太平御览 · 李昉 · Chapter 334 of 1000

兵部·卷六十五

PinyinModern Translation
Size

zī zhòng

这句话大意是:○辎重。

shì míng yuē zī cè yě

这句话大意是:《释名》曰:辎,厕也。

wèi jūn liáng shí wù zá cè zài zhī yǐ qí lèi zhòng gù chēng zī zhòng

这句话大意是:谓军粮什物杂厕载之,以其累重,故称辎重。

hòu hàn shū zhù yuē zī chē míng yě

这句话大意是:(《后汉书》注曰:辎,车名也。

sūn zi yuē shǐ dí bù dé zhì zhě xiǎn hài zhī de

这句话大意是:《孙子》曰:使敌不得至者,险害之地。

gōng qí suǒ bì jiù néng shǒu qí xiǎn hài zhī yào lù dí bù dé zì zhì

这句话大意是:(攻其所必救,能守其险害之要路,敌不得自致。

gù wáng zǐ yuē yī quǎn dāng xué wàn shǔ bù gǎn chū

现代白话:故王孔子说:一犬当穴,万鼠不敢出;。

yī hǔ dāng xī wàn lù bù gǎn guò yán shǒu zhī shàng yě

这句话大意是:一虎当溪,万鹿不敢过,言守之上也。

gù bǎo néng jī zhī

这句话大意是:)故饱能饥之。

jué qí liáng yě

这句话大意是:(绝其粮也。

wěi jūn ér zhēng lì zé zī zhòng juān wěi zhì kù cáng qīng shī ér xíng ruò dí chéng xū ér lái chāo jué qí hòu zé yǐ zī zhòng jiē xī juān qì

这句话大意是:)委军而争利则辎重捐,(委置库藏,轻师而行,若敌乘虚而来,抄绝其后,则已辎重皆悉捐弃。

shì yǐ jūn wú zī zhòng zé wáng wú liáng shí zé wáng wú wěi jī zé wáng

这句话大意是:)是以军无辎重则亡,无粮食则亡,无委积则亡。

cǐ sān zhě wáng zhī dào yě

这句话大意是:(此三者,亡之道也。

wěi jī chú cǎo zhī chù

这句话大意是:委积,刍草之处。

shǐ jì yuē hàn wáng qiǎn jiàng hán xìn yǐ bīng shù wàn yù dōng xià jǐng xíng jī zhào

这句话大意是:《史记》曰:汉王遣将韩信以兵数万欲东下井陉击赵。

zhào wáng chén yú jù bīng jǐng xíng kǒu hào chēng èr shí wàn

这句话大意是:赵王陈馀聚兵井陉口,号称二十万。

li zuǒ chē shuō chén yú yuē hán xìn shè xī hé lǔ wèi wáng qín xià shuō yù yǐ xià zhào cǐ chéng shèng ér qù guó yuǎn dòu qí fēng bù kě dāng

这句话大意是:李左车说陈馀曰:"韩信涉西河虏魏王、擒夏说欲以下赵,此乘胜而去国远斗,其锋不可当。

chén wén qiān lǐ kuì liáng shì yǒu jī sè qiáo sū hòu cuàn qiáo qǔ xīn yě

这句话大意是:臣闻千里馈粮,士有饥色,樵苏后爨,(樵,取薪也。

sū cǎo yě

这句话大意是:苏,草也。

shī bù sù bǎo

这句话大意是:)师不宿饱。

jīn jǐng xíng zhī dào chē bù dé fāng guǐ qí bù dé chéng liè xíng shù bǎi lǐ qí shì liáng shí bì zài qí hòu

这句话大意是:今井陉之道,车不得方轨,骑不得成列,行数百里,其势粮食必在其后。

yuàn zú xià jiǎ chén qí bīng sān wàn rén cóng jiān lù jué qí zī zhòng

这句话大意是:愿足下假臣奇兵三万人,从间路绝其辎重。

zú xià shēn gōu gāo lěi jiān yíng wù yǔ zhàn

这句话大意是:足下深沟高垒,坚营勿与战。

shǐ qián bù dé dòu tuì bù dé hái

这句话大意是:使前不得斗,退不得还。

wú qí bīng jué qí hòu shǐ yě wú suǒ lüè

现代白话:我奇兵绝其后,使野无所掠。

bù zhì shí rì ér hán xìn zhī tóu kě zhì wū huī xià

这句话大意是:不至十日而韩信之头可致于麾下。

bù rán bì wèi suǒ qín yǐ

现代白话:不然,必为所擒了。

chén yú rú zhě cháng chēng yì bīng bù yòng zhà móu qí jì yuē wú wén bīng fǎ shí zé wéi zhī bèi zé zhàn

现代白话:"陈馀儒者,常称义兵不用诈谋奇计,曰:"我闻兵法:十则围之,倍则战。

jīn hán xìn bīng hào shù wàn qiān lǐ ér xí wǒ yì yǐ ba jí

这句话大意是:今韩信兵号数万,千里而袭我,亦已罢极。

jīn rú bì bù jī hòu yǒu dà zhě hé yǐ jiā zhī

现代白话:今如避不击,后有大者凭什么加之?

zé zhū hóu wèi wú qiè ér qīng lái fá wǒ

现代白话:则诸侯谓我怯而轻来伐我。

bù tīng

这句话大意是:"不听。

hán xìn shǐ rén jiān shì zhī bù yòng dà xǐ

这句话大意是:韩信使人间视,知不用,大喜。

nǎi gǎn yǐn bīng suì jìn jìng pò zhào jūn

这句话大意是:乃敢引兵遂进,竟破赵军。

hòu hàn shū yuē dǒng xǔ hán yǔ gēng shǐ zhū jiāng gè yōng bīng jù nán yáng zhū chéng

这句话大意是:《后汉书》曰:董许邯与更始诸将,各拥兵据南阳诸城。

dì qiǎn wú hàn fá zhī hàn jūn suǒ guò duō qīn bào

这句话大意是:帝遣吴汉伐之,汉军所过多侵暴。

shí pò lǔ jiāng jūn shān fèng yè guī xīn yě nù wú hàn lüè qí xiāng lǐ suì fǎn jī pò hàn jūn huò qí zī zhòng tún jù yù yáng yǔ zhū jiāng hé zòng

这句话大意是:时破虏将军邓奉谒归新野,怒吴汉掠其乡里,遂返击破汉军,获其辎重,屯据淯阳与诸将合从。

yòu yuē dèng yǔ zì jī guān jiāng rù hé dōng jī guān zài jīn wáng wū xiàn jiè

这句话大意是:又曰:邓禹自箕关将入河东,(箕关在今王屋县界。

hé dōng dū wèi shǒu guān bù kāi yǔ gōng shí rì pò zhī huò zī zhòng qiān yú chéng

这句话大意是:)河东都尉守关不开,禹攻十日,破之,获辎重千馀乘。

yòu yuē gěng yǎn zhuī zhāng bù píng shòu nǎi ròu tǎn fù fǔ zhì wū jūn mén

这句话大意是:又曰:耿弇追张步平寿,乃肉袒负斧锧于军门。

zhì chěn yě

这句话大意是:(锧,鍖也。

shì bì sǐ

这句话大意是:示必死。

chěn qí lín qiè

这句话大意是:鍖,祈林切。

yǎn chuán bù yì xíng zài suǒ ér lè bīng rù jù qí chéng shù shí èr jùn qí gǔ dōng guān jì yuē yǎn fán píng chéng yáng láng yá gāo mì jiāo dōng dōng lái běi hǎi qí qiān shèng jǐ nán píng yuán tài shān lín zī děng jùn

这句话大意是:)弇传步诣行在所而勒兵入据其城,树十二郡旗鼓,(《东观记》曰:弇凡平城阳、琅琊、高密、胶东、东莱、北海、齐千乘、济南、平原、泰山、临淄等郡。

lìng bù bīng gè yǐ jùn rén yì qí xià zhòng xiàng shí yú wàn zī zhòng qī qiān yú liǎng jiē bà qiǎn guī xiāng lǐ

这句话大意是:)令部兵各以郡人诣旗下,众向十馀万,辎重七千馀两,皆罢遣归乡里。

jìn shū yuē liú yì zhuī huán xuán wū zhēng róng zhōu chéng fēng zòng huǒ jǐn ruì zhēng xiān xuán zhòng dà kuì shāo zī zhòng yè zǒu

这句话大意是:《晋书》曰:刘毅追桓玄于峥嵘州,乘风纵火,尽锐争先,玄众大溃,烧辎重夜走。

cuī hóng shí liù guó chūn qiū yuē qián qín fú jiān qiǎn jiàng wáng měng fá qián yān mù róng wěi shī cì lù chuān

这句话大意是:崔鸿《十六国春秋》曰:前秦苻坚遣将王猛伐前燕慕容𬀩,师次潞川。

yàn jiāng mù róng píng lǜ bīng shí wàn yù zhī yǐ chí jiǔ zhì zhī

这句话大意是:燕将慕容评率兵十万御之,以持久制之。

měng nǎi qiǎn qí jiāng guō dù lǜ qí wǔ qiān yè cóng jiàn dào qǐ huǒ wū gāo shān yīn shāo píng zī zhòng huǒ jiàn yè zhōng

这句话大意是:猛乃遣其将郭度率骑五千,夜从间道起火于高山,因烧评辎重,火见邺中。

píng xìng tān bǐ zhàng gù shān quán mài qiáo zhōu shuǐ jī qián juàn rú qiū líng sān jūn mò yǒu dòu zhì yīn ér dà bài

这句话大意是:评性贪鄙,障固山泉卖樵鬻水积钱,绢如丘陵,三军莫有斗志,因而大败。

táng shū yuē gāo zōng qiǎn jiàng xuē rén guì guō dài fēng fá tǔ bō

这句话大意是:《唐书》曰:高宗遣将薛仁贵、郭待封伐吐蕃。

rén guì liú sān wàn rén zuò liǎng zhà zī zhòng bìng liú zhà nèi bèi dào yǎn zhī

这句话大意是:仁贵留三万人作两栅,辎重并留栅内,倍道掩之。

dài fēng bù cóng rén guì zhī cè lǐng zī zhòng jì jìn wèi zhì wū hǎi tǔ bō èr shí yú wàn xī zhòng jiù qí qián jūn yíng jī dài fēng bài zhī

这句话大意是:待封不从仁贵之策,领辎重继进,未至乌海,吐蕃二十馀万悉众救其前军,迎击待封,败之。

dài fēng qū shān jūn liáng jí zī zhòng bìng wèi zéi suǒ lüè rén guì suì tuì jūn

这句话大意是:待封趋山,军粮及辎重并为贼所掠,仁贵遂退军。

róng chē

这句话大意是:○戎车。

shū yuē wǔ wáng róng chē sān bǎi liǎng chē yī chéng bù zú qī shí èr rén

这句话大意是:《书》曰:武王戎车三百两,(车一乘,步卒七十二人。

hǔ bēn sān bǎi rén yǔ zhòu zhàn wū mù yě

这句话大意是:)虎贲三百人,与纣战于牧野。

shī yuē róng chē jì jià sì mǔ yè yè

这句话大意是:《诗》曰:戎车既驾,四牡业业。

yòu yuē yuán róng shí chéng yǐ xiān qǐ xíng

这句话大意是:又曰:元戎十乘,以先启行。

lǐ jì yuē bīng chē bù shì wǔ chē suí jīng

这句话大意是:《礼记》曰:兵车不式,武车绥旌。

qián yǒu shuǐ zé zài qīng jīng

这句话大意是:前有水,则载青旌。

qián yǒu chén āi zé zài míng yuān

这句话大意是:前有尘埃,则载鸣鸢。

qián yǒu chē qí zé zài fēi hóng

这句话大意是:前有车骑,则载飞鸿。

qián yǒu shì shī zé zài hǔ pí

这句话大意是:前有士师,则载虎皮。

qián yǒu zhì shòu zé zài pí xiū

这句话大意是:前有挚兽,则载貔貅。

xíng qián zhū què ér hòu xuán wǔ zuǒ qīng lóng ér yòu bái hǔ

这句话大意是:行,前朱雀而后玄武,左青龙而右白虎;。

zhāo yáo zài shàng jí shàn yīn jìn

这句话大意是:招摇在上,急缮(音劲。

qí nù

这句话大意是:)其怒;。

jìn tuì yǒu dù zuǒ yòu yǒu jú gè sī qí jú

这句话大意是:进退有度,左右有局,各司其局。

zuǒ zhuàn yuē jìn chē qī bǎi chéng xiǎn yǐn yāng bàn suì fá qí mù yǐ yì qí bīng yě

这句话大意是:《左传》曰:晋车七百乘,韅靷鞅绊,遂伐其木,以益其兵也。

yòu yuē shū xiàng yuē guǎ jūn yǒu jiǎ chē sì qiān shèng zài háng zhī bì kě wèi yě

这句话大意是:又曰:叔向曰:"寡君有甲车四千乘在行之,必可畏也。

niú suī jí fèn wū tún shàng qí wèi bù sǐ hu

这句话大意是:牛虽瘠,偾于豚上,其畏不死吗?

yòu yuē chu zi huì zhū hóu fá suí jūn wū hàn huái zhī jiān

这句话大意是:又曰:楚子会诸侯伐随,军于汉淮之间。

shǎo shī wèi suí hóu yuē chu rén shàng zuǒ jūn bì zuǒ

这句话大意是:少师谓随侯曰:"楚人上左,君必左。

jūn chu jūn yě

这句话大意是:(君,楚君也。

wú yǔ wáng yù qiě gōng qí yòu yòu wú liáng yān

现代白话:)无与王遇,且攻其右,右无良呢。

fú cóng zhàn wū sù qǐ suí shī bài jì dòu dān huò qí róng chē

这句话大意是:"弗从,战于速杞,随师败绩,斗丹获其戎车。

gǔ liáng yuē zhào dùn cháng gū wǔ bǎi mián de qiān lǐ

这句话大意是:《谷梁》曰:赵盾长毂五百,绵地千里。

gǔ sī mǎ bīng fǎ yuē róng chē xià yuē gōu chē xiān zhèng yě

这句话大意是:《古司马兵法》曰:戎车,夏曰:"钩车",先正也。

gōu shè pǔ chē wàng yuǎn jìn jì chē liàng

这句话大意是:(钩设浦车望远近计车量。

de yǐ lì lěi zhèng zhě shí wǔ zhī lì yě

这句话大意是:地以立垒正者,什伍之例也。

yīn yuē yín chē xiān jí yě

这句话大意是:)殷曰:"寅车",先疾也。

yín jìng yě

这句话大意是:(寅,敬也。

qián yǒu jīng qí zhì suǒ yǐ zhī biàn huà shì yīng ér bù shī

这句话大意是:前有旌旗帜所以知变化,示应而不失。

zhōu yuē yuán róng xiān liáng yě

这句话大意是:)周曰:"元戎",先良也。

qián lì fá è lì shàn zhī qí suǒ yǐ zhī shàn zuì zhī suǒ zài

这句话大意是:(前立伐恶立善之旗,所以知善罪之所在。

xiān qí liáng shàn ér hòu fá zhī

这句话大意是:先齐良善而后伐之。

wén xuǎn yuē qīng chē tíng jī xiāo qí léi jīng

这句话大意是:《文选》曰:"轻车霆激,骁骑雷惊。

zhàn jiàn

这句话大意是:○战舰。

mò zǐ yuē gōng shū bān zì lǔ zhī chu wèi zhōu zhàn zhī jù wèi zhī gōu jù

这句话大意是:《墨子》曰:公输般自鲁之楚,为舟战之具,谓之钩拒。

tuì zé gōu zhī jìn zé jù zhī yě

这句话大意是:退则钩之,进则拒之也。

hòu hàn shū yuē gōng sūn shù qiǎn qí jiāng rèn mǎn tián róng chéng fàn jiāng shù wàn rén chéng fāng bǐ xià jiāng guān

这句话大意是:《后汉书》曰:公孙述遣其将任满、田戎、程泛将数万人,乘枋箄下江关。

fāng bǐ yǐ mù zhú wèi zhī fú wū jiāng shuǐ shàng

这句话大意是:(枋箄以木竹为之,浮于江水上。

ěr yǎ yuē fǎng fù yě

现代白话:《你雅》曰:舫,附也。

guō jǐng chún yuē shuǐ zhōng bǐ fá yě

这句话大意是:郭景纯曰:水中箄,筏也。

huá yáng guó zhì yuē bā chǔ xiāng gōng gù zhì jiāng guān jiù zài jīng chì jiǎ chéng hòu yí zài jiāng nán àn duì bái dì chéng gù jī zài jīn kuí zhōu yú fù xiàn nán

这句话大意是:《华阳国志》曰:巴楚相攻,故置江关,旧在京赤甲城,后移在江南岸,对白帝城,故基在今夔州鱼复县南。

fāng jí fǎng zì gǔ tōng yòng

这句话大意是:枋,即舫字,古通用。

jī pò féng jùn jí tián hóng jì xuán děng suì bá yí dào yí líng jù jīng mén hǔ yá héng jiāng shuǐ qǐ fú qiáo dòu lóu lì zǎn zhù jué shuǐ dào jié yíng shān shàng yǐ jù hàn bīng

这句话大意是:)击破冯骏及田鸿、季玄等,遂拔夷道、夷陵,据荆门虎牙,横江水起浮桥斗楼,立攒柱绝水道,结营山上,以拒汉兵。

péng gōng zhī bù lì wū shì zhuāng zhí jìn lóu chuán mào tū lù ráo shù qiān sōu

这句话大意是:彭攻之不利,于是装直进楼船,冒突、露桡数千艘。

bìng chuán míng

这句话大意是:(并船名。

lóu chuán zhī shàng shī lóu

这句话大意是:楼船之上施楼。

ráo jí yě

这句话大意是:桡,楫也。

ěr yǎ yuē jí wèi zhī ráo

现代白话:《你雅》曰:楫,谓之桡。

yòu wèi lù ráo zài wài rén zài zhōu zhōng

这句话大意是:又谓露桡在外,人在舟中。

mào tū qǔ qí chù mào ér táng tū yě

这句话大意是:冒突,取其触冒而唐突也。

jìn shū yuē zhōu fǎng yǔ zhū jūn gòng zhēng dù tāo tāo zuò jié gāo dǎ guān jūn chuán jiàn fǎng zuò zhǎng qí chéng yǐ jù zhī jié gāo bù wéi hài

这句话大意是:《晋书》曰:周访与诸军共征杜韬,韬作结皋打官军船舰,访作长岐枨以拒之,结皋不为害。

yòu yuē liú yù běi zhēng guǎng gù lǐng nán zéi jiāng xú dào fù wèi qí shī lú xún yuē jīn rì zhī jī wàn bù kě shī

这句话大意是:又曰:刘裕北征广固,岭南贼将徐道覆谓其师卢循曰:"今日之机,万不可失。

jì kè dū yì liú yù suī hái wú néng wéi yě

这句话大意是:既克都邑,刘裕虽还,无能为也。

xún cóng zhī

这句话大意是:"循从之。

chū dào fù mì yù zhuāng zhōu jiàn nǎi shǐ rén fá chuán cái wū nán kāng shān wěi yún jiāng xià dū huò zhī chēng lì shǎo bù néng de zhì jí jiàn mài zhī jià jiǎn shù bèi

这句话大意是:初,道覆密欲装舟舰,乃使人伐船材于南康山,伪云将下都货之,称力少不能得,致即贱卖之,价减数倍。

jū rén tān jiàn mài yī wù ér shì zhī

这句话大意是:居人贪贱,卖衣物而市之。

gàn shí shuǐ jí gàn gǔ àn qiè

这句话大意是:赣石水急,(赣,古暗切。

chū chuán shén nán jiē chǔ zhī rú shì zhě shù sì gù bǎn dà jī ér bǎi xìng fú zhī yí

这句话大意是:)出船甚难,皆储之,如是者数四,故板大积,而百姓弗之疑。

jí dào fù jǔ bīng àn mài quàn ér qǔ wú de yǐn nì zhě

这句话大意是:及道覆举兵,案卖券而取,无得隐匿者。

nǎi bìng zhuāng zhī xún rì ér bàn

这句话大意是:乃并装之,旬日而办。

suì jǔ zhòng kòu nán kāng lú líng yù zhāng jùn zhū shǒu xiāng jiē wěi rèn bēn zǒu

这句话大意是:遂举众寇南康,庐陵、豫章郡诸守相皆委任奔走。

liáng shū yuē lù nà fǎn pàn zào dà jiàn yī míng yuē sān wáng jiàn zhě shào líng wáng hé dōng wáng guì yáng sì wáng sān rén bìng wèi yuán dì suǒ hài gù lì qí xiàng wū jiàn jì yǐ tài láo jiā qí jié gài yǔ yí gǔ chuī měi zhàn zhé jì zhī yǐ qiú fú

这句话大意是:《梁书》曰:陆纳反叛,造大舰,一名曰"三王舰"者,邵陵王、河东王、桂阳嗣王三人并为元帝所害,故立其像于舰,祭以太牢,加其节盖,羽仪鼓吹,每战辄祭之以求福。

yòu yuē wáng lín dà yíng lóu jiàn jiāng tú yì jǔ lín jiāng zhāng píng zhái chéng yī jiàn měi jiāng zhàn shèng jiàn zé yǒu shēng rú yě zhū

这句话大意是:又曰:王琳大营楼舰将图义举,琳将张平宅乘一舰,每将战胜,舰则有声如野猪。

gù lín zhàn jiàn yǐ qiān shù yǐ yě zhū wèi míng

这句话大意是:故琳战舰以千数,以野猪为名。

nán shǐ yuē liáng xú shì pǔ cóng lù fǎ hé yǔ hóu jǐng zhàn yú chì tíng hú

这句话大意是:《南史》曰:梁徐世谱从陆法和与侯景战于赤亭湖。

jǐng jūn shén shèng shì pǔ nǎi bié zào lóu chuán pāi jiàn huǒ fǎng shuǐ jūn yǐ yì jūn shì

这句话大意是:景军甚盛,世谱乃别造楼船、拍舰、火舫水军,以益军势。

jiāng zhàn yòu chéng dà jiàn jū qián dà bài jǐng jūn qín jǐng jiāng rèn yuē

这句话大意是:将战,又乘大舰居前,大败景军,擒景将任约。

jǐng tuì zǒu yīn suí wáng sēng biàn gōng yǐng zhōu

这句话大意是:景退走,因随王僧辩攻郢州。

shì pǔ fù chéng dà jiàn lín qí cāng jiān zéi jiāng sòng zǐ xian jǔ chéng jiàng yǐ gōng chú xìn zhōu cì shǐ fēng yú fù xiàn hòu

这句话大意是:世谱复乘大舰临其仓间,贼将宋子仙举城降,以功除信州刺史,封鱼复县侯。

zhōu shū yǔ xìn chuán yuē xìn cháng yǒu xiāng guān zhī sī zuò āi jiāng nán fù yǐ zhì qí yì yún huī bīng jīn guì xiào zhàn wáng táng cāng yīng chì què tiě zhóu yá qiáng

这句话大意是:《周书·庾信传》曰:信常有乡关之思,作《哀江南赋》以致其意,云"麾兵金匮,校战王堂,苍鹰赤雀,铁轴牙樯。

suí shū yuē yáng sù shù jìn qǔ chén zhī jì wèi jǐ bài xìn zhōu zǒng guǎn cì qián bǎi wàn bó qiān duàn mǎ èr bǎi pǐ ér qiǎn zhī

这句话大意是:《隋书》曰:杨素数进取陈之计,未几,拜信州总管,赐钱百万、帛千段、马二百匹而遣之。

sù jū yǒng ān zào dà jiàn míng yuē wǔ yá

这句话大意是:素居永安造大舰,名曰:"五牙"。

shàng qǐ lóu wǔ céng gāo bǎi yú chǐ zuǒ yòu qián hòu zhì liù bǎi gān bìng gāo wǔ shí chǐ róng zhàn shì bā bǎi rén qí zhì jiā wū shàng

这句话大意是:上起楼五层,高百馀尺,左右前后置六柏竿,并高五十尺,容战士八百人,旗帜加于上。

cì yuē huáng lóng

这句话大意是:次曰:"黄龙"。

zhì bīng bǎi rén zì yú píng chéng zé jiàn děng gè yǒu chà

这句话大意是:置兵百人,自馀平乘舴舰等各有差。

táng shū yuē cáo wáng gāo xìng duō qiǎo sī cháng wèi zhàn jiàn xié yǐ èr lún lìng dǎo zhī sù fēng pēng làng qí jí rú guà fān xí

这句话大意是:《唐书》曰:曹王皋性多巧思,常为战舰,挟以二轮,令蹈之,溯风澎浪,其疾如挂帆席。

fán zào wù bì shěng yì ér wéi jiǔ bù kě bài xìng xiān xī

这句话大意是:凡造物必省易而为久,不可败性纤悉。

měi yí rén liáng ròu bì lìng zì chí héng chēng liàng yǐ zhì zhī guān zhì bù bó lìng zòng shū qí fú ér yìn zhī jué lì zhī sī yì

这句话大意是:每遗人粮肉,必令自持衡秤量以致之,官置布帛令纵书其幅而印之,绝吏之私易。

sān guó diǎn lüè yuē liáng lù fǎ hé duō jù bīng jiàn yù xí xiāng yáng kòu wǔ guān liáng zhǔ shǐ zhǐ zhī

这句话大意是:《三国典略》曰:梁陆法和多聚兵舰,欲袭襄阳,寇武关,梁主使止之。

fǎ hé wèi shǐ zhě yuē fǎ hé shì qiú dào zhī rén cháng bù xī shì fàn tiān wáng zuò chù qǐ guī rén zhǔ zhī wèi

这句话大意是:法和谓使者曰:"法和是求道之人,常不希释梵天王坐处,岂规人主之位?

dàn wū kōng wáng fó suǒ yǔ zhǔ shàng xiāng huǒ yīn yuán jiàn zhǔ shàng yīng yǒu bào zhì gù jiù yuán ěr

这句话大意是:但于空王佛所与主上香火因缘,见主上应有报至,故救援耳。

jīn jì bèi yí shì yè bù kě gǎi yě

这句话大意是:今既被疑,是业不可改也。

yòu yuē liáng lù nà pàn xiāng zhōu shí zào èr jiàn yī yǐ niú pí gāo shí wǔ zhàng yī yuē qīng lóng yī yuē bái hǔ

这句话大意是:又曰:梁陆纳叛湘州时,造二舰衣以牛皮,高十五丈,一曰"青龙",一曰"白虎"。

xuǎn qí xiāo yǒng zhě chéng zhī yǐ zhàn

这句话大意是:选其骁勇者乘之以战。

wèi wǔ jūn lìng chuán zhàn lìng yuē léi gǔ yī tòng lì shì jiē yán

这句话大意是:《魏武军令·船战令》曰:雷鼓一通,吏士皆严;。

zài tōng shì wǔ jiē jiù chuán zhěng chí lǔ zhào

这句话大意是:再通,士伍皆就船,整持橹棹。

zhàn shì gè chí bīng qì jiù chuán gè dāng qí suǒ

这句话大意是:战士各持兵器就船,各当其所。

fān gǔ gè suí jiāng suǒ zài chuán

这句话大意是:幡鼓各随将所载船。

gǔ sān tòng dà xiǎo zhàn chuán yǐ cì fā zuǒ bù dé zhì yòu yòu bù dé zhì zuǒ qián hòu bù dé yì chù wéi lìng zhě zhǎn

这句话大意是:鼓三通,大小战船以次发,左不得至右,右不得至左,前后不得易处,违令者斩。

tōng diǎn yuē shuǐ zhàn chuán kuò xiá cháng duǎn suí yòng dà xiǎo

这句话大意是:《通典》曰:水战,船阔狭、长短,随用大小;。

shèng rén duō shǎo jiē yǐ mǐ wèi lǜ yī rén zhòng mǐ èr shí

这句话大意是:胜人多少,皆以米为率,一人重米二石。

qí jí zhào gāo lǔ fān xí gēng suǒ chén shí diào dù yǔ cháng chuán bù shū

这句话大意是:其楫棹、篙橹、帆席、縆索、沉石、调度,与常船不殊。

yòu yuē lóu chuán chuán shàng jiàn lóu sān chóng liè nǚ qiáng zhàn gé shù fān zhì kāi nǔ chuāng máo xué zhì pāo chē lěi shí tiě zhī zhuàng rú chéng lěi

这句话大意是:又曰:楼船,船上建楼三重,列女墙战格,树幡帜,开弩窗、矛穴,置抛车、垒石、铁汁,状如城垒。

hū yù bào fēng rén lì bù néng zhì cǐ yì fēi biàn wū shì

这句话大意是:忽遇暴风,人力不能制,此亦非便于事。

rán wèi shuǐ jūn bù kě bù shè yǐ chéng xíng shì

这句话大意是:然为水军,不可不设,以成形势。

yòu yuē méng chōng yǐ shēng niú pí méng chuán fù bèi liǎng xiāng kāi chè zhào kǒng qián hòu zuǒ yòu yǒu nǔ chuāng máo xué dí bù dé jìn shǐ shí bù néng bài

这句话大意是:又曰:蒙冲,以生牛皮蒙船覆背,两厢开掣棹孔,前后左右有弩窗、矛穴,敌不得近,矢石不能败。

cǐ bù yòng dà chuán wu wū sù jìn chéng rén zhī bù jí fēi zhàn zhī chuán yě

这句话大意是:此不用大船,务于速进,乘人之不及,非战之船也。

yòu yuē dòu jiàn chuán shàng shè nǚ qiáng kě gāo sān chǐ qiáng xià kāi zhì zhào kǒng

这句话大意是:又曰:斗舰:船上设女墙,可高三尺,墙下开制棹孔;。

xián nèi wǔ chǐ yòu jiàn péng yǔ nǚ qiáng qí

这句话大意是:舷内五尺,又建棚,与女墙齐;。

péng shàng yòu jiàn nǚ qiáng zhòng liè zhàn dí shàng wú fù bèi qián hòu zuǒ yòu shù yá qí fān zhì jīn gǔ

这句话大意是:棚上又建女墙,重列战敌,上无覆背,前后左右树牙旗、幡帜、金鼓。

cǐ zhàn chuán yě

这句话大意是:此战船也。

yòu yuē zǒu gě xián shàng lì nǚ qiáng zhào fū duō zhàn zú shǎo jiē xuǎn yǒng lì jīng ruì zhě wǎng fǎn rú fēi ōu chéng rén zhī bù jí jīn gǔ qí zhì liè zhī wū shàng

这句话大意是:又曰:走舸:舷上立女墙,棹夫多,战卒少,皆选勇力精锐者,往返如飞鸥,乘人之不及,金鼓、旗帜列之于上。

cǐ zhàn chuán yě

这句话大意是:此战船也。

yòu yuē yóu tǐng wú nǚ qiáng xián shàng zhì jiāng chuáng zuǒ yòu suí dà xiǎo cháng duǎn sì chǐ yī chuáng

这句话大意是:又曰:游艇:无女墙,舷上置浆床,左右随大小长短,四尺一床。

jì chuáng jì huì jìn zhǐ huí jūn zhuǎn zhèn qí jí rú fēng

这句话大意是:计床计会进止,回军转阵,其疾如风。

yú hòu jū zhī fēi zhàn chuán yě

这句话大意是:虞候居之,非战船也。

yòu yuē hǎi hú tóu dī wěi gāo qián dà hòu xiǎo rú gǔ zhī zhuàng

这句话大意是:又曰:海鹘:头低尾高,前大后小,如鹘之状。

xián xià zuǒ yòu zhì fú bǎn xíng rú hú chì yì yǐ zhù qí chuán suī fēng tāo zhǎng tiān miǎn yǒu qīng cè

这句话大意是:舷下左右置浮版,形如鹘翅翼,以助其船,虽风涛涨天,免有倾侧。

fù bèi shàng zuǒ yòu zhāng shēng niú pí wèi chéng yá qí jīn gǔ rú cháng fǎ jiāng hǎi zhī zhōng zhàn chuán yě

这句话大意是:覆背上,左右张生牛皮为城,牙旗、金鼓如常法,江海之中战船也。

fu xuán shàng dōu fù yuē fēi yún yì shǒu lóng zhōu yú huáng

这句话大意是:傅玄《上都赋》曰:飞云鹢首,龙舟余皇。

méng chōng shuǐ chéng shǔ tǐng wú háng

这句话大意是:艨艟水城,蜀艇吴航。

wàn sōu jù xìng yún fān qí zhāng

这句话大意是:万艘俱兴,云帆齐张。

xuán pèi guāng tiān zhēng duó lín láng

这句话大意是:悬旆光天,征铎琳琅。

líng bō sù liú xīng liè yàn háng

这句话大意是:凌波溯流,星列雁行。

wú dōu fù yuē róng chē yíng wū shí chéng gē chuán yǎn wū jiāng hú

这句话大意是:《吴都赋》曰:戎车盈于石城,戈船掩于江湖。

tíng zhàng

这句话大意是:○亭障。

hòu hàn shū mǎ chéng dài piào qí dà jiàng jūn dù mào shàn zhì zhàng sāi zì xī hé zhì wèi qiáo xī hé jīn shèng zhōu fù chāng xiàn yě

这句话大意是:《后汉书》马成代骠骑大将军杜茂,缮治障塞,自西河至渭桥(西河,今胜州富昌县也。

wèi qiáo běn míng héng qiáo zài jīn xián yáng xiàn dōng nán

这句话大意是:渭桥本名横桥,在今咸阳县东南。

hé shàng zhì ān yì qián hàn shū yuē hé shàng dì míng

这句话大意是:)河上至安邑,(《前汉书》曰:河上,地名。

gù qín nèi shǐ gāo dì èr nián gǎi wéi hé shàng jùn wǔ dì fēn wéi zuǒ féng yì

这句话大意是:故秦内史,高帝二年改为河上郡,武帝分为左冯翊。

tài yuán zhì jǐng xíng tài yuán jīn bīng zhōu yě

这句话大意是:)太原至井陉,(太原,今并州也。

jǐng xíng jīn shǔ cháng shān jùn

这句话大意是:井陉,今属常山郡。

cháng shān jīn xiāng zhōu yě

这句话大意是:常山,今相州也。

zhōng shān zhì qiū jiē zhù bǎo bì qǐ fēng suì shí lǐ yī hou

这句话大意是:)中山至邺,皆筑堡壁,起烽燧,十里一候。

zài shì wǔ liù nián dì yǐ chéng qín láo zhēng hái jīng shī

这句话大意是:在事五六年,帝以成勤,劳征还京师。

yòu yuē lú fāng yǔ xiōng nú wū huán lián bīng kòu dào yóu shù yuán biān chóu kǔ zhào wáng bà jiāng chí xíng tú liù qiān yú rén yǔ mào zhì fēi hú dào

这句话大意是:又曰:卢芳与匈奴乌桓连兵,寇盗尤数,缘边愁苦,诏王霸将弛刑徒六千余人与茂治飞狐道。

fēi hú dào zài jīn wèi zhōu fēi hú xiàn běi tōng guī zhōu huái róng xiàn jí gǔ zhī fēi hú kǒu yě

这句话大意是:(飞狐道在今蔚州飞狐县,北通妫州怀戎县,即古之飞狐口也。

tuī shí bù tǔ zhù qǐ tíng zhàng zì dài zhì píng chéng sān bǎi yú lǐ

这句话大意是:)推石布土,筑起亭障,自代至平城三百馀里。

jìn shū yuē liáng wǔ zhāo wáng gǎo xiū dūn huáng jiù sāi dōng xī èr guó yǐ fáng běi lǔ zhī huàn

这句话大意是:《晋书》曰:梁武昭王暠修敦煌旧塞东西二国,以防北虏之患。

zhù dūn huáng jiù sāi xī nán èr guó yǐ wēi nán lǔ

这句话大意是:筑敦煌旧塞西南二国以威南虏。

táng shū yuē dòu jìng jiǎn jiào bīng zhōu dà zǒng guǎn

这句话大意是:《唐书》曰:窦静检校并州大总管。

yǐ tū jué pín lái rù kòu qǐng duàn shí lǐng yǐ wéi zhàng sāi

这句话大意是:以突厥频来入寇,请断石岭以为障塞。

zhào cóng zhī

这句话大意是:诏从之。

yòu yuē mǎ suì zòu lǒng zhōu cì shǐ jiān yù shǐ zhōng chéng zhōu xi yǒu tōng dào èr bǎi yú bù shàng lián jùn shān yǔ tǔ bō xiāng zhí

这句话大意是:又曰:马燧奏陇州刺史兼御史中丞,州西有通道二百馀步,上连峻山,与吐蕃相直。

lǔ měi rù kòu jiē chū wū cǐ

这句话大意是:虏每入寇,皆出于此。

suì nǎi àn xiǎn yì lì shí zhòng shù yǐ sāi zhī xià zhì èr mén shàng shè qiáo lǔ bā rì ér gōng bì

这句话大意是:燧乃按险易立石种树以塞之,下置二门,上设谯橹,八日而功毕。

huì bào yù rù jìn suì yǔ jù lái liú jīng shī

这句话大意是:会抱玉入觐,燧与俱来,留京师。

jiǔ zhī dài zōng zhī qí néng zhào jiàn bài shāng zhōu cì shǐ

这句话大意是:久之,代宗知其能,召见,拜商州刺史。

yòu yuē li cháo shèng wèi bīn zhōu cì shǐ zòu fāng qú hé dào shuǐ bō jiē zéi lù yě

这句话大意是:又曰:李朝晟为邠州刺史,奏方渠合道水波,皆贼路也。

qǐng chéng qí de yǐ bèi zhī

这句话大意是:请城其地以备之。

zhào wèn xū bīng jǐ hé

这句话大意是:诏问:"须兵几何?

cháo shèng zòu chén bù xià bīng zì kě jí shì

这句话大意是:"朝晟奏:"臣部下兵自可集事。

bù fán wài zhù

这句话大意是:不烦外助。

fù wèn qián zhù yán zhōu fán xīng shī qī wàn jīn hé qí yì yě

这句话大意是:"复问:"前筑盐州,凡兴师七万,今何其易也?

cháo shèng yuē yán zhōu zhī yì xián jí zhū fān róng jǐn zhī zhī

这句话大意是:"朝晟曰:"盐州之役,咸集诸蕃,戎尽知之。

jīn chén jìng jìn lǔ ruò dà xīng bīng jí fán róng rù kòu kòu zé zhàn zhàn zé wú xiá chéng yǐ

现代白话:今臣境近虏,若大兴兵,即蕃戎入寇,寇则战,战则无暇城了。

jīn qǐng mì fā jūn shì bù shí rì zhì sāi xià wèi sān xún ér gōng bì fán rén shǐ zhī yǐ wú kě nài hé

这句话大意是:今请密发军士,不十日至塞下,未三旬而功毕,蕃人始知,已无可柰何。

shàng cóng zhī

这句话大意是:"上从之。

sì shì jūn hái zhì mǎ lǐng tǔ bō shǐ chéng zhàng shù rì ér tuì

这句话大意是:巳事,军还至马岭,吐蕃始乘障,数日而退。

yòu yuē zhēn yuán jiǔ nián èr yuè jiāng chéng yán zhōu zhào yuē shè xiǎn shǒu guó yì xiàng chuí wén yǒu bèi wú huàn xiān wáng lìng diǎn

这句话大意是:又曰:贞元九年二月,将城盐州,诏曰:"设险守国,易象垂文,有备无患,先王令典。

kuàng xiū fù jiù zhì ān gù fēng jiāng àn jiǎ xī rén bì zài wū cǐ

这句话大意是:况修复旧制,安固封疆,按甲息人,必在于此。

yán zhōu de dāng chōng yào yuǎn jiè shuò chuí dōng dá níng xià xi yuán líng wǔ mì ěr yán qìng bǎo zhàng wáng jī

这句话大意是:盐州地当冲要,远介朔陲,东达宁夏,西援灵武,密迩延庆,保障王畿。

nǎi zhě chéng chí shī shǒu zhì bèi wú jù qiān lǐ tíng zhàng fēng suì bù jiē sān ǒu yào hài yì shù qí qín

这句话大意是:乃者城池失守,制备无据,千里亭障烽燧不接,三偶要害役戍其勤。

ruò fēi xìng jí shī tú shàn xiū bì lěi shè gōng shǒu zhī jù wu gēng zhàn zhī fāng zé fēng nèi duō yú zhū huá lǚ jīng yóu zhōng jí wài jiē mǐ níng jū

这句话大意是:若非兴集师徒缮修壁垒,设攻守之具,务耕战之方,则封内多虞,诸华屡惊,由中及外,皆靡宁居。

shēn wéi yǒng tú qǐ wàng zhōng shí gù yǐ báo dé zhì huà wèi fú jì bù néng fù qián gǔ zhī fēng zhì sì yí zhī shǒu yǔ qí lín shì ér zhòng rǎo qǐ ruò xiān bèi ér ān xiū shì yòng hóng yuǎn zhī móu xiū wǔ yuán zhī lěi shǐ biān chéng yǒu shǒu zhōng xià kè níng

这句话大意是:深帷永图,岂忘终食,顾以薄德,至化未孚,既不能复前古之封,致四夷之守,与其临事而重扰,岂若先备而安休,是用弘远之谋,修五原之垒,使边城有守,中夏克宁。

bù yǒu zàn láo shú néng yǒng yì

这句话大意是:不有𫏐劳,孰能永逸。

yi lìng zuǒ yòu shén cè jūn jí shuò fāng hé zhōng jiàng bīn níng qìng bīng mǎ fù yuán shuài hún jiān

这句话大意是:宜令左右神策军及朔方、河中、绛、邠、宁、庆兵马副元帅浑瑊,。

shuò fāng líng yán fēng suí yín jié dù dū tǒng dù xī quán

这句话大意是:朔方、灵盐、丰、绥、银节度都统杜希全,。

bīn níng jié dù shǐ zhāng xiàn fu

这句话大意是:邠宁节度使张献甫,。

zuǒ shén cè xíng yíng jié dù shǐ xíng jūn yá xià suí yín jié dù shǐ hán tán

这句话大意是:左神策行营节度使邢君牙、夏、绥、银节度使韩潭,。

fū fang dān yán jié dù shǐ wáng qī yào

这句话大意是:鄜、坊、丹、延节度使王栖曜,。

zhèn wǔ lín shèng jié dù shǐ fàn xī cháo gè wū suǒ bù jiǎn zé mǎ bù jiàng shì hé sān wàn wǔ qiān rén

这句话大意是:振武、麟胜节度使范希朝、各于所部简择马步将士合三万五千人,。

tóng fù yán zhōu

这句话大意是:同赴盐州。

zuǒ shén cè jiāng jūn zhāng chāng yi chōng yòu shén cè jiāng jūn yán zhōu xíng yíng jié dù shǐ quán zhī yán zhōu cì shǐ dù yàn guāng chōng yán zhōu cì shǐ yīng suǒ bǎn zhù jí yuán xiū chéng zá yì děng yí gòng qǔ liù qiān rén chōng

这句话大意是:左神策将军张昌宜充右神策将军,盐州行营节度使权知盐州刺史,杜彦光充盐州刺史,应所板筑及缘修城杂役等宜共取六千人充。

qí yú jiàng shì jiē liè bù yíng zhèn jiè yán shè bèi míng jiā chì hòu yǐ jǐng bù yú

这句话大意是:其馀将士皆列布营阵,戒严设备,明加斥候,以警不虞。

qí xiū chéng bǎn zhù gōng yì jiàng shì gè cì juàn bù yǒu chà qí yán zhōu fáng qiū jiàng shì sān nián mǎn yǔ dài gèng jiā gěi cì

这句话大意是:其修城板筑攻役将士各赐绢布有差,其盐州防秋将士三年满,与代,更加给赐。

réng wěi dù yàn guāng jù míng wén zòu xī yǔ gǎi zhuǎn qí fáng è jiàng shì děng bì shì biàn hé fàng guī réng cì bù bó yǒu chà qí zhū jūn lì shì dōu cì bó juàn qī qiān pǐ

这句话大意是:仍委杜彦光具名闻奏,悉与改转,其防遏将士等毕事便合放归,仍赐布帛有差,其诸军吏士都赐帛绢七千匹。

zhèn qíng fēi wéi sì xī zài jìng rén zī ěr jiàng xiàng zhī chén zhōng liáng zhī shì shū chéng fèng guó chén lì wàng láo miǎn mào gōng xūn yǒng ān jiāng chǎng bì jí bīng shì shí wéi zhòng xīn gè zì lǜ lì yǐ fù zhèn yì

现代白话:朕情非为巳,悉在靖人,咨你将相之臣、忠良之士,输诚奉国,陈力忘劳,勉茂功勋,永安疆场,必集兵事,实惟众心各自率励,以副朕意。

chū zhēn yuán sān nián yán zhōu wèi tǔ bō suǒ xiàn huǐ qí chéng ér qù

这句话大意是:"初,贞元三年,盐州为吐蕃所陷,毁其城而去。

zì shì sài wài wú bǎo zhàng líng wǔ shì gé xi bī fū fang shèn wéi biān huàn gù mìng chéng zhī èr xún ér bì

这句话大意是:自是塞外无保障,灵武势隔,西逼鄜坊,甚为边患,故命城之,二旬而毕。

yòu zhào jiān yù shǐ dài fū chì gàn suì tǒng bīng wǔ qiān yǔ jiān yù shǐ zhōng chéng shǐ lǚ chéng dù yàn guāng zhī zhòng shù zhī

这句话大意是:又诏兼御史大夫叱干遂统兵五千与兼御史中丞史履澄、杜彦光之众戍之。

shì yì yě shàng niàn jiàng shì zhī láo hòu lìng dù zhī gōng jǐ

这句话大意是:是役也,上念将士之劳,厚令度支供给。

yòu zhào jīng yuán jiàn nán shān nán zhū jūn tàn tǎo tǔ bō yǐ fēn qí lì

这句话大意是:又诏泾原、剑南、山南诸军探讨吐蕃,以分其力。

yóu shì bǎn zhù zhī jì lǔ wú fàn sāi zhě

这句话大意是:由是板筑之际,虏无犯塞者。

jí bì zhōng wài xián chēng hè yān

现代白话:及毕,中外咸称贺呢。

yòu yuē fàn xī cháo wèi zhèn wǔ jié dù shǐ

这句话大意是:又曰:范希朝为振武节度使。

zhèn wǔ yǒu dǎng xiàng shì wéi jiāo jū zhōu fù líng fàn wèi dào rì jiǔ nì zuò wèi zhī guā chéng mén

这句话大意是:振武有党项、室韦交居州阜,凌犯为盗,日久匿作,谓之刮城门。

jū rén guài hài xiǎn yǒu níng rì

这句话大意是:居人怪骇,鲜有宁日。

xī cháo zhōu zhī yào hài zhì pù shān chì hòu yán mì rén suì huò ān

这句话大意是:希朝周知要害,置堡栅,斥候严密,人遂获安。

yì fán suī shǔ qiè gǒu dào bì shā wú shè róng kòu shén dàn zhī

这句话大意是:异蕃虽鼠窃狗盗,必杀无赦,戎寇甚惮之。

yòu yuē yuán hé zhōng chéng lín jīng cóng jīng yuán jié dù shǐ duàn yòu zhī qǐng yě

这句话大意是:又曰:元和中,城临泾,从泾原节度使段祐之请也。

lín jīng chéng zhí jīng zhōu xī běi jiǔ shí lǐ shí xiǎn yào zhī zhèn

这句话大意是:临泾城直泾州西北九十里,实险要之镇。

cóng qián yīn xún bù xiū cháng wèi quǎn róng suǒ bǎo qí jiè yǒu qīng shí lǐng lǐng duō měi tǔ jūn rén gēng huò lǚ wèi fán kòu lüě duó

这句话大意是:从前因循不修,常为犬戎所堡,其界有青石岭,岭多美土,军人耕获,屡为蕃寇掠夺。

yòu qǐng xiū zhù yì zhě shì fēi xiāng bàn

这句话大意是:祐请修筑,议者是非相半。

yòu jué chéng zhī gōng bì shí fāng yǐ wéi dà lì

这句话大意是:祐决城之功毕,时方以为大利。

sān guó diǎn lüè yuē qí sī tú hú lǜ guāng zhù tūn zhōu píng lǒng dìng fān sān chéng wū jìng shàng

这句话大意是:《三国典略》曰:齐司徒斛律光筑吞周、平陇、定番三城于境上。

✦ You read 兵部·卷六十五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.