太平御览 · 李昉 · Chapter 159 of 1000

周郡部·卷五

PinyinModern Translation
Size

hé nán dào zhōng

这句话大意是:○河南道中。

guó zhōu

这句话大意是:虢州。

shí dào zhì yuē guó zhōu hóng nóng jùn

这句话大意是:《十道志》曰:虢州,弘农郡。

yǔ gòng yù zhōu zhī yù chūn qiū wèi guó de

这句话大意是:《禹贡》豫州之域,春秋为虢地。

qī guó shí qín hán zhī jìng

这句话大意是:七国时秦、韩之境。

qín bìng tiān xià wèi sān chuān jùn

这句话大意是:秦并天下,为三川郡。

hàn yuán dǐng zhōng zhì hóng nóng jùn

这句话大意是:汉元鼎中,置弘农郡。

zuǒ zhuàn xī èr nián yuē jìn xún xi yǐ qū chǎn zhī chéng chuí jí zhī bì yǐ jiǎ dào wū yú yǐ fá guó

这句话大意是:《左传·僖二年》曰:晋荀息以屈产之乘,垂棘之璧,以假道于虞,以伐虢。

yīng shào hàn guān yí yún hóng dà yě suǒ yǐ guǎng dà nóng yè yě

这句话大意是:应劭《汉官仪》云:弘,大也,所以广大农业也。

hàn zhì yuē wǔ dì zhì hóng nóng xiàn wū qín gù hán gǔ guān shān lǐng xià

这句话大意是:《汉志》曰:武帝置弘农县于秦故函谷关山岭下。

dài yán zhī xī zhēng jì yuē hán zhě dào xíng rú hán yě

这句话大意是:戴延之《西征记》曰:函者,道形如函也。

sūn qīng zǐ yuē qín yǒu sōng bǎi zhī sāi shì yě

现代白话:孙卿孔子说:"秦有松柏之塞"是也。

dì wáng shì jì yuē guó yǒu sān yān

现代白话:《帝王世纪》曰:虢有三呢。

zhōu xìng fēng guó zhòng wū xī guó cǐ qí de yě

这句话大意是:周兴,封虢仲于西虢,此其地也。

fēng guó shū wū dōng guó jí chéng gāo shì yě

这句话大意是:封虢叔于东虢,即成皋是也。

jīn shǎn jùn píng lù xiàn shì běi guó

这句话大意是:今陕郡平陆县是北虢。

hàn shū yuē yáng pū wèi lóu chuán jiāng jūn chǐ wèi guān wài rén wū shì xǐ guān xīn ān gē qín hé nán nán yáng èr jùn zhī xi jìng wū gù hán gǔ guān zhì hóng nóng jùn

这句话大意是:《汉书》曰:杨仆为楼船将军,耻为关外人,于是徙关新安,割秦河南、南阳二郡之西境,于故函谷关置弘农郡。

hàn shū jiāo sì zhì yuē huáng dì yǐ shǒu shān zhī tóng zhù dǐng wū jīng shān zhī xià hòu míng qí de wèi dǐng hú

这句话大意是:《汉书·郊祀志》曰:黄帝以首山之铜铸鼎于荆山之下,后名其地为鼎湖。

jīn hú chéng xiàn yě

这句话大意是:(今胡城县也。

jùn guó xiàn dào jì yuē lú shì xī guó zhī bié yě

这句话大意是:《郡国县道记》曰:卢氏,西虢之别也。

dùn jiǎ kāi shān tú yuē lú shì shān yi wǔ gǔ kě yǐ bì shuǐ zāi yīn shān yǐ míng xiàn

现代白话:《遁甲开山图》曰:卢氏山宜五谷,能够避水灾,因山以名县。

rǔ zhōu

现代白话:你州。

shí dào zhì yuē rǔ zhōu lín rǔ jùn

现代白话:《十道志》曰:你州,临你郡。

yǔ gòng yù zhōu zhī yù chūn qiū shí wéi zhōu wáng jī jí zhèng chu zhī de

这句话大意是:《禹贡》豫州之域,春秋时为周王畿及郑、楚之地。

shí sān zhōu zhì yuē zhàn guó shí liáng shǔ wèi

这句话大意是:《十三州志》曰:战国时,梁属魏。

qín zhì sān shí liù jùn shǔ sān chuān jùn

这句话大意是:秦置三十六郡,属三川郡。

hàn wèi hé nán jùn zhī liáng xiàn yě

这句话大意是:汉为河南郡之梁县也。

zuǒ zhuàn zhāo èr shí jiǔ nián chuán yuē táo táng shì jì shuāi qí hòu yǒu liú lèi xué rǎo lóng yú huàn lóng shì yǐ shì kǒng jiǎ néng yǐn shí zhī

这句话大意是:《左传·昭二十九年传》曰:陶唐氏既衰,其后有刘累,学扰龙于豢龙氏,以事孔甲,能饮食之。

xià hòu jiā zhī cì shì yuē yù lóng

这句话大意是:夏后嘉之,赐氏曰御龙。

yī cí sǐ qián hǎi yǐ shí xià hòu

这句话大意是:一雌死,潜醢以食夏后。

xià hòu xiǎng zhī ér shǐ qiú zhī

这句话大意是:夏后飨之,而使求之。

jù ér qiān yú lǔ xiàn

这句话大意是:惧而迁于鲁县。

jí lǔ shān xiàn yě

这句话大意是:(即鲁山县也。

yòu yuē chu bái gōng zhī luàn yè gōng lǜ guó rén gōng bái gōng bái gōng bēn shān yì sǐ yè gōng suì yì yān

现代白话:又曰:楚白公之乱,叶公率国人攻白公,白公奔山缢死,叶公遂邑呢。

jí jīn yè xiàn yě

这句话大意是:(即今叶县也。

jiā yǔ yuē yè gōng hào lóng chuāng bì bèi huà lóng xíng zhēn lóng wèi jiàng yè gōng jiàn ér sàng pò

这句话大意是:《家语》曰:叶公好龙,窗壁背画龙形,真龙为降,叶公见而丧魄。

hàn shū yuē hàn wáng zhì chéng gāo yuán shēng shuō hàn wáng yuē hàn chu xiāng jù xíng yáng shù suì hàn cháng kùn

这句话大意是:《汉书》曰:汉王至成皋,辕生说汉王曰:"汉、楚相拒荥阳数岁,汉常困。

yuàn jūn wáng chū wǔ guān xiàng wáng bì yǐn nán zǒu wáng shēn bì lìng xíng yáng chéng gāo qiě xiū xi

这句话大意是:愿君王出武关,项王必引南走,王深壁,令荥阳、成皋且休息。

shǐ hán xìn děng ji hé běi de lián yàn qí jūn wáng nǎi fù zǒu xíng yáng

这句话大意是:使韩信等辑河北,地连燕齐,君王乃复走荥阳。

rú cǐ zé chu suǒ bèi zhě duō hàn de xiū xī

这句话大意是:如此,则楚所备者多,汉得休息。

wáng cóng qí jì chū bīng wǎn yè jiān

这句话大意是:"王从其计,出兵宛、叶间。

zuǒ zhuàn yuē yú jìn yīng hán wǔ zhī mù yě

这句话大意是:《左传》曰:邘、晋、应、韩,武之穆也。

zhù yuē yìng chéng zài xiāng chéng chéng fù xiàn xī nán

这句话大意是:注曰:应城,在襄城城父县西南。

hán shī wài zhuàn yuē zhōu chéng wáng yǔ dì xì yǐ tóng yè wèi guī yǐ fēng rǔ

现代白话:《韩诗外传》曰:周成王与弟戏,以桐叶为珪:"以封你。

zhōu gōng yuē tiān zǐ wú xì yán

这句话大意是:"周公曰:"天子无戏言。

wáng yìng shí ér fēng yuē yīng hóu

这句话大意是:"王应时而封曰应侯。

jīn yìng chéng shì yě

这句话大意是:今应城是也。

zhèng zhōu

这句话大意是:郑州。

shí dào zhì yuē zhèng zhōu xíng yáng jùn

这句话大意是:《十道志》曰:郑州,荥阳郡。

yǔ gòng yù zhōu zhī jìng

这句话大意是:《禹贡》豫州之境。

qín jiān tiān xià wèi sān chuān jùn

这句话大意是:秦兼天下,为三川郡。

dì wáng shì jì yuē huáng dì dōu wū yǒu xióng jīn xīn zhèng shì yě

这句话大意是:《帝王世纪》曰:黄帝都于有熊,今新郑是也。

hàn zhì yuē xīn zhèng běn gāo xīn shì huǒ zhèng zhù róng zhī xū

这句话大意是:《汉志》曰:新郑,本高辛氏火正祝融之墟。

guó yǔ yuē zhèng huán gōng wèi sī tú wèn wū shǐ bó yuē wáng shì duō gù yú jù jí yān hé yǐ táo sǐ

现代白话:《国语》曰:郑桓公为司徒,问于史伯曰:"王室多故,余惧及呢,凭什么逃死?

shǐ bó duì yuē wáng shì jiāng bēi róng zhái bì chāng bù kě bī yě

这句话大意是:"史伯对曰:"王室将卑,戎翟必昌,不可逼也。

dàng chéng zhōu zhě nán yǒu jīng mán shēn lǚ yīng shān chén cài duò táng

这句话大意是:当成周者,南有荆蛮、申、吕、应、邓、陈、蔡、隋、唐;。

běi yǒu wèi yàn dí xiān yú lù quán xú pú

这句话大意是:北有卫、燕、翟、鲜虞、路、泉、徐、蒲;。

xiān yú jī xìng

这句话大意是:(鲜虞、姬姓。

lù quán xú pú jiē chì zhái wěi xìng yě

这句话大意是:路、泉、徐、蒲、皆赤翟,隗,姓也。

xi yǒu yú guó jìn wěi huò yáng wèi ruì

这句话大意是:)西有虞、虢、晋、隗、霍、杨、魏、芮;。

bā guó jī xìng yě

这句话大意是:(八国,姬姓也。

dōng yǒu qí lǔ cáo sòng téng zōu jǔ

这句话大意是:)东有齐、鲁、曹、宋、滕、邹、莒;。

shì fēi wáng zhī fù zǐ mǔ dì shēng jiù yě jiē zé mán yí róng dí zhī rén yě

这句话大意是:是非王之父子母弟甥舅也,皆则蛮夷戎狄之人也。

fēi qīn zuò wán bù kě rù yě

这句话大意是:非亲作顽,不可入也。

qí jì luò hé yǐng zhī jiān hu

这句话大意是:其济、洛、河、颍之间乎!

yán cǐ sì shuǐ zhī jiān kě táo

这句话大意是:(言此四水之间可逃。

shì qí zǐ nán zhī guó guó kuài wèi dà guó dōng guó zhòng zhī hòu kuài jī xìng

这句话大意是:)是其子男之国,虢、郐为大,(虢,东虢,仲之后,郐,姬姓。

guó shū shì shì kuài zhòng shì xiǎn jiē yǒu yín chǐ dài màn zhī xīn jiā zhī yǐ tān mào

这句话大意是:)虢叔恃势,郐仲恃险,皆有淫侈怠慢之心,加之以贪冒。

jūn ruò yǐ zhōu nán zhī gù jì nú yǔ huì yān bù gǎn bù xǔ

现代白话:君若以周难之故,寄孥与贿呢,不敢不许。

nú qī zǐ huì cái yě

这句话大意是:(孥,妻子,贿,财也。

zhōu luàn ér shì jiāo ér tān bì jiāng bèi jūn jūn ruò yǐ chéng zhōu zhī zhòng fèng cí fá zuì wú bù kè yǐ

现代白话:)周乱而是,骄而贪,必将背君,君若以成周之众,奉辞伐罪,无不克了。

kè èr yì wū bì bǔ dān yī róu lì huá jūn zhī tǔ yě

这句话大意是:克二邑,邬、弊、补、丹、依、柔、历、华,君之土也。

yán kè guó kuài cǐ bā yì kě de

这句话大意是:(言克虢郐,此八邑可得。

ruò qián huá hòu hé yòu luò zuǒ jì zhǔ fú guī ér shí zhēn wěi fú lí shān míng zhǔ wèi shén zhǔ yě

这句话大意是:)若前华后河,右洛左济,主芣、騩而食溱、洧,(芣,骊山名,主为神主也。

xiū diǎn xíng yǐ shǒu zhī kě yǐ shǎo gù

现代白话:)修典刑以守之,能够少固。

wáng shuō nǎi dōng nú yǔ huì guó kuài shòu zhī shí yì jiē yǒu jì yě

这句话大意是:"王说,乃东孥与贿虢、郐,受之十邑,皆有寄也。

hòu huán gōng zhī zǐ wǔ gōng jìng qǔ shí yì zhī de ér jū zhī jīn hé nán xīn zhèng shì shí yì wèi qián bā yì jí guó kuài

这句话大意是:(后桓公之子武公竟取十邑之地而居之,今河南新郑是十邑,谓前八邑及虢,郐。

hán shī wài zhuàn yuē zhèng guó sú yǐ èr yuè táo huā xià shuǐ shí huì yú zhēn wěi zhī shàng yǐ zì fú chú yě

这句话大意是:《韩诗外传》曰:郑国俗以二月桃花下水时会于溱、洧之上,以自祓除也。

gù shī yuē zhēn yǔ wěi fāng huàn huàn xī

这句话大意是:故《诗》曰:"溱与洧方涣涣兮。

hàn shū yuē hàn wáng shù kùn xíng yáng chéng gāo jiān jì yù juān chéng gāo yǐ dōng zhūn gǒng luò yǐ jù chu

这句话大意是:《汉书》曰:汉王数困荥阳、成皋间,计欲捐成皋以东,屯巩、洛以距楚。

lì yì jī yuē fu áo cāng tiān xià zhuǎn shū jiǔ yǐ chén wén qí xià cáng sù shén duō chu rén bá xíng yáng bù néng jiān shǒu áo cāng cǐ tiān suǒ yǐ zī hàn

现代白话:郦食其曰:"夫敖仓,天下转输久了,臣闻其下藏粟甚多,楚人拔荥阳,不能坚守敖仓,此天所以资汉。

yuàn zú xià jí jìn bīng gōng xíng yáng jù áo cāng zhī sù jí tiān xià zhī suǒ guī yǐ

现代白话:愿足下急进兵攻荥阳,据敖仓之粟,即天下知所归了。

jìn shū yuē yuán jí cháng dēng guǎng wǔ jiàn liú xiàng zhàn chù tàn yuē shí wú yīng zhǔ shǐ shù zǐ chéng míng

这句话大意是:《晋书》曰:阮籍尝登广武,见刘、项战处,叹曰:"时无英主,使竖子成名。

qí de zài xíng yáng

这句话大意是:"(其地在荥阳。

dì dào jì yuē yáng wǔ xíng yáng yǒu bó làng shā zhāng liáng wèi hán jī qín shǐ huáng chù

这句话大意是:《地道记》曰:阳武、荥阳有博浪沙,张良为韩击秦始皇处。

sòng zhōu

这句话大意是:宋州。

shí dào jì yuē sòng zhōu suī yáng jùn lǐ sòng chéng xiàn

这句话大意是:《十道记》曰:宋州,睢阳郡,理宋城县。

yú shùn shí èr zhōu wèi yù zhōu zhī jìng

这句话大意是:虞舜十二州为豫州之境。

zhōu wèi qīng zhōu zhī yù wǔ wáng fēng wēi zǐ zhī yì

这句话大意是:周为青州之域,武王封微子之邑。

hòu wèi qí chu wèi suǒ miè sān fēn qí de wèi de qí liáng chén liú qí dé jì yīn dōng píng chu de pèi liáng jí jīn zhōu de

这句话大意是:后为齐、楚、魏所灭,三分其地,魏得其梁、陈留,齐得济阴、东平,楚得沛梁,即今州地。

lǐ jì yuē wǔ wáng kè yīn xià chē ér fēng yīn zhī hòu wū sòng

这句话大意是:《礼记》曰:武王克殷,下车而封殷之后于宋。

yǔ gòng yuē dǎo hé zé bèi mèng zhū

这句话大意是:《禹贡》曰:导菏泽,被孟猪。

mèng zhū zé zài jīn yú chéng xiàn míng dōu zé shì

这句话大意是:(孟潴泽在今虞城县,明都泽是。

bó wù zhì yuē sòng běi zhì sì shuǐ nán qì huī wō yǒu mèng zhū zhī zé dàng shān zhī jī

这句话大意是:《博物志》曰:宋北至泗水,南迄睢涡,有孟猪之泽,砀山之基。

yuán hé jùn guó zhì yuē qín bìng tiān xià gǎi wéi dàng jùn

这句话大意是:《元和郡国志》曰:秦并天下,改为砀郡。

hòu gǎi wéi liáng guó hàn wén dì fēng zǐ wǔ wèi liáng wáng

这句话大意是:后改为梁国,汉文帝封子武为梁王。

zì hàn zhì jìn wèi liáng guó shǔ yù zhōu

这句话大意是:自汉至晋为梁国,属豫州。

sòng gǎi wéi liáng jùn

这句话大意是:宋改为梁郡。

duò wū suī yáng zhì sòng zhōu

这句话大意是:隋于睢阳置宋州。

táng shū yuē tiān bǎo mò lù shān luàn liǎng hé jùn xiàn duō suǒ xiàn méi

这句话大意是:《唐书》曰:天宝末,禄山乱两河,郡县多所陷没。

zhāng xún xǔ yuǎn shǒu suī yáng zéi jiāng yǐn zǐ qí bìng lì gōng wéi yú nián bù xià chéng zhōng shí jǐn jìng wèi zéi suǒ xiàn xún děng kàng cí bù náo suì bèi hài

这句话大意是:张巡、许远守睢阳,贼将尹子奇并力攻围,逾年不下,城中食尽,竟为贼所陷,巡等抗词不挠,遂被害。

chén liú fēng sú chuán yuē sòng zhī de yóu yǒu xiān wáng yí fēng zhòng hòu duō rén hǎo jià sè è yī shí yǐ zhì xù cáng

这句话大意是:《陈留风俗传》曰:宋之地犹有先王遗风,重厚多仁,好稼穑,恶衣食以致蓄藏。

shǐ jì yuē liáng xiào wáng zhù dōng yuàn sān bǎi lǐ shì yuē miǎn yuán

这句话大意是:《史记》曰:梁孝王筑东苑三百里,是曰免园。

yòu wéi fù dào zì gōng shǔ zhū píng tái sān shí yú lǐ

这句话大意是:又为复道,自宫属诸平台三十馀里。

tú jīng yuē liáng wáng yǒu xiū zhú yuán yuán zhōng zhú mù tiān xià zhī xuǎn jí zhū fāng yóu shì gè wèi fù gù guǎn yǒu zōu méi zhī hào

这句话大意是:《图经》曰:梁王有修竹园,园中竹木,天下之选,集诸方游士,各为赋,故馆有邹枚之号。

yòu yǒu yàn wù chí zhōu huí sì lǐ yì liáng wáng suǒ záo

这句话大意是:又有雁鹜池,周回四里,亦梁王所凿。

yòu yǒu qīng lěng chí yǒu diào tái wèi zhī qīng lěng tái

这句话大意是:又有清冷池,有钓台,谓之清冷台。

hàn zhì yuē níng líng shǔ chén liú

这句话大意是:《汉志》曰:宁陵属陈留。

mǎng yuē kāng shàn

这句话大意是:莽曰康善。

mèng kāng yuē gù gé bó guó jīn gé xiāng shì yě

这句话大意是:孟康曰,故葛伯国,今葛乡是也。

hàn shū yuē liáng xiào wáng wǔ yǐ xiào wén shí èr nián xǐ liáng liáng wèi dà guó jū tiān xià gāo yú de běi jiè tài shān xi zhì gāo yáng sì shí yú chéng duō dà xiàn

这句话大意是:《汉书》曰:梁孝王武,以孝文十二年徙梁,梁为大国,居天下膏腴地,北界泰山,西至高阳,四十馀城,多大县。

wū shì xiào wáng zhù dōng yuàn fāng sān bǎi yú lǐ guǎng suī yáng chéng qī shí lǐ dà zhì gōng shì wéi fù dào zì gōng lián shǔ wū píng tái sì shí yú lǐ

这句话大意是:于是孝王筑东苑方三百馀里,广睢阳城七十里,大治宫室,为复道,自宫连属于平台四十馀里。

cáo zhōu

这句话大意是:曹州。

shí dào zhì yuē cáo zhōu jì yīn jùn zhì zài jì yīn xiàn

这句话大意是:《十道志》曰:曹州,济阴郡,置在济阴县。

yǔ gòng yù zhōu zhī yù

这句话大意是:《禹贡》豫州之域。

zhōu wèi cáo guó de hòu shǔ sòng qī guó shí shǔ qí

这句话大意是:周为曹国地,后属宋,七国时属齐。

hàn wèi jì yīn jùn de zài jǐ shuǐ zhī nán gù yǐ wéi míng

这句话大意是:汉为济阴郡,地在济水之南,故以为名。

cáo shī yuē huì xī wèi xī nán shān cháo jī

这句话大意是:《曹诗》曰:"荟兮蔚兮,南山朝跻。

cáo nán shān yě

这句话大意是:"(曹南山也。

zuǒ zhuàn xī èr shí bā nián yuē jìn hóu wéi cáo mén yān duō sǐ

现代白话:《左传·僖二十八年》曰:晋侯围曹,门呢,多死。

cáo rén shī zhū chéng shàng jìn hóu huàn zhī tīng yú rén zhī sòng yuē yí shě wū mù

这句话大意是:曹人尸诸城上,晋侯患之,听舆人之诵,曰:"移舍于墓"。

yán jiāng fà zhǒng

这句话大意是:(言将发冢。

cáo rén xiōng jù

这句话大意是:)曹人凶惧。

yīn qí xiōng yě ér gōng zhī rù cáo

这句话大意是:因其凶也而攻之,入曹。

ér fēn cáo wèi zhī tián yǐ cì sòng rén

这句话大意是:而分曹、卫之田以赐宋人。

jìn hóu yǒu jí cáo bó zhī shù hóu nòu huò shì shǐ yuē yǐ cáo wèi jiě

这句话大意是:晋侯有疾,曹伯之竖侯獳货筮史,曰:"以曹为解。

qí huán gōng wèi huì ér fēng yì xìng

这句话大意是:齐桓公为会而封异姓。

jīn jūn wèi huì ér miè tóng xìng

这句话大意是:今君为会而灭同姓。

cáo shū zhèn duó wén zhī zhāo yě

这句话大意是:曹叔振铎,文之昭也;。

xiān jūn táng shū wǔ zhī mù yě

这句话大意是:先君唐叔,武之穆也。

qiě hé zhū hóu ér miè xiōng dì fēi lǐ yě

这句话大意是:且合诸侯而灭兄弟,非礼也。

gōng shuō fù cáo bó

这句话大意是:"公说,复曹伯。

shàng shū yuē xià shī bài jì suì fá sān zōng fú jué bǎo yù

这句话大意是:《尚书》曰:夏师败绩,遂伐三鬷,俘厥宝玉。

kǒng yuē sān zōng guó míng jīn dìng táo

这句话大意是:(孔曰:三鬷,国名,今定陶。

shuǐ jīng yuē hé shuǐ sú wèi zhī wǔ zhàng gōu dōng jīng dìng táo

这句话大意是:《水经》曰:菏水,俗谓之五丈沟,东经定陶。

hàn shū yuē gāo zǔ wǔ nián chūn èr yuè jiǎ wǔ jí huáng dì wèi wū dìng táo sì shuǐ zhī yáng

这句话大意是:《汉书》曰:高祖五年春二月甲午,即皇帝位于定陶,汜水之阳。

zuǒ zhuàn yuē wèi sūn kuǎi tián yú suì yìn mǎ yú zhòng qiū zhòng qiū rén huǐ píng yīn gòu zhī

这句话大意是:《左传》曰:卫孙蒯田于隧,饮马于重丘,重丘人毁瓶,因诟之。

zhòng qiū jīn chéng shì xiàn

这句话大意是:(重丘,今乘氏县。

bó zhōu

这句话大意是:亳州。

shí dào zhì yuē bó zhōu qiáo jùn zhì zài qiáo xiàn

这句话大意是:《十道志》曰:亳州,谯郡,置在谯县。

yǔ gòng yù zhōu zhī yù

这句话大意是:《禹贡》豫州之域。

chūn qiū shí chén guó zhī qiáo yì

这句话大意是:春秋时陈国之谯邑。

liù guó shí shǔ chu

这句话大意是:六国时属楚。

qín wèi dàng jùn dì

这句话大意是:秦为砀郡地。

hàn wèi qiáo xiàn shǔ pèi jùn

这句话大意是:汉为谯县,属沛郡。

zuǒ zhuàn yuē chu chéng de chén shuài shī fá chén suì qǔ jiāo yí

这句话大意是:《左传》曰:楚成得臣帅师伐陈,遂取焦夷。

dù zhù jiāo jīn qiáo guó

这句话大意是:(杜注:焦,今谯国。

shǐ jì yuē zhōu wǔ wáng fēng shén nóng zhī hòu wū qiáo guó

这句话大意是:《史记》曰:周武王封神农之后于谯国。

hàn shū dì lǐ zhì yuē wáng mǎng yǐ qiáo wèi yán chéng tíng

这句话大意是:《汉书·地理志》曰:王莽以谯为延成亭。

wèi zhì yuē hòu hàn xī píng wǔ nián huáng lóng jiàn qiáo

这句话大意是:《魏志》曰:后汉熹平五年,黄龙见谯。

tài shǐ lìng dān yáng yǐ wéi qí guó dāng yǒu wáng zhě xìng bù jí wǔ shí nián yì dāng fù jiàn

这句话大意是:太史令单飏以为其国当有王者兴,不及五十年,亦当复见。

jí wén dì jí wèi guǒ rú qí yán

这句话大意是:及文帝即位,果如其言。

yǐ xiān rén jiù dū lì wèi qiáo guó yǔ cháng ān xǔ chāng qiū luò yáng hào wèi wǔ dōu

这句话大意是:以先人旧都立为谯国,与长安、许昌、邺、洛阳号为五都。

yuán hé jùn xiàn zhì yuē hòu wèi lì nán yǎn zhōu zhōu wǔ gǎi wéi bó zhōu

这句话大意是:《元和郡县志》曰:后魏立南兖州,周武改为亳州。

wèi lüè yuē tài zǔ wū qiáo dōng wǔ shí lǐ zé zhōng zhù qǐ jīng shè dú shū shè liè bì jué bīn kè jí wèi zhī qiáo dōng

这句话大意是:《魏略》曰:太祖于谯东五十里泽中筑起精舍,读书,射猎,闭绝宾客,即谓之谯东。

shǐ jì yuē lǎo zi kǔ xiàn rén yě

这句话大意是:《史记》曰:老子,苦县人也。

kǔ xiàn jí jīn zhēn yuán xiàn

这句话大意是:(苦县,即今真源县。

dān zhōu

这句话大意是:单州。

wǔ dài shǐ yuē dān zhōu běn shàn fù xiàn liáng wèi huī zhōu hòu táng tóng guāng èr nián fù jiù lì sòng zhōu

这句话大意是:《五代史》曰:单州,本单父县,梁为辉州,后唐同光二年复旧,隶宋州。

zhōu guǎng shùn zhōng gē lì cáo zhōu

这句话大意是:周广顺中,割隶曹州。

shǐ jì yuē lǜ bù qí zì zi jiàn wèi shàn fù zǎi fǎn mìng wū kǒng zǐ yuē guó yǒu xián zhě xián bù qí zhě wǔ rén jiào bù qí suǒ yǐ zhì zhě

这句话大意是:《史记》曰:虑不齐,字子贱,为单父宰,反命于孔子,曰:"国有贤者,贤不齐者五人,教不齐所以治者。

kǒng zǐ yuē xī zāi

现代白话:"孔孔子说:"惜啊!

bù qí suǒ zhì zhě xiǎo

这句话大意是:不齐所治者小。

suǒ zhì zhě dà zé shù jī yǐ

现代白话:所治者大,则庶几了。

lǚ shì chūn qiū yuē fú zǐ jiàn zhì shàn fù dàn míng qín shēn bù xià táng ér shàn fù zhì

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:宓子贱治单父,弹鸣琴,身不下堂而单父治。

xǔ zhōu

这句话大意是:许州。

shí dào zhì yuē xǔ zhōu xǔ chāng jùn

这句话大意是:《十道志》曰:许州,许昌郡。

yǔ gòng yù zhōu zhī yù

这句话大意是:《禹贡》豫州之域。

zhōu wéi xǔ guó

这句话大意是:周为许国。

zuǒ zhuàn yuē xǔ tài yuè zhī yìn yě

这句话大意是:《左传》曰:许,太岳之胤也。

shuō wén yuē xǔ yán dì zhī hòu yě wǔ wáng fá zhòu shí fēng zhī

这句话大意是:《说文》曰:许,炎帝之后也,武王伐纣时封之。

hàn zhì yuē yǐng chuān xǔ xiàn jiù xǔ guó yě

这句话大意是:《汉志》曰:颍川许县,旧许国也。

wèi lüè yuē hòu hàn jiàn ān yuán nián tài zǔ yíng xiàn dì dū wū xǔ jí cǐ yì yě

这句话大意是:《魏略》曰:后汉建安元年,太祖迎献帝都于许,即此邑也。

wèi wén dì jí wèi gǎi xǔ chāng xiàn yān

现代白话:魏文帝即位,改许昌县呢。

zuǒ zhuàn yuē zhèng bó qīng shì tài shān zhī sì ér sì zhōu gōng yǐ tài shān zhī bēng yì xǔ tián

这句话大意是:《左传》曰:郑伯清释泰山之祀而祀周公,以泰山之祊易许田。

jīn yǒu lǔ gù chéng zài zhǎng shè xiàn

这句话大意是:(今有鲁故城在长社县。

hòu hàn shū yuē sòng chǒng wèi yǐng chuān tài shǒu wèn gōng cáo zhèng kǎi yuē wén guì jùn shān chuān duō chǎn qí xiù qián xián wǎng zhé kě de wén hu

这句话大意是:《后汉书》曰:宋宠为颍川太守,问功曹郑凯曰:"闻贵郡山川多产奇秀,前贤往哲,可得闻吗?

kǎi duì yuē bǐ jùn bǐng sōng gāo zhī líng zhōng yuè zhī jīng shì yǐ shèng xián lóng pán jùn yì fèng jí

这句话大意是:"凯对曰:"鄙郡禀嵩高之灵,中岳之精,是以圣贤龙蟠,俊乂凤集。

xī xǔ yóu cháo fù chǐ shòu yáo chán xǐ ěr hé bīn zhòng dào qīng dì miǎo shì gāo dǎo

这句话大意是:昔许由、巢父耻受尧禅,洗耳河滨,重道轻帝,邈世高蹈。

fán zhòng fù zhě zhì jié xīn xiá chǐ shān hé zhī gōng jiàn tiān xià zhī zhòng kàng jié cān yún

这句话大意是:樊仲父者,志洁心遐,耻山河之功,贱天下之重,抗节参云。

gōng yí xǔ yóu jù chū yáng chéng

这句话大意是:公仪、许由俱出阳城。

liú hòu zhāng liáng qí móu fǔ shì xuán suàn rù wēi jì shēng mín zhī mìng huī dì wáng zhī lüè gōng chéng ér bù jū jué hòu ér bù shòu chū yú chéng fù

这句话大意是:留侯张良,奇谋辅世,玄算入微,济生民之命,恢帝王之略,功成而不居,爵厚而不受,出于城父。

hú yuán ān tǐ zēng shēn zhī zhì xíng lǚ yuè zhèng zhī chún yè sàng qīn qì xuè gǔ lì xíng cún jīng shén tōng wū shén míng zhì tù jí wū zuǒ yòu chū yǐng yáng

这句话大意是:胡元安,体曾参之至行,履乐正之纯业,丧亲泣血,骨立形存,精神通于神明,雉兔集于左右,出颍阳。

biāo yì shān yīng zī xiù wěi yì cái tǐng chū jiū kǒng zǐ zhī fáng yù cún wén wǔ wū jiāng zhuì chū wū kūn yáng

这句话大意是:彪义山,英姿秀伟,逸才挺出,究孔子之房隩,存文武于将坠,出于昆阳。

dù bó yí jīng xué zhe wū shī mén zhèng shì xī wū guó cháo

这句话大意是:杜伯夷,经学著于师门,政事熙于国朝;。

qīng shēn bù gǒu yǒu wū líng zhī cāo

这句话大意是:清身不苟,有于陵之操;。

sǔn jǐ cún gōng yǒu gōng yí zhī jié chū dìng líng

这句话大意是:损己存公,有公仪之节,出定陵。

yòu yuē xiàn dì jiàn ān yuán nián qiān dū xǔ

这句话大意是:又曰:献帝建安元年,迁都许。

wèi lüè yuē huáng chū wǔ nián wén dì dōng zhēng liú guō hòu wū yǒng shǐ tái

这句话大意是:《魏略》曰:黄初五年,文帝东征,留郭后于永始台。

lín yǔ bǎi yú rì chéng lóu duō huài yǒu sī qǐng yí hòu yuē xī chu zhāo wáng chū yóu zhēn jiāng liú jiàn tái jiāng shuǐ zhì shǐ zhě yíng ér wú fú bù chū zú méi

这句话大意是:霖雨百馀日,城楼多坏,有司请移,后曰:"昔楚昭王出游,贞姜留渐台,江水至,使者迎而无符,不出,卒没。

jīn dì zài yuǎn wèi yǒu jí nài hé yí yě

这句话大意是:今帝在远,未有急,奈何移也。

yòu jǐng fú diàn fù yuē zhèn yǐ chóng tái shí yuē yǒng shǐ

这句话大意是:又《景福殿赋》曰:镇以崇台,实曰永始。

tái zài xǔ chāng xiàn

这句话大意是:(台在许昌县。

wèi zhì yuē xún yù zì wén ruò yǐng chuān yǐng yīn rén yě

这句话大意是:《魏志》曰:荀彧,字文若,颍川颍阴人也。

dǒng zhuó zhī luàn yù wèi fù lǎo yuē yǐng chuān sì zhàn zhī dì tiān xià yǒu biàn dāng wèi bīng chōng yi jí qù wú jiǔ liú

这句话大意是:董卓之乱,彧谓父老曰:"颍川四战之地,天下有变,当为兵冲,宜亟去,无久留。

xiāng rén duō huái tǔ yóu yù huì jì zhōu mù hán fù yíng yù dú jiāng zōng shì zhì jì zhōu

这句话大意是:"乡人多怀土犹豫,会冀州牧韩馥迎彧,独将宗室至冀州。

hòu dǒng zhuó qiǎn li què děng chū guān dōng suǒ guò lǔ lüě zhì yǐng chuān xiāng rén liú zhě duō jiàn shā lüè

这句话大意是:后董卓遣李傕等出关东,所过虏掠,至颍川,乡人留者多见杀略。

chén zhōu

这句话大意是:陈州。

shí dào zhì yuē chén zhōu huái yáng jùn zhì zài wǎn qiū xiàn

这句话大意是:《十道志》曰:陈州,淮阳郡,置在宛丘县。

yuán hé jùn guó tú zhì yuē yǔ gòng yù zhōu zhī yù běn tài hào zhī xū

这句话大意是:《元和郡国图志》曰:《禹贡》豫州之域,本太昊之墟。

zhōu wǔ wáng fēng guī mǎn wū chén chūn qiū shí chu miè zhī

这句话大意是:周武王封妫满于陈,春秋时楚灭之。

qín miè chu shǔ yǐng chuān jùn

这句话大意是:秦灭楚,属颍川郡。

hàn gāo fēn zhì huái yáng guó hòu hàn gǎi wéi chén guó

这句话大意是:汉高分置淮阳国,后汉改为陈国。

máo shī chén fēng yuē kǎn qí jī gǔ wǎn qiū zhī xià

这句话大意是:《毛诗·陈风》曰:坎其击鼓,宛丘之下。

yòu yuē dōng mén zhī chí kě yǐ òu má

现代白话:又曰:东门之池,能够沤麻。

zhù shuǐ jīng yuē dōng mén chí shuǐ zhì qīng ér bù hào bù shēng zhū cǎo

这句话大意是:《注水经》曰:东门池,水至清而不耗,不生诸草。

ěr yǎ yuē chén yǒu wǎn qiū

现代白话:《你雅》曰:陈有宛丘。

yòu yuē qiū shàng yǒu qiū wèi wǎn qiū

这句话大意是:又曰:丘上有丘,为宛丘。

hàn shū yuē gāo dì shí yī nián lì zǐ you wèi huái yáng wáng ba yǐng chuān jùn yǐ yì zhī

这句话大意是:《汉书》曰:高帝十一年,立子友为淮阳王,罢颍川郡以益之。

qī xián chuán yuē hàn wǔ chū huái yáng dào jiān xiāng

这句话大意是:《七贤传》曰:汉武出淮阳,到监乡。

dì wèn chén yì yuē cǐ míng wéi hé

这句话大意是:帝问陈翼曰:"此名为何?

yì yuē jiān xiāng

这句话大意是:"翼曰:"监乡。

shàng yuē hé qī hu

这句话大意是:"上曰:"何欺吗?

yì yuē chén yán bù qī

这句话大意是:"翼曰:"臣言不欺。

ruò bù qī pèi dāo dāng shēng bái máo

这句话大意是:若不欺,佩刀当生白毛;。

ruò qī zé wú máo

这句话大意是:若欺,则无毛。

shì zhī rèn guǒ yǒu máo

这句话大意是:"视之,刃果有毛。

jiān xiāng zài lú jiāng xiàn

这句话大意是:(监乡在卢江县。

yǐng zhōu

这句话大意是:颍州。

shí dào zhì yuē yǐng zhōu rǔ yīn jùn zhì zài rǔ yīn xiàn

现代白话:《十道志》曰:颍州,你阴郡,置在你阴县。

yuán hé jùn xiàn tú yuē yǔ gòng yù zhōu zhī yù

这句话大意是:《元和郡县图》曰:《禹贡》豫州之域。

chūn qiū hú zǐ guó chu miè zhī

这句话大意是:春秋胡子国,楚灭之。

qín bìng tiān xià wèi yǐng chuān jùn

这句话大意是:秦并天下,为颍川郡。

zài hàn zé zhōu rǔ nán jùn zhī rǔ yīn xiàn yě

现代白话:在汉则州你南郡之你阴县也。

wèi jìn wū cǐ zhì rǔ yīn jùn

现代白话:魏、晋于此置你阴郡。

hòu wèi gǎi zhì yǐng zhōu

这句话大意是:后魏改置颍州。

shǐ jì yuē méng tián fá chu qǐn qiū

这句话大意是:《史记》曰:蒙恬伐楚寝丘。

jīn rǔ yīn xiàn yǒu qǐn qiū gù chéng zài yān

现代白话:今你阴县有寝丘故城在呢。

lǚ shì chūn qiū yuē chu sūn shū áo jiè qí zǐ yuē wǒ sǐ wáng bì fēng rǔ wú shòu lì de

现代白话:《吕氏春秋》曰:楚孙叔敖戒其孔子说:"我死,王必封你,无受利地。

jīng chǔ zhī jiān yǒu qǐn qiū qí de wèi bù lì kě zhǎng yǒu yě

这句话大意是:荆楚之间有寝丘,其地为不利,可长有也。

qí zi cóng zhī

这句话大意是:"其子从之。

chu fēng gōng chén èr yè ér miè wéi qǐn qiū bù duó

这句话大意是:楚封功臣二叶而灭,唯寝丘不夺。

yī míng shěn qiū

这句话大意是:一名沈丘。

cài zhōu

这句话大意是:蔡州。

shí dào zhì yuē cài zhōu rǔ yáng jùn

现代白话:《十道志》曰:蔡州,你阳郡。

yǔ gòng yù zhōu yě

这句话大意是:《禹贡》豫州也。

tú jīng yuē chūn qiū shí wéi chén cài èr guó zhī de hòu wèi chu wèi èr guó zhī jìng

这句话大意是:《图经》曰:春秋时为沈、蔡二国之地,后为楚、魏二国之境。

qín jiān tiān xià yǐ qí de wèi sān chuān

这句话大意是:秦兼天下,以其地为三川。

hàn wèi rǔ nán jùn

现代白话:汉为你南郡。

dì xíng zhì yuē wèi zhī xuán hù chéng yì míng xuán hú chéng

这句话大意是:《地形志》曰:"谓之悬瓠城,亦名悬壶城。

yòu shuǐ jīng yuē rǔ shuǐ zhōu chéng xíng rú xuán hù gù qǔ míng yān

现代白话:"又《水经》曰:"你水周城,形如悬瓠,故取名呢。

shǐ jì yuē zhōu wǔ wáng kè yīn fēng shū dù wū cài

这句话大意是:《史记》曰:周武王克殷,封叔度于蔡。

xié wǔ gēng zuò luàn zhōu gōng shā guǎn shū ér fàng cài shū yǔ chē qī chéng

这句话大意是:挟武庚作乱,周公杀管叔而放蔡叔,与车七乘。

zi hú gǎi háng lǜ dé

这句话大意是:子胡改行率德。

zhōu gōng wén zhī jǔ hú yǐ wèi lǔ qīng shì gù lǔ guó zhì

这句话大意是:周公闻之,举胡以为鲁卿士,故鲁国治。

fù fēng hú yú cài shì wèi cài zhòng

这句话大意是:复封胡于蔡,是为蔡仲。

yú dì zhì yuē xīn cài xiàn cài píng hóu zì shàng cài xǐ dōu zhī gù yuē xīn cài

这句话大意是:《舆地志》曰:新蔡县,蔡平侯自上蔡徙都之,故曰新蔡。

hàn zhì yuē rǔ nán jùn gāo dì zhì

现代白话:《汉志》曰:你南郡,高帝置。

wáng mǎng yuē rǔ fén

现代白话:王莽曰你汾。

yòu yuē tóng yáng shǔ rǔ nán jùn zài tóng shuǐ zhī yáng yě

现代白话:又曰:鲖阳,属你南郡,在铜水之阳也。

tóng yīn zhòu

这句话大意是:鲖音纣。

yòu yuē wú fáng běn fáng zi guó yě

这句话大意是:又曰:吴房,本房子国也。

chu líng wáng qiān fáng yú chu

这句话大意是:楚灵王迁房于楚。

wú wáng hé lǘ dì fu gài bēn chu chu fēng wū cǐ wèi táng xī shì

这句话大意是:吴王阖闾弟夫概奔楚,楚封于此,为堂溪氏。

yǐ fēng wú gù yuē wú fáng

这句话大意是:以封吴故曰吴房。

shǐ jì sū qín shuō hán wáng yuē hán zhī jiàn jǐ chū táng xī

这句话大意是:《史记》:苏秦说韩王曰:"韩之剑戟出堂溪。

yòu yuē lǐ sī shàng cài rén yě

这句话大意是:又曰:李斯,上蔡人也。

èr shì èr nián qī yuè jù sī wǔ xíng lùn yào zhǎn xián yáng shì

这句话大意是:二世二年七月,具斯五刑,论要斩咸阳市。

sī chū yù yǔ qí zhōng zǐ jù zhí gù wèi zǐ yuē wú yù yǔ kè fù qiān huáng quǎn chū shàng cài dōng mén zhú jiǎo tù kě de hu

现代白话:斯出狱,与其中子俱执,顾谓孔子说:"我欲与客复牵黄犬出上蔡东门逐狡兔,可得吗?

hòu hàn shū yuē xǔ shào zì zǐ jiāng rǔ nán píng yú rén yě

现代白话:《后汉书》曰:许劭,字子将,你南平舆人也。

xiōng qián yì zhī míng

这句话大意是:兄虔,亦知名。

rǔ nán rén chēng píng yú yuān yǒu èr lóng yān

现代白话:你南人称平舆渊有二龙呢。

píng yú gù chéng jīn cài zhōu rǔ yáng xiàn dōng běi yǒu èr lóng xiāng yuè qiě lǐ

现代白话:(平舆故城今蔡州你阳县,东北有二龙乡月且里。

✦ You read 周郡部·卷五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.