gāo zǔ zūn jīng diǎn lǐ hòu jí fū rén pín fēi xià jiē yù jiē yǐ cì jìn

这句话大意是:高祖遵经典礼,后及夫人、嫔妃下接御,皆以次进。

chē jià nán fá hòu liú jīng shī

这句话大意是:车驾南伐,后留京师。

gāo zǔ yòu nán fá hòu lǜ liù gōng qiān luò yáng

这句话大意是:高祖又南伐,后率六宫迁洛阳。

jí hòu fù xī xiōng dàn hōng gāo zǔ wéi shū wèi yǐ xù āi qíng

这句话大意是:及后父熙、兄诞薨,高祖为书慰以叙哀情。

jí chē jià hái luò ēn yù shén hòu

这句话大意是:及车驾还洛,恩遇甚厚。

gāo zǔ hòu yǐn hòu zǐ zhāo yí zhì luò shāo yǒu chǒng hòu lǐ ài jiàn shuāi

这句话大意是:高祖后引后姊昭仪至洛,稍有宠,后礼爱渐衰。

zhāo yí zì yǐ nián zhǎng qiě qián rù gōng yè sù jiàn dài niàn qīng hòu ér bù lǜ qiè lǐ

这句话大意是:昭仪自以年长,且前入宫掖,素见待念,轻后而不率妾礼。

hòu suī xìng bù dù jì shí yǒu kuì hèn zhī sè

这句话大意是:后虽性不妒忌,时有愧恨之色。

zhāo yí guī wéi nèi zhǔ zèn gòu bǎi duān

这句话大意是:昭仪规为内主,谮构百端。

xún zhào fèi wèi shù rén

这句话大意是:寻诏废为庶人。

hòu zhēn jǐn yǒu dé cāo suì wèi liàn xíng ní

这句话大意是:后贞谨有德操,遂为练行尼。

xiào wén féng huáng hòu

这句话大意是:○孝文冯皇后。

hòu wèi shū yuē xiào wén yōu huáng hòu yì féng xī nǚ yě

这句话大意是:《后魏书》曰:孝文幽皇后,亦冯熙女也。

mǔ yuē cháng shì běn wēi jiàn de xìng wū xī yuán fēi gōng zhǔ hōng hòu suì zhǔ jiā shì

这句话大意是:母曰常氏,本微贱,得幸于熙,元妃公主薨后,遂主家事。

shēng hòu yǔ běi píng gōng sù

这句话大意是:生后与北平公夙。

wén míng tài huáng tài hòu yù jiā shì guì chǒng nǎi jiǎn xī èr nǚ jù rù yè tíng shí nián shí sì

这句话大意是:文明太皇太后欲家世贵宠,乃简熙二女俱入掖庭,时年十四。

qí yī zǎo zú

这句话大意是:其一早卒。

hòu yǒu zī mèi jiàn ài xìng

这句话大意是:后有姿媚,见爱幸。

wèi jǐ jí bìng wén míng tài hòu nǎi qiǎn hái jiā wèi ní gāo zǔ yí liú niàn yān

现代白话:未几疾病,文明太后乃遣还家为尼,高祖遗留念呢。

suì yú ér wén míng tài hòu bēng

这句话大意是:岁馀而文明太后崩。

gāo zǔ fú zhōng hòu pō cún fǎng zhī yòu wén hòu sù jí quán chú qiǎn xǐ shū láo wèn suì yíng fù luò yáng

这句话大意是:高祖服终后颇存访之,又闻后素疾痊除,遣玺书劳问,遂迎赴洛阳。

jí zhì chǒng ài guò běn zhuān qǐn dāng xī gōng rén xī fù jìn jiàn

这句话大意是:及至,宠爱过本,专寝当夕,宫人稀复进见。

bài wèi zuǒ zhāo yí hòu lì wèi huáng hòu

这句话大意是:拜为左昭仪,后立为皇后。

hòu gāo zǔ pín suì nán zhēng hòu suì yǔ yān huàn gāo pú sà sī luàn

这句话大意是:后高祖频岁南征,后遂与阉宦高菩萨私乱。

jí gāo zǔ zài rǔ nán bù yù hòu biàn gōng rán chǒu zì zhōng cháng shì shuāng méng děng wéi qí xīn fù

现代白话:及高祖在你南不豫,后便公然丑恣,中常侍双蒙等为其心腹。

zhōng cháng shì jù péng jiàn ér bù cóng fèn jù zhì sǐ

这句话大意是:中常侍剧鹏谏而不从,愤惧致死。

shì shí péng chéng gōng zhǔ sòng wáng liú chǎng zǐ fù yě nián shào lí jū

这句话大意是:是时,彭城公主,宋王刘昶子妇也,年少嫠居。

běi píng gōng féng sù hòu zhī tóng mǔ dì hòu qiú hūn wū gāo zǔ gāo zǔ xǔ zhī

这句话大意是:北平公冯夙,后之同母弟,后求婚于高祖,高祖许之。

ér gōng zhǔ zhì bù yuàn hòu yù qiáng zhī hūn yǒu rì yǐ

现代白话:而公主志不愿,后欲强之婚有日了。

gōng zhǔ mì yǔ shì bì jí jiā tóng shí yú rén chéng qīng chē mào lín yǔ fù xuán hù fèng jiàn gāo zǔ zì chén běn yì yīn yán hòu yǔ pú sà luàn zhuàng gāo zǔ wén yīn hài è wèi zhī quán xìn ér mì nì zhī wéi péng chéng wáng shì jí zuǒ yòu jù yán qí shì

这句话大意是:公主密与侍婢及家僮十馀人,乘轻车,冒霖雨,赴悬瓠奉见高祖,自陈本意,因言后与菩萨乱状,高祖闻因骇愕,未之全信而秘匿之,惟彭城王侍疾左右,具言其事。

cǐ hòu hòu jiàn yōu jù yǔ mǔ cháng shì qiú tuō nǚ wū dǎo yàn wú suǒ bù zhì yuàn gāo zǔ jí bù qǐ yī dàn de rú wén míng tài hòu fǔ shǎo zhǔ chēng lìng zhě xǔ shǎng bào bù zī

这句话大意是:此后,后渐忧惧,与母常氏求托女巫,祷厌无所不至,愿高祖疾不起,一旦得如文明太后辅少主称令者,许赏报不赀。

nǎi qǔ sān shēng gōng zhōng yāo cí jiǎ yán qí fú zhuān wèi zuǒ dào

这句话大意是:乃取三牲宫中妖祠,假言祈福,专为左道。

gāo zǔ zì yù zhōu běi xìng qiū hòu lǜ hái jiàn zhì jiǎn mí huái wēi bù zhòu lìng yān rén tuō cān qǐ jū jiē cì zhī yī fú yīn qín tuō jì wù shǐ xiè lòu

这句话大意是:高祖自豫州北幸邺,后虑还见治捡,弥怀危怖,骤令阉人托参起居,皆赐之衣服,殷勤托寄,勿使泄漏。

yì lìng shuāng méng yǔn xíng jiē qí xìn zhě yě

这句话大意是:亦令双蒙允行,皆其信者也。

wéi xiǎo huáng mén sū xīng shòu mì chén wěi qū gāo zǔ wèn qí běn mò chì yǐ wù xiè

这句话大意是:惟小黄门苏兴寿密陈委曲,高祖问其本末,敕以勿泄。

zhì luò zhí wèn pú sà shuāng méng děng liù rén dié xiāng zhèng jǔ jù de qíng zhuàng

这句话大意是:至洛,执问菩萨、双蒙等六人,迭相证举,具得情状。

gāo zǔ wò hán wēn shì yè yǐn hòu bìng liè pú sà děng wū hù wài

这句话大意是:高祖卧含温室,夜引后,并列菩萨等于户外。

hòu lín rù lìng yān rén sōu yī zhōng shāo yǒu cùn rèn biàn zhǎn

这句话大意是:后临入,令阉人搜衣中,稍有寸刃便斩。

hòu dùn shǒu qì xiè nǎi cì zuò dōng yíng qù yù yán èr zhàng yú

这句话大意是:后顿首泣谢,乃赐坐东楹,去御筵二丈馀。

gāo zǔ lìng pú sà děng chén zhuàng yòu ràng hòu yuē rǔ mǔ yǒu yāo shù kě jù yán zhī

现代白话:高祖令菩萨等陈状,又让后曰:"你母有妖术,可具言之。

hòu qǐ píng zuǒ yòu yǒu suǒ mì qǐ

这句话大意是:"后乞屏左右,有所密启。

gāo zǔ chì zhōng cháng shì xī chū wéi lìng zhǎng qiū qīng bái zhěng zài cè hòu yóu bù yán

这句话大意是:高祖敕中常侍悉出,唯令长秋卿白整在侧,后犹不言。

gāo zǔ nǎi lìng yǐ mián jiān sāi zhěng ěr xiǎo yǔ hū zhěng zài sān wú suǒ yīng nǎi mìng hòu yán

这句话大意是:高祖乃令以绵坚塞整耳,小语呼整再三,无所应,乃命后言。

yǐn shì rén mò zhī zhī

这句话大意是:隐事,人莫知之。

gāo zǔ nǎi hū péng chéng běi hé èr wáng lìng rù zuò yán xī shì ěr sǎo jīn nǎi tā rén jù rù wù bì

现代白话:高祖乃呼彭城、北河二王令入坐,言:"昔是你嫂,今乃他人,俱入勿避。

èr wáng gù cí bù huò mìng

这句话大意是:"二王固辞,不获命。

jí rù gāo zǔ yún cǐ lǎo yù nǎi yù bái rèn chā wǒ lèi rǔ kě qióng wèn běn mò wù yǒu suǒ nán

现代白话:及入,高祖云:"此老妪乃欲白刃插我肋,你可穷问本末,勿有所难。

gāo zǔ shēn zì yǐn guò zhì kuì èr wáng

这句话大意是:"高祖深自引过,致愧二王。

yòu yún féng jiā nǚ bù dé fù xiāng fèi zhú qiě shǐ zài gōng zhōng kōng zuò yǒu xīn nǎi néng zì sǐ rǔ děng wù wèi wú yóu yǒu qíng yě

现代白话:又云:"冯家女不得复相废逐,且使在宫中空坐,有心乃能自死,你等勿谓我犹有情也。

gāo zǔ sù zhì xiào yóu yǐ wén míng tài hòu gù wèi biàn xíng fèi

这句话大意是:"高祖素至孝,犹以文明太后故,未便行废。

liáng jiǔ èr wáng chū nǎi cì hòu cí jué

这句话大意是:良久,二王出,乃赐后辞决。

zài bài qǐ shǒu qì tì xī xū

这句话大意是:再拜稽首,泣涕欷歔。

lìng sù dōng fáng

这句话大意是:令宿东房。

gāo zǔ jí shèn wèi péng chéng wáng xié yuē hòu gōng jiǔ guāi yīn zhèng zì jué yú tiān

这句话大意是:高祖疾甚,谓彭城王勰曰:"后宫久乖阴政,自绝于天。

ruò bù zǎo wéi zhī suǒ kǒng chéng hàn mò gù shì

这句话大意是:若不早为之所,恐成汉末故事。

wú sǐ zhī hòu kě cì zì jìn bié gōng kě zàng yǐ hòu lǐ zhù yǎn féng mén zhī dà guò

现代白话:我死之后,可赐自尽别宫,可葬以后礼,庶掩冯门之大过。

gāo zǔ bēng běi hǎi wáng xiáng fèng xuān yí zhǐ cháng qiū qīng zhěng děng rù shòu hòu yào hòu zǒu hū bù kěn yǐn jué zhí chí qiáng zhī nǎi hán jiāo ér jǐn

这句话大意是:"高祖崩,北海王祥奉宣遗旨,长秋卿整等入授后药,后走呼不肯引决,执持强之,乃含椒而尽。

bìn yǐ hòu lǐ shì yuē yōu hòu zàng cháng líng yíng nèi

这句话大意是:殡以后礼,谥曰幽后,葬长陵营内。

xiào wén gāo huáng hòu

这句话大意是:○孝文高皇后。

hòu wèi shū yuē xiào wén zhāo huáng hòu gāo shì sī tú gōng zhào mèi yě

这句话大意是:《后魏书》曰:孝文昭皇后高氏,司徒公肇妹也。

fù yáng mǔ gài shì fán sì nán sān nǚ jiē shēng wū dōng yì

这句话大意是:父扬,母盖氏,凡四男三女,皆生于东裔。

gāo zǔ chū nǎi jǔ shì xī guī dá lóng chéng zhèn biǎo hòu dé sè wǎn yàn rèn chōng gōng yè

这句话大意是:高祖初,乃举室西归,达龙城镇,表后德色婉艳,任充宫掖。

jí zhì wén míng tài hòu qīn xìng běi bù jiàn hòu zī mào qí zhī suì rù yè tíng nián shí sān

这句话大意是:及至,文明太后亲幸北部,见后姿貌,奇之,遂入掖庭,年十三。

chū hòu zhī yòu yě céng mèng zài táng nèi lì ér rì guāng zài chuāng zhōng zhào zhī zhuó zhuó ér rè hòu dōng xī bì zhī guāng yóu xié zhào bù yǐ

这句话大意是:初,后之幼也,曾梦在堂内立,而日光在窗中照之,灼灼而热,后东西避之,光犹斜照不已。

rú shì shù xī hòu zì guài zhī yǐ bái qí fù yáng

这句话大意是:如是数夕,后自怪之,以白其父扬。

yáng yǐ wèn liáo dōng rén mǐn zōng yuē cǐ qí zhēng yě guì bù kě yán

这句话大意是:飏以问辽东人闵宗,曰:"此奇征也,贵不可言。

yáng yuē hé yǐ zhī zhī

现代白话:"飏曰:"凭什么知之?

zōng yuē fu rì zhě jūn zhī dé dì wáng zhī xiàng yě

这句话大意是:"宗曰:"夫日者,君之德,帝王之象也。

guāng zhào nǚ shēn jiāng bèi dì mìng dàn yù rén jūn zhī xiàng

这句话大意是:光照女身,将被帝命,诞育人君之象。

suì shēng shì zōng hòu shēng guǎng píng wáng cì zhǎng lè gōng zhǔ

这句话大意是:"遂生世宗,后生广平王,次长乐公主。

jí féng zhāo yí chǒng shèng mì yǒu mǔ yǎng shì zōng zhī yì hòu zì dài rú luò yáng bào hōng wū jí jùn zhī gòng xiàn

这句话大意是:及冯昭仪宠盛,密有母养世宗之意,后自代如洛阳,暴薨于汲郡之共县。

huò yún zhāo yí qiǎn rén zéi hòu yě

这句话大意是:或云昭仪遣人贼后也。

shì zǔ zhī wèi huáng tài zǐ sān rì yī zhāo yōu hòu hòu suì fǔ niàn cí ài yǒu jiā qīn shì zhì mù mǔ dào lóng bèi

这句话大意是:世祖之为皇太子,三日一朝幽后,后遂抚念慈爱有加,亲视栉沐,母道隆备。

qí hòu yǒu sī zòu qǐng jiā shì yuē guì rén gāo zǔ cóng zhī

这句话大意是:其后有司奏请加谥曰贵人,高祖从之。

shì zōng jiàn zuò zhuī zūn pèi xiǎng

这句话大意是:世宗践祚,追尊配飨。

sù zōng zhào yuē wén zhāo huáng tài hòu dé xié kūn yí měi fú dà sì zuò hé gāo zǔ shí dàn yīng shèng ér sù shì lún huī gū yíng fú fù

这句话大意是:肃宗诏曰:"文昭皇太后,德协坤仪,美符大姒,作合高祖,实诞英圣,而夙世沦晖,孤茔弗祔。

xiān dì xiào gǎn zì zhōng qiān fèng wèi suì yǒng yán āi hèn yì jié yōu míng fèi lǚ zūn báo lǐ shēn hàn dài

这句话大意是:先帝孝感自衷,迁奉未遂,永言哀恨,义结幽明,废吕尊薄,礼申汉代。

yòu zhào yuē wén dì zhāo huáng tài hòu zūn pèi gāo zǔ miào dìng hào cù lìng qiān fèng zì rán jí shǐ tài hòu dāng zhǔ kě gèng shàng zūn hào chēng tài huáng tài hòu

这句话大意是:"又诏曰:"文帝昭皇太后尊配高祖庙定号,促令迁奉,自然及始,太后当主,可更上尊号称太皇太后。

chū kāi zhōng níng líng shù zhàng wū zǐ gōng shàng huò dà shé zhǎng zhàng yú hēi sè tóu yǒu wáng zì zhé ér bù dòng

这句话大意是:"初开终宁陵数丈,于梓宫上获大蛇,长丈馀,黑色,头有王字,蛰而不动。

líng chèn qiān hái zhì shé jiù chù

这句话大意是:灵榇迁还,置蛇旧处。

✦ You read 皇亲部·卷五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.