chūn zhōng
这句话大意是:○春中。
shǐ jì yuē xiào huì dì céng chūn chū yóu lí gōng shū sūn shēng yuē gǔ zhě yǒu chūn cháng guǒ jīn fāng yīng táo shú yuàn bì xià yīn qǔ yīng táo xiàn zōng miào
这句话大意是:《史记》曰:孝惠帝曾春出游离宫,叔孙生曰:"古者有春尝果,今方樱桃熟,愿陛下因取樱桃献宗庙。
shàng nǎi xǔ zhī
这句话大意是:"上乃许之。
zhū guǒ xiàn yóu cǐ xìng yě
这句话大意是:诸果献由此兴也。
yòu yuē zhēng yuè wèi duān yuè
这句话大意是:又曰:正月为端月。
duān shǒu yě
这句话大意是:(端,首也。
chūn qiū zuǒ zhuàn yuē lǚ duān yú shǐ
这句话大意是:《春秋左传》曰:履端于始。
yòu tiān guān shū yuē míng shù fēng jū dōng fāng míng shù míng zhòng wù jǐn chū yě
这句话大意是:又:《天官书》曰:明庶风居东方,明庶,明众物尽出也。
èr yuè lǜ zhōng jiā zhōng zhě yán wàn wù yīn yáng xiāng jiā cè yě
这句话大意是:二月律中夹钟者,言万物阴阳相夹厕也。
qí yú shí èr zǐ wèi mǎo mǎo zhī wéi yán wàn wù mào yě
这句话大意是:其于十二子为卯,卯之为言万物茂也。
qí yú shí mǔ wèi jiǎ yǐ jiǎ zhě wàn wù pōu fú jiá ér chū yě yǐ zhě yán wàn wù shēng yà yà yě
这句话大意是:其于十母为甲乙,甲者,万物剖孚甲而出也,乙者,言万物生轧轧也。
nán zhì wū dǐ dǐ zhě yán wàn wù jiē zhì yě
这句话大意是:南至于氐,氐者,言万物皆至也。
yòu yuē hàn wǔ dì yǐ zhēng yuè shàng xīn cí tài yī gān quán yǐ hūn cí dào míng ér zhōng cháng yǒu liú xīng jīng yú cí tán shàng shǐ tóng zǐ tóng nǚ qī shí rén jù gē chūn gē qīng yáng xià gē zhū míng qiū gē xī hào xī fāng shǎo hào
这句话大意是:又曰:汉武帝以正月上辛,祠太一甘泉,以昏祠到明而终,常有流星经于祠坛上,使童子童女七十人俱歌,春歌青阳,夏歌朱明,秋歌西皓,(西方少昊。
dōng gē xuán míng
这句话大意是:)冬歌玄冥。
hàn shū yuē mèng chūn zhī yuè qún jū zhě jiāng sàn xíng rén zhèn mù duó xùn yú lù yǐ cǎi shī xiàn zhī
这句话大意是:《汉书》曰:孟春之月,群居者将散,行人振木铎徇于路,以采诗献之。
tài shī bǐ qí yīn shēng yǐ wén wū tiān zǐ
这句话大意是:太师比其音声以闻于天子。
yòu yuē wáng wēn shū shì zhāng tāng wèi kù lì jí wèi hé nèi tài shǒu jí chūn wēn shū dùn zú yuē jiē hū
这句话大意是:又曰:王温舒事张汤为酷吏,及为河内太守,及春,温舒顿足曰:"嗟呼!
lìng dōng yì zhǎn yī yuè zú le wú shì yǐ
现代白话:令冬益展一月,足了我事了。
qí bù ài rén rú cǐ yě
这句话大意是:"其不爱人如此也。
yòu yuē xuān dì shí wèi xiāng zòu qǐng míng jīng tōng zhī yīn yáng zhě sì rén gè zhǔ yī shí shí zhì míng yán suǒ zhí yǐ hé yīn yáng rú gāo zǔ shí lìng yè zhě zhào yáo jǔ chūn li cí jǔ xià ní yáng jǔ qiū gòng yǔ jǔ dōng zhī lèi
这句话大意是:又曰:宣帝时,魏相奏请明经通知阴阳者四人,各主一时,时至明言所职以和阴阳,如高祖时,令谒者赵尧举春,李辞举夏,倪阳举秋,贡禹举冬之类。
xuān dì cóng zhī
这句话大意是:宣帝从之。
dōng guān hàn jì yuē zhāng dì xíng xìng chì yù shǐ sī kōng dào qiáo suǒ guò lì shù mù fāng chūn yuè wú de yǒu suǒ fá lù chē kě yǐn bì yě
这句话大意是:《东观汉记》曰:章帝行幸,敕御史司空,道桥所过历树木,方春月无得有所伐,辂车可引避也。
hòu hàn shū yuē zhāng huàn wèi wǔ wēi tài shǒu qí sú duō yāo jì fán èr yuè wǔ rì chǎn zǐ jí yǔ fù mǔ tóng yuè zhě xī shā zhī
这句话大意是:《后汉书》曰:张奂为武威太守,其俗多妖忌,凡二月五日产子及与父母同月者,悉杀之。
huàn shì yǐ yì fāng yán jiā shǎng fá fēng sú suì gǎi bǎi xìng wèi lì cí
这句话大意是:奂示以义方,严加赏罚,风俗遂改,百姓为立祠。
yòu yuē zhāng dì jiàn chū sān nián zhēng yuè sì wǔ dì yú míng táng suì dēng líng tái wàng yún wù shè tiān xià
这句话大意是:又曰:章帝建初三年正月,祀五帝于明堂,遂登灵台,望云物,赦天下。
yòu yuē yuán chū èr nián chūn zhēng yuè zhào yuē jīn rén yǒu chǎn zǐ zhě hòu wú suàn sān suì
这句话大意是:又曰:元初二年春正月诏曰:"今人有产子者,后无算三岁;。
zhū huái rèn zhě cì yuè yǎng gǔ fù qí fu wù suàn yī suì
这句话大意是:诸怀妊者,赐月养谷,复其夫勿算一岁。
zhe yǐ wéi lìng
这句话大意是:著以为令。
yòu zhào sān gōng yuē fāng chūn shēng yǎng wàn wù piǎo jiá yi zhù méng yá yǐ yù shí wù
这句话大意是:又诏三公曰:方春生养,万物莩甲,宜助萌芽,以育时物。
qí lìng yǒu sī zuì fēi shū sǐ qiě wù àn yàn
这句话大意是:其令有司,罪非殊死,且勿案验。
yòu bǐng wǔ zhào yuē jī nèi qī shí yǐ shàng mù chūn fù jīng shī jiāng xíng yǎng lǎo zhī lǐ
这句话大意是:又丙午诏曰:畿内七十已上,暮春赴京师,将行养老之礼。
yòu yuē wáng mǎng shàng shū yuē fu sān huáng xiàng chūn wǔ dì xiàng xià sān wáng xiàng qiū wǔ bó xiàng dōng
这句话大意是:又曰:王莽上书曰:夫三皇象春,五帝象夏,三王象秋,五伯象冬。
huáng wáng dé yùn yě
这句话大意是:皇王,德运也。
bó zhě jì kōng xù fá yǐ chéng lì shǔ gù qí dào bó
这句话大意是:伯者,继空续乏以成历数,故其道驳。
xiè chéng hòu hàn shū yuē zhèng hóng wèi lín huái tài shǒu
这句话大意是:谢承《后汉书》曰:郑弘为临淮太守;。
chūn xíng yǒu liǎng bái lù suí chē jiā gū ér xíng
这句话大意是:春行,有两白鹿随车夹毂而行。
hóng hòu wèi tài wèi
这句话大意是:弘后为太尉。
xù hàn shū yuē tài shǒu cháng yǐ chūn xíng xiàn suǒ zhì xiàn quàn rén nóng sāng zhèn jiù fá jué
这句话大意是:《续汉书》曰:太守常以春行县,所至县劝人农桑,振救乏绝。
dì wǔ lún wèi tài shǒu yīn chūn xíng jiàn zhèng hóng qí zhī shǔ dū yóu
这句话大意是:第五伦为太守,因春行见郑弘,奇之,署督邮。
zhèng hóng shí wéi zōu sè fū
这句话大意是:(郑弘时为邹啬夫。
yòu lǜ lì zhì yuē rì xíng dōng lù wèi zhī chūn
这句话大意是:又《律历志》曰:日行东陆谓之春。
wèi lüè yuē mèng kāng wèi hóng nóng shǒu qīng píng lǐng qún lì èr bǎi yú rén shè chūn qiǎn xiū cháng sì fēn qiǎn yī fēn wú sù nuò
这句话大意是:《魏略》曰:孟康为弘农守清平,领群吏二百余人,涉春遣休,常四分遣一分,无宿诺。
jìn shū yuē guō nún nú láng fǎn
这句话大意是:《晋书》曰:郭黁,(奴郎反。
xī píng rén yě shǎo míng yú yì shì jùn zhǔ bù
这句话大意是:)西平人也,少明于《易》,仕郡主簿。
zhāng tiān xī mò nián fú shì měi yǒu xi fá zhī wèn tài shǒu zhào níng shǐ nún shì zhī
这句话大意是:张天锡末年,符氏每有西伐之问,太守赵凝使黁筮之。
nún yuē ruò jùn nèi èr yuè shí wǔ rì shī qiú zhě dōng jūn dāng zhì liáng zuò bì zhōng
这句话大意是:黁曰:"若郡内二月十五日失囚者,东军当至,凉祚必终。
níng nǎi shēn tāo zhǔ xiàn
这句话大意是:"凝乃申条属县。
zhì shí wǔ rì xiān bēi zhé wò sòng mǎ yú níng níng nù qí fēi jùn yōu zhī jiù nèi
这句话大意是:至十五日,鲜卑折握送马于凝,凝怒其非骏,幽之厩内。
xiān bēi jù ér yè dùn
这句话大意是:鲜卑惧而夜遁。
níng yǐ gào nún nún yuē shì yě
这句话大意是:凝以告黁,黁曰:"是也。
guó jiā jiāng wáng fú kě fù zhèn
这句话大意是:国家将亡,弗可复振。
chūn qiū fán lù yuē chūn xǐ qì gù shēng
这句话大意是:《春秋繁露》曰:春,喜气故生。
yòu yuē chūn zhī yóu yán chǔn chǔn zhě yīn chǔn yòu níng zhǔn fǎn
这句话大意是:又曰:春之犹言偆偆者,(音蠢,又凝准反。
xǐ lè zhī mào yě
这句话大意是:)喜乐之貌也。
chūn qiū yuán mìng bāo yuē chūn zhě shén míng tuī yí jīng huá jié niǔ
这句话大意是:《春秋元命包》曰:春者,神明推移,精华结纽。
shén míng yóu yīn yáng yě
这句话大意是:(神明犹阴阳也。
xiāng tuī shǐ wù jīng huá jié chéng niǔ jié yào yě
这句话大意是:相推,使物精华结成纽,结,要也。
yòu yuē chūn hán míng chū wèi dōng fāng dòng chūn míng dá chūn zhī yán chǔn dōng zhī yán dòng hé cǐ míng yǐ zì míng zì dá yě
这句话大意是:又曰:春含名出位,东方动,春明达,(春之言蠢,东之言动,合此名以自明自达也。
liù hé jù shēng wàn wù yīng jié suī yú shí wèi chūn yǐ qí chǔn dòng wú jié yīng cǐ shí jié yě
这句话大意是:)六合俱生,万物应节,(虽于时为春,以其蠢动无节,应此时节也。
wǔ xíng bìng qǐ gè yǐ míng lì zì liù hé jù shēng yǐ tōng wǔ xíng gè yǒu yīn yáng jiāo hé gù néng rán yě
这句话大意是:)五行并起,各以名利,(自六合俱生,以通五行,各有阴阳交合,故能然也。
qí jīng qīng lóng lóng zhī yán méng yě shòu zhī miào mò ruò lóng gù jiù qīng méng yǐ míng zhī
这句话大意是:)其精青龙,龙之言萌也,(兽之妙莫若龙,故就青萌以名之。
yīn zhōng zhī yáng yě
这句话大意是:)阴中之阳也。
lǎo zi yuē zhòng rén xī xī ruò xiǎng tài láo rú dé chūn tái
这句话大意是:《老子》曰:众人熙熙,若享太牢,如登春台。
zhuāng zi yuē fu chūn qì fā ér bǎi cǎo shēng zhèng de qiū ér wàn bǎo chéng
这句话大意是:《庄子》曰:夫春气发而百草生,正得秋而万宝成。
fu chūn yǔ qiū qǐ wú de ér rán zāi
现代白话:夫春与秋岂无得而然啊?
tiān dào yǐ xíng yǐ
现代白话:天道已行了。
chūn qiū zhǔ shēng chéng jiē de zì rán zhī dào gù bù wéi
这句话大意是:(春秋主生成,皆得自然之道,故不为。
yòu yuē chūn xià xiān qiū dōng hòu sì shí zhī xù yě
这句话大意是:又曰:春夏先,秋冬后,四时之序也。
wàn wù huà ér méng qū yǒu zhuàng shèng shuāi zhī shā biàn huà zhī liú yě
这句话大意是:万物化而萌,区有壮,盛衰之杀,变化之流也。
yòu yuē shùn yǐ tiān xià ràng shàn juàn
这句话大意是:又曰:舜以天下让善卷。
shàn juàn yuē yǔ lì yú yǔ zhòu zhī zhōng dōng rì yī pí máo xià rì yī gé chī chūn gēng xià zhòng xíng zú yǐ láo dòng qiū shōu dōng liǎn shēn zú yǐ xiū shí rì chū ér zuò rì rù ér xī xiāo yáo yú tiān dì zhī jiān ér xīn yì zì dé wú hé yǐ tiān xià wèi zāi
现代白话:善卷曰:"予立于宇宙之中,冬日衣皮,毛,夏日衣葛𫄨,春耕夏种,形足以劳动,秋收冬敛,身足以休食,日出而作,日入而息,逍遥于天地之间,而心意自得,我凭什么天下为啊?
wén zi yuē zhèng shī yú chūn suì xīng yíng suō bù jū qí cháng
这句话大意是:《文子》曰:政失于春,岁星盈缩,不居其常。
chūn zhèng bù shī hé shǔ zī
这句话大意是:春政不失,禾黍滋。
yòu yuē yīn chūn ér shēng yīn qiū ér shā suǒ shēng bù dé suǒ shā bù yuàn zé jǐ yú dào yǐ
现代白话:又曰:因春而生,因秋而杀,所生不德,所杀不怨,则几于道了。
shī zi yuē xiáng fēng ruì fēng yě yī míng jǐng fēng yī míng huì fēng
这句话大意是:《尸子》曰:翔风,瑞风也,一名景风,一名惠风。
chūn wèi fā shēng xià wèi cháng yíng qiū wèi shōu chéng dōng wèi ān níng
这句话大意是:春为发生,夏为长赢,秋为收成,冬为安宁。
ěr yǎ yǐ wéi sì shí zhī bié míng yě
现代白话:(《你雅》以为四时之别名也。
yòu yuē chūn wèi zhōng yě dōng fāng wèi chūn chūn dòng yě
这句话大意是:又曰:春为忠也,东方为春,春动也。
shì gù niǎo shòu yùn róng huá shēng wàn wù suì zhōng zhī zhì yě
这句话大意是:是故鸟兽孕,荣华生,万物遂,忠之至也。
hé guān zi yuē dǒu bǐng zhǐ dōng tiān xià jiē chūn
这句话大意是:《鹖冠子》曰:斗柄指东,天下皆春。
liè zǐ yuē jīng zhī nán yǒu míng líng zhě wǔ bǎi suì wèi chūn wǔ bǎi suì wèi qiū
这句话大意是:《列子》曰:荆之南有冥灵者,五百岁为春,五百岁为秋。
shàng gǔ yǒu dà chūn zhě yǐ bā qiān suì wèi chūn bā qiān suì wèi qiū
这句话大意是:上古有大椿者,以八千岁为春,八千岁为秋。
guǎn zǐ yuē mèng chūn zhī cháo jūn zì tīng cháo lùn jué shǎng
这句话大意是:《管子》曰:孟春之朝,君自听朝,论爵赏。
guǎn zǐ yuē lín rén wèi zhǎn qín yuē lǔ pìn fū zǐ fū zǐ sān chù wú yōu sè hé
现代白话:《管子》曰:邻人谓展禽曰:"鲁聘孔子,孔子三黜,无忧色何?
zhǎn qín yuē chūn fēng gǔ bǎi cǎo fū wèi wú bù zhī qí mào
现代白话:"展禽曰:"春风鼓,百草敷蔚,我不知其茂;。
qiū shuāng jiàng bǎi cǎo líng luò wú bù zhī qí kū
现代白话:秋霜降,百草零落,我不知其枯。
kū mào fēi sì shí zhī bēi xīn róng rǔ fēi wú xīn zhī yōu xǐ
现代白话:枯茂非四时之悲欣,荣辱非我心之忧喜。
huái nán zǐ yuē hé wèi wǔ xīng
这句话大意是:《淮南子》曰:何谓五星?
dōng fāng mù yě qí dì tài hào tài hào páo niú xī shì wàng tiān xià hào yě
这句话大意是:东方木也,其帝太昊,(太昊,庖牜羲氏王天下号也。
sǐ tuō yú dōng fāng dì yě
这句话大意是:死托于东方帝也。
qí zuǒ gōu máng zhí guī ér zhì chūn
这句话大意是:)其佐勾芒,执规而治春。
hàn shū wèi xiāng shàng shū tài hào chéng zhèn zhí guī zhì chūn
这句话大意是:(《汉书》:魏相上书,太昊乘震,执规治春。
yòu yuē rì yáng zhī zhǔ yě shì gù chūn zé qún shòu chú
这句话大意是:又曰:日,阳之主也,是故春则群兽除。
chú dōng máo wēi duò yě
这句话大意是:(除冬毛,微堕也。
yòu yuē tài yáng zhì chūn zé yù xíng róu huì wēn liáng
这句话大意是:又曰:太阳治春,则欲行柔惠温凉。
mù dé rén yě gù róu liáng yě
这句话大意是:(木德人也,故柔凉也。
yòu yuē chūn wèi guī guī zhī wèi dù yě zhuǎn ér bù fù yuán ér bù huán fù è yě
这句话大意是:又曰:春为规,规之为度也,转而不复,圆而不垸,(复,遏也。
huán zhuǎn yě
这句话大意是:垸,转也。
fù ér bù zòng guǎng dà yǐ kuān gǎn dòng yǒu lǐ fā tōng yǒu jì yōu yōu jiǎn jiǎn bǎi yuàn bù qǐ yōu yōu jiǎn jiǎn kuān shū zhī mào yě
这句话大意是:)复而不纵,广大以宽,感动有理,发通有纪,优优简简,百怨不起,(优优,简简,宽舒之貌也。
guī dù bù shī shēng qì nǎi lǐ
这句话大意是:)规度不失,生气乃理。
qì lèi lǐ dá
这句话大意是:(气类理达。
yòu yuē liù hé mèng chūn yǔ mèng qiū hé mèng chūn shǐ yíng mèng qiū shǐ suō
这句话大意是:又曰:六合,孟春与孟秋合,孟春始盈,孟秋始缩。
yíng zhǎng yě
这句话大意是:(盈,长也。
suō duǎn yě
这句话大意是:缩,短也。
gù zhēng yuè shī zhèng qī yuè liáng fēng bù zhì
这句话大意是:)故正月失政,七月凉风不至。
yòu yuē zhòng chūn shǐ chū zhòng qiū shǐ nèi
这句话大意是:又曰:仲春始出,仲秋始内。
chū èr yuè bō zhǒng
这句话大意是:(出,二月播种;。
nèi bā yuè shǐ shōu liǎn
这句话大意是:内,八月始收敛。
yòu yuē chūn sù qiū róng dōng léi xià shuāng jiē zéi qì zhī suǒ shēng
这句话大意是:又曰:春肃秋荣,冬雷夏霜,皆贼气之所生。
yòu yuē sì shí zhě chūn shēng xià zhǎng qiū shōu dōng cáng qǔ yǔ yǒu jié chū rù yǒu shí kāi hé zhāng xī bù shī qí xù
这句话大意是:又曰:四时者,春生夏长,秋收冬藏,取与有节,出入有时,开阖张歙,不失其序。
xī dú yuē xī
这句话大意是:(歙,读曰翕。
yòu yuē chūn nǚ bēi qiū shì āi zhī wù huà yǐ
现代白话:又曰:春女悲,秋士哀,知物化了。
zhōu lǐ zhòng chūn zhī yuè lìng méi shì huì nán nǚ nǚ dāng wài chéng yú fū jiā gǔ ròu xiāng lí gù nǚ bēi
这句话大意是:(《周礼》:仲春之月,令媒氏会男女,女当外成于夫家,骨肉相离,故女悲。
qiū jīn qì yòng shì zhàn shì zhí bīng shèng bài ruò huà gù shì āi yě
这句话大意是:秋金气用事,战士执兵,胜败若化,故士哀也。
yòu yuē mèng chūn zhī yuè dōng gōng yù nǚ qīng sè yī qīng cǎi gǔ qín sè chūn wáng dōng fāng gù chǔ dōng gōng yě
这句话大意是:又曰:孟春之月,东宫御女青色,衣青采,鼓琴瑟,(春王东方,故处东宫也。
qín sè mù yě
这句话大意是:琴瑟木也。
chūn mù shēng gù gǔ
这句话大意是:春木生,故鼓。
qí bīng máo yǒu fēng ruì yǐ wàn wù zuān de rú shēng yě
这句话大意是:)其兵矛,(有锋锐,以万物钻地如生也。
qí chù yáng
这句话大意是:)其畜羊。
yáng mù tǔ zhī mǔ gù xù zhī yě
这句话大意是:(羊,木土之母,故蓄之也。
èr yuè guān cāng qí shù xìng
这句话大意是:)二月官仓,其树杏;。
èr yuè bō zhǒng gù guān cāng yě
这句话大意是:(二月播种,故官仓也。
xìng yǒu hé zài zhōng xiàng yīn zài nèi yáng zài wài yě gù qí shù xìng yě
这句话大意是:杏有核在中,象阴在内,阳在外也,故其树杏也。
sān yuè guān xiāng qí shù li
这句话大意是:)三月官乡,其树李。
sān yuè xī mín hù kǒu gù yán xiāng yě
这句话大意是:(三月析民户口,故言乡也。
li yì yǒu hé shuō yǔ xìng tóng
这句话大意是:李亦有核,说与杏同。
yòu yuē jì chūn sān yuè fēng lóng nǎi chū jiāng qí yǔ yě fēng lóng léi yě
这句话大意是:又曰:季春三月,丰隆乃出,将其雨也,(丰隆,雷也。
zhì qiū sān yuè dì qì bù cáng nǎi shōu qí shā bǎi chóng zhé fú jìng jū bì hù shā qì ān jìng
这句话大意是:)至秋三月,地气不藏,乃收其杀,百虫蛰伏,静居闭户,(杀气安静。
qīng nǚ nǎi chū yǐ jiàng shuāng xuě
这句话大意是:)青女乃出,以降霜雪。
qīng nǚ tiān shén qīng tiān yù nǚ zhǔ shuāng xuě yě
这句话大意是:(青女天神,青天玉女,主霜雪也。
shí èr shí zhī qì yǐ zhì yú zhòng chūn èr yuè zhī xī nǎi bù shōu qí cáng ér bì qí hán shōu liǎn qí suǒ cáng ér chū bù zhī bì qí yīn sāi quán bù dé fā xiè yě
这句话大意是:)十二时之气,以至于仲春二月之夕,乃布收其藏而闭其寒,(收敛其所藏而出布之,闭其阴塞全不得发泄也。
nǚ yí gǔ gē yǐ sī tiān hé yǐ zhǎng bǎi gǔ qín shòu cǎo mù
这句话大意是:)女夷鼓歌,以司天和,以长百谷禽兽草木。
nǚ yí zhǔ chūn xià yǎng cháng zhī zhōng yě
这句话大意是:(女夷主春夏,养长之中也。
cài yōng yuè lìng zhāng jù yuē jì chūn dài rén jiàng yú sāng
这句话大意是:蔡邕《月令章句》曰:季春戴鵀降于桑。
yòu yuē zhòng chūn zhī yuè tiān zǐ xiàn gāo kāi bīng
这句话大意是:又曰:仲春之月,天子献羔开冰。
yòu yuē zhòng chūn xuán niǎo zhì
这句话大意是:又曰:仲春玄鸟至。
xuán niǎo yàn yě
这句话大意是:玄鸟,燕也。
cuī shí sì rén yuè lìng yuē èr yuè cí tài shè zhī rì jiàn jiǔ luǎn yú zǔ mí
这句话大意是:崔实《四人月令》曰:二月祠太社之日,荐韭卵于祖祢。
wǔ xíng zhì yuē wū yì zhèn zài dōng fāng wèi chūn wèi mù zhě yě
这句话大意是:《五行志》曰:于《易》震在东方,为春,为木者也。
duì zài xī fāng wèi qiū wèi jīn
这句话大意是:兑在西方,为秋,为金。
lí zài nán fāng wèi xià wèi huǒ
这句话大意是:离在南方,为夏,为火。
kǎn zài běi fāng wèi dōng wèi shuǐ
这句话大意是:坎在北方,为冬,为水。
chūn yǔ qiū rì yè fēn hán shǔ píng shì yǐ jīn mù zhī qì yì yǐ xiāng biàn
这句话大意是:春与秋日夜分,寒暑平,是以金木之气易以相变。
gù mào shāng zé zhì qiū yīn cháng yǔ yán shāng zé zhì chūn yáng cháng hàn yě
这句话大意是:故貌伤则致秋阴常雨,言伤则致春阳常旱也。
zhì yú dōng xià rì yè xiāng fǎn wèi xià rì cháng yè duǎn dōng rì duǎn yè zhǎng
这句话大意是:至于冬夏,日夜相反,(谓夏日长夜短,冬日短夜长。
hán shǔ shū jué shuǐ huǒ zhī qì bù dé xiāng bìng gù shì shāng cháng yù tīng shāng cháng hán zhě qí qì rán yě
这句话大意是:)寒暑殊绝,水火之气不得相并,故视伤常燠,听伤常寒者,其气然也。
yòu yuē jiā zhōng yán yīn jiā zhù tài cù xuān sì fāng zhī qì ér chū zhōng wù yě
这句话大意是:又曰:夹锺言阴夹助太蔟,宣四方之气而出钟物也。
wèi yú mǎo zài èr yuè
这句话大意是:位于卯,在二月。
dōng yáng jì yuē shān nán yǒu chūn cǎo yán chū lóng xū duō yào wù
这句话大意是:《东阳记》曰:山南有春草岩,出龙须,多药物。
xī jīng zá jì yuē gǔ pèi lán yún zài gōng shí zhēng yuè shàng chén chū chí biān guàn zhuó shí péng ěr yǐ qù yāo xié
这句话大意是:《西京杂记》曰:贾佩兰云:"在宫时,正月上辰出池边盥濯,食蓬饵,以去妖邪。
jīng zhōu jì yuē lù kǎi yǔ lù yè wèi you zài jiāng nán jì méi huā yī zhī yì cháng ān yǔ yè bìng zèng shī yún zhé huā fèng qín shǐ jì yǔ lǒng tóu rén
这句话大意是:《荆州记》曰:陆凯与路晔为友,在江南寄梅花一枝,诣长安与晔,并赠诗云:"折花奉秦使,寄与陇头人。
jiāng nán wú suǒ yǒu liáo jì yī zhī chūn
这句话大意是:江南无所有,聊寄一枝春。
jīng zhōu suì shí jì yuē zhēng yuè yè duō guǐ niǎo dù jiā jiā zhuì chuáng dǎ hù liè gǒu ěr miè dēng zhú yǐ ráng zhī
这句话大意是:《荆州岁时记》曰:正月夜多鬼鸟度,家家槌床打户,捩狗耳,灭灯烛以禳之。
yún zhōng jì yún cǐ niǎo míng gū huò yī míng tiān dì nǚ yī míng yǐn fēi niǎo yī míng yè xíng yóu nǚ hǎo qǔ rén nǚ zǐ yǎng zhī yǒu xiǎo ér zhī jiā jí yǐ xuè diǎn qí yī yǐ wéi zhì gù shì rén míng wèi guǐ niǎo
这句话大意是:《云中记》云:此鸟名姑获,一名天帝女,一名隐飞鸟,一名夜行游女,好取人女子养之,有小儿之家,即以血点其衣以为志,故世人名为鬼鸟。
jīng zhōu mí duō sī yán xìn yǐ
现代白话:荆州弥多,斯言信了。
yòu yuē zhēng yuè wèi rì yè lú jù huǒ zhào jǐng cè zhōng bǎi guǐ zǒu
这句话大意是:又曰:正月未日夜,芦苣火照井厕中,百鬼走。
bó wù zhì yuē sòng guó yǒu tián fū cháng yī fén fēn gǔn fǎn
这句话大意是:《博物志》曰:宋国有田夫,常衣黂(分衮反。
yūn jǐn yǐ guò dōng jì chūn dōng zuò zì pù yú rì bù zhī tiān xià zhī yǒu guǎng shà ào shì mián kuàng hú mò
这句话大意是:)缊,仅以过冬,暨春东作,自曝于日,不知天下之有广厦奥室,绵纩狐貉。
gù wèi qí qī yuē bèi rì zhī xuān rén mò zhī zhě yǐ xiàn wú jūn jiāng yǒu shǎng
现代白话:顾谓其妻曰:"背日之暄,人莫知者,以献我君,将有赏。
lín hǎi yì wù zhì yuē jú jué yī míng tián juān chūn sān yuè míng zhòu yè bù zhǐ
这句话大意是:《临海异物志》曰:鵙鴂一名田鹃,春三月鸣,昼夜不止。
yīn shēng cháng zì hū sú yán qǔ méi zǐ tu qí kǒu liǎng biān jiē chì shàng tiān zì yán qǐ ēn zhì dāng méi zǐ shú míng nǎi de zhǐ ěr
这句话大意是:音声常自呼,俗言取梅子涂其口,两边皆赤,上天自言乞恩,至当梅子熟,鸣乃得止耳。
yòu yuē chūn fēng gān lù shēng yù wàn wù
这句话大意是:又曰:春风甘露,生育万物。
lǚ shì chūn qiū yuē tiān xíng bù xìn bù néng chéng suì
这句话大意是:《吕氏春秋》曰:天行不信,不能成岁;。
de ān bù xìn cǎo mù bù mào
这句话大意是:地安不信,草木不茂;。
chūn fēng bù xìn qí huá bù shèng guǒ shí bù shēng
这句话大意是:春风不信,其华不盛,果实不生。
yòu yuē zhòng chūn zhī yuè xuán niǎo zhì zhī rì yǐ tài láo sì yú gāo méi
这句话大意是:又曰:仲春之月,玄鸟至之日,以太牢祀于高禖。
cài yōng yuē gāo méi shén míng yě
这句话大意是:蔡邕曰:高禖,神名也。
yòu yuē zhòng chūn zhī yuè xiān léi sān rì fèn duó yǐ lìng yú zhào mín yuē léi qiě fā shēng yǒu bù jiè qí róng zhǐ zhě shēng zǐ bù bèi bì yǒu xiōng zāi
这句话大意是:又曰:仲春之月,先雷三日,奋铎以令于兆民曰:"雷且发声,有不戒其容止者,生子不备,必有凶灾。
bù jiè róng zhǐ wèi yǐ léi tíng hé fáng shì zhī zhě shēng zǐ bì yǒu yīn bì níng kuáng zhī jí yǐ
现代白话:(不戒容止,谓以雷霆合房室之者,生子必有瘖,躄凝狂之疾了。
gēng zhě shǎo shě
这句话大意是:)耕者少舍。
jiē gēng zài yě shǎo yǒu shě yú dū yì zhě yě
这句话大意是:"(皆耕在野,少有舍于都邑者也。
yàn zǐ chūn qiū yuē qí jǐng gōng xià yóu liè yòu qǐ dà tái zhī yì
这句话大意是:《晏子春秋》曰:齐景公夏游猎,又起大台之役。
yàn zǐ jiàn yuē chūn xià qǐ yì yóu liè duó mín nóng shí guó jiā kōng xū bù kě
这句话大意是:晏子谏曰:"春夏起役、游猎,夺民农时,国家空虚,不可。
jǐng gōng yuē wú wén xiāng xián zhě guó zhì chén zhōng zhě zhǔ yì wú nián wú jǐ yǐ
现代白话:"景公曰:我闻相贤者国治,臣忠者主逸,我年无几了。
yán jiāng lǎo
这句话大意是:(言将老。
yù suì wú suǒ lè zú jí lǜ fǎn
现代白话:)欲遂我所乐,卒(即律反。
wú suǒ hǎo zi qí xi yǐ
现代白话:)我所好,子其息了。
yàn zǐ yuē wén wáng bù gǎn pán yú yóu tián gù guó chāng ér mín ān
现代白话:"晏孔子说:"文王不敢盘于游田,故国昌而民安;。
chu líng bù fèi qián xī zhī yì qǐ zhāng huá zhī tái ér mín pàn zhī
这句话大意是:楚灵不废干溪之役,起章华之台,而民叛之。
jīn jūn bù sī jiāng wēi shè jì ér wèi zhū hóu xiào
这句话大意是:今君不思,将危社稷而为诸侯笑。
chén wén zhōng bù bì sǐ jiàn bù wéi zuì
这句话大意是:臣闻忠不避死,谏不违罪。
jūn bù tīng chén chén jiāng shì yǐ
现代白话:君不听臣,臣将逝了。
jǐng gōng yuē wéi wéi
这句话大意是:"景公曰:"惟惟"。
wéi wéi cóng qí jiàn yě
这句话大意是:(惟惟,从其谏也。
yáng zǐ fǎ yán yuē huò yuē wéi zhèng xiān shā hòu jiào yǔ
这句话大意是:杨子《法言》曰:或曰:"为政先杀后教与?
yuē wū hū
这句话大意是:"曰:"於乎!
tiān xiān qiū ér hòu chūn hu
这句话大意是:"天先秋而后春吗?
jiāng xiān chūn ér hòu qiū hu
这句话大意是:将先春而后秋吗?
liáng yuán dì zuǎn yào yuē chūn yì yuē fā shēng fāng chūn qīng chūn yáng chūn sān chūn jiǔ chūn
这句话大意是:《梁元帝纂要》曰:春亦曰发生、芳春、青春、阳春、三春、九春;。
fēng yuē yáng fēng xuān fēng róu fēng huì fēng
这句话大意是:风曰阳风、暄风、柔风、惠风;。
jǐng yuē mèi jǐng hé jǐng sháo jǐng
这句话大意是:景曰媚景、和景、韶景;。
shí yuē liáng shí jiā shí
这句话大意是:时曰良时、嘉时;。
chén yuē liáng chén jiā chén fāng chén
这句话大意是:辰曰良辰、嘉辰、芳辰;。
jié yuē fāng jié jiā jié sháo jié shū jié
这句话大意是:节曰芳节、嘉节、韶节、淑节;。
cǎo yuē ruò cǎo fāng cǎo
这句话大意是:草曰弱草、芳草;。
mù yuē huá mù huá shù fāng lín fāng shù
这句话大意是:木曰华木、华树、芳林、芳树;。
lín yuē mào lín
这句话大意是:林曰茂林;。
niǎo yuē yáng niǎo shí niǎo yáng qín hòu niǎo shí qín hǎo qín
这句话大意是:鸟曰阳鸟、时鸟、阳禽、候鸟、时禽、好禽。
xià shū yuē guī rén zhī zhí fán gōng guī yòng chūn shí gè yǐ qí wù rù yú guī shì
这句话大意是:《夏书》曰:龟人之职,凡攻龟用春时,各以其物入于龟室。
liù guī gè yì shì yě
这句话大意是:(六龟各异室也。
qiū qǔ guī jí wàn wù chéng yě
这句话大意是:秋取龟,及万物成也。
gōng zhì yě
这句话大意是:攻,治也。
zhì guī gǔ yǐ chūn shì shí gàn jiě bù fā shāng yě
这句话大意是:治龟骨以春,是时干,解不发伤也。
shàng chūn xìn guī jì sì xiān bo
这句话大意是:)上春衅龟,祭祀先卜。
xìn zhě shā shēng yǐ xuè tu zhī yě
这句话大意是:(衅者,杀牲以血涂之也。
zhèng sī nóng yún jì sì xiān bǔ zhě bo qí rì yǔ qí shēng
这句话大意是:郑司农云:祭祀先卜者,卜其日与其牲。
xuán wèi xiān shǐ yòng bǔ shì zhě yán jì sì zūn tiān dì yě
这句话大意是:玄谓先始用卜筮者,言祭祀尊天地也。
shì běn zuò rì jīng xián zuò shì bǔ wèi wén qí rén yě
这句话大意是:《世本》作日巠咸作筮卜,未闻其人也。
shì shàng chūn zhě xià zhēng jiàn yín zhī yuè yuè lìng mèng dōng yún xìn sì guī cè xiāng hù yǐ
现代白话:是上春者,夏正建寅之月,《月令》孟冬云衅祀龟策相互了。
qín yǐ shí yuè jiàn hài wèi suì zhě zé yuè lìng qín shì zhī shū yì huò yù yǐ suì shǒu xìn guī ěr
这句话大意是:秦以十月建亥为岁者,则《月令》秦世之书,亦或欲以岁首衅龟耳。
shì rén shàng chūn xiāng shì
这句话大意是:)筮人上春相筮。
xiāng wèi gēng xuǎn zé qí shī guī suì yì zhě yú
这句话大意是:(相谓更选择其蓍龟,岁易者欤?
zhōu shū shí xùn yuē jīng zhé èr yuè jié táo shǐ huā
这句话大意是:《周书时训》曰:惊蛰二月节,桃始花。
shí xùn yún táo ruò bù huā shì wèi pǐ sāi
这句话大意是:时训云:桃若不花,是谓否塞。
yòu yún cāng kù zāi
这句话大意是:(又云仓库灾。
cāng gēng míng
这句话大意是:)鸧鹒鸣。
shí xùn yún ruò bù míng jí xià bù cóng shàng
这句话大意是:时训云:若不鸣,即下不从上。
yīng huà wèi jiū
这句话大意是:鹰化为鸠。
shí xùn yún ruò bù huà jí kòu zéi shù qǐ
这句话大意是:时训云:若不化,即寇贼数起。
chūn fēn èr yuè zhōng xuán niǎo zhì
这句话大意是:春分二月中,玄鸟至。
shí xùn yún xuán niǎo bù zhì jí fù rén bù shēn
这句话大意是:时训云:玄鸟不至,即妇人不娠。
léi nǎi fā shēng
这句话大意是:雷乃发声。
shí xùn yún léi bù fā shēng jí zhū hóu shī mín
这句话大意是:时训云:雷不发声,即诸侯失民。
shǐ diàn
这句话大意是:始电。
shí xùn yún diàn ruò bù jiàn jí rén wú wēi zhèn
这句话大意是:时训云:电若不见,即人无威振。