太平御览 · 李昉 · Chapter 186 of 1000

居处部·卷十四

PinyinModern Translation
Size

chú

这句话大意是:○厨。

shuō wén yuē chú páo wū yě

这句话大意是:《说文》曰:厨,庖屋也。

yì yuē páo yǒu yú yì bù jí bīn yě

这句话大意是:《易》曰:庖有鱼义,不及宾也。

máo shī dà páo bù yíng

这句话大意是:《毛诗》:大庖不盈。

lǐ jì yù zǎo yuē jūn zǐ yuàn páo chú fán yǒu xuè qì zhī lèi fú shēn jiàn yě

现代白话:《礼记·玉藻》曰:有德行的人远庖厨,凡有血气之类,弗身践也。

yòu tián liè zhī lǐ yī wèi qián dòu èr wèi bīn kè sān wèi chōng jūn zhī páo

这句话大意是:又田猎之礼,一为干豆,二为宾客,三为充君之庖。

hàn shū jiǎ yì yuē qí qín shòu jiàn qí shēng bù rěn jiàn qí sǐ wén qí shēng bù rěn shí qí ròu gù yuǎn bāo páo chú suǒ yǐ cháng ēn qiě míng yǒu rén yě

这句话大意是:《汉书·贾谊》曰:其禽兽,见其生不忍见其死,闻其声不忍食其肉,故远胞庖厨,所以长恩,且明有仁也。

hòu hàn shū mí héng dào xǔ dōu rén wèn xún wén ruò zhào zhì zǐ yún hé

这句话大意是:《后汉书》:祢衡到许都,人问:"荀文若、赵稚子云何?

zhào wèi dàng kòu jiāng jūn

这句话大意是:"(赵为荡寇将军。

jiàn wèi zhì

这句话大意是:见《魏志》。

héng yuē wén ruò kě shǐ jiè miàn diào sāng zhì zhǎng kě jiān chú qǐng kè

这句话大意是:)衡曰:"文若可使借面吊丧,稚长可监厨请客。

diǎn lüè yún héng jiàn xún yí róng dàn yǒu mào ěr gù kě diào sāng zhào yǒu fù jiàn dàn ròu gù kě jiān chú yě

这句话大意是:(《典略》云:衡见荀仪容,但有貌耳,故可吊丧,赵有腹健,啖肉,故可监厨也。

qī xián chuán yuē yuán jí yǐ bù bīng chú zhōng yǒu měi jiǔ qiú wèi bù bīng xiào wèi

这句话大意是:《七贤传》曰:阮籍以步兵厨中有美酒,求为步兵校尉。

sī mǎ xiàng rú shàng lín fù yuē páo chú bù xǐ hòu gōng bù yí

这句话大意是:司马相如《上林赋》曰:庖厨不徙,后宫不移。

gǔ shī yuē zuǒ gù chì zhōng chú

这句话大意是:古诗曰:左顾敕中厨。

zào

这句话大意是:○灶。

lǐ yǒu wǔ sì zào jū yī yān

现代白话:《礼》:有五祀,灶居一呢。

yuè lìng mèng xià qí sì zào jì xiān fèi

这句话大意是:《月令》:孟夏,其祀灶,祭先肺。

yáng qì shèng rè wài sì zhī wū zào cóng rè lèi yě

这句话大意是:阳气盛,热外,祀之于灶,从热类也。

lǐ zāng wén zhòng fán chái wū zào zhě zào zhě lǎo fù zhī jì yě

这句话大意是:《礼》:臧文仲燔柴于灶者,灶者,老妇之祭也;。

shèng wū pén zūn wū píng fēi suǒ chái yě wén zhòng yān zhī lǐ

现代白话:盛于盆,尊于瓶,非所柴也,文仲呢知礼?

lǐ shù rén lì yī sì huò lì hù huò lì zào

这句话大意是:《礼》:庶人立一祀,或立户,或立灶。

lún yǔ wáng sūn gǔ yuē yǔ qí mèi wū ào níng mèi wū zào

这句话大意是:《论语》:王孙贾曰:"与其媚于奥,宁媚于灶。

shǐ jì sūn bìn jiù hán rù wèi wèi shí wàn zào míng rì wèi wǔ wàn zào yòu míng rì wèi sān wàn zào

这句话大意是:《史记》:孙膑救韩入魏,为十万灶,明日为五万灶,又明日为三万灶。

páng juān jīng sān rì dà xǐ yuē wǒ gù zhī qí rén qiè rù wú de sān rì shì zú wáng zhě guò bàn

现代白话:庞涓经三日,大喜曰:"我固知齐人怯,入我地三日,士卒亡者过半。

suì zhú zhī

这句话大意是:"遂逐之。

yòu lǐ sī yuē zào shàng sāo chú wàn shì yī shí yě

这句话大意是:又李斯曰:"灶上骚除,万世一时也。

sāo yīn sǎo

这句话大意是:"骚音扫。

hàn shū li shǎo jūn yán sì zào jiē kě zhì shén wù ér dān shā kě huà wèi huáng jīn huáng jīn chéng yǐ wéi qì yǐ shí zé yì shòu shòu yì zé hǎi zhōng péng lái xiān zhě nǎi kě jiàn zhī fēng shàn zé bù sǐ huáng dì shì yě

这句话大意是:《汉书》:李少君言祀灶皆可致神物,而丹沙可化为黄金,黄金成以为器,以食则益寿,寿益则海中蓬莱仙者乃可见之,封禅则不死,黄帝是也。

tiān zǐ qīn sì zào yān

现代白话:天子亲祀灶呢。

yòu yuē chū huò shì shē chǐ mào líng xú shēng yuē huò shì bì wáng

这句话大意是:又曰:初,霍氏奢侈,茂陵徐生曰:"霍氏必亡。

fu shē zé bù xùn bù xùn bì wǔ shàng

这句话大意是:夫奢则不逊,不逊必侮上。

wǔ shàng nì dào yě

这句话大意是:侮上,逆道也。

zài rén zhī yòu zhòng bì hài zhī yě

这句话大意是:在人之右,众必害之也。

huò shì bǐng quán rì jiǔ hài zhī zhě duō yǐ

现代白话:霍氏秉权日久,害之者多了。

tiān xià hài zhī ér yòu xíng yǐ nì dào bù wáng hé dài

这句话大意是:天下害之,而又行以逆道,不亡何待!

nǎi shàng shū yán huò shì tài shèng bì xià jí ài hòu zhī yi yǐ shí yì zhì wú shǐ zhì wáng

这句话大意是:"乃上疏,言"霍氏太盛,陛下即爱厚之,宜以时抑制,无使至亡。

shū sān shàng zhé bù bào wén

这句话大意是:"书三上,辄不报闻。

qí hòu huò shì zhū miè ér gào huò shì zhě jiē fēng

这句话大意是:其后霍氏诛灭,而告霍氏者皆封。

rén wéi xú shēng shàng shū yuē chén wén kè yǒu guò zhǔ rén zhě jiàn qí zào zhí tū bàng yǒu jī xīn kè wèi zhǔ rén gèng wéi qǔ tū yuǎn xǐ qí xīn bù zhě qiě yǒu huǒ huàn

这句话大意是:人为徐生上书曰:"臣闻客有过主人者,见其灶直突,傍有积薪,客谓主人,更为曲突,远徙其薪,不者且有火患。

zhǔ rén bù yīng

这句话大意是:主人不应。

é ér jiā guǒ shī huǒ lín lǐ gòng jiù zhī xìng ér de xi

这句话大意是:俄而家果失火,邻里共救之,幸而得息。

wū shì shā niú zhì jiǔ xiè qí rén zhuó làn zhě zài wū shàng xíng yú gè yǐ cì bù lù yán qǔ tū zhě

这句话大意是:于是杀牛置酒谢其人,灼烂者在于上行,馀各以次,不录言曲突者。

rén wèi zhǔ rén yuē xiāng shǐ tīng kè zhī yán bù fèi niú jiǔ zhōng wáng huǒ huàn

这句话大意是:人谓主人曰:'乡使听客之言,不费牛酒,终亡火患。

jīn lùn gōng ér qǐng bīn qū tū xǐ xīn wáng ēn zé jiāo tóu làn é wéi shàng kè

这句话大意是:今论功而请宾,曲突徙薪亡恩泽,焦头烂额为上客。

zhǔ rén nǎi wù ér qǐng zhī

这句话大意是:'主人乃寤而请之。

mào líng xú fú shù shàng shū yán huò shì qiě biàn yi fáng jué zhī

这句话大意是:茂陵徐福数上书言霍氏且变,宜防绝之。

xiāng shǐ fú shuō de xíng zé guó wáng liè tǔ chū jué zhī fèi chén wáng nì luàn zhū miè zhī bài

这句话大意是:乡使福说得行,则国亡裂土出爵之费,臣亡逆乱诛灭之败。

wǎng shì jì yǐ ér fú bù méng qí gōng wéi bì xià chá zhī guì xǐ xīn qū tū zhī cè shǐ jū jiāo fā zhuó làn zhī yòu

这句话大意是:往事既已,而福不蒙其功,唯陛下察之,贵徙薪曲突之策,使居焦发灼烂之右。

shàng nǎi cì fú bó qiān shū hòu yǐ wéi láng

这句话大意是:"上乃赐福帛千疋,后以为郎。

yòu yuē xī fū gōng cí zào rén jiàn zhī gào zhòu zǔ suì qì shì

这句话大意是:又曰:息夫躬祠灶,人见之,告咒诅,遂弃市。

yòu yuē zhāo dì shí yàn wáng gōng shǐ chū hùn hú kùn qiè huài dōu zào

这句话大意是:又曰:昭帝时,燕王宫豕出圂(胡困切,)坏都灶。

zhù dōu zào zhēng chuī zhī dà zào yě

这句话大意是:注:都灶,蒸炊之大灶也。

liú xiàng yǐ wéi shǐ huò

这句话大意是:刘向以为豕祸。

hòu hàn shū li nán nǚ xiǎo shù wèi yóu quán xiàn rén qī

这句话大意是:《后汉书》:李南女晓术,为由拳县人妻。

chen yì zào shì zú yǒu bào fēng fù shàng táng cóng gū qiú guī cí qí èr qīn

这句话大意是:晨诣灶室,卒有暴风,妇上堂从姑求归,辞其二亲。

gū bù xǔ nǎi guì ér qì yuē jiā shì chuán shù jí fēng qǐ xiān chuī zào tū jí jǐng cǐ huò wèi fù nǚ zhǔ cuàn zhě qiè jiāng yīng zhī

这句话大意是:姑不许,乃跪而泣曰:"家世传术,疾风起,先吹灶突及井,此祸为妇女主爨者,妾将应之。

yīn zhe qí wáng rì

这句话大意是:"因著其亡日。

nǎi tīng huán jiā rú qī bìng zú

这句话大意是:乃听还家,如期病卒。

yòu yuē gēng shǐ chuán li yì zhū wěi shàn mìng shān dōng wáng kuāng zhāng yǎng hèng bào sān fǔ

这句话大意是:又曰:《更始传》:李轶、朱鲔擅命山东,王匡、张卬横暴三辅。

qí suǒ xiě guān jué jiē qún xiǎo jiǎ shù huò yǒu shàn fū páo rén duō zhe xiù miàn yī jǐn kù chān yú zhū yú mà lì dào zhōng

这句话大意是:其所写官爵皆群小贾竖,或有膳夫庖人,多著绣面衣、锦袴、襜褕、诸于,骂詈道中。

cháng ān wèi zhī yǔ yuē zào xià yǎng zhōng láng jiàng

这句话大意是:长安为之语曰:"灶下养,中郎将。

làn yáng tóu guān nèi hóu

这句话大意是:烂羊头,关内侯。

yòu yuē yú xǔ wèi huái lìng

这句话大意是:又曰:虞诩为怀令。

hòu qiāng kòu wǔ dū shān tài hòu yǐ xǔ yǒu jiàng shuài zhī lüè qiān wǔ dū tài shǒu yǐn jiàn jiā dé diàn hòu jiā shǎng cì

这句话大意是:后羌寇武都,邓太后以诩有将帅之略,迁武都太守,引见嘉德殿,厚加赏赐。

qiāng nǎi lǜ zhòng shù qiān zhē xǔ wū chén cāng xiáo gǔ xǔ jí tíng jūn bù jìn ér xuān yán shàng shū qǐng bīng xū dào dāng fā

这句话大意是:羌乃率众数千,遮诩于陈仓、崤谷,诩即停军不进,而宣言上书请兵,须到当发。

qiāng wén zhī nǎi fēn chāo bàng xiàn

这句话大意是:羌闻之,乃分钞傍县。

xǔ yīn qí bīng sàn rì yè jìn dào jiān xíng bǎi yú lǐ

这句话大意是:诩因其兵散,日夜进道,兼行百馀里。

lìng lì shì gè zuò liǎng zào rì zēng bèi zhī qiāng bù gǎn pò

这句话大意是:令吏士各作两灶,日增倍之,羌不敢迫。

huò wèn yuē sūn bìn jiǎn zào ér jūn zēng zhī

这句话大意是:或问曰:"孙膑减灶,而君增之。

bīng fǎ rì xíng bù guò sān shí lǐ yǐ jiè bù yú ér jīn rì xíng èr bǎi hé yě

这句话大意是:兵法日行不过三十里,以戒不虞,而今日行二百,何也?

xǔ yuē lǔ zhòng duō wú bīng shǎo xú xíng zé yì wèi suǒ jí sù guò zé bǐ suǒ bù cè

现代白话:"诩曰:"虏众多,我兵少,徐行则易为所及,速过则彼所不测。

lǔ jiàn wú zào rì zēng bì wèi jùn bīng lái yíng

现代白话:虏见我灶日增,必谓郡兵来迎。

zhòng duō xíng sù bì dàn zhuī wǒ

这句话大意是:众多行速,必惮追我。

sūn bìn jiàn ruò wú jīn shì qiáng shì yǒu bù tóng gù yě

现代白话:孙膑见弱,我今示强,势有不同故也。

yòu yuē xiàng xǔ xìng bù héng yòu shì kuáng zuò yú zào běi bǎn wū shàng

这句话大意是:又曰:向栩性不恒,又似狂,坐于灶北板屋上。

yòu yuē zhāng zhōng shǔ sūn bīn wéi zhǔ bù suì jì zào qǐng bǐ lín

这句话大意是:又曰:张忠署孙宾为主簿,遂祭灶,请比邻。

yòu yuē yīn zǐ fāng là rì chén chuī ér zào shén jiàn

这句话大意是:又曰:阴子方腊日晨炊而灶神见。

shā huáng yáng yīn sì zhī

这句话大意是:杀黄羊,因祀之。

sān shì fán chāng suì cháng yǐ là rì jì yě

这句话大意是:三世繁昌,遂常以腊日祭也。

zhàn guó cè yuē zhì bó gōng jìn yáng chéng chéng bù chén zhě sān bǎn jì zào shēng wā xuán fǔ ér chuī

这句话大意是:《战国策》曰:智伯攻晋阳城,城不沉者三版,洎灶生蛙,悬釜而炊。

lǔ lián zǐ yuē yī jǐng wǔ píng xiè kě lì dài

这句话大意是:《鲁连子》曰:一井五瓶,泄可立待。

yī zào wǔ tū pēng rèn shí bèi fēn yān zhě zhòng

这句话大意是:一灶五突,烹饪十倍,分烟者众。

huái nán zǐ yuē huáng dì zuò zào sǐ wèi zào shén

这句话大意是:《淮南子》曰:黄帝作灶,死为灶神。

zhuāng zi yuē zhòng ní dú chūn qiū lǎo dān jù zào gū ér tīng

这句话大意是:《庄子》曰:仲尼读《春秋》,老聃踞灶觚而听。

gū zào é yě

这句话大意是:觚,灶额也。

yòu yuē yáng zǐ jū nán guō zhī pèi lǎo dān xi yóu wū qín yāo hái wū jiāo zhì wū liáng ér yù

这句话大意是:又曰:阳子居南郭之沛,老聃西游于秦,邀还于郊,至于梁而遇。

lǎo zi zhōng dào yǎng tiān ér tàn yuē shǐ yǐ rǔ wèi kě jiào jīn bù kě yě

现代白话:老子中道仰天而叹曰:"始以你为可教,今不可也。

yáng zǐ jū bù dá

这句话大意是:"阳子居不答。

zhì shě jìn guàn shù jīn zhì tuō jù hù wài xī xíng ér qián yuē xiàng zhě dì zǐ yù qǐng fū zǐ fū zǐ xíng bù xián shì yǐ bù gǎn wèn

现代白话:至舍,进盥漱巾栉,脱屦户外,膝行而前曰:"向者弟子欲请孔子,孔子行不闲,是以不敢问。

jīn xián yǐ qǐng wén qí guò

现代白话:今闲了,请闻其过。

lǎo zi yuē ér suī suī gān gān ér shuí yǔ jū

现代白话:"老孔子说:"而睢睢肝肝,而谁与居?

dà bái ruò rǔ shèng dé ruò bù zú

这句话大意是:大白若辱,盛德若不足。

yáng zǐ jū cù rán biàn róng yuē jìng wén mìng yǐ

现代白话:"阳子居蹴然变容曰:"敬闻命了!

qí wǎng yě shě zhě yíng jiāng jiā gōng zhí xí qī zhí jīn zhì shě zhě bì xí yáng zhě bì zào

这句话大意是:"其往也,舍者迎将,家公执席,妻执巾栉,舍者避席,炀者避灶。

qí fǎn yě shě zhě yǔ zhī zhēng xí yǐ

现代白话:其反也,舍者与之争席了。

yí dū xiàn jì yuē yí dū shān jué yá bì lì shù bǎi zhàng yǒu yī huǒ jìn chā zài yá jiān wàng kě zhǎng shù chǐ

这句话大意是:《宜都县记》曰:宜都山绝崖壁立数百丈,有一火烬插在崖间,望可长数尺。

chuán yún yáo hóng shuǐ rén pō chuán cǐ páng cuàn yú liú zhī gù yuē chā zào yá

这句话大意是:传云尧洪水,人泊船此旁,爨馀留之,故曰插灶崖。

wàn bì shù yuē zào shén huì rì guī tiān bái rén zuì

这句话大意是:《万毕术》曰:灶神晦日归天,白人罪。

mèng shū yuē zào zhǔ shí mèng zhě de shí

这句话大意是:《梦书》曰:灶主食,梦者得食。

li yóu zào míng yuē suì rén zào huǒ zào néng yǐ xìng

这句话大意是:李尤《灶铭》曰:燧人造火,灶能以兴。

dòu

这句话大意是:○窦。

zhōu lǐ kǎo gōng jì yuē gōng zhōng zhī dòu qí chóng sān chǐ

这句话大意是:《周礼·考工记》曰:宫中之窦,其崇三尺。

zuǒ zhuàn yuē bì mén guī dòu zhī rén jiē lìng qí shàng

这句话大意是:《左传》曰:荜门圭窦之人皆凌其上。

yòu yuē yǒu guò shì miè xià hòu xiāng hòu mín fāng shēn táo chū zì dòu

这句话大意是:又曰:有过氏灭夏后相,后缗方娠,逃出自窦。

jìn shū guāng yì bì luàn yī hú mǔ fǔ zhī chū zhì shǔ fǔ zhī yǔ xiè kūn yuán fàng bì zhuó yáng màn huán yí yuán fú sàn fà luǒ tǎn bì shì hān yǐn yǐ lěi rì

这句话大意是:《晋书》:光逸避乱依胡母辅之初,至属辅之与谢鲲、阮放、毕卓、羊曼、桓彝、阮孚散发裸袒,闭室酣饮已累日。

yì jiāng pái hù rù shǒu zhě bù tīng yì biàn wū hù wài tuō yī lù tóu wū gǒu dòu zhōng kuī zhī ér dà jiào

这句话大意是:逸将排户入,守者不听,逸便于户外脱衣露头于狗窦中窥之而大叫。

fǔ zhī jīng yuē tā rén jué bù néng ěr bì wǒ mèng zǔ yě

现代白话:辅之惊曰:"他人决不能你,必我孟祖也。

jù hū rù suì yǔ yǐn bù shě zhòu yè

这句话大意是:"遽呼入,遂与饮,不舍昼夜。

shí rén wèi zhī bā dá

这句话大意是:时人谓之八达。

jiā yǔ yuē zi gāo wèi wèi zhī shì shī yuè rén zhī zú

这句话大意是:《家语》曰:子羔为卫之士师,刖人之足。

wèi yǒu kuǎi kuì zhī luàn zi gāo táo zhì guō mén yuè zhě shǒu yān

现代白话:卫有蒯瞆之乱,子羔逃至郭门,刖者守呢。

wèi zi gāo yuē bǐ yǒu quē

这句话大意是:谓子羔曰:"彼有缺。

zi gāo yuē jūn zǐ bù yú

现代白话:"子羔曰:"有德行的人不逾。

yòu yuē bǐ yǒu dòu

这句话大意是:"又曰:"彼有窦。

zi gāo yuē jūn zǐ bù suì

现代白话:"子羔曰:"有德行的人不隧。

yòu yuē bǐ yǒu shì

这句话大意是:"又曰:"彼有室。

zi gāo rù yān

现代白话:"子羔入呢。

zhuī zhě ba zi gāo nǎi qù

这句话大意是:追者罢,子羔乃去。

这句话大意是:○厕。

guǎng yǎ yuē qīng hùn píng cè yě

这句话大意是:《广雅》曰:清溷,屏厕也。

shuō wén yuē cè qīng yě

这句话大意是:《说文》曰:厕,清也。

shì míng yuē cè yán rén zá cè zài shàng fēi yī yě

这句话大意是:《释名》曰:厕,言人杂厕在上,非一也。

huò yuē hùn zhuó yě

这句话大意是:或曰:溷,浊也。

huò yuē qīng zhì huì yi cháng xiū zhì shǐ qīng jié

这句话大意是:或曰:清至秽,宜常修治,使清洁。

yí lǐ yuē lì rén wēn cè

这句话大意是:《仪礼》曰:隶人温厕。

wēn sāi yě

这句话大意是:温,塞也;。

wéi rén fù wǎng xiè yě

这句话大意是:为人复往亵也。

zuǒ zhuàn yuē jìn hóu jiāng shí mài rú cè xiàn ér zú

这句话大意是:《左传》曰:晋侯将食麦,如厕,陷而卒。

shǐ jì yuē zhū xū hóu rù wèi yāng gōng suì jī lǚ chǎn chǎn zǒu

这句话大意是:《史记》曰:朱虚侯入未央宫,遂击吕产,产走。

tiān fēng dà qǐ cóng guān luàn mò gǎn dòu suì shā chǎn yú láng zhōng fǔ lì cè zhōng

这句话大意是:天风大起,从官乱,莫敢斗,遂杀产于郎中府吏厕中。

yòu yuē fàn jū shì wèi zhōng dài fū xū gǔ

这句话大意是:又曰:范雎事魏中大夫须贾。

gǔ wèi wèi zhāo wáng shǐ wū qí huī cóng

这句话大意是:贾为魏昭王使于齐,睢从。

qí xiāng wáng wén huī biàn yǒu kǒu cái nǎi shǐ rén cì jū jīn shí jīn jí niú jiǔ

这句话大意是:齐襄王闻睢辩有口才,乃使人赐雎金十斤及牛酒。

xū gǔ yǐ huī chí wèi shì yīn gào qí gù huī dú de cǐ kuì xīn nù

这句话大意是:须贾以睢持魏事阴告齐,故睢独得此馈,心怒。

guī yǐ gào wèi xiāng wèi qí

这句话大意是:归以告魏相魏齐。

qí shǐ rén chī jī huī zhé lèi shé chǐ

这句话大意是:齐使人笞击睢,折肋折齿。

huī yáng sǐ juǎn yǐ zhì cè zhōng

这句话大意是:睢佯死,卷以置厕中。

bīn kè yǐn zhě zuì gèng ruò huī yǐ chéng hòu lìng wú wàng yán zhě

这句话大意是:宾客饮者醉,更溺睢,以惩后,令无妄言者。

yòu yuē lǐ sī zhě chu zhī shàng cài rén yě

这句话大意是:又曰:李斯者,楚之上蔡人也。

shǎo shí wèi xiāng xiǎo lì jiàn lì shè cè zhōng shǔ shí bù jié jìn rén quǎn shù jīng kǒng zhī

这句话大意是:少时为乡小吏,见吏舍厕中鼠食不洁,近人犬,数惊恐之。

sī rù cāng guān cāng zhōng shǔ shí jī sù jū dà wǔ xià bú jiàn rén quǎn zhī yōu

这句话大意是:斯入仓,观仓中鼠,食积粟,居大庑下,不见人犬之忧。

wū shì lǐ sī nǎi tàn yuē rén zhī xián bù xiào pì rú shǔ yǐ zài suǒ zì chǔ ěr

现代白话:于是李斯乃叹曰:"人之贤、不肖譬如鼠了,在所自处耳!

nǎi cóng xún qīng xué dì wáng zhī shù

这句话大意是:"乃从荀卿学帝王之术。

yòu yuē wàn dàn jūn zhǎng zǐ jiàn lǎo bái shǒu wàn dàn jūn shàng wú yàng

这句话大意是:又曰:万石君长子建老白首,万石君尚无恙。

jiàn wèi láng zhōng lìng měi wǔ rì xǐ mù guī yè qīn rù zǐ shě qiè wèn shì zhě qǔ qīn zhōng qún cè yú shēn zì huàn dí xú guǎng yuē yú zhù yuán duǎn bǎn yě

这句话大意是:建为郎中令,每五日洗沐归谒亲,入子舍,窃问侍者,取亲中裙厕窬,身自浣涤,(徐广曰:窬,筑垣短板也。

yīn zhù cè yú wèi hùn yuán qiáng yǐn wū qí cè ér huàn dí yě

这句话大意是:《音注》:厕窬,谓溷垣墙,隐于其侧而浣涤也。

yī wèi yú dòu

这句话大意是:一谓窬窦。

yán jiàn yòu zì xǐ dàng cè dòu

这句话大意是:言建又自洗荡厕窦。

cè dòu xiè chú huì wū zhī xué yě

这句话大意是:厕窦,泻除秽污之穴也。

fù yǔ shì zhě bù gǎn lìng wàn dàn jūn zhī yǐ wéi cháng

这句话大意是:)复与侍者,不敢令万石君知,以为常。

yòu yuē zhào xiāng zi miè zhì bó qí chén yù ràng dùn táo shān zhōng yuē jiē hū

这句话大意是:又曰:赵襄子灭智伯,其臣豫让遁逃山中,曰:"嗟乎!

shì wèi zhī jǐ zhě sǐ nǚ wèi shuō jǐ zhě róng

这句话大意是:士为知己者死,女为说己者容。

jīn zhì bó zhī wǒ wǒ bì wèi bào chóu ér sǐ yǐ bào zhì bó zé wú hún pò bù kuì yǐ

现代白话:今智伯知我,我必为报仇,而死以报智伯,则我魂魄不愧了。

nǎi biàn míng xìng wèi xíng rén rù gōng tu cè zhōng xié bǐ shǒu yù yǐ là xiāng zi

这句话大意是:"乃变名姓为刑人,入宫涂厕,中挟匕首,欲以剌襄子。

xiāng zi rú cè xīn dòng zhí wèn tu cè zhī xíng rén yù ràng nèi chí rèn bīng yuē yù wèi zhì bó bào chóu

这句话大意是:襄子如厕,心动,执问涂厕之刑人,豫让内持刃兵,曰:"欲为智伯报仇。

zuǒ yòu yù zhū zhī zhào xiāng zǐ yuē bǐ yì rén yě wǒ jǐn bì zhī ěr

现代白话:"左右欲诛之,赵襄孔子说:"彼义人也,我谨避之耳;。

qiě zhì bó wáng wú hòu ér qí chén yù wèi bào chóu cǐ tiān xià zhī xián rén yě

这句话大意是:且智伯亡无后,而其臣欲为报仇,此天下之贤人也。

zú shì qù zhī

这句话大意是:"卒释去之。

yòu yuē dà jiàng jūn wèi qīng shì zhōng shàng jù cè ér shì zhī

这句话大意是:又曰:大将军卫青侍中,上据厕而视之。

zhù hùn cè yě

这句话大意是:注:溷,厕也。

hàn shū zhì dōu shì shàng

这句话大意是:《汉书》:郅都侍上。

gǔ jī rú cè yǒu yě zhì rù cè shàng mù dōu jī zhī dōu bù wǎng

这句话大意是:贾姬如厕,有野彘入厕,上目都击之,都不往。

shàng yù zì xíng dōu fú jiàn yuē yī jī sǐ fù yī jī jìn shàng suī zì qīng nài tài hòu zōng miào hé

这句话大意是:上欲自行,都伏谏曰:"一姬死,复一姬进,上虽自轻,奈太后宗庙何?

tài hòu wén zhī cì dōu jīn

这句话大意是:"太后闻之,赐都金。

jìn shū wáng róng huì dì fǎn gōng yǐ róng wèi shàng shū lìng

这句话大意是:《晋书》:王戎,惠帝反宫,以戎为尚书令。

jì ér hé jiān wáng yóng qiǎn shǐ shuō chéng dū wáng yǐng jiāng zhū qí wáng jiǒng

这句话大意是:既而河间王颙遣使说成都王颍,将诛齐王冏。

xí shū zhì jiǒng wèi róng yuē sūn xiù zuò nì tiān zǐ yōu bī

这句话大意是:檄书至,冏谓戎曰:"孙秀作逆,天子幽逼。

gū jiū hé yì bīng sǎo chú yuán è chén zǐ zhī jié xìn zhe shén míng

这句话大意是:孤纠合义兵,扫除元恶,臣子之节,信著神明。

èr wáng tīng chán zào gòu dà nàn dāng lài zhōng móu yǐ hé bù xié

这句话大意是:二王听谗,造构大难,当赖忠谋,以和不协。

qīng shàn wèi wǒ chóu zhī

这句话大意是:卿善为我筹之。

róng yuē gōng shǒu jǔ yì zhòng dìng dà yè kāi pì yǐ lái wèi shǐ yǒu yě

这句话大意是:"戎曰:"公首举义众,定大业,开辟已来,未始有也。

rán lùn gōng bào shǎng bù jí yǒu láo cháo yě shī wàng rén huái èr zhì

这句话大意是:然论功报赏,不及有劳,朝野失望,人怀贰志。

jīn èr wáng dài jiǎ bǎi wàn qí fēng bù kě dāng ruò yǐ wáng jiù dì bù shī gù jué

这句话大意是:今二王带甲百万,其锋不可当,若以王就第,不失故爵。

wěi quán chóng ràng cǐ qiú ān zhī jì yě

这句话大意是:委权崇让,此求安之计也。

jiǒng móu chén gé yú nù yuē hàn wèi yǐ lái wáng gōng jiù dì níng yǒu de bǎo qī zǐ hu

这句话大意是:"冏谋臣葛旟怒曰:"汉魏以来,王公就第,宁有得保妻子乎!

yì zhě kě zhǎn

这句话大意是:议者可斩。

wū shì bǎi guān zhèn sǒng róng wěi yào fā duò cè dé bù jí huò

这句话大意是:"于是百官震悚,戎伪药发堕厕,得不及祸。

yòu yuē guō pú sù yǔ huán yí yǒu shàn yí měi zào zhī huò zhí pú zài fù nǚ jiān biàn rù

这句话大意是:又曰:郭璞素与桓彝友善,彝每造之,或值璞在妇女间,便入。

pú yuē qīng lái tā chǔ zì kě jìng qián dàn bù kě cè shàng xiàng xún ěr

这句话大意是:璞曰:"卿来,他处自可径前,但不可厕上相寻耳。

bì kè zhǔ yǒu yāng

这句话大意是:必客主有殃。

yí hòu yīn zuì yì pú zhèng féng zài cè yǎn ér guān zhī jiàn pú luǒ shēn bèi fā xián dāo shè zhuì

这句话大意是:"彝后因醉诣璞,正逢在厕,掩而观之,见璞裸身被发,衔刀设醊。

pú jiàn yí fǔ xīn dà jīng yuē wú měi shǔ qīng wù lái fǎn gèng rú shì

现代白话:璞见彝,抚心大惊曰:"我每属卿勿来,反更如是!

fēi dàn huò wú qīng yì bù miǎn yǐ

现代白话:非但祸我,卿亦不免了。

tiān shí wèi zhī jiāng yǐ shuí jiù

这句话大意是:天实为之,将以谁咎!

pú zhōng yīng wáng dūn zhī huò yí yì sǐ sū jùn zhī nán

这句话大意是:"璞终婴王敦之祸,彝亦死苏峻之难。

wèi shì chūn qiū yuē xǔ yǔn wèi zhèn běi jiāng jūn wèi fā xǐ lè làng

这句话大意是:《魏氏春秋》曰:许允为镇北将军,未发,徙乐浪。

yǔn shàn xiāng yìn jiāng bài yìn yǐ bù shàn gèng kè dà rú cǐ zhě sān

这句话大意是:允善相,印将拜,印以不善更刻大,如此者三。

yǔn yuē yìn suī hǎo ér yǐ bèi rǔ

这句话大意是:允曰:"印虽好而已被辱。

wèn sòng yìn zhě guǒ huái zhī ér zhuì wū cè

这句话大意是:"问送印者,果怀之而坠于厕。

yōu míng lù yuē jiàn dé mín yú jìng shàng cè zhé yǒu yī rén shòu cǎo shǒu nèi yǔ zhī bù dǔ qí xíng rú cǐ fēi yī

这句话大意是:《幽明录》曰:建德民虞敬上厕,辄有一人授草手内与之,不睹其形,如此非一。

guò hòu zhì cè jiǔ wú sòng zhě dàn wén hù wài dòu shēng kuī zhī zhèng jiàn sǐ nú yǔ sǐ bì zhēng xiān jìn cǎo nú shì zài qián bì biàn yīn hòu wō zhī yóu cǐ zhé liǎng xiāng jī

这句话大意是:过后至厕,久无送者,但闻户外斗声,窥之,正见死奴与死婢争先进草,奴适在前,婢便因后挝之,由此,辄两相击。

shí qǐng jìng yù chū bì nú zhèn shì fāng wèi yǐ nǎi lì shēng huà zhī yǎn rú huǒ miè

这句话大意是:食顷,敬欲出,婢奴阵势方未已,乃厉声叱之,奄如火灭。

zì shì suì jué

这句话大意是:自是遂绝。

yòu yuē yuán dé rú cháng wū cè jiàn yī guǐ zhǎng zhàng yú sè hēi yǎn dà zhe zào dān yī píng shàng zé qù zhī zhǐ chǐ dé rú xīn ān qì dìng xú huàn ér yǔ zhī yuē rén yán guǐ kě zēng guǒ rán

这句话大意是:又曰:阮德如尝于厕见一鬼,长丈馀,色黑眼大,著皂单衣、平上帻,去之咫尺,德如心安气定,徐唤而语之曰:"人言鬼可憎,果然。

huán tán xīn lùn yuē bó shì dì zǐ tán shēng jū dōng sì lián sān yè yǒu è mèng yǐ wèn rén jiào shǐ chen qǐ cè zhōng shuō zhī

这句话大意是:桓谭《新论》曰:博士弟子谭生居东寺,连三夜有恶梦,以问人,教使晨起厕中说之。

sān dàn ér rén gào yǐ wéi zhòu zǔ pū zhì shù rì

这句话大意是:三旦而人告,以为咒诅,扑治数日。

cáo pí yuē dù lán xiāng jiè zhāng shuò bù yí lù tóu shàng cè yè xíng bì zhú ruò tuō wù dāng guì bài xiè

这句话大意是:曹毗曰:杜兰香戒张硕不宜露头上厕,夜行必烛,若脱误,当跪拜谢。

zhōu jǐng shì xiào zǐ chuán yuē guǎn níng bì dì liáo dōng jīng hǎi yù fēng chuán rén wēi jù jiē kòu tóu sī guò

这句话大意是:周景式《孝子传》曰:管宁避地辽东,经海遇风,船人危惧,皆叩头思过;。

níng sī wéi wú qiān niàn cháng rú cè bù guān jí biàn huǐ guò hǎi fēng xún zhǐ

这句话大意是:宁思惟无愆,念尝如厕不冠,即便悔过,海风寻止。

yì yuàn táo kǎn céng rú cè jiàn shù shí rén xī chí zhàng yǒu yī rén zhe píng shàng jiè zé zì chēng hòu dì yún jūn zhǎng zhě gù chū xiāng jiàn

这句话大意是:《异苑》:陶侃曾如厕,见数十人悉持杖,有一人著平上介帻,自称后帝,云:君长者,故出相见。

xiāng miǎn jì shǔ xiān zhǔ zhī yī liú biǎo qǐ zhì cè jiàn bì lǐ shēng ròu kǎi rán liú tì

这句话大意是:《襄沔记》:蜀先主之依刘表,起至厕,见髀里生肉,慨然流涕。

hái zuò biǎo guài wèn zhī bèi yuē píng cháng shēn bù lí ān bì ròu jiē xiāo

这句话大意是:还坐,表怪问之,备曰:"平常身不离鞍,髀肉皆消。

jīn bù fù qí bì lǐ ròu shēng

这句话大意是:今不复骑,髀里肉生。

rì yuè ruò chí lǎo jiàng zhì yǐ ér gōng yè bù jiàn shì yǐ bēi ěr

现代白话:日月若驰,老将至了,而功业不建,是以悲耳。

biǎo suī zhòng bèi yīn cǐ yù qǔ bèi

这句话大意是:"表虽重备,因此欲取备。

bèi jué wěi rú cè qián dùn chū

这句话大意是:备觉,伪如厕,潜遁出。

suǒ chéng mǎ míng de lú cóng xiāng yáng chéng xi tán xī shuǐ zhōng ér dù bèi ruò bù dé chū bèi jì jí nǎi yuē de lú jīn rì wēi yǐ kě bù nǔ lì hu

现代白话:所乘马名的鸬,从襄阳城西檀溪水中而渡,被溺不得出,备既急,乃曰:"的鸬:今日危了,可不弩力乎!

de lú nǎi yī yǒng sān zhàng suì dé guò xī ér qù

这句话大意是:"的鸬乃一踊三丈,遂得过溪而去。

shén xiān chuán yuē huái nán wáng ān yè xiān bó zuò qǐ bù gōng

这句话大意是:《神仙传》曰:淮南王安谒仙伯,坐起不恭。

zhǔ zhě zòu ān bù jìng zhé shǒu cè sān nián

这句话大意是:主者奏安不敬,谪守厕三年。

bào pǔ zǐ nèi piān yuē hé dōng xiàng màn dōu rù shān xué xiān shí nián ér guī

这句话大意是:《抱朴子·内篇》曰:河东项曼都入山学仙,十年而归。

jiā wèn qí gù màn dōu yuē zài shān zhōng xiān rén chéng lóng yíng wǒ shàng tiān xiān guò zǐ fǔ jīn chuáng yù jǐ zhēn guì chǔ yě

这句话大意是:家问其故,曼都曰:"在山中,仙人乘龙迎我上天,先过紫府,金床玉几,真贵处也。

xiān rén yǐ liú xiá bēi yǐn wǒ zhé bù sǐ bù jī kě

这句话大意是:仙人以流霞杯饮我,辄不死不饥渴。

xī huái nán wáng shì tiān dì yǒu shī xíng zhé zhī shǒu cè yǐ wú hé rén zāi

现代白话:昔淮南王事天帝有失行,谪之守厕了,我何人啊?

yǔ lín yuē liú shí yì shí chóng rú cè jiàn yǒu jiàng wén zhàng yīn rù shén lì liǎng bì chí jǐn náng

这句话大意是:《语林》曰:刘实诣石崇,如厕,见有绛文帐茵缛甚丽,两婢持锦囊。

shí jù tuì xiào wèi chóng yuē xiàng wù rù qīng shì

这句话大意是:实遽退,笑谓崇曰:"向误入卿室。

chóng yuē shì cè ěr

这句话大意是:"崇曰:"是厕耳。

shí gèng wǎng xiàng nǎi shǒu cè bì suǒ jìn jǐn náng shì chóu liáng jiǔ bù dé biàn xíng chū wèi chóng yuē pín shì bù dé cǐ cè

这句话大意是:"实更往,向乃守厕婢所进锦囊是筹,良久不得便,行出,谓崇曰:"贫士不得此厕。

nǎi rú tā cè

这句话大意是:"乃如他厕。

yòu yuē shí chóng cè cháng yǒu shí yú bì shì liè jiē jiā lì zǎo shì zhì jiǎ jiān chén xiāng wú bù bì bèi

这句话大意是:又曰:石崇厕常有十馀婢侍列,皆佳丽,藻饰置甲煎沉香,无不毕备;。

yòu yǔ xīn yī kè duō bù néng zhe

这句话大意是:又与新衣,客多不能着。

wáng dūn wèi jiāng jūn nián shào wǎng tuō gù yī zhe xīn yī qì sè ào rán

这句话大意是:王敦为将军年少,往脱故衣,着新衣,气色傲然。

qún bì wèi yuē cǐ kè bì néng zuò zéi

这句话大意是:群婢谓曰:此客必能作贼。

shì shuō wáng dà jiàng jūn dūn chū shàng zhǔ cè jiàn qī xiāng zhōng shèng qián zǎo běn yǐ sāi bí wáng wèi cè shàng xià guǒ shí suì zhì jǐn

这句话大意是:《世说》:王大将军敦初尚主,厕见漆箱中盛干枣,本以塞鼻,王谓厕上下果,食遂至尽。

jì hái bì qíng jīn zǎo pán shèng shuǐ liú lí wǎn shèng zǎo dòu dūn zì dǎo zhe shuǐ zhōng ér yǐn zhī wèi zhī qián fàn

这句话大意是:既还,婢擎金澡盘盛水,琉璃碗盛澡豆,敦自倒着水中而饮之,谓之干饭。

qún bì yǎn kǒu ér xiào zhī

这句话大意是:群婢掩口而笑之。

✦ You read 居处部·卷十四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.