xù bīng qì
这句话大意是:○叙兵器。
lǐ jì yuē miǎn biàn bīng gé cáng wū sī jiā shì wèi xié jūn
这句话大意是:《礼记》曰:冕弁兵革藏于私家,是谓胁君。
zhōu lǐ yuē sī bīng zhǎng wǔ bīng
这句话大意是:《周礼》曰:司兵掌五兵。
wǔ bīng zhě gē shū jǐ máo móu yí
这句话大意是:(五兵者:戈、殳、戟、矛、牟夷。
zuǒ zhuàn yuē kǒng wén zǐ jiāng gōng tài shū fǎng yú zhòng ní
这句话大意是:《左传》曰:孔文子将攻太叔,访于仲尼。
zhòng ní yuē hú guǐ zhī shì zé cháng wén zhī yǐ bīng jiǎ zhī shì wèi zhī xué yě
现代白话:仲尼曰:"胡簋之事则尝闻之了,兵甲之事未之学也。
chūn qiū zuǒ zhù qī yuē tài wèi zhǔ jiǎ zú shén míng biàn huì yuē kù bīng dòng gǔ zì míng zhū hóu de zhòng yě
这句话大意是:《春秋佐助期》曰:太尉主甲卒,神名辩会曰:"库兵动,鼓自鸣,诸侯得众也。
hàn shū yuē bīng bù ruì lì yǔ kōng shǒu tóng jiǎ bù jiān mì yǔ tǎn xī tóng nǔ bù jí yuǎn yǔ duǎn bīng tóng shè bù néng zhōng yǔ wáng shǐ tóng zhōng bù néng rù yǔ wáng zú tóng
这句话大意是:《汉书》曰:兵不锐利与空手同,甲不坚密与袒裼同,弩不及远与短兵同,射不能中与亡矢同,中不能入与亡镞同;。
cǐ jiāng bù xǐng bīng zhī huò yě
这句话大意是:此将不省兵之祸也。
yòu yuē hán yán shòu zài dōng jùn shì qí shì zhì shì bīng chē huà lóng hǔ jiàn chuáng qǐ zhí yǔ bǎo gǔ chē
这句话大意是:又曰:韩延寿在东郡试骑士,治饰兵车,画龙虎,建幢棨,植羽葆鼓车。
yòu qǔ guān tóng hou yuè shí zhù zuò dāo jiàn fǎng xiào shàng fāng
这句话大意是:又取官铜候月蚀铸作刀剑,仿效尚方。
xiāo wàng zhī yǐ wéi tiě shàng bù dào qì shì
这句话大意是:萧望之以为僣上不道,弃市。
yòu yuē lǐ líng zhì jùn jī shān yǔ chán yú xiāng zhí
这句话大意是:又曰:李陵至浚稽山,与单于相值。
wéi líng líng jūn jū liǎng shān jiān yǐ chē wèi yíng
这句话大意是:围陵,陵军居两山间,以车为营。
líng yǐn shì yíng wài wèi chén qián xíng chí jǐ shǔn hòu xíng chí gōng nǔ
这句话大意是:陵引士营外为陈,前行持戟楯,后行持弓弩。
dōng guān hàn jì yuē pén zi jiàng kǎi jiǎ bīng nǔ jī chéng xī mén gāo yǔ xióng ěr shān děng
这句话大意是:《东观汉记》曰:盆子降,铠甲兵弩积城西门,高与熊耳山等。
yòu yuē wáng mǎng zhī qiǎn wáng xún wáng yì yě yù shèng wēi yǐ zhèn shān dōng jiǎ chōng péng gān gē jīng qí shén shèng
这句话大意是:又曰:王莽之遣王寻、王邑也,欲盛威以振山东,甲冲輣,干戈旌旗甚盛。
yòu yuē shān zūn yǒng chū zhōng qiān dù liáo jiāng jūn tǎo jī qiāng lǔ zhǎn shǒu bā bǎi yú jí de kǎi nǔ dāo máo jǐ shǔn bǐ shǒu èr sān qiān méi
这句话大意是:又曰:邓遵永初中,迁度辽将军,讨击羌虏,斩首八百馀级,得铠弩刀矛戟楯匕首二三千枚。
yòu yuē wú hàn xìng zhōng hòu dǔ wū shì shàng zì chū cóng zhēng fá cháng zài zuǒ yòu
这句话大意是:又曰:吴汉性忠厚,笃于事上,自初从征伐常在左右。
bīng yǒu bù lì jūn yíng bù rú yì hàn cháng dú shàn jī yáng lì shì
这句话大意是:兵有不利,军营不如意,汉常独膳激扬吏士。
wú zhì yuē hè qí xìng shē chǐ yóu hǎo jūn shì
这句话大意是:《吴志》曰:贺齐性奢侈,尤好军事。
bīng jiǎ qì xiè jí wéi jīng hǎo gān lǔ gē máo pā zhǎo wén huà gōng nǔ shǐ jiàn xián qǔ shàng cái
这句话大意是:兵甲器械极为精好,干橹戈矛葩爪文画,弓弩矢箭咸取上材。
wáng yǐn jìn shū yuē yáng hù biǎo fá wú yuē jìn nǔ zhǎng gōng bù rú zhōng guó cháng máo dùn jǐ bù rú zhōng guó mǎ qí líng lì yòu bù rú zhōng guó wú wéi biàn shuǐ zhàn yī rù qí de zé cháng jiāng fēi fù wú yǒu
这句话大意是:王隐《晋书》曰:羊祜表伐吴曰:"劲弩长弓不如中国,长矛盾戟不如中国,马骑陵厉又不如中国,吴惟便水战,一入其地则长江非复吴有。
jìn qǐ jū zhù yuē chéng dì xián hé yuán nián sì yuè yǐ chǒu zhào yuē zuò láng yá wáng dà chē fǔ liù shí méi shì chén jiàn bā méi jiāng jūn shǒu jǐ sì méi
这句话大意是:《晋起居注》曰:成帝咸和元年四月乙丑诏曰:"作琅邪王大车斧六十枚,侍臣剑八枚,将军手戟四枚。
sān guó diǎn lüè yuē liáng shào líng wáng lún dǔ hǎo shū shǐ miào gōng cǎo lì
这句话大意是:《三国典略》曰:梁邵陵王纶笃好书史,妙工草隶。
wèi dān yáng yǐn
这句话大意是:为丹阳尹。
shàn zào jiǎ zhàng liáng wǔ zhī zhī lún bìng chén yú jiāng zhōng
这句话大意是:擅造甲仗,梁武知之,□纶并沉于江中。
jí hòu chū zhēng qì xiè bìng quē nǎi dú tàn yuē wú xī jù zhàng běn bèi fēi cháng cháo tíng jiàn yí bī shǐ fēn sǎn jīn rì tǎo nì zú wú suǒ zī
现代白话:及后出征,器械并阙,乃独叹曰:"我昔聚仗,本备非常,朝廷见疑,逼使分散,今日讨逆,卒无所资。
tài gōng liù tāo yuē chūn yǐ cháng máo zài qián xià yǐ dà jǐ zài qián qiū yǐ gōng nǔ zài qián dōng yǐ dāo dùn zài qián cǐ sì shí yìng tiān zhī fǎ yě
这句话大意是:太公《六韬》曰:春以长矛在前,夏以大戟在前,秋以弓弩在前,冬以刀楯在前:此四时应天之法也。
tài gōng jīn guì yuē wǔ wáng yuē wǔ dì zhī shí wú shǒu zhàn zhī jù guó cún zhě hé
这句话大意是:太公《金匮》曰:武王曰:"五帝之时,无守战之具,国存者何?
tài gōng yuē shǒu zhàn zhī jù jiē zài mín jiān lěi sì zhě shì qí gōng nǔ yě chú bà zhě shì qí máo jǐ yě dēng lì zhě shì qí dōu móu yě lián fǔ zhě shì qí gōng zhàn zhī jù yě jī gǒu zhě shì qí zhēng gǔ yě
这句话大意是:"太公曰:"守战之具皆在民间:耒耜者是其弓弩也,锄耙者是其矛戟也,簦笠者是其兜鍪也,镰斧者是其攻战之具也,鸡狗者是其钲鼓也。
gǔ sī mǎ bīng fǎ yuē bīng bù zá zé bù lì cháng bīng yǐ wèi duǎn bīng yǐ shǒu
这句话大意是:《古司马兵法》曰:兵不杂则不利,长兵以卫,短兵以守。
tài zhǎng zé fàn tài duǎn zé bù jí tài qīng zé ruì ruì zé yì luàn tài fàn zé bù qí
这句话大意是:太长则犯,太短则不及,太轻则锐,锐则易乱,太犯则不齐。
bīng cháng duǎn xiāng wèi tài duǎn tài qīng zhě jiē bù rú fǎ yě
这句话大意是:(兵长短相卫,太短太轻者,皆不如法也。
fàn zhě chù zhù yě gù bù qí
这句话大意是:犯者,触柱也,故不齐。
bù jí zhě yuǎn wū lì yě
这句话大意是:不及者远于利也。
ruì zhě bù gù zé pò gù bēn běi rǎo luàn yě
这句话大意是:锐者不固则破,故奔北扰乱也。
yòu yuē gōng shǐ wéi shū máo shǒu gē jǐ zhù
这句话大意是:又曰:弓矢围,殳矛守,戈戟助。
fán wǔ bīng dāng zhǎng yǐ wèi duǎn duǎn yǐ jiù zhǎng dié zhàn zé jiǔ jiē zhàn zé qiáng
这句话大意是:凡五兵,当长以卫短,短以救长,迭战则久,皆战则强。
lǐ shì yuē dié gèng yě yán gèng zhàn gèng xi zé kě kān jiǔ
这句话大意是:(李氏曰:迭,更也,言更战更息,则可堪久。
xī jǔ jūn zhàn zhòng duō zhě qiáng
这句话大意是:悉举军战,众多者强。
jūn lìng yuē shǐ chū yíng shù máo jǐ shū fān qí míng gǔ jiǎo
这句话大意是:《军令》曰:始出营,竖矛戟,舒幡旗,鸣鼓角;。
xíng sān lǐ pì máo jǐ jié fān qí míng gǔ jiǎo
这句话大意是:行三里,辟矛戟,结幡旗,鸣鼓角;。
wèi zhì yíng sān lǐ fù yì máo jǐ shū fān qí míng gǔ jiǎo
这句话大意是:未至营三里,复翌矛戟,舒幡旗,鸣鼓角;。
zhì yíng fù jié fān qí zhǐ gǔ jiǎo
这句话大意是:至营复结幡旗,止鼓角。
wéi lìng zhě kūn
这句话大意是:违令者髡。
lǚ shì chūn qiū yuē gǔ zhī zhì bīng shì mín wèi hé ér wēi yǐ yú yǐ dí yǐ fú yǐ qǐ bì yòng bāo gǔ gān gē zāi
现代白话:《吕氏春秋》曰:古之至兵,士民未合而威已逾了,敌已服了,岂必用枹鼓干戈啊!
huái nán zǐ yuē bīng gé duì mó duì qí míng yě
这句话大意是:《淮南子》曰:兵革𬭚摩,(𬭚,祺名也。
jīn gǔ fū yuè suǒ yǐ shì nù yě
这句话大意是:)金鼓𫓧钺,所以饰怒也。
duì bù jūn qiè
这句话大意是:(𬭚,布均切。
yòu yuē suǒ wèi jiān guó yǒu de zhě fú shī shù shí wàn pò chē yǐ qiān bǎi shù shāng gōng nǔ máo jǐ shǐ shí zhī chuàng zhě fú yú wū lù
这句话大意是:又曰:所谓兼国有地者,伏尸数十万,破车以千百数,伤弓弩矛戟矢石之创者,扶舆于路。
gù shì zhì zhěn rén tóu shí rén ròu zū rén gān yǐn rén xuè gān zhī wū māo huàn niú yáng
这句话大意是:故世至枕人头、食人肉、菹人肝、饮人血,甘之于猫豢牛羊。
māo niú ròu huàn shǐ ròu
这句话大意是:(猫牛肉,豢豕肉。
gù zì sān dài yǐ hòu zhě tiān xià wèi cháng de ān qí qíng xìng ér lè xí sú bǎo qí xiū mìng ér bù yāo wū rén nüè yě
这句话大意是:)故自三代以后者,天下未尝得安其情性而乐习俗,保其修命而不夭于人虐也。
suǒ yǐ rán zhě hé
这句话大意是:所以然者何?
zhū hóu lì zhèng tiān xià bù hé wèi yī jiā yě
这句话大意是:诸侯力政,天下不合为一家也。
yòu yuē qí huán gōng jiāng yù zhēng fá jiá bīng bù zú
这句话大意是:又曰:齐桓公将欲征伐,甲兵不足。
lìng yǒu zhòng zuì zhě chū xī jiǎ yī jǐ xī jiǎ qǔ qí jiān yě
这句话大意是:令有重罪者出犀甲一戟,(犀甲,取其坚也。
jǐ chē jǐ yě
这句话大意是:戟,车戟也。
zhǎng zhàng liù chǐ
这句话大意是:长丈六尺。
xī huò zuò sān zhí chū sān jiǎ yě
这句话大意是:犀或作三,直出三甲也。
yǒu qīng zuì zhě shú yǐ jīn fēn qīng xiǎo yǐ jīn fēn chū jīn guì dào zuì zhì zhòng yǒu fèn liǎng yě
这句话大意是:)有轻罪者赎以金分,(轻小以金分,出金匮道罪至重有分两也。
shuō ér bù shèng zhě chū yī shù jiàn
这句话大意是:)说而不胜者出一束箭。
bù shèng yóu bù zhí yě
这句话大意是:(不胜犹不直也。
jiàn shí èr wèi shù
这句话大意是:箭十二为束。
bǎi xìng jiē shuō nǎi jiáo jiàn wèi shǐ shǐ jiàn zhī gān hǎo zhě yě
这句话大意是:)百姓皆说,乃矫箭为矢,(矢,箭之竿好者也。
zhù jīn ér wèi rèn rèn wǔ rèn yě dāo jiàn máo jǐ shǐ yě
这句话大意是:)铸金而为刃,(刃,五刃也,刀、剑、矛、戟、矢也。
yǐ fá bú yì ér zhēng wú dào suì bà tiān xià
这句话大意是:)以伐不义而征无道,遂霸天下。
cuī shí zhèng lùn yuē bīng qì jīng lì yǒu cài tài pú zhī nǔ lóng tíng zhī jiàn zhì jīn shàn míng tiān xià
这句话大意是:崔寔《政论》曰:兵器精利,有蔡太仆之弩,龙亭之剑,至今擅名天下。
lù jī yào lǎn yuē dōng gōng nán máo xi jǐ běi jiàn zhōng gǔ yì yuē sì bīng
这句话大意是:陆机《要览》曰:东弓、南矛、西戟、北剑、中鼓,亦曰"四兵"。
yán tiě lùn yuē qiáng chu jìn zhèng yǒu xī sì zhī jiǎ táng xī zhī jiān nèi jù jīn chéng wài rèn lì bīng shì yǐ wēi xíng zhū xià qiáng fú dí guó
这句话大意是:《盐铁论》曰:强楚劲郑有犀兕之甲,堂谿之犍,内据金城,外任利兵,是以威行诸夏,强伏敌国。
gù mèng bēn chù bì zhòng rén qīng zhī
这句话大意是:故孟贲畜臂,众人轻之;。
qiè fū yǒu bèi qí qì zì bèi
这句话大意是:怯夫有备,其气自倍。
yǐ wú chǔ zhī shì wǔ lì jiàn jué qiáng nǔ yǐ yǔ hé lǔ chěng yú zhōng yuán yī rén dāng bǎi bù zú dào yě
这句话大意是:以吴楚之士舞利剑、蹶强弩,以与狢虏骋于中原,一人当百,不足道也。
hán dān wǔ jīng zhé yí bó yuē shǐ jué yú xián bù kě zhuī zhǐ jǐ zhí zài shǒu zhì zhī zài rén
这句话大意是:《邯郸五经折疑驳》曰:矢绝于弦,不可追止,戟执在手,制之在人。
shān hǎi jīng yuē tiān dì dōng xī èr wàn bā qiān lǐ nán běi èr wàn liù qiān lǐ
这句话大意是:《山海经》曰:天地东西二万八千里,南北二万六千里。
chū tóng zhī shān sì bǎi liù shí qī chū tiě zhī shān sān qiān liù bǎi jiǔ shí
这句话大意是:出铜之山四百六十七,出铁之山三千六百九十。
cǐ tiān xià zhī suǒ fēn rǎng shù gǔ yě gē máo zhī suǒ fā yě dāo shā zhī suǒ qǐ yě
这句话大意是:此天下之所分壤树谷也,戈矛之所发也,刀铩之所起也。
néng zhě yǒu yú zhuō zhě bù zú
这句话大意是:能者有馀,拙者不足。
gàn bǎo sōu shén jì yuē jìn yuán kāng zhōng fù rén yǐ jīn yín xiàng jiǎo dài mào wèi fǔ yuè gē jǐ ér dài zhī yǐ dāng jī gài yāo zhī dà zhě yě
这句话大意是:干宝《搜神记》曰:晋元康中,妇人以金银象角瑇瑁为斧钺戈戟而戴之以当笄,盖妖之大者也。
fán wén yuān qī jīng yì gāng gé lùn yuē chē shàng wǔ bīng gē shū chē jǐ qiú máo móu yí
这句话大意是:樊文渊《七经义纲格论》曰:车上五兵:戈、殳、车戟、酋矛、牟夷。
bù zú wǔ bīng gē shū chē jǐ qiú máo shǐ
这句话大意是:步卒五兵:戈、殳、车戟、酋矛、矢。
wèi wén diǎn lüè yuē xī zhōu yǒu yōng gū zhī jǐ qū lú zhī máo gū fù zhī gē shàng shì míng qì
这句话大意是:魏文《典略》曰:昔周有雍孤之戟,屈卢之矛,孤父之戈,上世名器。
yòu yuē bào pǔ zǐ yuē jiàn jǐ bù jiē wū fèng jiā zhuàn bù kě jī duàn niú mǎ
这句话大意是:又曰:《抱朴子》曰:"剑戟不皆于缝,佳馔不可击断牛马。
yòu yuē chén wú zhī tú fèn jiàn ér dà hū liú xiàng zhī lún huī gē ér biāo hài
这句话大意是:又曰:陈吴之徒奋剑而大呼,刘项之伦挥戈而飚骇。
yòu yuē huò wèn pì wǔ bīng zhī dào bào pǔ zǐ dá yuē wú dà huáng dì céng cóng jiè xiān shēng shòu yào dào yún dàn zhī běi dǒu xìng shì jí rì yuè míng zì biàn bù wèi bái rèn
这句话大意是:又曰:或问辟五兵之道,抱朴子答曰:"吴大皇帝曾从介先生受要道,云:但知北斗姓氏及日月名字,便不畏白刃。
tài huáng dì yǐ shì gào zuǒ yòu shù shí rén cháng wèi xiān dēng xiàn zhèn jiē bù shāng yě
这句话大意是:大皇帝以试告左右数十人,常为先登陷阵,皆不伤也。
zhèng jūn yún dàn sòng wǔ bīng míng yì yàn yǐ
现代白话:郑君云:"但诵五兵名亦验了。
dāo míng dà fáng xū xīng zhǔ zhī
这句话大意是:刀名大房,虚星主之;。
shǐ míng fáng huáng yíng huò zhǔ zhī
这句话大意是:矢名防隍,荧惑主之;。
gōng míng qǔ zhāng jiǎo xīng zhǔ zhī
这句话大意是:弓名曲张,角星主之;。
nǔ míng yuǎn wàng zhāng xīng zhǔ zhī
这句话大意是:弩名远望,张星主之;。
jǐ míng dà jiàng shēn xīng zhǔ zhī
这句话大意是:戟名大将,参星主之。
lín zhàn shí cháng xì zhù zhī huò yǐ wǔ yuè wǔ rì zuò chì líng fú zhe xīn qián huò bǐng wǔ rì rì zhōng zuò yàn jūn lóng hǔ sān náng fú suì yì zhī
这句话大意是:临战时尝细祝之,或以五月五日作赤灵符着心前,或丙午日日中作燕军龙虎三囊符,岁易之。
suì fú suì yì
这句话大意是:岁符岁易,。
yuè fú yuè yì
这句话大意是:月符月易,。
rì fú rì yì
这句话大意是:日符日易,。
huò pèi xi dú bīng xìn fú
这句话大意是:或佩西毒兵信符,。
huò pèi nán jí shuò jīn fú
这句话大意是:或佩南极铄金符,。
huò qǔ mǔ jīng yǐ zuò liù yīn shén jiāng fú zhǐ dí rén
这句话大意是:或取牡荆以作六阴神将符指敌人,。
huò yǐ yuè shí shí kè sān suì chán chú hóu xià zhī yǒu bā zì zhě xuè
这句话大意是:或以月蚀时刻三岁蟾蜍喉下之有八字者血,。
yǐ shū suǒ jiāng zhī dāo jiàn
这句话大意是:以书所将之刀剑,。
huò jiāo fēng zhī jì
这句话大意是:或交锋之际,。
chéng kuí lǚ gāng hū sì fāng zhī zhǎng
这句话大意是:乘魁履刚呼四方之长,。
yì yǒu míng xiào yě
这句话大意是:亦有明效也。
wèi wén dì xiào liè fù yuē kàng chōng tiān zhī sù máo xī mǐ gé zé zhī xiū xún
这句话大意是:魏文帝《校猎赋》曰:抗冲天之素旄兮,靡格泽之修循。
zhān xióng jǐ huáng yīn huáng ér yuè lì xī huáng yuè hù ér yáng xiān
这句话大意是:旃雄戟趪(音皇)而跃厉兮,黄越扈而扬鲜。
yòu yuē qiān shèng luàn rǎo wàn qí bēn zǒu
这句话大意是:又曰:千乘乱扰,万骑奔走。
jīng yíng yuán xí téng yuè jùn qū
这句话大意是:经营原隰,腾越峻岨。
tóng gōng sī gòu gē dìng jù jǔ
这句话大意是:彤弓斯彀,戈铤具举。
xú gàn qí dōu fù yuē shǐ liú dí kuā hú guà qiè
这句话大意是:徐干《齐都赋》曰:矢流镝絓,(胡卦切。
zhāng luo cán zuò hé qiè
这句话大意是:)张罗{蚕}(作合切。
fēi dìng bào xióng gē
这句话大意是:)飞,铤抱雄戈。
miào xí jiè tián fù yuē líng qí wèi yǐ tāo ào xī xióng jǐ jié yǐ cuó é
这句话大意是:缪袭《藉田赋》曰:灵旗蔚以焘奡兮,雄戟偈以嵯峨。
wān wǎng shǐ yú láng hú xī jiàn huáng yuè wū páo guā
这句话大意是:弯枉矢于狼狐兮,建黄钺于匏瓜。
fán qīn zhēng tiān shān fù yuē yǒu hàn chéng xiàng wǔ píng hóu cáo gōng zhàng jié dōng zhēng guān liù jūn yú sān jiāng fú wǔ hú yǐ yào wǔ
这句话大意是:繁钦《征天山赋》曰:有汉丞相武平侯曹公仗节东征,观六军于三江,浮五湖以耀武。
zuǒ pián xióng jǐ yòu zǎn gàn jiàng
这句话大意是:左骈雄戟,右攒干将。
tóng hú zhū zēng dān yǔ jiàng fáng
这句话大意是:彤弧朱矰,丹羽绛房。
wàng zhī rú huǒ yìng duó zhāo yáng
这句话大意是:望之如火,映夺朝阳。
yīng qú shī yuē fàng gē shì jiǎ zhòu chéng xuān rù zǐ wēi
这句话大意是:应璩诗曰:放戈释甲胄,乘轩入紫微。
cóng róng shì wéi wò guāng fǔ rì yuè huī
这句话大意是:从容侍帷幄,光辅日月晖。
cuī yīn ān fēng hòu shī yuē bèi sì jiǎ xī kuà liáng mǎ huī cháng jǐ xī guō qiáng nǔ
这句话大意是:崔骃《安丰侯诗》曰:被兕甲兮跨良马,挥长戟兮彍强弩。
guō yīn huò
这句话大意是:(彍,音霍。
cáo zhí shī yuē huáng kǎo jiàn shì yè yú cóng zhēng sì fāng
这句话大意是:曹植诗曰:皇考建世业,余从征四方。
zhì fēng ér mù yǔ wàn lǐ méng lù shuāng
这句话大意是:栉风而沐雨,万里蒙露霜。
jiàn jǐ bù lí shǒu kǎi jiǎ wèi yī shang
这句话大意是:剑戟不离手,铠甲为衣裳。
wèi yuán dì dǒng táo xíng yuē chen bèi dà hé nán yuán bá shè xiá lù màn màn
这句话大意是:魏元帝《董逃行》曰:晨背大河南辕,跋涉遐路漫漫。
shī tú bǎi wàn huá xuān gē máo ruò lín chéng shān jīng qí fú rì bì tiān
这句话大意是:师徒百万哗喧,戈矛若林成山,旌旗拂日蔽天。
yīng qú shū yuē zuǒ zhí qū lú zhī jìn máo yòu bǐng gàn jiàng zhī xióng jǐ
这句话大意是:应璩书曰:左执屈卢之劲矛,右秉干将之雄戟。
gāo guān fú yún cháng jiàn gěng jiè xiāo guǎn zhèn yīn jué shēng zài lù
这句话大意是:高冠拂云,长剑耿介,箫管振音,厥声载路。
féng shì hǔ shì qīng fēng zhèn dié kě wèi táng táng hu nán yǔ bìng wèi rén yě
这句话大意是:冯轼虎视,清风震叠,可谓堂堂乎难与并为仁也。
tài bái yīn jīng yuē gōng yù shàn qí shì bì xiān lì qí qì
这句话大意是:《太白阴经》曰:工欲善其事,必先利其器。
qì zhī wū shì rú yǐng zhī suí xíng xiǎng zhī yīng shēng qí xiāng xū rú zuǒ yòu shǒu
这句话大意是:器之于事如影之随形,响之应声,其相须如左右手。
gù yuē qì xiè bù jīng bù kě yán bīng wǔ bīng bù lì bù kě jǔ shì
这句话大意是:故曰:"器械不精不可言兵,五兵不利不可举事。
shàng gǔ páo xī shì zhī shí xián mù wèi gōng yǎn mù wèi shǐ
这句话大意是:"上古庖牺氏之时,弦木为弓,剡木为矢。
shén nóng shì zhī shí yǐ shí wèi bīng
这句话大意是:神农氏之时,以石为兵。
shàng shū yuē nú shí zhōng shǐ zú
这句话大意是:《尚书》曰:砮石中矢镞。
huáng dì zhī shí yǐ yù wèi bīng
这句话大意是:黄帝之时,以玉为兵。
chī yóu zhī shí shuò jīn wèi bīng gē gé wèi jiǎ shǐ zhì wǔ bīng jiàn qí zhì shù kuí gǔ
这句话大意是:蚩尤之时,烁金为兵,割革为甲,始制五兵,建旗帜,树夔鼓。
yòu yuē gǔ yǐ zuǒ jūn wēi
这句话大意是:又曰:鼓以佐军威。
yòu yuē dào liù kǒu dà jiàng zhōng yíng jiàn chū yǐn liù jūn
这句话大意是:又曰:纛六口,大将中营建,出引六军。
gǔ zhě tiān zǐ liù jūn zhū hóu sān jūn
这句话大意是:古者天子六军,诸侯三军。
jīn tiān zi shí èr zhū hóu liù jūn gù dào yǒu liù yǐ zhǔ zhī
这句话大意是:今天子十二,诸侯六军,故纛有六以主之。
yòu yuē mén qí èr kǒu sè hóng bā fú dà jiàng yá mén zhī qí chū yǐn jiāng jūn qián liè
这句话大意是:又曰:门旗二口,色红八幅,大将牙门之旗,出引将军前列。
yòu yuē mén qiāng èr gēn yǐ bào wěi wèi rèn kē chū jū hóng qí hòu zhǐ jū zhàng mén qián zuǒ yòu ān lì
这句话大意是:又曰:门枪二根,以豹尾为刃榼,出居红旗后,止居帐门前,左右安立。
yòu yuē wǔ fāng qí wǔ kǒu gè jù fāng sè dà jiàng zhōng yíng jiàn chū liù dào hòu zài yíng yì wū dào hòu suí fāng ér jiàn
这句话大意是:又曰:五方旗五口,各具方色,大将中营建出六纛后,在营亦于纛后随方而建。
yòu yuē yán jǐng gǔ yī shí èr miàn dà jiàng yíng qián zuǒ yòu háng liè gè liù miàn zài dào hòu
这句话大意是:又曰:严警鼓一十二面,大将营前左右行列各六面,在纛后。
yòu yuē jiǎo shí èr jù wū gǔ zuǒ yòu hòu liè gè liù jù yǐ dài jīn
这句话大意是:又曰:角十二具,于鼓左右后列各六具,以代金。
yòu yuē duì qí èr bǎi wǔ shí miàn shàng sè tú qín yǔ běn zhèn tóng wǔ fú
这句话大意是:又曰:队旗二百五十面,尚色图禽与本阵同五幅。
yòu yuē rèn èr bǎi wǔ shí kǒu shàng sè tú qín yǔ zhū zhèn bù tóng gè zì wèi zhì rèn qí chū jū duì hòu kǒng shì zú jiāo zá
这句话大意是:又曰:刃二百五十口,尚色图禽与诸阵不同,各自为志,认旗出居队后,恐士卒交杂。
yòu yuē zhèn jiàng mén qí gè rèn suǒ sè bù dé yǐ hóng kǒng zá dà jiàng jūn
这句话大意是:又曰:阵将门旗,各任所色,不得以红,恐杂大将军。
yòu yuē zhèn jiāng gǔ yī bǎi èr shí wǔ miàn kǒng shè yí jīng dí yòng
这句话大意是:又曰:阵将鼓一百二十五面,恐设疑惊敌用。
yòu yuē jiǎ liù fēn qī qiān wǔ bǎi lǐng
这句话大意是:又曰:甲六分,七千五百领。
yòu yuē zhàn páo sì fēn wǔ qiān lǐng
这句话大意是:又曰:战袍四分,五千领。
yòu yuē qiāng shí fēn yī wàn èr qiān wǔ bǎi kǒng shāng bīng fù fá yòng
这句话大意是:又曰:枪十分,一万二千五百,恐伤兵缚筏用。
yòu yuē niú jīn pái èr fēn èr qiān wǔ bǎi miàn mǎ jūn yǐ tuán pái dài sì fēn zhī
这句话大意是:又曰:牛筋牌二分,二千五百面,马军以团牌代四分支。
yòu yuē nǔ èr fēn xián sān fù jiàn yī bǎi fēn èr qiān wǔ bǎi zhāng nǔ qī qiān wǔ bǎi tiáo xián èr shí wǔ wàn zhǐ jiàn
这句话大意是:又曰:弩二分,弦三副,箭一百分,二千五百张弩,七千五百条弦,二十五万只箭。
yòu yuē gōng shí fēn xián sān fù jiàn yī bǎi wǔ shí fēn yī wàn èr qiān wǔ bǎi zhāng gōng sān wàn qī qiān wǔ bǎi tiáo xián sān shí qī wàn wǔ qiān zhǐ jiàn shè jiǎ jiàn wǔ wàn zhǐ
这句话大意是:又曰:弓十分,弦三副,箭一百五十分,一万二千五百张弓,三万七千五百条弦,三十七万五千只箭,射甲箭五万只。
yòu yuē shēng jīn bǐ jiàn èr wàn wǔ qiān zhǐ zhǎng jiàn duǒ jiàn
这句话大意是:又曰:生钅匕箭二万五千只,长箭垛箭。
jīn bǐ pǐ lí qiè
这句话大意是:(钅匕,匹梨切。
yòu yuē gōng dài hú lù zhǎng gōng dài bìng yī wàn èr qiān wǔ bǎi fù
这句话大意是:又曰:弓袋、胡鹿长弓袋,并一万二千五百副。
yòu yuē pèi dāo bā fēn yī wàn kǒu
这句话大意是:又曰:佩刀八分,一万口。
yòu yuē mò dāo èr fēn èr qiān wǔ bǎi kǒu
这句话大意是:又曰:陌刀二分,二千五百口。
yòu yuē bàng èr fēn èr qiān wǔ bǎi zhāng mǎ jūn jí mò dāo bìng yǐ zhuó zhuī yuè fǔ dài gè sì zhī fēn
这句话大意是:又曰:棓二分,二千五百张,马军及陌刀并以啄锥钺斧代各四支分。
yòu yuē dā suǒ èr fēn èr qiān wǔ bǎi tiáo mǎ jūn yòng yě
这句话大意是:又曰:撘索二分,二千五百条,马军用也。
yá
这句话大意是:○牙。
bīng shū yuē yá qí zhě jiāng jūn zhī jīng
这句话大意是:《兵书》曰:牙旗者,将军之精。
fán shǐ shù yá bì yǐ zhì rì
这句话大意是:凡始竖牙必以制日。
zhì rì zhě wèi shàng kè xià rì yě
这句话大意是:制日者,谓上克下日也。
lì yá zhī rì jí qì lái yīng dà shèng zhī zhēng
这句话大意是:立牙之日,吉气来应,大胜之征;。
xiōng qì xiān yīng pò jūn shā jiāng
这句话大意是:凶气先应,破军杀将。
huáng dì chū jūn jué yuē shǐ lì yá zhī rì xǐ qì lái yīng qí zhì zhǐ dí huò cóng fēng jǔ huī huī zhōng rì bù rào gān yǒng qì bēn yì shì wèi táng táng zhī zhèn
这句话大意是:《黄帝出军决》曰:始立牙之日,喜气来应,旗帜指敌或从风举,晖晖终日不绕竿,勇气奔逸,是谓堂堂之阵。
cǐ dà shèng zhī zhēng
这句话大意是:此大胜之征。
yòu yuē yǒu suǒ gōng fá zuò wǔ cǎi yá qí
这句话大意是:又曰:有所攻伐,作五采牙旗。
qīng yá qí yǐn zhù dōng chì yá qí yǐn zhù nán bái yá qí yǐn zhù xi hēi yá qí yǐn zhù běi huáng yá qí yǐn zhù zhōng
这句话大意是:青牙旗引住东,赤牙旗引住南,白牙旗引住西,黑牙旗引住北,黄牙旗引住中。
yòu yuē shǐ lì yá zhī rì xiōng qì xiān yīng qí zhì jiē chuí huò nì fēng pāng bó yá gān cuī shé qí fān jué liè hái rào jiǎo gān rú cǐ zhōng rì shì ruò
这句话大意是:又曰:始立牙之日,凶气先应,旗帜皆垂,或逆风滂浡,牙竿摧折,旗幡绝烈,还绕缴竿,如此终日,势弱。
yòu yuē jiāng jūn chū bīng yǒu suǒ tǎo fá yǐn bīng chū chéng mén wàng jiàn bái yún jí bái shuǐ zhě jǔ bái yá qí
这句话大意是:又曰:将军出兵有所讨伐,引兵出城门望见白云及白水者,举白牙旗。
wǔ sè yá qí suí tiān qì sì shí yě
这句话大意是:五色牙旗随天气四时也。
zhēn rén shuǐ jìng jīng yuē fán jūn shǐ chū lì yá gān bì lìng wán shù ruò yǒu zhé jiāng jūn bù lì
这句话大意是:《真人水镜经》曰:凡军始出,立牙竿必令完竖,若有折,将军不利。
yá qí gān jūn zhī jīng yě jí zhōu lǐ sī cháng zhí yún jūn lǚ huì tóng zhì jīng mén shì yě
这句话大意是:牙旗竿,军之精也,即《周礼司常职》云:"军旅会同置旌门"是也。
bào pǔ zǐ yuē jūn shǐ jǔ yá lì qí fēng qì hé diào fān xiào piāo piāo zhōng rì bù xī zhě qí jūn yǒu gōng
这句话大意是:《抱朴子》曰:军始举牙立旗,风气和调,幡校飘飘,终日不息者,其军有功。
wèi zhì yuē diǎn wéi chū wèi zhāng miǎo shì shǔ sī mǎ zhào chǒng yá mén zhǎng dà mò néng shèng diǎn yī shǒu jiàn zhī chǒng yì yǒu cái lì
这句话大意是:《魏志》曰:典韦初为张邈士属,司马赵宠牙门长大莫能胜,典一手建之,宠异有才力。
wú zhì yuē lù xùn wèi yòu bù dū huì dān yáng zéi shuài fèi zhàn shān dòng shān yuè quán qiǎn xùn tǎo zhàn
这句话大意是:《吴志曰》:陆逊为右部督,会丹阳贼帅费栈扇动山越,权遣逊讨栈。
zhàn zhī dǎng duō suǒ wǎng bīng shǎo
这句话大意是:栈支党多所往,兵少。
xùn nǎi yì shī yá zhuàng fēn bù gǔ jiǎo yè qián shān gǔ jiān gǔ zào ér qián yīng jí pò sàn
这句话大意是:逊乃益施牙幢,分布鼓角,夜潜山谷间,鼓噪而前,应即破散。
yòu yuē huáng wǔ bā nián xià huáng lóng jiàn fán kǒu wū shì quán chēng zūn hào yīn ruì gǎi yuán
这句话大意是:又曰:黄武八年夏,黄龙见樊口,于是权称尊号,因瑞改元。
yòu zuò huáng lóng dà yá cháng zài zhōng jūn zhū jūn jìn tuì shì qí suǒ xiàng
这句话大意是:又作黄龙大牙,常在中军,诸军进退视其所向。
mìng hú zōng zuò fù
这句话大意是:命胡综作赋。
wú shū yuē hè qí cóng shàng tǎo hé féi shí chéng zhōng chū zhàn
这句话大意是:《吴书》曰:贺齐从上讨合肥时,城中出战。
xú shèng shī yá qí bié jù jī de shèng suǒ shī yá
这句话大意是:徐盛失牙,齐别拒击得盛所失牙。
jìn shū yuē lù jī shǐ lín róng ér yá qí zhé yì shén è zhī
这句话大意是:《晋书》曰:陆机始临戎而牙旗折,意甚恶之。
hòu zhàn jūn guǒ dà bài
这句话大意是:后战,军果大败。
hòu wèi shū yuē xī jīn dài rén yě
这句话大意是:《后魏书》曰:奚斤,代人也。
wèi chū dà jiàng xíng shī wéi zhǎng sūn sōng jù liú yù jí jīn zhēng hé nán dú gěi lòu kè jí shí èr yá qí
这句话大意是:魏初大将行师,惟长孙嵩拒刘裕及斤征河南,独给漏刻及十二牙旗。
wú hú zōng dà yá fù yuē láng hú chuí yào shí wéi bīng jīng
这句话大意是:吴胡综《大牙赋》曰:狼弧垂曜,实惟兵精。
shèng rén guān fǎ shì xiào shì yíng
这句话大意是:圣人观法,是效是营。
shǐ zuò qì xiè yuán qiú jué chéng
这句话大意是:始作器械,爰求厥成。
míng míng dà wú shí tiān shēng dé nǎi lǜ tiān shí zhì qí shén jūn
这句话大意是:明明大吴,实天生德,乃律天时,制其神军。
qǔ xiàng tài yī wǔ jiāng sān mén
这句话大意是:取象太一,五将三门。
jí zé rú diàn chí zé rú yún
这句话大意是:疾则如电,迟则如云。
jìn zhǐ yǒu dù yuē ér bù fán
这句话大意是:进止有度,约而不烦。
sì líng jì bù huáng lóng chǔ zhōng
这句话大意是:四灵既布,黄龙处中。
zhōu zhì rì yuè shí yuē dà cháng
这句话大意是:周制日月,实曰大常。
jié rán tè lì liù jūn suǒ wàng
这句话大意是:桀然特立,六军所望。
hòu hàn téng fǔ jì yá wén yuē gōng xiū tài láo jié jiàn xiá líng
这句话大意是:后汉滕辅《祭牙文》曰:恭羞太牢,洁荐遐灵。
tuī gǔ zhī rèn shí tǎo bù tíng
这句话大意是:推毂之任,实讨不庭。
tiān dào zhù shùn zhèng zhí cōng míng
这句话大意是:天道助顺,正直聪明。
jìn yuán hóng jì yá wén yuē tiān shēng wǔ cái zhì dào suǒ sī
这句话大意是:晋袁宏《祭牙文》曰:天生五才,治道所司。
fèi yī bù kě jìng luàn fǔ shí
这句话大意是:废一不可,静乱辅时。
hè hè jìn dé nǎi wǔ nǎi wén
这句话大意是:赫赫晋德,乃武乃文。
zhōng shì bù jìng wáng dù qiàn zhūn
这句话大意是:中世不竞,王度堑屯。
róng dí huá xià qián liú shēng mín
这句话大意是:戎狄滑夏,虔刘生民。
chǔn ěr dōng hú bèi fā zuǒ mèi
现代白话:蠢你东胡,被发左袂。
sī wǒ huáng zé qǐ shǒu hǎi yì
这句话大意是:思我皇泽,稽首海裔。
shòu jué nà gòng fú yīng lěi shì
这句话大意是:受爵纳贡,服膺累世。
hòu sì bù gōng shí pàn shí lì
这句话大意是:后嗣不恭,实叛实戾。
qīn wǒ shén jī gé wǒ jiā huì
这句话大意是:侵我神畿,隔我嘉惠。
āi bǐ lí mín yīng cǐ diāo cán
这句话大意是:哀彼黎民,婴此雕残。
kuàng hé dà chǒng rèn qí jiān nán
这句话大意是:况荷大宠,任其艰难。
kǎi rán fā fèn fǔ jiàn wàng cān diāo
这句话大意是:慨然发愤,抚剑忘餐雕。
gǎn jiàn gāo yá liè liè huán huán
这句话大意是:敢建高牙,烈烈桓桓。
jìn gù kǎi zhī jì yá wén yuē wéi nián yuè rì lù shàng shū shì yù zhāng gōng yù gǎn gào huáng dì chī yóu wǔ bīng zhī líng
这句话大意是:晋顾恺之《祭牙文》曰:维年月日,录尚书事豫章公裕,敢告黄帝蚩尤五兵之灵。
liǎng yí yǒu zhèng sì hǎi yǒu wáng
这句话大意是:两仪有正,四海有王。
jìn mìng zài tiān shì dé chóng guāng
这句话大意是:晋命在天,世德重光。
liè liè gāo yá tián tián fá gǔ
这句话大意是:烈烈高牙,阗阗伐鼓。
bái qì jīng tiān chǎn yáng shén wǔ
这句话大意是:白气经天,阐扬神武。
sòng wáng dàn fá guǎng gù jì yá wén yuē jìng jiàn chóng yá xiǎn cí wēi líng
这句话大意是:宋王诞《伐广固祭牙文》曰:敬建崇牙,显兹威灵。
shǐ míng jīn chuò xìn wú zhàn yǒu níng
这句话大意是:使鸣金辍衅,无战有宁。
huáng fēng yōu bèi kǎi pèi guī jīng
这句话大意是:皇风幽被,凯旆归旌。
sòng zhèng xiān jì yá wén yuē jié shēng xiān shì jiàn cí jìng jì chóng yá jì jiàn yì fēng zēng lì rén guǐ yī kuí sān cái tóng qì
这句话大意是:宋郑鲜《祭牙文》曰:洁牲先事,荐兹敬祭,崇牙既建,义锋增厉,人鬼一揆,三才同契。
wéi cí líng jiàn zhù bì yǒu chá nì shùn yōu biàn zhōng xiào xiǎn jié
这句话大意是:惟兹灵鉴,庶必有察,逆顺幽辨,忠孝显节。
shǐ xiōng chǒu shí jiān zhǔ níng chén yuè
这句话大意是:使凶丑时歼,主宁臣悦。
zhèn lǚ shàng jīng kǎi guī xī fān
这句话大意是:振旅上京,凯归西蕃。
shén qì zēng huī sì jìng yǒng ān
这句话大意是:神器增晖,四境永安。
táng chén zǐ áng mà yá wén yuē gài xiān wáng zuò bīng yǐ tǎo yǒu zuì jiān nì qiè mìng róng yí bù gōng zé bì sì zhū shì cháo dà lù yuán yě huáng jiā zǐ yù wàn guó chǒng suí bǎi mán qīng yún gān lǚ zì huán rù gòng jiǔ yǒu nián yǐ
现代白话:唐陈子昂《祃牙文》曰:盖先王作兵以讨有罪,奸匿窃命,戎夷不恭,则必肆诸市朝,大戮原野,皇家子育万国,宠绥百蛮,青云干吕,自环入贡,久有年了。
qì dān xiōng jié gǎn luàn tiān cháng nǎi fēng jù wán shān shǐ shí liáo sāi yàn ān zhèn dú zuò wéi chān qiāng
这句话大意是:契丹凶羯,敢乱天常,乃蜂聚丸山,豕食辽塞,宴安鸩毒,作为搀枪。
tiān yàn qí xiōng guó yòng zhì tǎo
这句话大意是:天厌其凶,国用致讨。
huáng dì mìng wǒ sù jiāng wáng zhū jīn dà jūn yǐ jí jí chén xié yìng máo tóu shǒu jiàn yǔ pèi qián liè
这句话大意是:皇帝命我,肃将王诛,今大军已集,吉辰协应,旄头首建,羽旆前列。
yí mò gǎn wēi jiàng shì tīng shì fāng sì tiān mìng wèi mín tiǎn zāi
这句话大意是:夷貊感威,将士听誓,方俟天命,为民殄灾。
wéi ěr yǒu shén shàng jiān nǎi chǒu zhào tài yī huì léi gōng
现代白话:惟你有神,尚歼乃丑,召太一,会雷公。
yì bái hǔ chéng qīng lóng
这句话大意是:翼白虎,乘青龙。
xīng liú huì sǎo yǒng qīng shuò yì
这句话大意是:星流彗扫,永清朔裔。
shǐ bīng bù xuè rèn róng xià dà tóng yǐ zhāo wǒ tiān zǐ zhī dé yǔn nǎi shén zhī gōng qǐ fēi zhèng zhí kè míng
这句话大意是:使兵不血刃,戎夏大同,以昭我天子之德,允乃神之功,岂非正直克明。
wú zòng dà chóu yǐ zuò shén xiū
这句话大意是:无纵大雠,以作神羞。