太平御览 · 李昉 · Chapter 298 of 1000

兵部·卷二十九

PinyinModern Translation
Size

jūn zhì

这句话大意是:○军制。

lǐ jì yuē liù shí bù yù fú róng

这句话大意是:《礼记》曰:六十不豫服戎。

shī chū bù yú shí wèi yuàn sī yě

这句话大意是:师出不逾时,为怨思也。

yú shí jí nèi yǒu yuàn nǚ wài yǒu kuàng fū

这句话大意是:逾时即内有怨女,外有旷夫。

zhōu lǐ yuē wǔ rén wéi wu wǔ wu wèi liǎng sì liǎng wèi zú wǔ zú wèi lǚ wǔ lǚ wèi shī wǔ shī wèi jūn

这句话大意是:《周礼》曰:五人为伍,五伍为两,四两为卒,五卒为旅,五旅为师,五师为军。

zhèng xuán yuē liǎng èr shí wǔ rén zú bǎi rén lǚ wǔ bǎi rén shī èr qiān wǔ bǎi rén jūn wàn èr qiān wǔ bǎi rén yě

这句话大意是:(郑玄曰:两二十五人,卒百人,旅五百人,师二千五百人,军万二千五百人也。

hàn shū wǔ dì jì yuē jiàn yuán yuán nián chūn èr yuè shè tiān xià cì mín jué yī jí

这句话大意是:《汉书·武帝纪》曰:建元元年春二月,赦天下,赐民爵一级。

nián bā shí fù èr suàn jiǔ shí fù jiǎ zú

这句话大意是:年八十复二算,九十复甲卒。

zhāng yàn zhù yún fù jiǎ zú bù yù gé chē zhī fù yě

这句话大意是:(张晏注云:复甲卒,不豫革车之赋也。

bái hǔ tōng yuē wáng mìng fǎ sān shí shòu bīng liù shí guī bīng

这句话大意是:《白虎通》曰:王命法:三十受兵、六十归兵。

guó yǒu sān jūn suǒ yǐ jiè fēi cháng fá wú dào zūn zōng miào zhòng shè jì ān bù wàng wēi

这句话大意是:国有三军,所以诫非常,伐无道,尊宗庙,重社稷,安不忘危。

hé yǐ yán yǒu sān jūn yě

现代白话:凭什么言有三军也?

lún yǔ yún zi xíng sān jūn zé shuí yǔ

这句话大意是:《论语》云:"子行三军,则谁与?

shī yún zhōu wáng yú mài liù shī jí zhī

这句话大意是:"《诗》云:"周王于迈,六师及之。

sān jūn zhě hé fǎ

这句话大意是:"三军者何法?

fǎ tiān de rén yě

这句话大意是:法天地人也。

yǐ wéi wǔ rén wéi wu wǔ wu wèi liǎng sì liǎng wèi zú wǔ zú wèi lǚ wǔ lǚ wèi shī shī èr qiān wǔ bǎi rén èr shī wèi yī jūn

这句话大意是:以为五人为伍,五伍为两,四两为卒,五卒为旅,五旅为师,师二千五百人,二师为一军。

sān jūn liù shī wàn wǔ qiān rén yě

这句话大意是:三军六师,万五千人也。

chuán yuē yī rén bì sǐ shí rén bù néng dāng

这句话大意是:传曰:一人必死,十人不能当;。

bǎi rén bì sǐ qiān rén bù néng dāng

这句话大意是:百人必死,千人不能当;。

qiān rén bì sǐ wàn rén bù néng dāng

这句话大意是:千人必死,万人不能当;。

wàn rén bì sǐ héng xíng tiān xià

这句话大意是:万人必死,横行天下。

suī yǒu wàn rén yóu qiān ràng zì yǐ bù zú gù fù jiā wǔ qiān rén

这句话大意是:虽有万人,犹谦让自以不足,故复加五千人。

yīn fǎ yuè shù yuè qún yīn zhī zhǎng yě

这句话大意是:因法月数,月,群阴之长也。

shí èr yuè zú yǐ qióng jìn yīn yáng bèi wù chéng gōng

这句话大意是:十二月足以穷尽阴阳,备物成功。

wàn èr qiān rén yì zú yǐ zhēng fá bú yì zhì tiān xià tài píng

这句话大意是:万二千人亦足以征伐不义,致天下太平。

gǔ liáng chuán yuē tiān zǐ liù jūn zhū hóu shàng guó sān jūn cì guó èr jūn xià guó yī jūn

这句话大意是:《谷梁传》曰:"天子六军,诸侯上国三军,次国二军,下国一军。

zhū hóu suǒ yǐ yī jūn zhě hé

这句话大意是:诸侯所以一军者何?

zhū hóu fān píng zhī chén yě

这句话大意是:诸侯,藩屏之臣也。

rèn bīng gé zhī zhòng jù yī fāng zhī nán gù de yǒu yī jūn yě

这句话大意是:任兵革之重,距一方之难,故得有一军也。

huái nán zǐ yuē jì wǔ zi wèi sān jūn wèi zuò yě

这句话大意是:《淮南子》曰:季武子为三军,(为,作也。

wǔ zi lǔ qīng jì wén zhī zǐ jì sūn sù yě

这句话大意是:武子,鲁卿季文之子,季孙夙也。

zhōu lǐ tiān zǐ liù jūn zhū hóu dà guó sān jūn

这句话大意是:《周礼》:天子六军,诸侯大国三军。

lǔ bó qín zhī fēng jiù yǒu sān jūn qí hòu xuē ruò èr jūn ér yǐ

这句话大意是:鲁伯禽之封,旧有三军,其后削弱,二军而已。

wǔ zi yù chuán gōng shì gù yù yì zhōng jūn wèi sān sān jiā gè zhēng qí yī shì zài lǔ āi gōng shí yī nián

这句话大意是:武子欲传公室,故欲益中军为三,三家各征其一,事在鲁哀公十一年。

shū sūn mù zǐ yuē bù kě

现代白话:)叔孙穆孔子说:"不可。

tiān zǐ zuò shī gōng shuài zhī yǐ zhēng bù dé

这句话大意是:天子作师,公帅之以征不德;。

shī wèi liù jūn zhī zhòng gōng wèi zhū hóu

这句话大意是:(师谓六军之众,公谓诸侯。

wèi wáng qīng shì zhě wèi yuán shuài yě

这句话大意是:为王卿士者为元帅也。

yuán hòu zuò shī qīng shuài zhī yǐ chéng tiān zi

这句话大意是:)元侯作师,卿帅之以承天子。

yuán hòu dà guó zhī jūn shī sān jūn zhī zhòng

这句话大意是:(元侯,大国之君,师三军之众。

dà guó sān qīng jiē mìng wū tiān zǐ yī qīng mìng wū qí jūn

这句话大意是:大国三卿皆命于天子,一卿命于其君。

wú jūn wú sān jūn yě

这句话大意是:无军,无三军也。

ruò yuán hòu yǒu shì zé mìng qīng shuài qí suǒ jiào wǔ wèi zhī shì yǐ zuǒ yuán hòu

这句话大意是:若元侯有事,则命卿帅其所教武卫之士,以佐元侯。

lǐ suǒ yún cì guó èr jūn xiǎo guó yī jūn wèi yǐ fù chū jūn cóng zhēng fá zàn zuǒ zhì yě

这句话大意是:《礼》所云:次国二军,小国一军,谓以赋出军从征伐,赞佐治也。

zì bǎi zǐ nán yǒu dài fū wú qīng wú liáo wú mìng liáo yě

这句话大意是:)自伯子男,有大夫无卿,(无聊,无命聊也。

wáng zhì xiǎo guó èr liáo jiē mìng yú qí jūn yě

这句话大意是:《王制》:小国二聊,皆命于其君也。

shuài fù yǐ cóng zhū hóu

这句话大意是:)帅赋以从诸侯。

fù guó zhōng chū bīng chē jiǎ shì yǐ cóng dà guó zhū hóu

这句话大意是:(赋国中出兵车甲士以从大国诸侯。

shì yǐ shàng néng zhēng xià wú jiān tè

这句话大意是:)是以上能征下,无奸慝。

zhēng zhèng

这句话大意是:(征,正。

nì è

这句话大意是:匿,恶。

jīn wǒ xiǎo hòu yě yán xiǎo hou xuē ruò zhī rì jiǔ yǐ

现代白话:)今我小侯也,(言小候削弱之日久了。

chù dà guó zhī jiān dà guó qí chǔ

这句话大意是:)处大国之间,(大国齐楚。

shàn gòng fù yǐ gōng cóng yóu jù yǒu tǎo

这句话大意是:)缮贡赋以供从,犹惧有讨。

yóu jù yǐ bù gěi jiàn zhū tǎo

这句话大意是:(犹惧以不给见诛讨。

ruò wéi yuán hòu zhī suǒ wéi zhī suǒ wèi zuò sān jūn yuán shuài suǒ wéi

这句话大意是:)若为元侯之所为,(之所谓作三军元帅所为。

yǐ nù dà guó wú nǎi bù kě hu

这句话大意是:)以怒大国,无乃不可吗?

fú cóng suì zuò zhōng jūn

这句话大意是:弗从,遂作中军。

zhōng zhě míng yǐ yǒu shàng xià jūn

这句话大意是:(中者,明已有上下军。

zì shì qí chǔ dài tǎo wū lǔ dài gèng

这句话大意是:)自是齐楚代讨于鲁,(代,更。

xiāng zhāo jiē rú chu

这句话大意是:)襄昭皆如楚。

xiāng gōng zhāo gōng rú chu cháo shì chu yě

这句话大意是:(襄公昭公如楚朝,事楚也。

ráng jū bīng fǎ yuē wǔ rén wéi wu shí wǔ wèi duì yī jūn fán èr bǎi wǔ shí rén

这句话大意是:《穰苴兵法》曰:五人为伍,十五为队,一军凡二百五十人。

duì yú qí bīng duì qī shí yǒu wǔ yǐ wéi zhōng lěi

这句话大意是:队馀奇兵,队七十有五,以为中垒。

shǒu de liù qiān chǐ jī chǐ de sì lǐ

这句话大意是:守地六千尺,积尺得四里。

yǐ zhōng lěi sì miàn chéng zhī yī miàn de dì sān bǎi bù

这句话大意是:以中垒四面乘之,一面得地三百步。

lěi nèi yǒu de sān qǐng yú bǎi bā shí bù

这句话大意是:垒内有地三顷馀百八十步。

zhèng mén wèi wò qí dà jiàng jūn jū zhī

这句话大意是:正门为握奇大将军居之。

liù dào wǔ huī jīn gǔ fǔ cáng zī jī jiē zhōng lěi wài yú bā qiān qī bǎi wǔ shí rén duì yī bǎi qī shí wǔ fēn wéi bā zhèn

这句话大意是:六纛、五麾、金鼓、府藏辎积皆中垒,外馀八千七百五十人,队一百七十五,分为八阵。

liù zhèn gè yǒu yī qiān jiǔ shí sì rén liù zhèn gè jiǎn yī rén yǐ wéi yī zhèn zhī bù shǔ jǔ yī jūn zé qiān jūn kě zhī

这句话大意是:六阵各有一千九十四人,六阵各减一人以为一阵之部署,举一军则千军可知。

fán bīng zhě yǒu sì zhèng sì qí huò hé ér wéi yī huò lí ér wèi bā zhèn gù yǐ zhèng hé yǐ qí shèng

这句话大意是:(凡兵者有四正四奇,或合而为一,或离而为八,阵故以正合,以奇胜。

tōng diǎn yuē měi jūn dà jiàng yī rén bié zòu bā rén qiàn shí liù rén

这句话大意是:《通典》曰:每军大将一人,(别奏八人,傔十六人。

fù èr rén fēn zhǎng jūn wù zòu qiàn jiǎn dà jiàng bàn

这句话大意是:)副二人,(分掌军务,奏、傔减大将半。

pàn guān èr rén diǎn jūn sì rén zǒng guǎn sì rén

这句话大意是:)判官二人,典军四人,总管四人。

èr zhǔ zuǒ yòu yú hòu èr zhǔ zuǒ yòu yā yá qiàn gè wǔ rén zài yá guān xià

这句话大意是:(二主左右虞候、二主左右押衙、傔各五人,在衙官下。

zǐ jiāng bā rén wěi qí fēn háng zhèn biàn jīn gǔ jí bù shǔ qiàn gè èr rén

这句话大意是:)子将八人,(委其分行阵、辨金鼓及部署傔各二人。

zhí gǔ shí èr rén chuī jiǎo shí èr rén sī bīng sī cāng sī yì sī zhòu chéng jú gè yī rén

这句话大意是:)执鼓十二人,吹角十二人,司兵、司仓、司驿、司胄、城局各一人。

měi duì wǔ shí rén yā guān yī rén duì tóu yī rén fù èr rén qí tóu yī rén fù èr rén cháng huǒ wǔ rén

这句话大意是:每队五十人,押官一人,队头一人,副二人,旗头一人,副二人,长火五人。

liù fēn zhī jiǎ sì fēn zhī zhàn páo yī fēn zhī qiāng

这句话大意是:(六分支甲,四分支战袍,一分支枪。

yòu yuē zhōu zhì wàn yǒu èr qiān wǔ bǎi rén wéi jūn

这句话大意是:又曰:周制:万有二千五百人为军。

jūn jiāng jiē mìng qīng

这句话大意是:军将皆命卿。

èr qiān yǒu wǔ bǎi rén wéi shī shī shuài jiē zhōng dài fū

这句话大意是:二千有五百人为师,师帅皆中大夫。

wǔ bǎi rén wéi lǚ lǚ shuài jiē xià dài fū

这句话大意是:五百人为旅,旅帅皆下大夫。

bǎi rén wèi zú zú cháng jiē shàng shì

这句话大意是:百人为卒,卒长皆上士。

èr shí yǒu wǔ rén wéi liǎng liǎng sī mǎ jiē zhōng shì

这句话大意是:二十有五人为两,两司马皆中士。

wǔ rén wéi wu wu jiē yǒu zhǎng

这句话大意是:五人为伍,伍皆有长。

jūn shī lǚ zú liǎng wu jiē zhòng míng wu yī bǐ liǎng yī lǘ zú yī zú lǚ yī dǎng shī yī zhōu jūn yī qīng jiā suǒ chū yī rén yě

这句话大意是:(军师旅卒两伍皆众名,伍一比、两一闾、卒一族、旅一党、师一州、军一卿、家所出一人也。

àn sī mǎ fǎ èr shí wǔ wèi liǎng sì liǎng wèi zú bǎi rén yě

这句话大意是:按《司马法》:二十五为两,四两为卒,百人也。

wǔ zú wèi lǚ wǔ bǎi rén

这句话大意是:五卒为旅,五百人。

wǔ lǚ wèi shī èr qiān wǔ bǎi rén

这句话大意是:五旅为师,二千五百人。

wǔ shī wèi jūn yī wàn èr qiān wǔ bǎi rén

这句话大意是:五师为军,一万二千五百人。

wàn èr qiān xiàng shí yǒu èr yuè wǔ bǎi xiàng rùn

这句话大意是:万二千象十有二月,五百象闰。

guǎn zǐ yán yú qí huán gōng yuē yù zhèng zú wu xiū bīng jiǎ zé dà guó yì jiāng wèi zhī

这句话大意是:)管子言于齐桓公曰:欲正卒伍,修兵甲,则大国亦将为之。

jūn yǒu zhēng zhàn zhī shì zé xiǎo guó yǒu shǒu yǔ zhī bèi yǐ

现代白话:君有征战之事,则小国有守圉之备了。

gōng yù sù dé yì wū tiān xià zhū hóu zé shì yǒu suǒ yǐn ér zhèng yǒu suǒ yù

这句话大意是:公欲速得意于天下诸侯,则事有所隐而政有所寓。

bù xiǎn xí yú bīng shì gù yuē shì yǒu suǒ yǐn

这句话大意是:(不显习于兵事,故曰事有所隐。

jūn zhèng yù zhī tián liè gù yǒu suǒ yù

这句话大意是:军政寓之田猎,故有所寓。

gōng zuò nèi zhèng ér yù jūn lìng yān

现代白话:)公作内政而寓军令呢。

sān fēn qí guó wèi gāo zi zhī lǐ wèi guó zi zhī lǐ wèi gōng zhī lǐ yǐ wéi sān jūn

这句话大意是:三分齐国为高子之里,为国子之里,为公之里,以为三军。

zé qí xián mín shǐ wèi lǐ jūn

这句话大意是:择其贤民,使为里君。

měi lǐ jiē shǐ xián zhě wèi jūn

这句话大意是:(每里皆使贤者为君。

xiāng yǒu xíng wu zú cháng zé yǒu zhì lìng

这句话大意是:)乡有行伍卒长,则有制令。

qiě yǐ tián liè yīn yǐ shǎng fá yīn tián liè zhī gōng guò qī xíng shǎng fá

这句话大意是:且以田猎,因以赏罚,(因田猎之功过,期行赏罚。

zé bǎi xìng tōng yú jūn shì yǐ

现代白话:)则百姓通于军事了。

yú shì nǎi zhì wǔ jiā yǐ wéi guǐ guǐ wèi zhī zhǎng shí guǐ wèi lǐ lǐ yǒu sī sì lǐ wèi lián lián wèi zhī zhǎng shí lián wèi xiāng xiāng yǒu liáng rén yǐ wéi jūn lìng

这句话大意是:于是乃制五家以为轨,轨为之长,十轨为里,里有司,四里为连,连为之长,十连为乡,乡有良人,以为军令。

shì gù wǔ jiā wèi guǐ gù wǔ rén wéi guǐ guǐ cháng lǜ zhī

这句话大意是:是故五家为轨,故五人为轨,轨长率之。

shí guǐ wèi lǐ gù wǔ shí rén wéi xiǎo róng lǐ yǒu sī lǜ zhī

这句话大意是:十轨为里,故五十人为小戎,里有司率之。

sì lǐ wèi lián gù èr bǎi rén wèi zú lián cháng lǜ zhī

这句话大意是:四里为连,故二百人为卒,连长率之。

shí lián wèi xiāng gù èr qiān rén wéi lǚ xiāng liáng rén lǜ zhī

这句话大意是:十连为乡,故二千人为旅,乡良人率之。

sān jūn gù yǒu zhōng jūn zhī gǔ zhōng jūn zé gōng zhī lǐ zú yě

这句话大意是:三军故有中军之鼓,(中军则公之里卒也。

yǒu gāo zi zhī gǔ yǒu guó zǐ zhī gǔ

这句话大意是:)有高子之鼓,有国子之鼓。

chūn yǐ tián yuē sōu zhèn lǚ

这句话大意是:春以田曰搜,振旅;。

yīn yù jūn zhèng ér qiě zhěng zú

这句话大意是:(因寓军政,而且整族。

qiū yǐ tián yuē xiǎn lǐ bīng

这句话大意是:)秋以田曰狝,理兵。

shùn shā qì yīn lǐ bīng

这句话大意是:(顺杀气,因理兵。

shì gù zú wǔ dìng wū lǐ jūn zhèng dìng wū jiāo

这句话大意是:)是故卒伍定于里,军政定于郊。

nèi jiào jì chéng lìng bù dé qiān xǐ

这句话大意是:内教既成,令不得迁徙。

gù zú wǔ zhī rén rén yú rén xiāng bǎo jiā yǔ jiā xiāng shòu shǎo tóng jū zhǎng tóng yóu jì sì tóng fú sǐ sàng xiāng xù zāi huò tóng yōu jū chǔ tóng lè xíng zuò tóng hé kū qì tóng āi

这句话大意是:故卒伍之人,人与人相保,家与家相受,少同居,长同游,祭祀同福,死丧相恤,灾祸同忧,居处同乐,行作同和,哭泣同哀。

shì gù yè zhàn qí shēng xiāng wén zú yǐ wú luàn

这句话大意是:是故夜战其声相闻,足以无乱;。

zhòu zhàn zé qí mù xiāng jiàn zú yǐ xiāng shí

这句话大意是:昼战则其目相见,足以相识;。

huān xīn zú yǐ xiāng sǐ

这句话大意是:欢欣足以相死。

shì gù yǐ shǒu zé gù yǐ zhàn zé shèng

这句话大意是:是故以守则固,以战则胜。

jūn yǒu cǐ jiào shì sān wàn rén yǐ héng xíng wū tiān xià

这句话大意是:君有此教士三万人,以横行于天下。

jiào shì wèi xiān jiào xí zhī shì

这句话大意是:(教士,谓先教习之士。

yòu yuē fán lì jūn yī rén yuē dú èr rén yuē bǐ sān rén yuē cān bǐ cān yuē wu wǔ rén wèi liè liè yǒu tóu

这句话大意是:又曰:凡立军,一人曰独,二人曰比,三人曰参,比参曰伍,伍人为列,(列有头。

èr liè wéi huǒ shí rén yǒu zhǎng lì huǒ zì

这句话大意是:)二列为火,(十人有长,立火字。

wǔ huǒ wèi duì wǔ shí rén yǒu tóu

这句话大意是:)五火为队,(五十人有头。

èr duì wèi guān bǎi rén lì zhǎng

这句话大意是:)二队为官,(百人立长。

èr guān wèi qū èr bǎi rén lì hou

这句话大意是:)二官为曲,(二百人立候。

èr qǔ wèi bù sì bǎi rén lì sī mǎ

这句话大意是:)二曲为部,(四百人立司马。

èr bù wèi xiào bā bǎi rén lì wèi

这句话大意是:)二部为校,(八百人立尉。

èr xiào wèi bì liù bǎi rén lì jiāng jūn

这句话大意是:)二校为裨,(六百人立将军。

èr bì wèi jūn

这句话大意是:)二裨为军。

sān qiān èr bǎi rén yǒu jiāng jūn fù jiāng jūn

这句话大意是:(三千二百人有将军、副将军。

táng shū yuē gāo zǔ qǐ yì bīng mìng tài zōng jiàng bīng xùn xī hé jùn xià zhī

这句话大意是:《唐书》曰:高祖起义兵,命太宗将兵徇西河郡,下之。

guǐ sì jiàn dà jiàng jūn fǔ yǐ péi jì wèi zhǎng shǐ liú wén jìng wèi sī mǎ jù shè guān shǔ shǐ zhì sān jūn fēn wéi zuǒ yòu yǐ gōng zǐ jiàn chéng wèi lǒng xī gōng zuǒ lǐng dà dū dū zuǒ sān jūn xī lì yān

现代白话:癸巳,建大将军府,以裴寂为长史,刘文静为司马,具设官属,始置三军,分为左右:以公子建成为陇西公,左领大都督,左三军悉隶呢;。

mìng tài zōng wèi dūn huáng gōng yòu lǐng dà dū dū yòu sān jūn jiāng jūn xī lì yān

现代白话:命太宗为敦煌公,右领大都督,右三军将军悉隶呢。

kāi cāng kù yǐ zhèn qióng fá yuǎn jìn xiǎng yìng

这句话大意是:开仓库以赈穷乏,远近响应。

yòu yuē gāo zǔ èr nián qiū qī yuè rén shēn zhào yuē tiān shēng wǔ cái sī wù zī qí qì yòng

这句话大意是:又曰:高祖二年秋七月壬申,诏曰:"天生五材,司物资其器用;。

wǔ yǒu qī dé bō luàn suǒ yǐ dìng gōng

这句话大意是:武有七德,拨乱所以定功。

gù huáng dì chuí cháng shàng yǒu bǎn quán zhī zhàn

这句话大意是:故黄帝垂裳,尚有阪泉之战;。

fàng xūn guāng zhái yóu chēng dān pǔ zhī shī

这句话大意是:放勋光宅,犹称丹浦之师。

jìn bào ān rén lǜ yóu cí dào

这句话大意是:禁暴安人,率由兹道;。

chuàng yè chuí tǒng mò cǐ wèi xiān

这句话大意是:创业垂统,莫此为先。

yǐ shì zhōu zhì liù jūn měi xí sōu shòu

这句话大意是:以是周置六军,每习搜狩;。

hàn zēng bā xiào bì xuǎn xiāo yǒng

这句话大意是:汉增八校,毕选骁勇。

gù néng huà xíng jiǔ yǒu wēi zhèn bǎi mán jiān guǐ bù xīng qián liú xi zhì

这句话大意是:故能化行九有,威震百蛮,奸宄不兴,虔刘息志。

jì yè líng tì jūn zhèng yān wáng zú wǔ bù xiū jīng qí chuǎn zá

这句话大意是:季叶凌替,军政湮亡,卒伍不修,旌旗舛杂。

bù wǔ fú jí kōng yǒu diào fā zhī míng

这句话大意是:部伍符籍,空有调发之名;。

dòu náo zhī xìng jìng wú tǎo xí zhī yòng

这句话大意是:逗挠之兴,竟无讨袭之用。

suì shǐ yí dí fàng mìng dào zéi jiāo qīn zhàn zhēng duō yú qián lí tiǎn sàng

这句话大意是:遂使夷狄放命,盗贼交侵,战争多虞,黔黎殄丧。

zhèn shòu tiān míng mìng fǔ yù wàn fāng yuán zì yì shī kè chéng dì yè

这句话大意是:朕受天明命,抚育万方,爰自义师,克成帝业。

zhì rú chāo chéng zhī shì mò fěi bǎi jīn

这句话大意是:至如超乘之士,莫匪百金;。

gòu qí zhī cái qǐ wéi qī cuì

这句话大意是:彀骑之材,岂惟七萃。

jīn suī guān sài níng mì huāng yì sù qīng yī luò yóu wú jiāng hú shàng gěng yì chē wèi xi róng mǎ zài chí wǔ bèi zhī fāng yóu yi jīng liàn

这句话大意是:今虽关塞宁谧,荒裔肃清,伊洛犹芜,江湖尚梗,役车未息,戎马载驰,武备之方,尤宜精练。

suǒ yǐ gè yīn bù xiào xù qí tǒng shǔ gǎi shòu chán gǔ

这句话大意是:所以各因部校,序其统属,改授鋋鼓。

chuàng zào huī zhāng qǔ xiàng tiān guān dìng qí míng hào

这句话大意是:创造徽章,取象天官,定其名号。

zhù shǐ qián máo hòu jìn lèi bié qū fēn yù zhàng jiàng gōng xíng dé yǔn bèi dǎo cí tāng huǒ pì bǐ jiāo lán dà dìng róng yī zhǐ gē sī zài

这句话大意是:庶使前茅后劲,类别区分,玉帐绛宫,刑德允备,蹈兹汤火,譬彼椒兰,大定戎衣,止戈斯在。

wū shì zhì shí èr jūn fēn guān nèi zhū fǔ yǐ lì yān

现代白话:于是置十二军,分关内诸府以隶呢。

wàn nián dào wèi cān qí jūn cháng ān dào wèi gǔ qí jūn fù píng dào wèi xuán wǔ jūn lǐ quán dào wèi jǐng yuè jūn tóng zhōu dào wèi yǔ lín jūn huá zhōu dào wèi qí guān jūn níng zhōu dào wèi zhé wēi jūn

这句话大意是:万年道为参旗军,长安道为鼓旗军,富平道为玄武军,醴泉道为井钺军,同州道为羽林军,华州道为骑官军,宁州道为折威军。

qí zhōu dào wèi píng dào jūn yōu zhōu dào wèi zhāo yáo jūn xi lín dào wèi yuàn yóu jūn jīng zhōu dào wèi tiān jì jūn yí zhōu dào wèi tiān jié jūn

这句话大意是:歧州道为平道军,幽州道为招摇军,西麟道为苑游军,泾州道为天纪军,宜州道为天节军。

shí gāo zǔ yǐ tiān xià wèi dìng shí zī wǔ lì jiāng jǔ guān zhōng zhī zhòng yǐ lín sì fāng gù xìng cǐ zhì yě

这句话大意是:时高祖以天下未定,实资武力,将举关中之众,以临四方,故兴此制也。

měi jūn yī rén fù yī rén qǔ wēi míng sù zhòng zhě wèi zhī dū yǐ gēng zhàn zhī wu

这句话大意是:每军一人,副一人,取威名素重者为之,督以耕战之务。

zì shì shì mǎ jīng qiáng wú dí wū tiān xià yǐ

现代白话:自是士马精强,无敌于天下了。

wǔ dài zhōu shǐ yuē xiǎn dé chū shì zōng zì gāo píng hái nǎi dà yuè dì qīn lín zhī

这句话大意是:《五代周史》曰:显德初,世宗自高平还,乃大阅,帝亲临之。

dì zì gāo píng zhī yì dǔ zhū jūn wèi shén yán zhěng suì yǒu tuì què

这句话大意是:帝自高平之役,睹诸军未甚严整,遂有退却。

zhì shì mìng tài zǔ huáng dì yī gài jiǎn yuè xuǎn wǔ yì chāo jué zhě shǔ wèi diàn qián zhū bān yīn shì yǒu sàn yuán sàn zhǐ huī nèi diàn zhí sàn dū tóu tiě qí kòng hè zhī hào

这句话大意是:至是命太祖皇帝一概简阅,选武艺超绝者,署为殿前,诸班因是有散员、散指挥、内殿直散、都头、铁骑、控鹤之号。

fù mìng zǒng róng zhě zì lóng jié hǔ jié yǐ jiàng yī yī xuǎn zhī lǎo ruò léi xiǎo zhě qù zhī zhū jūn shì wu wú bù jīng dàng

这句话大意是:复命总戎者自龙捷虎捷以降一一选之,老弱羸小者去之,诸军士伍无不精当。

yóu shì bīng jiǎ zhī shèng jìn dài wú bǐ

这句话大意是:由是兵甲之盛,近代无比。

piān jiàng

这句话大意是:○偏将。

shàng shū yuē sī mǎ zhǎng bāng zhèng tǒng liù shī píng bāng guó

这句话大意是:《尚书》曰:司马掌邦政,统六师,平邦国。

zuǒ zhuàn yuē zhào shuò zhào yīng qí wèi zhōng jūn dài fū

这句话大意是:《左传》曰:赵朔、赵婴齐为中军大夫。

gǒng shuò hán chuān wéi shàng jūn dài fū

这句话大意是:巩朔、韩穿为上军大夫。

xún xi zhào tóng wéi xià jūn dài fū

这句话大意是:荀息、赵同为下军大夫。

hán jué wèi sī mǎ

这句话大意是:韩厥为司马。

yòu yuē jìn hóu qǐng wū wáng

这句话大意是:又曰:晋侯请于王。

wù shēn yǐ fú miǎn mìng shì huì jiāng zhōng jūn qiě wèi tài fù

这句话大意是:戊申,以绂冕命士会将中军,且为太傅。

mìng qīng zhī fú

这句话大意是:(命卿之服。

wū shì jìn guó zhī dào táo bēn wū qí

这句话大意是:)于是晋国之盗逃奔于齐。

yòu yuē chu zi běi shī cì wū yán

这句话大意是:又曰:楚子北师次于郔。

chén yǐn jiāng zhōng jūn zi xi jiāng zuǒ zi fǎn jiāng yòu jiāng yìn mǎ wū hé ér guī

这句话大意是:沈尹将中军,子西将左,子反将右,将饮马于河而归。

yòu yuē lǔ xuān gōng shí nián xià liù yuè jìn shī jiù zhèng

这句话大意是:又曰:鲁宣公十年夏六月,晋师救郑。

xún lín fù jiāng zhōng jūn xiān hú zuǒ zhī

这句话大意是:荀林父将中军,先縠佐之;。

shì huì jiāng shàng jūn xì kè zuǒ zhī

这句话大意是:士会将上军,郄克佐之;。

zhào shuò jiāng xià jūn luán shū zuǒ zhī

这句话大意是:赵朔将下军,栾书佐之。

gōng yáng zhuàn yuē qiū wèi shī rù shèng

这句话大意是:《公羊传》曰:秋,卫师入盛。

hé wéi huò yán shuài shī huò bù yán shuài shī

这句话大意是:曷为或言帅师,或不言帅师?

jiāng zūn shī shǎo chēng jiāng

这句话大意是:将尊师少称将。

jiāng bēi shī zhòng chēng shī

这句话大意是:将卑师众称师。

lún yǔ yuē wáng sūn gǔ zhì jūn lǚ xī qí sàng

这句话大意是:《论语》曰:王孙贾治军旅,奚其丧?

wèi líng gōng wú dào de gǔ shàng bù sàng yě

这句话大意是:(卫灵公无道,得贾尚不丧也。

shǐ jì xiàng yǔ běn jì yuē wū shì liáng wèi kuài jī shǒu jí wèi pí jiàng

这句话大意是:《史记·项羽本纪》曰:于是梁为会稽守,籍为裨将。

yòu yuē xiàng wáng zhào sòng yì yǔ jì shì ér dà yuè zhī yīn zhì yǐ wéi shàng jiàng jūn xiàng yǔ wèi lǔ gōng wèi cì jiāng fàn zēng wèi mò jiāng

这句话大意是:又曰:项王召宋义与计事而大说之,因置以为上将军,项羽为鲁公,为次将,范增为末将。

yòu guàn yīng chuán yuē yīng jī chén xī shòu zhào bié gōng xī chéng xiàng hóu chang zhǎn bì jí tè jiāng wǔ rén

这句话大意是:又《灌婴传》曰:婴击陈豨,受诏别攻豨丞相侯敞,斩敝及特将五人。

wén yǐng zhù yún tè yī zhī jiāng

这句话大意是:(文颖注云:特一之将。

hòu hàn shū xī yù chuán yuē dà qín guó yī míng lí jiān suǒ zhì chéng zhōu bǎi yú lǐ gè yǒu guān cáo wén shū zhì sān shí liù jiāng jiē huì yì guó shì

这句话大意是:《后汉书·西域传》曰:大秦国一名梨鞬,所治城周百馀里,各有官曹文书,置三十六将,皆会议国事。

jìn shū yuē zhāng guāng zì jǐng wǔ jiāng xià zhōng wǔ rén yě

这句话大意是:《晋书》曰:张光字景武,江夏锺武人也。

shēn cháng bā chǐ míng méi mù měi shēng yīn

这句话大意是:身长八尺,明眉目,美声音。

shǎo wèi jùn lì jiā shì yǒu bù qǔ yǐ yá mén jiāng fá wú yǒu gōng qiān jiāng xià xī bù dū wèi

这句话大意是:少为郡吏,家世有部曲,以牙门将伐吴有功,迁江夏西部都尉。

yòu yuē yáng hù zài jūn cháng qīng qiú huǎn dài shēn bù pī jiǎ

这句话大意是:又曰:羊祜在军,常轻裘缓带,身不披甲。

líng gé zhī xià shì wèi zhě bù guò shí shù rén ér pō yǐ tián yú fèi zhèng

这句话大意是:铃阁之下,侍卫者不过十数人,而颇以田渔废政。

cháng yù yè chū jūn sī xú yìn zhí qǐ dāng yíng mén yuē jiāng jūn dū du wàn lǐ ān kě qīng tuō

这句话大意是:尝欲夜出,军司徐胤执棨当营门曰:"将军都督万里,安可轻脱!

jiāng jūn zhī ān wēi yì guó jiā zhī ān wēi yě

这句话大意是:将军之安危,亦国家之安危也。

yìn jīn rì ruò sǐ cǐ mén nǎi kāi ěr

这句话大意是:胤今日若死,此门乃开耳。

hù gǎi róng xiè zhī cǐ hòu xī chū yǐ

现代白话:"祜改容谢之,此后稀出了。

yòu yuē wú yàn wèi xiǎo jiàng gěi wú dà sī mǎ lù kàng

现代白话:又曰:我彦为小将,给吴大司马陆抗。

kàng qí qí yǒng lüè jiāng bá yòng zhī huàn zhòng qíng bù yǔn nǎi huì zhū jiāng mì shǐ rén yáng kuáng bá dāo tiào yuè ér lái zuò shàng zhū jiāng jiē jù ér zǒu wéi yàn bù dòng jǔ jǐ jù zhī zhòng fú qí yǒng nǎi zhuó yòng yān

现代白话:抗奇其勇略,将拔用之,患众情不允,乃会诸将,密使人佯狂拔刀跳跃而来,坐上诸将皆惧而走,惟彦不动,举几拒之,众服其勇,乃擢用呢。

yòu tiān wén zhì yuē dà bái wéi shàng jiāng yǔ lín wèi zhōng jūn

这句话大意是:又《天文志》曰:大白为上将,羽林为中军。

yòu yuē wén chāng liù xīng zài běi dǒu kuí qián tiān fǔ yě zhī xīng yě

这句话大意是:又曰:文昌六星,在北斗魁前,天府也之星也。

yī yuē shàng jiàng jiàn wǔ wēi

这句话大意是:一曰上将,建武威。

èr yuē cì jiāng shàng shū zhōng shū sī lì shǎng gōng yě

这句话大意是:二曰次将,尚书、中书,司隶赏功也。

yòu yuē láng jiàng wèi běi zhǔ yuè qí suǒ yǐ wèi wǔ bèi yě

这句话大意是:又曰:郎将位北,主阅旗,所以为武备也。

yòu yuē bì bā xīng zhǔ biān bīng gē liè

这句话大意是:又曰:毕八星,主边兵、戈猎。

qí dà xīng yuē tiān gāo yī yuē biān jiāng

这句话大意是:其大星曰天高,一曰边将。

yòu yuē cān bái shòu zhī tǐ

这句话大意是:又曰:参,白兽之体。

qí zhōng sān xīng héng liè sān jiāng yě

这句话大意是:其中三星横列,三将也。

dōng běi yuē zuǒ méi zhǔ zuǒ jiāng

这句话大意是:东北曰左眉,主左将;。

xī běi yuē yòu jiān zhǔ yòu jiāng

这句话大意是:西北曰右肩,主右将。

gù huáng dì zhàn cān yīng qī jiāng

这句话大意是:故《皇帝占》参应七将。

qī jiāng dà tiān xià bīng jīng

这句话大意是:七将大,天下兵精。

yòu yuē nán sān xīng qí zhèn jiāng jūn qí jiāng yě

这句话大意是:又曰:南三星骑阵将军,骑将也。

nán sān xīng chē qí chē qí zhī jiāng yě

这句话大意是:南三星车骑,车骑之将也。

yòu yuē láng yī xīng zài dōng nán

这句话大意是:又曰:狼一星,在东南。

láng wèi yě jiāng zhǔ qīn lüè yě

这句话大意是:狼为野将,主侵掠也。

sè yǒu cháng yù bù dòng yě

这句话大意是:色有常,欲不动也。

hòu zhōu shū yuē hè bá yuè shì ěr zhū róng yǐ dìng cè gōng shòu qián jiāng jūn

现代白话:《后周书》曰:贺拔岳事你朱荣,以定策功,授前将军。

shí mò qí chǒu nú tiě chēng dà hào guān zhōng sāo dòng cháo tíng shēn yǐ wéi yōu

这句话大意是:时万俟丑奴僣称大号,关中骚动,朝廷深以为忧。

róng jiāng qiǎn yuè tǎo zhī

这句话大意是:荣将遣岳讨之。

yuè sī wèi qí xiōng shèng yuē chǒu nú yōng qín lǒng zhī bīng zú wèi qíng dí

这句话大意是:岳私谓其兄胜曰:"丑奴拥秦、陇之兵,足为勍敌。

ruò yuè wǎng ér wú gōng zuì zé lì zhì

这句话大意是:若岳往而无功,罪责立至;。

jiǎ kè dìng kǒng chán shuò shēng yān

现代白话:假克定,恐谗愬生呢。

shèng yuē rǔ yù hé jì zì ān

现代白话:"胜曰:"你欲何计自安?

yuè yuē qǐng ěr zhū shì yī rén wèi yuán shuài yuè èr shuài zhī zé kě yǐ

现代白话:"岳曰:"请你朱氏一人为元帅,岳贰帅之,则可了。

shèng yǐ wéi rán nǎi qǐng wū róng

这句话大意是:"胜以为然,乃请于荣。

róng dà yuè nǎi yǐ tiān guāng wèi yōng zhōu cì shǐ yǐ yuè wèi wèi jiāng jūn zuǒ dū du

这句话大意是:荣大悦,乃以天光为雍州刺史,以岳为卫将军、左都督。

suí shū yuē dà yè jiǔ nián zhēng tiān xià bīng mù mín wèi xiāo guǒ zhì zhé chōng guǒ yì wǔ yǒng xióng wǔ děng láng jiàng guān yǐ lǐng xiāo guǒ

这句话大意是:《隋书》曰:大业九年,征天下兵,募民为骁果,置折冲、果毅、武勇、雄武等郎将官,以领骁果。

táng shū yuē li zhì zhě biàn zhī yá jiāng

这句话大意是:《唐书》曰:李质者汴之牙将。

li jì wèi liú hòu yǐ zhì wèi xīn fù

这句话大意是:李既为留后,倚质为心腹。

jí cháo tíng yǐ wéi jùn shǒu zhì yāo jié yuè zhì quàn yù bù cóng

这句话大意是:及朝廷以为郡守,志邀节钺,质劝谕不从。

huì jū fā shǒu nǎi yǔ jiān jūn yáo wén shòu móu zhǎn chuán shǒu jīng shī

这句话大意是:会疽发首,乃与监军姚文寿谋,斩传首京师。

yǒu zhào yǐ hán chōng zhèn biàn chōng wèi zhì zhì quán zhī jūn zhōu shì shǐ yá bīng èr qiān rén jiē rì gěi jiǔ shí wù lì wèi zhī sǔn qū

这句话大意是:有诏以韩充镇汴,充未至,质权知军州事,使衙兵二千人,皆日给酒食,物力为之损屈。

chōng jiāng zhì zhì yuē ruò hán gōng shǐ zhì dùn qù èr qiān rén rì shàn rén qíng bì dà qù

这句话大意是:充将至,质曰:"若韩公始至,顿去二千人日膳,人情必大去;。

ruò bù chú zhī hòu dāng wú jì

这句话大意是:若不除之,后当无继。

bù kě liú cǐ bì yǐ yí wú shuài

现代白话:不可留此弊以遗我帅。

suì chǔ fèn tíng rì shàn ér hòu yíng chōng

这句话大意是:"遂处分停日膳而后迎充。

✦ You read 兵部·卷二十九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.