xī
这句话大意是:○腊。
xǔ shèn shuō wén yuē xī dōng zhì hòu rén xū là jì bǎi shén yě
这句话大意是:许慎《说文》曰:腊,冬至后壬戌,腊祭百神也。
lǐ jì yuè lìng yuē mèng dōng shì yuè yě tiān zǐ nǎi qí lái nián yú tiān zōng dà gē shēng cí yú gōng shè jí mén lǘ xī xiān zǔ wǔ sì
这句话大意是:《礼记月令》曰:孟冬,是月也,天子乃祈来年于天宗,大割牲,祠于公社及门闾,腊先祖五祀。
cǐ zhōu lǐ suǒ wèi zhà jì yě
这句话大意是:(此《周礼》所谓蜡祭也。
tiān zōng rì yuè xīng chén yě
这句话大意是:天宗,日月星辰也。
dà shā qún shēng gē zhī yě
这句话大意是:大杀群牲,割之也。
xī wèi yǐ tián liè suǒ de qín jì yě
这句话大意是:腊谓以畋猎所得禽祭也。
wǔ sì mén hù liù jǐng zào yě
这句话大意是:五祀,门户霤井灶也。
huò yuē qí nián huò yuē dà gē huò yuē xī hù qí wén yě
这句话大意是:或曰祈年,或曰大割,或曰腊,互其文也。
láo nóng xiū xī zhī
这句话大意是:)劳农休息之。
dǎng zhèng zhǔ mín yǐn jiǔ zhèng chǐ wèi yě
这句话大意是:(党正属民饮酒,正齿位也。
tiān zǐ nǎi mìng jiāng shuài jiǎng wǔ xí shè yù jué lì
这句话大意是:)天子乃命将帅讲武,习射御,角力。
jiǎng wǔ jué lì xiào wǔ shì cái lì suǒ yǐ bèi tián liè zhī lǐ
这句话大意是:(讲武角力,校武士材力,所以备畋猎之礼。
yòu yuē jiāo tè shēng tiān zǐ dà là bā yī qí shì shǐ wèi là
这句话大意是:又曰:郊特牲:天子大蜡八,伊耆氏始为蜡。
yī qí shì gǔ tiān zǐ hào yě
这句话大意是:(伊耆氏,古天子号也。
là yě zhě suǒ yě
这句话大意是:)蜡也者,索也。
wèi qiú suǒ yě
这句话大意是:(谓求索也。
suì shí èr yuè hé jù wàn wù ér suǒ xiǎng zhī yě
这句话大意是:)岁十二月合聚万物而索飨之也。
suì shí èr yuè zhōu zhī zhēng yuè wèi jiàn hài zhī yuè xiǎng zhě jì qí shén yě
这句话大意是:(岁十二月,周之正月谓建亥之月,飨者祭其神也。
wàn wù yù gōng mín zhě shén shǐ wèi zhī yě jì zhī yǐ bào yān
现代白话:万物育功民者,神使为之也,祭之以报呢。
là zhī jì yě zhǔ xiān sè yě
这句话大意是:)蜡之祭也,主先啬也。
xiān sè ruò shén nóng zhě sī sè hòu jì shén yě
这句话大意是:(先啬,若神农者,司啬,后稷神也。
yòu yuē xī zhě zhòng ní yǔ yú là bīn là zhě suǒ yě
这句话大意是:又曰:昔者仲尼与于蜡宾,(蜡者索也。
suì shí èr yuè suǒ hé jù wàn wù ér suǒ xiǎng zhī
这句话大意是:岁十二月索合聚万物而索飨之。
yì jì zōng miào kǒng zǐ shì lǔ zài zhù jì zhī zhōng
这句话大意是:亦祭宗庙,孔子仕鲁在助祭之中。
shì bì chū yóu yú guān zhī shàng kuì rán ér tàn
这句话大意是:)事毕出游于观之上,喟然而叹。
guān quē yě
这句话大意是:(观,阙也。
zi jiàn lǔ jūn yú jì lǐ yǒu bù bèi yú cǐ yòu dǔ xiàng wèi jiù zhāng zhī chù gǎn ér tàn zhī
这句话大意是:子见鲁君于祭礼有不备于此,又睹象魏旧章之处,感而叹之。
zhòng ní zhī tàn gài tàn lǔ yě
这句话大意是:)仲尼之叹,盖叹鲁也。
yòu yuē zǐ gòng guān yú là
这句话大意是:又曰:子贡观于蜡。
là suǒ yě suì shí èr yuè suǒ qún shén ér sì zhī xī yě
这句话大意是:(蜡,索也,岁十二月索,群神而祀之腊也。
kǒng zǐ yuē cì yě lè hu
现代白话:)孔孔子说:"赐也乐吗?
duì yuē yī guó zhī rén jiē ruò kuáng cì wèi zhī qí wéi lè yě
这句话大意是:"对曰:"一国之人皆若狂,赐未知其为乐也。
kǒng zǐ yuē bǎi rì zhī láo yī rì zhī zé fēi ěr suǒ zhī
现代白话:"孔孔子说:"百日之劳,一日之泽,非你所知。
yán mín jiē qín jià sè bǎi rì zhī láo yù jiǔ yě
这句话大意是:"(言民皆勤稼穑,百日之劳,喻久也。
jīn yī rì shǐ zhī yǐn jiǔ yàn lè shì jūn zhī ēn zé yě
这句话大意是:今一日使之饮酒宴乐,是君之恩泽也。
zhōu lǐ yuē guó jì là zé chuī bīn sòng jī tǔ gǔ yǐ xi lǎo wù
这句话大意是:《周礼》曰:国祭蜡,则吹《豳》颂,击土鼓,以息老物。
zhèng xuán yuē shí èr yuè lǐ wèi jiàn hài zhī yuè yě
这句话大意是:(郑玄曰:十二月,礼谓建亥之月也。
suǒ wàn wù ér jì zhī zhě wàn wù zhù tiān chéng suì shì zhì cǐ wèi qí lǎo ér láo qí sì yǐ xi zhī yě
这句话大意是:索万物而祭之者,万物助天成岁事,至此为其老而劳,其祀以息之也。
bīn fēng qī yuè yòu yǒu huò dào zuò jiǔ gōng shāng wàn shòu wú jiāng zhī shì shì yì gē qí lèi yǐ
现代白话:《豳风七月》又有获稻作酒觥觞万寿无疆之事,是亦歌其类了。
wèi zhī sòng zhě yǐ qí yán suì zhōng yòu gōng chéng yě
这句话大意是:谓之颂者,以其言岁终又功成也。
zhōu yǐ jīn zhī shí yī yuè wèi zhēng yuè yǐ jīn shí yuè wèi là yuè
这句话大意是:周以今之十一月为正月以今十月为腊月。
chuán yuē jìn hóu fù jiǎ dào yú yú yǐ fá guó
这句话大意是:《传》曰:晋侯复假道于虞以伐虢。
gōng zhī qí jiàn fú tīng yǐ qí zú xíng
这句话大意是:宫之奇谏,弗听,以其族行。
yuē yú bù xī yǐ
现代白话:曰:"虞不腊了。
xī jì míng yě
这句话大意是:"(腊,祭名也。
rì yuè huì yú lóng wěi bǎi wù bèi hé guó yú shì jì qún shén yě
这句话大意是:日月会于龙尾,百物备合,国于是祭群神也。
shǐ jì yuē qín huì wén wáng shí èr nián chū xī shǐ huáng sān shí yī nián shí èr yuè gēng míng xī yuē jiā píng
这句话大意是:《史记》曰:秦惠文王十二年初腊,始皇三十一年十二月更名腊曰嘉平。
tài yuán zhēn rén máo jūn nèi jì yuē shǐ huáng sān shí yī nián jiǔ yuè gēng zǐ jūn lǔ zǔ fù méng nǎi wū huà shān zhī zhōng chéng yún jià lóng bái rì shēng tiān
这句话大意是:(太原真人《茅君内记》曰:始皇三十一年九月庚子,君鲁祖父蒙乃于华山之中乘云驾龙白日升天。
xiān shì qí yì gē yáo yuē shén xiān de zhě máo chū chéng jià lóng shàng shēng rù tài qīng shí xià xuán xū xì chì chéng jì shì ér wǎng zài wǒ yíng dì ruò xué zhī xī jiā píng
这句话大意是:先是其邑歌谣曰:神仙得者茅初成,驾龙上升入太清,时下玄虚戏赤城,继世而往在我嬴,帝若学之腊嘉平。
shǐ huáng wén yáo ér wèn qí gù fù lǎo jù duì cǐ xiān rén zhī yáo quàn dì qiú cháng shēng zhī zhì yě
这句话大意是:始皇闻谣而问其故,父老具对此仙人之谣,劝帝求长生之志也。
yú shì shǐ huáng xīn rán nǎi yǒu xún xiān shān zhī zhì yīn gǎi là rì jiā píng yě
这句话大意是:于是始皇欣然乃有寻仙山之志,因改腊日嘉平也。
yòu yuē zhāng liáng jiàn lǎo fù chū yī biān shū yuē dú shì shū wèi wáng zhě shī
这句话大意是:又曰:张良见老父出一编书曰:"读是书,为王者师。
hòu shí sān nián jì běi chéng shān xià huáng shí jí wǒ yě
这句话大意是:后十三年济北城山下黄石,即我也。
liáng hòu de huáng shí qǔ bǎo ér cí zhī
这句话大意是:"良后得黄石,取宝而祠之。
jí sǐ zàng huáng shí měi shàng zhǒng fú là cí huáng shí yān
现代白话:及死,葬黄石,每上冢,伏腊祠黄石呢。
hàn shū yuē gāo zǔ shí nián chūn yǒu sī zòu lìng xiàn dào cháng yǐ chūn èr yuè jí xī cí shè jì yǐ yáng zhì
这句话大意是:《汉书》曰:高祖十年春,有司奏令县道常以春二月及腊祠社稷以羊彘。
yòu yuē yán yán nián wèi hé nán tài shǒu
这句话大意是:又曰:严延年为河南太守。
chū yán nián mǔ cóng dōng hǎi lái yù cóng yán nián xī dào luò yáng shì jiàn bào qiú mǔ dà jīng biàn zhǐ dū tíng bù kěn rù fǔ
这句话大意是:初,延年母从东海来,欲从延年,腊到洛阳,适见报囚,母大惊,便止都亭,不肯入府。
yán nián chū zhì dū tíng yè mǔ mǔ bì gé bú jiàn yán nián miǎn guān dùn shǒu
这句话大意是:延年出至都亭谒母,母闭阁不见,延年免冠顿首。
liáng jiǔ nǎi jiàn zhī yīn shù zé yán nián yuē xìng de bèi jùn shǒu zhuān zhì qiān lǐ bù wén rén ài duō xíng shā rén yù yǐ lì wēi qǐ wéi mín fù mǔ yì zāi
现代白话:良久乃见之,因数责延年曰:"幸得备郡守,专治千里,不闻人爱,多刑杀人,欲以立威,岂为民父母意啊?
yán nián zhòng xiè zì wèi mǔ yù guī fǔ shè
这句话大意是:"延年重谢,自为母御归府舍。
mǔ bì zhèng là yǐ wèi yán nián yuē tiān dào shén míng rén bù kě dú shā wǒ bù yì zì dāng lǎo jiàn zhuàng zi bèi xíng lù yě
这句话大意是:母毕正腊已,谓延年曰:"天道神明,人不可独杀,我不意自当老见壮子被刑戮也。
xíng yǐ qù rǔ dōng guī sǎo chú mù dì ěr
现代白话:行了,去你东归,扫除墓地耳。
hòu suì yú yán nián suì bài
这句话大意是:"后岁余,延年遂败。
sī mǎ biāo xù hàn shū yuē jì dōng zhī yuè xīng huí suì zhōng yīn yáng yǐ jiāo láo nóng fu xiǎng xī yǐ sòng gù yān
现代白话:司马彪《续汉书》曰:季冬之月,星回岁终,阴阳已交,劳农夫,享腊,以送故呢。
yòu lǐ yí zhì yuē xiān xī yī rì dà nuó wèi zhī zhú yì
这句话大意是:又《礼仪志》曰:先腊一日大傩,谓之逐疫。
yòu jiù yí yuē xī zhě bào zhū guǐ shén gǔ shèng xián yǒu gōng yú mín zhě jiē xiǎng zhī
这句话大意是:又《旧仪》曰:腊者,报诸鬼神,古圣贤有功于民者,皆享之。
yuán shān sōng hòu hàn shū yuē hán zhuō zì zi zhù chén liú rén
这句话大意是:袁山松《后汉书》曰:韩卓,字子助,陈留人。
là rì nú qiè shí jì qí mǔ zhuō yí qí xīn jí rì miǎn zhī
这句话大意是:腊日,奴窃食祭其母,卓仪其心,即日免之。
miǎn cóng liáng yě
这句话大意是:(免,从良也。
xiè chéng hòu hàn shū yuē dì wǔ lún mǔ lǎo bù néng zhī guān zhì là rì cháng bēi liàn chuí tì
这句话大意是:谢承《后汉书》曰:第五伦,母老不能之官,至腊日,常悲恋垂涕。
yòu yuē pèi guó chén xián wèi tíng wèi jiān wáng mǎng cuàn wèi huán jiā dù mén bù chū
这句话大意是:又曰:沛国陈咸为廷尉监,王莽篡位,还家杜门不出。
mǎng gǎi yì hàn fǎ lìng
这句话大意是:莽改易汉法令。
jí là rì xián cháng yán wǒ xiān zǔ hé zhī wáng shì zhī xī hu
这句话大意是:及腊日咸常言,我先祖何知王氏之腊吗?
yòu dōng yí liè zhuàn yuē sān hán sú yǐ là rì jiā jiā jì sì
这句话大意是:又《东夷列传》曰:三韩俗以腊日家家祭祀。
sú yún là gǔ míng chūn cǎo shēng yě
这句话大意是:俗云:腊鼓鸣,春草生也。
dōng guān hàn jì yuē zhēn yǔ zì zhǎng wén běi hǎi rén
这句话大意是:《东观汉记》曰:甄宇,字长文,北海人。
jiàn wǔ zhōng zì qīng zhōu cóng shì zhēng bài bó shì
这句话大意是:建武中,自青州从事征拜博士。
měi xī zhào shū cì bó shì yáng rén yī tóu yáng yǒu dà xiǎo féi shòu shí bó shì jì jiǔ yì yù shā yáng chēng fēn qí ròu
这句话大意是:每腊,诏书赐博士羊人一头,羊有大小肥瘦,时博士祭酒议欲杀羊称分其肉。
yǔ yuē bù kě
这句话大意是:宇曰:"不可。
yòu yù tóu gōu yǔ fù chǐ zhī yīn xiān zì qǔ qí zuì shòu zhě
这句话大意是:"又欲投钩,宇复耻之,因先自取其最瘦者。
suǒ zài jīng shī yīn yǐ hào zhī
这句话大意是:所在京师,因以号之。
gāo táng lóng wèi tái fǎng yì yuē zhào wèn hé yǐ yòng wèi zǔ chǒu xī
现代白话:高堂隆《魏台访议》曰:诏问凭什么用未祖丑腊?
chén lóng duì yuē àn yuè lìng mèng dōng shí yuè xī xiān zǔ wǔ sì wèi jiàn tián liè suǒ de qín shòu wèi zhī xī
这句话大意是:臣隆对曰:按《月令》孟冬十月,腊先祖五祀,谓荐田猎所得禽兽谓之腊。
zuǒ zhuàn yuē yú bù xī yǐ
现代白话:《左传》曰:"虞不腊了。
wéi jiàn cǐ èr zhě ér jiē bù shū rì
这句话大意是:"惟见此二者,而皆不书日。
wén xiān shī shuō yuē wáng zhě gè yǐ qí xíng zhī shèng zǔ yǐ qí zhōng xī
这句话大意是:闻先师说曰:王者各以其行之盛祖,以其终腊。
shuǐ shǐ shēng wū shēn shèng wū zi zhōng wū chén gù shuǐ xíng zhī jūn yǐ zi zǔ chén xī
这句话大意是:水始生于申,盛于子,终于辰,故水行之君,以子祖辰腊。
huǒ shǐ shēng wū yín shèng yú wǔ zhōng wū xū gù huǒ xíng zhī jūn yǐ wǔ zǔ xū xī
这句话大意是:火始生于寅,盛于午,终于戌,故火行之君,以午祖戌腊。
mù shǐ shēng wū hài shèng wū mǎo zhōng wū wèi gù mù xíng zhī jūn yǐ mǎo zǔ wèi xī
这句话大意是:木始生于亥,盛于卯,终于未,故木行之君,以卯祖未腊。
jīn shǐ shēng wū sì shèng yú yǒu zhōng wū chǒu gù jīn xíng zhī jūn yǐ yǒu zǔ chǒu xī
这句话大意是:金始生于巳,盛于酉,终于丑,故金行之君,以酉祖丑腊。
tǔ shǐ shēng wū wèi shèng wū xū zhōng wū chén gù tǔ xíng zhī jūn yǐ xū zǔ chén xī
这句话大意是:土始生于未,盛于戌,终于辰,故土行之君,以戌祖辰腊。
jīn wèi jù tǔ dé yi yǐ xū zǔ chén xī yě
这句话大意是:今魏据土德,宜以戌祖辰腊也。
yòu yuē huá xīn cháng yǐ là rì yàn zǐ dì wáng lǎng mù zhī
这句话大意是:又曰:华歆常以腊日宴子弟,王朗慕之。
gài qí jiā fǎ yóu lái jiàn yǐ
现代白话:盖其家法,由来渐了。
dù gōng zhān yún là zhě xī mín zhī jì
这句话大意是:(杜公瞻云:蜡者,息民之祭。
gù kǒng zǐ yún bǎi rì zhī láo yī rì zhī yì
这句话大意是:故孔子云,百日之劳,一日之怿。
qí suǒ jì bā shén zhě jiē bào qí chéng gōng
这句话大意是:其所祭八神者,皆报其成功。
zé wū shí yuè nóng xì shì yě
这句话大意是:则于十月农隙是也。
hòu shì xī yǒu xīn gù jiāo jiē zhī yì suì yí wū xià zhēng shí èr yuè
这句话大意是:后世腊有新故交接之义,遂移于夏正十二月。
jìn bó shì zhāng liàng shuō là jù xiǎng xī zhě jì miào chū yún là zé huáng fú là là bù tóng zǒng fēi yě
这句话大意是:晋博士张亮说蜡聚飨,腊者祭庙,初云蜡则黄服,蜡腊不同总非也。
xī yi zài xīn gù jiāo jiē èr jì yuè tóng ér míng yì jì jù ér fú shū
这句话大意是:腊宜在新故交接,二祭月同而名异,祭俱而服殊。
jīn tuī zhū jīng zhuàn wú zhèng shuō
这句话大意是:今推诸经传无正说。
là là zhī wén yuè lìng yún là là cǐ zé tóng rì jì dàn hù míng ěr
这句话大意是:蜡腊之文,《月令》云蜡腊,此则同日祭,但互名耳。
jù tián liè qǔ shòu zhī míng wéi xī yīn suǒ xiǎng bǎi shén hào zhī rì là qí rì shàng jì xiān zǔ páng xiǎng bǎi shén xià xi wàn mín wú bié jì yě
这句话大意是:据田猎取兽之名为腊,因索飨百神号之日蜡,其日上祭先祖旁享百神下息万民,无别祭也。
jí zhèng xuán yún jì là là xiān zǔ wǔ sì wū shì láo nóng zhě yě
这句话大意是:即郑玄云既蜡腊先祖五祀,于是劳农者也。
jìn rì là là jiān shè là zài shí yuè xī zài suì zhōng
这句话大意是:近日蜡腊兼设,蜡在十月,腊在岁终。
duò kāi huáng sì nián shǐ tíng jiàn yuán zhī là zhí wèi jiàn chǒu zhī xī yī wǔ xíng huǒ shuāi wū xū ér yòng xū rì gù yě
这句话大意是:隋开皇四年始停建元之蜡,直为建丑之腊,依五行,火衰于戌而用戌日故也。
jìn shū yuē fàn qiáo zì bó sūn qiáo yì rén
这句话大意是:《晋书》曰:范乔,字伯孙,乔邑人。
xī xī dào zhuó qí shù yǒu gào zhě qiáo yáng bù wén yì rén kuì ér hái
这句话大意是:腊夕,盗斫其树,有告者,乔佯不闻,邑人愧而还。
qiáo yuē jié rì qǔ chái yǔ fù mǔ xiāng huān ěr hé yǐ kuì hu
现代白话:乔曰:"节日取柴与父母相欢耳,凭什么愧吗?
suì yǔ zhī
这句话大意是:"遂与之。
yòu yuē chén zhěn wèn fāng shì dài yáng yuē jiāng nán yǒu guì rén gù yàn xiān zhōu xuān pèi shì fǒu
这句话大意是:又曰:陈轸问方士戴洋曰:"江南有贵人顾彦先、周宣佩是否?
yáng yuē gù bù jí xī zhōu bù jí míng nián bā yuè
这句话大意是:"洋曰:"顾不及腊,周不及明年八月。
qí nián shí èr yuè niàn shí jiǔ rì gù zú míng rì xī
这句话大意是:"其年十二月廿十九日顾卒,明日腊。
xuān pèi yǐ míng nián qī yuè huì wáng
这句话大意是:宣佩以明年七月晦亡。
yòu jìn qǐ jū zhù yuē ān dì ān lóng sì nián shí èr yuè xīn chǒu xī cí zuò yuè
这句话大意是:又《晋起居注》曰:安帝安隆四年十二月辛丑腊祠作乐。
yòu bó shì zhāng liàng yì yuē xī jiē yě dēng yi zài xīn gù jiāo jiē yě sú wèi zhī xī míng rì wèi chū suì qín hàn yǐ lái yǒu hè cǐ gǔ zhī yí yǔ
这句话大意是:又博士张亮议曰:腊,接也,登宜在新故交接也,俗谓之腊,明日为初岁,秦汉以来有贺,此古之遗语。
jìn sòng jiù shì yuē wèi dì xùn wèi zǔ yǐ yǒu rì xī yǐ chǒu rì wèi míng chén zòu yuē dà sī nóng dǒng yù yì yuē tǔ xíng zhī jūn gù yi yǐ wèi zǔ yǐ chǒu xī wèi de shèng zhōng zhī jié bù kě yǐ xū zǔ chén xī
现代白话:《晋宋旧事》曰:魏帝逊位,祖以酉日,腊以丑日,魏名臣奏曰:大司农董遇议曰,土行之君,故宜以未祖,以丑腊,为得盛终之节,不能够戌祖辰腊。
liáng shū yuē hé fèng wèi jiàn ān tài shǒu wù bù gǎn wǔ
这句话大意是:《梁书》曰:何凤为建安太守,物不敢忤。
fú là měi fàng qiú huán jiā yī qī ér fǎn
这句话大意是:伏腊每放囚还家,依期而返。
táng huì yào yuē zhēn yuán jiǔ nián shí yī yuè shàng yuē bǐ lái jīng zhào fǔ měi nián jí là rì fǔ xiàn bǔ yǎng hú tù yǐ chōng jìn xiàn zì jīn yǐ hòu yi tíng
这句话大意是:《唐会要》曰:贞元九年十一月,上曰:比来京兆府每年及腊日,府县捕养狐兔,以充进献,自今已后宜停。
yòu yuē zhēn yuán shí yī nián shí èr yuè là rì tián yú yuàn zhōng zhǐ duō shā xíng sān qū zhī lǐ jūn shì wú bù zhī gǎn
这句话大意是:又曰:贞元十一年十二月腊日,畋于苑中,止多杀,行三驱之礼,军士无不知感。
zhèng xuán liè zhuàn yuē xuán nián shí èr suí mǔ huán jiā zhèng là yàn huì tóng liè shí yú rén jiē měi fú shèng shì yǔ yán jiàn shì xuán dú mò rán rú bù jí
这句话大意是:《郑玄列传》曰:玄年十二,随母还家,正腊宴会,同列十余人,皆美服盛饰,语言闲适,玄独漠然如不及。
mǔ sī dū shù
这句话大意是:母私督数。
nǎi yuē cǐ fēi wǒ zhì bù zài cǐ yuàn
这句话大意是:乃曰:此非我志,不在此愿。
liè nǚ zhuàn yuē lǔ zhī mǔ shī zhě lǔ jiǔ zǐ zhī guǎ mǔ yě
这句话大意是:《列女传》曰:鲁之母师者,鲁九子之寡母也。
là rì xiū jiā zuò xī zhào zhū zǐ wèi yuē fù rén zhī yì fēi yǒu dà gù bù chū fū jiā rán wú fù mǔ jiā duō yòu zhì suì shí sì bù lǐ wú cóng rǔ yè yè gào zhū zǐ yù wǎng
现代白话:腊日休家作,悉召诸子谓曰:"妇人之义,非有大故不出夫家,然我父母家多幼稚,岁时祀不理,我从你谒(谒告诸子欲往。
wǎng jiān zhī shèn fáng zhōng zhī shǒu wú xī ér fǎn
现代白话:)往监之,慎房中之守,我夕而返。
yú shì tiān yīn hái shī zǎo zhì lǘ wài ér zhǐ dài xī ér rù
这句话大意是:"于是天阴还,失早,至闾外而止,待夕而入。
lǔ dài fū cóng tái shàng jiàn ér guài zhī shǐ rén wèn
这句话大意是:鲁大夫从台上见而怪之,使人问。
duì yuē qiè guī shì sī jiā yǔ zhū fù rú zǐ qī xī ér fǎn
这句话大意是:对曰:妾归视私家,与诸妇孺子期夕而反。
qiè kǒng qí pú chuò zuì bǎo rén qíng suǒ yǒu yě
这句话大意是:妾恐其酺歠醉饱,人情所有也。
qiè fǎn zǎo gù zhǐ lǘ wài qī jǐn ér rù
这句话大意是:妾反早,故止闾外,期尽而入。
dài fū měi zhī yán wū mù gōng gōng cì mǔ zūn hào yuē mǔ shī
这句话大意是:"大夫美之,言於穆公,公赐母尊号曰母师。
sōu shén jì yuē xuān dì shí yīn zǐ fāng zhě dāng là rì chén chuī ér zào shén xíng jiàn zi fāng zài bài shòu qìng jiā yǒu huáng yáng yīn yǐ cí zhī
这句话大意是:《搜神记》曰:宣帝时,阴子方者,当腊日晨炊而灶神形见,子方再拜受庆,家有黄羊,因以祠之。
zì shì yǐ hòu bào zhì jù fù
这句话大意是:自是以后,暴至巨富。
gù hòu cháng yǐ là rì cí zào
这句话大意是:故后常以腊日祠灶。
fēng tǔ jì yuē chún yǐ gào là jié gōng jìng yú míng sì nǎi yǒu cáng kōu
这句话大意是:《风土记》曰:醇以告蜡,竭恭敬于明祀,乃有藏𫸩。
gài yīn fù rén suǒ zuò jīn huán yǐ tà zhǐ ér chán zhě qū yīn gōu
这句话大意是:(盖因妇人所作金环以錔指而缠者,驱音钩。
là rì zhī hòu sōu yù sōu yù jiē nán zǐ fù rén zhī lǎo chēng
这句话大意是:)腊日之后,叟妪(叟妪皆男子妇人之老称。
gè suí qí chái wèi cáng kōu fēn èr cáo yǐ xiào shèng fù
这句话大意是:)各随其侪为藏𫸩,分二曹以校胜负。
jīng chǔ suì shí jì yuē yòu wèi cáng kōu zhī xì
这句话大意是:《荆楚岁时记》曰:又为藏𫸩之戏。
xīn shì yǐ wéi diào yì fū rén suǒ qǐ zhōu chǔ chéng gōng huǎn bìng zuò kōu zì yì jīng yǔ chǎn zé zuò gōu zì qí shì tóng yě
这句话大意是:辛氏以为钓弋夫人所起,周处、成公缓并作𫸩字,《艺经庾阐》则作钩字,其事同也。
sú yún xì lìng rén shēng lí yǒu jìn jì zhī jiā fèi bù xiū yě
这句话大意是:俗云:戏令人生离,有禁忌之家,废不修也。
xīn shì sān qín jì yuē hàn zhāo dì mǔ gōu yì fū rén shǒu quán yǒu guó sè shì rén cáng gōu yīn cǐ ān hàn
这句话大意是:(《辛氏三秦记》曰:汉昭帝母钩弋夫人,手拳有国色,世人藏钩,因此安汉。
gōu yì fū rén xìng zhào wèi wǔ dì jié yú shēng zhāo dì
这句话大意是:钩弋夫人姓赵,为武帝婕妤,生昭帝。
hàn wǔ gù shì yún shàng xún shòu hé jiān jiàn qīng qì zì de shǔ tiān wàng qì yún xià yǒu guì zǐ qiú zhī mò shū shàng zì pī jí shū hào quán fū rén shàn sù nǚ shù dà yǒu chǒng jí gōu yì fū rén yě
这句话大意是:《汉武故事》云:上巡狩河间,见青气自地属天,望气云,下有贵子,求之莫舒,上自披即舒,号拳夫人,善素女术,大有宠,即钩弋夫人也。
zhōu chǔ fēng tǔ jì yún hū wéi xíng kōu gài fù rén suǒ yòng yín zuò huán yǐ tà zhǐ ér fèng zhě là rì jì hòu sōu yù ér xī jiē cáng kōu xì fēn wéi èr cáo yǐ xiào shèng fù wèi yī chóu wèi yī dōu fù zhě qǐ bài xiè shèng zhě
这句话大意是:周处《风土记》云:呼为行𫸩,盖妇人所用,银作环以錔指而缝者,腊日祭后叟妪儿息皆藏𫸩戏,分为二曹,以效胜负,为一筹为一都,负者起拜谢胜者。
yòu yuē kǒng zǐ suǒ wéi yù yú là bīn yī suì zhī zhōng shèng yú cǐ jié
这句话大意是:又曰:孔子所为预于蜡宾,一岁之中,盛于此节。
yòu yuē sú yòu yǐ cǐ yuè wèi là yuè
这句话大意是:又曰:俗又以此月为腊月。
àn shǐ jì chén shèng chuán yǒu là yuè zhī yán shì wèi cǐ yě
这句话大意是:按《史记陈胜传》有腊月之言,是谓此也。
yàn yún là gǔ míng chūn cǎo shēng cūn rén bìng jī xì yāo gǔ dài hú tóu jí zuò jīn gāng lì shì yǐ zhú dà yì
这句话大意是:谚云:腊鼓鸣,春草生,村人并击细腰鼓,戴胡头及作金刚力士,以逐大疫。
huá yáng guó zhì yuē wáng cháng wén zì dé jùn
这句话大意是:《华阳国志》曰:王长文,字德俊。
yuán kāng chū shǒu jiāng yuán lìng xiàn shōu de dào mǎ zéi jí fà zhǒng zéi zhǎng wén yǐn jiàn yòu wèi
这句话大意是:元康初,守江源,令县收得盗马贼,及发冢贼,长文引见诱慰。
shí shì xī huì jiē qiǎn guī jiā yù xiān yǒu xì qiú yì qiǎn zhī
这句话大意是:时适腊晦,皆遣归家,狱先有系囚,亦遣之。
wèi yuē jiào huà bù hòu shǐ rǔ děng rú cǐ zhǎng lì zhī guò yě
现代白话:谓曰:"教化不厚,使你等如此,长吏之过也。
là jié qìng zuò sì rǔ guī yú jiā shàn xiāng huān lè guò jié lái huán dāng wèi rǔ sī tā lǐ
现代白话:蜡节庆祚,肆你归于家善相欢乐,过节来还,当为你思他理。
jùn lì huáng bù zhēng qǐng bù xǔ
这句话大意是:郡吏惶怖,争请不许。
xún yǒu shè wú bù gǎn ēn
这句话大意是:"寻有赦,无不感恩。
sān shí guó chūn qiū yuē jiāng zhōu cì shǐ yìn zì wǔ chāng yǐ yī jí bèi zhēng wèi yòu jiāng jūn ér wáng shū wèi zhì yóu zài pén kǒu hòu jiāng jūn guō mò xuán ér guò yìn yìn bù lǐ zhī
这句话大意是:《三十国春秋》曰:江州刺史胤自武昌以一疾被征为右将军,而王舒未至,犹在盆口,后将军郭默旋而过胤,胤不礼之。
là rì yí mò jiǔ wǔ shēng quǎn zhé yī tóu
这句话大意是:腊日遗默酒五升,犭乇一头。
mò dà nù tóu zhī wū jiāng
这句话大意是:默大怒,投之于江。
suì yǔ gù jiāng zhāng chǒu sòng hóu mèng chún děng jiǎo zhào rù chéng mén mò yǒu yù zhě yìn dú yǔ qí qiè qǐn mò zhì zhǎn yú chuáng xià jí qí sī mǎ zhāng mǎn cān jūn xún jiè li mù ào mò gù yě
这句话大意是:遂与故将张丑宋、侯孟纯等矫诏入城门,莫有御者,胤独与其妾寝,默至斩于床下,及其司马张满,参军荀楷、李慕,傲默故也。
wáng sù yì lǐ yuē jì dōng dà nuó páng zhé jī chū tǔ niú yǐ sòng hán qì jié lìng zhī xī chú zhú yì
这句话大意是:王肃《议礼》曰:季冬大傩,旁磔鸡,出土牛以送寒气,节令之腊,除逐疫。
zhé jī wěi jiǎo táo gěng zhī shǔ
这句话大意是:磔鸡,苇绞桃梗之属。
fēng sú tōng yuē xià yuē qīng sì yīn yuē jiā píng zhōu yuē dà là hàn yuē xī xī zhě liè yě yīn liè qǔ shòu yǐ jì xiān zǔ
这句话大意是:《风俗通》曰:夏曰清祀,殷曰嘉平,周曰大蜡,汉曰腊,腊者,猎也,因猎取兽以祭先祖。
huò yuē xī jiē yě xīn gù jiāo jiē gù yǒu xī dà jì yǐ bào gōng yě
这句话大意是:或曰:腊,接也,新故交接,故有腊大祭以报功也。
hàn huǒ xíng shuāi yú xū gù yǐ xū wèi xī yě
这句话大意是:汉火行衰于戌,故以戌为腊也。
yòu yuē tù bìn
这句话大意是:又曰:兔髌。
sú shuō xī zhēng dàn zǔ shí de tù bìn zhě míng zhī yuē xìng shǎng yǐ hán jiǔ
这句话大意是:俗说腊正旦祖,食得兔髌者,名之曰幸,赏以寒酒。
xìng zhě shàn xiáng lìng rén yǒu lì yě
这句话大意是:幸者善祥,令人有利也。
bìn pí rěn qiè
这句话大意是:(髌,毗忍切。
bìn xī gài
这句话大意是:髌,膝盖。
yòu yuē shàng gǔ zhī shí yǒu shén tú yǔ yù lǜ kūn dì èr rén xìng néng fú guǐ dù shuò shān táo shù xià jiǎn yuè bǎi guǐ guǐ wú dào lǐ wàng wéi rén huò zhě shēn shū yǔ yù lǜ fù yǐ wěi suǒ zhí yǐ shí hǔ
这句话大意是:又曰:上古之时,有神荼与郁垒昆弟二人,性能伏鬼,度朔山桃树下简阅百鬼,鬼无道理妄为人祸者,神荼与郁垒缚以苇索,执以食虎。
yú shì xiàn guān cháng yǐ xī chú wén shì táo rén chuí wěi jiǎo huà hǔ wū mén
这句话大意是:于是县官常以腊除文饰桃人,垂苇绞,画虎于门。
jiē zhuī xiào qián shì jì yǐ yù xiōng yě
这句话大意是:皆追效前事,冀以御凶也。
kuài jī diǎn lù yuē chén xiū zì fèng qiān wū yáng rén jiā pín wèi lì cháng bù dān shàng xià héng shí qián bèi
这句话大意是:《会稽典录》曰:陈修,字奉迁,乌阳人,家贫为吏,常步担上下,恒食干糒。
yīn bèi qián zhà yě
这句话大意是:(音备,干诈也。
měi zhì zhèng xī jiāng wò bù qǐ tóng liáo yǐ yǐn shí qǐng bù wǎng qí zhì cāo rú cǐ
这句话大意是:)每至正腊,僵卧不起,同僚以饮食请,不往,其志操如此。
shì shuō yuē wáng lǎng zhōng nián yǐ shí dù tuī fú huá xīn xīn là rì cháng jí zǐ zhí yàn yǐn wáng yì xiào zhī
这句话大意是:《世说》曰:王朗中年,以识度推伏华歆,歆蜡日尝集子侄宴饮,王亦敩之。
yǒu rén xiàng zhāng mào xiān chēng cǐ shì
这句话大意是:有人向张茂先称此事。
zhāng yuē wáng zhī xué huá jiē shì xíng hái zhī wài qù zhī suǒ yǐ gèng yuǎn
这句话大意是:张曰:"王之学华,皆是形骸之外,去之所以更远。
yù zhú bǎo diǎn yuē xī zhě jì xiān zǔ là zhě bào bǎi shén tóng rì yì jì yě
这句话大意是:《玉烛宝典》曰:腊者祭先祖,蜡者报百神,同日异祭也。
cài yōng dú duàn yuē xī zhě suì zhōng dà jì zòng lì mín yàn yǐn fēi yíng qì gù dàn sòng bù yíng yě
这句话大意是:蔡邕《独断》曰:腊者,岁终大祭,纵吏民宴饮,非迎气,故但送不迎也。
cuī shí sì mín yuè lìng yuē shí yī yuè shàng xīn mìng diǎn kuì qīng qū niàng dōng jiǔ yǐ gōng xī sì
这句话大意是:崔寔《四民月令》曰:十一月上辛,命典馈清麹酿冬酒,以供腊祀。
yòu yuē xī míng rì wèi xiǎo suì jìn jiǔ zūn zhǎng xiū cì hè jūn shī
这句话大意是:又曰:腊明日谓小岁,进酒尊长,修刺贺君师。
yòu yuē shí èr yuè xī shí cí zhù zhì péng shù guā tián sì jiǎo qù gān chóng
这句话大意是:又曰:十二月腊时祠,祝炙蓬树瓜田四角,去甘虫。
cài yōng wáng qiáo lù yuē hàn yǒng hé yuán nián shí èr yuè xī yè wáng qiáo mù yǒu kū shēng
这句话大意是:蔡邕《王乔录》曰:汉永和元年十二月腊夜,王乔墓有哭声。
wáng bó wén ér wǎng shì zhī tiān dà xuě jiàn dà niǎo jì bìng jì sì chù
这句话大意是:王伯闻而往视之,天大雪,见大鸟迹,并祭祀处。
cǎi xīn zhě yǐn tū jiàn rén yì guān yuē wǒ wáng qiáo yě rǔ mò qǔ wú mù shù
现代白话:采薪者尹秃见人衣冠曰:"我王乔也,你莫取我墓树。
hū bú jiàn
这句话大意是:"忽不见。
xú yuán jiā yí yuē là běn shī jì gù bù hè
这句话大意是:徐爰《家仪》曰:蜡本施祭,故不贺。
qí míng rì wèi xiǎo suì hè chēng chū suì fú shǐ qìng wú bù yi
这句话大意是:其明日为小岁贺,称初岁福始,罄无不宜。
zhēng dàn hè chēng yuán dàn shǒu qìng bǎi wù wéi xīn
这句话大意是:正旦贺,称元旦首庆,百物惟新。
xiǎo suì zhī hè jì fēi dà qìng lǐ zhǐ mén nèi
这句话大意是:小岁之贺,既非大庆,礼止门内。
xī yù zhū guó zhì yuē tiān zhú guó yǐ shí èr yuè shí liù rì wèi xī xī zé mài shú
这句话大意是:《西域诸国志》曰:天竺国以十二月十六日为腊,腊则麦熟。
lú gōng jiā fàn yuē fán là rì shàng zǎo dòu dài jí tóu gāo miàn zhī kǒu zhī
这句话大意是:《卢公家范》曰:凡腊日,上澡豆带及头膏、面脂、口脂。
huái nán wàn bì shù yuē suì mù xī mái yuán shí yú zhái yú zá yǐ táo hú qī méi zé wú guǐ yì
这句话大意是:《淮南万毕术》曰:岁暮腊,埋圆石于宅隅,杂以桃弧七枚,则无鬼疫。
yǎng shēng yào shù yún xī yè chí jiāo wò jǐng bàng wù yú rén yán tóu yú jǐng zhōng chú wēn yì
这句话大意是:《养生要术》云:腊夜持椒卧井傍,勿与人言,投于井中,除瘟疫。
shèng wēng zi cáng gōu fù xù yuē yǐ xī zhī hòu yīn jì sì yú zuò yào mìng zhōng wài yǐ xíng gōu wèi xì
这句话大意是:盛翁子《藏钩赋叙》曰:以腊之后,因祭祀余胙,要命中外,以行钩为戏。
jī hán là fù xù yuē dà là zhī xī suī tiān dì tóng yǒu zhì xié jīn lán yǐ qí xīn lì de guì yì yǐ yí róng shì shú shàng wǒ zāi
现代白话:嵇含《蜡赋序》曰:大蜡之夕,虽天地同有至,携金兰以齐馨利,得贵意以遗荣势,孰尚我啊!
péi xiù dà là shī yuē yǒu ròu rú qiū yǒu jiǔ rú yuān yǒu yáo rú lín yǒu huò rú shān
这句话大意是:裴秀《大蜡诗》曰:有肉如丘,有酒如渊,有肴如林,有货如山。
xiǎo suì lǘ fù
这句话大意是:小岁𦝼(附)。
shuō wén yuē lǘ chu shí èr yuè jì yǐn shí yě
这句话大意是:《说文》曰:𦝼,楚十二月祭饮食也。
yī yuē cháng xīn
这句话大意是:一曰尝新。
shǐ shā shí xīn yuē chū lóu
这句话大意是:始杀食新曰䝙𦝼。
chū chì jù qiè
这句话大意是:(䝙,敕俱切。
hàn shū yuē wǔ dì tài chū èr nián lìng tiān xià pú wǔ rì lǘ wǔ rì cí mén hù bǐ xī
这句话大意是:《汉书》曰:武帝太初二年,令天下酺五日,𦝼五日,祠门户比腊。
rú chún yuē lǘ zhě lóu hàn yí zhù lì shè chū lóu
这句话大意是:(如淳曰:𦝼者溇,《汉仪注》立社䝙𦝼。
xǔ shèn yuē sú yǐ shí èr yuè jì yǐn shí jì zhōu běi bù huò yǐ bā yuè cháo zuò yǐn wèi lǘ qí sú yǔ yuē lóu là shè fú
这句话大意是:许慎曰:俗以十二月祭饮食,冀州北部或以八月朝作饮为𦝼,其俗语曰𦝼腊社伏。
cài yōng yuē chū shòu cháng lì qiū rì luó shí qí mǔ měng chóng bó zhì shí wáng zhě yì yǐ cǐ xī hái yǐ jì miào lǘ liú
这句话大意是:蔡邕曰,䝙兽常立秋日逻食,其母猛虫搏鸷,时王者亦以此腊,还以祭庙𦝼刘。
liú shā yě
这句话大意是:刘,杀也。
yán jī shā zhī shí zhě yě
这句话大意是:言击杀之时者也。
xù hàn shū lǐ yí zhì yuē lì qiū zhī rì jiāo lǐ bì shǐ yáng wēi wǔ zhǎn shēng yú jiāo dōng mén yǐ jiàn líng miào
这句话大意是:《续汉书礼仪志》曰:立秋之日,郊礼毕,始扬威武,斩牲于郊东门以荐陵庙。
qí yí shèng yú yù róng lù bái mǎ zhū liè gōng zhí nǔ shè shēng jiàn miào tài zǎi lìng yè zhě gè yī rén zài huò chē chí sì sòng miào
这句话大意是:其仪乘舆御戎辂,白马朱鬛,躬执弩射牲荐庙,太宰令、谒者各一人,载获车驰驷送庙。
hái gōng qiǎn shǐ zhě jī shù bó yǐ cì wǔ guān sì bīng xí zhàn zhèn zhī yí
这句话大意是:还宫,遣使者赍束帛以赐武官,肆兵习战阵之仪。
zhǎn shēng zhī lǐ míng yuē quǎn qū liú
这句话大意是:斩牲之礼名曰犭区刘。
fēng sú tōng yuē jǐn àn hán zǐ shū yuē shān jū gǔ jí zhě lóu là guǎ shuǐ chu sú cháng yǐ shí èr yuè jì yǐn yě
这句话大意是:《风俗通》曰:谨案《韩子书》曰,山居谷汲者,𦝼腊寡水,楚俗常以十二月祭饮也。
yòu yuē cháng xīn shǐ shā yě
这句话大意是:又曰:尝新,始杀也。
shí xīn yuē chū lóu yě
这句话大意是:食新,曰䝙𦝼也。
yòu yuē jǐn àn zì jiāo chū lóu chūn qiū xiǎng shè tiān zǐ shè ní yǎn zhì xiàn zhū zōng miào fú yáng fā zhì yǎng lǎo zhì jìng huà zhī zhì yě
这句话大意是:又曰:谨案:自郊䝙𦝼,春秋飨射,天子射麑掩雉,献诸宗庙,扶阳发滞,养老致敬,化之至也。