太平御览 · 李昉 · Chapter 182 of 1000

居处部·卷十

PinyinModern Translation
Size

mén shàng

这句话大意是:○门上。

shuō wén yuē mén mén yě

这句话大意是:《说文》曰:门,扪也;。

zài wài wéi rén suǒ mén mō yě

这句话大意是:在外为人所扪摸也。

cóng èr hù xiàng xíng yě

这句话大意是:从二户,象形也。

chāng hé tiān mén yě

这句话大意是:阊阖,天门也。

hé mén fēi yě

这句话大意是:阖,门扉也。

hàn mén yě

这句话大意是:闬,门也。

mén xiāng mén xiàng yě

这句话大意是:〈门乡〉,门向也。

huán huì shì mén yě

这句话大意是:阛阓,市门也。

hūn mén shù yě

这句话大意是:阍,门竖也。

hūn hūn yě

这句话大意是:阍,昏也;。

mén cháng hūn bì gù yuē hūn jí shǒu mén lì rén yě

这句话大意是:门常昏闭,故曰阍即守门隶人也。

yán lǐ zhōng zhī mén yě

这句话大意是:阎,里中之门也。

yì shuō guà yuē gèn wèi mén

这句话大意是:《易·说卦》曰:艮为门。

ěr yǎ yuē bēng wèi zhī mén

现代白话:《你雅》曰:𨸂谓之门。

zhù shī yuē zhù jì wū bēng shì yě

这句话大意是:(注:《诗》曰祝祭于祊是也。

yòu yuē zhèng mén wèi zhī yìng mén gōng zhōng zhī mén wèi zhī wéi

这句话大意是:又曰:正门谓之应门,宫中之门谓之闱。

wèi xiāng tōng zhī xiǎo mén

这句话大意是:(谓相通之小门。

hán yáng tiān wén yào jí jiǎo tiān mén yě

这句话大意是:韩杨《天文要集》:角,天门也。

fēng sú tōng yuē hàn chéng wài guō nèi lǐ mén yě

这句话大意是:《风俗通》曰:闬,城外郭内里门也。

lǐ jì zhù yún tiān zǐ wǔ mén gāo mén zhì mén kù mén yìng mén lù mén

这句话大意是:《礼记》注云:天子五门:皋门、雉门、库门、应门、路门。

lǔ yǒu kù zhì lù sān mén zé zhū hóu sān mén yě

这句话大意是:鲁有库、雉、路三门,则诸侯三门也。

hàn zhì nèi zhì jìn shěng wèi diàn mén wài chū dà dào wèi yè mén

这句话大意是:汉制,内至禁省为殿门,外出大道为掖门。

yīng shào zhù hàn shū yuē yè zhě yán zài sī mǎ mén zhī páng yè

这句话大意是:应劭注《汉书》曰:掖者,言在司马门之旁掖。

wáng zhě xíng xìng shè chē gōng yuán mén wéi gōng jīng mén wú gōng zé gōng rén mén

这句话大意是:王者行幸,设车宫辕门,帷宫旌门,无宫则供人门。

zhèng zhù zhōu guān yún cì chē wèi fān zé yǎng chē yuán yǐ biǎo mén

这句话大意是:郑注《周官》云:次车为藩,则仰车辕以表门。

zhāng wéi wèi gōng zé shù jīng yǐ biǎo mén

这句话大意是:张帷为宫,则树旌以表门。

chén liè zhōu wèi zé lì cháng rén yǐ biǎo mén

这句话大意是:陈列周卫,则立长人以表门。

zhōu lǐ yuē zhǎng shè zhǎng wáng huì tóng zhī shě shè bì hù zài zhòng shè chē gōng yuán mén wèi tán wěi gōng jí mén wèi wéi gōng shè jīng mén wú gōng zé gōng rén mén

这句话大意是:《周礼》曰:掌舍,掌王会同之舍,设陛枑再重,设车宫辕门,为坛壝宫棘门,为帷宫设旌门,无宫则供人门。

yuán mén wèi cì yǐ wéi fān jí chē yǐ wéi mén

这句话大意是:(辕门,谓次以为藩,即车以为门。

rén mén wèi yǐ rén wéi wèi lì cháng rén yǐ wéi mén

这句话大意是:人门,谓以人为卫,立长人以为门。

yòu yuē shī shì zhǎng yǐ yǐ měi zhào wáng

这句话大意是:又曰:师氏,掌以以美诏王。

jū hǔ mén zhī zuǒ sī wáng cháo

这句话大意是:居虎门之左,司王朝。

zhù yún hǔ mén lù qǐn mén yě

这句话大意是:注云:虎门,路寝门也;。

wáng rì shì cháo wū lù qǐn mén wài yě

这句话大意是:王日视朝于路寝门外也。

huà hǔ yān yǐ míng yǒng měng wū shǒu yi yě

现代白话:画虎呢,以明勇猛于守宜也。

shàng shū yuē shùn bīn yú sì mén sì mén mù mù

这句话大意是:《尚书》曰:舜宾于四门,四门穆穆。

yòu yuē pì sì mén

这句话大意是:又曰:辟四门。

shī yuē nǎi lì gāo mén gāo mén yǒu kàng

这句话大意是:《诗》曰:乃立皋门,皋门有伉。

nǎi lì yìng mén yìng mén qiāng qiāng

这句话大意是:乃立应门,应门锵锵。

yòu yuē běi mén cì shì bù dé qí zhì yě

这句话大意是:又曰:《北门》,刺士不得其志也。

yán wèi zhī zhōng chén bù dé qí zhì ěr

这句话大意是:言卫之忠臣不得其志耳。

chū zì běi mén yōu xīn yīn yīn

这句话大意是:出自北门,忧心殷殷。

yòu yuē gāo mén yǒu kāng

这句话大意是:又曰:高门有闶。

yòu yuē héng mén yòu xī gōng yě

这句话大意是:又曰:《衡门》,诱僖公也。

yuàn ér wú lì zhì gù zuò shì shī yǐ yòu yè qí jūn yě

这句话大意是:愿而无立志,故作是诗以诱掖其君也。

héng mén zhī xià kě yǐ qī chí

现代白话:衡门之下,能够栖迟。

shī yì wèn yuē héng yī mù zuò mén ér shàng wú wū wèi zhī héng mén

这句话大意是:《诗义问》曰:横一木作门而上无屋,谓之衡门。

yì yuē chóng mén jī tuò yǐ dài bào kè

这句话大意是:《易》曰:重门击柝,以待暴客。

yòu yuē chū mén tóng rén wú jiù

这句话大意是:又曰:出门同人,无咎。

yòu yuē bù chū hù tíng wú jiù

这句话大意是:又曰:不出户庭,无咎。

lǐ jì yuē fán yǔ kè rù zhě měi mén ràng wū kè

这句话大意是:《礼记》曰:凡与客入者,每门让于客。

kè zhì wū qǐn mén zé zhǔ rén qǐng rù wèi xí rán hòu chū yíng kè

这句话大意是:客至于寝门,则主人请入为席,然后出迎客。

zhǔ rén rù mén ér yòu kè rù mén ér zuǒ

这句话大意是:主人入门而右,客入门而左。

yòu yuē shēng nán xuán hú yú mén zuǒ

这句话大意是:又曰:生男,悬弧于门左。

yòu yuē lì bù zhōng mén xíng bù lǚ yù

这句话大意是:又曰:立不中门,行不履阈。

yòu yuē fù rén sòng yíng bù chū mén jiàn xiōng dì bù yú yù

这句话大意是:又曰:妇人送迎不出门,见兄弟不逾阈。

yòu yuē liǎng jūn xiāng jiàn yī ràng ér rù mén rù mén ér xuán xìng

这句话大意是:又曰:两君相见,揖让而入门,入门而悬兴。

zuò yuè

这句话大意是:作乐。

yòu yuē dài fū shì chū rù gōng mén yóu niè yòu bù jiàn yù

这句话大意是:又曰:大夫、士出入公门,由𫔶右,不践阈。

yòu yuē rù mén ér wèn huì

这句话大意是:又曰:入门而问讳。

yòu yuē kǒng zǐ fù shǒu yè zhàng xiāo yáo wū mén

这句话大意是:又曰:孔子负手曳杖,逍遥于门。

yòu yuē tiān zǐ zhū hóu tái mén cǐ yǐ gāo wèi guì zhě

这句话大意是:又曰:天子诸侯台门,此以高为贵者。

yòu yuè lìng yuē mèng qiū qí sì mén jì xiān gān

这句话大意是:又《月令》曰:孟秋,其祀门,祭先肝。

yīn qì chū sì zhī yú mén wài shùn yīn yě

这句话大意是:阴气出,祀之于门外,顺阴也。

yòu yuē mèng dōng jiè mén lǘ xiū jiàn bì

这句话大意是:又曰:孟冬,戒门闾,修键闭。

zuǒ zhuàn qǐ sāi cóng shí

这句话大意是:《左传》启塞从时。

mén hù qiáo dào wèi zhī qǐ chéng guō qiáng qiàn wèi zhī sāi jiē qǐ bì zhī jí bù kě yī rì ér quē yě

这句话大意是:门户桥道谓之启,城郭墙堑为之塞,皆启闭之急,不可一日而阙也。

yòu xiāng èr nián wáng shū zhī zǎi yuē bì mén guī dòu zhī rén ér jiē líng qí shàng nán wéi shàng yǐ

现代白话:又《襄二年》王叔之宰曰:"荜门圭窦之人而皆陵其上,难为上了。

bì mén zhài mén guī dòu xiǎo hù chuān bì shàng ruì xià fāng zhuàng rú guī

这句话大意是:"(荜门,柴门,闺窦小户穿壁,上锐下方,状如圭。

yòu yuē xīn zuò nán mén shū bù shí yě

这句话大意是:又曰:新作南门,书不时也。

zhù běn míng jì mén gōng lì gāo zhī gǎi gāo mén yě

这句话大意是:(注:本名稷门,公吏高之,改高门也。

yòu yuē zhèng dà shuǐ lóng dòu wū shí mén zhī wài wěi yuān

这句话大意是:又曰:郑大水,龙斗于时门之外洧渊。

yòu yuē gōng jí zhū shī zhàn bài jì

这句话大意是:又曰:公及邾师战,败绩。

zhū rén huò gōng zhòu xuán zhū yú mén

这句话大意是:邾人获公胄,悬诸鱼门。

dù yù yuē yú mén zhū chéng mén

这句话大意是:(杜预曰:鱼门,邾城门。

yòu yuē chu zǐ náng wéi sòng mén yú tóng mén

这句话大意是:又曰:楚子囊围宋,门于桐门。

yòu yuē chu zi wèi chén xià shì luàn suì rù chén shā xià zhēng shū huàn zhū lì mén

这句话大意是:又曰:楚子为陈夏氏乱,遂入陈,杀夏征舒,轘诸栗门。

huàn chē liè yě lì mén chén chéng mén yě

这句话大意是:(轘,车裂也,栗门,陈城门也。

lún yǔ xiàn wèn yuē zi jī qìng wū wèi yǒu hé kuì ér guò kǒng shì zhī mén zhě yuē yǒu xīn zāi jī qìng hu

现代白话:《论语·宪问》曰:子击磬于卫,有荷蒉而过孔氏之门者曰:"有心啊,击磬乎!

yòu yuē bāng jūn shù sài mén guǎn shì yì shù sài mén

这句话大意是:又曰:邦君树塞门,管氏亦树塞门。

yòu xiāng dǎng yuē rù gōng mén jū gōng rú yě

这句话大意是:又《乡党》曰:入公门,鞠躬如也。

shǐ jì yuē jīn mǎ mén zhě guān zhě shǔ mén yě

这句话大意是:《史记》曰:金马门者,官者署门也。

mén páng yǒu tóng mǎ gù wèi zhī yuē jīn mǎ mén

这句话大意是:门旁有铜马,故谓之曰金马门。

yòu yuē tài shǐ gōng yuē yú guò dà liáng qiú suǒ wèi yí mén zhě dà liáng chéng dōng mén yě

这句话大意是:又曰:太史公曰:"余过大梁,求所谓夷门者,大梁城东门也。

yòu yuē fu yǐ jí zhèng zhī xián yǒu shì zé bīn kè shí bèi wú shì zé fǒu kuàng zhòng rén hu

这句话大意是:又曰:夫以汲、郑之贤,有势则宾客十倍,无势则否,况众人乎!

xià guī dí gōng yǒu yán shǐ dí gōng wèi tíng wèi bīn kè tián mén

这句话大意是:下邽翟公有言,始翟公为廷尉,宾客阗门;。

jí fèi yě mén wài kě shè què luó

这句话大意是:及废也,门外可设雀罗。

dí gōng fù wèi tíng wèi kè yù wǎng dí gōng nǎi dà shǔ mén yuē yī sǐ yī shēng nǎi zhī jiāo qíng

这句话大意是:翟公复为廷尉,客欲往,翟公乃大署门曰:"一死一生,乃知交情。

yī pín yī fù nǎi zhī jiāo tài

这句话大意是:一贫一富,乃知交态。

yī guì yī jiàn jiāo qíng nǎi jiàn

这句话大意是:一贵一贱,交情乃见。

yòu yuē wàn dàn jūn zi qìng wèi nèi shǐ

现代白话:又曰:万石有德行的人庆为内史。

qìng guī rù mén bù xià chē

这句话大意是:庆归,入门不下车。

wàn dàn jūn wén zhī bù shí

这句话大意是:万石君闻之,不食。

qìng kǒng ròu tǎn qǐng zuì bù xǔ

这句话大意是:庆恐,肉袒请罪,不许。

jǔ zōng jí xiōng jiàn ròu tǎn wàn dàn jūn ràng yuē nèi shǐ guì rén rù lǘ lǐ lǐ zhōng zhǎng lǎo jiē zǒu nì ér nèi shǐ zuò chē zhōng zì rú gù dāng

这句话大意是:举宗及兄建肉袒,万石君让曰:"内史贵人,入闾里,里中长老皆走匿,而内史坐车中自如,固当。

nǎi xiè ba qìng

这句话大意是:"乃谢罢庆。

qìng jí zhū zǐ rù lǐ mén qū zhì jiā

这句话大意是:庆及诸子入里门,趋至家。

yòu yuē lǚ bù wéi shuō zi chu yuē wú néng tài zǐ zhī mén

现代白话:又曰:吕不韦说子楚曰:"我能大子之门。

zi chu xiào yuē gài zì dà zi zhī mén gù nǎi dà wú mén

现代白话:"子楚笑曰:"盖自大子之门,顾乃大我门!

bù wéi yuē wú mén dài zi mén ér dà ěr

现代白话:"不韦曰:"我门待子门而大耳。

hàn shū yuē tài yè chí yǒu bì mén

这句话大意是:《汉书》曰:太液池有璧门。

yòu yuē chén píng jiā pín fù guō qióng xiàng yǐ xí wèi mén rán mén wài duō zhǎng zhě chē zhé

这句话大意是:又曰:陈平家贫,负郭穷巷,以席为门,然门外多长者车辙。

yòu yuē wèi bó jiā pín yù jiàn qí xiāng cáo cān wú yǐ zì dá cháng zǎo qǐ sǎo qí mén

这句话大意是:又曰:魏勃家贫,欲见齐相曹参,无以自达,常早起扫其门。

rén wèn gù

这句话大意是:人问故?

bó yuē yù jiàn xiāng jūn wú yīn gù wèi zi sǎo mén

这句话大意是:勃曰:"欲见相君无因,故为子扫门。

nǎi jiàn cān cān yòng wèi shè rén

这句话大意是:"乃见参,参用为舍人。

yòu yuē méi fú jū jiā cháng yǐ dú shū yǎng xìng wéi shì

这句话大意是:又曰:梅福居家,常以读书养性为事。

zhì yuán shǐ zhōng wáng mǎng zhuān zhèng shī gǔ yuē zhuān yǔ zhuān tóng

这句话大意是:至元始中,王莽颛政,(师古曰:颛与专同。

fú yī zhāo qì qī zi qù jiǔ jiāng zhì jīn chuán yǐ wéi xian

这句话大意是:)福一朝弃妻子,去九江,至今传以为仙。

qí hòu rén yǒu jiàn fú wū kuài jī zhě biàn xìng míng wèi wú shì mén zú yún

这句话大意是:其后,人有见福于会稽者,变姓名,为吴市门卒云。

yòu yuē yú dìng guó fù yú gōng qí lǘ mén huài fù lǎo fāng gòng zhì zhī

这句话大意是:又曰:于定国父于公,其闾门坏,父老方共治之。

yú gōng wèi yuē shǎo gāo dà lǘ mén lìng róng sì mǎ gāo gài chē

这句话大意是:于公谓曰:"少高大闾门,令容驷马高盖车。

wǒ zhì yù duō yīn dé wèi zēng yǒu yuān zǐ sūn bì yǒu xīng zhě

这句话大意是:我治狱多阴德,未曾有冤,子孙必有兴者。

zhì dìng guó wèi chéng xiàng yǒng wèi yù shǐ dài fū fēng hóu shì chuán yún

这句话大意是:"至定国为丞相,永为御史大夫,封侯世传云。

yòu yuē zhāng shì zhī wèi gōng chē lìng qǐng zhī tài zǐ yǔ liáng wáng gòng chē rù cháo bù xià sī mǎ mén rú chún yuē gōng wèi lìng zhū chū rù diàn mén gōng chē sī mǎ mén zhě jiē xià bù rú lìng fá jīn sì liǎng

这句话大意是:又曰:张释之为公车令,顷之,太子与梁王共车入朝,不下司马门,(如淳曰:宫卫令,诸出入殿门公车司马门者皆下,不如令,罚金四两。

wū shì shì zhī zhuī zhǐ tài zǐ liáng wáng wú rù diàn mén

这句话大意是:)于是释之追止太子、梁王毋入殿门。

suì hé bù xià gōng mén bù jìng zòu zhī

这句话大意是:遂劾不下公门不敬,奏之。

báo tài hòu wén zhī wén dì miǎn guān xiè yuē jiào r bù jǐn

这句话大意是:薄太后闻之,文帝免冠谢曰:"教儿不谨。

báo tài hòu shǐ chéng zhě zhào shè tài zǐ liáng wáng rán hòu de rù

这句话大意是:"薄太后使丞者诏赦太子、梁王,然后得入。

wén dì yáo shì qí shì zhī bài wèi zhōng dài fū

这句话大意是:文帝繇是奇释之,拜为中大夫。

yòu yuē zhèng chóng wèi shàng shū shàng wèi yuē jūn mén rú shì hé yǐ yù jìn qiē zhǔ shàng

现代白话:又曰:郑崇为尚书,上谓曰:"君门如市,凭什么欲禁切主上?

shī gǔ yuē qǐng qiú zhě duō jiāo tōng bīn kè zhě yě

这句话大意是:"(师古曰:请求者多,交通宾客者也。

chóng duì yuē chén mén rú shì chén xīn rú shuǐ

这句话大意是:)崇对曰:"臣门如市,臣心如水。

yòu yuē zōu yáng jiàn wú wáng yuē jīn chén jǐn zhì bì yì yì jīng jí lǜ zé wú guó bù kě jiān

这句话大意是:又曰:邹阳谏吴王曰:"今臣尽智毕义,易精极虑,则无国不可奸;。

shì gù lòu zhī xīn zé hé wáng zhī mén bù kě yè cháng jū hu

这句话大意是:饰固陋之心,则何王之门不可曳长裾乎!

yòu yuē wáng zūn wèi dōng píng xiāng

这句话大意是:又曰:王尊为东平相。

shì shí dōng píng wáng yǐ zhì qīn jiāo bù fèng fǎ dù

这句话大意是:是时,东平王以至亲骄不奉法度。

fù xiāng lián zuò

这句话大意是:傅相连坐。

shī gǔ yuē qián rèn fù xiāng zhě è zuò wáng dé zuì

这句话大意是:(师古曰:前任傅相者,頞坐王得罪。

jí zūn shì shì fèng xǐ shū zhì tíng zhōng wáng wèi jí chū shòu zhào zūn chí xǐ shū guī shě shí yǐ nǎi hái

这句话大意是:)及尊视事,奉玺书至庭中,王未及出受诏,尊持玺书归舍,食已乃还。

zhì zhào hòu yè jiàn wáng tài fù zài qián shuō xiāng shǔ zhī shī

这句话大意是:致诏后,谒见王,太傅在前说《相鼠》之诗。

shī gǔ yuē shǔ yōng fēng piān míng cì wú lǐ zhī shī yě

这句话大意是:(师古曰:《鼠》,鄘风篇名,刺无礼之诗也。

qí cí yuē xiàng shǔ yǒu pí rén ér wú yí rén ér wú yí bù sǐ hé wéi

这句话大意是:其辞曰:相鼠有皮,人而无仪,人而无仪,不死何为。

xiāng shì yě

这句话大意是:相,视也。

yán shì shǔ yǒu pí suī chù gāo xiǎn zhī de tōu shí gǒu de bù zhī lián chǐ

这句话大意是:言视鼠有皮,虽处高显之地,偷食苟得,不知廉耻。

rén wú lǐ yí yì yǔ shǔ tóng bù rú sù sǐ yě

这句话大意是:人无礼仪,亦与鼠同,不如速死也。

zūn yuē wú chí bù gǔ guò léi mén

这句话大意是:)尊曰:"毋持布鼓过雷门!

shī gǔ yuē léi mén kuài jī chéng mén yě

这句话大意是:"(师古曰:雷门,会稽城门也。

yǒu dà gǔ yuè jī cǐ gǔ shēng wén luò yáng gù zūn yǐn zhī yě

这句话大意是:有大鼓,越击此鼓,声闻洛阳,故尊引之也。

bù gǔ wèi yǐ bù wèi gǔ gù wú shēng

这句话大意是:布鼓,谓以布为鼓,故无声。

wáng nù qǐ rù hòu gōng zūn yì zhí qū chū jiù shě

这句话大意是:)王怒,起入后宫,尊亦直趋出就舍。

yòu yuē gài kuān ráo zì cì gōng

这句话大意是:又曰:盖宽饶,字次公。

wèi jiàn yì dài fū xíng láng zhōng hù jiāng jūn

这句话大意是:为谏议大夫,行郎中户将军。

shī gǔ yuē bǎi guān gōng qīng biǎo láng zhōng lìng shǔ guān yǒu láng zhōng shì hù qí sān jiāng gè yǐ suǒ zhǔ wèi míng yě

这句话大意是:(师古曰:《百官公卿表》郎中令属官有郎中、事户,骑三将,各以所主为名也。

jiāng zhě zhǔ hù wèi yě

这句话大意是:将者,主户卫也。

hé zòu wèi jiāng jūn zhāng ān shì zǐ shì zhōng yáng dōu hóu péng zǔ bù xià diàn mén shī gǔ yuē guò diàn mén bù xià chē yě

这句话大意是:)劾奏卫将军张安世子侍中阳都侯彭祖不下殿门,(师古曰:过殿门不下车也。

bìng lián jí ān shì jū wèi wú bǔ

这句话大意是:)并连及安世居位无补。

péng zǔ shí shí xià mén kuān ráo zuò jǔ zòu dà chén fēi shì zuǒ qiān wèi wèi sī mǎ

这句话大意是:彭祖时实下门,宽饶坐举奏大臣非是,左迁为卫司马。

yòu yuē xiāo wàng zhī shǔ xiǎo yuàn dōng mén hòu shí wáng zhòng wēng chū rù cóng cāng tóu lú ér gù wèi wàng zhī bù kěn lù lù fǎn bào guān wèi

这句话大意是:又曰:萧望之署小苑东门候时,王仲翁出入从仓头卢儿,顾谓望之:"不肯录录,反抱关为。

shī gǔ yuē lù lù wèi xún cháng yě

这句话大意是:"(师古曰:录录,谓循常也。

yán wàng zhī bù néng suí lì sōu suǒ yǐ jiàn wǔ zhí zhèng bù dé dà guān ér shǒu mén

这句话大意是:言望之不能随例搜索以建忤,执政不得大官而守门。

wàng zhī yuē gè cóng qí zhì

这句话大意是:)望之曰:"各从其志。

yòu yuē gōu yì fū rén dà yǒu chǒng yǒu shēn shí sì yuè nǎi chǎn shì wèi zhāo dì

这句话大意是:又曰:钩弋夫人大有宠,有娠,十四月乃产,是为昭帝。

wǔ dì yuē xī yáo shí sì yuè shēng jīn gōu yì yì rán

这句话大意是:武帝曰:"昔尧十四月生,今钩弋亦然。

nǎi mìng qí mén yuē yáo mǔ mén

这句话大意是:"乃命其门曰尧母门。

fàn yè hòu hàn shū yuē kǒng róng yún zhèng jūn lǐ mén sì fāng suǒ yóu guān lǐ qí guǎng lìng róng gāo chē jié sì míng wéi tōng dé zhī mén

这句话大意是:范晔《后汉书》曰:孔融云:"郑君里门,四方所由观礼,其广令容高车结驷,名为通德之门。

yòu yuē zhì yùn zì jūn zhāng

这句话大意是:又曰:郅恽,字君章。

wéi shàng dōng mén hou dì cháng liè yè hái yùn jù mén bù kāi

这句话大意是:为上东门候,帝常猎,夜还,恽拒门不开。

dì nǎi huí cóng zhōng dōng mén rù

这句话大意是:帝乃回从中东门入。

cì yùn bù biǎn zhōng dōng mén hòu

这句话大意是:赐恽布,贬中东门候。

yòu yuē li yīng chuán yuē shì shí cháo tíng rì luàn gāng jì tuí chí

这句话大意是:又曰:《李膺传》曰:是时朝廷日乱,纲纪颓弛。

yīng dú chí fēng cái yǐ shēng míng zì gāo

这句话大意是:膺独持风裁,以声名自高。

shì yǒu bèi qí róng jiē zhě míng wéi dēng lóng mén

这句话大意是:士有被其容接者,名为登龙门。

yǐ yú wèi yù

这句话大意是:"以鱼为喻。

lóng mén hé shuǐ suǒ xià zhī kǒu zài jīn jiàng zhōu lóng mén xiàn

这句话大意是:龙门,河水所下之口,在今绛州龙门县。

xīn shì sān qín jì yuē hé jīn yī míng lóng mén shuǐ lù bù tōng yú biē zhī shǔ mò néng shàng jiāng hǎi dà yú báo jí lóng mén xià shù qiān bù dé shàng shàng zé wèi lóng

这句话大意是:辛氏《三秦记》曰:河津,一名龙门,水陆不通,鱼鳖之属莫能上,江海大鱼薄集龙门下数千,不得上,上则为龙。

yuán hóng hàn jì yuē jiàn chū èr nián yǒu sī yī jiù diǎn zòu fēng zhū jiù tài hòu zhào yuē qián guò zhuó lóng mén shàng jiàn wài jiā chē rú liú shuǐ mǎ rú lóng

这句话大意是:袁宏《汉纪》曰:建初二年,有司依旧典奏封诸舅,太后诏曰:"前过濯龙门上,见外家车如流水马如龙。

wú bù qiǎn nù zhī dàn jué qí suì yòng

现代白话:我不谴怒之,但绝其岁用。

hòu hàn shū mǎ yuán chuán yuē xiào wǔ huáng dì shí shàn xiāng mǎ zhě dōng mén jīng zhù zuò tóng mǎ fǎ xiàn zhī yǒu zhào lì mǎ wū lǔ bān mén wài zé gēng míng lǔ bān mén wèi jīn mǎ mén

这句话大意是:《后汉书·马援传》曰:孝武皇帝时,善相马者东门京铸作铜马法献之,有诏立马于鲁班门外,则更名鲁班门为金马门。

yòu yuē chì méi rù cháng ān gēng shǐ dān qí zǒu cóng chú chéng mén chū sān fǔ huáng tú yuē luò chéng mén wáng mǎng gǎi rì jiàn zǐ mén qí nèi yǒu cháng ān chú guān sú míng zhī wèi chú chéng mén

这句话大意是:又曰:赤眉入长安,更始单骑走,从厨城门出,(《三辅黄图》曰:洛城门,王莽改日建子门,其内有长安厨官,俗名之为厨城门。

jīn cháng ān gù chéng běi miàn zhī zhōng mén shì yě

这句话大意是:今长安故城北面之中门是也。

zhū fù nǚ cóng hòu lián hū yuē bì xià dāng xià xiè chéng

这句话大意是:)诸妇女从后连呼曰:"陛下,当下谢城。

gēng shǐ jí xià bài fù shàng mǎ qù

这句话大意是:"更始即下拜,复上马去。

yòu guō zuò chuán yuē zuò qiān shàng shū yòu pú yè

这句话大意是:又《郭祚传》曰:祚迁尚书右仆射。

gù shì lìng pú zhōng chéng zōu chàng ér rù gōng mén zhì wū mǎ dào

这句话大意是:故事,令仆中丞驺唱而入宫门,至于马道。

jí zuò wèi pú yè yǐ wéi fēi jìn jìng zhī yi yán wū shì zōng dì nà zhī zhào yù zài tài jí chàng zhì zhǐ chē mén yù zài cháo táng zhì sī mǎ mén

这句话大意是:及祚为仆射,以为非尽敬之宜,言于世宗,帝纳之,诏御在太极唱至止车门,御在朝堂至司马门。

zōu chàng bù rù gōng zì cǐ shǐ yě

这句话大意是:驺唱不入宫,自此始也。

yòu yuē zhāng chén jiàn wǔ chū wèi zuǒ féng yì

这句话大意是:又曰:张湛,建武初为左冯翊。

zài jùn xiū diǎn lǐ shè tiáo jiào zhèng huà dà xíng

这句话大意是:在郡修典礼,设条教,政化大行。

hòu gào guī píng líng wàng sì mén ér bù

这句话大意是:后告归平陵,望寺门而步。

gào qǐng yě

这句话大意是:(告,请也。

gào guī wèi qǐng jià guī sì mén

这句话大意是:告归,谓请假归寺门。

jí píng líng xiàn mén yě

这句话大意是:即平陵县门也。

zhǔ bù jìn yuē míng fǔ wèi zūn dé zhòng bù yí zì qīng

这句话大意是:)主簿进曰:"明府位尊德重,不宜自轻。

chén yuē lǐ xià gōng mén

这句话大意是:"谌曰:"《礼》,下公门。

shì lù mǎ

这句话大意是:轼辂马。

lù dà yě

这句话大意是:(辂,大也。

jūn suǒ jū yuē lù qǐn

这句话大意是:君所居曰辂寝。

chē mǎ yuē lù mǎ

这句话大意是:车马曰辂马。

shì chē qián héng mù yě

这句话大意是:轼,车前横木也。

chéng chē yuē bì zhèng zhī yǒu suǒ jìng zé fǔ shì wèi xiǎo fǔ yě

这句话大意是:《乘车》曰:必正之有所敬,则抚轼谓小俯也。

kǒng zǐ wū xiāng dǎng xún xún rú yě

这句话大意是:)孔子于乡党,恂恂如也。

fù mǔ zhī guó suǒ yí jìn lǐ hé wèi qīng zāi

现代白话:父母之国,所宜尽礼,何谓轻啊?

yòu yuē yú yán wèi chén liú dū yóu chì yán yī rén cóng jià dào lǔ hái jīng fēng qiū chéng mén mén xià xiǎo bù róng yǔ gài dì nù shǐ tà shì yù shǐ yán yīn xià jiàn yǐn jiù yǐ wéi zuì zài dū yóu

这句话大意是:又曰:虞延为陈留督邮,敕延一人从驾到鲁,还经封丘城门,门下小,不容羽盖,帝怒,使挞侍御史,延因下见引咎,以为罪在督邮。

yán cí jī yáng yǒu gǎn shàng yì nǎi zhì zhào yuē yǐ chén liú dū yóu yú yán gù shì yù shǐ zuì yi fàng

这句话大意是:言辞激扬,有感上意,乃制诏曰:"以陈留督邮虞延故,侍御史罪宜放。

wèi shū yuē wén dì chū zài dōng gōng jí zhū rú wū sù chéng mén nèi jiǎng lùn dà yì kǎn kǎn wú juàn

这句话大意是:《魏书》曰:文帝初在东宫,集诸儒于肃城门内,讲论大义,侃侃无倦。

wú zhì yuē zhāng zhāo jiàn sūn quán bù cóng chēng jí bù cháo

这句话大意是:《吴志》曰:张昭谏,孙权不从,称疾不朝。

quán zì chū guò qí mén hū zhāo cí jí dǔ

这句话大意是:权自出,过其门呼昭,辞疾笃。

quán shǐ shāo qí mén yù kǒng zhī zhāo gèng bì mén

这句话大意是:权使烧其门,欲恐之,昭更闭门。

quán shǐ miè huǒ zhù mén liáng jiǔ zhāo zhū zǐ gòng fú zhāo qǐ quán zài yǐ huán gōng

这句话大意是:权使灭火,住门良久,昭诸子共扶昭起,权载以还宫。

yòu yuē chū píng zhōng yáo yuē huáng jīn chē bān lán ěr chāng hé mén chū tiān zǐ

这句话大意是:又曰:初平中,谣曰:"黄金车,班兰耳,阊阖门,出天子。

chāng hé wú xī guō mén fū chāi suǒ zuò

这句话大意是:"阊阖,吴西郭门,夫差所作。

yòu yuē zhū gě kè yǒu qiān dū yì gèng qǐ wǔ chāng gōng

这句话大意是:又曰:诸葛恪有迁都意,更起武昌宫。

shì yuè wǔ chāng mén zāi gǎi zuò duān mén

这句话大意是:是月,武昌门灾,改作端门。

jìn shū yuē wáng yǎn jì yǒu shèng cái měi mào míng wù ruò shén cháng zì bǐ zǐ gòng

这句话大意是:《晋书》曰:王衍既有盛才美貌,明悟若神,尝自比子贡。

shēng míng jiè shèn qīng dòng dāng shì

这句话大意是:声名借甚,倾动当世。

miào shàn xuán lǐ wéi tán zhuāng lǎo

这句话大意是:妙善玄理,唯谈《庄》、《老》。

měi zhuō yù bǐng zhǔ wěi yǔ shǒu tóng sè

这句话大意是:每捉玉柄麈尾,与手同色。

yì lǐ yǒu suǒ bù ān suí jí gǎi gēng gǎi shì hào kǒu zhōng cí huáng

这句话大意是:义理有所不安,随即改更,改世号口中雌黄。

cháo yě xī rán wèi zhī yī shì lóng mén

这句话大意是:朝野翕然,谓之一世龙门。

yòu yuē hè xún shí tíng wèi zhāng kǎi zhù zài xiǎo shì jiāng duó zuǒ yòu jìn zhái yǐ guǎng qí jū nǎi sī zuò dōu mén zǎo bì yàn kāi rén duō huàn zhī sòng yú zhōu fǔ jiē bú jiàn shěng

这句话大意是:又曰:贺循,时廷尉张闿住在小市,将夺左右近宅以广其居,乃私作都门,早闭晏开,人多患之,讼于州府,皆不见省。

huì xún chū zhì pò gāng lián míng yì xún zhì zhī

这句话大意是:会循出,至破冈,连名诣循质之。

xún yuē jiàn zhāng tíng wèi dāng wèi jí zhī

这句话大意是:循曰:"见张廷尉,当为及之。

kǎi wén ér jù huǐ qí mén yì xún zhì xiè

这句话大意是:"闿闻而遽毁其门,诣循致谢。

qí wèi shì suǒ jìng fú rú cǐ

这句话大意是:其为世所敬服如此。

yòu yuē chén yūn zì yán sī chén guó ruò rén yě

这句话大意是:又曰:陈𫖳,字延思,陈国若人也。

shǎo hǎo xué yǒu wén yì

这句话大意是:少好学,有文义。

fù lì zhái qǐ mén yūn yuē dāng shǐ róng sì mǎ chē

这句话大意是:父立宅起门,𫖳曰:"当使容驷马车。

xiào ér cóng zhī

这句话大意是:"笑而从之。

yòu yuē jī hán zì hào jí qiū zi mén yuē guī hòu zhī mén

这句话大意是:又曰:稽含自号即丘子,门曰归厚之门。

cuī hóng shí liù guó chūn qiū xià lù yuē hè lián bó bó gōng diàn dà chéng nǎi kè shí dōu nán sòng qí gōng dé

这句话大意是:崔鸿《十六国春秋·夏录》曰:赫连勃勃宫殿大成,乃刻石都南,颂其功德。

qí nán mén yuē cháo sòng mén dōng mén yuē zhāo wèi mén xī mén yuē píng shuò mén

这句话大意是:其南门曰朝宋门,东门曰招魏门,西门曰平朔门。

yòu qǐ chōng tiān tái wū nán shān yù dēng zhī wàng cháng ān

这句话大意是:又起冲天台于南山,欲登之望长安。

yòu hòu zhào lù yuē jiàn wǔ shí nián bái hóng chū zì dà shè jīng fèng yáng mén dōng nán lián tiān shí yú kè nǎi miè

这句话大意是:又《后赵录》曰:建武十年,白虹出自大社,经凤阳门,东南连天,十馀刻乃灭。

yú shì bì fèng yáng mén wéi yuán rì nǎi kāi

这句话大意是:于是闭凤阳门,唯元日乃开。

yòu hòu qín lù yuē yáo xìng cóng cháo mén yóu yú wén wǔ yuàn jí hūn ér hái jiāng zì píng shuò mén rù qián qū jì zhì chéng mén xiào wèi wáng mǎn cōng bèi jiǎ chí zhàng bì mén jù zhī

这句话大意是:又《后秦录》曰:姚兴从朝门游于文武苑,及昏而还,将自平朔门入,前驱既至城门,校尉王满聪被甲持杖,闭门拒之。

nǎi huí cóng cháo mén ér rù

这句话大意是:乃回从朝门而入。

dàn ér zhào cōng wèi zhī yuē qīng shè jì zhī chén yě zhèn yǒu xǐ yān

现代白话:旦而召聪,谓之曰:"卿社稷之臣也,朕有喜呢。

yú shì jìn wèi èr děng

这句话大意是:"于是进位二等。

suí shū yuē gāo zǔ chū wèi dìng zhōu zǒng guǎn

这句话大意是:《隋书》曰:高祖初为定州总管。

xiān shì dìng zhōu chéng xī mén jiǔ bì bù xíng

这句话大意是:先是,定州城西门久闭不行。

qí wén xuān dì shí huò qǐng kāi zhī yǐ biàn xíng lù

这句话大意是:齐文宣帝时,或请开之,以便行路。

dì bù xǔ yuē dāng yǒu shèng rén lái qǐ zhī

这句话大意是:帝不许,曰:"当有圣人来启之。

jí gāo zǔ zhì ér kāi yān mò bù jīng yì

现代白话:"及高祖至而开呢,莫不惊异。

chén shū yuē gāo zǔ qī nián gǎi zuò yún lóng shén hǔ èr mén

这句话大意是:《陈书》曰:高祖七年,改作云龙、神虎二门。

àn gōng diàn báo yuē yún lóng mén dì èr zhòng gōng qiáng dōng xī mén jìn běn míng zhōng dōng huá mén běn jìn dōng yè mén yě liáng gǎi zhī xi duì dì sān zhòng qiáng wàn chūn mén

这句话大意是:案:《宫殿薄》曰:云龙门,第二重宫墙东西门,晋本名中东华门,本晋东掖门也,梁改之,西对第三重墙万春门。

shén hǔ mén dì èr zhòng gōng qiáng xī mén jìn běn míng zhōng xī huá mén běn jìn xī yè mén sòng gǎi míng xī huá dōng rù duì dì sān zhòng qiáng qiān qiū mén

这句话大意是:神虎门,第二重宫墙西门,晋本名中西华门,本晋西掖门,宋改名西华,东入对第三重墙千秋门。

shuǐ jīng zhù yuē cháng ān chéng huì dì yuán nián zhù liù nián chéng jí xián yáng yě

这句话大意是:《水经注》曰:长安城,惠帝元年筑,六年成,即咸阳也。

běn lí gōng wú chéng gù chéng zhī

这句话大意是:本离宫无城,故城之。

shí èr mén dōng chū běi tóu dì yī mén xuān píng mén wáng mǎng gēng míng chūn wáng mén zhēng yuè tíng mín yuē dōng chéng mén qí guō mén yuē dōng dōu mén féng méng guà guān chù yě

这句话大意是:十二门:东出北头第一门宣平门,王莽更名春王门,正月亭,民曰东城门,其郭门曰东都门,逄萌挂冠处也。

dì èr qīng míng mén yī yuē kǎi mén wáng mǎng gèng yuē xuān dé mén bù ēn tíng nèi yǒu jí tián cāng yì yuē jí tián mén dì sān bà mén wáng mǎng gēng míng rén shòu mén wú jiāng tíng mín jiàn mén sè qīng yòu míng qīng chéng mén yì yuē qīng qǐ mén shào píng zhòng guā chù yě

这句话大意是:第二清明门,一曰凯门,王莽更曰宣德门,布恩亭内有籍田仓,亦曰籍田门,第三霸门,王莽更名仁寿门,无疆亭,民见门色青,又名青城门,亦曰青绮门,邵平种瓜处也。

nán chū dōng tóu dì yī mén fù àng mén wáng mǎng gèng yuē yǒng chūn mén zhǎng mào tíng qí nán yǒu xià dù chéng yīng shào yuē gù dù líng zhī xià jù luò yě gù yuē xià dù mén

这句话大意是:南出东头第一门覆盎门,王莽更曰永春门,长茂亭,其南有下杜城,应劭曰:故杜陵之下聚落也,故曰下杜门。

yòu yuē duān mén běi duì cháng lè gōng

这句话大意是:又曰端门,北对长乐宫。

dì èr mén ān mén yì yuē dǐng lù mén wáng mǎng gǎi yuē guāng lǐ mén xiǎn lào tíng

这句话大意是:第二门安门,亦曰鼎路门,王莽改曰光礼门,显乐亭。

dì sān xī ān mén běi duì wèi yāng gōng běn míng píng mén wáng mǎng gēng míng xìn píng mén chéng zhèng tíng

这句话大意是:第三西安门,北对未央宫,本名平门,王莽更名信平门,诚正亭。

xi chū nán tóu dì yī zhāng mén wáng mǎng gēng míng wàn qiū mén yì nián tíng yì yuē gù guāng bì mén yě

这句话大意是:西出南头第一章门,王莽更名万秋门,亿年亭亦曰故光毕门也。

yòu yuē biàn mén dì èr zhí mén wáng mǎng gǎi yuē zhí dào mén duān lù tíng gù lóng lóu mén yě

这句话大意是:又曰便门,第二直门,王莽改曰直道门,端路亭,故龙楼门也。

dì sān xi chéng mén

这句话大意是:第三西城门,。

yì yuē yōng mén

这句话大意是:亦曰雍门,。

wáng mǎng gēng míng zhāng yì mén

这句话大意是:王莽更名章义门,。

zhe yì tíng

这句话大意是:著谊亭,。

qí shuǐ běi yǒu hán lǐ

这句话大意是:其水北有函里,。

mín míng yuē hán lǐ mén

这句话大意是:民名曰函里门,。

yòu yuē guāng mén

这句话大意是:又曰光门,。

yì yuē tū mén

这句话大意是:亦曰突门,。

běi chū xī tóu dì yī mén héng mén

这句话大意是:北出西头第一门横门,。

wáng mǎng gēng míng shuò dōu mén

这句话大意是:王莽更名朔都门,。

zuǒ hán tíng

这句话大意是:左函亭,。

rú chún yuē héng yīn guāng

这句话大意是:如淳曰:横音光,。

gù yuē guāng mén

这句话大意是:故曰光门,。

qí wài guō yǒu jí mén

这句话大意是:其外郭有棘门,。

xú guǎng yuē jí mén zài héng mén wài

这句话大意是:徐广曰:棘门在横门外,。

běi hàn shū xú lì jūn cǐ yǐ bèi xiōng nú

这句话大意是:《北汉书》徐厉军此以备匈奴,。

yòu yǒu tōng hài mén yě

这句话大意是:又有通亥门也。

dì èr mén luò mén yòu yuē cháo mén wáng mǎng gēng míng jiàn zǐ mén guǎng shì tíng yī míng gāo mén

这句话大意是:第二门洛门,又曰朝门,王莽更名建子门,广世亭,一名高门。

✦ You read 居处部·卷十

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.