太平御览 · 李昉 · Chapter 347 of 1000

兵部·卷七十八

PinyinModern Translation
Size

gōng

这句话大意是:○弓。

shì míng yuē gōng qióng yě

这句话大意是:《释名》曰:弓,穹也。

zhāng zhī qióng lóng rán yě

这句话大意是:张之穹隆然也。

qí mò yuē xiāo yán xiāo yá yě

这句话大意是:其末曰箫,言箫邪也。

yòu wèi zhī mǐ yǐ gǔ wèi zhī huá mǐ mǐ yě

这句话大意是:又谓之弭,以骨为之,滑弭弭也。

zhōng yāng yuē fǔ

这句话大意是:中央曰弣。

fú zhǔ qiè

这句话大意是:(孚主切。

yī zuò fǔ

这句话大意是:一作拊。

fǔ fǔ yě

这句话大意是:)弣,抚也。

suǒ fǔ chí yě

这句话大意是:所抚持也。

xiāo fū zhī jiān yuē yuān

这句话大意是:箫跗之间曰渊。

yuān wǎn yě

这句话大意是:渊,宛也。

yán wǎn qǔ yě

这句话大意是:言宛曲也。

shuō wén yuē gōng jìn qióng yuǎn xiàng xíng yě

这句话大意是:《说文》曰:弓,近穷远,象形也。

diāo yīn diāo yòu yīn dūn

这句话大意是:弴,(音雕,又音敦。

huà gōng yě

这句话大意是:)画弓也。

mǐ gōng wú yuán kě yǐ jiě cān gū yě

现代白话:弭,弓无缘,能够解骖觚也。

xuān xǔ yuán qiè

这句话大意是:弲,(许缘切。

jiǎo gōng yě

这句话大意是:)角弓也。

hú mù gōng yě

这句话大意是:弧,木弓也。

yī yuē wǎng tǐ guǎ lái tǐ duō yuē hú

这句话大意是:一曰往体寡来体多曰弧。

chāo chǐ zhāo qiè yòu cì cháo qiè

这句话大意是:弨,(尺招切,又刺朝切。

gōng fǎn yě

这句话大意是:)弓反也。

gōng guàn yīn quán

这句话大意是:〈弓雚〉,(音权。

gōng qū yě

这句话大意是:)弓曲也。

gōng yáo yīn yáo

这句话大意是:〈弓繇〉,(音遥。

gōng biàn lì yě

这句话大意是:)弓便利也。

zhāng shī gōng xián yě

这句话大意是:张,施弓弦也。

jué wū guō qiè

这句话大意是:彏,(乌郭切。

gōng jí zhāng yě

这句话大意是:)弓急张也。

péng pāi shēng qiè

这句话大意是:弸,(拍生切。

yòu bǐ qín qiè

这句话大意是:又鄙矜切。

gōng qiáng mào yě

这句话大意是:)弓强貌也。

wān chí gōng guān shǐ yě

这句话大意是:弯,持弓关矢也。

gōng gàn yī hú qiè

这句话大意是:〈弓干〉,(一弧切。

mǎn gōng yǒu suǒ xiàng yě

这句话大意是:)满弓有所向也。

hóng gōng shēng yě

这句话大意是:弘,弓声也。

yòu yuē dú yīn dú

这句话大意是:又曰:韣(音独。

chàng yīn chàng

这句话大意是:)韔,(音畅。

gōng yī yě

这句话大意是:)弓衣也。

yòu yuē jiǎo jiǎo duān yīn duān

这句话大意是:又曰:角〈角耑〉,(音端。

shòu zhuàng shì shǐ jiǎo shàn wèi gōng chū hú shī guó

这句话大意是:)兽状似豕,角善为弓,出胡尸国。

yī yuē chū xiū shī guó

这句话大意是:(一曰出休尸国。

shān hǎi jīng yuē shǎo hào shēng bān shǐ wèi gōng shǐ

这句话大意是:《山海经》曰:少皞生般,始为弓矢。

guō pú zhù yuē bān yīn bān shì běn yún móu yí zuò shǐ huī zuò gōng

这句话大意是:(郭璞注曰:般音斑,世本云:牟夷作矢,挥作弓。

gōng shǐ yī qì zuò zhě liǎng rén wū yì yǒu yí

这句话大意是:弓矢一器,作者两人,于义有疑。

cǐ yán bān zuò zhī shì yě

这句话大意是:此言般作之,是也。

dì hòu cì yì tóng gōng sù zēng yǐ fú xià guó

这句话大意是:)帝后赐羿彤弓素矰,以扶下国。

yǐ shè chú huàn fú zhù xià guó yě

这句话大意是:(以射除患,扶助下国也。

shì běn yuē huī zuò gōng

这句话大意是:《世本》曰:挥作弓。

sòng zhōng zhù yuē huī huáng dì chén yě

这句话大意是:(宋衷注曰:挥,黄帝臣也。

sūn qīng zǐ yuē chuí zuò gōng

现代白话:孙卿孔子说:倕作弓。

lóng yú hé tú yuē gōng zhī shén míng yuē qǔ zhāng

这句话大意是:《龙鱼河图》曰:弓之神名曰曲张。

tài gōng bīng fǎ yòu yuē gōng shén míng qǔ zhāng

这句话大意是:(《太公兵法》又曰:弓神名曲张。

fāng yán yuē gōng cáng wèi zhī dú

这句话大意是:《方言》曰:弓藏谓之韇。

yīn dú

这句话大意是:(音独。

jiàn yī yě

这句话大意是:箭衣也。

mò zǐ yuē yì zuò gōng

这句话大意是:《墨子》曰:羿作弓。

ěr yǎ yuē gōng yǒu yuán zhě wèi zhī gōng guō pú zhù yuē jí jīn wǎn zhuǎn gōng yě

现代白话:《你雅》曰:弓有缘者谓之弓,(郭璞注曰:即今宛转弓也。

wú yuán zhě wèi zhī mǐ

这句话大意是:)无缘者谓之弭。

jīn zhī gōng jiǎo yě

这句话大意是:(今之弓角也。

yǐ jīn zhě wèi zhī xǐ yǐ shèn zhě wèi zhī yáo yīn yáo

这句话大意是:)以金者谓之铣,以蜃者谓之珧,(音遥。

yǐ yù zhě wèi zhī guī

这句话大意是:)以玉者谓之圭。

yòng jīn bàng yù shì gōng liǎng tóu yīn yǐ wéi míng yě

这句话大意是:(用金蚌玉饰弓两头,因以为名也。

yì yuē xián mù wèi hú yǎn mù wèi shǐ

这句话大意是:《易》曰:弦木为弧,剡木为矢。

hú shǐ zhī lì

这句话大意是:弧矢之利。

yǐ wēi tiān xià gài qǔ zhū kuì

这句话大意是:以威天下,盖取诸睽。

yòu yuē gōng yòng shè sǔn yú gāo yōng zhī shàng huò zhī wú bù lì

这句话大意是:又曰:公用射隼于高墉之上,获之无不利。

yòu yuē xiān zhāng zhī hú

这句话大意是:又曰:先张之弧。

shàng shū yuē hé zhī gōng zài dōng fáng

这句话大意是:《尚书》曰:和之弓在东房。

kǒng ān guó zhù yuē hé gǔ zhī gōng rén

这句话大意是:(孔安国注曰:和,古之弓人。

yòu yuē píng wáng xī jìn wén hóu tóng gōng yī tóng shǐ bǎi lú yīn lú

这句话大意是:又曰:平王锡晋文侯彤弓一,彤矢百,玈(音卢。

gōng yī lú shǐ qiān

这句话大意是:)弓一,玈矢千。

yòu yuē bèi nǎi gōng shǐ

这句话大意是:又曰:备乃弓矢。

shī yuē tóng gōng tiān zǐ cì yǒu gōng zhū hóu yě

这句话大意是:《诗》曰:彤弓,天子赐有功诸侯也。

tóng gōng chāo xī shòu yán cáng zhī

这句话大意是:彤弓弨兮,受言藏之。

chāo gōng yě yě

这句话大意是:(弨,〈弓也〉也。

yòu yuē xīng xīng jiǎo gōng piān qí fǎn yǐ

现代白话:又曰:骍骍角弓,翩其反了。

xīng xīng diào lì yě

这句话大意是:(骍骍,调利也。

yòu yuē jì zhāng wǒ gōng

这句话大意是:又曰:既张我弓。

yòu yuē gōng shǐ sī zhāng

这句话大意是:又曰:弓矢斯张。

yòu yuē sì mǔ yì yì xiàng mǐ yú fù

这句话大意是:又曰:四牡翼翼,象弭鱼腹。

zhèng xuán zhù xiàng mǐ gōng fǎn wèi biè zhě yǐ xiàng gǔ wèi zhī yǐ zhù yù zhě

这句话大意是:(郑玄注:象弭,弓反未别者,以象骨为之,以助御者。

biè bì mèi qiè

这句话大意是:别,必袂切。

lǐ jì yuē nán zǐ shēng sāng hú péng shǐ liù shè tiān de sì fāng

这句话大意是:《礼记》曰:男子生,桑弧蓬矢六,射天地四方。

zhù yún tiān dì sì fāng nán zǐ suǒ yǒu shì yě

这句话大意是:(注云:天地四方,男子所有事也。

yòu yuē fán yí rén gōng zhě zhāng gōng shàng zhù chí gōng shàng jiǎo

这句话大意是:又曰:凡遗人弓者,张弓尚箸,弛弓尚角。

gōng yǒu wǎng lái tǐ jiē yù qí xià qū tuí rán

这句话大意是:(弓有往来,体皆欲其下曲𬯎然。

zuǒ shǒu zhí xiāo yòu shǒu chéng fǔ xiāo mǐ tóu yě

这句话大意是:)左手执箫,右手承拊,(箫,弭头也。

zūn bēi chuí shuì

这句话大意是:)尊卑垂帨。

shuì pèi jīn yě

这句话大意是:(帨,佩巾也。

qìng shé zé pèi jīn chuí shòu zhī yí zūn bēi yī yě

这句话大意是:磬折则佩巾垂授之仪,尊卑一也。

yòu yuē yuè jí dà gōng tiān zǐ zhī róng qì yě

这句话大意是:又曰:越棘大弓,天子之戎器也。

yòu yuē liáng gōng zhī zǐ bì xué wèi jī

这句话大意是:又曰:良弓之子,必学为箕。

yòu yuē wǔ wáng kè shāng hòu gān gē gōng shǐ bāo zhī yǐ hǔ pí

这句话大意是:又曰:武王克商后,干戈弓矢包之以虎皮。

zhōu lǐ yuē sī gōng shǐ zhǎng liù gōng sì nǔ bā shǐ zhī fǎ biàn qí míng wù ér zhǎng qí shǒu zàng yǔ qí chū rù

这句话大意是:《周礼》曰:司弓矢:掌六弓四弩八矢之法,辨其名物,而掌其守藏与其出入。

zhòng chūn xiàn gōng nǔ zhòng qiū xiàn shǐ fú

这句话大意是:仲春献弓弩,仲秋献矢箙。

gōng nǔ chéng wū hé shǐ fú chéng wū jiān yě

这句话大意是:(弓弩成于和,矢箙成于坚也。

fú shèng shǐ qì yě yǐ shòu pí wèi zhī

这句话大意是:箙,盛矢器也,以兽皮为之。

jí qí bān zhī wáng gōng hú gōng yǐ shòu shè jiǎ gé zhēn yīn zhēn

这句话大意是:)及其颁之,王弓、弧弓,以授射甲革、椹(音砧。

zhì zhě

这句话大意是:)质者;。

jiā gōng yǔ gōng yǐ shòu shè án yīn àn yòu é hán qiè

这句话大意是:夹弓、庾弓,以受射犴(音岸,又俄寒切。

hóu niǎo shòu zhě

这句话大意是:)侯鸟兽者;。

táng gōng dà gōng yǐ shòu xué shè zhě jí shǐ zhě láo zhě

这句话大意是:唐弓、大弓,以授学射者及使者、劳者。

wáng hú jiā yǔ táng dà bīng zhě gōng yì tǐ zhī míng

这句话大意是:(王、弧、夹、庾、唐、大兵者,弓异体之名。

wǎng tǐ guǎ lái tǐ duō yuē wáng hú wǎng tǐ duō lái tǐ guǎ yuē jiā yǔ

这句话大意是:往体寡,来体多曰王、弧,往体多,来体寡曰夹、庾。

tiān zǐ zhī gōng hé jiǔ ér chéng guī

这句话大意是:)天子之弓,合九而成规;。

zhū hóu hé qī ér chéng guī

这句话大意是:诸侯,合七而成规;。

dài fū hé wǔ ér chéng guī

这句话大意是:大夫,合五而成规;。

shì hé sān ér chéng guī

这句话大意是:士,合三而成规。

jù zhě wèi zhī bì gōng

这句话大意是:句者,谓之弊弓。

fán jì sì gòng shè shēng zhī gōng shǐ

这句话大意是:凡祭祀,共射牲之弓矢。

shè shēng zhě shì qīn shā yě

这句话大意是:(射牲者,示亲杀也。

guó yǔ yuē jiāo zhī shì tiān zǐ bì zì shè qí shēng

这句话大意是:《国语》曰:郊之事,天子必自射其牲。

zé gòng shè zhēn zhì zhī gōng shǐ

这句话大意是:)泽,共射椹质之弓矢。

zhèng sī nóng yún zé zé gōng yě

这句话大意是:(郑司农云:泽,泽宫也。

suǒ yǐ xí shè xuǎn shì zhī chù yě

这句话大意是:所以习射选士之处也。

shè yì yuē tiān zǐ jiāng zhì bì xiān xí shè wū zé zhě suǒ yǐ zé shì yě

这句话大意是:《射义》曰:天子将至,必先习射于泽者,所以择士也。

dà shè yàn shè gòng gōng shǐ rú shù

这句话大意是:)大射、燕射,共弓矢如数。

yòu yuē tíng shì zhǎng shè guó zhōng zhī yāo niǎo

这句话大意是:又曰:庭氏:掌射国中之妖鸟。

mǎ róng chuán yuē guó zhōng yāo niǎo xiāo jī è shēng zhī niǎo yě

这句话大意是:(马融传曰:国中妖鸟,枭鸡,恶声之鸟也。

ruò bù jiàn qí niǎo shòu zé yǐ jiù rì zhī gōng yǔ jiù yuè zhī shǐ yè shè zhī

这句话大意是:)若不见其鸟兽,则以救日之弓与救月之矢夜射之。

shòu hǔ láng kǒu míng yě jiù rì shí zé fá gǔ běi miàn shè tài yīn

这句话大意是:(兽虎狼〈口〉鸣也,救日食则伐鼓,北面射太阴。

jiù yuè shí zé fá gǔ nán miàn shè tài yáng yǐ cǐ gōng shǐ shè zhī

这句话大意是:救月蚀则伐鼓,南面射太阳,以此弓矢射之。

ruò qí shén yě zé yǐ tài yīn zhī gōng yǔ wǎng shǐ shè zhī

这句话大意是:)若其神也,则以太阴之弓与枉矢射之。

wang shǐ míng yě

这句话大意是:(枉,矢名也。

yòu yuē gōng cháng bā chǐ wèi zhī bì zhǐ wǔ chǐ wèi zhī bì lún sì chǐ wèi zhī bì chē ěr

现代白话:又曰:弓长八尺谓之庇轵,五尺谓之庇轮,四尺谓之庇〈车你〉。

zhǐ gū mù yě

这句话大意是:(轵,毂木也。

yòu yuē gōng rén wèi gōng qǔ liù cái bì yǐ qí shí

这句话大意是:又曰:弓人为弓,取六材必以其时。

liù cái jì jù qiǎo zhě hé zhī

这句话大意是:六材既聚,巧者和之。

gàn yě zhě yǐ wéi yuǎn yě

这句话大意是:干也者,以为远也;。

jiǎo yě zhě yǐ wéi jí yě

这句话大意是:角也者,以为疾也;。

jīn yě zhě yǐ wéi shēn yě

这句话大意是:筋也者,以为深也;。

jiāo yě zhě yǐ wéi hé yě

这句话大意是:胶也者,以为和也;。

sī yě zhě yǐ wéi gù yě

这句话大意是:丝也者,以为固也;。

qī yě zhě yǐ wéi shòu shuāng lù yě

这句话大意是:漆也者,以为受霜露也。

liù cái zhī lì xiāng de ér zú

这句话大意是:(六材之力,相得而足。

fán qǔ gàn zhī dào qī zhè wéi shàng yì yīn yì

这句话大意是:)凡取干之道:七柘为上,檍(音亿。

cì zhī yǎn sāng cì zhī shān sāng yě

这句话大意是:)次之,檿桑次之,(山桑也。

jú cì zhī mù guā cì zhī jīng cì zhī zhú wéi xià

这句话大意是:)橘次之,木瓜次之,荆次之,竹为下。

fán xiāng gàn yù chì hēi ér yáng shēng chì hēi zé xiǎng xīn yīn shēng zé yuǎn gēn

这句话大意是:凡相干欲赤黑而阳声,赤黑则响心,阴声则远根。

yáng yóu qīng yě

这句话大意是:(阳犹清也。

fán tuò gàn shè yuǎn zhě yòng shì shè shēn zhě yòng zhí

这句话大意是:)凡柝干射远者用势,射深者用直。

fán wèi gōng dōng xī gàn ér chūn yè jiǎo xià zhì jīn qiū hé cái dōng dìng tǐ

这句话大意是:凡为弓,冬析干而春液角,夏治筋,秋合材,冬定体。

wèi gōng cháng liù chǐ yǒu liù cùn wèi zhī shàng zhì shàng shì fú zhī

这句话大意是:为弓长六尺有六寸,谓之上制,上士服之;。

gōng cháng liù chǐ yǒu sān cùn wèi zhī zhōng zhì zhōng shì fú zhī

这句话大意是:弓长六尺有三寸,谓之中制,中士服之;。

gōng cháng liù chǐ wèi zhī xià zhì xià shì fú zhī

这句话大意是:弓长六尺,谓之下制,下士服之。

rén gè yǐ qí xíng mào dà xiǎo yòng cǐ gōng yě

这句话大意是:(人各以其形貌大小用此弓也。

yòu yuē gōng lì yǒu sān jūn wèi zhī jiǔ hé

这句话大意是:又曰:弓力有三均,谓之九和。

ān gōng wēi shǐ wēi gōng ān shǐ

这句话大意是:安弓危矢,危弓安矢。

yí lǐ yuē shè gào bīn yuē gōng shǐ jì jù yǒu sī qǐng shè

这句话大意是:《仪礼》曰:射,告宾曰:"弓矢既具,有司请射。

bīn yǔ dài fū gōng yǐ yú xī xù shǐ zài gōng xià

这句话大意是:"宾与大夫弓倚于西序,矢在弓下。

zuǒ zhuàn yuē wáng cì jìn wén gōng tóng gōng yī tóng shǐ bǎi

这句话大意是:《左传》曰:王赐晋文公彤弓一,彤矢百;。

lú gōng shí lú shǐ qiān

这句话大意是:玈弓十,玈矢千。

yòu yuē wǔ wáng kè shāng zuò sòng yuē zài gāo gōng shǐ

这句话大意是:又曰:武王克商,作颂曰:"载櫜弓矢。

yòu yuē chu zi xiǎng gōng yú xīn tái shǐ cháng liè zhě hǎo yǐ dà qū

这句话大意是:又曰:楚子享公于新台,使长鬛者好以大屈。

yàn hǎo zhī cì yě

这句话大意是:(宴好之赐也。

dà qū gōng míng

这句话大意是:大屈,弓名。

yòu yuē zhōu jiān shè chén wǔ zi zhōng shǒu zhōu jiān jì shì chén yě

这句话大意是:又曰:舟坚射陈武子中手,(舟坚,季氏臣也。

shī gōng ér mà

这句话大意是:)失弓而骂。

wǔ zi mà yě

这句话大意是:(武子骂也。

yòu yuē zhōu gōng xiāng wáng shì yǐ yǐn tiān xià wū zhōu wèi mù

这句话大意是:又曰:周公相王室以尹天下,于周为睦。

fēn lǔ gōng yǐ dà lù dà qí xià hòu shì zhī huáng fēng fù zhī fán ruò fēng fù gǔ zhī zhū hóu yě

这句话大意是:分鲁公以大路大旗,夏后氏之璜,封父之繁弱,(封父,古之诸侯也。

fán ruò dà gōng míng yě

这句话大意是:繁弱,大弓名也。

fēng zhī wū shǎo hào zhī xū

这句话大意是:)封之于少昊之墟。

yòu yuē lǔ fá qí shì jiē zuò liè

这句话大意是:又曰:鲁伐齐,士皆坐列。

yán gāo zhī gōng liù jūn jiē fēn qǔ chuán ér guān zhī

这句话大意是:颜高之弓六钧,皆分取传而观之。

yán gāo lǔ rén yě

这句话大意是:(颜高,鲁人也。

sān shí jīn wèi jūn liù jūn yī bǎi bā shí jīn yě

这句话大意是:三十斤为钧,六钧,一百八十斤也。

gù yì zhī

这句话大意是:故异之。

yòu yuē zi dàng yǐ gōng gù huá ruò yú cháo

这句话大意是:又曰:子荡以弓梏华弱于朝。

yòu yuē yáng hǔ shuì jiǎ rú gōng gōng qǔ bǎo yù dà gōng yǐ chū

这句话大意是:又曰:扬虎税甲如公宫,取宝玉大弓以出。

yòu yuē qí jǐng gōng tián yú pèi zhāo yú rén yǐ gōng bù jìn

这句话大意是:又曰:齐景公田于沛,招虞人以弓,不进。

gōng yù zhí zhī cí yuē jīng yǐ zhāo dài fū gōng yǐ zhāo shì pí guān yǐ zhāo yú rén

这句话大意是:公欲执之,辞曰:"旌以招大夫,弓以招士,皮冠以招虞人。

chén bú jiàn pí guān gù bù gǎn jìn

这句话大意是:臣不见皮冠,故不敢进。

yòu yuē jìn chu zhàn wū yān líng

这句话大意是:又曰:晋楚战于鄢陵。

xì zhì sān yù chu zi zhī zú jiàn chu zi bì xià miǎn zhòu ér qū fēng

这句话大意是:郄至三遇楚子之卒,见楚子必下免胄而趋风。

chu zǐ shǐ gōng yǐn xiāng wèn zhī yǐ gōng

这句话大意是:楚子使工尹襄问之以弓。

dù yù zhù yuē wèn yí zhī yě

这句话大意是:(杜预注曰:问,遗之也。

yòu yuē chu líng wáng cì yú qián xī zuǒ yǐn zi gé xī wáng yǔ zhī yǔ yuē xī wǒ xiān wáng xióng yì pì zài jīng shān wéi shì táo hú jí shǐ yǐ gòng yù wáng shì

这句话大意是:又曰:楚灵王次于干谿,左尹子革夕,王与之语曰:"昔我先王熊绎,僻在荆山,惟是桃弧棘矢,以供御王事。

gǔ liáng yuē bā nián dào qiè dà gōng

这句话大意是:《谷梁》曰:八年,盗窃大弓。

dà gōng zhě wǔ wáng zhī róng gōng yě

这句话大意是:大弓者,武王之戎弓也。

zhōu gōng shòu cì cáng zhī lǔ

这句话大意是:周公受赐藏之鲁。

jiāo gàn yì lín yuē táo gōng wěi jǐ chú cán qù è

这句话大意是:焦赣《易林》曰:桃弓苇戟,除残去恶。

guō pú máo shī shí yí yuē xiàng mǐ yú fù máo yún mǐ gōng fǎn mò biè zhě yǐ xiàng gǔ wéi shàng gài sú shuō wén wù yě

这句话大意是:郭璞《毛诗拾遗》曰:象弭鱼腹,毛云:"弭,弓反末别者,以象骨为上,盖俗说文误也。

zuǒ zhuàn yuē zuǒ zhí biān mǐ

这句话大意是:《左传》曰:左执鞭弭。

mǐ zhě gōng zhī bié míng wèi yǐ xiàng yá wèi gōng

这句话大意是:弭者,弓之别名,谓以象牙为弓。

jīn xī fāng yǒu yǐ xī jiǎo jí lù jiǎo wèi gōng zhě

这句话大意是:今西方有以犀角及鹿角为弓者。

chūn qiū zuǒ zhù qī yuē tiān gōng zhǔ sī gōng nǔ zhī zhāng shén míng tuī wáng

这句话大意是:《春秋佐助期》曰:天弓主司弓弩之张,神名推亡。

shǐ jì yuē shàng yíng bǎo dǐng wū zhōng shān yǒu lù gōng chéng shǐ jí huò tán xià

这句话大意是:《史记》曰:上迎宝鼎于中山,有路弓乘矢集获坛下。

yòu yuē huáng dì qí lóng shàng tiān xiǎo chén bù dé shàng xī chí lóng rán rán bá duò duò huáng dì zhī gōng

这句话大意是:又曰:黄帝骑龙上天,小臣不得上,悉持龙髯,髯拔堕,堕黄帝之弓。

bǎi xìng wàng dì bào qí gōng ér hào

这句话大意是:百姓望帝抱其弓而号。

hòu shì yīn míng qí gōng wèi wū hào

这句话大意是:后世因名其弓为乌号。

yòu yuē hàn gāo zǔ qín hán xìn xìn yuē gāo niǎo jìn liáng gōng cáng

这句话大意是:又曰:汉高祖擒韩信,信曰:"高鸟尽,良弓藏;。

dí guó miè móu chén wáng

这句话大意是:敌国灭,谋臣亡。

tiān xià yǐ dìng wǒ gù dāng pēng

这句话大意是:天下已定,我固当烹。

yòu yuē zǐ gòng shuō yuè wáng yǐ bīng cóng wú fá qí yuè wáng nǎi shǐ yǐ qín qū lú zhī gōng bù guāng zhī jiàn yǐ hè

这句话大意是:又曰:子贡说越王以兵从吴伐齐,越王乃使以秦屈卢之弓、步光之剑以贺。

xù hàn shū yuē xiān bēi yì dōng hú zhī zhī yě qín shòu yì wū zhōng guó zhě yǒu yě mǎ yuán yáng jiǎo duān niú

这句话大意是:《续汉书》曰:鲜卑亦东胡之支也,禽兽异于中国者有野马、原羊、角端牛。

yǐ jiǎo wèi gōng shì wèi zhī jiǎo duān gōng zhě yě

这句话大意是:以角为弓,世谓之角端弓者也。

dōng guān hàn jì yuē jì róng wèi liáo dōng tài shǒu

这句话大意是:《东观汉记》曰:祭肜为辽东太守。

zhì zé lì bīng mǎ yuǎn chì hou

这句话大意是:至则厉兵马,远斥候。

róng yǒu yǒng lì néng guàn sān bǎi jīn gōng

这句话大意是:肜有勇力,能贯三百斤弓。

yòu yuē gài yán zì jù qīng yú yáng yào yáng rén yǐ qì shì wén

这句话大意是:又曰:盖延字巨卿,渔阳要阳人,以气势闻。

shēn cháng bā chǐ wān gōng sān bǎi jīn

这句话大意是:身长八尺,弯弓三百斤。

xiè chéng hòu hàn shū yuē zhū mù wèi shàng shū suì chū bǎi guān cháo hè yǒu hǔ bēn dāng jiē zhì gōng wū de wèi qún liáo yuē cǐ tiān zǐ gōng shuí gǎn gàn yuè

这句话大意是:谢承《后汉书》曰:朱穆为尚书,岁初百官朝贺,有虎贲当阶置弓于地,谓群僚曰:"此天子弓,谁敢干越?

bǎi liáo jiē bì zhī

这句话大意是:"百僚皆避之。

mù ā zhī yuē tiān zǐ zhī gōng dāng dài zhī wū shǒu shàng hé gǎn zhì de

这句话大意是:穆呵之曰:"天子之弓当戴之于首上,何敢置地?

dà bù jìng

这句话大意是:大不敬。

jí shōu hǔ bēn fù yù zhì zuì jiē sù rán fú zhī

这句话大意是:"即收虎贲付狱治罪,皆肃然服之。

zhāng fán hàn jì yuē chén qiú wèi líng líng tài shǒu zhōu bīng zhū gài děng fǎn yǔ guì yáng zéi hú jiǎn shù wàn rén zhuǎn gōng líng líng

这句话大意是:张璠《汉记》曰:陈球为零陵太守,州兵朱盖等反,与桂阳贼胡简数万人转攻零陵。

qiú chéng shǒu xián dà mù wèi gōng yǔ máo wèi shǐ yǐn jī fā zhī yuǎn shè shí yú bù zhǎn zhū gài děng

这句话大意是:球城守,弦大木为弓,羽矛为矢,引机发之,远射十馀步,斩朱盖等。

wèi zhì yuē gōu lí bié zhǒng jū xiǎo shuǐ yīn míng xiǎo shuǐ mò

这句话大意是:《魏志》曰:句骊别种居小水,因名小水貊。

chū hǎo gōng suǒ wèi mò gōng yě

这句话大意是:出好弓,所谓貊弓也。

yì lóu gōng cháng sì chǐ lì rú nǔ

这句话大意是:挹娄弓长四尺,力如弩;。

gōng yòng hù zhǎng chǐ bā cùn

这句话大意是:弓用楛,长尺八寸;。

qīng shí wèi zú

这句话大意是:青石为镞。

gǔ sù shèn guó yě

这句话大意是:古肃慎国也。

wèi yào lüè yuē běi fāng yǒu tuó lí zhī guó qí wáng shì bì yǒu shēn

这句话大意是:《魏要略》曰:北方有橐离之国,其王侍婢有身。

wáng yù shā zhī

这句话大意是:王欲杀之。

bì yún yǒu qì rú jī zǐ lái xià wǒ gù yǒu shēn

这句话大意是:婢云:"有气如鸡子来下我,故有身。

hòu shēng zǐ wáng juān zhī yú hùn zhōng zhū yǐ huì xū zhī

这句话大意是:"后生子,王捐之于溷中,猪以喙嘘之;。

xǐ mǎ xián mǎ yǐ qì xū zhī

这句话大意是:徙马闲,马以气嘘之。

wáng yí yǐ wéi tài zǐ lìng qí mǔ shōu chù zhī míng yuē dōng míng

这句话大意是:王疑以为太子,令其母收畜之,名曰东明。

cháng lìng mù mǎ

这句话大意是:常令牧马。

dōng míng shàn shè wáng nù duó qí guó shā zhī

这句话大意是:东明善射,王怒,夺其国,杀之。

dōng míng zǒu nán zhì yǎn shuǐ yǐ gōng jī shuǐ yú biē fú wèi qiáo dōng míng de dù

这句话大意是:东明走,南至奄水,以弓击水,鱼鳖浮为桥,东明得渡。

yú biē jiě sàn zhuī bīng bù dé dù

这句话大意是:鱼鳖解散,追兵不得渡。

dōng míng yīn dōu wáng fu yú zhī de

这句话大意是:东明因都王夫馀之地。

wáng yǐn jìn shū yuē liú kūn yǔ chéng xiàng jiān yuē bù dé jìn jūn zhě shí kùn wú shí cán mín niǎo sàn

这句话大意是:王隐《晋书》曰:刘琨与丞相笺曰:"不得进军者,实困无食,残民鸟散。

lù zhào zhī rì jiē pī lín ér zhì yī fú lán lǚ mù gōng yī zhāng jīng shǐ shí zhǐ

这句话大意是:"录召之,日:"皆披林而至,衣服蓝缕,木弓一张,荆矢十只。

jìn zhōng xìng shū yuē fú jiàn xiōng bào lòu rèn zhāng gōng tuī qián jù záo shā rén zhī jù bèi zhì zuǒ yòu

这句话大意是:《晋中兴书》曰:符健凶暴,露刃张弓,推钳锯凿,杀人之具备置左右。

jìn lìng yuē gōng nǔ shì xí shè zhě gěi zhú gōng jiǎo gōng jiē èr rén yī zhāng

这句话大意是:《晋令》曰:弓弩士习射者给竹弓、角弓,皆二人一张。

shěn yuē sòng shū yuē xiāo sī huà wèi liáng zhōu tài zǔ cì yǐ gōng qín shǒu chì yuē zhàng rén qǐng hé suǒ zuò shì wù zhī xiá gù yǐ qín shū wèi yú ěr

这句话大意是:沈约《宋书》曰:萧思话为梁州,太祖赐以弓琴,手敕曰:"丈人顷何所作,事务之暇,故以琴书为娱耳。

bìng wǎng sāng gōng yī zhāng cái lǐ nǎi kuài xiān suǒ cháng yòng jì jiǔ fèi shè yòu duō bìng lüè dāng bù néng zhì zhī biàn chéng lǎo gōng lìng rén tàn xi

这句话大意是:并往桑弓一张,材理乃快,先所常用,既久废射,又多病,略当不能制之,便成老公,令人叹息。

liáng cái měi qì yi zài jǐn yòng zhī de zhàng rén zhēn wú suǒ yǔ ràng yě

这句话大意是:良材美器,宜在尽用之地,丈人真无所与让也。

liáng shū yuē yáng kǎn lǚ lì jué rén suǒ yòng gōng zhì èr shí shí

这句话大意是:《梁书》曰:羊侃膂力绝人,所用弓至二十石。

mǎ shàng yòng liù shí gōng

这句话大意是:马上用六石弓。

sān guó diǎn lüè yuē qí qí lián měng yǒu yǒng lì

这句话大意是:《三国典略》曰:齐綦连猛有勇力。

liáng shǐ lái pìn yǒu wǔ yì rén qiú yù xiàng jiǎo

这句话大意是:梁使来聘,有武艺人求欲相角。

měng dài liǎng jiān zuǒ yòu chí shè bìng qǔ sì gōng dié ér wǎn zhī liáng rén jiē fú

这句话大意是:猛带两鞬,左右驰射,并取四弓叠而挽之,梁人嗟服。

hòu wèi shū yuē fu róng xìng háo shuǎng yǒu sān zi líng qìng líng gēn líng yuè bìng yǒu cái lì

这句话大意是:《后魏书》曰:傅融性豪爽,有三子灵庆、灵根、灵越,并有才力。

róng yǐ cǐ zì fù wèi zú wèi yī shí zhī xióng

这句话大意是:融以此自负,谓足为一时之雄。

cháng wèi rén yuē wú zuó yè mèng yǒu yī jùn mǎ wú kān chéng zhě

现代白话:尝谓人曰:"我昨夜梦有一骏马,无堪乘者。

rén yuē hé yóu dé rén chéng zhī

这句话大意是:人曰何由得人乘之?

yǒu yī rén yuē wéi yǒu fu líng qìng kān chéng cǐ mǎ

这句话大意是:有一人曰:惟有傅灵庆堪乘此马。

yòu yǒu yī gōng yì wú rén kān yǐn yǒu yī rén yuē wéi yǒu fu líng gēn kě yǐ wān cǐ gōng

现代白话:又有一弓亦无人堪引,有一人曰:惟有傅灵根能够弯此弓。

yòu yǒu shù zhǐ wén shū rén jiē dú bù néng jiě cǐ wén

这句话大意是:又有数纸文书,人皆读不能解此文。

yǒu yī rén yuē wéi yǒu fu líng yuè kě yǐ jiě zhī

现代白话:有一人曰:惟有傅灵越能够解之。

róng yì wèi qí sān zi wén wǔ cái gàn kān yǐ jià yù dāng shì

这句话大意是:"融意谓其三子文武才干堪以驾驭当世。

cháng mì wèi xiāng rén yuē rǔ wén zhī bù

现代白话:常密谓乡人曰:"你闻之不?

róng zhī zǐ yǒu sān líng cǐ tú chèn zhī wén yě

这句话大意是:融之子有三灵,此图谶之文也。

hào shì zhě rán zhī

这句话大意是:"好事者然之。

gù háo yǒng zhī shì duō xiāng guī fù

这句话大意是:故豪勇之士多相归附。

táng shū yuē tài zōng wèi xiāo yǔ yuē zhèn shǎo hǎo gōng shǐ zì wèi néng jǐn qí miào

这句话大意是:《唐书》曰:太宗谓萧瑀曰:"朕少好弓矢,自为能尽其妙。

jìn de liáng gōng shí shù yǐ shì gōng gōng nǎi yuē fēi liáng cái yě

这句话大意是:近得良弓十数,以示弓工,乃曰:'非良材也。

zhèn wèn qí gù gōng yuē mù xīn bù zhèng mài lǐ jiē xié gōng suī gāng jìng ér qiǎn jiàn bù zhí fēi liáng gōng yě

这句话大意是:'朕问其故,工曰:'木心不正,脉理皆斜,弓虽刚劲,而遣箭不直,非良弓也。

zhèn shǐ wù yān

现代白话:朕始悟呢。

zhèn yǐ hú shǐ dìng sì fāng shǐ gōng duō yǐ yǒu tiān xià zhī rì qiǎn de wèi zhì zhī yì gù wèi jí wū gōng

现代白话:'朕以弧矢定四方,使弓多了,有天下之日,浅得为治之意,固未及于弓。

gōng yóu shī zhī hé kuàng wū zhì hu

这句话大意是:弓犹失之,何况于治吗。

zì shì suì yán qí lǎo wèn zhī zhèng shù jīng guān wǔ pǐn yǐ shàng gèng sù zhōng shū nèi xǐng shàng měi yán yǔ yǔ xún fǎng wài shì wu zhī bǎi xìng jí kǔ zhèng jiào zhī dé shī yān

现代白话:"自是遂延耆老问之政术,京官五品已上更宿中书内省,上每延与语,询访外事,务知百姓疾苦、政教之得失呢。

jiā yǔ yuē chu gòng wáng chū yóu wáng qí wū háo zhī gōng

这句话大意是:《家语》曰:楚共王出游,亡其乌嗥之弓。

niǎo háo liáng gōng míng yě

这句话大意是:(鸟嗥,良弓名也。

zuǒ yòu qǐng qiú zhī wáng yuē zhǐ yě chu rén shī gōng chu rén de zhī yòu hé qiú yān

现代白话:)左右请求之,王曰:"止也,楚人失弓,楚人得之,又何求呢。

kǒng zǐ wén zhī yuē xī hu qí bù dà yě

这句话大意是:"孔子闻之曰:"惜乎其不大也。

yi yuē rén yí gōng rén de zhī ér yǐ

这句话大意是:宜曰:人遗弓,人得之而已。

hé bì chu yě

这句话大意是:何必楚也。

yòu yuē gōng diào ér hòu qiú jìn yān

现代白话:又曰:弓调而后求劲呢。

guó yǔ yuē zhōu xuān wáng shí yǒu tóng yáo yǎn hú jī yīn qī

这句话大意是:《国语》曰:周宣王时,有童谣"檿弧,箕(音期。

fú shí wáng zhōu guó

这句话大意是:)服,实亡周国"。

yǒu fū fù zhōu shì qì zhě wáng zhí ér lù zhī

这句话大意是:有夫妇鬻是器者,王执而戮之。

nǎi bēn bāo gǔ kuǐ zhù yuē jī mù míng fú shǐ tǒng

这句话大意是:乃奔褒,(贾逵注曰:箕,木名,服,矢筒。

de qì nǚ zǐ wū yě ér yǎng zhī shì wèi bāo sì

这句话大意是:)得弃女子于野而养之,是为褒姒。

zú yǐ shuāi zhōu

这句话大意是:卒以衰周。

yòu yuē gèng yíng shì wèi wáng jiàn yī yàn guò yuē chén néng yáo gōng ér luò yàn

这句话大意是:又曰:更盈侍魏王,见一雁过,曰:"臣能遥弓而落雁。

nǎi wān gōng xiàng yàn yàn jí luò

这句话大意是:"乃弯弓向雁,雁即落。

yòu yuē yān zhī zhàn xì zhì sān zhú wáng zú

这句话大意是:又曰:鄢之战,郄至三逐王卒。

wáng shǐ gōng yǐn xiāng wèn zhī yǐ gōng

这句话大意是:王使工尹襄问之以弓。

xì zhì jiǎ zhòu ér jiàn kè miǎn zhòu ér tīng mìng

这句话大意是:郄至甲胄而见客,免胄而听命。

hán shī wài zhuàn yuē qí jǐng gōng shǐ rén wéi gōng

这句话大意是:《韩诗外传》曰:齐景公使人为弓。

gōng rén zhī qī yuē cǐ gōng zhě tài shān nán wū hào zhī zhè yàn niú zhī jiǎo jīng mí zhī jīn hé yú zhī jiāo sì wù zhě tiān xià zhī jīng cái yě

这句话大意是:弓人之妻曰:"此弓者,泰山南乌号之柘、燕牛之角、荆麋之筋、河鱼之胶,四物者,天下之精材也。

zhàn guó cè yuē chu rén yǒu hǎo yǐ ruò gōng wēi jiǎo jiā guī yàn zhī shàng zhě

这句话大意是:《战国策》曰:楚人有好以弱弓微缴加归雁之上者。

qǐng xiāng wáng wén zhào ér wèn zhī

这句话大意是:顷襄王闻,召而问之。

duì yuē jiàn liù shuāng wáng hé yǐ bù shèng rén wèi gōng yǐ yǒng shì wèi jiǎo shí zhāng ér shè zhī

现代白话:对曰:"见六双,王凭什么不圣人为弓,以勇士为缴,时张而射之?

cǐ liù shuāng zhě kě de ér náng zài yě

这句话大意是:此六双者,可得而囊载也。

yuè jué shū yuē má lín shān gōu jiàn yù fá wú

这句话大意是:《越绝书》曰:麻林山勾践欲伐吴。

zhǒng má wèi gōng xián shǐ qí rén shǒu zhī

这句话大意是:种麻为弓弦,使齐人守之。

diǎn lüè yuē sū qín shuō hán xuān wáng yuē jīn hán dì fāng jiǔ bǎi lǐ dài jiǎ shù shí wàn qiáng gōng jìng nǔ jiē shè liù bǎi bù zhī wài

这句话大意是:《典略》曰:苏秦说韩宣王曰:"今韩地方九百里,带甲数十万,强弓劲弩皆射六百步之外。

liú xiàng shuō yuàn yuē qí gōng lǔ zǐ gòng jiàn āi gōng wèi qiú jiù wū wú

这句话大意是:刘向《说苑》曰:齐攻鲁,子贡见哀公谓求救于吴。

gōng yuē xī xiān jūn bǎo zhī yòng

这句话大意是:公曰:"奚先君宝之用?

zǐ gòng yuē shǐ wú bǎo ér yǔ wǒ shī shì bù kě shì yě

现代白话:"子贡曰:"使我宝而与我师,是不可恃也。

wū shì yǐ yáng gàn má jīn zhī gōng liù wǎng

这句话大意是:"于是以杨干麻筋之弓六往。

jiāng biǎo chuán yuē gāo gōu lí wáng qiǎn shǐ gòng sūn quán jiǎo gōng

这句话大意是:《江表传》曰:高句丽王遣使贡孙权角弓。

wú shí wài guó chuán yuē fú nán zhī xiān nǚ rén wéi zhǔ míng liǔ yè

这句话大意是:吴时《外国传》曰:扶南之先,女人为主,名柳叶。

yǒu mó fū guó rén zì hùn shèn hǎo shì shén yī xīn bù xiè shén gǎn zhì yì

这句话大意是:有模趺国人,字混慎,好事神,一心不懈,神感至意。

yè mèng rén cì shén gōng yī zhāng jiào zài gǔ rén bó rù hǎi

这句话大意是:夜梦人赐神弓一张,教载贾人舶入海。

hùn shèn chen rù miào wū shén shù xià de gōng biàn zài dà chuán rù hǎi

这句话大意是:混慎晨入庙,于神树下得弓,便载大船入海。

shén huí fēng lìng zhì fú nán liǔ yè yù jié qǔ zhī hùn shèn jǔ shén gōng ér shè yān

现代白话:神回风令至扶南,柳叶欲劫取之,混慎举神弓而射呢。

guàn chuán tōng dù liǔ yè jù fú

这句话大意是:贯船通度,柳叶惧伏。

hùn shèn yīn zhì fú nán

这句话大意是:混慎因至扶南。

yè zhōng jì yuē shí hǔ nǚ qí jiē shǒu chí cí huáng wǎn zhuǎn jiǎo gōng

这句话大意是:《邺中记》曰:石虎女骑皆手持雌黄宛转角弓。

dùn jiǎ kāi shān tú yuē hé dōng yǒu dú tóu shān duō qīng tán kě yǐ wèi liáng gōng

现代白话:《遁甲开山图》曰:河东有独头山,多青檀,能够为良弓。

kuò dì tú yuē shén gōng zài nán shān shí ní zhǔ zhōng

这句话大意是:《括地图》曰:神弓在南山石泥渚中。

sān lǐ tú yuē tóng gōng tiān zǐ suǒ yòng lú gōng qīng yǐ xià suǒ yòng yě

这句话大意是:《三礼图》曰:彤弓天子所用,玈弓卿以下所用也。

cuī bào yú fú zhù yuē liǎng hàn jīng zhào hé nán yǐn jí zhí jīn wú tóng lì xiào wèi jiē shǐ rén dǎo yǐn chuán hū xíng zhě zhǐ zuò zhě qǐ sì rén chí jiǎo gōng zǒu zhě shè zhī

现代白话:崔豹《舆服注》曰:两汉京兆河南尹及执金我同隶校尉,皆使人导引传呼,行者止,坐者起,四人持角弓,走者射之。

yǒu chéng gāo kuī zhě yì shè zhī

这句话大意是:有乘高窥者亦射之。

jìn wèi shè gōng ér bù yòng yān

现代白话:晋魏设弓而不用呢。

gǔ shǐ kǎo yuē wū hào zhè shù zhī zhǎng ér wū jí jiāng fēi zhī dàn niǎo wū nǎi hào hū

这句话大意是:《古史考》曰:乌号柘树枝长而乌集,将飞枝弹鸟,乌乃号呼。

yǐ zhè wèi gōng yīn míng yuē wū hào

这句话大意是:以柘为弓,因名曰乌号。

fēng sú tōng yuē wū hào gōng zhě zhè sāng zhī zhī

这句话大意是:《风俗通》曰:乌号弓者,柘桑之枝。

zhī tiáo chàng mào niǎo dēng qí shàng chuí xià zháo dì wū shì biàn qù cóng hòu bá shā qǔ yǐ wéi gōng yīn míng wū hào ěr

这句话大意是:枝条畅茂,鸟登其上,垂下着地,乌适遍去,从后拔杀取以为弓,因名乌号耳。

yòu yuē bái xián gǔ gōng míng

这句话大意是:又曰:白鹇,古弓名。

chū biān yá lèi jù

这句话大意是:(出边崖类聚。

chén huái yuǎn nán yuè zhì yuē sòng chāng xiàn yǒu jí zhú zhǎng shí xún lǐ rén qǔ yǐ wéi gōng

这句话大意是:沈怀远《南越志》曰:宋昌县有棘竹,长十寻,俚人取以为弓。

yòu yuē shā má zhú rén xuē yǐ wéi gōng gōng shì nǔ huái nán suǒ wèi fú zǐ nǔ yě

这句话大意是:又曰:沙麻竹人削以为弓,弓似弩,淮南所谓浮子弩也。

nán zhōu yì wù zhì yuē wū hǔ guó yǒu hú zhú pí hòu cùn yú pò yǐ zuò gōng zhǎng sì chǐ míng yuē hú gōng

这句话大意是:《南州异物志》曰:乌浒国有弧竹,皮厚寸馀,破以作弓,长四尺,名曰弧弓。

guǎng zhì yuē yuán chén gǔ gōng míng

这句话大意是:《广志》曰:缘沉,古弓名。

bó wù zhì yuē xú yǎn wáng jì zhì qí guó rén yì zhe wén

这句话大意是:《博物志》曰:徐偃王既治其国,仁义著闻。

yù zhōu xíng shàng guó nǎi tōng gōu chén cài zhī jiān

这句话大意是:欲舟行上国,乃通沟陈蔡之间。

de zhū gōng shǐ yǐ yǐ dé tiān ruì suì yīn míng wéi hào zì chēng xú yǎn wáng

这句话大意是:得朱弓矢,以已得天瑞,遂因名为号,自称徐偃王。

liè nǚ zhuàn yuē jìn píng gōng shǐ gōng rén wèi gōng sān nián nǎi chéng

这句话大意是:《列女传》曰:晋平公使工人为弓,三年乃成。

shè bù chuān yī zā gōng nù jiāng shā gōng

这句话大意是:射不穿一紥,公怒,将杀工。

qí qī fán rén zhī nǚ yě

这句话大意是:其妻,繁人之女也。

jiàn gōng yuē qiè zhī fu zào cǐ gōng yì láo yǐ

现代白话:见公曰:"妾之夫造此弓,亦劳了。

gàn shēng tài shān zhī ā yī rì sān dǔ yīn sān dǔ yáng fu yǐ yàn niú zhī jiǎo chán yǐ jīng mí zhī jīn hu yǐ hé yú zhī jiāo cǐ sì zhě tiān xià xuǎn yě ér bù chuān yī kǒng shì jūn bù néng shè yě ér fǎn yù shā qiè zhī fu bù yì miù hu

现代白话:干生太山之阿,一日三睹阴,三睹阳,傅以燕牛之角,缠以荆麋之筋,糊以河鱼之胶,此四者,天下选也,而不穿一孔,是君不能射也,而反欲杀妾之夫,不是也很谬吗。

qiè wén shè zhī dào zuǒ shǒu rú jù yòu shǒu rú fù zhī yòu shǒu fā zhī zuǒ shǒu bù zhī cǐ shè zhī dào yě

这句话大意是:妾闻射之道,左手如拒,右手如附枝,右手发之,左手不知,此射之道也。

gōng yǐ qí yán wèi yí ér chuān qī kǒng

这句话大意是:"公以其言为仪而穿七孔。

gōng gōng lì dé chū cì jīn sān yì

这句话大意是:弓工立得出,赐金三镒。

qí wú jù zhù yuē fán rén guān míng

这句话大意是:(綦毋遽注曰:繁人,官名。

kǒng kǎi kǒng yě

这句话大意是:孔,铠孔也。

yàn jiǎo shàn chu jīn rèn hé jiāo nián yě

这句话大意是:燕角善楚筋纫河胶粘也。

guǎn gōng míng bié zhuàn yuē xìn dōu lìng jiā zhōng fù nǚ jǐn jīng gèng yá jí bìng shǐ gōng míng wèi zhàn zhī guà

这句话大意是:《管公明别传》曰:信都令家中妇女尽惊更牙疾病,使公明为占之卦。

chéng yǔ yuē jūn běi shì chuáng xī tóu dāng yǒu liǎng sǐ nán rén yī guǐ chí máo yī guǐ chí gōng jiàn

这句话大意是:成语曰:"君北室床西头当有两死男人,一鬼持矛,一鬼持弓箭。

tóu zài bì zhōng jiǎo zài bì wài

这句话大意是:头在壁中,脚在壁外。

chí máo zhě zhǔ cì tóu gù tóu zhòng tòng bù dé jǔ

这句话大意是:持矛者主刺头,故头重痛,不得举;。

chí gōng jiàn zhě zhǔ shè xiōng fù gù xīn zhōng xuán tòng bù dé yǐn shí

这句话大意是:持弓箭者主射胸腹,故心中悬痛,不得饮食。

zhòu zé fú yóu yè hái bìng rén gù jīng kǒng

这句话大意是:昼则浮游,夜还病人,故惊恐。

ruò xǐ qí shī jiù biàn jiē dīng qiáng

这句话大意是:若徙其尸柩,便皆丁强。

wū shì lìng guī shì zhōng guǒ de liǎng qiū guān zhōng yǒu jiǎo gōng jí shù jiàn wù yǐ jiǔ yuǎn mù xiāo làn

这句话大意是:"于是令归室中,果得两楸棺,中有角弓及数箭,物已久远,木消烂。

xǐ hái lǐ zhī hé jiā jiē yù

这句话大意是:徙骸理之,合家皆愈。

dòng lín yuē qǔ ā lìng zhào yuán zhān r zì hǔ shū cóng wú xué bo

现代白话:《洞林》曰:曲阿令赵元瞻儿字虎舒,从我学卜。

zì qiú zhù zuò guà jiàn wú yǒu shèng ài xiǎo líng guī yù de zhī

现代白话:自求著作卦,见我有盛艾小陵龟,欲得之。

bù yǔ yǔ zhī yuē dàng zuò guà xiāng wéi zhì cǐ wù lìng zì lái

这句话大意是:不与,语之曰:"当作卦相为致此物,令自来。

fù shù rì guǒ yǒu yī guī rù jiù

这句话大意是:"复数日,果有一龟入厩。

hǔ shū hòu jiàn wú yán ǒu yǒu yī wù shì kě zhàn zhī ruò de dāng zài bài shū yī hǎo jiǎo gōng

现代白话:虎舒后见我言:"偶有一物试可占之,若得,当再拜输一好角弓。

jí biàn zuò guà yuē àn guà zhī shì wèi guī

这句话大意是:"即便作卦,曰:"案卦之是为龟。

hǔ shū fèng gōng qǐ zài bài

这句话大意是:"虎舒奉弓起,再拜。

lǎo zi yuē tiān zhī dào qí yóu zhāng gōng hu gāo zhě yì zhī xià zhě jǔ zhī

这句话大意是:《老子》曰:天之道其犹张弓乎,高者抑之,下者举之。

liè zǐ yuē jì chāng xué shè wū fēi wèi

这句话大意是:《列子》曰:纪昌学射于飞卫。

fēi wèi yuē ěr xiān xué bù shùn ér hòu néng

现代白话:飞卫曰:"你先学不瞚而后能。

yòu shǐ xué shì xiǎo rú dà

这句话大意是:又使学视小如大。

jì chāng máo xuán shī wū yǒu nán miàn ér wàng zhī

这句话大意是:纪昌牦悬虱于牖,南面而望之。

sān nián zhī hòu rú lún dǔ wù jiē qiū shān yě

这句话大意是:三年之后如轮,睹物皆丘山也。

nǎi yǐ yàn jiǎo zhī hú shuò péng zhī gàn shè zhī guàn shī zhī xīn ér xuán bù jué

这句话大意是:乃以燕角之弧,朔蓬之干射之,贯虱之心而悬不绝。

mèng zǐ yuē bù rén bù zhì wú lǐ wú yì rén yì yě

这句话大意是:《孟子》曰:不仁不智,无礼无义,人役也。

rén yì ér chǐ wèi yì yóu gōng rén ér chǐ wèi gōng

这句话大意是:人役而耻为役,犹弓人而耻为弓。

kǒng cóng zǐ yuē chǔ wáng zhāng fán ruò zhī gōng zài wàng guī zhī shǐ shè jiāo sì wū yún mèng

这句话大意是:《孔丛子》曰:楚王张繁弱之弓,载忘归之矢,射蛟兕于云梦。

hú fēi zi yuē yī rén yuē wú gōng liáng wú suǒ yòng shǐ

现代白话:《胡非子》曰:一人曰:"我弓良,无所用矢。

yī rén yuē wú shǐ shàn wú suǒ yòng gōng

现代白话:"一人曰:"我矢善,无所用弓。

yì wén zhī yuē fēi gōng hé yǐ wǎng shǐ fēi shǐ hé yǐ zhōng de

现代白话:"羿闻之,曰:"非弓凭什么往矢,非矢凭什么中的。

lìng hé gōng shǐ ér jiào zhī shè

这句话大意是:"令合弓矢而教之射。

sūn qīng zǐ yuē fán ruò jù shǔ gǔ zhī liáng gōng yě

这句话大意是:《孙卿子》曰:繁弱、钜黍,古之良弓也。

guǎng yǎ yòu yún

这句话大意是:(《广雅》又云。

yòu yuē tiān zǐ diāo gōng zhū hóu tóng gōng dài fū hēi gōng lǐ yě

这句话大意是:又曰:天子雕弓,诸侯彤弓,大夫黑弓,礼也。

lǔ lián zǐ yuē chǔ wáng chéng zhāng huá tái zhuó zhū hóu jiǔ

这句话大意是:《鲁连子》曰:楚王成章华台酌诸侯酒。

lǔ jūn xiān zhì chǔ wáng yuè zhī yǔ dà qū zhī gōng

这句话大意是:鲁君先至,楚王悦之,与大曲之弓。

quē zi yuē sòng jǐng gōng wèi gōng rén yuē wèi gōng yì chí yǐ

现代白话:《阙子》曰:宋景公谓弓人曰:"为弓亦迟了。

duì yuē chén bù dé jiàn gōng yǐ

现代白话:"对曰:"臣不得见公了。

gōng yuē hé yě

这句话大意是:"公曰:"何也?

chén zhī jīng jìn wū gōng yǐ

现代白话:""臣之精尽于弓了。

xiàn gōng ér guī sān rì ér sǐ

这句话大意是:"献弓而归,三日而死。

gōng zhāng gōng dēng hǔ quān zhī tái dōng miàn ér shè shǐ yú xi shuāng zhī shān jí péng chéng zhī dōng qí yú lì yì jìn yǐn yǔ wū shí liáng

这句话大意是:公张弓登虎圈之台,东面而射,矢逾西霜之山,集彭城之东,其馀力逸劲,饮羽于石梁。

fu jǐn jīng wū yī gōng ér shēn wéi yāo sǐ kuàng zhì tiān xià nài hé qí dú yě

这句话大意是:夫尽精于一弓而身为夭死,况治天下,奈何其独也。

shī zi yuē hóng hè zài shàng hàn gōng kuò tóng jué nǔ dài zhī

这句话大意是:《尸子》曰:鸿鹤在上,扞弓鞟(同彏)弩待之。

ruò fā ruò fǒu wèn èr wǔ fú zhī fēi èr wǔ nán jì yě

这句话大意是:若发若否,问二五弗知,非二五难计也。

yù hóng zhī xīn luàn yě

这句话大意是:欲鸿之心乱也。

bào pǔ zǐ yuē jīn hú yù xián wú jī shǐ zhī néng

这句话大意是:《抱朴子》曰:金弧玉弦,无激矢之能。

yòu yuē nóng fū de tóng gōng yǐ qū niǎo nán chéng de gǔn yī yǐ fù xīn yóu shì rén de xiān dān ér bù guì

这句话大意是:又曰:农夫得彤弓以驱鸟,南成得衮衣以负薪,犹世人得仙丹而不贵。

huái nán zǐ yuē shè zhě hàn wū hào zhī gōng wān qí wèi zhī jiàn

这句话大意是:《淮南子》曰:射者扞乌号之弓,弯綦卫之箭。

gān zhāng yě wān yǐn yě

这句话大意是:(杆,张也,弯,引也。

qì měi jiàn suǒ chū dì míng yě

这句话大意是:綦,美箭所出地名也。

wèi yǔ yě

这句话大意是:卫,羽也。

wū hào zhè sāng qí cái jiān jìn wū zhì qí shàng jí fēi zhì zhī bì náo xià jìn ér fù qǐ jiǎo wū suí zhī wū bù gǎn fēi hào hū qí shàng fá qí cái yǐ wéi gōng yīn yuē wū hào zhī gōng yě

这句话大意是:乌号、柘桑,其材坚劲,乌跱其上,及飞至枝,必挠下劲而复起摷乌随之,乌不敢飞,号呼其上,伐其材以为弓,因曰乌号之弓也。

yī shuō huáng dì zhù dǐng zhōng wū hú de qiú ér xian chéng lóng shàng tiān qí chén yuán gōng shè lóng yù xià huáng dì bù néng yě

这句话大意是:一说黄帝铸鼎锺于湖,得遒而仙,乘龙上天,其臣援弓射龙,欲下黄帝,不能也。

wū yú yě

这句话大意是:乌,于也。

hào hū yě

这句话大意是:号,呼也。

wū shì bào gōng ér hào yě

这句话大意是:于是抱弓而号也。

zì yǐ míng qí gōng wèi wū hào zhī gōng yě

这句话大意是:自以名其弓为乌号之弓也。

zhòng zhī yì féng méng zi zhī qiǎo yǐ yào fēi niǎo yóu bù néng yǔ luó zhě jìng duō yì gǔ zhū hóu yǒu qióng zhī jūn yě

这句话大意是:)重之羿逢蒙子之巧以要飞鸟,犹不能与罗者竞多,(羿,古诸侯有穷之君也。

féng méng yì dì zǐ

这句话大意是:逢蒙,羿弟子。

jiē gōng shè ér bǎi fā bǎi zhòng gù yuē zhī qiǎo

这句话大意是:皆攻射而百发百中,故曰之巧。

yào qǔ jìng zhú yě

这句话大意是:要,取竞逐也。

hé zé

这句话大意是:)何则?

yǐ suǒ chí zhī xiǎo yě

这句话大意是:以所持之小也。

yòu yuē qí wèi jùn lù jùn lù jiàn zhú yě

这句话大意是:又曰:淇卫箘路(箘路,箭竹也。

chū yú qí de

这句话大意是:出于淇地。

wèi jiàn yǔ yě

这句话大意是:卫,箭羽也。

shì yǐ yín suī yǒu báo gǎo rán dú yóu bù néng chuān yě

这句话大意是:)饰以银,虽有薄缟,然独犹不能穿也。

ruò jiǎ zhī jīn jiǎo zhī lì gōng nǔ zhī shì zé guàn sì jiǎ ér jīng wū gé shǔn yǐ

现代白话:若假之筋角之力,弓弩之势,则贯兕甲而经于革楯了。

yòu yuē diǎn zhāng gōng míng yě

这句话大意是:又曰:典张,弓名也。

yī míng páng huáng gōng

这句话大意是:一名彷徨弓。

yòu yuē wǎn zhuǎn gōng jīn zhī mǐ gōng shì yě

这句话大意是:又曰:宛转弓,今之弭弓是也。

lǚ shì chūn qiū yuē qí xuān wáng hǎo shè shuō rén zhī wèi yǐ néng yòng qiáng gōng yě

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:齐宣王好射,说人之谓已能用强弓也。

qí cháng suǒ yòng gōng bù guò sān shí yǐ shì zuǒ yòu zuǒ yòu jiē shì yǐn zhī zhōng jiān ér zhǐ zhì yú yī bàn ér zhǐ

这句话大意是:其尝所用弓不过三石,以示左右,左右皆试引之,中间而止,(至于一半而止。

jiē yuē cǐ bù xià jiǔ shí fēi wáng shú néng yòng shì

这句话大意是:)皆曰:"此不下九石,非王孰能用是。

xuān wáng suǒ yòng bù guò sān shí ér zhōng shēn zì yǐ wéi yòng jiǔ shí qǐ bù bēi zāi

现代白话:"宣王所用不过三石,而终身自以为用九石,岂不悲啊。

fēi zhí shì qí shú néng bù ā zhǔ

这句话大意是:非直士其孰能不阿主。

gù luàn guó zhī zhǔ huàn cún hu yòng sān shí wèi jiǔ shí

这句话大意是:故乱国之主,患存乎用三石为九石。

yòu yuē wàn rén cāo gōng gòng shè yī zhāo zhāo wú bù zhōng

这句话大意是:又曰:万人操弓共射一招,招无不中。

zhāo wèi de yě

这句话大意是:(招,谓的也。

dù yí hán qiú yuē gōng zhé yóu shè zhě zhī shù jiàn quē yīn yòng zhī zhě duō

这句话大意是:杜夷《函求》曰:弓折由射者之数,剑缺因用之者多。

xīn xù yuē chu xióng qú zǐ yè xíng jiàn qǐn shí quē gōng shè zhī miè shǐ yǐn yǔ

这句话大意是:《新序》曰:楚熊渠子夜行,见寝石,阙弓射之,灭矢饮羽。

xià shì zhī shí yě

这句话大意是:下视知石也。

què fù shè zhī shǐ cuī wú jì

这句话大意是:却复射之,矢摧无迹。

qiáo zi fǎ xun yuē shàn gēng zhě zú yǐ jǐn de dài shí ér dòng

这句话大意是:谯子《法训》曰:善耕者足以谨地,待时而动;。

shàn shè zhě diào gōng dìng zhǔn jiàn kě ér fā

这句话大意是:善射者调弓定准,见可而发。

jūn zǐ shàn yǎng qí rén zú yòng

现代白话:有德行的人善养,其人足用。

hán yáng tiān zǐ yào jí yuē hú zhě tiān gōng bèi dào zéi

这句话大意是:韩杨《天子要集》曰:弧者,天弓备盗贼。

chǔ cí yuē dài cháng jiàn xī xié qín gōng

这句话大意是:《楚辞》曰:带长剑兮挟秦弓。

yán sǐ dài jiàn gōng shì bù shě wǔ yě

这句话大意是:(言死带剑、弓,示不舍武也。

liú shào zhào jùn fù yuē qí qì yòng zé liù gōng sì nǔ lǜ chén huáng jiān táng xī yú cháng dīng líng jiǎo duān

这句话大意是:刘邵《赵郡赋》曰:其器用则六弓四弩,绿沉、黄间、堂溪、鱼肠、丁令、角端。

chén lín wǔ jūn fù yuē gōng zé wū hào yuè jí fán ruò jiǎo duān xiàng mǐ xiù zhì zhé fǔ wén shēn

这句话大意是:陈琳《武军赋》曰:弓则乌号、越棘、繁弱、角端,象弭绣质,哲弣文身。

táng tài zōng yǒng gōng shī yuē shàng xián míng yuè bàn jī jiàn liú xīng yuǎn

这句话大意是:唐太宗《咏弓诗》曰:上弦明月半,激箭流星远。

luò yàn dài shū jīng tí yuán yìng zhī zhuǎn

这句话大意是:落雁带书惊,啼猿映枝转。

hòu liáng xuān dì yǒng gōng shī yuē yú rén zhāo bù jìn fán shì jiǔ mí gōng

这句话大意是:后梁宣帝《咏弓诗》曰:虞人招不进,繁氏久弥工。

yǐ bēi xuān zhǔ jī fù yì chǔ wáng fēng

这句话大意是:已悲轩主迹,复挹楚王风。

yáng shī dào fèng hé yǒng gōng shī yuē shuāng zhòng lín jiāo jìn fēng gāo yuè yǐng yuán

这句话大意是:杨师道《奉和咏弓诗》曰:霜重麟胶劲,风高月影圆。

wū fēi suí dì niǎn yàn luò zhú míng xián

这句话大意是:乌飞随帝辇,雁落逐鸣弦。

qí wáng róng xiè wǔ líng wáng cì gōng qǐ yuē diàn xià chī zǎo huì lóu chàng yì lán yuàn fū jī yù wū fēng yán dié lián zhū wū yuè de

这句话大意是:齐王融《谢武陵王赐弓启》曰:殿下摛藻蕙楼,畅艺兰苑,敷积玉于风筵,叠连珠于月的。

tù yuán yǎn xiù qiū shuǐ cán qí

这句话大意是:兔园掩秀,邺水惭奇。

róng yī ràng wèi gōng làn péi shēng yǐn zhī shǎng

这句话大意是:融揖让未工,滥陪升饮之赏;。

cāo hú fǎn zhèng miù fèng zhāo xián zhī cì

这句话大意是:操弧反正,谬奉招贤之赐。

wén tāo lòu jǐng yì gàn shāo yún wán yì bǎi líng pèi liú qiān zǎi

这句话大意是:文韬镂景,逸干稍云,玩溢百龄,佩流千载。

jìn jī hé mù gōng míng yuē wū hào zhī pǔ fēng tiáo zú lǐ

这句话大意是:晋嵇合《木弓铭》曰:乌号之朴,丰条足理。

xián hú zǒu tiǎn jié fēi hài zhǐ

这句话大意是:弦弧走栝,截飞骇止。

shè sǔn gāo qiáng chū bì yǒu nǐ jì yòng yù wǔ yì yǐ zhāo shì

这句话大意是:射隼高墙,出必有拟,既用御武,亦以招士。

li yóu liáng gōng míng yuē gōng shǐ zhī zuò yuán zì nǎng shí

这句话大意是:李尤《良弓铭》曰:弓矢之作,爰自曩时。

xiāng shè zài lǐ zhāo mìng zài shī

这句话大意是:乡射载礼,招命在诗。

miào chēng yán gāo qiǎo fā yóu jī

这句话大意是:妙称颜高,巧发由基。

bù zhēng zhī měi yì yǐ bàn yí

这句话大意是:不争之美,亦以办仪。

✦ You read 兵部·卷七十八

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.