lǜ
这句话大意是:○律。
lǚ shì chūn qiū yuē huáng dì mìng líng lún zuò wéi lǜ
这句话大意是:《吕氏春秋》曰:黄帝命伶伦作为律。
líng lún zì dà xià zhī xi nǎi zhī yuán shù zhī yīn shān qǔ zhú wū xiè gǔ yǐ shēng kōng qiào hòu jūn zhě duàn liǎng jié jiān qí cháng sān cùn jiǔ fēn ér chuī zhī
这句话大意是:伶伦自大夏之西,乃之阮隃之阴山,取竹于嶰谷,以生空窍厚均者,断两节间,其长三寸九分而吹之。
yǐ wéi shí èr tǒng tīng fèng míng yǐ bié shí èr lǜ qí xióng míng wèi liù cí míng yì liù
这句话大意是:以为十二筒,听凤鸣,以别十二律,其雄鸣为六,雌鸣亦六。
gù yuē huáng zhōng zhī gōng lǜ zhī běn yě
这句话大意是:故曰,黄锺之宫,律之本也。
fèng yǒu cí xióng gù lǜ yǒu yīn yáng
这句话大意是:(凤有雌雄,故律有阴阳。
shū yuē sì jìn dōng hòu xié shí yuè zhèng rì tóng lǜ dù liàng héng
这句话大意是:《书》曰:肆觐东后,协时月正日,同律度量衡。
yòu yuē dì yuē kuí
这句话大意是:又曰:帝曰:夔!
mìng rǔ diǎn yuè jiào zhòu zi
现代白话:命你典乐,教胄子。
shī yán zhì gē yǒng yán shēng yī yǒng lǜ hé shēng
这句话大意是:诗言志,歌永言,声依永,律和声。
shēng wèi wǔ shēng gōng shāng jué zhǐ yǔ lǜ wèi liù lǜ liù lǚ shí èr yuè zhī yīn qì yán dāng yī shēng lǜ yǐ hé lè
这句话大意是:声谓五声,宫商角徵羽,律谓六律六吕,十二月之音气,言当依声律以和乐。
bā yīn kè xié wú xiāng duó lún shén rén yǐ hé
这句话大意是:八音克谐,无相夺伦,神人以和。
lún lǐ yě
这句话大意是:伦,理也。
bā yīn néng xié lǐ bù cuò duó zé shén rén xián hé
这句话大意是:八音能谐,理不错夺,则神人咸和。
mìng kuí shǐ miǎn zhī
这句话大意是:命夔使勉之。
yòu yuē yǔ yù wén liù lǜ wǔ shēng bā yīn zài zhì hū yǐ chū nà wǔ yán rǔ tīng
现代白话:又曰:予欲闻六律五声八音,在治忽,以出纳五言,你听。
kǒng shì yuē yán yǐ liù lǜ hé shēng yīn chá tiān xià zhì lǐ jí hū dài zhě
这句话大意是:(孔氏曰:言以六律和声音,察天下治理及忽怠者。
yòu yǐ chū nà rén yì lǐ zhì xìn wǔ dé zhī yán rǔ dāng tīng shěn zhī yě
现代白话:又以出纳仁义礼智信五德之言,你当听审之也。
lǐ yuē mèng chūn zhī yuè lǜ zhōng tài cù
这句话大意是:《礼》曰:孟春之月,律中太蔟。
cù còu yě yán wàn wù shǐ dà ér còu yě
这句话大意是:蔟,凑也,言万物始大而凑也。
zhōu lǐ yuē dà sī lè yǐ liù lǜ liù lǚ wǔ shēng bā yīn liù wǔ liù dài wǔ
这句话大意是:《周礼》曰:大司乐以六律、六吕、五声、八音、六舞,(六代舞。
dà hé lè zhì guǐ shén
这句话大意是:)大合乐致鬼神。
yòu zhù yuē lǜ lǚ xiāng shēng zhě shàng shēng zhě sān fēn yì yī xià shēng zhě sān fēn jiǎn yī
这句话大意是:又注曰:律吕相生者,上生者三分益一,下生者三分减一。
huáng zhōng lǜ zhǎng jiǔ cùn xià shēng lín zhōng liù cùn shí lǜ yě
这句话大意是:黄锺律长九寸,下生林锺,六寸十律也。
zuǒ zhuàn yuē liù lǜ qī yīn bā fēng jiǔ gē yǐ xiāng chéng yě
这句话大意是:《左传》曰:六律、七音、八风、九歌,以相成也。
qīng zhuó dà xiǎo cháng duǎn jí xú āi yuè gāng róu chí sù gāo xià chū rù zhōu shū yǐ xiāng jì yě
这句话大意是:清浊大小,长短疾徐,哀乐刚柔,迟速高下,出入周疏,以相济也。
jūn zǐ tīng zhī yǐ píng qí xīn
现代白话:有德行的人听之,以平其心。
ěr yǎ yuē lǜ wèi zhī fēn
现代白话:《你雅》曰:律谓之分。
guō pú zhù yuē lǜ guǎn kě yǐ fēn qì zhě yě
现代白话:(郭璞注曰:律管,能够分气者也。
yì shì lèi móu yuē shèng rén xīng qǐ bù zhī xìng míng dāng chuī lǜ tīng shēng yǐ bié qí xìng
这句话大意是:《易是类谋》曰:圣人兴起,不知姓名,当吹律听声以别其姓。
lǜ zhě liù lǜ yě
这句话大意是:律者,六律也。
chūn qiū yuán mìng bāo yuē lǜ zhī wéi yán lǜ yě suǒ yǐ lǜ qì lìng dá yě
这句话大意是:《春秋元命苞》曰:律之为言率也,所以率气令达也。
lǜ yóu dǎo yě
这句话大意是:(率,犹导也。
chūn qiū yǎn kǒng tú yuē kǒng zǐ yuē qiū yuán lǜ chuī mìng yīn de yǔ zhī gōng
现代白话:《春秋演孔图》曰:孔孔子说:"丘援律吹,命阴得羽之宫。
xiào jīng yuán shén qì yuē shèng wáng chuī lǜ yǒu xìng
这句话大意是:《孝经援神契》曰:圣王吹律有姓。
hàn shū zhāng cāng chuán yuē zhāng nǎi zì qín shí wéi zhù xià yù shǐ míng xí tiān xià tú shū jì jí yòu shàn yòng suàn lǜ lì gù lìng cāng yǐ liè hóu jū xiāng fǔ lǐng zhǔ jùn guó shàng jì
这句话大意是:《汉书·张苍传》曰:张乃自秦时为柱下御史,明习天下图书计籍,又善用算律历,故令苍以列侯居相府,领主郡国上计。
yòu yuē zhāng cāng dài guàn yīng wèi chéng xiàng hàn xìng èr shí yú nián tiān xià dìng gōng qīng jiē jūn lì
这句话大意是:又曰:张苍代灌婴为丞相,汉兴二十余年,天下定,公卿皆军吏。
cāng wèi jì xiāng shí zhèng xù lǜ lì
这句话大意是:苍为计相时,正绪律历。
gù hàn jiā yán lǜ lì zhě fǎ zhāng cāng
这句话大意是:故汉家言律历者法张苍。
cāng fán hǎo shū wú suǒ bù guān wú suǒ bù tōng ér yóu suì lǜ lì
这句话大意是:苍凡好书,无所不观,无所不通,而尤邃律历。
suì shēn
这句话大意是:(邃,深。
yòu jīng fáng chuán yuē fáng zì jūn míng dōng jùn dùn qiū rén
这句话大意是:又:《京房传》曰:房字君明,东郡顿丘人。
hǎo zhōng lǜ zhī yīn shēng
这句话大意是:好锺律,知音声。
fáng běn xìng li tuī lǜ zì dìng wèi jīng shì
这句话大意是:房本姓李,推律自定为京氏。
yòu yuē fu wǔ yīn shēng wū běn xìng fēn wéi shí èr lǜ zhuǎn shēng liù shí èr lǜ jiē suǒ yǐ jì shēng qì xiào wù lèi yě
这句话大意是:又曰:夫五音生于本姓,分为十二律,转生六十二律,皆所以纪升气,效物类也。
tiān xiào yǐ yǐng de xiào yǐ xiǎng xiǎng jí lǜ yě
这句话大意是:天效以影,地效以响,响即律也。
yīn yáng hé zé yǐng zhì yǐ lǜ qì yìng zé huī chú
这句话大意是:阴阳和则影至以律,气应则灰除。
shì gù tiān zǐ cháng yǐ dōng xià zhì yù qián diàn hé bā néng zhī shì chén bā yīn tīng lè jūn dù guǐ yǐng hou zhōng lǜ quán tǔ huī xiào yīn yáng
这句话大意是:是故天子常以冬夏至御前殿,合八能之士,陈八音,听乐均,度晷影,候锺律,权土灰,校阴阳。
dōng zhì yáng qì yīng lè jūn qīng yǐng zhǎng jí huáng zhōng tōng tǔ huī qīng ér héng yǎng
这句话大意是:冬至阳气应乐均清,影长极,黄锺通,土灰轻而衡仰;。
xià zhì yīn qì yīng zé jūn zhuó jǐng duǎn jí ruí bīn tōng tǔ huī zhòng ér héng dī
这句话大意是:夏至阴气应则均浊,景短极,蕤宾通,土灰重而衡低。
jìn tuì wū xiān hòu wǔ rì zhī zhōng bā yīn néng gè yǐ hou zhuàng wén tài shǐ hé fēng shàng xiào zé hé fǒu zé zhàn
这句话大意是:进退于先后五日之中,八音能各以候状闻,太史合封上效则和,否则占。
hòu qì zhī fǎ wèi shì sān chóng hù kāi tu bì zhōu mì bù tí xin xiàn shì zhōng yǐ mù wèi àn měi lǜ gè yī nèi bēi wài gāo cóng qí jiā lǜ qí shàng yǐ jiā fú huī yì qí nèi duān àn lì ér hou zhī qì zhì zhě huī qù
这句话大意是:候气之法,为室三重,户开涂必周,密布缇忄宪,室中以木为案,每律各一,内卑外高从其加律,其上以葭莩灰抑其内端,案历而候之,气至者灰去。
qí wéi qì suǒ dòng zhě qí huī sàn
这句话大意是:其为气所动者,其灰散;。
fēng suǒ dòng zhě qí huī jù
这句话大意是:风所动者,其灰聚。
diàn zhōng hou yòng yù lǜ shí èr wéi èr zhì nǎi hou líng tái yòng zhú lǜ liù shí
这句话大意是:殿中候用玉律十二,唯二至乃候灵台,用竹律六十。
yòu yuē fán lǜ dù liàng héng yòng tóng tóng wèi wù yě jīng bù wéi zào shī hán shǔ biàn qí jié bù wéi fēng yǔ pù lù gǎi qí xíng jiè rán cháng shì shì jūn zǐ zhī xíng shì yǐ yòng tóng yě
现代白话:又曰:凡律度量衡用铜,铜为物也精,不为燥湿寒暑变其节,不为风雨曝露改其形,介然常似士有德行的人之行,是以用铜也。
yòng zhú wèi yǐn zhě shì zhī yi yě
这句话大意是:用竹为引者,事之宜也。
yòu yuē zhì zhì zhī shì tiān dì zhī qì hé yǐ shēng fēng tiān dì zhī fēng qì dìng shí èr lǜ
这句话大意是:又曰:至治之世,天地之气,合以生风,天地之风气定十二律。
wáng yǐn jìn shū yuē xún xù yǐ wèi dù kuí suǒ zhì lǜ lǚ jiǎn jiào tài lè zǒng zhāng gǔ chuī bā yīn yǔ lǜ lǚ guāi cuò
这句话大意是:王隐《晋书》曰:荀勖以魏杜夔所制律吕,检校太乐总章,鼓吹八音,与律吕乖错。
shǐ zhī hòu hàn zhì wèi dù jiàn zhǎng wū gǔ sì fēn yú ér kuí yī wèi lǜ lǚ gù zhì bù yùn bù zuǒ zhù zuò láng liú gōng yī zhōu lǐ zhì chǐ suǒ wèi gǔ chǐ yě
这句话大意是:始知后汉至魏,度渐长于古四分余,而夔依为律吕,故致不韵,部佐著作郎刘恭依周礼制尺,所谓古尺也。
yī gǔ chǐ zuò xīn lǜ lǚ yǐ diào shēng yùn yǐ lǜ liàng shǔ yǐ chǐ dù gǔ qì jiē yǔ běn míng chǐ cùn wú chà
这句话大意是:依古尺作新律吕,以调声韵,以律量黍,以尺度古器,皆与本铭尺寸无差。
yòu gù jiā de gǔ yù lǜ zhōng shēng yì yǔ xīn lǜ ān hé suì bān xià tài cháng shǐ tài lè zǒng zhāng gǔ chuī qīng shāng shī yòng
这句话大意是:又故家得古玉律,锺声亦与新律暗合,遂班下太常,使太乐总章鼓吹清商施用。
xù suì diǎn zhī lè shì
这句话大意是:勖遂典知乐事。
jìn zhū gōng zàn yuē shì zǔ shí yǐ xún xù suǒ zào lǜ bān shì cháo chén sàn qí shì láng ruǎn xián chàng yì wèi xù suǒ zào shēng gāo bì yóu gǔ jīn chǐ yǒu cháng duǎn suǒ zhì rán xù yì yī àn jīng diǎn suàn ér zhì zhī yòu qiú gǔ qì de zhōu shí yù lǜ bǐ jiào zhèng tóng
这句话大意是:《晋诸公赞》曰:世祖时,以荀勖所造律班示朝臣,散骑侍郎阮咸唱议,谓勖所造声高,必由古今尺有长短所致,然勖亦依案经典算而制之,又求古器得周时玉律比较正同。
xún xù zòu yuē zhōng suǒ chū yù fǔ tóng zhú lǜ èr shí wǔ jù bù tài cháng lè láng zhèng liú xiù děng xiào shì qí sān jù yǔ dù kuí zuǒ yán nián fǎ tóng qí èr shí èr jù shì qí míng tí chǐ cùn shì dí lǜ yě
这句话大意是:荀勖奏曰:"中所出御府铜竹律二十五具,部太常乐郎正刘秀等校试,其三具与杜夔、左延年法同,其二十二具视其铭题尺寸,是笛律也。
wèn xié lǜ zhōng láng jiàng liè hé yún xī wèi míng dì shí lìng hé chéng shòu dí shēng yǐ zuò cǐ lǜ yù shǐ xué zhě bié jū yī fang gē yǒng jiǎng xí yī cǐ lǜ diào zhì wū dōu hé lè shí dàn shi qí chǐ cùn zhī míng zé sī zhú gē jiē de jūn hé
这句话大意是:"问协律中郎将列和云:"昔魏明帝时,令和丞受笛声,以作此律,欲使学者别居一坊,歌咏讲习,依此律调至于都合乐时,但识其尺寸之名,则丝竹歌皆得均合。
gē shēng zhuó zhě yòng cháng dí cháng lǜ gē shēng qīng zhě yòng duǎn dí duǎn lǜ
这句话大意是:歌声浊者用长笛长律,歌声轻者用短笛短律。
fán xián gē diào zhāng qīng zhuó zhī zhì bù yī dí cùn chǐ míng zhī zé bù kě zhī yě
这句话大意是:凡弦歌调张清浊之制,不依笛寸尺名之,则不可知也。
zhào shū yuē liú yào zhù jiàn dé diàn qǔ tǔ chéng xī nán guō nèi de yuán shí zhuàng ruò shuǐ duì qí míng yuē lǜ tuī shí zhòng sì jūn tóng lǜ dù liàng héng yǒu shēn shì zào
这句话大意是:《赵书》曰:刘曜筑建德殿,取土城西南郭内,得圆石,状若水碓,其铭曰:"律推石重四钧,同律度量衡,有莘氏造。
yì zhě wèi zhī xiáng huò yǐ wéi ruì
这句话大意是:"议者未之详,或以为瑞。
cān jūn shì xù xián yuē zhǔ mǎng shí wù
这句话大意是:参军事续咸曰主莽时物。
dōng fāng shuò shí zhōu jì yuē wǔ dì shí yǒu xī hú ròu zhī guó qiǎn shǐ yuē chén guó qù cǐ sān shí wàn lǐ guó yǒu cháng zhàn dōng fēng rù lǜ bǎi xún bù xiū qīng yún gān lǚ lián yuè bù sàn zhě yán fú guó jiāng yǒu hǎo dào zhī jūn yǐ
现代白话:东方朔《十洲记》曰:武帝时有西胡月氏国遣使曰:"臣国去此三十万里,国有常占,东风入律百旬不休,青云干吕,连月不散者,阎浮国将有好道之君了。
mèng zǐ yuē shī kuàng zhī cōng bù yǐ liù lǜ bù néng zhèng wǔ yīn
这句话大意是:《孟子》曰:师旷之聪,不以六律,不能正五音。
huái nán zǐ yuē kuí hé liù lǜ diào wǔ yīn tōng bā fēng
这句话大意是:《淮南子》曰:夔合六律,调五音,通八风。
yòu yuē tiān wén yuē dì zhāng sì wéi dì tiān dì yě
这句话大意是:又曰:《天文》曰:"帝张四维,(帝,天帝也。
yùn zhī yǐ dòu yùn tí
这句话大意是:)运之以斗,(运,提。
yuè xǐ yī chén fù fǎn qí suǒ
这句话大意是:)月徙一辰,复反其所。
zhēng yuè zhǐ yín shí yī yuè zhǐ zi yī suì ér zā zhōng ér fù shǐ
这句话大意是:正月指寅,十一月指子,一岁而匝,终而复始。
zhǐ yín zé wàn wù yǐn yǐn yě yǐn chóng yě
这句话大意是:指寅,则万物螾螾也,(螾,虫也。
lǜ shòu tài cù
这句话大意是:)律受太蔟。
cù zhě còu ér wèi chū yě
这句话大意是:蔟者,凑而未出也。
tài cù zhēng yuè lǜ
这句话大意是:(太蔟,正月律。
zhǐ mǎo mǎo zé mào mào rán lǜ shòu jiā zhōng
这句话大意是:)指卯,卯则茂茂然,律受夹锺。
jiā zhōng zhě zhōng shǐ jiā yě
这句话大意是:夹锺者,钟始夹也。
jiā zhōng èr yuè lǜ
这句话大意是:(夹钟,二月律。
zhǐ chén chén zé zhèn zhèn zhī yě lǜ shòu gū xǐ gū xǐ zhě
这句话大意是:)指辰,辰则振振之也,律受沽洗,沽洗者。
chén qù ér xīn lái yě
这句话大意是:陈去而新来也。
gū xǐ sān yuè lǜ
这句话大意是:(沽洗,三月律。
zhǐ sì sì zé shēng sì dìng yě lǜ shòu zhōng lǚ
这句话大意是:)指巳,巳则生巳定也,律受中吕。
zhōng lǚ zhě
这句话大意是:中吕者。
zhōng chōng dà yě
这句话大意是:中充大也。
zhōng lǚ sì yuè lǜ
这句话大意是:(中吕,四月律。
zhǐ wǔ wǔ zhě wǔ yě
这句话大意是:)指午,午者,忤也。
lǜ shòu ruí bīn
这句话大意是:律受蕤宾。
ruí bīn zhě ān ér fú yě
这句话大意是:蕤宾者,安而服也。
ruí bīn wǔ yuè lǜ
这句话大意是:(蕤宾,五月律。
zhǐ wèi wèi zhě wèi yě lǜ shòu lín zhōng
这句话大意是:)指未,未者味也律受林锺。
lín zhōng zhě yǐn ér zhèng zhī yě
这句话大意是:林锺者,引而正之也。
lín zhōng liù yuè lǜ
这句话大意是:(林钟,六月律。
zhǐ shēn shēn zhě shēn yě lǜ shòu yí zé
这句话大意是:)指申,申者,呻也,律受夷则。
yí zé zhě yì qí zé yě dé qù yǐ
现代白话:夷则者,易其则也,德去了。
yí zé qī yuè lǜ yě
这句话大意是:(夷则,七月律也。
dé yǐ qù shēng qì jǐn yě
这句话大意是:德以去,生气尽也。
zhǐ yǒu yǒu zhě bǎo yě lǜ shòu nán lǚ
这句话大意是:)指酉,酉者,饱也,律受南吕。
nán lǚ zhě rèn bāo dà yě
这句话大意是:南吕者,任苞大也。
nán lǚ bā yuè lǜ
这句话大意是:(南吕,八月律。
zhǐ xū xū zhě miè yě lǜ shòu wú yì
这句话大意是:)指戌,戌者灭也,律受无射。
wú yì zhě rù zhī wú yàn yě
这句话大意是:无射者,入之无厌也。
wú yì jiǔ yuè lǜ
这句话大意是:(无射,九月律。
zhǐ hài hài zhě hé yě lǜ shòu yīng zhōng
这句话大意是:)指亥,亥者阂也,律受应锺。
yīng zhōng zhě yīng qí zhōng yě
这句话大意是:应锺者,应其锺也。
yìng zhōng shí yuè lǜ
这句话大意是:(应钟,十月律。
zhǐ zi zi zhě cí yě lǜ shòu huáng zhōng huáng zhōng zhě zhōng yǐ huáng yě
这句话大意是:)指子,子者,兹也,律受黄锺,黄锺者,钟已黄也。
huáng zhōng shí yī yuè lǜ
这句话大意是:(黄钟,十一月律。
zhǐ chǒu chǒu zhě niǔ yě lǜ shòu dà lǚ
这句话大意是:)指丑,丑者,纽也,律受大吕。
dà lǚ zhě lǚ lǚ ér qù yě
这句话大意是:大吕者,旅旅而去也。
dà lǚ shí èr yuè lǜ yě
这句话大意是:(大吕,十二月律也。
yòu yuē yī lǜ ér shēng wǔ yīn shí èr lǜ ér wèi liù shí yīn
这句话大意是:又曰:一律而生五音,十二律而为六十音。
yīn ér liù zhī liù liù sān shí liù gù sān bǎi liù shí yīn yǐ dāng yī suì zhī rì
这句话大意是:因而六之,六六三十六,故三百六十音以当一岁之日。
gù lǜ lì zhī shù tiān dì zhī dào
这句话大意是:故律历之数,天地之道。
guó yǔ yuē tiān wáng jiāng zhù wú yì wáng jǐng wáng yě
这句话大意是:《国语》曰:天王将铸无射,(王,景王也。
wèn lǜ wū ling zhōu jiū
这句话大意是:)问律于伶州鸠。
lǜ zhōng lǜ yě
这句话大意是:(律,钟律也。
duì yuē lǜ suǒ yǐ lì jūn chū dù yě
这句话大意是:)对曰:"律所以立均出度也。
lǜ wèi liù lǚ liù lǜ yě
这句话大意是:(律谓六吕,六律也。
jūn zhōng mù zhǎng qī chǐ yǒu xián jī zhī yǐ jūn zhōng zhě dù zhōng dà xiǎo qīng zhuó yě
这句话大意是:均钟木长七尺,有弦,击之以均钟者,度钟大小清浊也。
hàn tài zǐ yuè guān yǒu zhī yě
这句话大意是:汉大子乐官有之也。
jì zhī yǐ sān sān tiān dì rù yě
这句话大意是:)纪之以三,(三,天地入也。
píng zhī yǐ liù píng zhī yǐ liù lǜ
这句话大意是:)平之以六,(平之以六律。
chéng yǐ shí èr shí èr lǜ lǚ yě
这句话大意是:)成以十二,(十二律吕也。
tiān zhī dào yě
这句话大意是:)天之道也。
tiān zhī dà shù bù guò shí èr
这句话大意是:(天之大数不过十二。
fu liù zhōng zhī sè yě gù míng zhī yuē huáng zhōng liù zhě tiān dì zhī zhōng tiān yǒu liù qì jiàng shēng wǔ wèi tiān yǒu liù jiǎ de yǒu wǔ zǐ shí yī ér tiān dì bì yǐ ér liù qì zhōng
现代白话:)夫六,中之色也,故名之曰黄锺,(六者,天地之中,天有六气,降生五味,天有六甲,地有五子,十一而天地毕了,而六气中。
gù liù lǜ liù lǚ ér chéng tiān dào yě
这句话大意是:故六律六吕而成天道也。
suǒ yǐ xuān yǎng liù qì jiǔ dé yě
这句话大意是:)所以宣养六气九德也。
xuān biàn yě
这句话大意是:(宣,遍也。
liù qì yīn yáng fēng yǔ huì míng yě
这句话大意是:六气,阴阳风雨晦明也。
jiǔ dé jiǔ gōng zhī dé shuǐ huǒ jīn mù tǔ gǔ zhèng dé lì yòng hòu shēng zhī zhě yě
这句话大意是:九德,九功之德,水火金木土谷正德利用厚生之者也。
yóu shì dì zhī yóu cóng yě
这句话大意是:)由是第之,(由,从也。
dì cì yě
这句话大意是:第,次也。
cì qí rì yě
这句话大意是:次其日也。
èr yuē tài cù suǒ yǐ jīn zòu zàn yáng chū zhì yě
这句话大意是:)二曰太蔟,所以金奏赞阳出滞也。
sān yuē gū xǐ suǒ yǐ xiū jié bǎi wù kǎo shén nà bīn yě
这句话大意是:三曰沽洗,所以修洁百物,考神纳宾也。
sì yuē ruí bīn suǒ yǐ ān jìng shén rén xiàn chóu jiāo cù yě
这句话大意是:四曰蕤宾,所以安靖神人,献酬交酢也。
wǔ yuē yí zé suǒ yǐ lǚ yǒng gē jiǔ zé píng mín wú èr yě
这句话大意是:五曰夷则,所以吕咏歌九则,平民无二也。
liù yuē wú yì suǒ yǐ xuān bù zhé rén zhī lìng dé shì mín guǐ yí yě
这句话大意是:六曰无射,所以宣布哲人之令德,示民轨仪也。
wèi zhī liù jiān yǐ yáng chén fú ér chù sàn yuè yě
这句话大意是:为之六间,以扬沉伏而黜散越也。
liù jiān liù lǚ zài yáng lǜ zhī jiān
这句话大意是:(六间,六吕在阳律之间。
chén zhì yě
这句话大意是:沉,滞也。
chù chū yě
这句话大意是:黜,出也。
yuè yáng yě
这句话大意是:越,扬也。
lǚ yīn lǜ suǒ yǐ lǚ jiān yáng chéng qí gōng fā yáng zhì fú zhī qì ér qù yuè sàn zhě yě
这句话大意是:吕阴律,所以吕间阳成其功,发扬滞伏之气而去越散者也。
yuán jiān dà lǚ zhù xuān wù yě
这句话大意是:)元间大吕,助宣物也;。
èr jiān jiā zhōng chū xì zhī xì yě
这句话大意是:二间夹锺,出隙之细也;。
sì shí zhī jiān qì wēi xì
这句话大意是:(四时之间气微细。
sān jiān zhōng lǚ xuān zhōng qì yě
这句话大意是:)三间中吕,宣中气也;。
sì jiān lín zhōng hé zhǎn bǎi shì bǐ mò bù rèn sù dài lóng yě
这句话大意是:四间林锺,和展百事,俾莫不任肃待隆也;。
wǔ jiān nán lǚ zàn yáng jì yě
这句话大意是:五间南吕,赞阳季也;。
liù jiān yīng zhōng jūn lì qì yòng bǐ yīng fù yě
这句话大意是:六间应锺,均利器用,俾应复也。
lǜ lǚ bù yì wú jiān wù yě
这句话大意是:律吕不易,无奸物也。
cài yōng yuè lìng yuē lǜ lǜ yě shēng zhī guǎn yě
这句话大意是:蔡邕《月令》曰:律,率也,声之管也。
zhōng yīng yě tài cù zhōng míng
这句话大意是:中,应也,太蔟锺名。
shàng gǔ běn yīn yáng bié fēng shēng shěn qīng zhuó
这句话大意是:上古本阴阳,别风声,审清浊。
bié fēng shēng bù kě yǐ wén zài kǒu chuán yě gù zhù jīn zuò zhōng yǐ zhèng shí èr yuè zhī shēng rán hòu yǐ xiào shēng jiàng zhī qì ér zhōng bù kě yòng nǎi jié zhú wèi guǎn yuē lǜ wèi qīng zhuó zhī lǜ yě
现代白话:别风声,不能够文载口传也,故铸金作锺,以正十二月之声,然后以效升降之气,而锺不可用,乃截竹为管曰律,为清浊之率也。
yǐ lǜ cháng duǎn wèi zhì zhēng yuè zhī lǜ yǔ tài cù xiāng zhòng yě yán chū yú zhōng
这句话大意是:以律长短为制,正月之律,与太蔟相中也,言出于钟。
nǎi zhì shēn shì jiā fú wèi huī yǐ shí qí duān qí yuè qì jì zhì zé huī fēi guǎn tōng
这句话大意是:乃置深室,葭莩为灰,以实其端,其月气既至,则灰飞管通。
gǔ yǐ zhōng lǜ qí qí shēng hòu rén bù néng zé shù yǐ zhèng qí dù dù zhèng zé yīn yì zhèng yǐ
现代白话:古以锺律齐其声,后人不能,则数以正其度,度正则音亦正了。
zhòng chūn zhōng jiā zhōng zhòng chūn jiā zhōng yě
这句话大意是:仲春中夹锺,(仲春,夹钟也。
guǎn zhǎng qī cùn sì fēn qiáng
这句话大意是:管长七寸四分强。
jiā zhōng lèi fēn yě
这句话大意是:夹钟,类分也。
jì chūn zhōng gū xǐ guǎn zhǎng qī cùn yī fēn qiáng gù xiān yě
这句话大意是:)季春中姑洗,(管长七寸一分强,故鲜也。
yán wàn wù qù gù jiù xīn mò bù xiān míng yě
这句话大意是:言万物去故就新,莫不鲜明也。
mèng xià zhōng zhòng lǚ guǎn zhǎng liù cùn èr fēn yáng qì jiāng jí hòu zhōng nán
这句话大意是:)孟夏中仲吕,(管长六寸二分,阳气将极,后中难。
zhòng xià zhōng ruí bīn liù cùn yī fēn xiǎo èr fēn
这句话大意是:)仲夏中蕤宾,(六寸一分小二分。
yáng qì shàng jí yīn shǐ qǐ gù bīn jìng zhī
这句话大意是:阳气上极,阴始起,故宾敬之。
ruí xià yě
这句话大意是:蕤,下也。
jì xià zhōng lín zhōng zhǎng liù cùn jiǔ fēn
这句话大意是:)季夏中林锺,(长六寸九分。
wù chéng shú zhōng lèi yě
这句话大意是:物成熟,钟,类也。
lín zhōng zhòng yě
这句话大意是:林钟,众也。
mèng qiū zhōng yí zé zhǎng wǔ cùn liù fēn èr fēn
这句话大意是:)孟秋中夷则,(长五寸六分二分。
yí shāng
这句话大意是:夷,伤。
zé fǎ yě wàn wù shǐ shāng
这句话大意是:则,法也,万物始伤。
zhòng qiū zhōng nán lǚ zhǎng sì cùn sān fēn xiǎo sān fēn
这句话大意是:)仲秋中南吕,(长四寸三分小三分。
nán rèn yě
这句话大意是:南,任也。
yán yáng qì shàng yǒu rèn yě shēng zī zhǎng yě
这句话大意是:言阳气尚有任也,生孳长也。
jì qiū zhōng wú yì zhǎng sì cùn bā fēn xiǎo sān fēn
这句话大意是:)季秋中无射(长四寸八分小三分。
shè zhōng yě
这句话大意是:射,终也。
yán wàn wù suí yáng zhōng yě
这句话大意是:言万物随阳终也。
mèng dōng zhōng yīng zhōng zhǎng sì cùn bā fēn
这句话大意是:)孟冬中应锺,(长四寸八分。
yán wàn wù yīng yáng ér dòng xià cáng
这句话大意是:言万物应阳而动下藏。
zhòng dōng zhōng huáng zhōng zhǎng jiǔ cùn lǜ zhī shǐ
这句话大意是:)仲冬中黄钟,(长九寸,律之始。
yán yáng yú huáng quán xià dòng yě
这句话大意是:言阳于黄泉下动也。
zhōng dòng yě
这句话大意是:钟,动也。
jì dōng zhōng dà lǚ
这句话大意是:)季冬中大吕。
zhǎng bā cùn
这句话大意是:(长八寸。
lǚ jù yě
这句话大意是:吕,拒也。
yán yáng qǐ yù chū yīn bù xǔ yě
这句话大意是:言阳乞欲出,阴不许也)。
jīng shì lǜ shù yuē lǜ nán yǐ dù diào gù zuò zhǔn yǐ dài zhī zhǔn zhī zhuàng rú sè zhǎng zhàng ér shí sān xián yǐn jiān jiǔ chǐ zhōng gòng yī xián xià huà fēn cùn jūn zhōng qí xián shǐ yīng huáng zhōng zhī shēng rán àn fēn cùn yǐ qiú zhū lǜ zé shāo jiē rú huà ér yīng yǐ
现代白话:《京氏律术》曰:律难以度调,故作准以代之,准之状如瑟,长丈而十三弦,隐间九尺,中共一弦,下画分寸,均中其弦,使应黄锺之声,然案分寸以求诸律,则稍皆如画而应了。
rán zé shàng gǔ yǒu zhōng qí cì yǒu lǜ jìn gǔ yǒu zhǔn jiē shāo jiǎn yì zhī yì qí xiāng shēng yě
这句话大意是:然则上古有锺,其次有律,近古有准,皆稍简易之,意其相生也。
huáng zhōng xià shēng lín zhōng
这句话大意是:黄锺下生林锺,。
lín zhōng shàng shēng tài cù
这句话大意是:林锺上生太蔟,。
tài cù xià shēng nán lǚ
这句话大意是:太蔟下生南吕,。
nán lǚ shàng shēng gū xǐ
这句话大意是:南吕上生沽洗,。
gū xǐ xià shēng yīng zhōng
这句话大意是:沽洗下生应锺,。
yīng zhōng shàng shēng ruí bīn
这句话大意是:应锺上生蕤宾,。
ruí bīn xià shēng dà lǚ
这句话大意是:蕤宾下生大吕,。
dà lǚ xià shēng yí zé
这句话大意是:大吕下生夷则,。
yí zé shàng shēng jiā zhōng
这句话大意是:夷则上生夹锺,。
jiā zhōng xià shēng wú yì
这句话大意是:夹锺下生无射,。
wú yì shàng shēng zhōng lǚ
这句话大意是:无射上生中吕,。
zhōng lǚ shàng shēng huáng zhōng
这句话大意是:中吕上生黄锺,。
shàng xià xiāng shēng
这句话大意是:上下相生,。
zhōng liù shí
这句话大意是:终六十。
zhí shǐ yǐ xià sì shí bā lǜ wén duō bù zài
这句话大意是:执始以下四十八律,文多不载。
mèng chūn zhī yuè zé tài cù wèi gōng gū xǐ wèi shāng ruí bīn wèi jiǎo nán lǚ wèi zhēng yīng zhōng wèi yǔ dà lǚ wèi biàn gōng yí zé wèi biàn zhǐ tā yuè xiào cǐ yě
这句话大意是:孟春之月,则太蔟为宫,沽洗为商,蕤宾为角,南吕为征,应锺为羽,大吕为变宫,夷则为变征,他月效此也。
liù tāo yuē wǔ wáng wèn tài gōng yuē tīng lǜ zhī yīn shēng hé yǐ zhī sān jūn zhī xiāo xī shèng fù zhī jué hu
现代白话:《六韬》曰:武王问太公曰:"听律之音声,凭什么知三军之消息,胜负之决吗?
gōng yuē shēn zāi wáng zhī wèn yě
现代白话:"公曰:"深啊,王之问也。
fu lǜ guǎn shí èr qí yào yǐ wǔ gōng shāng jué zhǐ yǔ cǐ qí zhèng shēng yě
这句话大意是:夫律管十二,其要以五,宫商角徵羽,此其正声也。
wàn wù bù yì wǔ xíng zhī shén dào zhī cháng yě kě yǐ zhī dí jīn mù shuǐ huǒ gè yǐ qí shèng gōng zhī
现代白话:万物不易五行之神,道之常也,能够知敌,金木水火,各以其胜攻之。
qí fǎ yǐ tiān qīng jìng wú wù yǔ fēng yún yè qiǎn qīng jì wǎng zhì dí zhī lěi
这句话大意是:其法以天清静无雾雨风云,夜遣轻骑往至敌之垒。
jiǔ bǎi bù biàn chí lǜ guǎn héng guǎn dāng ěr dà hū jīng zhī yǒu shēng yīng guǎn qí lái shèn wēi jiǎo guǎn shēng yīng dāng yǐ bái hǔ
这句话大意是:九百步,遍持律管,横管当耳,大呼惊之,有声应管,其来甚微,角管声应,当以白虎;。
zhēng guǎn shēng yīng dāng yǐ zhū què
这句话大意是:征管声应,当以朱雀;。
yǔ guǎn shēng yīng dāng yǐ gōu chén
这句话大意是:羽管声应,当以勾陈;。
wǔ guǎn jǐn bù yīng wú yǒu yīng shēng dāng yǐ qīng lóng
这句话大意是:五管尽不应,无有应声,当以青龙。
cǐ wǔ xíng zhī fú zuǒ shèng zhī zhēng chéng bài zhī jī yě
这句话大意是:此五行之符,佐胜之征,成败之机也。
bái hǔ tōng yuē shí yī yuè lǜ wèi zhī huáng zhōng hé
这句话大意是:《白虎通》曰:十一月律,谓之黄锺何?
huáng zhōng hé zhī sè
这句话大意是:黄,中和之色;。
zhōng zhě dòng yě yán yáng yú huáng quán zhī xià dòng yǎng wàn wù yě
这句话大意是:锺者,动也,言阳于黄泉之下动,养万物也。
shí èr yuè lǜ wèi zhī dà lǚ hé
这句话大意是:十二月律,谓之大吕何?
dà zhě tài yě
这句话大意是:大者,太也。
lǚ zhě jù yě
这句话大意是:吕者,距也。
yán yáng qì yù chū yīn bù xǔ yě
这句话大意是:言阳气欲出,阴不许也。
zhēng yuè wèi zhī tài cù hé
这句话大意是:正月谓之太蔟何?
tài zhě dà yě cù zhě còu yě yán wàn wù shǐ dà còu de ér chū yě
这句话大意是:太者,大也,蔟者,凑也,言万物始大,凑地而出也。
èr yuè wèi zhī jiā zhōng hé
这句话大意是:二月谓之夹钟何?
jiā zhě wù fú jiā yán wàn wù fú jiā zhǒng lèi fēn yě
这句话大意是:夹者,物孚夹,言万物孚夹种类分也。
sān yuè wèi zhī gū xǐ hé
这句话大意是:三月谓之沽洗何?
gū zhě gù yě xǐ zhě xiān yě yán wàn wù qù gù jiù xīn mò bù xiān míng yě
这句话大意是:沽者,故也,洗者,鲜也,言万物去故就新,莫不鲜明也。
sì yuè wèi zhī zhōng lǚ hé
这句话大意是:四月谓之中吕何?
yán yáng qì jiāng jí gù fù zhōng nán zhī yě
这句话大意是:言阳气将极,故复中难之也。
wǔ yuè wèi zhī ruí bīn hé
这句话大意是:五月谓之蕤宾何?
ruí zhě xià yě bīn zhě jìng yě yán yáng qì shàng jí yīn qì shǐ qǐ gù bīn jìng zhī
这句话大意是:蕤者,下也,宾者,敬也,言阳气上极,阴气始起,故宾敬之。
liù yuè wèi zhī lín zhōng hé
这句话大意是:六月谓之林锺何?
lín zhě zhòng yě wàn wù chéng shú qí lèi zhòng duō yě
这句话大意是:林者,众也,万物成熟,其类众多也。
qī yuè lǜ wèi zhī yí zé hé
这句话大意是:七月律谓之夷则何?
yí shāng yě zé fǎ yě yán wàn wù shǐ shāng bèi xíng fǎ yě
这句话大意是:夷,伤也,则法也,言万物始伤,被刑法也。
bā yuè wèi zhī nán lǚ hé
这句话大意是:八月谓之南吕何?
nán rèn yě yán yáng qì shàng yǒu rèn yě
这句话大意是:南,任也,言阳气尚有任也。
shēng zī zhǎng yě gù yīn zhī yě
这句话大意是:生,孳长也,故阴之也。
jiǔ yuè wèi zhī wú shè hé
这句话大意是:九月谓之无射何?
shè zhōng yě yán wàn wù suí yáng ér zhōng yě dāng fù suí yīn qǐ wú yǒu zhōng yě
这句话大意是:射,终也,言万物随阳而终也,当复随阴起,无有终也。
shí yuè wèi zhī yīng zhōng hé
这句话大意是:十月谓之应锺何?
yīng zhě dòng yě yán wàn wù yīng yáng ér dòng xià cáng yě
这句话大意是:应者,动也,言万物应阳而动下藏也。
cài yōng yuè lìng zhāng jù yuē zhōng yǐ jīn liǎng chǐ cùn zhōng suǒ róng shòu shēng zhī shù wéi fǎ lǜ yì yǐ cùn fēn dà xiǎo cháng duǎn wéi fǎ gù yě
这句话大意是:蔡邕《月令章句》曰:锺以斤两尺寸,中所容受升之数为法,律亦以寸分大小长短为法故也。
huáng zhōng zhī guǎn zhǎng jiǔ cùn kǒng jìng sān fēn wéi jiǔ fēn qí yú jiē shāo duǎn wéi dà xiǎo wéi shù wú zēng jiǎn yǐ dù liàng zhě kě yǐ wén zài kǒu chuán yǔ zhòng gòng zhī rán bù rú ěr jué zhī míng yě
现代白话:黄锺之管长九寸,孔径三分,围九分,其余皆稍短,惟大小围数无增减,以度量者,能够文载口传,与众共知,然不如耳决之明也。
zhōu guān yuē tài shī zhǎng liù lǜ liù lǚ wén yǐ wǔ shēng bō yǐ wǔ jiào yǐ liù shī liù dé wèi zhī běn yǐ liù lǜ wèi zhī yīn yě
这句话大意是:《周官》曰:太师掌六律六吕,文以五声,播以五教,以六诗六德为之本,以六律为之音也。
liú xiàng bié lù yuē zōu zǐ zài yàn yàn yǒu shǔ gǔ de měi ér hán bù shēng wǔ gǔ zōu zǐ jū zhī chuī lǜ ér wēn qì zhì jīn míng shǔ gǔ
这句话大意是:刘向《别录》曰:邹子在燕,燕有黍谷,地美而寒,不生五谷,邹子居之,吹律而温气至,今名黍谷。
lùn héng yuē kǒng zǐ tuī lǜ zì zhī yīn zhī miáo yì
这句话大意是:《论衡》曰:孔子推律,自知殷之苗裔。
yáng quán wù lǐ lùn yuē tīng qīng zhuó wǔ yīn zhī hé rán hòu zhì wèi zhōng lǜ qǔ hóng nóng yí yáng xiàn jīn mén shān zhú wèi guǎn
这句话大意是:杨泉《物理论》曰:听清浊五音之和,然后制为锺律,取弘农宜阳县金门山竹为管。
xià hóu xuán biàn lè lùn yuē yuán shēng yún lǜ lǚ xié zé yīn yáng hé
这句话大意是:夏侯玄《辩乐论》曰:阮生云:"律吕协,则阴阳和;。
yīn shēng shì zé wàn wù lèi
这句话大意是:音声适,则万物类。
tiān xià wú lè ér yù yīn yáng hé diào zāi hài bù shēng yì yǐ nán yǐ
现代白话:天下无乐而欲阴阳和调,灾害不生,亦已难了。
cǐ yán lǜ lǚ yīn shēng fēi tú huà zhì rén wù nǎi kě yǐ tiáo hé yīn yáng dàng chú zāi hài yě
现代白话:"此言律吕音声,非徒化治人物,乃能够调和阴阳,荡除灾害也。
fu tiān dì dìng wèi gāng róu xiāng mó yíng xū yǒu shí yáo zāo jiǔ nián zhī shuǐ yōu mín zǔ jī tāng zāo qī nián zhī hàn yù qiān qí shè
这句话大意是:夫天地定位,刚柔相摩,盈虚有时,尧遭九年之水,忧民阻饥,汤遭七年之旱,欲迁其社。
qǐ lǜ lǚ bù hé yīn shēng bù tōng zāi
现代白话:岂律吕不和,音声不通啊?
cǐ nǎi tiān rán zhī shù fēi rén dào suǒ zhāo yě
这句话大意是:此乃天然之数,非人道所招也。
yáng xióng tài xuán jīng yuē diào lǜ zhě dù zhú wèi guǎn lú piǎo wèi huī liè zhī jiǔ bì zhī zhōng mò rán wú dòng jì rán wú shēng wēi fēng bù qǐ xiān chén bù xíng dōng zhì yè bàn huáng zhōng yǐ yīng yǐ
现代白话:扬雄《太玄经》曰:调律者,度竹为管,芦莩为灰,列之九闭之中,漠然无动,寂然无声,微风不起,纤尘不形,冬至夜半,黄锺以应了。
lì
这句话大意是:○历。
shì běn yuē róng chéng zuò lì
这句话大意是:《世本》曰:容成作历。
róng chéng huáng dì chén
这句话大意是:(容成,黄帝臣。
yì yuē jūn zǐ yǐ zhì lì míng shí
现代白话:《易》曰:有德行的人以治历明时。
shū yuē nǎi mìng xī hé qīn ruò hào tiān lì xiàng rì yuè xīng chén jìng shòu mín shí
这句话大意是:《书》曰:乃命羲和,钦若昊天,历象日月星辰,敬授民时。
yòu yuē tiān zhī lì shǔ zài ěr gōng
现代白话:又曰:天之历数在你躬。
yòu yuē yè yòng wǔ jì qí wǔ yuē lì shǔ
这句话大意是:又曰:叶用五纪,其五曰历数。
yì qián záo dù yuē yáo yǐ jiǎ zǐ tiān yuán wèi tuī shù
这句话大意是:《易干凿度》曰:尧以甲子天元为推术。
zhù yún jiǎ zǐ wèi bù shǒu qǐ shí yuè shuò
这句话大意是:(注云:甲子为蔀首,起十月朔。
yòu yuē lì yuán míng wò xiān wò xiān wèi lì shǐ zhī míng shǐ yán wú qián zhě yě
这句话大意是:又曰:历原名握先,(握先为历始之名,始,言无前者也。
jì yuē jiǎ zǐ qī shí liù suì wèi yī jì èr shí ér yī bù shǒu
这句话大意是:)纪曰甲子,七十六岁为一纪,二十而一蔀首。
yì shì lèi móu yuē qí chù yào ér chū shī kuàng lì tuī yīn suàn yǐ dù zhī dàn
这句话大意是:《易是类谋》曰:其触耀而出师旷,历推音算,以度知旦。
chù yào ér chū wèi shī kuàng de shèng rén zhī yī tǐ gù chù yào ér shēng qí rén néng lì shǔ shū jī zhī shì néng tuī wǔ yīn zhī jiāng lái zhī shì
这句话大意是:(触耀而出,谓师旷得圣人之一体,故触耀而生其人,能历数枢机之事,能推五音,知将来之事。
hàn shū lǜ lì zhì yuē lì shǔ zhī qǐ shàng yǐ
现代白话:《汉书·律历志》曰:历数之起上了。
chuán shù zhuān xū mìng mù zhèng zhòng sī tiān huǒ zhèng lí sī dì
这句话大意是:传述颛顼命木正重司天,火正黎司地。
qí hòu sān miáo luàn dé èr guān xián fèi ér rùn yú guāi cì mèng zōu tiǎn miè shè tí shī fāng
这句话大意是:其后三苗乱德,二官咸废,而闰余乖次,孟陬殄灭,摄提失方。
shè tí xīng míng
这句话大意是:(摄提,星名。
suí dǒu bǐng suǒ zhǐ jiàn shí èr yuè
这句话大意是:随斗柄所指,建十二月。
ruò lì wù chūn sān yuè dāng zhǐ chén nǎi zhǐ yǐ shì wèi shī fāng yě
这句话大意是:若历误,春三月当指辰乃指已,是为失方也。
yáo fù yù zhòng lí zhī hòu shǐ zuǎn qí yè
这句话大意是:)尧复育重、黎之后,使纂其业。
hòu yǐ shòu shùn shùn yì yǐ mìng yǔ
这句话大意是:后以授舜,舜亦以命禹。
zhì zhōu wǔ wáng fǎng jī zǐ jī zǐ yán dà fǎ jiǔ zhāng ér wǔ jì míng lì fǎ
这句话大意是:至周武王访箕子,箕子言大法九章,而五纪明历法。
suì yuè rì xīng chén wèi wǔ jì yě
这句话大意是:(岁月日星辰为五纪也。
wǔ bó zhī mò shǐ guān sàng jì chóu rén zǐ dì fēn sǎn rú chún yuē jiā yè shì xiàng chuán wèi chóu
这句话大意是:)五伯之末,史官丧纪,畴人子弟分散,(如淳曰:家业世相传为畴。
lǜ nián sān shí sān chuán zhī chóu guān gè cóng fù shì
这句话大意是:律,年三十三传之,畴官各从父事。
huò zài yí dí gù qí suǒ jì yǒu huáng dì zhuān xū xià yīn zhōu jí lǔ lì
这句话大意是:)或在夷狄,故其所记,有黄帝、颛顼、夏、殷、周及鲁历。
zhàn guó rǎo rǎng qín jiān tiān xià wèi huáng xiá yě
这句话大意是:战国扰攘,秦兼天下,未遑暇也。
yì pō tuī wǔ shèng wǔ háng xiāng shèng
这句话大意是:亦颇推五胜,(五行相胜。
qín yǐ zhōu wèi huǒ yòng shuǐ shèng zhī yě
这句话大意是:秦以周为火,用水胜之也。
ér zì yǐ wéi huò shuǐ dé nǎi yǐ shí yuè wèi zhèng sè shàng hēi
这句话大意是:)而自以为获水德,乃以十月为正,色尚黑。
hàn xìng fāng jì gāng dà jī zhù shì cǎo chuàng xí qín zhèng shuò
这句话大意是:汉兴,方纪纲大基,庶事草创,袭秦正朔。
yǐ běi píng hóu zhāng cāng yán yòng zhuān xū lì bǐ wū liù lì shū kuò zhōng zuì wéi wēi jìn
这句话大意是:以北平侯张苍言,用颛顼历,比于六历,疏阔中最为微近。
rán zhēng shuò fú sè wèi dǔ qí zhēn ér shuò huì yuè jiàn xián wàng mǎn kuī duō fēi shì
这句话大意是:然正朔服色,未睹其真,而朔晦月见,弦望满亏,多非是。
zhì wǔ dì yuán fēng qī nián hàn xìng bǎi èr suì yǐ tài zhōng dài fū gōng sūn qīng hú suì tài shǐ lìng sī mǎ qiān děng yán lì jì huài fèi yi gǎi zhèng shuò
现代白话:至武帝元封七年,汉兴百二岁了,太中大夫公孙卿、壶遂、太史令司马迁等言,"历纪坏废,宜改正朔"。
suì zhào qīng suì qiān yǔ shì láng zūn dà diǎn xīng shè xìng děng shī gǔ yuē xìng shè míng xìng
这句话大意是:遂诏卿、遂、迁与侍郎尊、大典星射姓等,(师古曰:姓射名姓。
yì zào hàn lì
这句话大意是:)议造汉历。
nǎi dìng dōng xī lì guǐ yí xià kè lòu yǐ zhuī èr shí bā xiù xiāng jù yú sì fāng jǔ zhōng yǐ dìng shuò huì fēn zhì chán lí xián wàng
这句话大意是:乃定东西,立晷仪,下刻漏,以追二十八宿,相距于四方,举终以定朔晦分至,躔离弦望。
yīng shào yuē chán jìng yě
这句话大意是:(应劭曰:躔,径也。
lí yuǎn
这句话大意是:离,远。
chén zàn àn lí lì yě
这句话大意是:臣瓒案,离,历也。
rì yuè zhī lì yě
这句话大意是:日月之历也。
xìng děng zòu bù néng wèi suàn yuàn mù zhì lì zhě gēng zào mì dù gè zì zēng jiǎn yǐ zào hàn tài chū lì
这句话大意是:)姓等奏不能为算,愿募治历者更造密度,各自增减,以造汉太初历。
nǎi xuǎn zhì lì shān píng jí cháng lè sī mǎ kě jiǔ quán hóu yí jūn shì láng zūn jí yǔ mín jiān zhì lì zhě fán èr shí yú rén fāng shì táng dōu ba jùn luò xià hóng yǔ yān
现代白话:乃选治历邓平及长乐司马可,酒泉侯宜君、侍郎尊及与民间治历者,凡二十余人,方士唐都、巴郡洛下闳与呢。
jìn zhuó yuē shǐ jì lì shū yún táng dōu fēn tiān bù ér ba jùn luò xià hóng yùn suàn tuī lì yě
这句话大意是:(晋灼曰《史记历书》云,唐都分天部,而巴郡洛下闳运算推历也。
dōu fēn tiān bù wèi fēn bù èr shí bā xiù wèi jù dù yě
这句话大意是:)都分天部,(谓分部二十八宿为距度也。
ér hóng yùn suàn zhuǎn lì
这句话大意是:)而闳运算转历。
nǎi zhào qiān yòng shān píng suǒ zào bā shí yī fēn lì lǜ bà fèi yóu shū yuǎn zhě shí qī jiā shǐ xiào lì lǜ hūn míng
这句话大意是:乃诏迁用邓平所造八十一分历律,罢废尤疏远者十七家,使校历律昏明。
huàn zhě chún yú líng qú fù fù tài chū lì huì shuò xián wàng jiē zuì mì rì yuè rú hé bì wǔ xīng rú lián zhū
这句话大意是:宦者淳于陵渠复覆太初历,晦朔弦望皆最密,日月如合璧,五星如连珠。
wèi tài chū shàng yuán jiǎ zǐ yè bàn shuò dàn dōng zhì shí qī yào jiē huì jù dòu qiān niú zhōng rú hé bì lián zhū yě
这句话大意是:(谓太初上元甲子夜半朔旦冬至时,七曜皆会聚斗牵牛中,如合璧连珠也)。
líng qú zòu zhuàng suì yòng shān píng lì yǐ píng wèi tài shǐ chéng
这句话大意是:陵渠奏状,遂用邓平历,以平为太史丞。
hòu èr shí qī nián yuán fèng sān nián tài shǐ lìng zhāng shòu wáng shàng shū yán lì zhě tiān dì zhī dà jì shàng dì suǒ wéi
这句话大意是:后二十七年,元凤三年,太史令张寿王上书言:"历者天地之大纪,上帝所为。
chuán huáng dì diào lǜ lì hàn yuán nián yǐ lái yòng zhī
这句话大意是:传黄帝调律历,汉元年以来用之。
jīn yīn yáng bù tiáo yi gēng lì zhī guò yě
这句话大意是:今阴阳不调,宜更历之过也。
zhào xià zhǔ lì shǐ zhě xiān yú wàng rén qǐng yǔ zhì lì dà sī nóng zhōng chéng má guāng děng èr shí yú rén zá hóu rì yuè huì shuò xián wàng bā jié èr shí sì qì jūn xiào zhū lì yòng zhuàng
这句话大意是:"诏下,主历使者鲜于妄人,请与治历大司农中丞麻光等二十余人,杂侯日月晦朔弦望、八节二十四气,钧校诸历用状。
zòu kě
这句话大意是:奏可。
zhào yǔ chéng xiàng yù shǐ dà jiàng jūn yòu jiāng jūn shǐ gè yī rén zá hou shàng lín qīng tái kè zhū lì shū mì fán shí yī jiā
这句话大意是:诏与丞相御史、大将军、右将军史各一人,杂候上林清台,课诸历疏密,凡十一家。
yǐ yuán fèng sān nián shí yī yuè shuò dàn dōng zhì jǐn wǔ nián shí èr yuè gè yǒu dì
这句话大意是:以元凤三年十一月朔旦冬至,尽五年十二月,各有第。
shòu wáng kè shū yuǎn
这句话大意是:寿王课疏远。
àn hàn yuán nián bù yòng huáng dì diào lì shòu wáng fēi hàn lì nì tiān dào fēi suǒ yi yán dà bù jìng
这句话大意是:案汉元年不用黄帝调历,寿王非汉历、逆天道,非所宜言,大不敬。
yǒu zhào wù hé
这句话大意是:有诏勿劾。
fù hou jǐn liù nián
这句话大意是:复候,尽六年。
tài chū lì dì yī jí mò xú wàn qiě cháng ān xú yǔ zhì tài chū lì yì dì yī
这句话大意是:太初历第一,即墨徐万且、长安徐禹治太初历亦第一。
shòu wáng jí dài zhào li xìn zhì huáng dì diào lì
这句话大意是:寿王及待诏李信治黄帝调历。
kè jiē shū kuò
这句话大意是:课皆疏阔。
shòu wáng lì nǎi tài shǐ guān yīn lì yě
这句话大意是:寿王历乃太史官殷历也。
zhì xiào chéng shì liú xiàng zǒng liù lì liè shì fēi zuò wǔ jì lùn xiàng zi xīn jiū qí wēi miǎo zuò sān tǒng lì jí pǔ
这句话大意是:至孝成世,刘向总六历,列是非,作《五纪论》,向子歆究其微眇,作《三统历》及谱。
yòu yuē lù wēn shū cóng zǔ fù shòu lì shǔ tiān wén yǐ wéi hàn ě sān qī zhī jiān zhāng yàn yuē sān qī èr bǎi yī shí suì yě
这句话大意是:又曰:路温舒从祖父受历数天文,以为汉厄三七之间,(张晏曰:三七二百一十岁也。
zì hàn chū zhì āi dì yuán nián èr bǎi yī shí nián yě
这句话大意是:自汉初至哀帝元年,二百一十年也。
zhì píng dì bēng èr bǎi yī shí yī suì yě
这句话大意是:至平帝崩,二百一十一岁也。
shàng fēng shì yǐ yù jiè
这句话大意是:)上封事以豫戒。
chéng dì shí gǔ yǒng yì yán rú cǐ
这句话大意是:成帝时,谷永亦言如此。
yòu wáng mǎng chuán yuē mǎng jiàn dào zéi duō nǎi lìng tài shǐ tuī sān wàn liù qiān suì lì jì bù tiān xià xià shū yuē zǐ gé tú yuē tài yī huáng dì jiē xian ér shàng tiān zhāng lè kūn lún chù shān zhī shàng
这句话大意是:又:《王莽传》曰:莽见盗贼多,乃令太史推三万六千岁历纪,布天下,下书曰:"《紫阁图》曰:太一、黄帝皆仙而上天,张乐昆仑处山之上。
hòu shì shèng zhǔ de ruì zhě dāng zhāng lè qín zhōng nán shān shàng
这句话大意是:后世圣主得瑞者,当张乐秦终南山上。
cháng ān nán shān shī suǒ wèi zhōng nán nán gù qín dì gù yán qín
这句话大意是:(长安南山,《诗》所谓终南,南故秦地,故言秦。
yǔ zhī bù mǐn fèng xíng wèi míng nǎi jīn yù yǐ
现代白话:)予之不敏,奉行未明,乃今谕了。
yòu xiào wǔ jì yuē xià wǔ yuè zhèng lì yǐ zhēng yuè wèi suì shǒu
这句话大意是:又:《孝武纪》曰:夏五月正历,以正月为岁首。
zhèng xuán yuē xiān shì yǐ shí yuè wèi suì shǒu
这句话大意是:(郑玄曰:先是以十月为岁首。
sè shàng huáng shù yòng wǔ
这句话大意是:)色上黄,数用五。
zhāng yàn yuē hàn jù tǔ dé tǔ shù wǔ
这句话大意是:(张晏曰:汉据土德,土数五。
dìng guān míng xié yīn lǜ
这句话大意是:)定官名,协音律。
yòu yuē lì pǔ yǒu xù sì shí zhī wèi zhèng fēn zhì zhī jié yǐ huì rì yuè wǔ xīng zhī chén yǐ kǎo hán shǔ shā shēng zhī shí
这句话大意是:又曰:历谱有序四时之位,正分至之节,以会日月五星之辰,以考寒暑杀生之实。
gù shèng wáng bì zhèng lì yǐ shēn zhì wǔ xīng rì yuè zhī huì xiōng ě zhī huàn qí shù jiē chū yān
现代白话:故圣王必正历,以深知五星日月之会,凶厄之患,其术皆出呢。
cǐ shèng rén zhī mìng zhī shù yě
这句话大意是:此圣人知命之术也。
xù hàn lǜ lì zhì yuē zì tài chū yuán nián shǐ yòng sān tǒng lì shī xíng bǎi yú nián
这句话大意是:《续汉律历志》曰:自太初元年,始用三统历,施行百余年。
lì shāo hòu tiān shuò xiān yú lì shuò huò zài huì yuè huò shuò jiàn
这句话大意是:历稍后,天朔先于历,朔或在晦,月或朔见。
jiàn wǔ bā nián zhōng tài pú zhū fú tài zhōng dài fū xǔ shū děng shù shàng shū yán shuò lì bù zhèng yí dāng gǎi gēng
这句话大意是:建武八年,中太仆朱浮、太中大夫许叔等数上书,言朔历不正,宜当改更。
shí fēn dù jué chà shàng wēi shàng yǐ tiān xià chū dìng wèi huáng kǎo zhèng
这句话大意是:时分度觉差尚微,上以天下初定,未遑考正。
zhì yǒng píng wǔ nián guān lì shǔ qī yuè shí liù rì yuè shí dài zhào yáng cén jiàn shí yuè shí duō xiān lì jí suō yòng suàn yīn shàng yán yuè dāng shí wǔ rì shí
这句话大意是:至永平五年,官历署七月十六日月蚀,待诏杨岑见时月食多先历,即缩用算,因上言月当十五日食。
guān lì bù zhōng
这句话大意是:官历不中。
zhào shū lìng cén pǔ hou yǔ guān lì kè
这句话大意是:诏书令岑普候,与官历课。
qǐ qī yuè jǐn shí yī yuè xián wàng fán wǔ guān lì jiē shī cén jiē zhōng
这句话大意是:起七月,尽十一月,弦望凡五,官历皆失,岑皆中。
gēng yín zhào shū lìng cén shǔ xián wàng yuè shí guān fù lìng dài zhào zhāng shèng jǐng fáng bào yè děng liù sì fēn fǎ yǔ cén kè suì yú shèng děng suǒ zhōng duō cén liù shì
这句话大意是:庚寅,诏书令岑署弦望月食官,复令待诏张盛、景防、鲍业等六四分法,与岑课岁余,盛等所中,多岑六事。
yòu yuē huáng dì zào lì yuán qǐ xīn mǎo ér zhuān xū yòng yǐ mǎo yú yòng wù wǔ xià yòng bǐng yín yīn yòng jiǎ yín zhōu yòng dīng sì lǔ yòng gēng zǐ hàn chū yòng yǐ mǎo zhì wǔ dì zhōng yuán yǐ dīng chǒu
这句话大意是:又曰:黄帝造历,元起辛卯,而颛顼用乙卯,虞用戊午,夏用丙寅,殷用甲寅,周用丁巳,鲁用庚子,汉初用乙卯,至武帝中元以丁丑。
wáng mǎng zhī jì liú xīn zuò sān tǒng zhuī tài chū qián shì yī yuán de wǔ xīng huì
这句话大意是:王莽之际,刘歆作三统,追太初前世一元,得五星会。
gēng xū zhī suì yǐ wéi shàng yuán
这句话大意是:庚戌之岁以为上元。
tài chū lì dào zhāng dì yuán hé xuán fù shū kuò zhēng néng shù zhě kè xiào zhū lì dìng shuò jī yuán zhuī hàn sì shí wǔ nián gēng chén zhī suì tuì shuò yī rì nǎi yǔ tiān hé yǐ wéi sì fēn lì
这句话大意是:太初历到章帝元和,旋复疏阔,征能术者,课效诸历,定朔稽元,追汉四十五年庚辰之岁,退朔一日,乃与天合,以为四分历。
yòu yuē xī zhě shèng rén zhī zuò lì guān xuán jī zhī yùn sān guāng zhī xíng dào zhī fā rèn jǐng zhī cháng duǎn dòu gāng suǒ jiàn qīng lóng suǒ zhǒng cēn wǔ yǐ biàn cuò zōng qí shù ér zhì shù yān
现代白话:又曰:昔者圣人之作历,观璇玑之运,三光之行,道之发轫,景之长短,斗纲所建,青龙所踵,参伍以变,错综其数,而制术呢。
rì yuè xiàng tuī rì shū yuè sù dāng qí tóng suǒ wèi zhī hé shuò
这句话大意是:日月相推,日舒月速,当其同所,谓之合朔。
shū sù xiān hòu jìn yī yuǎn sān wèi zhī xián
这句话大意是:舒速先后,近一远三谓之弦。
xiāng yǔ wèi héng fēn tiān zhī zhōng wèi zhī wàng
这句话大意是:相与为衡,分天之中谓之望。
yǐ yuǎn jí shū guāng jǐn tǐ fú wèi zhī huì
这句话大意是:以远及舒,光尽体伏谓之晦。
huì shuò hé lí dòu jiàn yí chén wèi zhī shuò
这句话大意是:晦朔合离,斗建移辰谓之朔。
wèi lüè yuē tài shǐ shàng yán hàn lì bù jí tiān shí yīn gèng tuī bù xián wàng shuò huì wèi tài hé lì
这句话大意是:《魏略》曰:太史上言汉历不及天时,因更推步弦望朔晦,为太和历。
dì yǐ gāo táng lóng xué wèn yōu shēn yú tiān wén yòu jīng nǎi zhào shǐ lóng yǔ shàng shū láng yáng wěi tài shǐ dài zhào luò lù cān gòng tuī xiào gēng xiāng kè zòu
这句话大意是:帝以高堂隆学问优深,于天文又精,乃诏使隆与尚书郎杨伟、太史待诏骆禄,参共推校,更相刻奏。
fēn yún shù suì lù de rì shí ér yuè huì bù jìn
这句话大意是:纷纭数岁,禄得日蚀,而月晦不尽;。
lóng bù dé rì shí ér huì jǐn
这句话大意是:隆不得日蚀,而晦尽。
zhào cóng tài shǐ lóng suǒ tuī suī bù dé ér yuǎn jìn yóu zhī qí jīng wēi
这句话大意是:诏从太史隆所推,虽不得,而远近犹知其精微。
yòu yuē jǐng chū yuán nián shān chí yīn zài lí qiè
这句话大意是:又曰:景初元年,山茌(音在貍切。
xiàn yán yǒu huáng lóng jiàn yǒu sī zòu yǐ wéi wèi de dì yi yǐ jiàn chǒu zhī yuè wèi zhèng nǎi dìng lì nián gǎi tài hé lì wèi jǐng chū lì
这句话大意是:)县言有黄龙见,有司奏,以为魏得地宜,以建丑之月为正,乃定历年,改太和历为景初历。
wú zhì yuē sūn quán huáng wǔ èr nián gǎi sì fēn lì yòng qián xiàng lì
这句话大意是:《吴志》曰:孙权黄武二年,改四分历,用乾象历。
wáng yǐn jìn shū yuē zhāng zài dì qián wū chéng lìng gāng yī cài yōng zhù míng táng yuè lìng zhōng tái yào zhui zhū shuō lì shǔ ér wèi lì zàn mì shū jiān xún sōng jiàn zàn yì zhī yì xìn gāi luó lì yì
这句话大意是:王隐《晋书》曰:张载弟前乌程令亢,依蔡邕注《明堂月令》、《中台要缀》诸说历数,而为历赞,秘书监荀菘见赞异之,亦信该罗历义。
táng shū yuē wáng bó cōng jǐng jué zhòng wū tuī bù lì suàn yóu jīng cháng zuò dà táng qiān suì lì yán táng dé líng zhǎng qiān nián hé chéng zhōu hàn yùn lì bù hé chéng zhōu suí duǎn zuò
这句话大意是:《唐书》曰:王勃聪警绝众,于推步历算尤精,尝作大唐千岁历,言唐德灵长千年,合承周汉运历,不合承周随短祚。
qí lùn dà zhǐ yún
这句话大意是:其论大旨云,。
yǐ tǔ wáng zhě
这句话大意是:"以土王者,。
wǔ shí dài ér yī qiān nián
这句话大意是:五十代而一千年,。
jīn wáng zhě
这句话大意是:金王者,。
sì shí jiǔ dài ér jiǔ bǎi nián
这句话大意是:四十九代而九百年,。
shuǐ wáng zhě
这句话大意是:水王者,。
èr shí dài ér liù bǎi nián
这句话大意是:二十代而六百年,。
mù wáng zhě
这句话大意是:木王者,。
sān shí dài ér bā bǎi nián
这句话大意是:三十代而八百年,。
huǒ wáng zhě
这句话大意是:火王者,。
èr shí dài ér qī bǎi nián
这句话大意是:二十代而七百年,。
cǐ tiān dì zhī cháng qī
这句话大意是:此天地之常期,。
fú lì zhī dà shù yě
这句话大意是:符历之大数也。
zì huáng dì zhì hàn bìng shì wǔ yùn zhēn zhǔ wǔ xíng zhī zā tǔ yùn fù guī táng dé chéng zhī yi yǐ
现代白话:自黄帝至汉,并是五运真主,五行之匝,土运复归,唐德承之宜了。
wèi jìn zhì yú zhōu suí xián fēi zhèng tǒng wǔ xíng zhī lì qì yě gù bù kě chéng zhī
这句话大意是:魏晋至于周随,咸非正统,五行之沴气也,故不可承之"。
dà shuài rú cǐ
这句话大意是:大率如此。
hóng fàn wǔ xíng chuán yuē shèng rén suǒ yǐ kuí tiān xíng ér jì wàn guó yě
这句话大意是:《鸿范·五行传》曰:圣人,所以揆天行而纪万国也。
kǒng zǐ zuò chūn qiū zhèng chūn zhèng qiū suǒ yǐ zhòng lì yě
这句话大意是:孔子作《春秋》,正春正秋,所以重历也。
wǔ jiā zhī lì duō shū kuò wéi zhuān xū lì wèi wēi jìn gù zhāng cāng yòng zhuān xū lì
这句话大意是:五家之历多疏阔,惟颛顼历为微近,故张苍用颛顼历。
yuán fēng zhōng lì tài chū lì cè xián wàng jiē zuì mì
这句话大意是:元封中立太初历,测弦望皆最密。
yì bù qí jiù chuán yuē ba jùn luò xià hóng hàn wǔ dì shí gǎi zhuān xū lì gèng zuò tài chū lì
这句话大意是:《益部耆旧传》曰:巴郡洛下闳,汉武帝时改颛顼历,更作太初历。
yuē hòu bā bǎi suì cǐ lì chà yī rì dāng yǒu shèng rén dìng zhī
这句话大意是:曰:"后八百岁,此历差一日,当有圣人定之。
fēng tǔ jì yuē zì huáng dì zhuān xū xià dǎi sān wáng zhì lì shí yǒu yī jiā
这句话大意是:《风土记》曰:自黄帝颛顼,下逮三王,治历十有一家。
kǎo kè sǔn yì gè yǒu biàn shuāi fēi yùn zhī cuò kǎo chá yì yì gù yě
这句话大意是:考课损益,各有变衰,非运之错,考察异意故也。
shī zi yuē zào lì zhě xī hé zhī zǐ yě
这句话大意是:《尸子》曰:造历者,羲和之子也。
yáng quán wù lǐ lùn yuē chóu xī shén nóng shǐ zhì nóng gōng zhèng jié qì shěn hán wēn
这句话大意是:杨泉《物理论》曰:畴昔神农始治农功,正节气,审寒温。
yǐ wéi zǎo wǎn zhī qī gù lì lì rì
这句话大意是:以为早晚之期,故立历日。
dǒng ba yì yuē wǔ wáng zuò zhōu lì zhōu gōng zuò lǔ lì
这句话大意是:《董巴议》曰:武王作周历,周公作鲁历。
cài yōng yì yuē yōng yǐ wéi lì shǔ jīng wēi qù shèng rén jiǔ yuǎn dé shī gēng dié shù wú cháng shì
这句话大意是:《蔡邕议》曰:邕以为历数精微,去圣人久远,得失更迭,术无常是。
hàn chéng qín zhèng lì yòng zhuān xū yuán yòng yǐ mǎo bǎi yǒu èr suì
这句话大意是:汉承秦正,历用颛顼,元用乙卯,百有二岁;。
xiào wǔ huáng dì shǐ gǎi zhèng shuò lì yòng tài chū yuán yòng dīng chǒu xíng zhī bǎi bā shí jiǔ suì
这句话大意是:孝武皇帝始改正朔,历用太初,元用丁丑,行之百八十九岁;。
xiào zhāng huáng dì yòng qīng hé li fàn zhī yán gǎi cóng sì fēn yuán yòng gēng chén
这句话大意是:孝章皇帝用清河李梵之言,改从四分,元用庚辰。
jīn féng guāng chén huang gè yǐ gēng chén wèi fēi jiǎ yín wéi shì
这句话大意是:今冯光、陈晃,各以庚辰为非,甲寅为是。
àn lì fǎ huáng dì zhuān xū xià yīn zhōu lǔ fán liù jiā gè zì yǒu yuán guāng huàng suǒ jù zé yīn lì yuán yě
这句话大意是:案历法,黄帝、颛顼、夏、殷、周、鲁、凡六家,各自有元,光晃所据,则殷历元也。
tā yuán suī bù míng tú yán xiān gè zì yī jiā zhī shù jiē dāng yǒu xiào wū dāng shí
这句话大意是:他元虽不明图讠韱,各自一家之术,皆当有效于当时。
xī tài chū shǐ yòng dīng chǒu zhī hòu liù jiā fēn cuò zhēng yì shì fēi
这句话大意是:昔太初始用丁丑,之后六家纷错,争议是非。
tài shǐ lìng zhāng shòu wáng xié jiǎ yín yuán yǐ fēi hàn lì zá hou qīng tái kè zài xià dì zú yǐ shū kuò lián jiàn hé zòu
这句话大意是:太史令张寿王挟甲寅元以非汉历,杂候清台,课在下第,卒以疏阔,连见劾奏。
tài chū xiào yàn wú suǒ lòu shī shì zé fēi tú yán xiān zhī yuán ér yǒu xiào yú qián zhě yě
这句话大意是:太初效验无所漏失,是则非图讠韱之元,而有效于前者也。
jí yòng sì fēn yǐ lái kǎo zhī xíng dù mì yú tài chū shì zhī xīn yuán yǒu xiào yú jīn zhě yě
这句话大意是:及用四分以来,考之行度,密于太初,是知新元有效于今者也。
yán guāng yuán nián zhōng yè zhě shàn sòng yì fēi sì fēn gēng shēn shàng yán dāng yòng mìng lì xù jiǎ yín yuán
这句话大意是:延光元年,中谒者擅诵亦非四分,庚申上言当用命历,序甲寅元。
gōng qīng bǎi liáo cān yì zhèng chǔ jìng bù shī xíng
这句话大意是:公卿百寮参议正处,竟不施行。
qiě sān guāng zhī xíng chí sù jìn tuì bù bì ruò yī shù jiā yǐ suàn zhuī ér qiú zhī qǔ hé yú dāng shí ér yǐ gù yǒu gǔ jīn zhī shù ér xíng bù néng shàng tōng yú gǔ yóu gǔ shù bù néng xià tōng yú jīn yě
这句话大意是:且三光之行迟速进退,不必若一,术家以算追而求之,取合于当时而已,故有古今之术,而行不能上通于古,犹古术不能下通于今也。
yóu cǐ yán zhī yǒu wén yú yán xiān wú yàn yú jīn wèi bì wéi shì yǒu yàn yú jīn wú wén yú yán xiān wèi bì wèi fēi
这句话大意是:由此言之,有文于讠韱无验于今,未必为是,有验于今无文于讠韱,未必为非。