太平御览 · 李昉 · Chapter 288 of 1000

兵部·卷十九

PinyinModern Translation
Size

jī lüè qī

这句话大意是:○机略七。

sān guó diǎn lüè yuē zhōu hè ruò dūn chén hóu tiàn xiāng jù wū xiāng zhōu

这句话大意是:《三国典略》曰:周贺若敦、陈侯瑱相拒于湘州。

dūn kǒng tiàn zhī qí liáng shǎo nǎi wū yíng nèi jù tǔ fù zhī yǐ mǐ zhào qí cè jìn cūn rén yáng yǒu suǒ fǎng lìng qí yáo jiàn

这句话大意是:敦恐瑱知其粮少,乃于营内聚土,覆之以米,召其侧近村人,扬有所访,令其遥见。

tiàn wén yǐ wéi shí nǎi jù shǒu yào xiǎn yǐ lǎo dūn shī

这句话大意是:瑱闻以为实,乃据守要险,以老敦师。

dūn yòu zēng xiū bì lěi shì yǐ chí jiǔ

这句话大意是:敦又增修壁垒,示以持久。

chū tǔ rén chéng qīng jì zài mǐ sù lóng jī yā yǐ xiǎng tiàn jūn

这句话大意是:初,土人乘轻骑,载米粟、笼鸡鸭以饷瑱军。

dūn huàn zhī nǎi wěi wèi tǔ rén zhuāng chuán nèi jiá shì qí zhōng

这句话大意是:敦患之,乃伪为土人,装船内甲士其中。

tiàn bīng jiàn chuán zhì sòng mǐ zhēng qǔ

这句话大意是:瑱兵见船至送米,争取。

dūn jiá shì chū ér qín zhī

这句话大意是:敦甲士出而擒之。

hòu zhōu shū yuē tài zǔ yǐ wáng pí wèi dà dū dū zhèn huá zhōu

这句话大意是:《后周书》曰:太祖以王罴为大都督镇华州。

wèi xiào wǔ xī qiān bài piào qí dà jiàng jūn jiā shì zhōng kāi fǔ

这句话大意是:魏孝武西迁,拜骠骑大将军,加侍中、开府。

cháng xiū zhōu chéng wèi bì tī zài wài

这句话大意是:尝修州城未毕,梯在外。

qí shén wǔ qiǎn hán guǐ sī mǎ zi rú cóng hé dōng xiāo jì xí pí pí bù zhī jué

这句话大意是:齐神武遣韩轨、司马子如从河东宵济袭罴,罴不之觉。

bǐ xiǎo guǐ zhòng yǐ chéng tī rù chéng

这句话大意是:比晓,轨众已乘梯入城。

pí shàng wò wèi qǐ wén gē wài xiōng xiōng yǒu shēng biàn tǎn shēn lù jì tú xiǎn chí yī bái tǐng dà hū ér chū

这句话大意是:罴尚卧未起,闻合外汹汹有声,便袒身露髻徒跣,持一白挺,大呼而出。

dí jiàn zhī jīng zhú zhì dōng mén zuǒ yòu shāo jí hé zhàn pò zhī

这句话大意是:敌见之惊,逐至东门,左右稍集,合战破之。

guǐ zhòng suì tóu chéng dùn zǒu

这句话大意是:轨众遂投城遁走。

yòu yuē lù téng

这句话大意是:又曰:陆腾。

líng zhōu mù lóng liáo shì xiǎn cū guǎng měi xíng chāo jié zhào téng tǎo zhī

这句话大意是:陵州木笼獠恃险粗犷,每行抄劫,诏腾讨之。

liáo jì yīn shān wèi chéng gōng zhī wèi kě bá

这句话大意是:獠既因山为城,攻之未可拔。

téng suì wū chéng xià duō shè shēng yuè jí zhū zá jì shì wú zhàn xīn

这句话大意是:腾遂于城下多设声乐及诸杂技,示无战心。

zhū zéi guǒ qì qí bīng zhàng huò xié qī zǐ lín chéng guān lè

这句话大意是:诸贼果弃其兵仗,或携妻子临城观乐。

téng zhī qí wú bèi mì lìng zhòng jūn jù shàng zhū zéi huáng jù bù zhī suǒ wéi

这句话大意是:腾知其无备,密令众军俱上,诸贼惶惧,不知所为。

suì zòng bīng tǎo jī jǐn pò zhī

这句话大意是:遂纵兵讨击,尽破之。

yòu yuē yáng zhōng

这句话大意是:又曰:杨忠。

liáng yōng zhōu cì shǐ yuè yáng wáng xiāo chá suī chēng fān fù ér shàng yǒu èr xīn

这句话大意是:梁雍州刺史、岳阳王萧察虽称藩附,而尚有二心。

zhōng zì ráng chéng guān wū hàn bīn yì qí dì jìn shí qí èr qiān chá dēng lóu wàng zhī yǐ wéi sān wàn jù ér fú yān

现代白话:忠自穰城观于汉滨,易旗递进,实骑二千,察登楼望之,以为三万,惧而服呢。

yòu yuē hán bāo wèi fén zhōu cì shǐ

这句话大意是:又曰:韩襃为汾州刺史。

zhōu jiè běi jiē tài yuán dāng qiān lǐ jìng

这句话大意是:州界北接太原,当千里径。

xiān shì gāo qí kòu shù rù rén fèi gēng sāng qián hòu cì shǐ mò néng fáng hàn

这句话大意是:先是高齐寇数入,人废耕桑,前后刺史莫能防捍。

bāo zhì shì huì kòu lái bāo nǎi bù xià shǔ xiàn

这句话大意是:襃至,适会寇来,襃乃不下属县。

rén jì bù jí shè bèi yǐ gù duō bèi chāo lüě

这句话大意是:人既不及设备,以故多被抄掠。

qí rén xǐ xiāng wèi yuē fén zhōu bù jué wú zhì xiān wèi jí bīng

现代白话:齐人喜相谓曰:"汾州不觉我至,先未集兵。

jīn zhě zhī hái bì mò néng zhuī niè wǒ yǐ

现代白话:今者之还,必莫能追蹑我了。

yóu shì yì xiè bù wéi yíng lěi

这句话大意是:"由是益懈,不为营垒。

bāo yǐ xiān lēi jīng ruì fú běi shān zhōng fēn jù xiǎn zǔ yāo qí guī lù

这句话大意是:襃已先勒精锐,伏北山中,分据险阻,邀其归路。

chéng qí zhòng dài zòng fú jī zhī jǐn huò qí zhòng

这句话大意是:乘其众怠,纵伏击之,尽获其众。

yòu yuē dōng wèi kòu lóng mén tún jūn pú bǎn zào sān dào fú qiáo dù hé

这句话大意是:又曰:东魏寇龙门,屯军蒲坂,造三道浮桥渡河。

yòu qiǎn qí jiāng dòu tài qù tóng guān gāo áo cáo wéi luò zhōu

这句话大意是:又遣其将窦泰趣潼关,高敖曹围洛州。

tài zǔ chū jūn guǎng yáng zhào zhū jiāng yuē zéi jīn jǐ wú sān miàn yòu zào qiáo wū hé shì yù bì dù shì yù zhui wú jūn shǐ dòu tài de xi rù ěr

现代白话:太祖出军广阳,召诸将曰:"贼今掎我三面,又造桥于河,示欲必渡,是欲缀我军,使窦泰得西入耳。

jiǔ yǔ xiāng chí qí jì de xíng fēi liáng cè yě

这句话大意是:久与相持,其计得行,非良策也。

qiě huan qǐ bīng yǐ lái tài měi wèi xiān qū qí xià duō ruì zú lǚ shèng ér jiāo

这句话大意是:且欢起兵以来,泰每为先驱,其下多锐卒屡胜而骄。

jīn chū qí bù yì xí zhī bì kè

这句话大意是:今出其不意,袭之必克。

kè tài zé huan bù zhàn ér zì zǒu yǐ

现代白话:克泰则欢不战而自走了。

zhū jiāng xián yuē zéi zài jìn shě ér yuǎn xí shì ruò chà diē huǐ wú jí yě

这句话大意是:"诸将咸曰:"贼在近,舍而远袭,事若差跌,悔无及也。

tài zǔ yuē huan qián xí guān wú jūn bù guò bà shàng

现代白话:"太祖曰:"欢前袭关,我军不过霸上。

jīn zhě dà lái bīng wèi chū jiāo

这句话大意是:今者大来,兵未出郊。

zéi gù wèi wú dàn zì shǒu ěr wú yuǎn dòu yì

现代白话:贼顾谓我但自守耳,无远斗意。

yòu niǔ wū dé zhì yǒu qīng wǒ zhī xīn

这句话大意是:又忸于得志,有轻我之心。

chéng cǐ jī zhī hé wǎng bù kè

这句话大意是:乘此击之,何往不克。

zéi suī zào qiáo wèi néng jìng dù

这句话大意是:贼虽造桥,未能径度。

bǐ wǔ rì zhōng wú qǔ dòu tài bì yǐ

现代白话:比五日中,我取窦泰必了。

gōng děng wù yí

这句话大意是:公等勿疑。

gēng xū tài zǔ lǜ qí liù qiān hái cháng ān shēng yán yù bǎo lǒng yòu

这句话大意是:"庚戌,太祖率骑六千还长安,声言欲保陇右。

xīn hài yè dì ér qián chū jūn

这句话大意是:辛亥,谒帝而潜出军。

guǐ chǒu dàn zhì xiǎo guān

这句话大意是:癸丑旦,至小关。

dòu tài zú wén jūn zhì huáng jù yī shān wèi zhèn wèi jí chéng liè tài zǔ zòng bīng jī pò zhī jǐn fú qí zhòng wàn yú rén

这句话大意是:窦泰卒闻军至,惶惧,依山为阵,未及成列,太祖纵兵击破之,尽俘其众万馀人。

zhǎn tài chuán shǒu cháng ān

这句话大意是:斩泰,传首长安。

gāo áo cáo shì xiàn luò zhōu zhí cì shǐ quán qǐ wén tài zhī mò fén zī zhòng qì chéng zǒu

这句话大意是:高敖曹适陷洛州,执刺史泉企,闻泰之殁,焚辎重弃城走。

qí shén wǔ yì chè qiáo ér tuì

这句话大意是:齐神武亦撤桥而退。

tōng diǎn yuē hòu zhōu mò suí wén dì wèi chéng xiàng yì zhōu zǒng guǎn wáng qiān jǔ bīng jù mìng duò wén qiǎn jiàng liáng ruì tǎo zhī jìn zhì lóng mén

这句话大意是:《通典》曰:后周末,隋文帝为丞相,益州总管王谦举兵拒命,隋文遣将梁睿讨之,进至龙门。

qiān jiāng zhào yǎn qín huì yōng zhòng shí wàn jù xiǎn wèi yíng zhōu gèn sān shí lǐ

这句话大意是:谦将赵俨、秦会拥众十万,据险为营,周亘三十里。

ruì lìng jiàng shì xián méi chū jiàn dào sì miàn fèn jī pò zhī

这句话大意是:睿令将士衔枚出间道,四面奋击,破之。

wáng qiān yòu lìng gāo ā nà guī dá xī jì jì qú jì qiè

这句话大意是:王谦又令高阿那瑰、达奚惎(惎,渠记切。

děng yǐ shèng bīng gōng lì zhōu

这句话大意是:)等以盛兵攻利州。

wén liáng ruì jiāng zhì jì fēn bīng jù kāi yuǎn

这句话大意是:闻梁睿将至,惎分兵据开远。

ruì wèi jiàng shì yuē cǐ lǔ jù yào yù è wú bīng shì wú dāng chū qí bù yì pò zhī bì yǐ

现代白话:睿谓将士曰:"此虏据要,欲遏我兵势,我当出其不意,破之必了。

qiǎn yī jiāng qū jiàn gé yī jiāng yì bā xī yī jiāng shuǐ jūn rù jiā líng

这句话大意是:"遣一将趋剑阁,一将诣巴西,一将水军入嘉陵。

ruì qiǎn jiàng fēn dào gōng jì zì wǔ jí shēn pò zhī

这句话大意是:睿遣将分道攻惎,自午及申,破之。

jì bēn guī wū qiān

这句话大意是:惎奔归于谦。

ruì jìn bī chéng dū qiān lìng dá xī jì chéng shǒu qīn lǜ jīng bīng wǔ wàn bèi chéng jié zhèn

这句话大意是:睿进逼成都,谦令达奚惎城守,亲率精兵五万,背城结阵。

ruì jī zhī qiān bù lì jiāng rù chéng jì yǐ chéng jiàng qiān jiāng huī xià sān shí qí dùn zǒu zhǎn zhī

这句话大意是:睿击之,谦不利,将入城,惎以城降,谦将麾下三十骑遁走,斩之。

yòu yuē hòu zhōu jiāng fǎ shàng chū zì chén lái guī chén jiāng fán měng jì jiāng tǎo zhī

这句话大意是:又曰:后周将法尚初自陈来归,陈将樊猛济江讨之。

fǎ shàng qiǎn bù qǔ dū hán lǎng zhà wèi bèi yǐ bēn wū chén wěi gào měng yuē fǎ shàng bù bīng bù yuàn jiàng běi rén jiē qiè yì jǐn yù pàn hái ruò de jūn lái bì wú dòu zhě zì dāng wū zhèn dǎo gē ěr

这句话大意是:法尚遣部曲督韩朗诈为背已奔于陈,伪告猛曰:"法尚部兵不愿降,北人皆窃议尽欲叛还,若得军来,必无斗者,自当于阵倒戈耳。

měng yǐ wéi rán yǐn shī jí jìn

这句话大意是:"猛以为然,引师急进。

fǎ shàng nǎi yáng wéi wèi jù zì bǎo wū jiāng qǔ

这句话大意是:法尚乃佯为畏惧,自保于江曲。

měng chén bīng tiǎo zhàn fǎ shàng xiān fú qīng chuán wū pǔ zhōng yòu fú jīng ruì wū gǔ cūn zhī běi zì zhāng qí zhì nì liú jù zhī

这句话大意是:猛陈兵挑战,法尚先伏轻船于浦中,又伏精锐于古村之北,自张旗帜,逆流拒之。

zhàn shù hé wěi tuì dēng àn tóu gǔ cūn

这句话大意是:战数合,伪退,登岸投古村。

měng shě zhōu zhú zhī fǎ shàng yòu jí zǒu xíng shù lǐ yǔ cūn běi jūn hé fù qián jī měng

这句话大意是:猛舍舟逐之,法尚又疾走,行数里,与村北军合,复前击猛。

měng zǒu tuì fù chuán

这句话大意是:猛走,退赴船。

jì ér pǔ zhōng fú chuán qǔ qí zhōu jí jiàn zhōu qí zhì

这句话大意是:既而浦中伏船取其舟楫,建周旗帜。

měng wū shì dà bài jǐn yǐ shēn miǎn

这句话大意是:猛于是大败,仅以身免。

yòu yuē hòu zhōu mò suí wén dì fǔ zhèng zhōu dà jiàng yù chí jiǒng zài hé běi jù mìng hé nán zhōu xiàn duō cóng

这句话大意是:又曰:后周末隋文帝辅政,周大将尉迟迥在河北拒命,河南州县多从。

jiǒng qiǎn jiàng tán ràng zhūn chéng wǔ bié jiāng gāo shì rú zhūn yǒng chāng

这句话大意是:迥遣将檀让屯成武,别将高士儒屯永昌。

duò jiāng yú zhòng wén zhà yí shū zhōu xiàn yuē dà jūn jiāng zhì kě yí jī sù

这句话大意是:隋将于仲文诈移书州县曰:"大军将至,可移积粟。

ràng wèi zhòng wén wèi néng zú zhì fāng chuí niú xiǎng shì

这句话大意是:"让谓仲文未能卒至,方捶牛享士。

zhòng wén zhī qí dài xuǎn jīng qí xí zhī yī rì biàn zhì

这句话大意是:仲文知其怠,选精骑袭之,一日便至。

suì bá chéng wǔ

这句话大意是:遂拔城武。

jiǒng jiāng xí pí luō zhòng shí wàn zhūn wū pèi xiàn jiāng gōng xú zhōu

这句话大意是:迥将席毗罗,众十万,屯于沛县,将攻徐州。

qí qī zǐ zhù jīn xiāng

这句话大意是:其妻子住金乡。

zhòng wén qiǎn rén zhà wèi pí luō shǐ zhě wèi jīn xiāng chéng zhǔ xú shàn jìng yuē tán ràng míng rì wǔ dào jīn xiāng jiāng xuān shǔ gōng jí yù chí jiǒng lìng shǎng cì jiàng shì

这句话大意是:仲文遣人诈为毗罗使者,谓金乡城主徐善净曰:"檀让明日午到金乡,将宣蜀公(即尉迟迥)令,赏赐将士。

jīn xiāng rén wèi wéi xìn rán jiē xǐ

这句话大意是:"金乡人谓为信然,皆喜。

zhòng wén jiǎn jīng bīng wěi jiàn jiǒng qí zhì bèi dào ér jìn

这句话大意是:仲文简精兵,伪建迥旗帜,倍道而进。

shàn jìng yáo jiàn zhòng wén jūn qiě zhì yǐ wéi tán ràng nǎi chū yíng yè

这句话大意是:善净遥见仲文军且至,以为檀让,乃出迎谒。

zhòng wén zhí zhī suì qǔ jīn xiāng

这句话大意是:仲文执之,遂取金乡。

zhū jiāng duō quàn tú zhī zhòng wén yuē cǐ chéng shì pí luō qǐ bīng zhī suǒ dāng kuān qí qī zǐ qí bīng kě zì guī

这句话大意是:诸将多劝屠之,仲文曰:"此城是毗罗起兵之所,当宽其妻子,其兵可自归。

rú jí tú zhī bǐ yì jué yǐ

现代白话:如即屠之,彼意绝了。

zhòng jiē chēng shàn

这句话大意是:"众皆称善。

yú shì pí luō shì zhòng lái báo guān jūn zhòng wén bèi chéng jié zhèn chū jūn shù lǐ shè fú wū má tián zhōng

这句话大意是:于是毗罗恃众来薄官军,仲文背城结阵,出军数里,设伏于麻田中。

liǎng zhèn cái hé fú bīng fā jù yè chái gǔ zào chén āi bì tiān

这句话大意是:两阵才合,伏兵发,俱曳柴鼓噪,尘埃蔽天。

pí luō jūn dà kuì zhòng wén chéng zhī zéi jiē tóu qī shuǐ ér sǐ shuǐ wèi zhī bù liú

这句话大意是:毗罗军大溃,仲文乘之,贼皆投漆水而死,水为之不流。

huò tán kǎn sòng jīng shī hé nán xī píng

这句话大意是:获檀,槛送京师,河南悉平。

yòu yuē hòu zhōu mò suí wén dì zuò xiāng qiǎn jiàng yú zhòng wén xiān yǐ bīng dìng guān dōng pò yù chí jiǒng jiāng tán ràng

这句话大意是:又曰:后周末,隋文帝作相,遣将于仲文先以兵定关东,破尉迟迥将檀让。

chū zhòng wén zài liǎo dī zhū jiāng jiē yuē jūn zì yuǎn lái shì mǎ pí bì bù kě jué shèng

这句话大意是:初,仲文在蓼堤,诸将皆曰:"军自远来,士马疲弊,不可决胜。

zhòng wén lìng sān jūn qù shí liè zhèn dà zhàn

这句话大意是:"仲文令三军趣食,列阵大战。

jì ér pò zéi zhū jiāng jiē wèi yuē qián bīng pí bù kě jiāo zhàn jìng ér kè shèng qí jì ān zài

这句话大意是:既而破贼,诸将皆谓曰:"前兵疲不可交战,竟而克胜,其计安在?

zhòng wén xiào yuē wú suǒ bù jiē shān dōng rén guǒ wū jìn bù yí chí jiǔ

现代白话:"仲文笑曰:"我所部皆山东人,果于进,不宜持久。

chéng shì jī zhī suǒ yǐ zhì shèng

这句话大意是:乘势击之,所以制胜。

zhū jiāng jiē yǐ wéi fēi suǒ jí

这句话大意是:"诸将皆以为非所及。

yòu yuē hòu zhōu jiāng dá xī zhǎng rú wéi chén jiāng wú míng chè wū lǚ liáng chén qiǎn xiāo jiàng liú jǐng lǜ jìn yǒng qī qiān lái wèi shēng yuán

这句话大意是:又曰:后周将达奚长儒围陈将吴明彻于吕梁,陈遣骁将刘景率劲勇七千来为声援。

zhǎng rú wū shì qǔ chē lún shù bǎi xì yǐ dà shí chén zhī qīng shuǐ lián gū xiāng cì yǐ dài jǐng jūn

这句话大意是:长儒于是取车轮数百,系以大石,沉之清水,连毂相次,以待景军。

jǐng zhì chuán pán ài lún bù dé jìn

这句话大意是:景至,船盘碍轮,不得进。

zhǎng rú nǎi zòng qí bīng shuǐ lù jù fā dà pò yīn qín míng chè

这句话大意是:长儒乃纵奇兵,水陆俱发,大破,因擒明彻。

yòu yuē hòu zhōu qiǎn jiàng lǜ tū jué zhī zhòng bī qí jìn yáng qí jiāng duàn sháo yù zhī

这句话大意是:又曰:后周遣将率突厥之众逼齐晋阳,齐将段韶御之。

shí dà xuě zhī hòu zhōu rén yǐ bù zú wèi qián fēng cóng xī shān ér xià qù chéng èr lǐ

这句话大意是:时大雪之后,周人以步卒为前锋,从西山而下,去城二里。

zhū jiāng xián yù nì jī zhī sháo yuē bù rén qì lì shì zì yǒu xiàn jīn jī xuě jì hòu nì zhàn fēi biàn bù rú zhèn yǐ dài zhī

这句话大意是:诸将咸欲逆击之,韶曰:"步人气力,势自有限,今积雪既厚,逆战非便,不如阵以待之。

bǐ láo wǒ yì pò zhī bì yǐ

现代白话:彼劳我逸,破之必了。

jì ér jiāo zhàn dà pò zhī dí qián fēng jǐn yì wú fù jié yí zì yú tōng xiāo bēn dùn

这句话大意是:"既而交战,大破之,敌前锋尽殪,无复孑遗,自馀通宵奔遁。

yòu yuē hòu zhōu qiǎn jiàng tǎo gāo qí wéi luò qí jiāng duàn sháo yù zhī

这句话大意是:又曰:后周遣将讨高齐,围洛,齐将段韶御之。

sháo dēng máng bǎn liáo yù guān zhōu jūn xíng shì

这句话大意是:韶登邙坂,聊欲观周军形势。

zhì tài hé gǔ biàn zhí zhōu jūn jí qiǎn chí gào zhū yíng yǔ zhū jiāng jié zhèn yǐ dài zhī

这句话大意是:至太和谷,便值周军,即遣驰告诸营,与诸将结阵以待之。

zhōu jūn yǐ bù rén zài qián shàng nì zhàn sháo yǐ bǐ tú wǒ qí qiě què qiě yǐn dài qí lì bì nǎi qiǎn xià mǎ jī zhī

这句话大意是:周军以步人在前上逆战,韶以彼徒我骑,且却且引,待其力弊,乃遣下马击之。

duǎn bīng shǐ jiāo zhōu rén dà kuì luò chéng zhī wéi bìng jí bēn dùn

这句话大意是:短兵始交,周人大溃,洛城之围,并即奔遁。

yòu yuē xī wèi mò mín zhōu qiāng jù zhōu chéng fǎn wèi jiāng dú gū xìn tǎo zhī

这句话大意是:又曰:西魏末,岷州羌据州城反,魏将独孤信讨之。

lè bīng xiàng wàn nián dùn sān jiāo gǔ kǒu

这句话大意是:勒兵向万年,顿三交谷口。

zéi bìng lì jù shǒu xìn yīn guǐ dào qū chóu sōng lǐng

这句话大意是:贼并力拒守,信因诡道趋稠松岭。

chóu zhí yóu qiè

这句话大意是:(绸,直由切。

zéi bù yú xìn bīng zhī zhì guān fēng bēn kuì

这句话大意是:)贼不虞信兵之至,观风奔溃。

chéng shèng zhú běi jìng zhì chéng xià zéi chū jiàng

这句话大意是:乘胜逐北,径至城下,贼出降。

yòu yuē xī wèi mò liáng zhōu cì shǐ yǔ wén zhòng hé jù zhōu bù shòu dài wèi jiāng dú gū xìn lǜ bīng tǎo zhī

这句话大意是:又曰:西魏末,凉州刺史宇文仲和据州不受代,魏将独孤信率兵讨之。

zhòng hé yīng chéng gù shǒu xìn yè lìng zhū jiāng yǐ chōng tī gōng qí dōng běi xìn qīn shuài zhuàng shì xí qí xī nán chí míng kè zhī

这句话大意是:仲和婴城固守,信夜令诸将以冲梯攻其东北,信亲帅壮士袭其西南,迟明克之。

chí zhí lì qiè wèi míng yě

这句话大意是:(迟,直吏切,未明也。

tiān wèi míng zhī shí xū yǐ xí zhī shì bì rán hòu tiān míng míng chí yú shì yě

这句话大意是:天未明之时须已袭之,事毕然后天明,明迟于事也。

yòu yuē xī wèi mò rú rú qīn wèi wèi dà jiàng yuán zuǎn yù zhī

这句话大意是:又曰:西魏末,蠕蠕侵魏,魏大将元纂御之。

rú rú suì táo chū sài

这句话大意是:蠕蠕遂逃出塞。

zuǎn mìng jiāng yú jǐn lǜ èr qiān jì zhuī zhī zhì yù zhì yuán qián hòu shí qī zhàn jǐn jiàng qí zhòng

这句话大意是:纂命将于谨率二千骑追之,至郁郅原,前后十七战,尽降其众。

lǜ qīng jì chū sài chān zéi shǔ tiě lè shù qiān jì yǎn zhì jǐn yǐ zhòng guǎ bù dí tuì bì bù miǎn nǎi sàn qí zhòng qí shǐ nì cóng báo jiān

这句话大意是:率轻骑出塞觇贼,属铁勒数千骑奄至,谨以众寡不敌,退必不免,乃散其众骑,使匿丛薄间。

yòu qiǎn rén shēng shān zhǐ huī

这句话大意是:又遣人升山指麾。

ruò fēn bù jūn zhòng zhě

这句话大意是:若分部军众者。

zéi yáo jiàn suī yí yǒu fú bīng jì shì qí zhòng bù yǐ wèi lǜ nǎi jìn jūn bī jǐn

这句话大意是:贼遥见,虽疑有伏兵,既恃其众,不以为虑,乃进军逼谨。

jǐn cháng chéng jùn mǎ yī zǐ yī guā zéi xiān suǒ shí nǎi shǐ èr rén gè chéng yī mǎ tū zhèn ér chū

这句话大意是:谨常乘骏马一紫一䯄,贼先所识,乃使二人各乘一马,突阵而出。

zéi yǐ wéi jǐn yě jiē zhēng zhú zhī

这句话大意是:贼以为谨也,皆争逐之。

jǐn nǎi lǜ yú jūn jī qí zhuī qí zéi suì bēn zǒu yīn de rù zhài

这句话大意是:谨乃率馀军击其追骑,贼遂奔走,因得入寨。

yòu yuē xī wèi mò qiǎn jiàng shǐ níng yǔ tū jué mù hàn kè hán tóng fá tǔ yù hún jù huì wū qīng hǎi

这句话大意是:又曰:西魏末,遣将史宁与突厥木汗可汗同伐吐谷浑,俱会于青海。

níng wèi mù hàn yuē shù dūn hè zhēn èr chéng shì tǔ yù hún cháo xué jīn ruò bá qí běn gēn yú zhǒng zì rán lí sàn cǐ shàng cè yě

这句话大意是:宁谓木汗曰:"树敦、贺真二城是吐谷浑巢穴,今若拔其本根,馀种自然离散,此上策也。

mù hàn cóng zhī jí fēn wéi liǎng jūn mù hàn cóng běi dào xiàng hè zhēn níng qù shù dūn

这句话大意是:"木汗从之,即分为两军,木汗从北道向贺真,宁趣树敦。

tǔ yù hún pó zhōu wáng lǜ zhòng nì níng níng jī zhǎn zhī yú shān lǚ xiǎn suì zhì shù dūn

这句话大意是:吐谷浑婆周王率众逆宁,宁击斩之,逾山履险,遂至树敦。

jí tǔ yù hún zhī jiù dū duō zhū zhēn cáng ér qí zhǔ xiān yǐ bēn hè zhēn liú qí zhēng nán wáng jí shù qiān rén gù shǒu

这句话大意是:即吐谷浑之旧都,多诸珍藏,而其主先已奔贺真,留其征南王及数千人固守。

níng jìn bīng gōng zhī wěi tuì guǒ kāi mén zhú zhī yīn huí bīng fèn jī

这句话大意是:宁进兵攻之,伪退,果开门逐之,因回兵奋击。

mén wèi jí hé níng bīng suì de rù shēng huò qí zhēng nán wáng fú lǔ nán nǚ cái bǎo jǐn guī zhū tū jué

这句话大意是:门未及阖,宁兵遂得入,生获其征南王,俘虏男女财宝,尽归诸突厥。

yòu yuē dōng wèi xī jīng zhōu wèi liáng jiāng cáo yì zōng suǒ wéi dōng wèi zhào rén fù jiù mù róng yǎn yìng mù fù zhī

这句话大意是:又曰:东魏西荆州为梁将曹义宗所围,东魏召人赴救,慕容俨应募赴之。

shí dōng wèi běi yù tài shǒu sòng dài jiàn móu pàn yù yīn yù

这句话大意是:时东魏北淯太守宋带剑谋叛,(淯,音育。

yǎn nǎi qīng jì chū qí bù yì zhí zhì chéng yǔ yún dà jūn yǐ dào tài shǒu hé bù chū yíng

这句话大意是:)俨乃轻骑,出其不意,直至城,语云:"大军已到,太守何不出迎?

dài jiàn zào cì huáng kǒng bù zhī suǒ wéi biàn chū yíng yǎn jí zhí zhī yī jùn suì dìng

这句话大意是:"带剑造次,惶恐不知所为,便出迎俨,即执之,一郡遂定。

yòu yuē dōng wèi chū qí shén wǔ pò ěr zhū zhào

现代白话:又曰:东魏初,齐神武破你朱兆。

zhào bēn bǎo xiù róng fēn bīng shǒu xiǎn chū rù chāo lüě

这句话大意是:兆奔保秀容,分兵守险,出入钞掠。

shén wǔ měi yáng shēng yún yù tǎo zhī shī chū fù zhǐ rú cǐ zhě shù sì

这句话大意是:神武每扬声云欲讨之,师出复止,如此者数四。

shén wǔ chuāi zhào suì shǒu bì yìng huì yǐn shǐ jiāng dòu tài lǜ jīng qí xiān yī rì yī yè xíng sān bǎi lǐ

这句话大意是:神武揣兆岁首必应会饮,使将窦泰率精骑先,一日一夜行三百里。

zhào jūn rén yīn yàn xiū duò hū jiàn tài jūn mò bù duó qì

这句话大意是:兆军人因宴休惰,忽见泰军,莫不夺气。

yīn ér kè zhī

这句话大意是:因而克之。

yòu yuē dōng wèi jiāng qí shén wǔ lǜ bīng fá xī wèi dà jūn jì hé jí zhū jiāng yì jìn qù zhī jì

这句话大意是:又曰:东魏将齐神武率兵伐西魏,大军济河,集诸将议进趣之计。

hú lǜ qiāng jǔ yuē yǔ wén hēi tǎ suī jù xiōng dǎng qiáng ruò kě zhī

这句话大意是:斛律羌举曰:"宇文黑獭虽聚凶党,强弱可知。

ruò gù shǒu wú liáng yuán kě shì

这句话大意是:若固守,无粮援可恃。

jīn chuāi qí qíng yǐ tóng kùn shòu

这句话大意是:今揣其情,以同困兽。

ruò bù rán qí zhàn ér jìng qù cháng ān kōng xū kě bù zhàn ér kè

这句话大意是:若不然,其战而径趣,长安空虚,可不战而克。

bá qí gēn běn bǐ wú suǒ guī zé hēi tǎ zhī shǒu xuán wū jūn mén yǐ

现代白话:拔其根本,彼无所归,则黑獭之首悬于军门了。

zhū jiāng yì yǒu tóng suì zhàn wū wèi qǔ dà bài ér guī

这句话大意是:"诸将议有同,遂战于渭曲,大败而归。

qí shén wǔ wéi zhī gù bài yě

这句话大意是:齐神武违之,故败也。

yòu yuē dōng wèi mò qí shén wǔ hōng zi chéng lì

这句话大意是:又曰:东魏末,齐神武薨,子澄立。

hóu jǐng pàn guī liáng ér wéi péng chéng

这句话大意是:侯景叛归梁,而围彭城。

chéng qiǎn mù róng shào zōng tǎo zhī jiāng zhàn shào zōng yǐ liáng rén piāo hàn kǒng qí zhòng zhī náo yě yī yī yǐn jiāng zú ér kuáng zhī yuē wǒ dāng yáng tuì yòu liáng rén shǐ qián

这句话大意是:澄遣慕容绍宗讨之,将战,绍宗以梁人剽悍,恐其众之挠也,一一引将卒而诳之曰:"我当佯退,诱梁人使前。

rǔ kě jī zhī

现代白话:你可击之。

jiē shēn míng jiè zhī

这句话大意是:"皆申明诫之。

jǐng yòu mìng liáng rén zhú běi wù guò èr lǐ

这句话大意是:景又命梁人,逐北勿过二里。

huì zhàn shào zōng shí bài zǒu liáng rén bù yòng jǐng yán chéng bài shēn rù

这句话大意是:会战,绍宗实败走,梁人不用景言,乘败深入。

wèi rén yǐ shào zōng yán wèi xìn zhēng gòng yǎn jī suì dà pò zhī

这句话大意是:魏人以绍宗言为信,争共掩击,遂大破之。

yòu yuē dōng wèi qiǎn jiàng hú lǜ jīn kòu xī wèi luò yáng shī zhì wū hé běi

这句话大意是:又曰:东魏遣将斛律金寇西魏洛阳,师至于河北。

zhōu wén dì huàn qí dù hé nǎi wū shàng liú zòng huǒ chuán ér xià yǐ shāo hé qiáo

这句话大意是:周文帝患其度河,乃于上流纵火船而下,以烧河桥。

jīn xiān bèi xiǎo tǐng bàn shèng yǐ shuǐ tiě suǒ lián zhī gèn jué zhōng liú

这句话大意是:金先备小艇半盛以水,铁锁连之,亘绝中流。

huǒ chuán zhì ér bù qián xū yú huǒ miè ér qiáo huò cún suì jìn jūn luò yáng

这句话大意是:火船至而不前,须臾火灭,而桥获存,遂进军洛阳。

yòu yuē dōng wèi jiāng qí shén wǔ fá xī wèi jūn zhì xǔ yuán xi

这句话大意是:又曰:东魏将齐神武伐西魏,军至许原西。

zhōu wén dì zhì wèi nán zhēng zhū zhōu bīng jiē lái huì nǎi zhào zhū jiāng wèi zhī yuē gāo huān yuè shān dù hé yuǎn lái zhì cǐ tiān wáng zhī shí yě

这句话大意是:周文帝至渭南,征诸州兵皆来会,乃召诸将谓之曰:"高欢越山度河,远来至此,天亡之时也。

jīn jí qí xīn zhì biàn kě jī zhī

这句话大意是:今及其新至,便可击之。

jí zào fú qiáo wū wèi lìng jūn rén jī sān rì liáng qīng jì dù wèi nán jiā wèi ér jūn

这句话大意是:"即造浮桥于渭,令军人赍三日粮,轻骑度渭,南夹渭而军。

zhì shā yuàn jù qí shén wǔ jūn liù shí yú lǐ

这句话大意是:至沙苑,距齐神武军六十馀里。

qí shén wǔ wén zhōu wén zhì yǐn jūn lái huì dǔ zhōu zhàng jūn shǎo jìng chí ér jìn bù xíng liè zǒng cuì wū zuǒ

这句话大意是:齐神武闻周文至,引军来会,睹周丈军少,竟驰而进,不行列,总萃于左。

jūn bīng jiāng jiāo zhōu wén míng gǔ shì jiē fèn qǐ

这句话大意是:军兵将交,周文鸣鼓,士皆奋起。

qí jiāng yú jǐn děng liù jūn yǔ zhī hé zhàn li bì děng lǜ tiě qí héng jī zhī jué qí jūn wèi èr suì dà pò zhī zhǎn liù qiān yú jí lín zhèn jiàng zhě èr wàn yú rén

这句话大意是:其将于谨等六军与之合战,李弼等率铁骑横击之,绝其军为二,遂大破之,斩六千馀级,临阵降者二万馀人。

qí shén wǔ yè dùn zhuī zhì hé shàng fù dà kè huò qián hòu lǔ qí zú qī wàn liú qí jiá shì èr wàn yú xī zòng guī

这句话大意是:齐神武夜遁,追至河上,复大克获,前后虏其卒七万,留其甲士二万,馀悉纵归。

yòu yuē qí shén wǔ dà jǔ fá xī wèi jiāng dù pú jīn qí jiāng xuē chù yuē chù lǚ liù qiè

这句话大意是:又曰:齐神武大举伐西魏,将渡蒲津,其将薛琡曰:(琡,吕六切。

xi zéi lián nián jī jǐn dàn yi zhì bīng zhū dào wù yǔ yě zhàn bǐ jí lái nián mài qiū rén zhòng jǐn yīng è sǐ xi zéi zì rán guī xiáng yuàn wú dù hé yě

这句话大意是:)"西贼连年饥馑,但宜置兵诸道,勿与野战,比及来年麦秋,人众尽应饿死,西贼自然归降,愿无渡河也。

hóu jǐng yì yuē jīn zhě zhī jǔ bīng zhòng jí dà wàn yī bù jié zú nán shōu liǎn bù rú fēn wéi èr jūn xiāng jì ér jìn

这句话大意是:"侯景亦曰:"今者之举,兵众极大,万一不捷,卒难收敛,不如分为二军,相继而进。

qián jūn ruò shèng hòu jūn quán lì qián jūn ruò bài hòu jūn chéng zhī

这句话大意是:前军若胜,后军全力,前军若败,后军承之。

shén wǔ jiē fú nà suì yǒu shā yuàn zhī bài

这句话大意是:"神武皆弗纳,遂有沙苑之败。

yòu yuē qí shén wǔ yǔ wèi xiào wǔ dì gòu xì zì tài yuán jǔ bīng bī luò yáng

这句话大意是:又曰:齐神武与魏孝武帝构隙,自太原举兵逼洛阳。

dì qiǎn jiàng yuán bīn zhī hú sī chūn zhèn wǔ láo chūn chǒu lún qiè

这句话大意是:帝遣将元斌之斛斯椿镇武牢,(椿,丑伦切。

qiǎn shǐ gào zhōu wén dì

这句话大意是:)遣使告周文帝。

wén dì wèi zuǒ yòu yuē gāo huān shù rì xíng bā jiǔ bǎi lǐ xiǎo bīng zhě suǒ jì zhèng xū chéng biàn jī zhī

这句话大意是:文帝谓左右曰:"高欢数日行八九百里,晓兵者所忌,正须乘便击之。

ér zhǔ shàng yǐ wàn shèng zhī zhòng bù néng dù hé jué zhàn fāng yuán jīn jù shǒu qiě cháng hé wàn lǐ gǎn yù wéi nán ruò yī chù de dù dà shì qù yǐ

现代白话:而主上以万乘之重,不能渡河决战,方缘津据守,且长河万里,扞御为难,若一处得渡,大事去了。

guǒ rú qí yán

这句话大意是:"果如其言。

dì xi bēn cháng ān

这句话大意是:帝西奔长安。

xiào wǔ wéi ér bài yě

这句话大意是:(孝武违而败也。

✦ You read 兵部·卷十九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.