dōng shàng
这句话大意是:○冬上。
shì míng yuē dōng yuē shàng tiān qí qì shàng téng yǔ dì jué yě
这句话大意是:《释名》曰:冬曰上天,其气上腾,与地绝也。
gù yuè lìng yuē tiān qì shàng téng dì qì xià jiàng
这句话大意是:故《月令》曰:"天气上腾,地气下降。
yòu yuē dōng zhōng yě wù zhōng chéng yě
这句话大意是:又曰:冬,终也,物终成也。
shuō wén yuē dōng zhōng yě jǐn yě
这句话大意是:《说文》曰:冬,终也,尽也。
zì cóng pū gǔ zhōng zì
这句话大意是:字从攵,(古终字)。
cóng bīng
这句话大意是:从仌。
gǔ bīng zì
这句话大意是:(古冰字。
shū yuē shēn mìng hé shū zhái shuò fāng yuē yōu dōu píng zài shuò yì běi chēng shuò yì chēng fāng zé sān fāng jiàn yǐ
现代白话:《书》曰:申命和叔,宅朔方,曰幽都,平在朔易,(北称朔,亦称方,则三方见了。
běi chēng yōu zé nán fāng chēng míng cóng kě zhī yě
这句话大意是:北称幽,则南方称明从可知也。
dōu wèi suǒ jù yě
这句话大意是:都谓所聚也。
yì wèi suì gǎi yì yú cǐ yě
这句话大意是:易谓岁改易于此也。
píng jūn
这句话大意是:平,均;。
zài chá
这句话大意是:在,察。
zhèng yǐ cóng tiān cháng
这句话大意是:政以从天常。
shàng zǒng yán xī hé jìng shùn hào tiān cǐ fēn bié zhòng shū gè yǒu suǒ zhǎng yě
这句话大意是:上总言羲和敬顺昊天,此分别仲叔,各有所掌也。
rì duǎn xīng mǎo yǐ zhèng zhòng dōng rì duǎn dōng zhì zhī rì yě
这句话大意是:)日短,星昴,以正仲冬,(日短,冬至之日也。
mǎo bái hǔ zhōng xīng
这句话大意是:昴,白虎中星。
yǐ qī xīng bìng jiàn zhèng dōng zhī sān jié
这句话大意是:以七星并见,正冬之三节。
jué mín ào niǎo shòu rǒng máo
这句话大意是:)厥民奥,鸟兽氄毛。
ào shì yě
这句话大意是:(奥,室也。
mín gǎi suì rù cǐ shì chǔ yǐ bì fēng hán niǎo shòu jiē shēng ruǎn máo xì máo yǐ zì wēn zhī
这句话大意是:民改岁入此室处,以避风寒,鸟兽皆生耎毛、细毛,以自温之。
yòu yuē dōng qí hán xiǎo mín yì wéi yuē yuàn zī
这句话大意是:又曰:冬祁寒,小民亦惟曰怨咨。
shī yuē wǒ yǒu zhǐ xù yì yǐ yù dōng
这句话大意是:《诗》曰:我有旨蓄,亦以御冬。
yòu yuē fēng nián zhī dōng bì yǒu jī xuě
这句话大意是:又曰:丰年之冬,必有积雪。
yòu yuē shí yuè nà hé jià shǔ jì tóng lù shàng yīn tóng xià yīn lù
这句话大意是:又曰:十月纳禾稼,黍稷穜稑,(上音童,下音陆。
hé má shū mài
这句话大意是:)禾麻菽麦。
yòu yuē èr zhī rì záo bīng chōng chōng
这句话大意是:又曰:二之日,凿冰冲冲。
bīng shèng shuǐ fù jiān mìng qǔ bīng yú shān lín zhī zhōng
这句话大意是:(冰盛水腹坚,命取冰于山林之中。
chōng chōng záo bīng zhī yīn
这句话大意是:冲冲,凿冰之音。
èr zhī rì xià zhī shí èr yuè yě
这句话大意是:二之日夏之十二月也。
yòu yuē dōng rì liè liè piāo fēng fā fā
这句话大意是:又曰:冬日烈烈,飘风发发。
jiān yún liè liè yóu lì liè yě
这句话大意是:(笺云:烈烈犹栗烈也。
fā fā jí mào
这句话大意是:发发,疾貌。
yán wáng wèi kù nüè cǎn dú zhī zhèng rú dōng zhī rì liè liè yǐ
现代白话:言王为酷虐惨毒之政,如冬之日烈烈了。
yòu yuē kǎn qí jī gǔ wǎn qiū zhī xià
这句话大意是:又曰:坎其击鼓,宛丘之下。
wú dōng wú xià zhí qí lù yǔ
这句话大意是:无冬无夏,植其鹭羽。
zhí chí yě
这句话大意是:(值,持也。
yī niǎo zhī yǔ kě rèn wéi yì
这句话大意是:鹥鸟之羽可认为翳。
jiān yún yì wǔ zhě suǒ chí yǐ zhǐ huī
这句话大意是:笺云:翳,舞者所持以指麾。
kǎn qí jī fǒu wǎn qiū zhī dào
这句话大意是:)坎其击缶,宛丘之道。
wú dōng wú xià zhí qí lù dào
这句话大意是:无冬无夏,值其鹭翿。
dào yì yì yě
这句话大意是:(翿,亦翳也。
lǐ yuè lìng yuē shí yuè zhī jié rì zài fáng
这句话大意是:《礼月令》曰:十月之节,日在房。
lì dōng wèi shí yuè jié
这句话大意是:(立冬为十月节。
hūn xū zhōng xiǎo zhāng zhōng dòu jiàn hài wèi zhī chū
这句话大意是:)昏虚中,晓张中,斗建亥位之初。
qí rì rén guǐ rén guǐ shǔ shuǐ
这句话大意是:其日壬癸,(壬癸属水。
zhǔ dōng
这句话大意是:主冬。
qí dì zhuān xū qí shén xuán míng xī zhuān xū shì yǐ shuǐ dé jì tiān ér wáng gù wèi dōng dì
这句话大意是:)其帝颛顼,其神玄冥,(昔颛顼氏以水德继天而王,故为冬帝。
shuǐ zhèng yuē xuán míng gù lì míng wèi shuǐ shén zuǒ zhuān xū wū dōng
这句话大意是:水正曰玄冥,故立冥为水神,佐颛顼于冬。
qí chóng jiè běi fāng xuán wǔ jiè chóng zhī zhǎng fán yǒu jiǎ zhī lèi jiē shǔ wū shuǐ gù rì qí chóng jiè
这句话大意是:)其虫介,(北方玄武,介虫之长,凡有甲之类,皆属于水,故日其虫介。
jiè jiǎ yě
这句话大意是:介,甲也。
qí yīn yǔ sān fēn shāng qù yī yǐ shēng yǔ shù sì shí bā shǔ shuǐ yǐ wéi zuì qīng wù zhī xiàng yě
这句话大意是:)其音羽,(三分商去一,以生羽,数四十八,属水,以为最清物之象也。
dōng qì hé zé yǔ shēng diào lè jì yuē yǔ luàn zé wēi qí cái kuì
这句话大意是:冬气和则羽声调,《乐记》曰:羽乱则危,其财匮。
lǜ zhōng yīng zhōng
这句话大意是:)律中应锺。
shí yuè qì zhì zé yīng zhōng zhī lǜ yīng
这句话大意是:(十月气至,则应锺之律应。
yīng zhōng zhě gū xǐ zhī suǒ shēng sān fēn qù yī guǎn zhǎng sì cùn qī fēn
这句话大意是:应锺者,姑洗之所生,三分去一,管长四寸七分。
qí wèi xián qí chòu xiǔ fán chòu wèi xián xiǔ zhě jiē shǔ wū shuǐ
这句话大意是:)其味咸,其臭朽,(凡臭味咸朽者,皆属于水。
qí sì xíng jì xiān shèn
这句话大意是:)其祀行,祭先肾。
dōng yīn qì shèng hán wū wài sì zhī wū xíng cóng pì chú zhī lèi
这句话大意是:(冬阴气盛寒于外,祀之于行,从辟除之类。
xíng wèi dào yě jì xiān shèn zhě yīn wèi zài xià shèn yì zài xià fán sì xíng zǔ xiān jìn shèn
这句话大意是:行谓道也,祭先肾者,阴谓在下,肾亦在下,凡祀行俎,先进肾。
lì dōng zhī yuè shuǐ shǐ bīng hòu wǔ rì de shǐ dòng hòu wǔ rì yě jī rù dà shuǐ wèi shèn
这句话大意是:)立冬之月,水始冰,后五日地始冻,后五日野鸡入大水为蜃。
shí shǔ yǔ yàn dōng wèi zhī yi
这句话大意是:食黍与雁,(冬味之宜。
qí qì hóng yǐ yǎn
这句话大意是:)其器闳以掩。
tài shǐ yǐ xiān lì dōng sān rì yè yú tiān zǐ yuē mǒu rì lì dōng shèng dé zài shuǐ
现代白话:太史以先立冬三日谒于天孔子说:"某日立冬,盛德在水。
tiān zǐ nǎi yíng dōng yú běi jiāo
这句话大意是:"天子乃迎冬于北郊。
yíng dōng wèi jì hēi dì yè guāng jì wū běi jiāo yǐ zhuān xū pèi zuò yǐ xuán míng héng xīng sān chén qī sù cóng sì
这句话大意是:(迎冬为祭黑帝叶光纪于北郊,以颛顼配坐,以玄冥恒星三辰七宿从祀。
kě yǐ zhù chéng guō zào gōng shì chuān dòu jiào xiū qūn cāng
现代白话:)能够筑城郭,造宫室,穿窦窖,修囷仓。
wèi gǎi zhù chéng guō chuàng zào gōng shì xiū qūn cāng yǐ bèi jī zhù
这句话大意是:(谓改筑城郭,创造宫室,修囷仓以备积贮。
tiān zǐ shǐ qiú
这句话大意是:)天子始裘。
wèi chū yī hán yī
这句话大意是:(谓初衣寒衣。
yòu yuē shí yuè zhōng qì rì zài wěi xiǎo xuě shí yuè zhōng qì
这句话大意是:又曰:十月中气,日在尾,(小雪十月中气。
hūn wēi zhōng xiǎo yì zhōng dòu jiàn hài wèi zhī zhōng
这句话大意是:)昏危中,晓翼中,斗建亥位之中。
xiǎo xuě zhī zhōng hóng cáng bú jiàn hòu wǔ rì tiān qì shàng téng dì qì xià jiàng hòu wǔ rì bì sè ér chéng dōng jǐn guān liáng sāi xī jìng
这句话大意是:小雪之中,虹藏不见,后五日天气上腾,地气下降,后五日闭塞而成冬,谨关梁,塞蹊径。
xī jìng wèi shān zé qín shòu dào
这句话大意是:(蹊径谓山泽禽兽道。
yòu yuē shí yī yuè zhī jié rì zài jī dà xuě wèi shí yī yuè zhī jié
这句话大意是:又曰:十一月之节,日在箕,(大雪为十一月之节。
hūn yíng shì zhōng xiǎo zhěn zhōng dòu jiàn zi wèi zhī chū lǜ zhōng huáng zhōng
这句话大意是:)昏营室中,晓轸中,斗建子位之初,律中黄锺。
shí yī yuè qì zhì zé huáng zhōng zhī lǜ yīng
这句话大意是:(十一月气至,则黄锺之律应。
huáng zhōng zhě lǜ zhī shǐ yě
这句话大意是:黄锺者,律之始也。
guǎn zhǎng jiǔ cùn qí rì qí yīn qí shù bìng tóng mèng dōng
这句话大意是:管长九寸,其日其音其数并同孟冬。
dà xuě zhī rì hé niǎo bù míng hòu wǔ rì hǔ shǐ jiāo hòu wǔ rì lì tǐng chū
这句话大意是:)大雪之日,鹖鸟不鸣,后五日虎始交,后五日荔挺出。
shí yī yuè zhōng qì rì zài nán dòu dōng zhì wèi shí yī yuè zhōng qì
这句话大意是:十一月中气,日在南斗,(冬至为十一月中气。
hūn dōng bì zhōng xiǎo jiǎo zhōng dòu jiàn zi wèi zhī zhōng
这句话大意是:)昏东壁中,晓角中,斗建子位之中。
dōng zhì zhī rì qiū yǐn jié hòu wǔ rì mí jiǎo jiě hòu wǔ rì shuǐ quán dòng
这句话大意是:冬至之日,蚯蚓结,后五日麋角解,后五日水泉动。
shì yuè yě sì hào tiān shàng dì wū yuán qiū wèi dōng zhì rì sì hào tiān shàng dì yú yuán qiū yǐ gāo zǔ shén yáo huáng dì pèi zuò yǐ wǔ fāng dì jí rì yuè xīng chén jí nèi wài xīng guān děng cóng sì yú tán
这句话大意是:是月也,祀昊天上帝于圆丘,(谓冬至日祀昊天上帝于圆丘,以高祖神尧皇帝配坐,以五方帝及日月星辰及内外星官等从祀于坛。
mìng yǒu sī jì mǎ bù wèi zhòng dōng jì mǎ bù wū dà zé yòng gāng rì
这句话大意是:)命有司祭马步,(谓仲冬祭马步于大泽,用刚日。
fá mù qǔ zhú jiàn
这句话大意是:)伐木取竹箭。
cǐ shí jiān chéng kě fá qǔ
这句话大意是:(此时坚成,可伐取。
yòu yuē shí èr yuè zhī jié rì zài nán dòu xiǎo hán wèi shí èr yuè zhī jié
这句话大意是:又曰:十二月之节,日在南斗,(小寒为十二月之节。
hūn kuí zhōng xiǎo gāng zhōng dòu jiàn chǒu wèi zhī chū lǜ zhōng dà lǚ
这句话大意是:)昬奎中,晓亢中,斗建丑位之初,律中大吕。
shí èr yuè qì zhì zé dà lǚ zhī lǜ yīng
这句话大意是:(十二月气至,则大吕之律应。
dà lǚ zhě ruí bīn zhī suǒ shēng sān fēn yì yī guǎn zhǎng bā cùn sì fēn qí rì qí yīn qí shù bìng tóng mèng dōng
这句话大意是:大吕者,蕤宾之所生,三分益一,管长八寸四分,其日其音其数,并同孟冬。
xiǎo hán zhī rì yàn běi xiāng hòu wǔ rì que shǐ cháo hòu wǔ rì yě zhì shǐ qú
这句话大意是:)小寒之日,雁北乡,后五日鹊始巢,后五日野雉始鸲。
tiān zǐ nǎi mìng jiāng shuài jiǎng wǔ xí shè jiǎo lì jiǎng wǔ jué lì xiào wǔ shì cái lì
这句话大意是:天子乃命将帅讲武习射角力,(讲武角力,校武士材力。
suǒ yǐ bèi tián liè zhī lǐ
这句话大意是:所以备田猎之礼。
tiān zǐ nǎi lì shì zhí gōng xié shǐ yǐ liè lì shì wèi yī róng fú shàng wēi wǔ yǐ liè
这句话大意是:)天子乃厉饰执弓挟矢以猎,(厉饰,谓衣戎服尚威武以猎。
xiū jì qín zhī lǐ
这句话大意是:)修祭禽之礼。
wèi suǒ liè de qín shòu yǐ gōng shì xī jì
这句话大意是:(谓所猎得禽兽以供礻昔祭。
yòu yuē shí èr yuè zhōng qì rì zài wù nǚ dà hán wèi shí èr yuè zhōng qì
这句话大意是:又曰:十二月中气,日在婺女,(大寒为十二月中气。
hūn lóu zhōng xiǎo dǐ zhōng dòu jiàn chǒu wèi zhī zhōng
这句话大意是:)昏娄中,晓氐中,斗建丑位之中。
dà hán zhī rì jī shǐ rǔ hòu wǔ rì zhì niǎo lì jí hòu wǔ rì shuǐ zé fù jiān tiān zǐ qīn wǎng cháng yú shí yú jié měi
这句话大意是:大寒之日,鸡始乳,后五日鸷鸟厉疾,后五日水泽腹坚,天子亲往尝鱼,(时鱼洁美。
bīng fāng shèng qǔ ér cáng zhī
这句话大意是:)冰方盛,取而藏之。
chūn qiū chuán yuē yuè zài běi lù ér cáng bīng
这句话大意是:(《春秋传》曰:月在北陆而藏冰。
jì ǒu gēng xiū lěi sì hán qì guò nóng shì jiāng xìng
这句话大意是:)计耦耕,修耒耜,(寒气过,农事将兴。
chū tǔ niú yǐ shì nóng gēng zhī zǎo wǎn
这句话大意是:)出土牛以示农耕之早晚。
ruò lì chūn zài shí èr yuè wàng zé cè niú rén jìn qián shì qí nóng zǎo yě
这句话大意是:(若立春在十二月望,则策牛人近前示其农早也。
lì chūn zài shí èr yuè huì jí zhēng yuè shuò zé cè niú rén dāng zhōng shì qí nóng píng yě
这句话大意是:立春在十二月晦及正月朔,则策牛人当中示其农平也。
lì chūn jìn zhèng yuè wàng zé cè niú rén jìn hòu shì qí nóng wǎn yě
这句话大意是:立春近正月望,则策牛人近后,示其农晚也。
tiān zǐ nǎi yǔ gōng qīng dài fū gòng chì guó diǎn lùn shí lìng yǐ dài lái suì zhī yi
这句话大意是:)天子乃与公卿大夫共饬国典,论时令,以待来岁之宜。
zhōu guān jiàn yín zhī yuè xuán fǎ wū xiàng wèi yǐ shì rén sì shí zhī lìng jiē yǐ cǐ wéi zhǔn
这句话大意是:(《周官》建寅之月悬法于象魏,以示人四时之令皆以此为准。
gù yǐ jiàn chǒu zhī yuè yǔ gōng qīng xiān chì zhī
这句话大意是:故以建丑之月与公卿先饬之。
mìng yǒu sī dà nuó páng zhé yǐ sòng hán qì
这句话大意是:)命有司大傩旁磔,以送寒气。
dà nuó wèi suì zhōng zhú chú yīn yì yǐ sòng hán qì
这句话大意是:(大傩为岁终逐除阴疫,以送寒气。
gù zhōu guān mìng fāng xiāng shì lǜ bǎi lì suǒ shì qū yì yǐ zhú zhī
这句话大意是:故《周官》命方相氏率百隶索室驱疫以逐之。
páng wèi zhé quǎn wū mén chūn zhé jiǔ mén dōng lǐ dà gù biàn zhé wū shí èr mén suǒ yǐ fú yáng yì yīn zhī yì
这句话大意是:旁谓磔犬于门,春磔九门,冬礼大,故遍磔于十二门,所以扶阳抑阴之义。
quǎn shǔ jīn dōng jīn jǐn chūn xīng chūn wèi mù gù shā jīn yǐ zhù mù qì
这句话大意是:犬属金,冬金尽春兴,春为木,故杀金以助木气。
lǐ yuē jì dōng zhī yuè mìng gào rén chū wǔ zhǒng mìng nóng jì ǒu gēng xiū lěi sì jù tián qì
这句话大意是:《礼》曰:季冬之月,命告人出五种,命农计耦耕,修耒耜,具田器。
yòu yuē shì yuè yě rì qióng wū cì yuè qióng wū jì xīng huí yú tiān shù jiāng jǐ zhōng suì qiě gēng shǐ zhuān qí nóng rén wú yǒu suǒ shǐ
这句话大意是:又曰:是月也,日穷于次,月穷于纪,星回于天,数将几终,岁且更始,专其农人,无有所使。
yòu yuē mèng dōng zhī yuè tiān zǐ nǎi qí lái nián yú tiān zōng
这句话大意是:又曰:孟冬之月,天子乃祈来年于天宗。
zhù yún tiān zōng rì yuè xīng chén yě
这句话大意是:注云:天宗,日月星辰也。
yòu yuē mèng dōng mìng yǒu sī xún háng jī jù wú yǒu bù liǎn pī chéng guō jiè mén lǘ
这句话大意是:又曰:孟冬命有司循行积聚,无有不敛,坯城郭,戒门闾。
yòu yuē fu wéi rén zi zhī lǐ dōng wēn xià qīng
这句话大意是:又曰:夫为人子之礼,冬温夏清。
yòu yuē dōng zhī wéi yán zhōng yě
这句话大意是:又曰:冬之为言中也。
zhōng zhě cáng yě
这句话大意是:中者,藏也。
yòu yuē guó zǐ chūn xià jiào shī shū qiū dōng xué yǔ yuè
这句话大意是:又曰:国子春夏教诗书,秋冬学羽籥。
yòu yuē rú yǒu jū chǔ zhāi zhuāng qí zuò qǐ gōng jìng yán bì chéng xìn xíng bì dǔ jìng
这句话大意是:又曰:儒有居处齐庄,其坐起恭敬,言必诚信,行必笃敬。
dào tú bù zhēng xiǎn yì zhī lì dōng xià bù zhēng yīn yáng zhī hé
这句话大意是:道途不争险易之利,冬夏不争阴阳之和。
yòu yuē xī zhě xiān wáng wèi yǒu gōng shì dōng zé jū yíng kū xià zé jū zēng cháo
这句话大意是:又曰:昔者先王未有宫室,冬则居营窟,夏则居橧巢。
dà dài lǐ yuē jì dōng tīng yù lùn xíng zhě suǒ yǐ zhèng fǎ
这句话大意是:《大戴礼》曰:季冬听狱论刑者,所以正法。
yòu yuē fāng dōng sān yuè cǎo mù luò zhù yú cáng wǔ gǔ bì rù yú cāng wū shí yǒu shì zhēng yú huáng zǔ kǎo xi guó lǎo liù rén yǐ chéng dōng shì
这句话大意是:又曰:方冬三月,草木落,庶虞藏,五谷必入于仓,于时有事蒸于皇祖考,息国老六人,以成冬事。
yòu yuē sī kōng sī dōng yǐ zhì dù zhì dì shì zhǔn kuí shān lín guī biǎo yǎn wò chù shuǐ xíng biǎo guàn jìn yǐ jié sì shí zhī shì
这句话大意是:又曰:司空司冬,以制度制地事,准揆山林,规表衍沃,畜水行,表灌浸,以节四时之事。
lǐ de yuǎn jìn yǐ rèn mín lì yǐ jié mín shí
这句话大意是:理地远近,以任民力,以节民食。
yòu yuē gǔ zhě tiān zǐ cháng yǐ jì dōng kǎo dé yǐ guān zhì luàn
这句话大意是:又曰:古者,天子常以季冬考德,以观治乱。
dé shèng zhě zhì yě dé bù shèng zhě luàn yě
这句话大意是:德盛者,治也,德不盛者,乱也。
dé shèng zhě de zhī yě dé bù shèng zhě shī zhī yě
这句话大意是:德盛者,得之也,德不盛者,失之也。
zhōu lǐ yuē xiǎo sī kòu mèng dōng sì sī mín xiàn mín shù wū wáng wáng bài shòu zhī yǐ tú guó yòng ér jìn tuì zhī
这句话大意是:《周礼》曰:小司寇:孟冬祀司民,献民数于王,王拜受之,以图国用而进退之。
sī mín xīng wèi xuān yuán jiǎo yě
这句话大意是:(司民星谓轩辕角也。
yòu yuē líng rén zhǎng bīng zhèng suì shí yǒu èr yuè zhǎn bīng sān qí lìng
这句话大意是:又曰:凌人掌冰,正岁十有二月斩冰,三其凌。
zhèng suì jì dōng huǒ xīng zhōng
这句话大意是:(正岁,季冬火星中;。
dà hán bīng fāng shèng zhī shí
这句话大意是:大寒,冰方盛之时。
chūn qiū chuán yuē huǒ xīng zhōng ér hán shǔ tuì
这句话大意是:《春秋传》曰火星中而寒暑退。
lìng bīng shì yě
这句话大意是:凌,冰室也。
sān zhī zhě wèi xiāo shì dù yě
这句话大意是:三之者为消释度也。
sān qí lìng sān bèi qí bīng
这句话大意是:三其凌,三倍其冰。
yòu yuē zhān mèng zhí jì dōng pìn wáng mèng xiàn jí mèng wū wáng wáng bài ér shòu zhī
这句话大意是:又曰:占梦职,季冬聘王梦,献吉梦于王,王拜而受之。
pìn wèn yě
这句话大意是:(聘,问也。
mèng zhě shì zhī xiáng xiōng jí zhī zhàn zài rì yuè xīng chén
这句话大意是:梦者事之祥,凶吉之占在日月星辰。
jì dōng rì qióng wū jì xīng huí wū tiān shù jiāng jǐ zhōng
这句话大意是:季冬日穷于纪星回于天,数将几终。
wū shì fā bì ér wèn yān ruò xiū qìng zhī yún ěr
现代白话:于是发弊而问呢,若休庆之云耳。
xiàn qún chén zhī jí mèng wū wáng guī měi yān
现代白话:献群臣之吉梦于王归美呢。
shī yún mù rén nǎi mèng zhòng wéi yú yǐ zhào wéi yú yǐ
现代白话:《诗》云,牧人乃梦,众维鱼了,旐维旟了。
cǐ suǒ xiàn jí xiōng
这句话大意是:此所献吉凶。
yòu yuē tiān fǔ zhǎng jì dōng chén yù yǐ zhēn lái suì zhī měi è
这句话大意是:又曰:天府掌季冬陈玉,以贞来岁之美恶。
zhèng xuán zhù yuē wèn shì zhī zhèng yuē zhēn wèn suì měi è wèi wèn wū guī
这句话大意是:郑玄注曰:问事之正曰贞,问岁美恶,谓问于龟。
yòu yuē dà lǚ chǒu zhī qì shí èr yuè jiàn chǒu ér chén zài xuán xiāo
这句话大意是:又曰:大吕,丑之气,十二月建丑,而辰在玄枵。
yòu yuē dōng guān qí shǔ liù shí zhǎng bāng shì
这句话大意是:又曰:冬官,其属六十,掌邦事。
yòu yuē yǐ yù zuò liù qì yǐ lǐ tiān dì sì fāng
这句话大意是:又曰:以玉作六器,以礼天地四方。
yǐ xuán huáng lǐ běi fāng
这句话大意是:以玄璜礼北方。
zhù yuē lǐ běi fāng wèi hēi jīng zhī dì zhuān xū xuán míng pèi shí yān
现代白话:(注曰,礼,北方谓黑精之帝,颛顼玄冥配食呢。
bàn bì yuē huáng xiàng dōng bì cáng dì shàng wú wù wéi tiān bàn jiàn
这句话大意是:半璧曰璜,象冬闭藏地上无物,惟天半见。
yòu yuē dōng jiàn yuē yù
这句话大意是:又曰:冬见曰遇。
yù zhě ǒu yě
这句话大意是:(遇者偶也。
yì qǔ bù qī ér ǒu zhì dà háng rén yún dōng yù yǐ xié zhū hóu zhī lǜ
这句话大意是:义取不期而偶至,大行人云,冬遇以协诸侯之虑。
chuán yuē gōng shū dìng shū chū bēn wèi sān nián ér fù zhī
这句话大意是:《传》曰:公叔、定叔出奔卫,三年而复之。
yuē bù kě shǐ gòng shū wú hòu
这句话大意是:曰:"不可使共叔无后。
shǐ yǐ shí yuè rù
这句话大意是:"使以十月入。
yuē liáng yuè yě jiù yíng shù yān
现代白话:曰,良月也,就盈数呢。
chuán yuē fēng shū wèn wū gǔ jì yuē zhào shuāi zhào dùn shú xián
这句话大意是:《传》曰:酆舒问于贾季曰:"赵衰、赵盾孰贤?
duì yuē zhào shuāi dōng rì zhī rì zhào dùn xià rì zhī rì
这句话大意是:"对曰:"赵衰冬日之日,赵盾夏日之日。
dōng rì kě ài xià rì kě wèi
这句话大意是:"(冬日可爱,夏日可畏。
ěr yǎ yuē dōng wéi shàng tiān
现代白话:《你雅》曰:冬为上天。
yán shí wú shì zài shàng lín xià
这句话大意是:(言时无事,在上临下。
sūn yán yuē dōng tiān cáng wù wù fú wū xià tiān qīng wū shàng
这句话大意是:孙炎曰:冬天藏物,物伏于下,天清于上。
yòu yuē dōng wèi xuán yīng
这句话大意是:又曰:冬为玄英。
qì hēi ér qīng yīng
这句话大意是:(气黑而清英。
yòu yuē dōng wèi ān níng
这句话大意是:又曰:冬为安宁。
sì shí zhī bié míng
这句话大意是:(四时之别名。
shī zi yǐ wéi tài píng xiáng fēng míng
这句话大意是:《尸子》以为太平祥风名。
yòu yuē dōng liè wèi shòu
这句话大意是:又曰:冬猎为狩。
shòu shǒu yě
这句话大意是:(狩,守也。
dōng wù bì chéng wéi shǒu qǔ wú jiǎn zé
这句话大意是:冬物毕成,围守取,无简择。
yì tōng guà yàn yuē dà xuě yú fù bīng
这句话大意是:《易通卦验》曰:大雪,鱼负冰。
zhèng xuán yuē yú fù bīng shàng jìn bīng yě
这句话大意是:郑玄曰:鱼负冰,上近冰也。
yì tōng tǒng tú yuē rì dōng xíng běi fāng hēi dào yuē běi lù
这句话大意是:《易通统图》曰:日冬行北方黑道,曰北陆。
jīng fáng yì yuē dōng zhì kǎn wáng guǎng mò fēng yòng shì rén jūn jué dà xíng duàn yù sòng shàn gōng diàn
这句话大意是:京房《易》曰:冬至坎王,广莫风用事,人君决大刑,断狱讼,缮宫殿。
shàng shū dà chuán yuē yīn yǐ jì dōng wèi zhēng yuè
这句话大意是:《尚书大传》曰:殷以季冬为正月。
yòu yuē zhōu yǐ zhòng dōng wèi zhēng yuè
这句话大意是:又曰:周以仲冬为正月。
yòu yuē běi fāng zhě hé yě
这句话大意是:又曰:北方者,何也?
fú fāng yě
这句话大意是:伏方也。
fú fāng yě zhě wàn wù zhī fāng fú
这句话大意是:伏方也者,万物之方伏。
wù zhī fāng fú zé hé yǐ wèi zhī dōng
现代白话:物之方伏,则凭什么为之冬?
dōng zhě zhōng yě
这句话大意是:冬者,中也。
zhōng yě zhě wù fāng cáng wū zhōng yě
这句话大意是:中也者,物方藏于中也。
gù yuē běi fāng dōng yě
这句话大意是:故曰北方冬也。
yáng shèng zé yù tú wàn wù ér yǎng zhī wài yě yīn shèng zé hū xī wàn wù ér cáng zhī nèi yě
这句话大意是:阳盛则吁荼万物而养之外也,阴盛则呼吸万物而藏之内也。
yù tú qì chū ér wēn hū xī qì rù zé hán
这句话大意是:(吁荼气出而温,呼吸气入则寒。
wēn zé shēng hán zé shā yě
这句话大意是:温则生,寒则杀也。
gù yuē hū xī yě zhě yīn yáng zhī jiāo jiē wàn wù zhī shǐ zhōng
这句话大意是:)故曰,呼吸也者,阴阳之交接,万物之始终。
shàng shū dà chuán yuē dōng zhě mǎo hūn zhōng kě yǐ shōu liǎn gài cáng tián liè duàn fá dāng gào hu tiān zǐ ér tiān zǐ fù zhī mín
现代白话:《尚书大传》曰:冬者,昴昏中,能够收敛,盖藏,田猎,断伐,当告乎天子,而天子赋之民。
gù tiān zǐ nán miàn ér shì sì xīng zhī zhōng zhī mín zhī huǎn jí
这句话大意是:故天子南面而视四星之中,知民之缓急;。
jí zé bù fù jí bù jǔ lì yì
这句话大意是:急则不赋籍,不举力役。
jí gōng jiā zhī cháng yáo
这句话大意是:(籍,公家之常徭。
gù yuē jìng shòu mín shí cǐ zhī wèi yě
这句话大意是:)故曰"敬授民时",此之谓也。
yòu yuē biàn zài shuò yì rì duǎn shuò shǐ yě
这句话大意是:又曰:辩在朔易,日短,朔始也。
chuán yuē tiān zǐ yǐ dōng mìng sān gōng jǐn gài cáng bì mén lǘ gù fēng jìng rù shān zé tián liè yǐ shùn tiān dào yǐ zuǒ dōng gù cáng yě
这句话大意是:《传》曰:天子以冬命三公,谨盖藏,闭门闾,固封境,入山泽田猎,以顺天道,以佐冬固藏也。
shī hán shén wù yuē wèi dì chǔ jì dōng zhī wèi tǔ dì píng yí
这句话大意是:《诗含神雾》曰:魏地处季冬之位,土地平夷。
yòu yuē táng dì chǔ mèng dōng zhī wèi de cháng shān tài yuè zhī fēng yīn zhōng yǔ qí de qiāo què shàng kǔ jiāo qiè xià kǔ jiǎo qiè
这句话大意是:又曰:唐地处孟冬之位,得常山太岳之风,音中羽,其地硗确(上苦交切,下苦角切。
ér shōu gù qí mín jiǎn ér hǎo chù cǐ táng yáo zhī suǒ qǐ
这句话大意是:)而收,故其民俭而好畜,此唐尧之所起。
sān lǐ yì zōng yuē dōng rì rén guǐ zhě rén rèn yě guǐ kuí yě yán wàn wù gèng rèn shēng wū huáng quán jiē yǒu fǎ dù yě
这句话大意是:《三礼义宗》曰:冬日壬癸者,壬,任也,癸,揆也,言万物更任生于黄泉,皆有法度也。
yòu yuē shí èr yuè xiǎo hán wèi jié zhě yì xíng wū dà hán gù wèi zhī xiǎo yán shí hán qì yóu wèi shì jí yě
这句话大意是:又曰:十二月小寒为节者,亦形于大寒,故谓之小,言时寒气犹未是极也。
dà hán wèi zhōng zhě shàng xíng wū xiǎo gù wèi zhī dà
这句话大意是:大寒为中者,上形于小,故谓之大。
zì shí yī yuè yī yáng yáo chū qǐ zhì cǐ shǐ chè yīn qì chū dì fāng jǐn hán qì bìng zài shàng hán qì zhī nì jí gù wèi dà hán yě
这句话大意是:自十一月一阳爻初起,至此始彻,阴气出地方尽,寒气并在上,寒气之逆极,故谓大寒也。
yì lǐ yuē dōng zé yī hēi yī pèi xuán yù chéng xuán lù jià tiě lí zài xuán qí yǐ yíng dōng yú běi jiāo
这句话大意是:《逸礼》曰:冬则衣黑衣,佩玄玉,乘玄辂,驾铁骊,载玄旗,以迎冬于北郊。
qí jì xiān shǐ jū míng táng hòu miào qǐ běi hù
这句话大意是:其祭先豕,居明堂后庙,启北户。
chūn qiū fán lù yuē dōng qì shuāi gù cáng
这句话大意是:《春秋繁露》曰:冬气衰,故藏。
yòu yuē mù yǒu biàn chūn diāo dōng róng cǐ yáo yì zhòng fù liǎn zhòng yě
这句话大意是:又曰:木有变春凋冬荣,此徭役众,赋敛重也。
chūn qiū kǎo yì yóu yuē dōng fēng yuē guǎng mò fēng
这句话大意是:《春秋考异邮》曰:冬风曰广莫风。
chūn qiū gǎn jīng fú yuē tiān tǒng
这句话大意是:《春秋感精符》曰:天统。
shí yī yuè jiàn zǐ tiān shǐ shī zhī duān yě
这句话大意是:十一月建子,天始施之端也。
wèi zhī tiān tǒng zhě zhōu yǐ wéi zhèng
这句话大意是:谓之天统者,周以为正。
hàn shū jì lǜ huáng zhōng wèi tiān tǒng
这句话大意是:《汉书》记律,黄钟为天统。
shǐ jì yuē hàn gāo zǔ jì dìng tiān xià shū sūn tōng dìng cháo yí
这句话大意是:《史记》曰:汉高祖既定天下,叔孙通定朝仪。
qún chén cháo shí yuè yí wū cháng lè gōng zhí jǐ zūn bēi cì xù zhū hóu wáng yǐ xià mò bù zhèn kǒng
这句话大意是:群臣朝,十月仪于长乐宫,执戟尊卑次序,诸侯王以下莫不震恐。
dì yuē wú nǎi jīn rì zhī wèi huáng dì zhī guì yě
现代白话:帝曰:"我乃今日知为皇帝之贵也。
qián hàn shū yuē wèi xiāng shàng shū yuē běi fāng zhī shén zhuān xū chéng kǎn zhí quán sī dōng
这句话大意是:《前汉书》曰:魏相上书曰:"北方之神颛顼,乘坎执权司冬。
zhāng yàn yuē shuǐ wèi zhì zhì zhě móu móu wéi zhòng gù wèi quán
这句话大意是:"(张晏曰:水为智,智者谋,谋为重,故为权。
yòu yuē dōng fāng shuò shàng shū yún chén shuò nián shí sān dú shū sān dōng wén shǐ zú yòng
这句话大意是:又曰:东方朔上书云:"臣朔年十三,读书三冬,文史足用。
yòu yuē dōng mín jì rù fù rén tóng xiàng xiāng cóng yè jī
这句话大意是:又曰:冬,民既入,妇人同巷相从夜绩。
nǚ gōng yī yuè de sì shí wǔ rì bì xiāng cóng zhě suǒ yǐ shěng fèi liǎo huǒ tóng qiǎo zhuō ér hé xí sú yě
这句话大意是:女工一月得四十五日必相从者,所以省费燎火,同巧拙而合习俗也。
yòu yuē gōng suì wèi bó hǎi tài shǒu quàn mín dōng yì shōu guǒ shí líng qiàn mín jiē lài zhī
这句话大意是:又曰:龚遂为渤海太守,劝民冬益收果实菱芡,民皆赖之。
xù hàn shū yuē yán yán nián zì cì qīng wèi hé nèi tài shǒu dōng yuè chuán shǔ xiàn qiú huì fǔ xià liú xiě shù lǐ hé nán hào wèi tú bó
这句话大意是:《续汉书》曰:严延年,字次卿,为河内太守,冬月传属县囚会府下,流血数里,河南号为屠伯。
yòu yuē sòng jūn wèi jiǔ jiāng shǒu wǔ rì yī tīng shì dōng yǐ rì zhōng xià yǐ píng dàn
这句话大意是:又曰:宋均为九江守,五日一听事,冬以日中,夏以平旦。
hòu hàn shū lǜ lì zhì yuē rì xíng běi lù wèi zhī dōng
这句话大意是:《后汉书律历志》曰:日行北陆谓之冬。
yòu yuē jì dōng zhī yuè xīng huí suì zhōng yīn yáng yǐ jiāo láo nóng dà xī xiān xī yī rì dà nuó wèi zhī zhú yì
这句话大意是:又曰:季冬之月,星回岁终,阴阳以交,劳农大腊,先腊一日大傩,谓之逐疫。
hàn jiù yí yuē zhuān xū yǒu sān zi ér qù wèi yì guǐ yī jū jiāng shuǐ shì wèi hǔ yī jū kǔ shuǐ wèi wǎng huǐ yù yī jū rén gōng shì qū yú shàn jīng xiǎo ér
这句话大意是:(《汉旧仪》曰:颛顼有三子而去为疫鬼,一居江水是为虎,一居苦水为罔虺蜮,一居人宫室区隅,善惊小儿。
yuè lìng zhāng jù yuē rì xíng běi fāng zhī sù běi fāng dà yīn kǒng wèi suǒ yì gù mìng yǒu sī dà nuó suǒ yǐ fú yáng yì yīn yě
这句话大意是:《月令章句》曰,日行北方之宿,北方大阴,恐为所抑,故命有司大傩,所以扶阳抑阴也。
lú zhí zhù lǐ jì yuē suǒ yǐ zhú shuāi ér yíng xīn yě
这句话大意是:卢植注《礼记》曰,所以逐衰而迎新也。
yòu yuē shì yuè yě lì tǔ niú liù tóu wū guó dū jùn xiàn chéng wài chǒu dì sòng dà hán
这句话大意是:又曰:是月也,立土牛六头于国都郡县城外丑地,送大寒。
yuè lìng zhāng jù yuē shì yuè zhī huì jiàn chǒu chǒu niú hán jiāng jí gù chū qí wù lèi xíng xiàng yǐ shì sòng dá zhī qiě yǐ shēng yáng yě
这句话大意是:(《月令章句》曰:是月之会建丑,丑牛寒将极,故出其物类形象,以示送达之,且以升阳也。
hòu hàn shū yuē zhōng lí yì pì dà sī tú hóu bà yuàn zhào lìng bù sòng tú yì hé nèi shí dōng hán tú bìng bù néng xíng lù guò hóng nóng zhé yí shǔ xiàn shǐ zuò tú yī xiàn bù dé yǐ yǔ zhī shàng shū yán zhuàng yì yì jù yǐ wén
这句话大意是:《后汉书》曰:锺离意辟大司徒侯霸掾,诏令部送徒诣河内,时冬寒,徒病不能行,路过弘农,辄移属县使作徒衣,县不得已与之,上书言状,意亦具以闻。
guāng wǔ de zòu yǐ jiàn bà yuē jūn suǒ shǐ yuàn hé nǎi rén wū yòng xīn chéng liáng lì yě
这句话大意是:光武得奏以见霸,曰:"君所使掾,何乃仁于用心,诚良吏也。
yòu yuē rǔ nán jiù sú shí yuè xiǎng huì bǎi lǐ nèi xiàn jiē jī niú jiǔ dào fǔ yàn yǐn
现代白话:又曰:你南旧俗,十月飨会,百里内县皆赍牛酒,到府宴饮。
yòu yuē duàn jiǒng duì huán dì tǎo xiān lián dōng qiāng shù lüè yuē sān dōng liǎng xià zú yǐ pò zhī
这句话大意是:又曰:段颎《对桓帝讨先零、东羌术略》曰:三冬两夏,足以破之。
yòu dōng guān hàn jì yuē huáng xiāng fù xiōng jǔ xiào lián wèi jùn wǔ guān pín wú nú pú xiāng shēn zhí qín kǔ dōng wú kù kù ér qīn jí zī wèi
这句话大意是:又《东观汉记》曰:黄香父兄,举孝廉,为郡五官,贫无奴仆,香身执勤苦,冬无袴袴,而亲极滋味。
wèi lüè yuē yán fěi zì wén lín wèi jīng zhào yǐn kè mín dāng shū zū shí chē gè yīn biàn zhì xīn liǎng shù wèi dōng hán bīng zhì bǐ yàn fēng huà dà xíng
这句话大意是:《魏略》曰:颜斐,字文林,为京兆尹,课民当输租时,车各因便致薪两束,为冬寒冰炙笔砚,风化大行。
yòu yuē gǔ kuǐ shì wèi zhe xìng shǎo gū pín dōng cháng wú kù
这句话大意是:又曰:贾逵世为著姓,少孤贫,冬常无袴。
yòu yuē jí mào zì shū chàng cóng shǎo zhì zhǎng dōng zé pī qiú xià zé duǎn hè chén yì qī zǐ shì rú xuán qìng
这句话大意是:又曰:吉茂,字叔畅,从少至长,冬则披裘,夏则短褐,臣役妻子,室如悬磬。
yòu yuē bǐng yuán jiù shī xué yī dōng jiǎng xiào jīng lún yǔ zì zài tiáo chèn yǒu yì
这句话大意是:又曰:邴原就师学,一冬讲《孝经》《论语》,自在龆龀有异。
jí zhǎng jīn yù qí xíng
这句话大意是:及长,金玉其行。
yòu yuē dǒng yù hào xué rén cóng xué yù bù kěn jiào
这句话大意是:又曰:董遇好学,人从学,遇不肯教。
yuē dāng xiān dú shū bǎi biàn ér yì zì xiàn
这句话大意是:曰:当先读书百遍而义自见。
cóng zhě yún kǔ nàn de xiá rì
这句话大意是:从者云:苦难得暇日。
yù yuē dāng yǐ sān yú dōng suì zhī yú
这句话大意是:遇曰:当以三余:冬,岁之余;。
yè rì zhī yú
这句话大意是:夜,日之余;。
yǔ shí zhī yú
这句话大意是:雨,时之余。
wú zhì yuē zuǒ tái yù shǐ mèng zōng yǒu xiào dào mǔ xìng shì sǔn
这句话大意是:《吴志》曰:左台御史孟宗有孝道,母性嗜笋。
jí mǔ wáng dōng jié zhì zōng rù lín āi qì ér sǔn shēng dé yǐ gòng jì sì
这句话大意是:及母亡,冬节至,宗入林哀泣而笋生,得以供祭祀。
jìn shū yuē wáng dūn sù dàn zhōu yǐ měi jiàn zhé miàn rè suī fù dōng yuè shàn miàn bù dé xiū
这句话大意是:《晋书》曰:王敦素惮周𫖮,每见辄面热,虽复冬月,扇面不得休。
yòu yuē wú yǐn zhī dōng yuè wú bèi cháng gài yī pī xù qín kǔ tóng wū pín shù
这句话大意是:又曰:吴隐之冬月无被,常盖衣披絮,勤苦同于贫庶。
yǐn zhī shí wéi mù shǒu
这句话大意是:(隐之时为牧守。
yòu yuē gōng sūn fèng zì zi luán yǐn chāng lí zhī jiǔ chéng shān dōng yè cǎo bù qǐn chǔ shān lín tán qín yín yǒng táo rán zì dé
这句话大意是:又曰:公孙凤,字子鸾,隐昌黎之九城山,冬夜草布,寝处山林,弹琴吟咏,陶然自得。
yòu yuē liú yīn mǔ wáng shì shèng dōng sī qín ér bù yán shí bù bǎo zhě yī xún yǐ
现代白话:又曰:刘殷母王氏,盛冬思堇而不言,食不饱者一旬了。
yīn guài ér wèn zhī mǔ yán qí gù
这句话大意是:殷怪而问之,母言其故。
yīn shí nián jiǔ suì nǎi wū zé zhōng tòng kū shēng bù jué zhě bàn rì wū shì hū ruò yǒu rén yún zhǐ shēng
这句话大意是:殷时年九岁,乃于泽中恸哭,声不绝者半日,于是忽若有人云,止声。
yīn shōu lèi shì de biàn yǒu qín shēng yān yīn de hú yú ér guī
现代白话:殷收泪视地,便有堇生呢,因得斛余而归。
sòng shū yuē zhū bǎi nián yǔ kǒng jì yǒu shàn bǎi nián jiā shì sù pín mǔ yǐ dōng yuè wáng yī bìng wú xù zì cǐ bù yī mián bó
这句话大意是:《宋书》曰:朱百年与孔觊友善,百年家室素贫,母以冬月亡,衣并无絮,自此不衣绵帛。
cháng hán shí jiù jì sù yī xī jiá bù yǐn jiǔ mián jì yǐ wò jù fù zhī bǎi nián bù jué yě
这句话大意是:尝寒时就觊宿,衣悉夹布,饮酒眠,觊以卧具覆之,百年不觉也。
jì jué yǐn wò jù qù tǐ wèi jì yuē mián dìng qí wēn
这句话大意是:既觉,引卧具去体,谓觊曰:绵定奇温。
yīn liú tì bēi tòng jì yì wèi zhī gǎn shāng yě
这句话大意是:因流涕悲恸,觊亦为之感伤也。
qí shū yuē chén yǔ wèi yáng zhōu cóng shì hú shú xiàn fāng shān dài gāo jùn dōng yuè gōng sī xíng lǚ yǐ wéi jiān
这句话大意是:《齐书》曰:沈瑀为扬州从事,湖熟县方山埭高峻,冬月公私行旅以为艰。
míng dì shǐ yǔ xún háng nǎi kāi sì gǎng duàn xíng kè jiù zuò sān rì biàn bàn
这句话大意是:明帝使瑀循行,乃开四港,断行客就作,三日便办。
yòu yuē qí xiào zǐ wáng xū zhī tíng zhōng yáng méi shù lóng dōng sān shí yòu měi yè suǒ jū bái guāng rú zhú mù zuǒ shù nài yī dōng zài shí
这句话大意是:又曰:齐孝子王虚之庭中杨梅树,隆冬三实,又每夜所居白光如烛,墓左树柰,一冬再实。
shí rén xián yǐ wéi xiào gǎn suǒ zhì
这句话大意是:时人咸以为孝感所致。
liáng ān chéng wáng xiù wèi yǐng zhōu cì shǐ wu xíng dé yì měi dōng yuè cháng zuò kù rú yǐ cì pín dòng zhě
这句话大意是:梁安城王秀为郢州刺史,务行德义,每冬月,常作袴襦,以赐贫冻者。
yòu rèn fǎng sù qīng pín zú hòu qí zi xī huá dōng yuè zhe gé pèi liàn qún
这句话大意是:又任昉素清贫,卒后,其子西华冬月著葛帔练裙。
dào féng píng yuán liú xiào biāo xuàn rán qín zhī wèi yuē wǒ dāng wèi qīng zuò jì
这句话大意是:道逢平原刘孝标,泫然矜之,谓曰:"我当为卿作计。
nǎi zhe guǎng jué jiāo lùn yǐ jī qí jiù jiāo yě
这句话大意是:"乃著《广绝交论》,以讥其旧交也。
wú yuè chūn qiū yuē yuè wáng niàn fù wú yuàn fēi yī dàn yě kǔ shēn láo xīn yè yǐ jiē rì mù wò zé gōng zhī yǐ liǎo zú hán zé zì zhī yǐ shuǐ dōng zé bào bīng
这句话大意是:《吴越春秋》曰:越王念复吴怨非一旦也,苦身劳心,夜以接日,目卧则攻之以蓼,足寒则渍之以水,冬则抱冰。
hán shī wài zhuàn yuē dōng bù yù fēi è shuǐ qīng yǒu yú yě
这句话大意是:《韩诗外传》曰:冬不浴,非恶水,清有余也。
mù tiān zǐ chuán yuē jì dōng jiǎ xū tiān zǐ dōng yóu yǐn yú liú qí shè yú lì hǔ dú shū yú lí qiū
这句话大意是:《穆天子传》曰:季冬甲戌,天子冬游,饮于留祁,射于丽虎,读书于藜丘。
jūn jǔ bì shū yě
这句话大意是:(君举必书也。
lí yīn lí
这句话大意是:藜音犁。
xī wáng mǔ xiàn jiǔ yú tiān zǐ zòu guǎng yuè tiān zǐ yí qí líng gǔ nǎi huà wèi huáng shé
这句话大意是:)西王母献酒于天子,奏广乐,天子遗其灵鼓,乃化为黄蛇。
zhōu lǐ yuē líng gǔ sì miàn
这句话大意是:(《周礼》曰,灵鼓四面。
hóng fàn yǐ wéi gǔ yāo
这句话大意是:《洪范》以为鼓妖。
jī kāng gāo shì chuán yuē shàn juàn gǔ zhī xián rén yě
这句话大意是:嵇康《高士传》曰:善卷,古之贤人也。
shùn yǐ tiān xià ràng zhī
这句话大意是:舜以天下让之。
shàn juàn yuē yǔ lì yǔ zhòu zhī zhōng dōng zé yī pí máo xià zé yī chī gě hé yǐ tiān xià wèi zāi
现代白话:善卷曰:"予立宇宙之中,冬则衣皮毛,夏则衣𫄨葛,凭什么天下为啊?
rǔ nán xiān xián chuán yuē zhōu jǔ wèi bīng zhōu cì shǐ tài yuán yī jùn jiù sú yǐ jiè zǐ tuī fén gǔ yǒu lóng jì zhī jìn zhì qí wáng yuè xián yán shén líng bù lè jǔ huǒ
现代白话:《你南先贤传》曰:周举为并州刺史,太原一郡旧俗以介子推焚骨,有龙忌之禁,至其亡月,咸言神灵不乐举火。
yóu shì tǔ rén měi zhì dōng zhōng zhé yī yuè hán shí mò gǎn yān cuàn lǎo shào bù kān suì duō sǐ zhě
这句话大意是:由是土人每至冬中辄一月寒食,莫敢烟爨,老少不堪,岁多死者。
jǔ jì dào nǎi zuò diào shū yǐ zhì zǐ tuī zhī miào yán shèng dōng zhǐ huǒ cán sǔn rén mìng fēi xián zhě zhī yì yǐ xuān shì yú mín shǐ hái wēn shí
这句话大意是:举既到,乃作吊书,以置子推之庙,言盛冬止火,残损人命,非贤者之意,以宣示愚民,使还温食。
wū shì zhòng huò shāo jiě fēng sú pō gé
这句话大意是:于是众惑稍解,风俗颇革。
liè shì chuán yuē mèng cháng jūn shí kè sān qiān rén qí shì yǒu qǐ shí féng xuān jīng dōng wú kù miàn yǒu jī sè
这句话大意是:《列士传》曰:孟尝君食客三千人,齐市有乞食冯谖,经冬无袴,面有饥色。
huáng fǔ mì gāo shì chuán yuē jiāo xiān zì xiào rán dōng xià bù zháo yī wò bù shè xí
这句话大意是:皇甫谧《高士传》曰:焦先,字孝然,冬夏不着衣,卧不设席。
mí héng bié zhuàn yuē shí yuè cháo huáng zǔ wū méng chōng zhōu shàng huì shè shǔ huò héng nián shào zài zuò shǔ huò zhì xiān zì bǎo shí bì tuán nòng xì zhì qí qīng màn rú cǐ
这句话大意是:《祢衡别传》曰:十月朝黄祖于艨冲舟上,会设黍臛,衡年少在坐,黍臛至,先自饱,食毕,抟弄戏掷,其轻慢如此。
liè xiān chuán yuē dīng cì dōu bù zhī hé xǔ rén wèi liáo dōng dīng shì zuò rén dīng shì cháng zhì kuí wèn yuē dōng hé yǒu kuí
这句话大意是:《列仙传》曰:丁次都不知何许人,为辽东丁氏作人,丁氏尝置葵,问曰:"冬何有葵?
yún cóng rì nán mǎi lái
这句话大意是:"云从日南买来。
shén xiān chuán yuē wáng zhòng dōu hàn zhōng rén shǎo xiū dào shù
这句话大意是:《神仙传》曰:王仲都,汉中人,少修道术。
yuán dì shí cháng yǐ lóng dōng dān yī zài sì mǎ chē wū shàng lín kūn míng chí huán bīng ér chí yù zhě hú qiú yóu hán zhèn yù sǐ ér dōu wú biàn sè bèi shàng zhēng qì xiū xiū rán
这句话大意是:元帝时常以隆冬单衣载驷马车于上林昆明池,环冰而驰,御者狐裘犹寒振欲死,而都无变色,背上蒸气休休然。
xiū xiū qì shèng mào
这句话大意是:(休休,气盛貌。
shī jué xiào zǐ chuán yuē wáng xiáng shǎo yǒu dé xíng zǎo shī mǔ hòu mǔ zēng ér zèn zhī xiáng xiào mí jǐn
这句话大意是:师觉《孝子传》曰:王祥少有德行,早失母,后母憎而谮之,祥孝弥谨。
shèng hán hé shuǐ jiān bīng wǎng gǔ bù shī mǔ yù de shēng yú xiáng jiě hè kòu bīng qiú zhī hū bīng xiǎo kāi yǒu shuāng yú chū yóu xiáng chuí lún ér huò zhī
这句话大意是:盛寒河水坚冰,网罟不施,母欲得生鱼,祥解褐扣冰求之,忽冰小开,有双鱼出游,祥垂纶而获之。
shí rén wèi zhī zhì xiào suǒ zhì yě
这句话大意是:时人谓之至孝所致也。
zōng sòng gōng xiào zǐ chuán yuē hé zǐ píng shì mǔ zhì xiào mǔ sāng nián liù shí yǒu rú zǐ zhī mù xià bì qīng liáng dōng bù yī xù
这句话大意是:(宗)宋躬《孝子传》曰:何子平事母至孝,母丧,年六十,有孺子之慕,夏避清凉,冬不衣絮。
shèng hóng zhī jīng zhōu jì yuē yí dū yín shān yǒu fēng xué dà shù chǐ míng fēng jǐng xià zé fēng chū dōng zé fēng rù
这句话大意是:盛弘之《荆州记》曰:宜都银山有风穴,大数尺,名风井,夏则风出,冬则风入。
qiáo rén yǒu dōng guò zhě zhì lì xué kǒu fēng xī zhī jīng rì hái zhǎng yáng xī ér de lì
这句话大意是:樵人有冬过者,置笠穴口,风吸之,经日还长阳溪而得笠。