太平御览 · 李昉 · Chapter 195 of 1000

居处部·卷二十三

PinyinModern Translation
Size

nì lǚ

这句话大意是:○逆旅。

zuǒ shì chuán xī gōng shàng yuē xún xi jiǎ dào wū yú yuē jīn guó wèi bù dào bǎo wū nì lǚ yǐ qīn bì yì zhī nán bǐ

这句话大意是:《左氏传·僖公上》曰:荀息假道于虞,曰:"今虢为不道,保于逆旅,以侵敝邑之南鄙。

shǐ jì yuē shī shàng fǔ dōng jiù guó dào sù xíng chí

这句话大意是:《史记》曰:师尚父东就国,道宿行迟。

nì lǚ zhī rén yuē wú wén zhī shí nán de ér yì shī kè qǐn chù ān dài fēi jiù fēng zhě yě

现代白话:逆旅之人曰:"我闻之,时难得而易失,客寝处安,殆非就封者也。

tài gōng wén zhī yè yī ér xíng zhì guó

这句话大意是:"太公闻之,夜衣而行,至国。

lái hóu lái fá yǔ zhī zhēng yíng qiū

这句话大意是:莱侯来伐,与之争营丘。

hàn wǔ dì gù shì yuē shàng cháng zhì bǎi gǔ yè tóu tíng sù tíng cháng bù nèi nǎi sù wū nì lǚ

这句话大意是:《汉武帝故事》曰:上尝至柏谷,夜投亭宿,亭长不内,乃宿于逆旅。

nì lǚ wēng wèi shàng yuē rǔ zhǎng dà duō lì dāng qín jià sè hé hū dài jiàn qún jù yè xíng dòng zhòng

现代白话:逆旅翁谓上曰:"你长大多力,当勤稼穑,何忽带剑群聚,夜行动众?

cǐ bù yù wèi dào zé yín ěr

这句话大意是:此不欲为盗,则淫耳。

shàng mò rán bù yīng yīn qǐ jiāng yǐn wēng yuē wú zhèng yǒu ruò wú jiāng yě

现代白话:"上默然不应,因乞浆饮,翁曰:"我正有溺,无浆也。

yǒu qǐng hái nèi shàng shǐ rén chān zhī jiàn wēng fāng yào shào nián shí yú rén jiē chí gōng shǐ dāo jiàn lìng zhǔ rén yù chū ān guò kè

这句话大意是:"有顷,还内,上使人觇之,见翁方要少年十馀人皆持弓矢刀剑,令主人妪出安过客。

yù guī wèi qí wēng yuē wú guān cǐ zhàng fū nǎi fēi cháng rén yě qiě yì yǒu bèi bù kě tú yě

现代白话:妪归,谓其翁曰:"我观此丈夫,乃非常人也,且亦有备,不可图也。

bù rú yīn lǐ zhī

这句话大意是:不如因礼之。

qí fu yuē cǐ yì yǔ ěr míng gǔ huì zhòng tǎo cǐ qún dào hé yōu bù kè

这句话大意是:"其夫曰:"此易与耳,鸣鼓会众,讨此群盗,何忧不克?

yù yuē qiě ān zhī lìng qí mián nǎi kě tú yě

这句话大意是:"妪曰:"且安之,令其眠,乃可图也。

wēng cóng zhī

这句话大意是:"翁从之。

shí shàng cóng zhě shí yú rén jì wén qí móu jiē jù quàn shàng yè qù

这句话大意是:时上从者十馀人,既闻其谋,皆惧,劝上夜去。

shàng yuē bì zhì huò bù rú qiě zhǐ yǐ ān zhī

这句话大意是:上曰:"必致祸,不如且止以安之。

yǒu qǐng yù chū wèi shàng yuē zhū wēng zi bù wén zhǔ rén wēng yán hu

这句话大意是:"有顷,妪出,谓上曰:"诸翁子不闻主人翁言乎!

cǐ wēng hǎo yǐn jiǔ kuáng bèi bù zú jì yě

这句话大意是:此翁好饮酒,狂悖,不足计也。

jīn rì jù lìng gōng zǐ ān mián wú tā

这句话大意是:今日具令公子安眠,无他。

yù yīn hái nèi

这句话大意是:"妪因还内。

shí tiān hán yù zhuó jiǔ duō yǔ qí fu zhū shǎo nián jiē zuì

这句话大意是:时天寒,妪酌酒,多与其夫,诸少年皆醉。

yù chū xiè kè shā jī zuò shí

这句话大意是:妪出谢客,杀鸡作食。

píng míng shǎng qù

这句话大意是:平明,上去。

shì rì hái gōng nǎi zhào nì lǚ fū qī jiàn zhī cì yù jīn shí jīn qí fu wèi yǔ lín láng

这句话大意是:是日还宫,乃召逆旅夫妻见之,赐妪金十斤,其夫为羽林郎。

zì shì chéng jiè xī fù wēi xíng

这句话大意是:自是惩戒,希复微行。

xù hàn shū wǔ xíng chuán yuē líng dì shù yóu xì wū xī yuán zhōng lìng hòu gōng cǎi nǚ wèi kè shè zhǔ shēn wéi shāng gǔ fú xíng zhì shě cǎi nǚ xià jiǔ shí yīn gòng yǐn shí yǐ wéi xì yuè

这句话大意是:《续汉书·五行传》曰:灵帝数游戏于西园中,令后宫采女为客舍主,身为商贾服行,至舍,采女下酒食,因共饮食以为戏乐。

dōng guān hàn jì yuē dì wǔ lún zì dù shì huàn láo luò suì jiāng jiā zhǔ kè hé dōng biàn yì xìng míng zì chēng wáng bó qí

这句话大意是:《东观汉记》曰:第五伦自度仕宦牢落,遂将家属客河东,变易姓名,自称王伯齐。

cháng yǔ nú zài yán běi zhì tài yuán fàn mài měi suǒ zhǐ kè shè qù zhé wèi fèn chú dào shàng

这句话大意是:常与奴载盐北至太原贩卖,每所止客舍,去辄为粪除道上。

hào yuē dào shì kāi mén qǐng qiú bù fù zé shě sù zhí

这句话大意是:号曰道士,开门请求不复责舍宿直。

fàn yè hòu hàn shū yuē zhōu fáng zì wěi gōng

这句话大意是:范晔《后汉书》曰:周防,字伟公。

fù yáng shǎo gū wēi cháng xiū nì lǚ yǐ gòng guò kè ér bù shòu qí bào

这句话大意是:父杨,少孤微,常修逆旅以供过客,而不受其报。

guō lín zōng bié zhuàn yuē lín zōng měi xíng sù nì lǚ zhé gōng sǎ sǎo

这句话大意是:《郭林宗别传》曰:林宗每行宿逆旅,辄躬洒扫。

jí míng qù hòu rén zhì jiàn zhī yuē cǐ bì guō yǒu dào zuó sù chù yě

这句话大意是:及明去,后人至,见之曰:"此必郭有道昨宿处也。

jìn shū yuē sāng yú cháng xíng jì nì lǚ tóng sù kè shī pú yí yú wèi dào yú mò rán wú yán biàn jiě yī cháng zhī

这句话大意是:《晋书》曰:桑虞尝行寄逆旅,同宿客失脯,疑虞为盗,虞默然无言,便解衣偿之。

zhǔ rén yuē cǐ shě shù shī yú ròu jī yā duō shì hú lí tōu qù jūn hé yǐ yí rén

现代白话:主人曰:"此舍数失鱼肉鸡鸭,多是狐狸偷去,君凭什么疑人?

nǎi jiāng pú zhǔ zhì shān zhǒng jiān xún qiú guǒ de yí fǔ

这句话大意是:"乃将脯主至山冢间寻求,果得遗脯。

yǐ yī hái yú yú tóu zhī bù gù

这句话大意是:以衣还虞,虞投之不顾。

shuō yuàn yuē zhèng huán gōng huì fēng wū zhèng mù shě wū sòng dōng zhī nì lǚ

这句话大意是:《说苑》曰:郑桓公会封于郑,暮舍于宋东之逆旅。

nì lǚ zhī sōu cóng wài lái yuē kè jiāng yān zhī

现代白话:逆旅之叟从外来,曰:"客将呢之?

yuē huì fēng wū zhèng

这句话大意是:"曰:"会封于郑。

nì lǚ zhī sōu yuē wú wén zhī shí nán de ér yì shī yě kè zhī qǐn ān dài fēi jiù fēng zhě yě

现代白话:"逆旅之叟曰:"我闻之,时难得而易失也,客之寝安,殆非就封者也。

zhèng huán gōng wén zhī yuán pèi zì jià xíng shí rì shí yè zhì jí yǒu yǔ zhī zhēng fēng zhě

这句话大意是:"郑桓公闻之,援辔自驾,行十日十夜至,即有与之争封者。

chǔ cí qī jiàn yuē lù shì nǚ zhī fāng sāng xī lù shì kè shè

这句话大意是:《楚辞·七谏》曰:路室女之方桑兮,(路室,客舍。

kǒng zǐ guò zhī yǐ zì shì

这句话大意是:)孔子过之以自侍。

yán kǒng zǐ chū yóu guò wū kè

这句话大意是:(言孔子出游,过于客。

shě qí nǚ fāng cǎi sāng yī xīn bù shì

这句话大意是:舍其女方采桑,一心,不视。

shàn qí zhēn xìn gù yǐ zì shì

这句话大意是:善其贞信,故以自侍。

pān yuè kè shè yì yuē shàng shū chì kè shè fèi nóng jiān yín wáng mìng bài luàn fǎ dù jiē dāng chú huài

这句话大意是:潘岳《客舍议》曰:尚书敕:"客舍废农,奸淫亡命,败乱法度,皆当除坏。

shí lǐ ān yī gōng shě shǐ lǎo xiǎo pín mín shǒu zhī

这句话大意是:十里安一宫舍,使老小贫民守之;。

yòu chà lì zhǎng zhǔ yī guān shè shōu qián shù

这句话大意是:又差吏掌主,依官舍收钱数。

chūn nóng shì xìng qiú xū dōng xián

这句话大意是:春农事兴,求须冬闲。

jǐn àn kè shè nì lǚ jiǔ yǐ qí suǒ yóu lái yǐ xíng zhě lài yǐ dùn zhǐ jū zhě báo shōu qí zhí jiāo yì mào qiān gè dé qí suǒ

现代白话:"谨案:客舍逆旅久了,其所由来了,行者赖以顿止,居者薄收其直,交易贸迁,各得其所。

guān wú yì fù ér yīn mín chéng lì

这句话大意是:官无役赋,而因民成利;。

huì jiā bǎi xìng ér gōng wú suǒ fèi

这句话大意是:惠加百姓,而公无所费。

yǔ yuē xǔ yóu cí cǐ dì yáo zhī mìng ér shě wū nì lǚ

这句话大意是:语曰:"许由辞此帝尧之命,而舍于逆旅。

zì táng yáo dào jīn wèi yǒu bù dé kè shè zhī fǎ

这句话大意是:"自唐尧到今,未有不得客舍之法。

dào lù

这句话大意是:○道路。

ěr yǎ yuē miào zhōng lù wèi zhī táng

现代白话:《你雅》曰:庙中路谓之唐。

yī dá wèi zhī dào lù èr dá wèi zhī zhī páng sān dá wèi zhī jù páng jīn nán yáng guān zhāng xiàn xiāng shù tōng jiāo cuò dào lù hū zhī wǔ jù xiāng

这句话大意是:一达谓之道路,二达谓之枝旁,三达谓之剧旁,(今南阳冠章县乡数通交错道路,呼之五剧乡。

sì dá wèi zhī qú wǔ dá wèi zhī kāng liù dá wèi zhī zhuāng qī dá wèi zhī jù cān sān dào fù yī dào qí chū zhě běi hǎi jí xiàn yǒu cǐ dào

这句话大意是:)四达谓之衢,五达谓之康,六达谓之庄,七达谓之剧骖,(三道复一道歧出者,北海极县有此道。

bā dá wèi zhī chóng qī sì dào jiāo chū

这句话大意是:)八达谓之崇期,(四道交出。

jiǔ dá wèi zhī kuǐ

这句话大意是:)九达谓之逵。

sì zhě jiāo dào chū fù yǒu páng tōng zhě

这句话大意是:(四者交道出,复有旁通者。

yòu yuē dà lù wèi zhī bēn

这句话大意是:又曰:大路谓之奔。

shuō wén yuē yī dá wèi zhī dào lù

这句话大意是:《说文》曰:一达谓之道路。

yòu yuē kuí jiǔ dá dào yě

这句话大意是:又曰:馗,九达道也;。

shì guī bèi gù wèi zhī kuí

这句话大意是:似龟背,故谓之馗。

yì yuē gèn wèi jìng

这句话大意是:《易》曰:艮,为径。

wáng yì zhù yuē wù shǐ gù wèi jìng lù

这句话大意是:王廙注曰:物始,故为径路。

yòu yuē hé tiān zhī qú dào dà xíng yě

这句话大意是:又曰:何天之衢,道大行也。

yòu yuē mǐn lǘ wǎng lái péng cóng ěr sī

现代白话:又曰:泯驴往来,朋从你思。

shī yuē dào zhī yún yuǎn hé yún néng lái

这句话大意是:《诗》曰:道之云远,曷云能来?

yòu yuē xíng lù chí chí zhōng xīn yǒu wéi

这句话大意是:又曰:行路迟迟,中心有违。

yòu yuē dí dí zhōu dào jū wéi mào cǎo

这句话大意是:又曰:踧踧周道,鞠为茂草。

yòu yuē lù zǔ qiě jī

这句话大意是:又曰:路阻且跻。

jī shēng

这句话大意是:(跻,升。

yòu yuē zhōu dào wēi chí

这句话大意是:又曰:周道逶迟。

lì yuǎn mào

这句话大意是:(历远貌。

yòu yuē zhōu dào rú dǐ

这句话大意是:又曰:周道如砥。

gòng fù jūn píng

这句话大意是:(贡赋均平。

yòu yuē yǒu dì zhī dù xíng bǐ zhōu dào

这句话大意是:又曰:有杕之杜,行彼周道。

yòu yuē zūn dà lù xī càn zhí zi zhī qū xī

这句话大意是:又曰:遵大路兮,掺执子之袪兮。

yòu guān jū tù jū yuē sù sù tù jū shī yú zhōng kuí

这句话大意是:又《关雎·兔罝》曰:肃肃兔罝,施于中逵。

zhōu lǐ xià guān yuē hé fāng shì zhǎng tiān xià dào lù

这句话大意是:《周礼·夏官》曰:合方氏,掌天下道路。

yòu yuē sī xiǎn zhǎng jiǔ zhōu zhī tú yǐ zhōu zhī qí shān lín chuān zé zhī zǔ ér dá qí dào lù

这句话大意是:又曰:司险,掌九州之图,以周知其山林川泽之阻,而达其道路。

yòu xià guān hòu rén yuē gè zhǎng qí fāng zhī dào

这句话大意是:又《夏官·候人》曰:各掌其方之道。

lǐ jì tán gōng yuē āi gōng shǐ rén diào kuì shàng yù zhū dào wū lù huà gōng ér shòu diào yān

现代白话:《礼记·檀弓》曰:哀公使人吊蒉尚,遇诸道,于路画宫而受吊呢。

āi gōng lǔ jūn yě

这句话大意是:(哀公,鲁君也。

huà gōng huà dì wèi gōng xiàng

这句话大意是:画宫,画地为宫象。

zēng zǐ yuē kuì shàng bù rú qǐ liáng zhī qī zhī lǐ yě

现代白话:)曾孔子说:"蒉尚不如杞梁之妻知礼也。

yòu yuè lìng yuē sān yuè kāi tōng dào lù

这句话大意是:又《月令》曰:三月,开通道路。

yòu yuē dào lù nán zǐ yóu zuǒ fù rén yóu yòu chē cóng zhōng yāng

这句话大意是:又曰:道路,男子由左,妇人由右,车从中央。

zuǒ zhuàn yuē gōng sūn yù yǔ yǐng kǎo shū zhēng chē yǐng kǎo shū jiā zhōu yǐ zǒu zǐ dōu bá jǐ yǐ zhú zhī jí dà kuǐ fú jí zǐ dōu nù

这句话大意是:《左传》曰:公孙阏与颍考叔争车,颍考叔挟辀以走,子都拔戟以逐之,及大逵,弗及,子都怒。

yòu yuē méng zhū wáng fù zhī qú

这句话大意是:又曰:盟诸王父之衢。

shǐ jì yuē wén dì xíng zhì bà líng shèn fū rén cóng shàng shì shèn fū rén xīn fēng dào yuē cǐ zǒu hán dān dào yě

这句话大意是:《史记》曰:文帝行至霸陵,慎夫人从,上示慎夫人新丰道曰:"此走邯郸道也。

dōng guān hàn jì yuē féng méng bèi zhēng shàng dào mí bù zhī dōng xī yún cháo suǒ zhēng wǒ zhě wèi cōng míng ruì zhì yǒu yì wū zhèng

这句话大意是:《东观汉记》曰:逢萌被征,上道,迷不知东西,云:"朝所征我者,为聪明睿智,有益于政。

fāng miàn bù zhī ān néng jì zhèng

这句话大意是:方面不知,安能济政?

jí jià ér guī

这句话大意是:"即驾而归。

guó yǔ yuē fu chén jiǎo jiàn ér chú dào gù xià lìng yuē jiǔ yuè chú dào

这句话大意是:《国语》曰:夫辰角见而除道,故《夏令》曰:"九月除道"。

gǔ kuǐ zhù yuē chén jiǎo dà chén cāng lóng zhī lóng

这句话大意是:(贾逵注曰:辰角,大辰,仓龙之龙。

jiǎo xīng míng yě

这句话大意是:角,星名也。

jiā yǔ yuē wǔ wáng kè shāng tōng dào yú jiǔ yí bā mán

这句话大意是:《家语》曰:武王克商,通道于九夷八蛮。

wèi jìn chūn qiū yuē yuán jí yǒu shí shuài yì dú xíng bù yóu jìng lù chē jì suǒ qióng zhé tòng kū ér fǎn

这句话大意是:《魏晋春秋》曰:阮籍有时率意独行,不由径路,车迹所穷,辄恸哭而返。

lù jī luò yáng jì yuē gōng mén jí chéng zhōng dà dào jiē fēn zuò sān zhōng yāng yù dào liǎng biān cè tǔ qiáng gāo sì chǐ yú wài fēn zhī

这句话大意是:陆机《洛阳记》曰:宫门及城中大道皆分作三,中央御道,两边策土墙,高四尺馀,外分之。

wéi gōng qīng shàng shū zhāng fú dào cóng zhōng dào fán rén jiē xíng zuǒ yòu zuǒ rù yòu chū jiā dào zhǒng yú huái shù

这句话大意是:唯公卿尚书章服道从中道,凡人皆行左右,左入右出,夹道种榆槐树。

cǐ sān dào sì tōng wǔ dá yě

这句话大意是:此三道四通五达也。

huái nán zǐ yuē yáng zhū jiàn qí lù ér kū yuē kě yǐ nán kě yǐ běi

现代白话:《淮南子》曰:杨朱见歧路而哭,曰:"能够南能够北!

yòu yuē shèng rén zhī dào rú qú shè zūn guò zhě sī zhuó zhī

这句话大意是:又曰:圣人之道,如衢设樽,过者斯酌之。

bó wù zhì yuē wén wáng yǐ tài gōng wèi guàn tán lìng qí nián fēng bù míng tiáo

这句话大意是:《博物志》曰:文王以太公为灌坛令,其年,风不鸣条。

wén wáng mèng yī fù rén shén lì dāng dào kū wèn qí gù yuē wǒ dōng shān nǚ jià wèi xī hǎi fù xíng bì yǐ bào fēng yǔ jīn guàn tán lìng dāng dào yǒu dé wú bù gǎn yǐ fēng yǔ guò yě

现代白话:文王梦一妇人甚丽,当道哭,问其故,曰:"我东山女,嫁为西海妇,行必以暴风雨,今灌坛令当道有德,我不敢以风雨过也。

shí zhōu jì yuē tiān dì jūn zhī chéng xiān zhēn zhī rén chū dào jìng zì yǒu yí lù nèi dào zhōng shān hǎi ā mēn wài

这句话大意是:《十洲记》曰:天帝君之城,仙真之人出道径自有一路,内到锺山海阿门外。

tiān dì jūn zǒng jiǔ fū rén zhī wéi guì wú bǐ yān

现代白话:天帝君总九夫人之维,贵无比呢。

cuī bào gǔ jīn yú fú zhù yuē jǐng bì suǒ yǐ jiè tú xíng

这句话大意是:崔豹《古今舆服注》曰:警跸,所以戒徒行。

bì lù yě

这句话大意是:跸,路也;。

wèi xíng zhě jǐng wū tú lù

这句话大意是:谓行者警于途路。

liè zǐ yuē yáo zhì tiān xià wèi zhī qí tiān xià zhì yú bù zhì yú

这句话大意是:《列子》曰:尧治天下,未知其天下治欤不治欤?

wēi fú yóu wū kāng qú wén ér tóng yáo yuē lì wǒ zhēng mín mò fěi ěr jí

现代白话:微服游于康衢,闻儿童谣曰:"立我烝民,莫匪你极。

rèn yù yì zhōu jì yuē jiāng yóu zuǒ dān dào àn tú zài yīn píng xiàn běi wū chéng dū wèi xi

这句话大意是:任豫《益州记》曰:江油左担道,案《图》,在阴平县北,于成都为西。

qí dào zhì zǔ zì běi lái zhě dān zài zuǒ jiān bù dé dù dān yě

这句话大意是:(其道至阻,自北来者,担在左肩,不得度担也。

shān ài shù mǎ xuán chē chù

这句话大意是:)邓艾束马悬车处。

jùn guó zhì yuē yōng zhōu zhǐ dào zài tōng huà mén dōng běi shí lǐ

这句话大意是:《郡国志》曰:雍州轵道,在通化门东北十里。

yòu yuē zhū chāo shí yǔ xiōng shū yuē luò xià dào lù běn hǎo qīng huái yìn yìng kě ài

这句话大意是:又曰:朱超石与兄书曰:"洛下道路本好,青槐荫映可爱。

liè zǐ yuē yáng zǐ zhī lín wáng yáng jì lǜ qí dǎng yòu qǐng yáng zǐ zhī shù zhuī zhī

这句话大意是:《列子》曰:杨子之邻亡羊,既率其党,又请杨子之竖追之。

yáng zǐ yuē wáng yī yáng hé zhuī zhě zhòng

现代白话:杨孔子说:"亡一羊何追者众?

yuē duō qí lù

这句话大意是:"曰:"多歧路。

jì fǎn wèn huò yáng hu

这句话大意是:"既反,问:"获羊吗?

yuē wáng zhī yǐ qí lù zhī zhōng yòu yǒu qí yān wú bù zhī suǒ zhī ér fǎn

现代白话:"曰:"亡之了,歧路之中又有歧呢,我不知所之而反。

yáng zǐ yuē dà dào yǐ duō qí wáng yáng xué zhě yǐ duō fāng sàng shēng

现代白话:"杨孔子说:"大道以多歧亡羊,学者以多方丧生。

hán zǐ yuē lǔ yǐ wǔ yuè qǐ zhòng wèi zhǎng gōu zǐ lù sī wéi jiāng yǐn yào zuò gōu zhě wū wǔ fu zhī qú kǒng zǐ jī qí bù zhī lǐ yě

这句话大意是:《韩子》曰:鲁以五月起众为长沟,子路私为浆饮,要作沟者于五甫之衢,孔子讥其不知礼也。

chǔ cí yuē xīn bù yí zhī cháng jiǔ yōu yǔ chóu zhī xiāng jiē

这句话大意是:《楚辞》曰:心不怡之长久,忧与愁之相接。

wéi yǐng lù zhī liáo yuǎn xī jiāng yǔ xià zhī bù kě shè

这句话大意是:惟郢路之辽远兮,江与夏之不可涉。

gǔ yuè fǔ shī yuē xiāng féng xiá lù jiān dào ài bù róng chē

这句话大意是:《古乐府诗》曰:相逢狭路间,道隘不容车。

gǔ shī yuē qū chē jià yán mài yōu yōu shè cháng dào

这句话大意是:《古诗》曰驱车驾言迈,悠悠涉长道。

chí dào

这句话大意是:○驰道。

shǐ jì gǔ shān yuē qín wèi chí dào dōng qióng yàn qí nán jí wú chǔ jiāng hú zhī shàng bīn hǎi zhī guān bì dá dào guǎng wǔ shí bù

这句话大意是:《史记》贾山曰:秦为驰道,东穷燕,(齐,南极吴楚江湖之上,濒海之观毕达,道广五十步。

sān zhàng ér shù hòu zhù qí wài yǐn yǐ jīn zhuī yǐ tiě chuí zhù zhī

这句话大意是:)三丈而树,厚筑其外,隐以金椎,(以铁椎筑之。

yǐn wū jìn fǎn

这句话大意是:隐,于靳反。

shù yǐ qīng sōng

这句话大意是:)树以青松。

shí lǐ yī tíng tíng yǒu zhǎng

这句话大意是:十里一亭,亭有长。

shí tíng yī xiāng xiāng yǒu sān lǎo yǒu zhì sè fū yóu jiào

这句话大意是:十亭一乡,乡有三老:有秩、啬夫、游徼。

sān lǎo zhǎng jiào huà sè fū zhí tīng sòng shōu fù shuì

这句话大意是:三老掌教化,啬夫职听讼,收赋税;。

yóu jiào jiǎo xún dào zéi qín zhì yě

这句话大意是:游徼,徼循盗贼,秦制也。

hàn shū yuē jiāng chōng chū féng guǎn táo cháng gōng zhǔ xíng chí dào zhōng chōng wèn zhī gōng zhǔ yuē yǒu tài hòu zhào

这句话大意是:《汉书》曰:江充出,逢馆陶长公主行驰道中,充问之,公主曰:"有太后诏。

chōng yuē dú gōng zhǔ de xíng chē qí jiē bù dé

这句话大意是:"充曰:"独公主得行,车骑皆不得。

jǐn hé mò rù guān

这句话大意是:"尽劾没入官。

chōng cóng shàng gān quán féng tài zǐ jiā shǐ chéng chē mǎ xíng chí dào zhōng chōng yǐ shǔ lì

这句话大意是:充从上甘泉,逢太子家使乘车马行驰道中,充以属吏。

tài zǐ wén zhī shǐ rén xiè chōng yuē fēi ài chē mǎ chéng bù yù lìng shàng wén zhī yǐ jiào chì wáng sù zhě wéi jiāng jūn kuān zhī

这句话大意是:太子闻之,使人谢充曰:"非爱车马,诚不欲令上闻之,以教敕亡素者,唯江君宽之!

chōng bù tīng suì bái zòu

这句话大意是:"充不听,遂白奏。

shàng yuē rén chén dāng rú shì yǐ

现代白话:上曰:"人臣当如是了。

dà jiàn xìn yòng wēi zhèn jīng shī

这句话大意是:"大见信用,威震京师。

yòu yuē huì dì wèi dōng cháo cháng lè gōng zuò fù dào fāng zhù gāo dì miào nán shū sūn tōng yuē bì xià hé zhù fù dào gāo dì qǐn yì guān rì chū yóu gāo miào

这句话大意是:又曰:惠帝为东朝长乐宫,作复道,方筑高帝庙南,叔孙通曰:"陛下何筑复道高帝寝,衣冠日出游高庙?

nài hé lìng zǐ sūn zōng miào dào shàng xíng zāi

现代白话:奈何令子孙宗庙道上行啊?

huì dì jù yuē jí huài zhī

这句话大意是:"惠帝惧,曰:"急坏之。

tōng yuē rén zhǔ wú guò jǔ

这句话大意是:"通曰:"人主无过举。

jīn yǐ zuò bǎi xìng jiē zhī yǐ

现代白话:今已作,百姓皆知了。

yuàn bì xià wèi yuán miào wèi běi yì guān yuè yóu zhī yì guǎng zōng miào dà xiào běn yě

这句话大意是:愿陛下为原庙渭北,衣冠月游之,益广宗庙,大孝本也。

dì cóng zhī

这句话大意是:"帝从之。

yòu yuē yuán dì jí wèi chéng dì wèi tài zǐ

这句话大意是:又曰:元帝即位,成帝为太子。

shàng cháng zhào tài zǐ chū lóng lóu mén bù gǎn jué chí dào zhì zhí chéng mén de jué nǎi dù

这句话大意是:上尝召,太子出龙楼门,不敢绝驰道,至直城门得绝乃度。

shàng chí zhī wèn qí gù yǐ zhuàng duì

这句话大意是:上迟之,问其故,以状对。

shàng nǎi lìng tài zǐ bèi zhào de jué chí dào

这句话大意是:上乃令太子被召得绝驰道。

yòu yuē shàng jū luò yáng nán gōng cóng fù dào wàng jiàn zhū jiāng wǎng wǎng shù rén ǒu yǔ

这句话大意是:又曰:上居洛阳南宫,从复道望见诸将往往数人偶语。

shàng yuē cǐ hé yǔ

这句话大意是:上曰:"此何语?

liáng yuē bì xià bù zhī hu

这句话大意是:"良曰:"陛下不知吗?

cǐ móu fǎn ěr

这句话大意是:此谋反耳。

shàng yuē tiān xià shǔ ān dìng hé gù ér fǎn

现代白话:"上曰:"天下属安定,为什么而反?

liáng yuē bì xià yǔ cǐ shǔ qǔ tiān xià jīn bì xià yǐ wèi tiān zǐ ér suǒ fēng jiē xiāo cáo gù rén suǒ zhū zhě jiē píng shēng chóu yuàn

这句话大意是:"良曰:"陛下与此属取天下,今陛下已为天子,而所封皆萧、曹故人,所诛者皆平生雠怨。

jīn jūn lì jì gōng tiān xià bù zú yǐ biàn fēng yòu kǒng jiàn yí guò shī jí zhū gù xiāng jù móu fǎn ěr

这句话大意是:今军吏计功,天下不足以遍封,又恐见疑过失及诛,故相聚谋反耳。

shàng nǎi yōu yuē wèi jiāng nài hé

这句话大意是:"上乃忧曰:"为将奈何?

liáng yuē shàng píng shēng suǒ zēng qún chén suǒ gòng zhī shuí zuì shèn zhě

这句话大意是:"良曰:"上平生所憎,群臣所共知,谁最甚者?

shàng yuē yōng chǐ yǔ wǒ yǒu gù shù jiǒng rǔ wǒ

这句话大意是:"上曰:"雍齿与我有故,数窘辱我。

liáng yuē jīn jí xiān fēng yōng chǐ yǐ shì qún chén zé rén rén zì jiān yǐ

现代白话:"良曰:"今急先封雍齿,以示群臣,则人人自坚了。

wū shì zhì jiǔ fēng yōng chǐ wèi shí fāng hòu ér jí qù chéng xiàng yù shǐ dìng gōng xíng fēng

这句话大意是:"于是置酒,封雍齿为什方侯,而急趣丞相御史定功行封。

qún chén jiē xǐ yuē yōng chǐ qiě hóu wǒ shǔ wú huàn yǐ

现代白话:群臣皆喜曰:"雍齿且侯,我属无患了。

这句话大意是:○途。

yì zhèn guà yuē zhèn dà tú

这句话大意是:《易·震卦》曰:震,大途。

wáng yì zhù yuē huǒ tú wàn wù suǒ chū

这句话大意是:(王廙注曰:火途,万物所出。

lún yǔ yáng huò yuē dào tīng ér tú shuō dé zhī qì yě

这句话大意是:《论语·阳货》曰:道听而途说,德之弃也。

ěr yǎ yuē táng tú wèi zhī chén

现代白话:《你雅》曰:堂涂谓之陈。

lù yī tu

这句话大意是:路依涂。

lǚ shì chūn qiū yuē kǒng zǐ yòng lǔ nán xíng hu tú zuǒ nǚ xíng hu tú yòu cái wù zhī yí zhě mín mò zhī jǔ

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:孔子用鲁,男行乎途左,女行乎途右,财物之遗者,民莫之举。

sī mǎ xiàng rú shàng lín fù yuē cháng tú zhōng sù

这句话大意是:司马相如《上林赋》曰:长途中宿。

qiān mò

这句话大意是:○阡陌。

shǐ jì yuē shāng yāng xiāng qín xiào gōng huài jǐng tián kāi qiān mò

这句话大意是:《史记》曰:商鞅相秦孝公,坏井田,开阡陌。

hàn shū yóu xiá chuán yuē yuán shè nǎi dà zhì zhǒng shè zhōu gé chóng mén

这句话大意是:《汉书·游侠传》曰:原涉乃大治冢舍,周阁重门。

chū wǔ dì shí jīng zhào yǐn cáo shì zàng mào líng mín wèi qí dào wèi jīng zhào qiān

这句话大意是:初,武帝时,京兆尹曹氏葬茂陵,民谓其道为京兆阡。

shè mù zhī nǎi mǎi de kāi dào lì shǔ yuē nán yáng qiān rén bù kěn cóng wèi zhī yuán shì qiān

这句话大意是:涉慕之,乃买地开道,立署曰南阳阡,人不肯从,谓之原氏阡。

zhào shū yuē fó tú chéng jiàn wǔ mò zú zàng qiū xi zǐ mò xiān zào shēng mù yǐ shù nián yǐ

现代白话:《赵书》曰:佛图澄建武末卒,葬邺西紫陌,先造生墓已数年了。

sān fǔ gù shì yuē wén wáng wǔ wáng zhōu gōng zhào gōng jiē zàng bì mò nán běi

这句话大意是:《三辅故事》曰:文王、武王、周公、召公皆葬毕陌南北。

fēng sú tōng yuē nán běi yuē qiān dōng xī yuē mò

这句话大意是:《风俗通》曰:南北曰阡,东西曰陌。

cáo zhí shī yuē dōng xī jīng qī mò nán běi yuè jiǔ qiān

这句话大意是:曹植诗曰:东西经七陌,南北越九阡。

lù jī shī yuē huí qú rào qǔ mò tōng bō fú zhí qiān

这句话大意是:陆机诗曰:回渠绕曲陌,通波扶直阡。

jiē

这句话大意是:○街。

shuō wén yuē jiē sì tòng dào yě

这句话大意是:《说文》曰:街,四通道也。

hàn shū yuē zhāng chǎng wú wēi yí bà cháo huì zǒu mǎ zhāng tái jiē

这句话大意是:《汉书》曰:张敞无威仪,罢朝会,走马章台街。

zàn yuē zài cháng ān jiàn zhāng tái xià jiē yě

这句话大意是:(瓒曰:在长安建章台下街也。

jùn guó zhì yuē yōng zhōu sī tiān tāi xī běi yǒu xiāng shì jiē

这句话大意是:《郡国志》曰:雍州司天台西北有香室街。

yòu yuē xī yīn jiē zài yòu fú fēng nán

这句话大意是:又曰:夕阴街在右扶风南。

dōng guān hàn jì yuē jiàn wǔ shí tiān xià kěn tián jiē bù shí zhào xià zhōu jùn jiǎn shí

这句话大意是:《东观汉记》曰:建武时,天下垦田皆不实,诏下州郡检实。

shí zhōu jùn gè qiǎn shǐ zòu shì dì jiàn chén liú shǐ dú shàng yǒu shū shì zhī yún yǐng chuān hóng nóng kě wèn hé nán nán yáng bù kě wèn

这句话大意是:时州郡各遣使奏事,帝见陈留史牍上有书,视之云:"颍川、弘农可问,河南、南阳不可问。

dì jí shǐ yán wū cháng shòu jiē de zhī

这句话大意是:"帝诘使,言于长寿街得之。

hàn guān diǎn zhí yuē luò yáng yǒu èr shí sì jiē jiē yī tíng

这句话大意是:《汉官典职》曰:洛阳有二十四街,街一亭。

huá shì luò yáng jì yuē liǎng tóng tuó zài guān zhī nán jiē dōng xī xiāng duì gāo jiǔ chǐ hàn shí suǒ wèi tóng tuó jiē

这句话大意是:华氏《洛阳记》曰:两铜驼在官之南街,东西相对,高九尺,汉时所谓铜驼街。

luò yáng yòu yǒu xiāng jiē

这句话大意是:洛阳又有香街。

sān fǔ gù shì yuē tài shàng huáng zài cháng ān xiāng jiē nán gāo miào zài cháng ān chéng mén jiē dōng tài cháng jiē nán

这句话大意是:《三辅故事》曰:太上皇在长安香街南,高庙在长安城门街东、太常街南。

hàn gōng diàn shū yuē cháng ān yǒu bā jiē jiǔ shì

这句话大意是:《汉宫殿疏》曰:长安有八街九市。

fēng sú tōng yuē jīng shī yǒu cháng shòu jiē wàn suì jiē shì mǎ jiē ruò cǐ fēi yī

这句话大意是:《风俗通》曰:京师有长寿街、万岁街、士马街、若此非一。

jiē zhě juàn yě

这句话大意是:街者,隽也;。

lí yě

这句话大意是:离也;。

sì chū zhī lù xié lí ér bié

这句话大意是:四出之路,携离而别。

xiàng

这句话大意是:○巷。

máo shī zī yī fēng yuē zi zhī fēng xī sì wǒ hu xiàng xī

这句话大意是:《毛诗·缁衣·丰》曰:子之丰兮,俟我乎巷兮。

xiàng mén wài yě

这句话大意是:(巷门外也。

yòu yuē shū yú tián xiàng wú jū rén

这句话大意是:又曰:叔于田,巷无居人。

shū yú shòu xiàng wú yǐn jiǔ

这句话大意是:叔于狩,巷无饮酒。

shū shì yě xiàng wú fú mǎ

这句话大意是:叔适野,巷无服马。

yòu yuē jiāng yuán shǐ shēng hòu jì dàn zhì zhī è xiàng niú yáng féi zì zhī

这句话大意是:又曰:姜嫄始生后稷,诞置之阨巷,牛羊腓字之。

lún yǔ kǒng zǐ yuē xián zāi huí yě

现代白话:《论语》孔孔子说:贤啊回也!

yī dān sì yī piáo yǐn zài lòu xiàng rén bù kān qí yōu huí yě bù gǎi qí lè

这句话大意是:一箪食,一瓢饮,在陋巷,人不堪其忧,回也不改其乐。

ěr yǎ yuē gōng zhōng wèi zhī kǔn

现代白话:《你雅》曰:宫中谓之壸。

hàn shū yuē chén píng jiā pín fù guō qióng xiàng yǐ bì xí wèi mén mén wài duō zhǎng zhě chē zhé

这句话大意是:《汉书》曰:陈平家贫,负郭穷巷,以弊席为门,门外多长者车辙。

jìn shū yuē jì zhān xìng jìng mò shǎo jiāo yóu hào dú shū huò shǒu zì chāo xiě fán suǒ zhù shù shī fù jiān biǎo shù shí piān

这句话大意是:《晋书》曰:纪瞻性静默,少交游,好读书,或手自抄写,凡所著述,诗赋笺表数十篇。

jiān jiě yīn yuè dài shén miào

这句话大意是:兼解音乐,殆甚妙。

hòu zì fèng yǎng lì zhái wū wū yī xiàng guǎn yǔ chóng lì yuán chí zhú mù yǒu zú shǎng wán yān

现代白话:厚自奉养,立宅于乌衣巷,馆宇崇丽,园池竹木,有足赏玩呢。

dān yáng jì yuē qī zhàn xiàng zhě yǔ liàng yǔ sū jùn zhàn xuān yáng mén wài jùn chū xiǎo tuì xún fù lái gōng jiāo zhàn zhě qī liàng nǎi nán bēn gù yǒu cǐ míng

这句话大意是:《丹阳记》曰:七战巷者,庾亮与苏峻战宣阳门外,峻初小退,寻复来攻,交战者七,亮乃南奔,故有此名。

shāng jūn shū yuē qióng xiàng duō guài qǔ xué duō biàn yě

这句话大意是:《商君书》曰:穷巷多怪,曲学多辨也。

shī zi yuē shùn zhī fāng táo bù néng lì qí xiàng yě jí nán miàn ér jūn tiān xià mán yí jiē bèi qí fú

这句话大意是:《尸子》曰:舜之方陶不能利其巷也,及南面而君天下,蛮夷皆被其福。

✦ You read 居处部·卷二十三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.