太平御览 · 李昉 · Chapter 373 of 1000

人事部·卷十四

PinyinModern Translation
Size

máo

这句话大意是:○毛。

shì míng yuē máo mào yě mào yě zài biǎo suǒ yǐ bié xíng mào qiě yǐ zì fù mào yě

这句话大意是:《释名》曰:毛,貌也,冒也,在表,所以别形貌,且以自复冒也。

zuǒ zhuàn xī zhōng yuē jūn zǐ bù qín èr máo

现代白话:《左传·僖中》曰:有德行的人不禽二毛。

èr máo tóu bái yǒu èr sè

这句话大意是:(二毛,头白有二色。

yòu xiāng èr shí liù nián yuē sòng ruì sī tú shēng nǚ zǐ chì ér máo qì zhū dī xià

这句话大意是:又《襄二十六年》曰:宋芮司徒生女子赤而毛,弃诸堤下。

gòng jī zhī qiè qǔ yǐ rù míng zhī yuē qì

这句话大意是:共姬之妾取以入,名之曰弃。

zhǎng ér měi

这句话大意是:长而美。

hàn shū yuē xuān dì shēn zú xià yǒu máo wò jū shù yǒu guāng yào

这句话大意是:《汉书》曰:宣帝身足下有毛,卧居,数有光耀。

shī gǔ yuē biàn shēn jí zú xià shēng yǒu máo

这句话大意是:(师古曰:遍身及足下生有毛。

liè zǐ yuē qín zi wèn yáng zhū yuē qù zi tǐ yī máo yǐ jì yī shì wèi zhī hu

这句话大意是:《列子》曰:禽子问杨朱曰:"去子体一毛以济一世,为之吗?

yáng zǐ yuē shì gù fēi yī máo suǒ jì

现代白话:"杨孔子说:"世故非一毛所济。

chū yǐ yǔ mèng sūn mèng sūn yuē jī yī máo yǐ chéng jī fū jī jī fū yǐ chéng yī jié

这句话大意是:"出以语孟孙,孟孙曰:"积一毛以成肌肤,积肌肤以成一节。

yī máo gù wàn fēn zhī yī wù nài hé qīng zhī

这句话大意是:一毛故万分之一物,奈何轻之?

shān hǎi jīng yuē máo mín wéi rén shēn shēng máo

这句话大意是:《山海经》曰:毛民为人身生毛。

guō pú zhù yuē lín hǎi dōng nán hǎi zhōng yǒu máo rén jìn yǒng jiā sì nián de zhī yě

这句话大意是:(郭璞注曰:临海东南海中有毛人,晋永嘉四年得之也。

liè xiān chuán yuē wò yú jiǎo qiè

这句话大意是:《列仙传》曰:偓(于角切。

quán cǐ yuán qiè

这句话大意是:)佺(此缘切。

shí sōng shí xíng tǐ shēng máo zhǎng shù cùn

这句话大意是:)食松实,形体生毛,长数寸。

yòu yuē máo nǚ zì yù míng jiāng zài huá yīn shān shì shì jiàn zhī xíng tǐ shēng máo

这句话大意是:又曰:毛女字玉名姜,在华阴山,世世见之,形体生毛。

suǒ zhǐ yán zhōng héng yǒu gǔ qín shēng zì chēng qín huáng shí gōng rén yě

这句话大意是:所止岩中恒有鼓琴声,自称秦皇时宫人也。

shén xiān chuán liú gēn xué dào rù sōng gāo shān shí shì zhōng dōng xià bù yī shēn máo cháng sān chǐ

这句话大意是:《神仙传》:刘根学道入嵩高山石室中,冬夏不衣,身毛长三尺。

shén yì jīng yuē bā huāng zhōng yǒu máo rén zhǎng qī bā chǐ shēn xíng tóu shàng jiē máo

这句话大意是:《神异经》曰:八荒中有毛人,长七八尺,身形头上皆毛。

máo rú xiǎn hóu zhǎng chǐ yú

这句话大意是:毛如狝猴,长尺馀。

jiàn rén zé kǒu kāi tǔ shé míng rán gōng yī míng rán kūn

这句话大意是:见人则口开吐舌,名髯公,一名髯猑。

yīn kūn

这句话大意是:(音昆。

xún yáng jì yuē huán mù qiǎn rén xún lú shān xià lǐng jiàn máo rén zhǎng dà tǐ xī máo yǔ bù kě jiě

这句话大意是:《寻阳记》曰:桓穆遣人寻庐山,下岭见毛人,长大,体悉毛,语不可解。

shān jū dào shì yì shí jiàn cǐ

这句话大意是:山居道士亦时见此。

lín hǎi yì wù zhì yuē máo rén zhōu zài zhāng yǔ máo cháng duǎn rú xióng

这句话大意是:《临海异物志》曰:毛人洲在张屿,毛长短如熊。

zhōu chāo de máo rén sòng yì mò líng

这句话大意是:周绰得毛人,送诣秣陵。

这句话大意是:○发。

shì míng yuē fā bá yě bá zhuó ér chū

这句话大意是:《释名》曰:发,拔也,拔擢而出。

guī cáng qǐ shì yuē gòng gōng rén miàn shé shēn zhū fā

这句话大意是:《归藏启筮》曰:共工人面蛇身朱发。

yì shuō guà yuē xùn qí wū rén yě wèi guǎ fā

这句话大意是:《易·说卦》曰:巽,其于人也,为寡发。

máo shī yōng bǎi zhōu yuē zhěn fā rú yún bù xiè dí yě

这句话大意是:《毛诗·鄘·柏舟》曰:鬒发如云,不屑髢也。

zhěn hēi fā yě

这句话大意是:(鬒,黑发也。

rú yún yán měi zhǎng yě

这句话大意是:如云,言美长也。

yòu yú zǎo dōu rén shì yuē bǐ dōu rén shì tái lì zī cuō

这句话大意是:又《鱼藻·都人士》曰:彼都人士,台笠缁撮。

bǐ jūn zǐ nǚ chóu zhí rú fā

现代白话:彼有德行的人女,绸直如发。

qí qíng xìng mì zhì cāo xíng zhèng zhí fā zhī běn mò wú lóng shā zhī

这句话大意是:(其情性密致,操行正直,发之本末,无隆杀之。

bǐ dōu rén shì chuí dài ér lì

这句话大意是:)彼都人士,垂带而厉。

bǐ jūn zǐ nǚ juǎn fà rú chài

现代白话:彼有德行的人女,卷发如虿。

chài shì chóng yě wěi chì jié rán shì fù rén fā mò qū shàng juǎn rán

这句话大意是:(虿,螫虫也,尾赤,捷然似妇人发末曲上卷然。

yòu cǎi lǜ yuē zhōng zhāo cǎi lǜ bù yíng yī jū

这句话大意是:又《采绿》曰:终朝采绿,不盈一掬。

yǔ fā qǔ jú báo yán guī mù

这句话大意是:予发曲局,薄言归沐。

jú juǎn yě

这句话大意是:(局,卷也。

fù rén fū bù zài zé bù róng shì jīn qū juǎn qí fā yōu sī zhī shén yě

这句话大意是:妇人夫不在则不容饰,今曲卷其发,忧思之甚也。

lǐ dòu wēi yí yuē jūn chéng mù ér wáng wéi rén měi fà

这句话大意是:《礼斗威仪》曰:君乘木而王,为人美发。

zuǒ zhuàn xī zhōng yuē chū píng wáng dōng qiān xīn yǒu shì yī chuān jiàn bèi fā ér jì yú yě zhě yuē bù jí bǎi nián cǐ qí róng hu

这句话大意是:《左传·僖中》曰:初,平王东迁,辛有适伊川,见被发而祭于野者,曰:"不及百年,此其戎乎!

qí lǐ xiān wáng yǐ

现代白话:其礼先亡了。

xī gōng èr shí èr nián qín jìn qiān lù hún zhī róng wū yī chuān

这句话大意是:"僖公二十二年,秦、晋迁陆浑之戎于伊川。

yòu zhāo sān nián yuē qí hóu tián yú jǔ lú pú piè jiàn qì qiě qǐng yuē yú fā rú cǐ zhǒng zhǒng yú xī néng wéi

这句话大意是:又《昭三年》曰:齐侯田于莒,卢蒲嫳见,泣且请曰:"余发如此种种,余奚能为?

piè qìng fēng zhī dǎng zhǒng zhǒng duǎn yě fàng zhī yú jìng zì yán shuāi lǎo bù néng fù wèi

这句话大意是:"(嫳,庆封之党,种种短也,放之于境,自言衰老,不能复为。

piè pǔ miè qiè gōng yuē nuò

这句话大意是:嫳,普篾切,)公曰:"诺。

zi yā yuē bǐ qí fā duǎn ér xīn shén zhǎng qí huò qǐn chǔ wǒ yǐ

现代白话:"子雅曰:"彼其发短而心甚长,其或寝处我了。

yòu zhāo èr shí bā nián yuē xī yǒu réng shì shēng nǚ zhěn hēi yǒu réng gǔ zhū hóu yě

这句话大意是:又《昭二十八年》曰:昔有仍氏生女,黰黑(有仍,古诸侯也。

měi fà wèi zhěn

这句话大意是:美发为黰。

ér shén měi guāng kě jiàn yǒu réng gǔ zhū hóu yě

这句话大意是:)而甚美,光可鉴(有仍,古诸侯也。

měi fà wèi zhěn

这句话大意是:美发为鬒。

míng yuē xuán qī

这句话大意是:)名曰玄妻。

yǐ fā hēi gù

这句话大意是:(以发黑故。

yòu āi shàng yuē gōng huì wú zǐ fá qí

这句话大意是:又《哀上》曰:公会吴子伐齐。

jiāng zhàn gōng sūn xià mìng qí tú gē yú bìn

这句话大意是:将战,公孙夏命其徒歌《虞殡》。

yú bìn sòng zàng gē qǔ shì sǐ yě

这句话大意是:(虞殡,送葬歌曲示死也。

chén zi xíng mìng qí tú jù hán yù

这句话大意是:)陈子行命其徒具唅玉。

hán yù yǐ shì bì sǐ

这句话大意是:(含玉,以示必死。

gōng sūn huī mìng qí tú yuē rén xún yuē wú fā duǎn

这句话大意是:)公孙挥命其徒曰:"人寻约,吴发短。

yuē shéng yě

这句话大意是:"(约,绳也。

bā chǐ wèi xún

这句话大意是:八尺为寻。

wú fā duǎn yù yǐ shéng guàn qí shǒu

这句话大意是:吴发短,欲以绳贯其首。

yòu āi shàng yuē tài bó duān wěi yǐ zhì zhōu lǐ zhòng yōng sì zhī duàn fà wén shēn guàn yǐ wéi shì qǐ lǐ yě zāi

现代白话:又《哀上》曰:太伯端委以治周礼,仲雍嗣之,断发文身,祼以为饰,岂礼也啊?

yòu āi xià yuē chū wèi hóu zì chéng shàng jiàn sì shì zhī qī fā měi shǐ kūn zhī yǐ wéi lǚ jiāng dí

这句话大意是:又《哀下》曰:初,卫侯自城上见巳氏之妻,发美,使髡之,以为吕姜髢。

lǚ jiāng zhuāng gōng fū rén

这句话大意是:(吕姜,庄公夫人。

dí fā yě

这句话大意是:髢,发也。

gǔ liáng chuán āi gōng yuē wú yí dí zhī guó duàn fà wén shēn

这句话大意是:《谷梁传·哀公》曰:吴夷狄之国,断发文身。

duàn fà bì jiāo lóng yě

这句话大意是:(断发,避蛟龙也。

lún yǔ xiàn wèn yuē zǐ yuē wēi guǎn zhòng wú qí pī fà zuǒ rèn yǐ

现代白话:《论语·宪问》曰:孔子说:微管仲,我其被发左衽了。

xiào jīng yuē shēn tǐ fà fū shòu zhī fù mǔ bù gǎn huǐ shāng xiào zhī shǐ yě

这句话大意是:《孝经》曰:身体发肤,受之父母,不敢毁伤,孝之始也。

shǐ jì yuē jī zǐ jiàn zhòu bù tīng nǎi bèi fā yáng kuáng wèi nú

这句话大意是:《史记》曰:箕子谏纣不听,乃被发佯狂为奴。

yòu yuē fàn jū xiān shì wèi zhōng dài fū xū gǔ gǔ shǐ qí jū cóng

这句话大意是:又曰:范雎先事魏中大夫须贾,贾使齐,雎从。

qí wáng wén jū biàn cì jīn jí niú jiǔ

这句话大意是:齐王闻雎辩,赐金及牛酒。

xū gǔ yǐ wéi jū chí yīn shì gào qí

这句话大意是:须贾以为雎持阴事告齐。

jì guī yǐ gào wèi xiāng

这句话大意是:既归,以告魏相。

wèi xiāng wèi qí dà nù shǐ chī jī fàn jū

这句话大意是:魏相魏齐大怒,使笞击范雎。

jū jì xiāng qín hào yuē zhāng lù ér wèi fú zhī

这句话大意是:雎既相秦,号曰张禄,而魏弗知。

shǐ xū gǔ wū qín jū wèi gǔ yuē rǔ zuì yǒu jǐ

现代白话:使须贾于秦,雎谓贾曰:"你罪有几?

yuē zhuó gǔ zhī fā xù gǔ zhī zuì wèi zú yě

这句话大意是:"曰:"擢贾之发,续贾之罪,未足也。

yòu yuē tài bó yú zhòng zhī gǔ gōng yù lì jì lì yǐ fu chāng èr rén wáng rú jīng mán wén shēn duàn fā yǐ ràng jì lì

这句话大意是:又曰:太伯、虞仲知古公欲立季历以傅昌,二人亡如荆蛮,文身断发,以让季历。

yòu yuē lìn xiāng rú shǐ qín

这句话大意是:又曰:蔺相如使秦。

xiàng rú chí bì què lì yǐ zhù nù fà shàng chuān guān

这句话大意是:相如持璧却立倚柱,怒发上穿冠。

yòu yuē wèi huáng hòu zì zi fu yǔ wǔ dì shì yī de xìng

这句话大意是:又曰:卫皇后字子夫,与武帝侍衣得幸。

tóu jiě shàng jiàn qí fà bìn yuè zhī yīn lì wèi hòu

这句话大意是:头解,上见其发鬓,悦之,因立为后。

hàn shū yuē sū wǔ liú xiōng nú fán shí jiǔ suì

这句话大意是:《汉书》曰:苏武留匈奴凡十九岁。

shǐ yǐ qiáng zhuàng chū shǐ nǎi hái xiù bìn jǐn bái

这句话大意是:始以强壮出使,乃还M袖鬓尽白。

yòu wáng mǎng chuán yuē gēng shǐ xuán nián zhì bǎi guān mǎng wén zhī yù kǒng yù wài shì zì ān nǎi rǎn qí fà bìn

这句话大意是:又《王莽传》曰:更始玄年,置百官,莽闻之愈恐,欲外示自安,乃染其发鬓。

chu hàn chūn qiū yuē shàng bài péng chéng xuē rén dīng gù zhuī shàng shàng bèi fā ér gù yuē dīng gōng hé xiāng jí zhī shén

这句话大意是:《楚汉春秋》曰:上败彭城,薛人丁固追上,上被发而顾曰:"丁公何相急之甚。

nǎi mà ér qù

这句话大意是:"乃骂而去。

shàng jí wèi yù chén gōng shàng yuē shǐ xiàng shī tiān xià shì zi yě

这句话大意是:上即位,欲陈功,上曰:"使项失天下,是子也。

wéi rén chén liǎng xīn fēi zhōng yě

这句话大意是:为人臣两心,非忠也。

xià lì chī shā zhī

这句话大意是:"下吏笞杀之。

dōng guān hàn jì yuē míng dé mǎ hòu měi fà wèi sì qǐ dà jì dàn yǐ fā chéng shàng yǒu yú rào jì sān zā

这句话大意是:《东观汉记》曰:明德马后美发,为四起大髻,但以发成,尚有馀,绕髻三匝。

yòu yuē hé xī shān hòu liù suì zhū xiōng chí hòu fā hòu yuē shēn tǐ fà fū shòu zhī fù mǔ bù gǎn huǐ shāng xiào zhī shǐ yě

这句话大意是:又曰:和熹邓后六岁,诸兄持后发,后曰:"身体发肤,受之父母,不敢毁伤,孝之始也。

hé nòng rén fā hu

这句话大意是:何弄人发吗?

yòu yuē liú pén zi nián shí wǔ bèi fā tú xiǎn zú jiàn zhòng bài kǒng bù tí qì

这句话大意是:又曰:刘盆子年十五,被发徒跣,卒见众,拜,恐怖啼泣。

xiè chéng hòu hàn shū yuē rǔ nán li guāng zì bó míng wèi yǎn zhōu

现代白话:谢承《后汉书》曰:你南李光,字伯明,为兖州。

mǔ wáng hòu guī shì chuáng chù de wáng mǔ luàn fā guāng chí bēi hào qì jué fù xù

这句话大意是:母亡后归,视床处,得亡母乱发,光持悲号,气绝复续。

yòu yuē xiàn dì xìng hóng nóng guō sì lǔ lüè bǎi guān fù nǚ yǒu měi fà zhě jiē duàn qǔ zhī

这句话大意是:又曰:献帝幸弘农,郭汜虏略百官妇女有美发者,皆断取之。

yòu yuē cáo cāo bī xiàn dì fèi fú hòu yǐ shàng shū lìng huá xīn xī lǜ fù lè bīng rù gōng shōu hòu

这句话大意是:又曰:曹操逼献帝废伏后,以尚书令华歆、郗虑副勒兵入宫收后。

hòu bì hù cáng bì zhōng xīn jiù qiān hòu chū

这句话大意是:后闭户藏壁中,歆就牵后出。

shí dì zài wài diàn hòu bèi fā tú xiǎn xíng qì guò jué yuē bù néng fù xiāng huó yé

这句话大意是:时帝在外殿,后被发徒跣行,泣过,诀曰:"不能复相活耶!

dì yuē wǒ yì bù zhī mìng zài hé shí

这句话大意是:"帝曰:"我亦不知命在何时?

wèi zhì yuē cáo rén tǎo guān yǔ wū fán yú jìn zhù rén

这句话大意是:《魏志》曰:曹仁讨关羽于樊,于禁助仁。

qiū dà lín yǔ hàn shuǐ yì jìn děng jūn méi jìn suì jiàng wú

这句话大意是:秋,大霖雨,汉水溢,禁等军没,禁遂降吴。

wén dì jiàn zuò quán qiǎn hái yǐn jiàn jìn bìn fà hào bái xíng róng qiáo cuì bài ān yuǎn jiāng jūn

这句话大意是:文帝践祚,权遣还,引见,禁鬓发皓白,形容憔悴,拜安远将军。

yù qiǎn shǐ wú xiān lìng yè gāo líng dì yù wū líng wū tú jìn xiáng fú zhī zhuàng jìn jiàn cán huì fā jí hōng

这句话大意是:欲遣使吴,先令谒高陵,帝预于陵屋图禁降伏之状,禁见,惭恚发疾薨。

wèi lüè yuē míng dì jì sì lì zhuī tòng zhēn hòu zhī hōng

这句话大意是:《魏略》曰:明帝既嗣立,追痛甄后之薨。

gù guō tài hòu yǐ yōu bào bēng

这句话大意是:故郭太后以忧暴崩。

zhēn hòu lín méi yǐ dì shǔ lǐ fū rén

这句话大意是:甄后临没,以帝属李夫人。

fū rén shuō zhēn hòu jiàn zèn zhī huò bù huò dà liǎn bèi fā fù miàn dì āi hèn liú tì mìng bìn zàng tài hòu jiē rú zhēn hòu gù shì

这句话大意是:夫人说甄后见谮之祸,不获大敛,被发覆面,帝哀恨流涕,命殡葬太后,皆如甄后故事。

wèi shì chūn qiū yuē míng dì tiān zī xiù chū lì fā wěi dì kǒu chī shǎo yán ér chén yì hǎo duàn

这句话大意是:《魏氏春秋》曰:明帝天姿秀出,立发委地,口吃少言,而沉毅好断。

wú zhì yuē liú zàn wèi jiāng lín dí bì bèi fā jiào tiān zì kàng yīn ér gē zuǒ yòu yīng zhī zhàn wú bù jié

这句话大意是:《吴志》曰:留赞为将,临敌必被发叫天,自抗音而歌,左右应之,战无不捷。

wáng yǐn jìn shū yuē táo kǎn wèi lì pó yáng xiào lián yǔ qīn rén guò kǎn sù mǔ jié fà yǐ gōng bīn

这句话大意是:王隐《晋书》曰:陶侃为吏,鄱阳孝廉与亲人过侃宿,母截发以供宾。

zhū kè tàn yuē fēi xián mǔ bù shēng cǐ zi yě

这句话大意是:诸客叹曰:"非贤母不生此子也。

yòu yuē gù yuè zhī yǔ jiǎn wén dì tóng nián ér fā zǎo bái shàng wèn gù duì yuē sōng bǎi zhī zī jīng shuāng yóu mào

这句话大意是:又曰:顾悦之与简文帝同年,而发早白,上问故,对曰:"松柏之姿,经霜犹茂;。

pú liǔ zhī zhì wàng fēng xiān diāo

这句话大意是:蒲柳之质,望风先凋。

yòu yuē chū wǔ dì wèi wèi shì zǐ wén dì wèn péi xiù yuē rén yǒu xiāng bù

这句话大意是:又曰:初,武帝未为世子,文帝问裴秀曰:"人有相不?

xiù yuē zhōng fǔ jūn chuí fà zhì de shēn shǒu guò xī fēi rén chén zhī xiāng yě

这句话大意是:"秀曰:"中抚军垂发至地,伸手过膝,非人臣之相也。

yòu yuē gù zhōng mù lìng sū sháo zì xiào xiān

这句话大意是:又曰:故中牟令苏韶,字孝先。

xián níng chū wáng zhū zǐ yíng sàng zhì xiāng chéng

这句话大意是:咸宁初,亡诸子,迎丧至襄城。

dì jiǔ zǐ jié mèng jiàn lǔ bù háng liè shén sù jiàn zhào yuē qīng fàn lǔ bù yīng kūn xíng

这句话大意是:第九子节梦见卤簿行列甚肃,见诏曰:"卿犯卤簿,应髡刑。

jié fǔ shòu tī jué xún jiàn tóu fà shì jié rú zhǐ dà

这句话大意是:"节俯受剔,觉循见头发,视截如指大。

hòu yòu mèng jiàn sháo jié zhī

这句话大意是:后又梦见韶截之。

jié sù měi fà wǔ jié ér jǐn

这句话大意是:节素美发,五截而尽。

shěn yuē sòng shū yuē lín chuān wáng yì qìng zhāo jí wén shì hé zhǎng yú zì guó shì láng zhì píng xi jì shì cān jūn

这句话大意是:沈约《宋书》曰:临川王义庆招集文士,何长瑜自国侍郎至平西记室参军。

cháng wū jiāng líng jì shū yǔ zōng rén hé xù yǐ yùn yǔ xù yì qìng zhōu fǔ liáo zuǒ yún lù zhǎn rǎn bìn fà yù yǐ mèi cè shì

这句话大意是:常于江陵寄书与宗人何勖,以韵语序义庆州府僚佐云:"陆展染鬓发,欲以媚侧室。

qīng qīng bù jiě jiǔ xīng xīng xíng fù chū

这句话大意是:青青不解久,星星行复出。

běi qí shū wáng lín zì zi héng shān yīn rén yě

这句话大意是:《北齐书》:王琳,字子衡,山阴人也。

lín tǐ mào xián yǎ xiù chuí wěi de

这句话大意是:琳体貌闲雅M袖垂委地。

qí shū yuē xú yín cháng yǒu zuì xì dàn rì yuán zhī ér fā hào bái

这句话大意是:《齐书》曰:徐寅尝有罪,系旦日原之,而发皓白。

wǔ dì wèn qí gù yuē chén sī qiān wū nèi ér fā biàn wū wài

这句话大意是:武帝问其故,曰:"臣思愆于内,而发变于外。

dāng shí chēng zhī

这句话大意是:"当时称之。

táng shū yuē gāo zǔ dòu huáng hòu shēng ér fā chuí guò jǐng

这句话大意是:《唐书》曰:高祖窦皇后,生而发垂过颈;。

sān suì fā yǔ shēn qí

这句话大意是:三岁,发与身齐。

yòu yuē qiū cí guó nán nǚ jiē jiǎn fà chuí yǔ xiàng qí

这句话大意是:又曰:龟兹国,男女皆剪发,垂与项齐。

wéi wáng bù jiǎn fà

这句话大意是:惟王不剪发。

xīn luó guó qí fù rén fā rào tóu yǐ cǎi wèi shì fā shén zhǎng měi

这句话大意是:新罗国,其妇人发绕头,以彩为饰,发甚长美。

jiā yǔ yuē yán huí lǔ rén zì zi yuān

这句话大意是:《家语》曰:颜回,鲁人,字子渊。

nián èr shí jiǔ fā zǎo bái

这句话大意是:年二十九,发早白。

hán zǐ yuē wén gōng shí zǎi rén shàng zhì ér fā rào zhī

这句话大意是:《韩子》曰:文公时,宰人上炙而发绕之。

shì jù zhì mén

这句话大意是:(事具"炙"门。

yòu yuē xī qí huán gōng zhōng yǒu sān shì fù chàng sān bǎi bèi fā ér yù fù rén

这句话大意是:又曰:昔齐桓宫中有三市,妇倡三百,被发而御妇人。

huái nán zǐ yuē wàn shù yuē lǐ fà zào qián fù ān fū jiā

这句话大意是:《淮南子》曰:万术曰:"理发灶前,妇安夫家。

dì wáng shì jì yuē lǎo pìn chū shēng ér fā bái gù hào lǎo zi

这句话大意是:《帝王世纪》曰:老聘初生而发白,故号老子。

lǚ shì chūn qiū yuē yīn tāng kè xià ér dà hàn tāng nǎi yǐ shēn dǎo wū sāng lín jiǎn qí fā zì yǐ wéi xī shēng qí fú wū shàng dì

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:殷汤克夏而大旱,汤乃以身祷于桑林,剪其发,自以为牺牲,祈福于上帝。

shān hǎi jīng yuē xiū bān mín bái mín qí rén bèi fā

这句话大意是:《山海经》曰:修般民、白民,其人被发。

cáo mán chuán yuē tài zǔ cháng xíng guò mài zhōng lìng shì zú wú bài mài fàn zhě sǐ

这句话大意是:《曹瞒传》曰:太祖尝行过麦中,令士卒无败麦,犯者死。

qí shì jiē xià mǎ chí mài yǐ xiāng fù

这句话大意是:骑士皆下马,持麦以相付。

shí tài zǔ mǎ téng rù mài zhōng tài zǔ yuē zhì fǎ ér zì fàn zhī hé yǐ shuài xià

现代白话:时太祖马腾入麦中,太祖曰:"制法而自犯之,凭什么帅下?

rán gū wèi jūn shuài bù kě shā qǐng zì xíng

这句话大意是:然孤为军帅,不可杀,请自刑。

yīn yuán jiàn gē fā zhì de

这句话大意是:"因援剑割发置地。

xǔ kuǐ bié zhuàn yuē jì zi xun qí rén yǒu shén shù

这句话大意是:《许逵别传》曰:蓟子训,齐人,有神术。

rén fā bái zhě qǐng zi xun dàn yǔ duì zuò gòng yǔ sù xī jiān fā jiē hēi

这句话大意是:人发白者请子训,但与对坐共语,宿昔间,发皆黑。

fán yīng bié zhuàn yuē yīng bèi fā hū bá dāo zhuó shè zhōng qī wèn gù yuē xì shēng dào yù chāo

这句话大意是:《樊英别传》曰:英被发,忽拔刀斫舍中,妻问故,曰:"郄生道遇钞。

xì shēng huán yún dào yù zéi lài bèi fā lǎo rén xiāng jiù de quán

这句话大意是:"郄生还云:"道遇贼,赖被发老人相救得全。

xì shēng míng xún zì zhòng xìn chén jùn xià yáng rén néng fu yīng yè

这句话大意是:"郄生名巡,字仲信,陈郡夏阳人,能傅英业。

huáng tíng jīng yuē fā shén míng cāng huá

这句话大意是:《黄庭经》曰:发神名苍华。

liè xiān chuán yuē róng chéng gōng huáng dì shàn bǔ dǎo shì fā bái gèng hēi

这句话大意是:《列仙传》曰:容成公、黄帝善补导事,发白更黑。

níng xiān shēng jì qiū jūn fā bái gèng hēi

这句话大意是:宁先生、稷丘君发白更黑。

níng xiān shēng bèi fā gǔ qín chì fǔ ěr dān shā máo fà jiē chì

这句话大意是:宁先生被发,鼓琴,赤斧饵丹砂,毛发皆赤。

yuán qiū bèi fā fù ěr

这句话大意是:阮丘被发覆耳。

chéng huáng dào shì r qiū yǔ lǎo zi huáng tíng jīng dú sān biàn tōng zhī jù rù fú yáng shān bái fà gèng hēi xū cháng sān chǐ yú

这句话大意是:成璜道士儿丘与老子《黄庭经》,读三遍通之,俱入浮阳山,白发更黑,须长三尺馀。

shén yì jīng yuē dōng huāng shān zhōng yǒu dà shí shì dōng wáng gōng jū zhī zhǎng yī zhàng tóu fà hào bái shēn rén xíng ér hǔ wěi yǔ yī yù nǚ gèng tóu hú

这句话大意是:《神异经》曰:东荒山中有大石室,东王公居之,长一丈,头发皓白,身人形而虎尾,与一玉女更投壶。

yòu yuē xī fāng yǒu rén yān bù yǐn bù shí bèi fā dōng zǒu yǐ wǎng fù lái

现代白话:又曰:西方有人呢,不饮不食,被发东走,已往复来。

qí fù héng zhuī qiān lù zhī bù kěn tīng zhǐ

这句话大意是:其妇恒追掔录之,不肯听止。

fù tóu yì bèi fā míng yuē kuáng yī míng diān yī míng fù

这句话大意是:妇头亦被发,名曰狂,一名颠,一名覆。

cǐ rén fū qī yǔ tiān de jù shēng kuáng zǒu dōng xī yǐ tóu zhòu yè

这句话大意是:此人夫妻与天地俱生,狂走东西,以投昼夜。

yì yuàn yuē yǒu rén wù tūn fā biàn dé bìng dàn yù yàn zhū zhī

这句话大意是:《异苑》曰:有人误吞发,便得病,但欲咽猪脂。

zhāng kǒu shí hóu zhōng yǒu yī tóu chū shòu gāo nǎi qǔ xiǎo gōu ěr ér yǐn zhī dé yī wù cháng sān chǐ yú qí xíng sì shé ér xī shì zhī

这句话大意是:张口时,喉中有一头出受膏,乃取小钩饵而引之,得一物,长三尺馀,其形似蛇而悉是脂。

xiàn wū wū jiān xún rì róng jǐn wéi fā zǎi shàn

这句话大意是:县于屋间,旬日融尽,惟发宰缮。

liè nǚ zhuàn yuē wú bó yáng qī gù zhāo jūn zǎo guǎ jiǎn fà yǐ míng zhì

这句话大意是:《列女传》曰:吴伯阳妻顾昭君早寡,剪发以明志。

yòu yuē lè yáng xué shū qí qī zhēn yì jié fà yǐ gōng qí fèi

这句话大意是:又曰:乐羊学书,其妻贞义,截发以供其费。

yòu yuē guǎng hàn féng jì zǎi qī zhě lǐ shì zhī nǚ míng ěr zì jìn zǎo guǎ wú sì fèng yǎng jì gū shǒu xīn chún gù yǐ yì zì fáng

这句话大意是:又曰:广汉冯季宰妻者,李氏之女,名珥字进,早寡无嗣,奉养继姑,守心纯固,以义自防。

ěr mǔ mǐn qí gū kǔ yīn yǒu suǒ xǔ ěr duàn fà zì míng xiāng rén chēng zhī

这句话大意是:珥母愍其孤苦,阴有所许,珥断发自明,乡人称之。

chén liú fēng sú chuán yuē xiǎo huáng xiàn zhě sòng de yáng wǔ dōng huáng xiāng yě

这句话大意是:《陈留风俗传》曰:小黄县者,宋地阳武东黄乡也。

yīn huáng shuǐ yǐ míng xiàn

这句话大意是:因黄水以名县。

pèi gōng qǐ bīng yě zhàn sàng huáng bǐ yú huáng xiāng

这句话大意是:沛公起兵野战,丧皇妣于黄乡。

tiān xià píng dìng nǎi shǐ shǐ zhě zǐ guān zhāo hún yōu yě wū shì dān shé zài shuǐ zì sǎ zhuó rù zǐ guān qí yù chù yǒu yí fā gù shì yuē zhāo líng fū rén

这句话大意是:天下平定,乃使使者梓棺招魂幽野,于是丹蛇在水,自洒濯入梓棺,其浴处有遗发,故谥曰昭灵夫人。

yì bù qí jiù chuán yuē shǔ jùn gōng chéng huì qī tóng xiàn zhāng shì nǚ yě

这句话大意是:《益部耆旧传》曰:蜀郡公乘会妻,同县张氏女也。

huì zǎo zú hòu yù wèn zhě nǚ nǎi duàn fà gē ěr yǐ míng bù jià

这句话大意是:会早卒,后欲问者,女乃断发割耳,以明不嫁。

chē pín qín shū yuē fú jiān jiàn xuán shí bā nián xīn luó guó xiàn měi nǚ

这句话大意是:车频《秦书》曰:苻坚建玄十八年,新罗国献美女。

guó zài bǎi jì dōng qí rén duō měi fà fā zhǎng zhàng yú

这句话大意是:国在百济东,其人多美发,发长丈馀。

lín yì guó jì yuē zhū yá rén duō cháng fà hàn shí jùn shǒu tān cán fù fù nǚ gē tóu qǔ fā yóu shì pàn luàn bù fù bīn fú

这句话大意是:《林邑国记》曰:朱崖人多长发,汉时郡守贪残,缚妇女,割头取发,由是叛乱,不复宾伏。

guǎng zhì yuē huáng tóu yí fā huáng rú tiáo zhǒu

这句话大意是:《广志》曰:黄头夷,发黄如苕帚。

dài yán zhī xī zhēng jì yuē shǎn xiàn dà chéng xī běi jiǎo shuǐ màn yǒng qǐ bó yù fāng shù shí zhàng yǒu rú wù jū shuǐ zhōng

这句话大意是:戴延之《西征记》曰:陕县大城西北角,水漫涌起,勃郁方数十丈,有如物居水中。

fù lǎo yún tóng wēng zhòng tóu fà cháng yǔ shuǐ qí

这句话大意是:父老云,铜翁仲头发常与水齐。

jìn jūn zhì fā bù fù chū wéi jiàn shuǐ hēi jiē jiē yǒu shēng shēng wén shù lǐ

这句话大意是:晋军至,发不复出,惟见水黑,嗟嗟有声,声闻数里。

wēng zhòng běn zài dà sī mǎ mén wài wèi zéi suǒ xǐ zhì cǐ ér méi

这句话大意是:翁仲本在大司马门外,为贼所徙,至此而没。

tán sǒu yuē hòu wèi lú jǐng yù shēng ér tóu fà bái yǒu sì shí jiǔ jīng yīn míng yuē bái tóu

这句话大意是:《谭薮》曰:后魏卢景裕生而头发白,有四十九茎,因名曰白头。

wáng zǐ nián shí yí lù yuē dì kù gāo xīn shì qǔ wū zōu shì nǚ nǚ shēng ér fā yǔ zú qí zhuì dì néng yán nǎi nà wū dì

这句话大意是:王子年《拾遗录》曰:帝喾高辛氏,娶于诹氏女,女生而发与足齐,坠地能言,乃纳于帝。

yòu yuē zhāng yí sū qín èr rén gòng dì jiǎn fà yǐ xiāng huó huò yōng lì xiě shū xíng yù shèng rén zhī wén wú yǐ tí jì zé yǐ mò huà wū zhǎng nèi jí gǔ lǐ yè hái gèng yǐ zhú xiě zhī

这句话大意是:又曰:张仪、苏秦二人共递剪发以相活,或佣力写书,行遇圣人之文,无以题记,则以墨画于掌内及股里,夜还更以竹写之。

jìn zuǒ sī bái fà fù yuē xīng xīng bái fà shēng wū bìn chuí

这句话大意是:晋左思《白发赋》曰:星星白发,生于鬓垂。

suī fēi qīng yíng huì wǒ guāng yí

这句话大意是:虽非青蝇,秽我光仪。

cè míng guān guó yǐ cǐ jiàn cī jiāng bá jiāng niè hǎo jué shì mí

这句话大意是:策名观国,以此见疵,将拔将镊,好爵是縻。

bái fà jiāng bá nì rán zì sù

这句话大意是:白发将拔,惄然自诉。

bǐng mìng bù xìng zhí jūn nián mù

这句话大意是:禀命不幸,值君年暮;。

bī pò qiū shuāng shēng ér hào sù

这句话大意是:逼迫秋霜,生而皓素;。

rú lǎn míng jìng tì rán jiàn è

这句话大意是:如览明镜,惕然见恶;。

cháo shēng zhòu bá hé zuì zhī gù

这句话大意是:朝生昼拔,何罪之故。

guān jú guān yòu yī hào yī yè guì qí sù huá fěi shàng lǜ yè

这句话大意是:观橘观柚,一皓一晔,贵其素华,匪尚绿叶。

yuàn jí zi shǒu shè zi zhī niè zī ěr bái fà guān shì zhī tu

现代白话:愿戢子手,摄子之镊,咨你白发,观世之涂。

mǐ bù zhuī róng guì huáng jiàn kū

这句话大意是:靡不追荣,贵磺贱枯。

hè hè chāng hé ǎi ǎi zǐ lú

这句话大意是:赫赫阊阖,蔼蔼紫庐。

ruò guàn lái shì tóng máo xiàn mó

这句话大意是:弱冠来仕,童髦献谟。

gān luō chéng xuān zǐ qí pōu fú

这句话大意是:甘罗乘轩,子奇剖苻。

yīng yīng zhōng jiǎ gāo lùn yún qú

这句话大意是:英英终贾,高论云衢。

bá bái jiù hēi cǐ zì zài wú

现代白话:拔白就黑,此自在我。

bái fà lín bá chēn mù hào hū hé wǒ zhī yuān hé zi zhī yú

这句话大意是:白发临拔,瞋目号呼:何我之冤,何子之愚!

gān luō zì yǐ biàn huì jiàn chēng bù yǐ fā hēi ér míng zhù

这句话大意是:甘罗自以辩慧见称,不以发黑而名著;。

jiǎ shēng zì yǐ liáng cái jiàn yì bù yǐ hòu bìn ér huò jǔ

这句话大意是:贾生自以良才见异,不以厚鬓而获举。

wén zhī xiān mín guó yòng lǎo chéng

这句话大意是:闻之先民,国用老成。

èr lǎo guī zhōu zhōu dào sù qīng

这句话大意是:二老归周,周道肃清。

sì hào zuǒ hàn hàn dé guāng míng hé bì qù wǒ rán hòu yào róng

这句话大意是:四皓佐汉,汉德光明,何必去我,然后要荣。

zī ěr bái fà shì gè yǒu yǐ ěr zhī suǒ yán fēi bù yǒu lǐ

现代白话:咨你白发,事各有以,你之所言,非不有理。

nǎng zūn qí dié jīn báo jiù chǐ

这句话大意是:曩尊耆耋,今薄旧齿。

pó pó róng qī hào shǒu tián lǐ suī yǒu èr máo hé qīng nán sì

这句话大意是:皤皤荣期,皓首田里,虽有二毛,河清难俟。

suí shí zhī yi jiàn tàn kǒng zǐ bái fà cí jǐn shì yǐ gù qiú lǒng xī lín yù yán jīn cóng fēi pèng lǒng fā fū zhì nì shàng bù kè zhōng

这句话大意是:随时之宜,见叹孔子,白发辞尽,誓以固泅拢昔临玉颜,今从飞碰拢发肤至昵,尚不克终。

liáo yòng nǐ cí bǐ zhī guó fēng

这句话大意是:聊用拟辞,比之《国风》。

bìn

这句话大意是:○鬓。

shuō wén yuē bìn jiá fā yě

这句话大意是:《说文》曰:鬓,颊发也。

shì míng yuē qí shàng liáo xiù yuē bìn

这句话大意是:《释名》曰:其上镣袖曰鬓。

bìn bīn yě bīn yá yě wèi miàn é zhī yá àn yě

这句话大意是:鬓,宾也,宾崖也,为面额之崖岸也。

jìn shū yuē wèi zào líng yún diàn bǎng wèi tí jiang wù dīng zhī shǐ wéi zhòng jiāng xiàn chéng shū zhī

这句话大意是:《晋书》曰:魏造凌云殿,榜未题,匠误钉之,使韦仲将县橙书之。

bǐ qì fà bìn jǐn bái hái jiè zǐ sūn yi jué cǐ fǎ

这句话大意是:比讫,发鬓尽白,还戒子孙,宜绝此法。

zhěng yīn dèng

这句话大意是:(撜,音镫。

shén xiān chuán yuē jì zi xun xiāng qū zhū lǎo bìn fà bái zhě shǐ sù xī zhī jiān jiē hēi

这句话大意是:《神仙传》曰:蓟子训,乡曲诸老鬓发白者,使宿昔之间皆黑。

cuī bào gǔ jīn zhù yuē wèi wén dì gōng rén jué suǒ ài zhě yǒu mò qióng shù xuē yè lái chén shàng yī chén qiǎo xiào

这句话大意是:崔豹《古今注》曰:魏文帝宫人绝所爱者,有莫琼树、薛夜来、陈尚衣、陈巧笑。

qióng shù shǐ zhì wèi chán bìn wàng zhī piāo miǎo rú chán yì gù yuē chán bìn

这句话大意是:琼树始制为蝉鬓,望之缥缈如蝉翼,故曰蝉鬓。

shù yì jì yuē yǐn xióng nián jiǔ shí zuǒ bìn shēng jué zhǎng bàn cùn

这句话大意是:《述异记》曰:尹雄年九十,左鬓生角长半寸。

wú zhì biǎo yuē zhì yǐ sì shí sān yǐ bái fà shēng bìn

现代白话:吴质表曰:质已四十三了,白发生鬓。

这句话大意是:○髻。

shuō wén yuē jì jié fà yě

这句话大意是:《说文》曰:髻,结发也。

hàn shū yuē wèi tā tuí jì

这句话大意是:《汉书》曰:尉他魋髻。

fú qián zhù yuē jīn bīng tuī tóu jié yě

这句话大意是:(服虔注曰:今兵推头结也。

xù hàn shū wǔ xíng zhì yuē huán dì xuán jiā zhōng jīng shī fù nǚ zuò duò mǎ jì

这句话大意是:《续汉书·五行志》曰:桓帝玄嘉中,京师妇女作堕马髻。

duò mǎ jì zhě cè zài yī biān zì liáng jì jiā suǒ wéi jīng shī jiē xiào

这句话大意是:堕马髻者,侧在一边,自梁冀家所为,京师皆效。

tiān jiè ruò yuē jì fù nǚ jiāng shōu bǔ lì zú dùn yè lìng jì qīng xié

这句话大意是:天戒若曰:"冀妇女将收捕,吏卒顿曳,令髻倾邪。

dōng guān hàn jì yuē liáng hóng qī chuí jì zhe bù yī cāo zuò jù ér qián

这句话大意是:《东观汉记》曰:梁鸿妻椎髻,着布衣,操作具而前。

hóng dà xǐ yuē cǐ zhēn liáng hóng qī yě néng fèng wǒ yǐ

现代白话:鸿大喜曰:"此真梁鸿妻也,能奉我了。

zì zhī yuē dé yào míng mèng guāng

这句话大意是:"字之曰德曜,名孟光。

yòu yuē mǎ liáo shàng biǎo cháng lè gōng yuē cháng ān yǔ yuē chéng zhōng hào gāo jì sì fāng gāo yī chǐ

这句话大意是:又曰:马廖上表长乐宫曰:"长安语曰:城中好高髻,四方高一尺。

wáng yǐn jìn shū yuē gǔ hòu zuò jié zi jì

这句话大意是:王隐《晋书》曰:贾后作颉子髻。

tài zǐ jiàn jié zi xiàng

这句话大意是:太子见颉子象。

gàn bǎo jìn jì yuē chū gǔ hòu zào shǒu jì yǐ zēng fù qí jì tiān xià huà zhī míng jié zi jì yě

这句话大意是:(干宝《晋纪》曰:初,贾后造首紒,以缯缚其髻,天下化之,名颉子髻也。

jì hù jì qiè

这句话大意是:紒,户计切。

sōu shén jì yuē xuán kāng zhōng fù rén jié jì zhě jì chéng yǐ zēng jí shù qí huán míng yuē xié zǐ jì

这句话大意是:《搜神记》曰:玄康中,妇人结髻者既成,以缯急束其环,名曰缬子髻。

shǐ zì zhōng gōng tiān xià xī rán huà zhī

这句话大意是:始自中宫,天下翕然化之。

jí qí mò nián yǒu mǐn huái zhī shì

这句话大意是:及其末年,有愍怀之事。

táng shū yuē tián yuè jì bài wèi qí xià yuē wú bù néng zì jǐng gōng dāng zhǎn wú shǒu yǐ qǔ gōng xūn

现代白话:《唐书》曰:田悦既败,谓其下曰:"我不能自刭,公当斩我首以取功勋。

zhòng jiē lián zhī yuē sǐ shēng yǐ zhī

这句话大意是:"众皆怜之曰:"死生以之。

yuè yuē wú suī sǐ níng wàng hòu yì wū chéng xià hu

现代白话:"悦曰:"我虽死,宁忘厚意于城下吗?

nǎi zì gē yī jì yǐ wéi yào shì

这句话大意是:"乃自割一髻,以为要誓。

wū shì jiàng shì gè duàn qí fā jié wèi xiōng dì shì tóng shēng sǐ

这句话大意是:于是将士各断其发,结为兄弟,誓同生死。

táng shū yuē zhōng tiān zhú guó rén jiē wèi luó jì wū dǐng yú fā jiǎn zhī shǐ quán

这句话大意是:《唐书》曰:中天竺国人,皆为螺髻于顶,馀发剪之使拳。

shì shuō yuē wáng yù sūn nián shí sì biàn gē xiè gōng zhào zhì yù sūn zuò liǎng wán fā

这句话大意是:《世说》曰:王昙孙年十四便歌,谢公召至,昙孙作两丸发。

liáng jì bié zhuàn yuē jì wèi zhū shí fù rén zuò bù liáo shēng jì

这句话大意是:《梁冀别传》曰:冀未诛时,妇人作不聊生髻。

shén xiān chuán yuē má gū zhì cài jīng jiā shì hǎo nǚ zǐ nián shí bā xǔ zuò jì yú fā sàn chuí zhī zhì yāo

这句话大意是:《神仙传》曰:麻姑至蔡经家,是好女子,年十八许,作髻,馀发散垂之至腰。

méi chéng liáng yuàn yuán fù yuē ruò nǎi cǎi sāng zhī fù lián xiù fāng lù mó tuó cháng jì biàn juān shù gù

这句话大意是:枚乘《梁苑园赋》曰:若乃采桑之妇,连袖方路,摩陀长髻,便娟数顾。

✦ You read 人事部·卷十四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.