太平御览 · 李昉 · Chapter 360 of 1000

人事部·卷一

PinyinModern Translation
Size

xù rén

这句话大意是:○叙人。

shì míng yuē rén rén yě shēng wù yě

这句话大意是:《释名》曰:人,仁也,生物也。

yì xià xì yuē tiān dì yīn yūn wàn wù huà chún nán nǚ gòu jīng wàn wù huà shēng

这句话大意是:《易下系》曰:天地氤氲,万物化醇,男女构精,万物化生。

chún hòu yě

这句话大意是:(醇,厚也。

yòu xù guà yuē yǒu tiān dì rán hòu yǒu wàn wù yǒu wàn wù rán hòu yǒu nán nǚ yǒu nán nǚ rán hòu yǒu fū fù

这句话大意是:又《叙卦》曰:有天地然后有万物,有万物然后有男女,有男女然后有夫妇。

yòu shuō guà yuē lì rén zhī dào yuē rén yǔ yì

这句话大意是:又《说卦》曰:立人之道曰仁与义。

shàng shū tài shì yuē wéi tiān dì wàn wù fù mǔ

这句话大意是:《尚书·泰誓》曰:惟天地,万物父母;。

wéi rén wàn wù zhī líng

这句话大意是:惟人,万物之灵。

lǐ jì lǐ yùn yuē hé wèi rén qíng

这句话大意是:《礼记·礼运》曰:何谓人情?

xǐ nù āi jù ài è yù qī zhě fú xué ér néng

现代白话:喜怒哀惧爱恶欲,七者弗学习并且能。

hé wèi rén yì

这句话大意是:何谓人义?

fù cí zi xiào xiōng liáng dì tì fu yì fù tīng zhǎng huì yòu shùn jūn rén chén zhōng shí zhě wèi zhī rén yì

这句话大意是:父慈,子孝,兄良,弟悌,夫义,妇听,长惠,幼顺,君仁,臣忠,十者谓之人义。

jiǎng xìn xiū mù wèi zhī rén lì

这句话大意是:讲信修睦,谓之人利。

zhēng duó xiāng shā wèi zhī rén huàn

这句话大意是:争夺相杀,谓之人患。

gù shèng rén suǒ yǐ zhì rén qī qíng xiū shí yì jiǎng xìn xiū mù shàng cí ràng qù zhēng duó shě lǐ hé yǐ zhì zhī

现代白话:故圣人所以治人七情,修十义,讲信修睦,尚辞让,去争夺,舍礼凭什么治之?

yòu yuē yǐn shí nán nǚ rén zhī dà yù cún yān

现代白话:又曰:饮食男女,人之大欲存呢。

sǐ wáng pín kǔ rén zhī dà è cún yān

现代白话:死亡贫苦,人之大恶存呢。

gù yù è zhě xīn zhī dà duān yě

这句话大意是:故欲恶者,心之大端也。

rén cáng qí xīn bù kě cè duó yě

这句话大意是:人藏其心,不可测度也。

měi è jiē zài qí xīn bú jiàn qí sè yě

这句话大意是:美恶皆在其心,不见其色也。

yù yī yǐ qióng zhī shě lǐ hé yǐ zāi

现代白话:欲一以穷之,舍礼凭什么啊?

gù rén zhě qí tiān dì zhī dé yīn yáng zhī jiāo guǐ shén zhī huì wǔ xíng zhī xiù qì yě

这句话大意是:故人者,其天地之德、阴阳之交、鬼神之会、五行之秀气也。

gù rén zhě tiān dì zhī xīn yě wǔ xíng zhī duān yě shí wèi bié shēng bèi sè ér shēng zhě yě

这句话大意是:故人者,天地之心也,五行之端也,食味、别声、被色而生者也。

cǐ yán jiān qì xìng zhī xiào yě

这句话大意是:(此言兼气性之效也。

yòu lè jì yuē rén shēng ér jìng tiān zhī xìng yě

这句话大意是:又《乐记》曰:人生而静,天之性也。

gǎn wū wù ér dòng xìng zhī yù yě

这句话大意是:感于物而动,性之欲也。

wù zhì zhī zhī rán hòu hào wù xíng yān

现代白话:物至知知,然后好恶形呢。

zuǒ zhuàn zhāo qī nián zhèng zǐ chǎn yuē rén shēng shǐ huà yuē pò pò xíng yě

这句话大意是:《左传·昭七年》:郑子产曰:"人生始化曰魄,(魄,形也。

jì shēng pò yáng yuē hún

这句话大意是:)既生魄,阳曰魂。

yáng shén qì yě

这句话大意是:(阳,神气也。

yòng wù jīng duō zé hún pò qiáng

这句话大意是:)用物精多,则魂魄强。

wù quán shì

这句话大意是:(物,权势。

shì yǐ yǒu jīng shuǎng zhì wū shén míng

这句话大意是:)是以有精爽,至于神明。

shuǎng míng yě

这句话大意是:(爽,明也。

chūn qiū yuán mìng bāo yuē wǔ qì zhī jīng jiāo jù xiāng jiā yǐ yǒu xù dào rén zhì hé

这句话大意是:《春秋元命苞》曰:五气之精,交聚相加,以酉恤道,人致和。

wǔ qì wǔ xíng zhī qì

这句话大意是:(五气,五行之气。

yòu yuē yīn yáng zhī xìng yǐ yì qǐ rén fù tiān dào gù shēng yī zi

这句话大意是:又曰:阴阳之性以一起,人副天道,故生一子。

yòu yuē tiān rén tóng dù zhèng fǎ xiāng shòu tiān chuí wén xiàng rén xíng qí shì wèi zhī jiào

这句话大意是:又曰:天人同度,正法相授,天垂文象,人行其事,谓之教。

jiào zhī wéi yán xiào yě

这句话大意是:教之为言效也。

shàng wéi xià xiào dào zhī shǐ yě

这句话大意是:上为下效,道之始也。

yòu yuē rén zhě qíng zhì hǎo shēng ài rén gù qí wèi rén yǐ rén qí lì zì èr rén wéi rén

这句话大意是:又曰:仁者情志好生爱人,故其为仁以人,其立字二人为仁。

yòu yuē shèng rén yī qí dé zhī zhě xún qí zhé cháng shēng jiǔ shì yī qí dé yán jǐn de qí dì zhī jīng qì yě

这句话大意是:又曰:圣人一其德知者循其辙,长生久视,(一其德,言尽得其帝之精气也。

xún qí zhé yán bù wéi qí dì suǒ shàng yě

这句话大意是:循其辙,言不违其帝所尚也。

zhī shì zé jiē de cháng shēng

这句话大意是:知是,则皆得长生;。

jiǔ shì yán suǒ háng dāng tiān yě

这句话大意是:久视言所行当天也。

bù yǐ mìng zhì zé yú zhě bèi màn zhī zhě wú suǒ shī qí shù

这句话大意是:)不以命制,则愚者悖慢,知者无所施其术。

cán wù nì dào tiān bù shā gù lì sān mìng yǐ chuí cè suǒ yǐ zūn tiān yī jié sān zhě fǎ sān dào zhī shù

这句话大意是:残物逆道天不杀,故立三命以垂策,所以尊天,一节三者,法三道之术。

bù yǐ mìng zhì yú màn zhī rén zé xián zhī dào shù bù dé shī xíng shì xiāng fǎn

这句话大意是:(不以命制愚慢之人,则贤知道术不得施行,势相反。

mìng zhě tiān zhī lìng yě suǒ shòu wū dì

这句话大意是:)命者,天之令也,所受于帝。

xíng zhèng bù guò de shòu mìng shòu mìng zhèng mìng yě

这句话大意是:行正不过得寿命,寿命,正命也。

qǐ jiǔ jiǔ bā shí yī

这句话大意是:起九九八十一。

dì tiān dì yě

这句话大意是:(帝,天帝也。

bā shí yī yáng qì xiāng chéng zhī jí

这句话大意是:八十一,阳气相乘之极。

yǒu suí mìng suí mìng zhě suí háng wéi mìng yě

这句话大意是:)有随命,随命者,随行为命也。

yuán shén qì yuē suí zhě nì tiān dào cháng shàn zhī xíng zé suí qí bào nüè xíng yǐ jiào zhī

这句话大意是:(《援神契》曰:随者逆天道常善之行,则随其暴虐行以教之。

yǒu zāo mìng zāo mìng zhě xíng zhèng bù wù féng shì cán zéi jūn shàng nì luàn gū jiù xià liú zāi bìng fā yīn yáng sàn wǔ bào qì léi zhì miè yuē dòng dì yāo jué rén mìng shā lù xí yì shì yě

这句话大意是:)有遭命,遭命者,行正不误,逢世残贼,君上逆乱,辜咎下流,灾并发,阴阳散忤,暴气雷至,灭曰动地,夭绝人命,纱鹿袭邑是也。

wǔ cuò yě

这句话大意是:(忤,错也。

xí yóu lún yě

这句话大意是:袭,犹沦也。

hé shuǐ lún shā lù zhī yì ruò shā rén yě

这句话大意是:河水沦沙,鹿之邑,溺杀人也。

chūn qiū kǒng yǎn tú yuē zhèng qì wèi dì jiān qì wéi chén gōng shāng wèi xìng xiù qì wéi rén

这句话大意是:《春秋孔演图》曰:正气为帝,间气为臣,宫商为姓,秀气为人。

zhèng qì wèi ruò mù rén zé de cāng lóng zhī xíng líng wēi yǎng zhī qì huǒ rén de zhū niǎo zhī xíng chì piào nù zhī qì

这句话大意是:(正气,谓若木人则得苍龙之形灵,威仰之气火,人得朱鸟之形赤嫖怒之气。

yǐ shēng zhī bǐ yě jiān qì zé bù bāo yī xíng gè shòu yī xīng yǐ shēng

这句话大意是:以生之比也,间气则不苞一行,各受一星以生。

ruò xiāo hé gǎn mǎo jīng fán kuài gǎn láng jīng zhōu bó gǎn rǒng jīng zhě yě

这句话大意是:若萧何感昴精,樊哙感狼精,周勃感冗精者也。

yòu chūn qiū fán lù yuē wéi rén dú ǒu tiān dì rén yǒu sān bǎi liù shí jié ǒu tiān zhī shù

这句话大意是:又《春秋繁露》曰:惟人独偶天地,人有三百六十节,偶天之数。

xíng tǐ gǔ ròu ǒu de zhī hòu shàng yǒu ěr mù cōng míng rì yuè zhī xiàng yě

这句话大意是:形体骨肉,偶地之厚,上有耳目聪明,日月之象也。

tǐ yǒu kòng qiào lǐ mài chuān gǔ zhī xiàng yě

这句话大意是:体有空窍理脉,川谷之象也。

xīn yǒu āi yuè xǐ nù shén qì zhī lèi

这句话大意是:心有哀乐喜怒,神气之类。

gù xiǎo jié sān bǎi liù shí liù fù rì shù yě

这句话大意是:故小节三百六十六,副日数也。

dà jié shí èr fēn fù yuè shù yě

这句话大意是:大节十二分,副月数也。

nèi yǒu wǔ zàng fù xíng shù yě

这句话大意是:内有五藏,副行数也。

wài yǒu sì zhī fù shí shù yě

这句话大意是:外有四肢,副时数也。

zhà shì zhà chēn fù zhòu yè yě

这句话大意是:乍视乍瞋,副昼夜也。

zhà róu zhà gāng fù dōng xià yě

这句话大意是:乍柔乍刚,副冬夏也。

zhà āi zhà lè fù yīn yáng yě

这句话大意是:乍哀乍乐,副阴阳也。

lè dòng shēng yí yuē zhōng yuán zhě rén qì yě

这句话大意是:《乐动声仪》曰:中元者,人气也。

qì yǐ dìng wàn wù tōng wū sì shí zhě yě

这句话大意是:气以定万物,通于四时者也。

ěr yǎ yuē tài píng zhī rén rén dōng zhì rì suǒ chū wèi tài píng

现代白话:《你雅》曰:太平之人仁,(东至日所出为太平。

dān xué zhī rén zhī jù qí zhōu yǐ nán dài rì wèi tài xué

这句话大意是:)丹穴之人知,(距齐州以南戴日为太穴。

tài méng zhī rén xìn xi zhì rì suǒ rù wèi tài méng

这句话大意是:)太蒙之人信,(西至日所入为太蒙。

kōng tóng zhī rén wǔ

这句话大意是:)崆峒之人武。

xiào jīng yuē tiān dì zhī xìng rén wéi guì rén zhī xíng mò dà wū xiào

这句话大意是:《孝经》曰:天地之性人为贵,人之行莫大于孝。

jiā yǔ yuē lǔ āi gōng wèn wū kǒng zǐ yuē rén zhī mìng yǔ xìng hé wèi yě

现代白话:《家语》曰:鲁哀公问于孔孔子说:"人之命与性,何谓也?

kǒng zǐ duì yuē fēn wū dào wèi zhī mìng shǐ de wéi rén yě

这句话大意是:"孔子对曰:"分于道谓之命,(始得为人也。

gù xià jù yuē mìng zhě xìng zhī shǐ yě

这句话大意是:故下句曰:命者,性之始也。

xíng wū yī wèi zhī xìng rén gè shòu yīn yáng gāng róu zhī xìng gù xíng yú yī

这句话大意是:)形于一谓之性,(人各受阴阳刚柔之性,故形于一。

huà wū yīn yáng xiàng xíng ér fā wèi zhī shēng huà qióng shù jǐn wèi zhī sǐ

这句话大意是:)化于阴阳、象形而发谓之生,化穷数尽谓之死。

gù mìng zhě xìng zhī shǐ yě sǐ zhě shēng zhī zhōng yě

这句话大意是:故命者性之始也,死者生之终也。

yǒu shǐ zé bì yǒu zhōng yǐ

现代白话:有始则必有终了。

rén shǐ shēng ér bù jù zhě yǒu wǔ yān mù wú jiàn bù néng shí bù néng xíng bù néng yán bù néng huà

现代白话:人始生而不具者有五呢:目无见,不能食,不能行,不能言,不能化。

jí shēng sān yuè ér wēi xù xù qíng zhuǎn yě

这句话大意是:及生三月而微煦,(煦,晴转也。

rán hòu yǒu jiàn

这句话大意是:)然后有见;。

bā yuè shēng chǐ rán hòu néng shí

这句话大意是:八月生齿,然后能食;。

qī ér shēng bìn rán hòu néng xíng

这句话大意是:期而生膑,然后能行;。

sān nián cōng hé rán hòu néng yán

这句话大意是:三年囱合,然后能言;。

shí yǒu liù ér jīng tōng rán hòu néng huà

这句话大意是:十有六而精通,然后能化。

yīn qióng fǎn yáng gù yīn yǐ yáng biàn

这句话大意是:阴穷反阳,故阴以阳变;。

yáng qióng fǎn yīn gù yáng yǐ yīn huà

这句话大意是:阳穷反阴,故阳以阴化。

shì yǐ nán zǐ bā yuè shēng chǐ bā suì ér chèn shí yǒu liù ér huà

这句话大意是:是以男子八月生齿,八岁而龀,十有六而化。

nǚ zǐ qī yuè shēng chǐ qī suì ér chèn shí yǒu sì ér huà

这句话大意是:女子七月生齿,七岁而龀,十有四而化。

yī yīn yī yáng jī ǒu xiāng pèi yáng shù qí yīn shù ǒu

这句话大意是:一阴一阳,奇偶相配,(阳数奇,阴数偶。

rán hòu dào hé huà chéng xìng mìng zhī duān xíng wū cǐ yě

这句话大意是:)然后道合化成,性命之端形于此也。

yòu yuē jiān tǔ zhī rén gāng ruò tǔ zhī rén róu xū tǔ zhī rén dà shā tǔ zhī rén xì xī tǔ zhī rén měi tǔ máo tǔ zhī rén chǒu

这句话大意是:又曰:坚土之人刚,弱土之人柔,墟土之人大,沙土之人细,息土之人美,〈土毛〉土之人丑。

tǔ máo hào zì yě

这句话大意是:(〈土毛〉,耗字也。

xī tǔ xì zhì tǔ máo tǔ cū shū zhě yě

这句话大意是:息土细致,〈土毛〉土粗疏者也。

luǒ chóng sān bǎi liù shí ér rén wéi zhī zhǎng

这句话大意是:)倮虫三百六十,而人为之长。

yòu yuē kǒng zǐ yóu tài shān jiàn róng qǐ qī lù qiú dài suǒ gǔ qín ér gē kǒng zǐ wèn yuē xiān shēng suǒ yǐ wéi lè zhě hé yě

这句话大意是:又曰:孔子游泰山,见荣启期鹿裘带索,鼓琴而歌,孔子问曰:"先生所以为乐者何也?

duì yuē wú lè shén duō tiān shēng wàn wù wéi rén wéi guì ér wú de wéi rén shì yǐ yī lè

现代白话:"对曰:"我乐甚多:天生万物惟人为贵,而我得为人,是以一乐;。

nán zūn nǚ bēi wú de wèi nán shì èr lè

现代白话:男尊女卑,我得为男,是二乐;。

rén shēng yǒu bú jiàn rì yuè bù miǎn qiǎng bǎo wú yǐ xíng nián jiǔ shí shì sān lè yě

现代白话:人生有不见日月、不免襁褓,我已行年九十,是三乐也。

pín zhě shì zhī cháng sǐ zhě rén zhī zhōng chǔ cháng de zhōng dāng hé yōu zāi

现代白话:贫者士之常,死者人之终,处常得终,当何忧啊!

yòu yuē rén yǒu wǔ yí yǒu yōng rén yǒu shì rén yǒu jūn zǐ yǒu xián rén yǒu shèng rén

现代白话:又曰:人有五仪:有庸人,有士人,有有德行的人,有贤人,有圣人。

shěn cǐ wǔ zhě zé lǐ dào bì yǐ

现代白话:审此五者则理道毕了。

hàn shū yuē sī mǎ qiān yuē fán rén suǒ yǐ shēng zhě shén yě

这句话大意是:《汉书》曰:司马迁曰:"凡人所以生者,神也;。

suǒ tuō zhě xíng yě

这句话大意是:所讬者,形也。

shén dà yòng zé jié xíng dà láo zé bì shén lí zé sǐ

这句话大意是:神大用则竭,形大劳则弊,神离则死。

sǐ zhě bù kě fù shēng lí zhě bù kě fù fǎn gù shèng rén zhòng zhī

这句话大意是:死者不可复生,离者不可复返,故圣人重之。

yù zǐ yuē tiān dì pì wàn wù shēng rén wéi zhèng yān

现代白话:《鬻子》曰:天地辟,万物生,人为正呢。

rén huà ér wéi shàn qín shòu huà ér wèi è rén ér bù shàn zhě wèi zhī qín shòu

这句话大意是:人化而为善,禽兽化而为恶,人而不善者,谓之禽兽。

lǎo zi yuē rén fǎ de de fǎ tiān tiān fǎ dào dào fǎ zì rán

这句话大意是:《老子》曰:人法地,地法天,天法道,道法自然。

wén zi yuē rén zhī qíng yù píng shì yù luàn zhī

这句话大意是:《文子》曰:人之情欲平,嗜欲乱之。

jīng qì wéi rén rén shòu tiān dì biàn huà ér shēng yī yuè ér gāo chū xíng hái rú gāo zhī

这句话大意是:精气为人,人受天地变化而生,一月而膏,(初形骸如膏脂。

èr yuè ér mài jiàn shēng jīn mài

这句话大意是:)二月而脉,(渐生筋脉。

sān yuè ér pēi pēi bāo sān yuè

这句话大意是:)三月而胚,(胚胞三月。

sì yuè ér tāi rú shuǐ zhōng ma zhī tāi

这句话大意是:)四月而胎,(如水中蟆之胎。

wǔ yuè ér jīn qì jī ér chéng jǐn lǒng liù yuè chéng gǔ xuè huà ròu ròu huà zhī zhī huà gǔ

这句话大意是:)五月而筋,(气积而成仅拢)六月成骨,(血化肉,肉化脂,脂化骨。

qī yuè chéng xíng sì zhī jiǔ qiào chéng

这句话大意是:)七月成形,(四肢九窍成。

bā yuè ér dòng dòng zuò

这句话大意是:)八月而动,(动作。

jiǔ yuè ér zào dòng shù rú qián shí yuè ér shēng

这句话大意是:)九月而躁,(动数如前)十月而生。

xíng hái nǎi chéng wǔ zàng nǎi xíng

这句话大意是:形骸乃成,五藏乃形。

yòu yuē xī zhě zhōng huáng zǐ yuē tiān yǒu wǔ xíng de yǒu wǔ fāng shēng yǒu wǔ yīn wù yǒu wǔ wèi sè yǒu wǔ zhāng rén yǒu wǔ wu

现代白话:又曰:昔者中黄孔子说:"天有五行,地有五方,声有五音,物有五味,色有五章,人有五伍。

wǔ wu èr shí wǔ gù tiān dì zhī jiān yǒu èr shí wǔ děng rén

这句话大意是:五伍二十五,故天地之间有二十五等人。

shàng wu yǒu shén rén zhēn rén dào rén zhì rén shèng rén cì wu yǒu dé rén xián rén zhī rén shàn rén biàn rén zhōng wu yǒu gōng rén zhōng rén shāng rén píng rén zhí rén xià wu yǒu zhòng rén nú rén yú rén shì ròu rén xiǎo rén

现代白话:上伍有神人、真人、道人、至人、圣人,次伍有德人、贤人、知人、善人、辩人,中伍有公人、忠人、商人、平人、直人,下伍有众人、奴人、愚人、视肉人、品行较差的人。

shàng wu zhī yǔ xià wu yóu rén zhī yǔ niú mǎ yě

这句话大意是:上伍之与下伍,犹人之与牛马也。

yòu yuē zhī chū wū wàn rén zhě wèi zhī jùn bǎi rén zhě wèi zhī jié shí rén zhě wèi zhī háo

这句话大意是:又曰:知出于万人者谓之俊,百人者谓之杰,十人者谓之豪。

liè zǐ yuē dài fā hán chǐ yǐ ér qū wèi zhī rén

这句话大意是:《列子》曰:戴发含齿,倚而趋,谓之人。

guǎn zǐ yuē rén shuǐ yě

这句话大意是:《管子》曰:人,水也。

nán fù jīng hé ér shuǐ liú xíng

这句话大意是:男妇精合而水流形。

èr yuè ér jǔ jǔ zhě wǔ wèi yě

这句话大意是:二月而咀,咀者,五味也。

wǔ wèi shì wǔ zàng suān shēng pí xián shēng fèi xīn shēng shèn kǔ shēng gān gān shēng xīn

这句话大意是:五味是五藏:酸生脾,咸生肺,辛生肾,苦生肝,甘生心。

cáng yǐ jù ér hòu shēng wǔ ròu pí shēng suǐ gān shēng gǔ shèn shēng jīn fèi shēng gé xīn shēng ròu

这句话大意是:藏已具而后生五肉:脾生髓,肝生骨,肾生筋,肺生革,心生肉。

ròu yǐ jù rán hòu shēng jiǔ qiào pí wèi bí gān wèi mù shèn wèi ěr fèi wèi kǒu xīn wéi xià qiào

这句话大意是:肉已具然后生九窍:脾为鼻,肝为目,肾为耳,肺为口,心为下窍。

wǔ yuè ér chéng shí yuè ér shēng

这句话大意是:五月而成,十月而生。

huái nán zǐ yuē gǔ wèi yǒu tiān dì zhī shí wéi xiàng wú xíng yǎo yǎo míng míng hóng dòng mò zhī

这句话大意是:《淮南子》曰:古未有天地之时,惟象无形,窈窈冥冥,鸿洞莫知。

qí jiān yǒu èr shén jīng yíng tiān dì èr shén yīn yáng zhī shén yě

这句话大意是:其间有二神经营天地,(二神,阴阳之神也。

wū shì nǎi bié yīn yáng lí wèi bā jí gāng róu xiāng chéng wàn wù nǎi xíng

这句话大意是:)于是乃别阴阳,离为八极,刚柔相成,万物乃形。

fán qì wèi chóng jīng qì wéi rén

这句话大意是:烦气为虫,精气为人。

shì gù jīng shén tiān zhī yǒu yě

这句话大意是:是故精神,天之有也;。

gǔ hái de zhī yǒu yě

这句话大意是:骨骸,地之有也。

jīng shén rù qí mén ér hái fǎn qí gēn

这句话大意是:精神入其门而骸反其根。

yòu yuē yán wú cháng shì xíng wú cháng yi zhě xiǎo rén yě

现代白话:又曰:言无常是,行无常宜者,品行较差的人也;。

chá wū yī shì tōng wū jì zhě zhōng rén yě

这句话大意是:察于一事,通于技者,中人也;。

ruò fù ér bìng yǒu zhī jì néng ér cái shǐ zhī zhě shèng rén yě

这句话大意是:若覆而并有之,技能而裁使之者,圣人也。

cái zhì yě dù qí jì néng ér cái zhì shǐ yě

这句话大意是:(裁,制也,度其技能而裁制使也。

yòu yuē gù tóu zhī yuán yě xiàng tiān zú zhī fāng yě xiàng de

这句话大意是:又曰:故头之圆也象天,足之方也象地。

tiān yǒu sì shí wǔ xíng jiǔ jiě sān bǎi liù shí liù rì rén yì yǒu sì zhī wǔ zàng jiǔ qiào sān bǎi liù shí gǔ jié

这句话大意是:天有四时、五行、九解、三百六十六日,人亦有四肢、五藏、九窍、三百六十骨节。

tiān yǒu fēng yǔ shǔ hán rén yì yǒu qǔ yǔ xǐ nù

这句话大意是:天有风雨暑寒,人亦有取与喜怒。

gù dǎn wèi yún pí wèi fēng shèn wèi yǔ gān wèi léi yǐ yǔ tiān de xiāng cān yě

这句话大意是:故胆为云,脾为风,肾为雨,肝为雷,以与天地相参也;。

ér xīn wèi zhī zhǔ shì gù ěr mù zhě rì yuè yě

这句话大意是:而心为之主,是故耳目者,日月也。

gōng sūn ní zi yuē rén yǒu sān bǎi liù shí jié dàng tiān zhī shù yě

这句话大意是:《公孙尼子》曰:人有三百六十节,当天之数也。

xíng tǐ yǒu gǔ ròu dāng dì zhī hòu yě

这句话大意是:形体有骨肉,当地之厚也。

yǒu jiǔ qiào mài lǐ dāng chuān gǔ yě

这句话大意是:有九窍脉理,当川谷也。

xuè qì zhě fēng yǔ yě

这句话大意是:血气者,风雨也。

bái hǔ tōng yuē nán nǚ zhě hé wèi

这句话大意是:《白虎通》曰:男女者何谓?

nán zhě rèn yě rèn gōng yè yě

这句话大意是:男者任也,任功业也;。

nǚ zhě rú yě rú cóng rén yě

这句话大意是:女者如也,如从人也。

fēng sú tōng yuē tiān dì chū kāi wèi yǒu rén nǚ wā dǎo huáng tǔ wéi rén lì bù xiá nǎi yǐn gēng wū ní zhōng yǐ wéi rén

这句话大意是:《风俗通》曰:天地初开未有人,女娲捣黄土为人,力不暇,乃引縆于泥中以为人。

fù guì huáng tǔ rén yě

这句话大意是:富贵,黄土人也;。

pín jiàn fán yōng gēng rén yě

这句话大意是:贫贱凡庸,縆人也。

rén wù zhì yuē fu jīng yù shēn wēi zhì yù yì zhòng zhì yù hóng dà xīn yù qiān xiǎo

这句话大意是:《人物志》曰:夫精欲深微,质欲懿重,志欲弘大,心欲谦小。

jīng wēi suǒ yǐ rù shén miào yě

这句话大意是:精微,所以入神妙也;。

cū zé shī shén

这句话大意是:(粗则失神。

yì zhòng suǒ yǐ chóng dé yǔ yě

这句话大意是:)懿重,所以崇德宇也;。

zào zé shī shēn

这句话大意是:(躁则失身。

zhì dà suǒ yǐ kān rèn wù yě

这句话大意是:)志大,所以堪任物也;。

xiǎo zé bù shèng

这句话大意是:(小则不胜。

xiǎo xīn suǒ yǐ shèn jiù huǐ yě

这句话大意是:)小心,所以慎咎悔也。

dà zé jiāo líng

这句话大意是:(大则骄陵。

yóu cǐ lùn zhī xiǎo xīn ér zhì dà zhě háo jié zhī jùn yě

这句话大意是:)由此论之,小心而志大者,豪杰之俊也;。

xīn dà ér zhì xiǎo zhě ào dàng zhī lèi yě

这句话大意是:心大而志小者,傲荡之类也;。

xīn xiǎo ér zhì xiǎo zhě jū nuò zhī rén yě

这句话大意是:心小而志小者,拘懦之人也。

rèn zǐ yuē mù qì rén yǒng jīn qì rén gāng huǒ qì rén qiáng ér zào tǔ qì rén zhī ér kuān shuǐ qì rén jí ér zéi

这句话大意是:《任子》曰:木气人勇,金气人刚,火气人强而躁,土气人知而宽,水气人急而贼。

fu zi yuē rén zhī xìng rú shuǐ yān zhì zhī yuán zé yuán zhì zhī fāng zé fāng chéng zhī zé chún ér qīng dòng zhī zé liú ér zhuó

现代白话:《傅子》曰:人之性如水呢,置之圆则圆,置之方则方,澄之则淳而清,动之则流而浊。

yùn

这句话大意是:○孕。

yì jiàn guà yuē hóng jiàn yú lù fu zhēng bù fù fù yùn bù yù xiōng

这句话大意是:《易·渐卦》曰:鸿渐于陆,夫征不复,妇孕不育,凶。

wáng bì zhù yuē fū fù xié chǒu zé fēi fū ér yùn gù bù yù

这句话大意是:(王弼注曰:夫妇邪丑则非夫而孕,故不育。

shàng shū tài shì yuē shāng wáng shòu fén zhì zhōng liáng kū tī yùn fù

这句话大意是:《尚书·泰誓》曰:商王受焚炙忠良,刳剔孕妇。

zuǒ zhuàn xī zhōng yuē jìn huì gōng zhī zài liáng yě liáng bó qī zhī

这句话大意是:《左传·僖中》曰:晋惠公之在梁也,梁伯妻之。

liáng yíng yùn guò qī bo zhāo fù yǔ qí zi bo zhī

这句话大意是:梁嬴孕,过期,卜招父与其子卜之。

qí zǐ yuē jiāng shēng yī nán yī nǚ

现代白话:其孔子说:"将生一男一女。

zhāo yuē rán

这句话大意是:"招曰:"然。

nán wéi rén chén nǚ wéi rén qiè

这句话大意是:男为人臣,女为人妾。

gù míng nán yuē yǔ nǚ yuē qiè

这句话大意是:"故名男曰圉,女曰妾。

jí zi yǔ xi zhì qiè wèi huàn nǚ yān

现代白话:及子圉西质,妾为宦女呢。

dà dài lǐ yuē zhōu hòu rèn chéng wáng wū shēn lì ér bù qí zuò ér bù chà dú chǔ bù jù suī nù bù lì tāi jiào zhī wèi yě

这句话大意是:《大戴礼》曰:周后任成王于身,立而不跂,坐而不差,独处不倨,虽怒不詈,胎教之谓也。

shū zhī yù bǎn cáng zhī jīn guì zhì zhī zōng miào wèi hòu shì jiè

这句话大意是:书之玉版,藏之金匮,置之宗庙,为后世戒。

shǐ jì yuē hòu jì míng qì mǔ yǒu tái shì nǚ yuē jiāng yuán wèi dì kù yuán fēi

这句话大意是:《史记》曰:后稷名弃,母有邰氏女,曰姜嫄,为帝喾元妃。

chū yě jiàn jù rén jī xīn shuō gù zhī nǎi jiàn zhī shēn dòng rú yùn zhě jū qī ér shēng hòu jì

这句话大意是:出野见巨人迹,心说,顾之,乃践之,身动如孕者,居期而生后稷。

yòu yuē qín zhī xiān dì zhuān xū zhī miáo sūn yuē nǚ xiū

这句话大意是:又曰:秦之先,帝颛顼之苗孙曰女修。

xuán niǎo yǔn luǎn xiū qǔ tūn zhī yǒu yùn shēng zǐ dà yè

这句话大意是:玄鸟陨卵,修取吞之,有孕,生子大业。

yòu yuē xī xià shì zhī jiāng shuāi yě yǒu èr lóng zhǐ wū xià tíng

这句话大意是:又曰:昔夏氏之将衰也,有二龙止于夏庭。

lóng wáng chí zài dú ér cáng zhī

这句话大意是:龙亡漦在,椟而藏之。

zhì zhōu lì wáng fā ér guān zhī chí huà wèi yuán guī rù wáng hòu gōng gōng qiè wèi chèn ér zāo zhī jì jī ér yùn wú fu ér shēng zǐ jù ér qì zhī jí bāo sì yě

这句话大意是:至周厉王,发而观之,漦化为元龟,入王后宫,宫妾未龀而遭之,既笄而孕,无夫而生子,惧而弃之,即褒姒也。

hàn shū yuē zhāng cāng qī qiè bǎi shù cháng yùn zhě bù fù xìng

这句话大意是:《汉书》曰:张仓妻妾百数,尝孕者不复幸。

yòu yuē gōu yì fū rén huái zhāo dì shí sì yuè nǎi shēng shàng yǐ yáo shí sì yuè ér shēng jīn gōu yì yì rán nǎi mìng mén yuē yáo mǔ mén

这句话大意是:又曰:钩弋夫人怀昭帝,十四月乃生,上以尧十四月而生,今钩弋亦然,乃命门曰尧母门。

yòu yuē chū wáng jìn qī li qīn rèn zhèng jūn zài shēn mèng yuè rù qí huái

这句话大意是:又曰:初,王禁妻李亲任政君在身,梦月入其怀。

fàn yè hòu hàn shū yuē xiān bēi tán shí huái zhě qí fù tóu lù hóu

这句话大意是:范晔《后汉书》曰:鲜卑檀石槐者,其父投鹿侯。

chū cóng xiōng nú jūn sān nián qí qī zài jiā shēng zǐ tóu lù hóu guài yù shā zhī

这句话大意是:初从匈奴军,三年,其妻在家生子,投鹿侯怪,欲杀之。

qī yán zhòu xíng wén léi zhèn yǎng tiān shì ér báo rù kǒu yīn tūn suì rèn shēn shí yuè ér chǎn zǐ

这句话大意是:妻言昼行闻雷震,仰天视而雹入口,因吞,遂任身,十月而产子。

yòu yuē líng dì wáng měi rén rèn shēn wèi hé hòu nǎi fú yào yù chú zhī ér tāi ān jiān zhōng zì bù dòng

这句话大意是:又曰:灵帝王美人妊娠,畏何后,乃服药欲除之,而胎安坚,终自不动。

yòu mèng jiàn fù rì ér xíng sì nián nǎi shēng huáng zǐ xié hòu suì zhèn shā měi rén

这句话大意是:又梦见负日而行,四年乃生皇子协,后遂鸩杀美人。

dì dà nù yù fèi hòu zhū huàn guān gù qǐng de zhǐ

这句话大意是:帝大怒,欲废后,诸宦官固请,得止。

dǒng tài hòu zì yǎng xié hào dǒng hóu

这句话大意是:董太后自养协,号董侯。

dōng guān hàn jì yuē zhāng huàn wèi wǔ wēi tài shǒu qí qī huái yùn mèng jiàn dài huàn yìn shòu dēng lóu ér gē

这句话大意是:《东观汉记》曰:张奂为武威太守,其妻怀孕,梦见带奂印绶,登楼而歌。

nǎi xùn zhī wū zhàn zhě yuē bì shēng nán fù lín cí bāng mìng zhōng cǐ lóu

这句话大意是:乃讯之于占者,曰:"必生男,复临兹邦,命终此楼。

jì ér shēng měng yǐ jiàn ān zhōng wèi wǔ wēi tài shǒu shā cì shǐ hán dān shāng zhōu bīng wéi zhī jí měng chǐ jiàn qín nǎi dēng lóu zì fén ér sǐ

这句话大意是:"既而生猛,以建安中为武威太守,杀刺史,邯郸商州兵围之急,猛耻见擒,乃登楼自焚而死。

wèi lüè yuē xī běi fāng yǒu gāo lí guó zhě qí wáng shì bì yǒu shēn wáng yù shā zhī

这句话大意是:《魏略》曰:昔北方有高离国者,其王侍婢有身,王欲杀之。

bì yún yǒu qì rú jī zǐ lái xià wǒ gù yǒu shēn

这句话大意是:婢云:"有气如鸡子来下,我故有身。

hòu shēng zǐ wáng juān zhī wū hùn zhōng zhū yǐ huì xū zhī xǐ wū mǎ lán zhōng mǎ yǐ qì xū zhī

这句话大意是:"后生子,王捐之于溷中,猪以喙嘘之,徙于马阑中,马以气嘘之。

wáng yí yǐ wéi tiān shēng nǎi lìng qí mǔ shōu chù zhī míng zhī yuē dōng míng

这句话大意是:王疑以为天生,乃令其母收畜之,名之曰东明。

dì lìng mù mǎ

这句话大意是:帝令牧马。

dōng míng shàn shè wáng kǒng duó qí guó yù shā zhī

这句话大意是:东明善射,王恐夺其国,欲杀之。

dōng míng zǒu zhì yān shuǐ yǐ gōng jī shuǐ yú biē fú wèi qiáo dōng míng yīn de dù

这句话大意是:东明走,至淹水,以弓击水,鱼鳖浮为桥,东明因得渡。

yú biē sàn zhuī bīng bù dé dù

这句话大意是:鱼鳖散,追兵不得渡。

dōng míng yīn dōu wáng fu yú zhī de yě

这句话大意是:东明因都王夫馀之地也。

yòu yuē huáng niú qiāng zhǒng yùn shēn liù yuè shēng

这句话大意是:又曰:黄牛羌种孕身六月生。

wú lù yuē wǔ liè huáng dì xìng sūn míng jiān zì wén tái

这句话大意是:《吴录》曰:武烈皇帝姓孙,名坚,字文台。

mǔ yǒu shēn mèng cháng rào wú chāng mén

这句话大意是:母有身,梦肠绕吴阊门。

yòu yuē cháng shā huán wáng míng cè zì bó fú wǔ liè zhǎng zǐ

这句话大意是:又曰:长沙桓王,名策,字伯符,武烈长子。

mǔ wú shì yǒu shēn mèng yuè rù huái

这句话大意是:母吴氏有身,梦月入怀。

jìn shū yuē gǔ hòu kù yǐ jǐ zhì zhū gōng rén yùn zi jiē suí rèn yǐ sǐ

这句话大意是:《晋书》曰:贾后酷,以戟擿诸宫人,孕子皆随刃以死。

jìn yáng qiū yuē chū tài zōng zhū zǐ jì yāo zhū jī jué yùn lìng hù qiān bo yáo yún hòu fáng dāng yǒu nǚ dàn sān nán yī nǚ zhōng dà shèng

这句话大意是:《晋阳秋》曰:初,太宗诸子继夭,诸姬绝孕,令扈谦卜,繇云:"后房当有女诞三男一女,终大盛。

wū shì jǐn chū hòu gōng jí zhū bì xī jiàn zhī

这句话大意是:"于是尽出后宫及诸婢,悉见之。

zhī fāng zhōng yǒu yī rén sè hēi gōng rén wèi zhī kūn lún xiāng zhě jīng yuē cǐ shì yě

这句话大意是:织坊中有一人色黑,宫人谓之昆仑,相者惊曰:"此是也。

dì yǐ dà jì xìng zhī shēng liè zōng

这句话大意是:"帝以大计,幸之,生烈宗。

chē pín qín shū yuē fú jiān mǔ gǒu shì yù zhāng shuǐ jīng xī mén bào cí

这句话大意是:车频《秦书》曰:苻坚母苟氏,浴漳水,经西门豹祠。

guī yè mèng ruò yǒu lóng shé gǎn jǐ suì huái yùn ér shēng jiān

这句话大意是:归,夜梦若有龙蛇感己,遂怀孕而生坚。

sān guó diǎn lüè yuē zhōu tài zǔ yǔ wén tài zhī mǔ yuē wáng shì chū yùn wǔ yuè yè mèng bào zǐ shēng tiān cái bù zhì ér zhǐ

这句话大意是:《三国典略》曰:周太祖宇文泰之母曰王氏,初孕五月,夜梦抱子升天,才不至而止。

wù yǐ gào dé huáng dì huáng dì xǐ yuē suī bù zhì tiān guì yì jí yǐ

现代白话:寤以告德皇帝,皇帝喜曰:"虽不至天,贵亦极了。

liè zǐ yuē sī shì bù qī ér gǎn sī nǚ bù fu ér yùn hòu jì shēng hu jù jì yī yǐn shēng hu kōng sāng

这句话大意是:《列子》曰:思士不妻而感,思女不夫而孕,后稷生乎巨迹,伊尹生乎空桑。

zhuāng zi yuē shùn zhī zhì tiān xià shǐ mín xīn jìng mín yùn fù shí yuè ér shēng zǐ zi shēng wǔ yuè ér néng yán jiào zhī sù

这句话大意是:《庄子》曰:舜之治天下,使民心竞民,孕妇十月而生子,子生五月而能言,(教之速。

bù zhì hu hái ér shǐ shuí shuí zhě bié rén zhī yì

这句话大意是:)不至乎孩而始谁,(谁者,别人之意。

wèi hái yǐ zé rén yán jìng jiào sù chéng

这句话大意是:未孩已择人言,竞教速成。

zé shǐ yòu yǒu yāo yǐ

现代白话:)则始又有夭了。

lǚ shì chūn qiū yuē yǒu shēn shì nǚ zǐ cǎi sāng de yīng ér yú kōng sāng zhī zhōng xiàn zhī qí jūn chá qí suǒ yǐ rán yuē qí mǔ jū yī shuǐ zhī shàng yùn mèng yǒu shén gào zhī yuē jiù chū shuǐ ér dōng zǒu wú gù

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:有侁氏女子采桑,得婴儿于空桑之中,献之其君,察其所以然,曰:"其母居伊水之上,孕,梦有神告之曰:臼出水而东走,毋顾。

míng rì shì jiù chū shuǐ gào qí lín dōng zǒu shí lǐ ér gù qí yì jǐn wèi shuǐ shēn yīn huà wèi kōng sāng

这句话大意是:明日,视臼出水,告其邻,东走十里,而顾其邑尽为水,身因化为空桑。

yī yǐn mǔ huà yě

这句话大意是:"(伊尹母化也。

huái nán zǐ yuē yùn fù jiàn tù qí zi quē chún

这句话大意是:《淮南子》曰:孕妇见兔,其子缺唇;。

jiàn mí ér zi bì sì mù

这句话大意是:见麋而子必四目。

dì wáng shì jì yuē páo xī shì fēng xìng yě mǔ yuē huá xū

这句话大意是:《帝王世纪》曰:庖牺氏,风姓也,母曰华胥。

suì rén zhī dài yǒu dà jī chū léi zé xū lǚ zhī shēng páo xī

这句话大意是:燧人之代,有大迹出雷泽,胥履之,生庖牺。

yòu yuē dì yáo táo táng shì qí xìng yě mǔ yuē qìng dōu yùn shí sì yuè ér shēng yáo wū dān líng míng yuē fàng xūn

这句话大意是:又曰:帝尧陶唐氏,祁姓也,母曰庆都,孕十四月而生尧于丹陵,名曰放勋。

dùn jiǎ kāi shān tú róng shì jiě yuē nǚ dí mù jí wū shí niǔ shān xià dà cí qián shuǐ zhōng de yuè jīng rú jī zǐ ài ér hán zhī bù jué ér tūn suì yǒu shēn shí sì yuè ér shēng xià yǔ

这句话大意是:《遁甲开山图》荣氏解曰:女狄暮汲于石纽山下大祠前,水中得月精如鸡子,爱而含之,不觉而吞,遂有身,十四月而生夏禹。

kuò dì tú yuē dà rén guó qí mín yùn sān shí liù nián ér shēng r shēng r zhǎng dà néng chéng yún gài lóng lèi qù kuài jī sì wàn liù qiān lǐ

这句话大意是:《括地图》曰:大人国,其民孕三十六年而生儿,生儿长大能乘云,盖龙类,去会稽四万六千里。

wài guó tú yuē fāng qiū zhī shàng shǔ shī shēng nán zǐ sān nián ér sǐ qí huáng shuǐ fù rén rù yù chū zé rǔ yǐ

现代白话:《外国图》曰:"方丘之上暑湿,生男子三年而死,其潢水,妇人入浴,出则乳了。

shì qù jiǔ yí èr wàn sì qiān lǐ

这句话大意是:是去九疑二万四千里。

liè nǚ zhuàn yuē jiǎn dí zhě dì kù zhī cì fēi yě fēi yǒu sōng shì zhī nǚ yǔ zǐ mèi yù wū xuán qiū shuǐ zhī shàng yǒu xuán niǎo xián luǎn ér zhuì wǔ sè shén hǎo xiāng yǔ jìng qǔ zhī

这句话大意是:《列女传》曰:简狄者,帝喾之次妃也,妃有娀氏之女,与姊妹浴于玄丘水之上,有玄鸟衔卵而坠,五色甚好,相与竞取之。

jiǎn dí de ér tūn zhī yǒu yùn suì shēng qì

这句话大意是:简狄得而吞之,有孕,遂生契。

xiān jié qiè

这句话大意是:(先结切。

yòu yuē dà rèn zhě wén wáng zhī mǔ xìng zhuān yī

这句话大意是:又曰:大任者,文王之母,性专一。

jí qí yǒu shēn mù bù shì è sè ěr bù tīng è shēng kǒu bù chū è yán yǐ tāi jiào yě

这句话大意是:及其有身,目不视恶色,耳不听恶声,口不出恶言,以胎教也。

kuài jī xiān xián chuán yuē wú shì zhōng hǎn zé zì dé rùn zài mǔ bāo bā yuè huà shēng zhèn wài

这句话大意是:《会稽先贤传》曰:吴侍中阚泽,字德润,在母胞八月,叱声震外。

shǔ jùn jì yuē zhū shān yí liáo zǐ rèn qī yuè shēng shēng shí bì lín shuǐ r chū biàn tóu shuǐ zhōng fú zé qǔ yǎng chén nǎi qì zhī

这句话大意是:《蜀郡记》曰:诸山夷獠子任七月生,生时必临水,儿出便投水中,浮则取养,沉乃弃之。

huà tuó bié zhuàn yuē gān líng xiāng fū rén yǒu tāi liù yuè fù tòng shí yú rì dà jí qǐng tuó shì mài

这句话大意是:《华佗别传》曰:甘陵相夫人有胎六月,腹痛十馀日,大极,请佗视脉。

tuó yuē yǒu liǎng tāi yī yǐ sǐ

这句话大意是:佗曰:"有两胎,一已死。

biàn shǒu mō qí tāi zài zuǒ nán yě zài yòu nǚ yě yòu sǐ

这句话大意是:"便手摸其胎,在左男也,在右女也,右死。

jí wéi tāng xià zhī biàn yù

这句话大意是:即为汤,下之便愈。

dòng míng jì yuē dōng fāng shuò mǔ tián shì guǎ jū mèng tài bái xīng lín qí shàng yīn yǒu shēn

这句话大意是:《洞冥记》曰:东方朔母田氏寡居,梦太白星临其上,因有娠。

tián shì tàn yuē wú fu ér shēn rén jiāng qì wǒ

这句话大意是:田氏叹曰:"无夫而娠,人将弃我。

nǎi yí xiàng dài dōu dōng fāng lǐ wèi jū wǔ yuè dàn shēng shuò yīn yǐ suǒ jū lǐ wèi shì shuò wèi míng

这句话大意是:"乃移向代都东方里为居,五月旦生朔,因以所居里为氏,朔为名。

bó wù zhì xú jūn gōng rén yǒu shēn ér shēng luǎn yǐ wéi bù xiáng qì wū shuǐ bīn

这句话大意是:《博物志》:徐君宫人有娠而生卵,以为不祥,弃于水滨。

dú gū mǔ yǒu quǎn míng hú cāng liè wū shuǐ bīn de suǒ qì luǎn xián yǐ lái guī

这句话大意是:独孤母有犬名鹄仓,猎于水滨,得所弃卵,衔以来归。

dú mǔ yǐ wéi yì nǎi fù rú zhī suì chéng r r shēng ér yǎn gù yǐ wéi míng

这句话大意是:独母以为异,乃覆燸之,遂成儿,儿生而偃,故以为名。

xú jūn gōng zhōng wén zhī nǎi gèng lù qǔ

这句话大意是:徐君宫中闻之,乃更录取。

zhǎng ér rén zhī xí jūn xú guó

这句话大意是:长而仁知,袭君徐国。

hòu hú cāng lín sǐ shēng jué ér jiǔ wěi shí huáng lóng yě yǎn wáng zàng zhī xú jiè zhōng jīn jiàn yǒu gǒu lǒng

这句话大意是:后鹄仓临死生角而九尾,实黄龙也,偃王葬之徐界中,今见有狗垄。

yòu yuē fù rén rèn shēn bù yù jiàn chǒu è wù yì niǎo shòu shí yì dāng bì yì cháng wèi

这句话大意是:又曰:妇人妊娠,不欲见丑恶物、异鸟兽,食亦当避异常味。

yù jiàn xióng hǔ bào shè yù shí niú xīn bái quǎn ròu lǐ yú tóu

这句话大意是:欲见熊、虎、豹、射御,食牛心、白犬肉、鲤鱼头。

zhèng xí ér zuò

这句话大意是:正席而坐。

gē bù zhèng bù shí

这句话大意是:割不正不食。

tīng sòng shī shū fěng yǒng zhī shēng bù tīng yín shēng bù shì yá sè

这句话大意是:听诵诗书讽咏之声,不听淫声,不视邪色。

yǐ cǐ chǎn zǐ zi xián míng duān zhèng shòu kǎo suǒ wèi tāi jiào zhī fǎ

这句话大意是:以此产子,子贤明、端正、寿考,所谓胎教之法。

yì yuàn yuē gǔ sǒu shēng shùn zhēng zài shēng kǒng zǐ qí yǒu tāi jiào yě zāi

现代白话:《异苑》曰:瞽瞍生舜,征在生孔子,其有胎教也啊?

fù rén rèn shēn wèi mǎn sān yuè zhe xù guān yī píng dàn zuǒ rào jǐng sān zā yìng jǐng shuǐ xǔ jiàn yǐng ér qù wù fǎn gù wù lìng xù jiàn bì shēng nán

这句话大意是:妇人妊娠未满三月,著婿冠衣,平旦左绕井三匝,映井水,许见影而去,勿返顾,勿令婿见,必生男。

yòu yuē wèi xìng li xuān qī fán shì yì xī zhōng huái rèn guò qí bù yùn ér é shàng yǒu chuàng r chuān zhī yǐ chū zhǎng wèi jiāng jīn yóu cún míng hú ér

这句话大意是:又曰:魏兴李宣妻樊氏,义熙中怀妊,过其不孕,而额上有创,儿穿之以出,长为将,今犹存,名胡儿。

yòu yuē tài yuán wēn pán shí mǔ huái shēn sān nián rán hòu shēng duò dì biàn zuò ér xiào fā fù miàn yá chǐ jiē jù

这句话大意是:又曰:太原温盘石母,怀身三年然后生,堕地便坐而笑,发覆面,牙齿皆具。

xù sōu shén jì yuē yuán zhēn zài yù zhōu qiǎn jì nǚ jì líng sòng ā xuē ā guō ā mǎ sān jì yǔ huán xuān wǔ

这句话大意是:《续搜神记》曰:袁真在豫州,遣妓女纪陵送阿薛、阿郭、阿马三妓与桓宣武。

zhì jīng shí sān rén bàn yè gòng chū tíng qián guān wàng hū jiàn yī liú xīng yè cóng tiān zhí duò pén shuǐ zhōng jiǒng rán míng jìng

这句话大意是:至经时,三人半夜共出庭前观望,忽见一流星夜从天直堕盆水中,冏然明净。

xuē guō èr rén gèng yǐ piáo zhuó shuǐ jiē bù dé

这句话大意是:薛、郭二人更以瓢酌水,皆不得。

ā mǎ zuì hòu qǔ xīng zhèng rù piáo zhōng biàn yǐn zhī jí jué yǒu shēn suì shēng huán nán jùn

这句话大意是:阿马最后取,星正入瓢中,便饮之,即觉有娠,遂生桓南郡。

yōu míng lù yuē qiáo jùn hú fù zhī qǔ fù lǐ shì shí yú nián wú zi ér fù zú kū tòng yún jìng wú yí tǐ suì sàng cǐ kù hé shēn

这句话大意是:《幽明录》曰:谯郡胡馥之娶妇李氏,十馀年无子,而妇卒,哭恸云:"竟无遗体遂丧,此酷何深?

fù hū rán qǐ zuò yuē gǎn jūn cáng dào wǒ bù jí xiǔ jūn kě míng hòu jiàn jiù yī píng shēng shí yīn yáng dāng wèi jūn shēng yī nán

这句话大意是:"妇忽然起坐曰:"感君藏悼,我不即朽,君可暝后见就,依平生时阴阳,当为君生一男。

yǔ bì hái wò

这句话大意是:"语毕还卧。

fù zhī rú yán bù qǔ dēng zhú àn ér jiù zhī

这句话大意是:馥之如言,不取灯烛,暗而就之。

jiāo jiē hòu tàn yuē wáng rén yì wú shēng lǐ kě bié zuò wū jiàn zhì zhān shì mǎn shí yuè rán hòu bìn

这句话大意是:交接后叹曰:"亡人亦无生理,可别作屋见置,瞻视满十月然后殡。

ěr lái jué fù shēn wēi nuǎn rú wèi wáng

现代白话:"你来觉妇身微暖,如未亡。

jì jí shí yuè guǒ shēng yī nán nán míng líng chǎn

这句话大意是:既及十月,果生一男,男名灵产。

lùn héng yuē hòu jì zhī mǔ yī dì kù zhī fú zuò xī dì kù chù ér rèn shēn

这句话大意是:《论衡》曰:后稷之母衣帝喾之服,坐息帝喾处而妊身。

yòu yuē fu yán huáng dì rèn èr shí yuè ér shēng shēng ér shén líng ruò ér néng yán

这句话大意是:又曰:傅言黄帝任二十月而生,生而神灵,弱而能言。

yǔ lín yuē zhāng héng zhī chū sǐ cài yōng mǔ shǐ yùn

这句话大意是:《语林》曰:张衡之初死,蔡邕母始孕。

cǐ èr rén cái mào xiāng lèi shí rén yún yōng shì héng zhī hòu shēn

这句话大意是:此二人才貌相类,时人云邕是衡之后身。

✦ You read 人事部·卷一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.