太平御览 · 李昉 · Chapter 273 of 1000

兵部·卷四

PinyinModern Translation
Size

jiàng shuài xià

这句话大意是:○将帅下。

lǚ shì chūn qiū yuē guǎn zǐ yán wū huán gōng yuē kěn tián dà yì pì tǔ shēng sù jǐn de zhī lì chén bù ruò níng yāo yāo nǎi qi yě

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:管子言于桓公曰:"垦田大邑,辟土生粟,尽地之利,臣不若宁邀,(邀乃戚也。

qǐng zhì yǐ wéi dà tián

这句话大意是:)请置以为大田。

dēng jiàng cí ràng jìn tuì xián xí chén bù ruò xí péng qǐng zhì yǐ wéi dà xíng

这句话大意是:登降辞让,进退闲习,臣不若隰朋,请置以为大行。

zǎo rù yàn chū fàn yán jìn jiàn yǐ zhōng bù bì sǐ wáng bù zhòng guì fù chén bù ruò dōng guō yá qǐng zhì yǐ wéi dà jiàn

这句话大意是:蚤入晏出,犯颜进谏以忠,不避死亡,不重贵富,臣不若东郭牙,请置以为大谏。

píng yuán guǎng chéng chē bù jié zhé shì bù xuán zhǒng gǔ zhī ér sān jūn zhī shì shì sǐ rú guī chén bù ruò wáng zǐ chéng fù qǐng zhì yǐ wéi dà sī mǎ

这句话大意是:平原广城,车不结辙,士不旋踵,鼓之而三军之士视死如归,臣不若王子城父,请置以为大司马。

jué yù zhé zhōng bù shā bù gū bù wū wú zuì chén bù ruò xián zhāng zhāng bīn xū wú

这句话大意是:决狱折中,不杀不辜,不诬无罪,臣不若弦章,(章宾胥无。

qǐng zhì yǐ wéi dà lǐ

这句话大意是:)请置以为大理。

jūn ruò yù lǐ guó qiáng bīng zé wǔ zǐ zhě zú yǐ

现代白话:君若欲理国强兵,则五子者足了;。

jūn ruò yù bà wáng zé yí wú zài cǐ

现代白话:君若欲霸王,则夷我在此。

huán gōng yuē shàn

这句话大意是:"桓公曰:"善"。

lìng wǔ zǐ jiē rèn qí shì yǐ shòu wū guǎn zǐ

这句话大意是:令五子皆任其事,以受于管子。

shí nián jiǔ hé zhū hóu yī kuāng tiān xià

这句话大意是:十年,九合诸侯,一匡天下。

guǎn zǐ rén chén yě yòng bù néng zhǎng zhī ér jǐn yǐ wǔ zǐ zhī néng yòu kuàng wū rén zhǔ hu

这句话大意是:管子,人臣也,用不能长之,而尽以五子之能,又况于人主吗?

huái nán zǐ yuē zhōng jiàng shàng bù zhī tiān dào xià bù zhī dì lì zhuān yòng rén yǔ shì suī wèi néng wàn quán shèng qián bì duō yǐ

现代白话:《淮南子》曰:中将上不知天道,下不知地利,专用人与势,虽未能万全,胜钤必多了。

xià jiāng zhī yòng bīng yě bó wén ér zì luàn duō zhī ér zì yí jū zé kǒng jù fā zé yóu yù shì yǐ dòng wéi rén qín yǐ

现代白话:下将之用兵也,博闻而自乱,多知而自疑,居则恐惧,发则犹豫,是以动为人擒了。

jīn shǐ liǎng rén jiē rèn qiǎo zhuō bù yì ér yǒng shì bì shèng zhě hé yě

这句话大意是:今使两人接刃,巧拙不异,而勇士必胜者何也?

qí xíng zhī jiè yě

这句话大意是:其行之诫也。

yòu yuē gǔ bù yǔ wū wǔ yīn ér wèi wǔ yīn zhǔ

这句话大意是:又曰:鼓不与于五音,而为五音主;。

shuǐ bù yǔ wū wǔ wèi ér wèi wǔ wèi diào

这句话大意是:水不与于五味,而为五味调;。

jiāng jūn bù yǔ wǔ guān zhī shì ér wèi wǔ guān dū

这句话大意是:将军不与五官之事,而为五官督。

gù néng diào wǔ yīn zhě bù yǔ wǔ yīn yě

这句话大意是:故能调五音者,不与五音也;。

néng diào wǔ wèi zhě bù yǔ wǔ wèi zhě yě

这句话大意是:能调五味者,不与五味者也。

shì gù jiāng jūn zhī xīn tāo tāo rú chūn kuàng kuàng rú xià jiǎo liáo rú qiū diǎn níng rú dōng

这句话大意是:是故将军之心,滔滔如春,旷旷如夏,湫漻如秋,典凝如冬。

diǎn cháng níng zhèng yě cháng zhèng yú dōng yě

这句话大意是:(典常凝正也,常正于冬也。

yīn xíng ér yǔ zhī huà suí shí ér yǔ zhī yí

这句话大意是:)因刑而与之化,随时而与之移。

fu jǐng bù wéi qū wù zhí xiǎng bù wéi qīng yīn zhuó

这句话大意是:夫景不为曲物直,响不为清音浊。

guān bǐ zhī suǒ yǐ lái gè yǐ qí shèng yīng zhī

这句话大意是:观彼之所以来,各以其胜应之。

shì gù fú yì ér dòng tuī lǐ ér xíng yǎn jié duàn gē yǎn fù yě

这句话大意是:是故扶义而动,推理而行,掩节断割,(掩,覆也。

fù qí jié zhì duàn gē zhī yě

这句话大意是:覆其节制断割之也。

yīn zī ér chéng gōng

这句话大意是:)因资而成功。

shǐ bǐ zhī wú suǒ chū ér bù zhī wú suǒ rù zhī wú suǒ jǔ ér bù zhī wú suǒ jí

现代白话:使彼知我所出而不知我所入,知我所举而不知我所集。

shǐ rú hú lí bǐ gù qīng lái

这句话大意是:始如狐狸,彼故轻来;。

hé rú sì hǔ dí gù bēn zǒu yě

这句话大意是:合如兕虎,敌故奔走也。

yòu yuē jiāng zhě bì yǒu sān suì sì yì wǔ xíng shí shǒu

这句话大意是:又曰:将者,必有三隧、四义、五行、十守。

suǒ wèi sān suì zhě shàng zhī tiān dào xià xí dì xíng zhōng chá rén qíng

这句话大意是:所谓三隧者:上知天道,下习地形,中察人情。

fán cǐ sān shì zhě rén suǒ cóng yǎn suì

这句话大意是:(凡此三事者,人所从偃隧。

suǒ wèi sì yì zhě biàn guó bù fù bīng wéi zhǔ bù gù shēn jiàn nán bù wèi sǐ jué yí bù pì zuì

这句话大意是:)所谓四义者:便国不负兵,为主不顾身,见难不畏死,决疑不辟罪。

suǒ wèi wǔ xíng zhě róu ér bù kě juǎn yě gāng ér bù kě zhé yě rén ér bù kě fàn yě xìn ér bù kě qī yě yǒng ér bù kě líng yě

这句话大意是:所谓五行者:柔而不可卷也,刚而不可折也,仁而不可犯也,信而不可欺也,勇而不可陵也。

suǒ wèi shí shǒu zhě shén qīng ér bù kě zhuó yě móu yuǎn ér bù kě cuàn yě cāo gù ér bù kě qiān yě míng zhī ér bù kě bì yě bù tān wū huò bù yín wū sè bù làn wū biàn bù tuī wū míng bù kě xǐ yě bù kě nù yě

这句话大意是:所谓十守者:神清而不可浊也,谋远而不可篡也,操固而不可迁也,明知而不可蔽也,不贪于货,不淫于色,不嚂于辨,不推于明,不可喜也,不可怒也。

shì wèi zhì píng yǎo yǎo míng míng shú zhī qí qíng

这句话大意是:是谓至平,窈窈冥冥,孰知其情!

fā bì zhōng zhèng yán bì hé shù

这句话大意是:发必中证,言必合数;。

dòng bì shùn shí jiě bì zhōng còu

这句话大意是:动必顺时,解必中腠。

còu lǐ

这句话大意是:(腠理。

tōng dòng jìng zhī jī míng kāi sāi zhī jié

这句话大意是:)通动静之机,明开塞之节。

shěn jǔ cuò zhī lì hài ruò hé fú jié

这句话大意是:审举错之利害,若合符节。

jí rú kuò nǔ shì rú fā shǐ yī lóng yī shé dòng wú cháng tǐ

这句话大意是:疾如彍弩,势如发矢,一龙一蛇,动无常体。

mò jiàn qí suǒ zhōng mò zhī qí suǒ qióng

这句话大意是:莫见其所中,莫知其所穷;。

gōng zé bù kě shǒu shǒu zé bù kě gōng yě

这句话大意是:攻则不可守,守则不可攻也。

bào pǔ zǐ yuē liáng jiàng qù rú shōu diàn kě jiàn bù kě zhuī

这句话大意是:《抱朴子》曰:良将,去如收电,可见不可追;。

liú rú qiū shān kě zhān bù kě dòng

这句话大意是:留如丘山,可瞻不可动。

yòu yuē dà jiàng mín zhī sī mìng shè jì cún wáng wū shì hu zài

这句话大意是:又曰:大将,民之司命,社稷存亡,于是乎在。

liù tāo yuē wǔ wáng wèn tài gōng yuē wáng zhě shuài shī bì yǒu gǔ gōng yǔ yì yǐ chéng wēi shén wèi zhī nài hé

这句话大意是:《六韬》曰:武王问太公曰:"王者帅师,必有股肱、羽翼,以成威神,为之奈何?

gōng yuē fán jǔ bīng shuài shī yǐ jiāng wéi mìng

这句话大意是:"公曰:"凡举兵帅师,以将为命。

zài qí tōng dá bù zài yī shù yě

这句话大意是:在其通达,不在一术也。

yòu yuē wǔ wáng wèn tài gōng yuē lùn jiāng zhī dào nài hé

这句话大意是:又曰:武王问太公曰:"论将之道奈何?

tài gōng yuē jiāng yǒu wǔ cái shí guò

这句话大意是:"太公曰:"将有五才、十过。

wǔ cái zhě yǒng zhì rén xìn bì yě

这句话大意是:五才者,勇、智、仁、信、必也。

yǒng zé bù kě fàn zhì zé bù kě luàn rén zé ài wū rén xìn zé bù qī rén bì zé wú èr xīn

这句话大意是:勇则不可犯,智则不可乱,仁则爱于人,信则不欺人,必则无二心。

suǒ wèi shí guò zhě

这句话大意是:所谓十过者;。

jiāng yǒu yǒng ér qīng sǐ zhě yǒu jí ér xīn sù zhě yǒu tān ér xǐ lì zhě yǒu rén ér bù rěn wū rén zhě yǒu zhì ér xīn qiè zhě yǒu xìn ér xǐ xìn rén zhě yǒu lián ér bù ài rén zhě yǒu zhì ér xīn huǎn zhě yǒu gāng yì ér zì yòng zhě yǒu nuò ér xǐ yòng rén zhě

这句话大意是:将有勇而轻死者,有急而心速者,有贪而喜利者,有仁而不忍于人者,有智而心怯者,有信而喜信人者,有廉而不爱人者,有智而心缓者,有刚毅而自用者,有懦而喜用人者。

shì gù bīng zhě guó zhī dà qì cún wáng zhī suǒ yóu yě

这句话大意是:是故兵者,国之大器,存亡之所由也。

yòu yuē tài gōng yuē yè wò zǎo qǐ suī jù bù huǐ qī zǐ zhī jiāng yě

这句话大意是:又曰:太公曰:"夜卧早起,虽剧不悔,妻子之将也;。

dǔ shí xī yán fù wù píng jūn shí rén zhī jiāng yě

这句话大意是:笃实希言,赋物平均,十人之将也;。

shù xíng xíng lù bù bì qīn qī bǎi rén zhī jiāng yě

这句话大意是:数行刑戮,不避亲戚,百人之将也;。

sòng biàn hào shèng yù zhèng yī zhòng qiān rén zhī jiāng yě

这句话大意是:讼辩好胜,欲正一众,千人之将也;。

zhī rén jī bǎo niàn rén jù yì wàn rén zhī jiāng yě

这句话大意是:知人饥饱,念人剧易,万人之将也;。

zhàn zhàn lì lì rì shèn yī rì shí wàn rén zhī jiāng yě

这句话大意是:战战栗栗,日慎一日,十万人之将也;。

jiàn xián jìn zhī xíng fǎ bù wǎng bǎi wàn rén zhī jiāng yě

这句话大意是:见贤进之,行法不枉,百万人之将也。

zhī tiān wén xī dì lǐ sì hǎi rú qī zǐ cǐ tiān shī zhī zhǔ yě

这句话大意是:知天文,悉地理,四海如妻子,此天师之主也。

yòu yuē wèi jiāng dōng rì bù yī qiú xià rì bù cāo shàn tiān yù bù zhāng gài

这句话大意是:又曰:为将,冬日不衣裘,夏日不操扇,天雨不张盖。

yòu yuē wǔ wáng yuē wú yù lìng sān jūn qīn qí jiāng rú fù mǔ gōng chéng zé zhēng xiān dēng yě zhàn zé zhēng xiān fù wén jīn shēng zé nù wén gǔ shēng zé xǐ wèi zhī nài hé

现代白话:又曰:武王曰:"我欲令三军,亲其将如父母,攻城则争先登,野战则争先赴,闻金声则怒,闻鼓声则喜,为之奈何?

tài gōng yuē chū ài sāi fàn ní tú jiāng bì xiān xià bù

这句话大意是:"太公曰:"出隘塞,犯泥涂,将必先下步。

shì zú jiē dìng cì jiāng nǎi jiù shě

这句话大意是:士卒皆定次,将乃就舍;。

jūn bù jǔ huǒ jiāng yì bù shí

这句话大意是:军不举火,将亦不食。

sān lüè yuē jūn jǐng wèi dá jiāng bù yán kě

这句话大意是:《三略》曰:军井未达,将不言渴。

jūn zào wèi chuī jiāng bù yán jī

这句话大意是:军灶未炊,将不言饥。

jūn mù wèi bàn shí bù yán juàn

这句话大意是:军幕未办,时不言倦。

dōng bù fú qiú xià bù cāo shàn shì wèi lǐ yě

这句话大意是:冬不服裘,夏不操扇,是谓礼也。

zhū gě liàng bīng yào yuē rén zhī zhōng yě yóu yú zhī yǒu yuān

这句话大意是:诸葛亮《兵要》曰:人之忠也,犹鱼之有渊。

yú shī shuǐ zé sǐ rén shī zhōng zé xiōng

这句话大意是:鱼失水则死,人失忠则凶。

gù liáng jiàng shǒu zhī zhì lì ér yáng míng

这句话大意是:故良将守之,志立而扬名。

yòu yuē bù ài chǐ bì ér ài cùn yīn zhě shí nán zāo ér yì shī yě

这句话大意是:又曰:不爱尺璧而爱寸阴者,时难遭而易失也。

gù liáng jiàng zhī qū shí yě yī bù jiě dài lǚ bù yí niè

这句话大意是:故良将之趋时也,衣不解带,履不遗蹑。

yòu yuē guì zhī ér bù jiāo wěi zhī ér bù zhuān fú zhī ér bù yǐn miǎn zhī ér bù jù

这句话大意是:又曰:贵之而不骄,委之而不专,扶之而不隐,免之而不惧。

gù liáng jiàng zhī dòng yě rú bì zhī bù wū

这句话大意是:故良将之动也,如璧之不污。

yòu yuē liáng jiàng zhī wéi zhèng yě shǐ rén zé zhī bù zì jǔ shǐ fǎ liáng gōng bù zì dù

这句话大意是:又曰:良将之为政也,使人择之不自举,使法量功不自度。

gù néng zhě bù kě bì bù néng zhě bù kě chì wàng yù zhě bù néng jìn yě

这句话大意是:故能者不可蔽,不能者不可饬,妄誉者不能进也。

huán fàn shì yào lùn yuē fu shì zhī ān wēi shí zài wū jiāng

这句话大意是:桓范《世要论》曰:夫事之安危,实在于将。

gù yuē jiāng bù zhī bīng yǐ qí zhǔ yǔ dí

这句话大意是:故曰:"将不知兵,以其主与敌;。

zhǔ bù zé jiāng yǐ qí guó yǔ dí yě

这句话大意是:主不择将,以其国与敌也。

rán zé jiāng zhě bù wù qiú qí cè ér fǎn xiān suǒ qí yǒng

这句话大意是:"然择将者,不务求其策,而反先索其勇;。

bù qǔ zhī wū wēi yán ér yòng zhī wū ruǎn huǎn

这句话大意是:不取之于威严,而用之于软缓。

cǐ suǒ wèi qì běn ér yào qí mò yě

这句话大意是:此所谓弃本而要其末也。

yòu yuē xī bà wáng zhī zhàn cè guì miào shèng gù yuē shàng bīng fá móu ér zhàn shèng yě

这句话大意是:又曰:昔霸王之战,策贵庙胜,故曰上兵伐谋而战胜也。

wú qǐ lín zhèn tuī jiàn bù chí

这句话大意是:吴起临阵,推剑不持;。

xiàng yǔ chū xué jiàn hòu guì bīng lüè

这句话大意是:项羽初学剑,后贵兵略。

cǐ yǒng nán dú yòng kuàng wú yǒng hu

这句话大意是:此勇难独用,况无勇吗。

yòu yuē tài gōng shì shī hòu zhì zhǎn gù yún zhí fú gǔ lì jūn mén yǒu bù kě fàn zhī sè yě

这句话大意是:又曰:太公誓师后至斩,故云执桴鼓、立军门,有不可犯之色也。

yán gù néng xíng qí fǎ wēi gù néng zhe qí ēn yě

这句话大意是:严故能行其法,威故能著其恩也。

yòu yuē jīn zhī zé jiāng yi cān zhǔn wǎng gǔ

这句话大意是:又曰:今之择将宜参准往古。

gǔ shù guǐ wū cháng shí zhī fǎ de qí zhuàng ér zé rèn zhī suǒ wèi zuò chē shàng ér yù qí jì bù láo ér zhì qiān lǐ zhě yě

这句话大意是:古数诡于常时之法,得其状而责任之,所谓坐车上而御骐骥,不劳而致千里者也。

yòu yuē gǔ zhī lùn jiāng zhě yán zhǎng wū jì cè ér kè yǐ liào dí yán shàn wū zhì jūn zé kǎo yǐ shì zhèng yǒng wū fèn jī zé zé yǐ zhàn dòu

这句话大意是:又曰:古之论将者,言长于计策而课以料敌,言善于治军则考以事政,勇于奋击则责以战斗。

ruò wú cǐ sān zhě zé bù wěi zhī yǐ jìng wài zhī rèn fù zhī yǐ ān wēi zhī shì

这句话大意是:若无此三者,则不委之以境外之任,付之以安危之事。

jiǎng zi wàn jī lùn yuē zhī bīng zhī jiāng guó zhī xíng zhǔ mín zhī sī mìng gǔ zhě zhòng zhī hòu shì wú dǎi yān

现代白话:蒋子《万机论》曰:知兵之将,国之行主,民之司命,古者重之,后世无逮呢。

lǚ wàng suī zhī sūn wǔ suī xiǎo yuè yì suī xián bái qǐ suī wǔ

这句话大意是:吕望虽知,孙武虽晓,乐毅虽贤,白起虽武;。

fu qí zhī xiǔ gǔ wú zhī mí hái yàn zhī xiāo gé qín zhī fǔ ròu qǐ kě bū qí zāo pò fù de shēng ér shǐ zhī zāi

现代白话:夫齐之朽骨,吴之縻骸,燕之消骼,秦之腐肉,岂可𫗦其糟粕,复得生而使之啊!

gù dāng chū wǒ mín zhī zuì zé qí zhì yǒng zhī zhǎng zhě yòng qí shù lüè yě

这句话大意是:固当出我民之最,择其智勇之长者,用其术略也。

yòu yuē suī yǒu bǎi wàn zhī shī lín shí tūn dí zài jiāng yě

这句话大意是:又曰:虽有百万之师,临时吞敌在将也。

wú zǐ yuē fán rén zhī lùn jiāng héng guān zhī yú yǒng yǒng zhī yú jiāng nǎi wàn fēn zhī yī ěr

这句话大意是:《吴子》曰:凡人之论将,恒观之于勇,勇之于将乃万分之一耳。

gù liù tāo yuē jiāng bù rén zé sān jūn bù qīn jiāng bù yǒng zé sān jūn bù wéi dòng

这句话大意是:故《六韬》曰:"将不仁则三军不亲,将不勇则三军不为动。

sūn zi yuē jiāng zhě yǒng zhì rén xìn yán yě

这句话大意是:《孙子》曰:将者,勇、智、仁、信、严也。

yòu yuē sān jūn zhī zhòng bǎi wàn zhī shī zhāng shè qīng zhòng zài wū yī rén wèi zhī qì jī

这句话大意是:又曰:三军之众,百万之师,张设轻重在于一人,谓之气机。

dào xiá lù xiǎn míng shān dà sāi shí rén suǒ shǒu qiān rén bù guò shì wèi dì jī

这句话大意是:道峡路险,名山大塞,十人所守,千人不过,是谓地机。

shàn xíng jiàn dié fēn sǎn qí zhòng shǐ jūn chén xiāng yuàn shì wèi shì jī

这句话大意是:善行间谍,分散其众,使君臣相怨,是谓事机。

chē jiān zhōu lì shì mǎ xián xí shì wèi lì jī

这句话大意是:车坚舟利,士马闲习,是谓力机。

cǐ suǒ wèi sì jī zhě yě

这句话大意是:此所谓四机者也。

yòu yuē fu jiāng kě lè ér bù kě yōu móu kě shēn ér bù kě yí

这句话大意是:又曰:夫将可乐而不可忧,谋可深而不可疑。

jiāng yōu zé nèi yí jiāng yǒu yōu sè zé nèi wài xiāng yí bù xiāng xìn yě

这句话大意是:将忧则内疑,(将有忧色,则内外相疑不相信也。

móu yí zé dí guó fèn

这句话大意是:)谋疑则敌国奋。

duō yí zé jì luàn luàn zé lìng dí guó fèn yě

这句话大意是:(多疑则计乱,乱则令敌国奋也。

yǐ cǐ zhēng fá zé kě zhì luàn

这句话大意是:)以此征伐,则可致乱。

gù jiāng néng qīng jìng yīng cái yuē qīng bù rǎo bái jìng

这句话大意是:故将能清净,(应财曰:清不扰白静。

néng píng néng zhěng néng shòu jiàn néng tīng sòng néng nà rén

这句话大意是:)能平,能整,能受谏,能听讼,能纳人。

shòu xián yú qún yīng zhī zhōng ruò wú nà fàn chǔn qí nà níng qī zhī lèi yě

这句话大意是:(受贤于群英之中,若吴纳范蠢、齐纳宁戚之类也。

néng cǎi shàn yán néng zhī guó sú néng tú shān chuān néng cái è nàn xiǎn nán ě jiē xī míng yě

这句话大意是:)能采善言,能知国俗,能图山川,能裁厄难,(险、难、厄,皆悉明也。

néng zhì jūn quán

这句话大意是:)能制军权。

wēi zhě ān zhī jù zhě huan zhī pàn zhě hái zhī jiāng yǒu bù hé qù zhě wèi yù hái zhī ruò sù hé zhuī hán xìn

这句话大意是:危者安之,惧者欢之,叛者还之,(将有不合去者,慰喻还之,若肃何追韩信。

yuān zhě yuán zhī su zhě chá zhī bēi zhě guì zhī shì zú ruò bēi jiàn zhě guì zhī xī wú qǐ bù yǔ shì zú tóng yī shí zhě shì yě

这句话大意是:)冤者原之,诉者察之,卑者贵之,(士卒若卑贱者贵之,昔吴起不与士卒同衣食者是也。

qiáng zhě yì zhī dí zhě cán zhī bēi zhōng yǒu jiàn ér dí guì zhě luàn shàng xià zhī lǐ cán shā zhī

这句话大意是:)强者抑之,敌者残之,(卑中有贱而敌贵者,乱上下之礼残,杀之。

tān zhě fēng zhī xuán shǎng suǒ yǐ fēng qí xīn suǒ yǐ shǐ tān

这句话大意是:)贪者丰之,(悬赏所以丰其心,所以使贪。

yù zhě shǐ zhī lín dí jiāng zhàn yǒu yù lì gōng míng yǒu yù lì dí rén zhě jiē xǔ ér shǐ zhī suǒ wèi shǐ yǒng shǐ tān

这句话大意是:)欲者使之,(临敌将战,有欲立功名,有欲利敌人者,皆许而使之,所谓使勇使贪。

wèi zhě yǐn zhī shì zú yǒu suǒ wèi jù zhě yǐn bì wū hòu wù shǐ wèi jūn fēng

这句话大意是:)畏者隐之,(士卒有所畏惧者,隐蔽于后,勿使为军锋。

jūn bài yóu fēng qiè

这句话大意是:军败由锋怯。

móu zhě jìn zhī chán zhě fù zhī yǒu chán dòu zhī fù xìn zhī

这句话大意是:)谋者近之,谗者覆之(有谗斗之覆,信之。

huǐ zhě fù zhī guān zhí yǒu huǐ fèi zhě zé xiū ér fù zhī

这句话大意是:)毁者复之,(官职有毁废者,则修而复之。

fǎn zhě fèi zhī héng zhě cuò zhī fú zhě huó zhī shǒu fú zuì zhě huó zhī

这句话大意是:)反者废之,横者挫之,服者活之,(首服罪者活之。

jiàng zhě shuō zhī shuō shě

这句话大意是:)降者说之,(说,舍。

huò chéng zhě gē zhī shǎng gōng chén yě

这句话大意是:)获城者割之,(赏功臣也。

huò de zhě liè zhī cì gōng láo zhě

这句话大意是:)获地者裂之,(赐功劳者。

huò guó zhě shǒu zhī de qí guó bì fēng xián yǐ shǒu zhī

这句话大意是:)获国者守之,(得其国必封贤以守之。

xī wú fá yuè de ér bù shǒu suǒ yǐ zhōng bài yě

这句话大意是:昔吴伐越得而不守,所以终败也。

huò è sāi zhī huò nán zhūn zhī huò cái sàn zhī dí dòng cì zhī dí qiáng xià zhī dí zhèn qiáng zé xià zhī yǔ zhàn

这句话大意是:)获厄塞之,获难屯之,获财散之,敌动伺之,敌强下之,(敌阵强则下之与战。

ruò qí shī fá lǔ gǔ zhī cáo guì bù dòng sān gǔ pò qí yě

这句话大意是:若齐师伐鲁鼓之,曹刿不动,三鼓破齐也。

dí lìng jiǎ zhī dí zhī wēi shì lìng wǒ ér lái yi chí yǐ dài zhī wù yǔ zhàn

这句话大意是:)敌凌假之,(敌之威势凌我而来,宜持以待之,勿与战。

chu lìng hàn qiú jué yī jué hàn zǔ zhī ruò bù xǔ zhī shì yě

这句话大意是:楚凌汉,求决一决,汉祖知弱不许之是也。

dí bào ān zhī dí rén wèi bào nüè zhī xíng zé ān zhī quàn zhī suǒ yǐ nù wǒ zhòng yě

这句话大意是:)敌暴安之,(敌人为暴虐之行,则安之、劝之,所以怒我众也。

xī yàn fá qí tián dān bù xià yàn shī jué qí rén zhǒng mù tián dān ān quàn zhī shì yě

这句话大意是:昔燕伐齐田单不下,燕师掘齐人冢墓,田单安劝之是也。

dí bó yì zhī dí wèi bó luàn zhī shì zé wǒ xiū yì yǐ dài zhī

这句话大意是:)敌勃义之,(敌为勃乱之事,则我修义以待之。

bǐ bó wǒ yì gù kè

这句话大意是:彼勃我义,故克。

dí mù xié zhī shùn jǔ cuò zhī jǔ shùn yǐ cuò nì yě

这句话大意是:)敌睦携之,顺举挫之,(举顺以挫逆也。

yīn shì pò zhī fàng yán guò zhī

这句话大意是:)因势破之,放言过之。

fàng guò è yán yǐ wū zhà dí rén yǐ nù yǐ zhòng yě

这句话大意是:(放过恶言以诬诈敌人,以怒已众也。

cǐ wèi jiāng zhī dào yě

这句话大意是:)此为将之道也。

yòu yuē gù jiāng jù jiàn zé yīng xióng sàn cè bù cóng zé móu shì pàn

这句话大意是:又曰:故将拒谏则英雄散,策不从则谋士叛;。

shàn è tóng zé gōng chén juàn shǎng fá bù míng shàn è wú yì zé yǒu gōng zhī chén jiē xiè juàn yě

这句话大意是:善恶同则功臣倦,(赏罚不明,善恶无异,则有功之臣皆懈倦也。

jiāng zhuān jǐ zé xià guī jiù zhuān jǐ zì rèn bù yǔ xià móu zhòng jiē guī zuì wū jiāng ér zé zhī

这句话大意是:)将专己则下归咎,(专己自任,不与下谋,众皆归罪于将而责之。

jiāng zì zāng zé xià shǎo gōng zāng shàn yě

这句话大意是:)将自臧则下少功,(臧,善也。

jiāng zì fá dòng wàng xià zì yòng zhě gù yuē shǎo gōng yě

这句话大意是:将自伐动忘下自用者,故曰少功也。

jiāng shòu chán zé xià yǒu lí xīn jiāng tān cái zé jiān bù jīn shàng tān zé xià dào yě

这句话大意是:)将受谗则下有离心,将贪财则奸不禁,(上贪则下盗也。

jiāng nèi gù zé shì zú yín

这句话大意是:)将内顾则士卒淫。

nèi gù sī qī qiè yě

这句话大意是:(内顾,思妻妾也。

jiāng yǒu yī zé zhòng bù fú yǒu èr zé jūn wú shì shì fǎ yě

这句话大意是:)将有一则众不服,有二则军无试,(试,法也。

yǒu sān zé jūn guāi bèi yǒu sì zé huò jí guó

这句话大意是:)有三则军乖背,有四则祸及国。

yòu yuē jūn zhì yuē jiāng móu yù mì shì zhòng yù yī jiāng zhòng rú yī tǐ yě

这句话大意是:又曰:《军志》曰:"将谋欲密,士众欲一,(将众如一体也。

gōng dí yù jí

这句话大意是:)攻敌欲疾。

jiāng móu mì zé jiān xīn bì shì zhòng yī zé qún xīn jié jié rú yī yě

这句话大意是:"将谋密则奸心闭,士众一则群心结,(结如一也。

gōng dí jí zé zhà bù jí

这句话大意是:)攻敌疾则诈不及。

shè jūn yǒu cǐ sān zhě zé jì bù duó

这句话大意是:设军有此三者,则计不夺。

jiāng móu xiè zé jūn wú shì yǐ wài kuī nèi zé huò bù zhì kuī jiàn yě

这句话大意是:将谋泄则军无势,以外窥内则祸不制,(窥,见也。

móu xiè zé wài jiàn yǐ qíng xū shí qí huò bù kě zhì yě

这句话大意是:谋泄则外见已情虚实,其祸不可制也。

cái rù yíng zé zhòng jiān huì

这句话大意是:)财入营则众奸会。

fán wèi jūn shǐ wài rén yǐ cái huò rù yíng nèi zé jiān móu yǎn jí qí zhōng yě

这句话大意是:(凡为军使外人以财货入营内,则奸谋奄集其中也。

jiāng yǒu cǐ sān zhě jūn bì bài yě

这句话大意是:)将有此三者,军必败也。

yòu yuē jiāng wú lǜ zé móu shì qù jiāng wú fáng lǜ bù néng cóng móu gù qù zhī

这句话大意是:又曰:将无虑则谋士去,(将无防虑,不能从谋,故去之。

jiāng wú yǒng zé lì shì kǒng jiāng qiè zé xià wú suǒ shì gù kǒng yě

这句话大意是:)将无勇则吏士恐,(将怯则下无所恃,故恐也。

jiāng qiān nù zé jūn shì jù

这句话大意是:)将迁怒则军士惧。

lǜ yě móu yě jiāng zhī suǒ zhòng

这句话大意是:虑也,谋也,将之所重;。

yǒng yě nù yě jiāng zhī suǒ yòng yì

这句话大意是:勇也,怒也,将之所用意。

gù yuē bì sǐ kě shā yě bì shēng kě lǔ yě fèn sù kě wǔ yě lián jié kě rǔ yě ài rén kě fán yě

这句话大意是:故曰:必死可杀也,必生可虏也,忿速可侮也,廉洁可辱也,爱人可烦也。

cǐ wǔ zhě jiàng bīng zhī guò yòng bīng zhī zāi yě

这句话大意是:此五者,将兵之过,用兵之灾也。

yòu yuē fán zhàn zhī yào xiān zhàn qí jiāng ér chá qí cái yīn xíng yòng quán zé bù láo ér gōng xìng yě

这句话大意是:又曰:凡战之要,先占其将,而察其才,因形用权则不劳而功兴也。

qí jiāng yú ér xìn rén kě móu ér zhà

这句话大意是:其将愚而信人,可谋而诈;。

tān ér hū míng kě huò ér lù

这句话大意是:贪而忽名,可货而赂。

qīng biàn kě láo ér kùn

这句话大意是:轻变可劳而困。

shàng fù ér jiāo xià pín ér zhé kě lí ér jiān jiāng dài shì xiè kě qián ér xí

这句话大意是:上富而骄、下贫而磔,可离而间,将怠士懈可潜而袭。

zhì ér xīn huǎn zhě kě pò yě

这句话大意是:智而心缓者可迫也,。

yǒng ér qīng sǐ zhě kě bào yě

这句话大意是:勇而轻死者可暴也,。

jí ér xīn sù zhě kě yòu yě

这句话大意是:急而心速者可诱也,。

tān ér xǐ lì zhě kě xí yě

这句话大意是:贪而喜利者可袭也,。

rén ér bù rěn wū rén zhě kě láo yě

这句话大意是:仁而不忍于人者可劳也,。

zhì ér xīn huǎn zhě kě jīng yě

这句话大意是:智而心缓者可惊也,。

xìn ér xǐ xìn wū rén zhě kě kuáng yě

这句话大意是:信而喜信于人者可诳也,。

lián jié ér bù ài rén zhě kě wǔ yě

这句话大意是:廉洁而不爱人者可侮也,。

gāng yì ér zì yòng zhě kě shì yě

这句话大意是:刚毅而自用者可事也,。

nuò xīn xǐ yòng wū rén zhě kě shǐ rén qī yě

这句话大意是:懦心喜用于人者可使人欺也。

cǐ jiē yòng bīng zhī yào wèi jiāng zhī lüè yě

这句话大意是:此皆用兵之要,为将之略也。

hé yàn hán bái lùn yuē cǐ liǎng jiāng zhě dài chī yóu zhī dí gài kāi pì suǒ xī yǒu yě

这句话大意是:何晏《韩白论》曰:此两将者,殆蚩尤之敌,盖开辟所希有也。

hé zhě wèi shèng yě

这句话大意是:何者为胜也?

huò yuē bái qǐ gōng duō qián shǐ yǐ wéi chū qí wú qióng

这句话大意是:或曰:白起功多,前史以为出奇无穷。

yù kuī cāng hǎi bái qǐ wèi shèng

这句话大意是:欲窥沧海,白起为胜。

ruò fú hán xìn duàn fān yǐ fù jūn bá qí yǐ liú xiě qí yǐ qǔ shèng fēi fù rén lì yě yì kě wèi qí zhī yòu qí zhě zāi

现代白话:若夫韩信,断幡以覆军,拔旗以流血,其以取胜,非复人力也,亦可谓奇之又奇者啊。

bái qǐ zhī pò zhào jūn zhà bēn ér duàn qí liáng dào

这句话大意是:白起之破赵军,诈奔而断其粮道。

qǔ shèng zhī bǐ jiē cǐ lèi yě

这句话大意是:取胜之比,皆此类也。

suǒ wèi kě qí wū bù qí zhī jiān yǐ ān dé bǐ qí qí zhī yòu qí zhě zāi

现代白话:所谓可奇于不奇之间了,安得比其奇之又奇者啊!

bān shū pí wáng mìng lùn yuē shì shí líng wèi hàn jiāng ér mǔ huò wū chu

这句话大意是:班叔皮《王命论》曰:是时,陵为汉将,而母获于楚。

rèn yàn shēng zòu dàn cáo jǐng zōng yuē shǎng mào tōng hóu róng gāo liè jiāng

这句话大意是:任彦升《奏弹曹景宗》曰:赏茂通侯,荣高列将。

pān ān rén xī zhēng fù yuē xiāo cáo wèi bǐng zhī xiāng xīn li wèi huò zhī jiāng yù shǐ zé sū shǔ guó zhèn yuǎn zé zhāng bó wàng

这句话大意是:潘安仁《西征赋》曰:萧、曹、魏、丙之相,辛、李、卫、霍之将,御使则苏属国,震远则张博望。

shǔ guó sū wǔ

这句话大意是:(属国,苏武。

bó wàng zhāng qiān

这句话大意是:博望,张骞。

fàn yè èr shí bā jiāng chuán lùn yuē zhōng xīng èr shí bā jiāng qián shì yǐ wéi shàng yīng èr shí bā xiù wèi zhī xiáng yě

这句话大意是:范晔《二十八将传论》曰:中兴二十八将,前世以为上应二十八宿,未之详也。

rán xián néng gǎn huì fēng yún fèn qí zhī yǒng

这句话大意是:然咸能感会风云,奋其知勇。

yì zhě duō fēi guāng wǔ bù yǐ gōng chén rèn zhí zhì shǐ yīng zī mào jì wěi ér wù yòng

这句话大意是:议者多非光武,不以功臣任职,至使英资茂绩委而勿用。

rán yuán fu liáng tú yuǎn suàn gù jiāng yǒu yǐ wéi ěr

现代白话:然原夫良图远算,固将有以为你。

ruò nǎi wáng dào jì huì jiàng jí bà dé yóu néng shòu shòu wéi yōng

这句话大意是:若乃王道既晦,降及霸德,犹能受授惟庸。

xūn xián jiān xù rú guǎn xí zhī dié shēng huán shì xiān zhào zhī tóng liè wén cháo kě wèi jiān tōng yǐ

现代白话:勋贤兼序,如管、隰之迭升桓世,先赵之同列文朝,可谓兼通了。

jiàng zì qín hàn shì zī zhàn lì zhì wū yì fú wáng yùn jiē wǔ rén jué qǐ yì yǒu zhōu zēng dào gǒu qīng huá zhī tú

这句话大意是:降自秦汉,世资战力,至于翼扶王运,皆武人崛起,亦有鬻缯盗狗轻猾之徒。

huò chóng yǐ lián chéng zhī shǎng huò rèn yǐ ā héng zhī de gù shì yí zé xì shēng lì móu zé luàn qǐ xiāo fán

这句话大意是:或崇以连城之赏,或任以阿衡之地,故势疑则隙生,力侔则乱起萧樊。

qiě yóu léi xiè xìn yuè zhōng jiàn zū lù bù qí rán hu

这句话大意是:且犹缧绁,信越终见菹戮,不其然乎!

zì cí yǐ jiàng qì wū xiào wǔ zǎi fǔ wǔ shì mò fēi gōng hóu

这句话大意是:自兹以降,讫于孝武,宰辅五世,莫非公侯。

suì shǐ jìn shēn dào sāi xián néng bì yōng

这句话大意是:遂使搢绅道塞,贤能蔽壅。

gù guāng wǔ jiàn qián shì zhī wéi cún jiǎo wǎng zhī zhì

这句话大意是:故光武鉴前事之违,存矫枉之志。

suī kòu shān zhī gāo xūn gěng gǔ zhī hóng liè fēn tǔ bù guò dà xiàn shù sì suǒ jiā tè jìn cháo qǐng ér yǐ

这句话大意是:虽寇、邓之高勋,耿、贾之鸿烈,分土不过大县数四,所加特进朝请而已。

guān qí zhì píng lín zhèng kè zhí zé jiù jiāng suǒ wèi dǎo zhī yǐ fǎ qí zhī yǐ xíng zhě hu

这句话大意是:观其治平临政,课职责咎,将所谓导之以法,齐之以刑者吗?

yǒng níng nián zhōng xiǎn zōng zhuī gǎn qián shì gōng chén nǎi tú huà èr shí bā jiāng wū nán gōng yún tái qí wài yòu yǒu wáng cháng li tōng dòu róng zhuō mào hé sān shí èr rén

这句话大意是:永宁年中,显宗追感前世功臣,乃图画二十八将于南宫云台,其外又有王常、李通、窦融、卓茂,合三十二人。

gù yī qí dà dì xì zhī piān mò yǐ zhì gōng cì yún ěr

现代白话:故依其大第,系之篇末,以志功次云你。

✦ You read 兵部·卷四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.