太平御览 · 李昉 · Chapter 40 of 1000

地部·卷五

PinyinModern Translation
Size

wáng wū shān

这句话大意是:○王屋山。

liè zǐ yuē tài xíng wáng wū èr shān fāng qī bǎi lǐ gāo wàn rèn

这句话大意是:《列子》曰:太行王屋二山,方七百里,高万仞。

běi shān yú gōng zhě nián qiě jiǔ shí miàn shān ér jū

这句话大意是:北山愚公者,年且九十,面山而居。

chéng shān běi zhī sāi chū rù zhī yū yě

这句话大意是:惩山北之塞,出入之迂也。

jù shì ér móu yuē wú yǔ rǔ bì lì píng xiǎn kě hu

现代白话:聚室而谋曰:"我与你毕力平险,可吗?

zá rán xiāng xǔ

这句话大意是:"杂然相许。

zá yóu qiān yě

这句话大意是:(杂,犹佥也。

qí qī yuē yǐ jūn zhī lì céng bù néng sǔn kuí fù zhī qiū rú tài xíng wáng wū hé

这句话大意是:)其妻曰:"以君之力,曾不能损魁父之丘,如太行王屋何?

qiě yān zhì tǔ shí

现代白话:且呢置土石?

zá yuē tóu zhū bó hǎi zhī wěi yǐn tǔ zhī běi

这句话大意是:"杂曰:"投诸渤海之尾,隐土之北。

suì lǜ zǐ sūn hé dān zhě sān fu kòu shí kěn rǎng yùn yú bó hǎi zhī wěi

这句话大意是:"遂率子孙荷担者三夫,叩石垦壤,运于渤海之尾。

lín rén jīng chéng shì zhī shuāng qī yǒu yí nán shǐ chèn wǎng zhù zhī

这句话大意是:邻人京城氏之孀妻,有遗男,始龀,往助之。

hán shǔ yì jié shǐ yī fǎn yān

现代白话:寒暑易节,始一反呢。

hé qū zhì sǒu xiào ér zhǐ zhī yuē shén yǐ rǔ zhī bù huì

现代白话:河曲智叟笑而止之曰:"甚了,你之不慧。

yǐ cán nián yú lì céng bù néng huǐ shān zhī yī máo qí rú tǔ shí hé

这句话大意是:以残年余力,曾不能毁山之一毛,其如土石何?

běi shān yú gōng cháng xī yuē rǔ zhī xīn céng bù ruò shuāng qī ruò zǐ

现代白话:"北山愚公长息曰:"你之心,曾不若孀妻弱子。

suī wǒ zhī sǐ yǒu zǐ cún yān

现代白话:虽我之死,有子存呢;。

zi yòu shēng sūn sūn yòu shēng zǐ

这句话大意是:子又生孙,孙又生子。

zǐ zǐ sūn sūn wú qióng kuì yě ér shān bù jiā zēng hé kǔ ér bù lì hu

这句话大意是:子子孙孙,无穷匮也,而山不加增,何苦而不力吗?

hé qū zhì sǒu wú yǐ yīng

这句话大意是:"河曲智叟无以应。

cāo shé zhī shén wén zhī jù qí bù yǐ gào zhī wū dì

这句话大意是:操蛇之神闻之,惧其不已,告之于帝。

dì gǎn qí chéng mìng kuā é shì èr zi fù èr shān yī cuò shuò dōng yī cuò yōng nán

这句话大意是:帝感其诚,命夸娥氏二子负二山,一厝朔东,一厝雍南。

shén xiān chuán yuē gān shǐ tài yuán rén

这句话大意是:《神仙传》曰:甘始,太原人。

shàn xíng qì bù shí fú tiān mén dōng zhì bìng bù yòng zhēn ài

这句话大意是:善行气,不食,服天门冬,治病不用针、艾。

zài rén jiān sān bǎi suì nǎi rù wáng wū shān

这句话大意是:在人间三百岁,乃入王屋山。

máo jūn nèi zhuàn yuē wáng wū shān zhī dòng zhōu huí wàn lǐ míng yuē xiǎo yǒu qīng xū zhī tiān

这句话大意是:《茅君内传》曰:王屋山之洞,周回万里,名曰小有清虚之天。

tài sù zhēn rén wáng jūn nèi zhuàn yuē wáng wū shān yǒu xiǎo tiān hào yuē xiǎo yǒu tiān zhōu huí yī wàn lǐ sān shí liù dòng tiān zhī dì yī yān

现代白话:《太素真人王君内传》曰:王屋山有小天,号曰小有天,周回一万里,三十六洞天之第一呢。

tài háng shān

这句话大意是:○太行山。

shǐ jì yuē lì shēng shuō hàn gāo zǔ yuē yuàn zú xià jí fù jìn bīng shōu qǔ xíng yáng jù áo cāng zhī sù sāi chéng gāo zhī xiǎn dù tài xíng zhī dào jù fēi hú zhī kǒu shǒu bái mǎ zhī jīn yǐ shì zhū hóu

这句话大意是:《史记》曰:郦生说汉高祖曰:"愿足下急复进兵,收取荥阳,据敖仓之粟,塞成皋之险,杜太行之道,距飞狐之口,守白马之津,以示诸侯。

shén xiān chuán yuē wáng liè hán dān rén

这句话大意是:《神仙传》曰:王烈,邯郸人。

fú huáng jīng qiān huá lǎo ér gèng shǎo

这句话大意是:服黄菁、铅华,老而更少。

jī shū yè shén ài zhī yǔ gòng rù shān yóu xì

这句话大意是:嵇叔夜甚爱之,与共入山游戏。

liè hòu dú rù tài háng shān hū wén shān dōng běi rú léi shēng wǎng shì shān shàng pò shù bǎi zhàng shí zhōng yǒu yī kǒng jìng chǐ zhōng yǒu qīng ní chū

这句话大意是:烈后独入太行山,忽闻山东北如雷声,往视,山上破数百丈,石中有一孔径尺,中有青泥出。

liè qǔ tuán zhī suí shǒu jiān níng qì wèi rú jīng mǐ fàn yě

这句话大意是:烈取抟之,随手坚凝,气味如粳米饭也。

liè zì shí shù wán yīn jué guī yǐ yǔ shū yè jí jiē chéng qīng shí dǎ zhī zuò tóng shēng

这句话大意是:烈自食数丸,因掘归以与叔夜,即皆成青石,打之作铜声。

àn shén shān wǔ bǎi suì yī kāi qí zhōng yǒu shí suǐ de ér fú zhī shòu yǔ tiān de xiāng bì

这句话大意是:案:神山五百岁一开,其中有石髓,得而服之,寿与天地相毕。

shù zhēng jì yuē dēng huá tái chéng xī nán wàng tài háng shān bái lù yán wáng mǎng lǐng guān yú zhòng shān zhī biǎo

这句话大意是:《述征记》曰:登滑台城,西南望太行山,白鹿岩、王莽岭冠于众山之表。

mò zǐ yuē mò zǐ nù gēng zhù zi yuē wǒ wú yù yú zi

现代白话:《墨子》曰:墨子怒,耕柱孔子说:"我无愈于子。

mò zǐ yuē jiāng shàng tài xíng jià jì yǔ yáng zǐ jiāng shuí qū

现代白话:"墨孔子说:"将上太行,驾骥与羊,子将谁驱?

yuē jiāng qū jì

这句话大意是:"曰:"将驱骥。

yǐ jì zú zé yě

这句话大意是:以骥足责也。

mò zǐ yuē wǒ yì yǐ zi wèi zú zé

现代白话:"墨孔子说:"我亦以子为足责。

shī zi yuē lóng mén yú zhī nán yě

这句话大意是:《尸子》曰:龙门,鱼之难也;。

tài xíng niú zhī nán yě

这句话大意是:太行,牛之难也;。

yǐ dé bào yuàn rén zhī nán yě

这句话大意是:以德报怨,人之难也。

shuǐ jīng zhù yuē zhòng ní shāng dào bù xíng yù běi cóng zhào yāng wén shā míng dú suì xuán chē ér fǎn

这句话大意是:《水经注》曰:仲尼伤道不行,欲北从赵鞅,闻杀鸣犊,遂旋车而返。

qí hòu jìn rén sī zhī yú tài xíng lǐng nán wèi zhī lì miào gài wǎng shí huí yuán chù yě

这句话大意是:其后晋人思之,于太行岭南为之立庙,盖往时回辕处也。

yú àn zhū zǐ shū jí shǐ jí zhī wén bìng yán zhòng ní lín hé ér tàn yuē qiū zhī bù jì mìng yě fū

这句话大意是:余案诸子书及史籍之文,并言仲尼临河而叹曰:"丘之不济,命也夫!

rú shì fēi dà xíng huí yuán zhī yán yě

这句话大意是:"如是,非大行回辕之言也。

bó wù zhì yuē àn tài háng shān ér běi qù yì bù zhī shān suǒ xiàn jí chù yì rú dōng hǎi bù zhī suǒ qióng

这句话大意是:《博物志》曰:按太行山而北去,亦不知山所限极处,亦如东海不知所穷。

huò tài shān

这句话大意是:○霍太山。

shǐ jì yuē zhì bó gōng zhào xiāng zi

这句话大意是:《史记》曰:智伯攻赵襄子。

xiāng zi jù nǎi bēn bǎo jìn yáng

这句话大意是:襄子惧,乃奔保晋阳。

yuán guò hòu zhì yú wáng zé jiàn sān rén zì dài yǐ shàng kě jiàn zì dài yǐ xià bù kě jiàn

这句话大意是:原过后至,于王泽见三人,自带以上可见,自带以下不可见。

yǔ yuán guò zhú èr jié mò tōng yuē wèi wǒ yǐ shì yí zhào wú xù

这句话大意是:与原过竹二节莫通曰:"为我以是遗赵无恤。

yuán guò jì zhì yǐ gào xiāng zi

这句话大意是:"原过既至,以告襄子。

xiāng zi zhāi sān rì qīn zì pōu zhú yǒu zhū shū yuē zhào wú xù yú huò tài shān xú guǎng yuē zài hé dōng yǒng ān xiàn

这句话大意是:襄子斋三日,亲自剖竹,有朱书曰:"赵无恤,余霍太山,(徐广曰:在河东永安县。

shān yáng hóu tiān shǐ yě

这句话大意是:)山阳侯天使也。

sān yuè bǐng xū yú jiāng shǐ rǔ fǎn miè zhì shì yì lì wǒ bǎi yì yú jiāng cì rǔ lín hú zhī de

现代白话:三月丙戌,余将使你反灭智氏,亦立我百邑,余将赐你林胡之地。

miè zhì bó shǐ yuán guò zhǔ huò tài shān cí sì

这句话大意是:"灭智伯,使原过主霍太山祠祀。

yòu yuē fēi lián xiān wèi zhòu zuò shí guǒ xú guǎng yuē zuò shí guǒ yú cǐ fāng

这句话大意是:又曰:飞廉先为纣作石椁,(徐广曰:作石椁于此方。

hái wú suǒ bào

这句话大意是:)还无所报。

nǎi wèi tán yú huò tài shān ér bào de shí guān míng yuē dì lìng chù fù bù yǔ yīn luàn cì rǔ shí guān

现代白话:乃为坛于霍太山而报,得石棺,铭曰:"帝令处父,不与殷乱,赐你石棺。

shuǐ jīng zhù yuē huò tài shān shàng yǒu fēi lián zhǒng shān xià yǒu yuè yáng miào miào shén líng niǎo què bù qī qí lín měng hǔ cháng shǒu qí tíng

这句话大意是:《水经注》曰:霍太山上有飞廉冢,山下有岳阳庙,庙甚灵,鸟雀不栖其林,猛虎常守其庭。

cǐ zé yǔ gòng yuè yáng yě

这句话大意是:此则《禹贡》岳阳也。

táng shū yuē yì qí chū jiàn gāo zǔ zì tài yuán qǐ bīng xi fù quē zhōng tú jīng huò yì

这句话大意是:《唐书》曰:义旗初建,高祖自太原起兵,西赴阙中,途经霍邑。

shí duò jiāng sòng lǎo shēng chén bīng jù xiǎn yì shī bù dé jìn nǎi zhūn yú jiǎ hú bǎo

这句话大意是:时隋将宋老生陈兵拒险,义师不得进,乃屯于贾胡堡。

huì lín yǔ jī xún kuì yùn bù gěi gāo zǔ huàn zhī

这句话大意是:会霖雨积旬馈运不给,高祖患之。

hū yǒu bái yī lǎo rén yì jūn mén qǐng jiàn yú huò shān shén yě yí yǔ dà táng huáng dì ruò xiàng huò shān dōng nán bàng shān qǔ lù bā rì yǔ zhǐ wǒ dāng zhù ěr pò zhī

现代白话:忽有白衣老人诣军门请见:"余霍山神也,遗语大唐皇帝,若向霍山东南傍山取路,八日雨止,我当助你破之。

gāo zǔ chū shěn zhī qiǎn rén dōng nán shì guǒ yǒu wēi dào

这句话大意是:"高祖初哂之,遣人东南视,果有微道。

gāo zǔ xiào yuē cǐ shén bù qī zhào xiāng zi qǐ dāng fù wú yá

现代白话:高祖笑曰:"此神不欺赵襄子,岂当负我邪?

jí bā rì yuè jǐ mǎo yǔ guǒ jì

这句话大意是:"及八日月己卯,雨果霁。

gāo zǔ dà yuè yǐ tài láo jì qí shān

这句话大意是:高祖大悦,以太牢祭其山。

shǒu yáng shān

这句话大意是:○首阳山。

shī yuē cǎi líng cǎi líng shǒu yáng zhī diān

这句话大意是:《诗》曰:采苓采苓,首阳之巅。

cǎi kǔ cǎi kǔ shǒu yáng zhī xià

这句话大意是:采苦采苦,首阳之下。

cǎi fēng cǎi fēng shǒu yáng zhī dōng

这句话大意是:采葑采葑,首阳之东。

shǐ jì yuē bó yí shū qí gū zhú jūn zhī èr zi

这句话大意是:《史记》曰:伯夷、叔齐,孤竹君之二子。

ràng guó ér táo wén xī bó shàn yǎng lǎo wǎng guī yān

现代白话:让国而逃,闻西伯善养老,往归呢。

jí zhì xī bó zú wǔ wáng zǎi mù zhǔ dōng fá zhòu bó yí shū qí kòu mǎ ér jiàn zuǒ yòu yù bīng zhī

这句话大意是:及至,西伯卒,武王载木主东伐纣,伯夷、叔齐扣马而谏,左右欲兵之。

tài gōng yuē cǐ yì rén yě

这句话大意是:太公曰:"此义人也"。

ér bó yí shū qí chǐ zhī yì bù shí zhōu sù yǐn yú shǒu yáng shān cǎi wēi ér shí zhī nǎi zhì è sǐ

这句话大意是:而伯夷、叔齐耻之,义不食周粟,隐于首阳山,采薇而食之,乃至饿死。

suǒ yǔ yuē jìn píng gōng yǔ qí jǐng gōng chéng zhì yú kuài jiàn rén chéng bái cān bā sì yǐ lái píng gōng zhī qián

这句话大意是:《锁语》曰:晋平公与齐景公乘,至于浍,见人乘白骖八驷以来平公之前。

gōng wèn shī kuàng yuē yǒu quǎn li shēn ér hú wěi zhě hu

这句话大意是:公问师旷曰:"有犬狸身而狐尾者吗?

shī kuàng yǒu qǐng ér dá yuē yǒu zhī qí míng yuē shǒu yáng zhī shén yǐn jiǔ huò tài shān ér guī qí jū yú kuài hu

这句话大意是:"师旷有顷而答曰:"有之,其名曰□□□□□首阳之神饮酒霍太山而归,其居于浍吗?

jiàn zhī shén shàn jūn yǒu xǐ yān

现代白话:见之甚善,君有喜呢。

dài yán zhī xī zhēng jì yuē luò dōng běi qù shǒu yáng shān èr shí lǐ shān shàng yǒu bó yí shū qí cí

这句话大意是:戴延之《西征记》曰:洛东北去首阳山二十里,山上有伯夷、叔齐祠。

huò yún è sǐ cǐ shān

这句话大意是:或云饿死此山。

jīn hé dōng pú bǎn nán yòu wèi shǒu yáng yì yǒu yí qí cí wèi xiáng è sǐ suǒ zài

这句话大意是:今河东蒲坂南,又谓首阳,亦有夷齐祠,未详饿死所在。

shān hǎi jīng yuē hé shān shàng wú cǎo mù ér duō yáo bì shí wéi hé zhī jiǔ dōu

这句话大意是:《山海经》曰:和山上无草木而多瑶碧,实惟河之九都。

shì shān yě wǔ qǔ jiǔ shuǐ chū yān hé liú ér běi zhù yú hé

现代白话:是山也五曲,九水出呢,合流而北注于河。

qí zhōng duō cāng yù jí shén tài féng sī zhī

这句话大意是:其中多苍玉,吉神泰逢司之。

shì shén hǎo jū yú fù shān zhī yáng chū rù yǒu guāng

这句话大意是:是神好居于萯山之阳,出入有光。

lǚ shì chūn qiū yuē xià hòu shì kǒng jiǎ tián yú dōng yáng fù shān yù dà fēng yǔ

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:夏后氏孔甲,田于东阳萯山,遇大风雨。

huáng fǔ mì dì wáng shì jì yǐ wéi jí dōng shǒu yáng shān yě

这句话大意是:皇甫谧《帝王世纪》以为即东首阳山也。

gài shì shān zhī shū mù yǐ

现代白话:盖是山之殊目了。

lóng mén shān

这句话大意是:○龙门山。

shū yǔ gòng yuē fú yú jī shí zhì yú lóng mén xī hé

这句话大意是:《书·禹贡》曰:浮于积石,至于龙门西河。

kǒng ān guó yuē lóng mén zài hé dōng zhī xi jiè yě

这句话大意是:(孔安国曰:龙门在河东之西界也。

zhōu lǐ yuē dà sī lè yǐ yīn zhú zhī guǎn lóng mén zhī qín sè yīn zhú shēng běi

这句话大意是:《周礼》曰:大司乐以阴竹之管,龙门之琴瑟,(阴竹生北。

wū zōng miào zòu zhī

这句话大意是:)于宗庙奏之。

ruò lè jiǔ biàn zé rén guǐ kě de ér lǐ

这句话大意是:若乐九变,则人鬼可得而礼。

xiào jīng yuán shén qì yuē yǔ záo lóng mén pì yī quē jué jiāng kāi mín dǎo sì dú

这句话大意是:《孝经援神契》曰:禹凿龙门,辟伊阙,决江开岷导四渎。

záo lóng mén yǐ tōng hé záo mín shān yǐ kāi jiāng dǎo huái wū tóng bǎi dǎo jì yú wáng wū gù yán dǎo sì dú

这句话大意是:(凿龙门以通河,凿岷山以开江,导淮于桐柏,导济于王屋,故言导四渎。

hàn shū dì lǐ zhì yuē lóng mén shān zài féng yì xià yáng xiàn běi

这句话大意是:《汉书·地理志》曰:龙门山在冯翊夏阳县北。

xù hàn shū tóng

这句话大意是:(《续汉书》同。

xīn shì sān qín jì yuē hé jīn yī míng lóng mén jù líng jī yóu zài qù cháng ān jiǔ bǎi lǐ

这句话大意是:《辛氏三秦记》曰:河津一名龙门,巨灵迹犹在,去长安九百里。

jiāng hǎi dà yú jì jí mén xià shù qiān bù dé shàng

这句话大意是:江海大鱼,洎集门下数千,不得上;。

shàng zé wèi lóng

这句话大意是:上则为龙。

gù yún pù yú sī lóng mén

这句话大意是:故云曝〈鱼思〉龙门。

shī zi yuē gǔ zhě lóng mén wèi záo lǚ liáng wèi pì hé chū yú mèng mén shàng

这句话大意是:《尸子》曰:古者龙门未凿,吕梁未辟,河出于孟门上。

shèn zi yuē hé zhī xià lóng mén qí liú shǐ rú zhú jiàn sì mǎ zhuī fú néng jí

这句话大意是:《慎子》曰:河之下龙门,其流驶如竹箭,驷马追弗能及。

huái nán zǐ yuē lóng mén wèi pì lǚ liáng wèi záo hé chū mèng mén zhī shàng dà yì nì liú wú yǒu qiū líng gāo fù míng yuē hóng shuǐ

这句话大意是:《淮南子》曰:龙门未辟,吕梁未凿,河出孟门之上,大溢逆流,无有丘陵高阜,名曰洪水。

dà yǔ tōng zhī mèng mén

这句话大意是:大禹通之孟门。

shuǐ jīng zhù yún fēng shān sì shí lǐ hé shuǐ nán chū mèng mén yǔ lóng mén xiāng duì jí lóng mén zhī shàng kǒu yě

这句话大意是:《水经注》云:风山四十里,河水南出孟门,与龙门相对,即龙门之上口也。

shí wèi hé zhī jù ě jiān mèng mén jīn zhī míng yě

这句话大意是:实为河之巨厄,兼孟门津之名也。

yòu yǒu huáng hé zì fēng shān xi sì shí lǐ nán chū mèng mén shān cǐ jīng yǔ záo guǎng àn chóng shēn qīng yá jí hàn jù shí lín wēi ruò zhuì fù yǐ yān

现代白话:又有黄河自风山西四十里,南出孟门山,此经禹凿广岸崇深倾崖,及捍巨石,临危若坠复倚呢。

qí shān

这句话大意是:○岐山。

yì yuē wáng yòng xiǎng yú qí shān jí wú jiù

这句话大意是:《易》曰:王用享于岐山,吉,无咎。

shī yuē gǔ gōng dǎn fù lái cháo zǒu mǎ

这句话大意是:《诗》曰:古公亶父,来朝走马。

lǜ xi shuǐ hǔ zhì yú qí xià

这句话大意是:率西水浒,至于岐下。

yòu yuē jū qí zhī yáng zài wèi zhī jiāng wàn bāng zhī fāng xià mín zhī wáng

这句话大意是:又曰:居岐之阳,在渭之将,万邦之方,下民之王。

mèng zǐ yuē dài wáng jū bīn dí rén qīn zhī

这句话大意是:《孟子》曰:大王居邠,狄人侵之。

shì zhī yǐ pí bì bù dé miǎn yān

现代白话:事之以皮币,不得免呢。

shì zhī yǐ zhū yù bù dé miǎn yān

现代白话:事之以珠玉,不得免呢。

nǎi shǔ qí qí lǎo ér gào zhī yuē dí rén zhī suǒ yù zhě wú tǔ de yě

现代白话:乃属其耆老而告之曰:"狄人之所欲者,我土地也。

jūn zǐ bù yǐ qí suǒ yǐ yǎng rén zhě hài rén

现代白话:有德行的人不以其所以养人者害人。

èr sān zǐ hé huàn hu wú jūn

这句话大意是:二三子何患乎无君?

wǒ jiāng qù zhī

这句话大意是:我将去之。

qù bīn yú liáng shān yì yú qí shān zhī xià jū yān

现代白话:"去邠,逾梁山邑于岐山之下居呢。

tú jīng yuē qí shān yì míng tiān zhù shān

这句话大意是:《图经》曰:岐山亦名天柱山。

yǔ gòng yuē dǎo qiān jí qí

这句话大意是:《禹贡》曰:导岍及岐。

hé tú kuò dì xiàng yún qí shān zài kūn lún shān dōng nán wéi dì rǔ shàng duō bái jīn

这句话大意是:《河图括地象》云:岐山在昆仑山东南,为地乳,上多白金。

zhōu zhī xìng yě yuè zhuó míng yú qí shān

这句话大意是:周之兴也,𬸚𬸦鸣于岐山。

shí rén yì wèi qí shān wèi fèng huáng duī

这句话大意是:时人亦谓岐山为凤凰堆。

lì yuán zhù shuǐ jīng yún tiān zhù shān shàng yǒu fèng huáng cí

这句话大意是:郦元注《水经》云:天柱山上有凤凰祠。

huò yún qí fēng gāo jùn jiǒng chū zhū shān zhuàng ruò zhù yīn wèi míng yān

现代白话:或云:其峰高峻,迥出诸山,状若柱,因为名呢。

liáng shān

这句话大意是:○梁山。

shū yuē hú kǒu zhì liáng jí qí

这句话大意是:《书》曰:壶口治梁及岐。

hú kǒu zài jì zhōu liáng zài yōng zhōu xún shān zhì shuǐ zài xi

这句话大意是:(壶口在冀州,梁在雍州,循山治水在西。

shī yuē yì yì liáng shān wéi yǔ diàn zhī

这句话大意是:《诗》曰:弈弈梁山,维禹甸之。

yì yì dà mào

这句话大意是:(弈弈,大貌。

diān zhì yě

这句话大意是:甸,治也。

yǔ zhì liáng shān chú shuǐ zāi yě

这句话大意是:禹治梁山,除水灾也。

chuán yuē liáng shān bēng jìn hóu zhào bó zōng bó zōng pì zhòng

这句话大意是:《传》曰:梁山崩,晋侯召伯宗,伯宗辟重。

zhòng rén yuē dài wǒ bù rú jié zhī sù yě

这句话大意是:重人曰:待我,不如捷之速也。

wèn qí suǒ

这句话大意是:问其所。

yuē jiàng rén yě

这句话大意是:曰:"绛人也。

wèn jiàng shì

这句话大意是:"问绛事。

yuē liáng shān bēng jiāng zhào bó zōng móu zhī

这句话大意是:曰:"梁山崩,将召伯宗谋之。

wèn jiāng ruò zhī hé

这句话大意是:"问将若之何?

yuē shān yǒu xiǔ rǎng ér bēng kě ruò hé

这句话大意是:曰:"山有朽壤而崩,可若何?

guó zhǔ shān chuān shān bēng chuān jié guó jūn wèi zhī bù jǔ xiáng fú chéng màn chè lè chū cì zhù bì shǐ cí yǐ lǐ yān

现代白话:国主山川,山崩川竭,国君为之不举,降服,乘缦,彻乐,出次,祝币,史辞,以礼呢。

qí rú cǐ ér yǐ suī bó zōng ruò zhī hé

这句话大意是:其如此而已,虽伯宗,若之何?

gǔ liáng shū yuē liáng shān bēng yōng hé sān rì bù liú

这句话大意是:《谷梁书》曰:梁山崩,雍河,三日不流。

jìn jūn zhào bó zōng ér wèn zhī

这句话大意是:晋君召伯宗而问之。

bó zōng lái yù niǎn chē niǎn zhě bù bì shǐ chē yòu xià ér biān zhī

这句话大意是:伯宗来遇辇车,辇者不避,使车右下而鞭之。

niǎn zhě yuē suǒ yǐ biān wǒ zhě qí qǔ dào yuǎn yǐ

现代白话:辇者曰:"所以鞭我者,其取道远了。

bó zōng xià chē ér wèn yān yuē zi yǒu wén hu

现代白话:"伯宗下车而问呢,曰:"子有闻吗?

duì yuē liáng shān bēng yōng è hé sān rì bù liú

这句话大意是:"对曰:"梁山崩,雍遏河三日不流。

bó zōng yuē jūn wèi cǐ zhào wǒ yě wèi zhī nài hé

这句话大意是:"伯宗曰:"君为此召我也,为之奈何?

yuē tiān yǒu shān tiān bēng zhī tiān yǒu hé tiān yōng zhī

这句话大意是:"曰:"天有山,天崩之,天有河,天壅之。

suī zhào zōng bó rú zhī hé

这句话大意是:虽召宗伯,如之何?

ěr yǎ yuē liáng shān jìn wàng yě

现代白话:《你雅》曰:梁山,晋望也。

guō pú zhù yuē jìn guó suǒ wàng jì zhě yě

这句话大意是:(郭璞注曰:晋国所望祭者也。

jīn zài féng xià yáng xī běi lín hé shàng yě

这句话大意是:今在冯下阳西北临河上也。

hàn zhì zhù yuē liáng shān yǒu xià yáng xī běi jí shàng shū yǔ gòng zhì liáng jí qí

这句话大意是:《汉志注》曰:梁山有夏阳,西北即《尚书禹贡》"治梁及岐。

shī hán yì piān yuē yì yì liáng shān jìn guó suǒ wàng

这句话大意是:《诗·韩弈篇》曰:弈弈梁山,晋国所望。

dà liáng bié xiǎo liáng zhī hào jù zài hán chéng xiàn jiè

这句话大意是:大梁别小梁之号,俱在韩城县界。

dà liáng shān zài jīn xiàn xi

这句话大意是:大梁山在今县西。

yòu àn sān qín jì liáng shān gōng chéng yòu míng zhī jǐn chéng

这句话大意是:又按《三秦记》梁山宫城,又名织锦城。

tài bái shān

这句话大意是:○太白山。

xīn shì sān qín jì yuē tài bái shān zài wǔ gōng xiàn nán qù cháng ān sān bǎi lǐ bù zhī gāo jǐ xǔ

这句话大意是:《辛氏三秦记》曰:太白山在武功县南,去长安三百里,不知高几许。

sú yún wǔ gōng tài bái qù tiān sān bǎi chǐ

这句话大意是:俗云:武功太白,去天三百尺。

shān xià jūn xíng bù dé míng gǔ jiǎo

这句话大意是:山下军行,不得鸣鼓角;。

míng gǔ jiǎo zé jí fēng bào yǔ jiān zhì yě

这句话大意是:鸣鼓角,则疾风暴雨兼至也。

zhōu dì tú jì yuē tài bái shān shén gāo shàng héng jī xuě wú cǎo mù

这句话大意是:《周地图记》曰:太白山甚高,上恒积雪,无草木。

bàn shān yǒu héng yún rú pù bù zé shù yǔ

这句话大意是:半山有横云如瀑布,则澍雨。

rén cháng yǐ wéi hou yàn zhī rú lí bì yān

现代白话:人常以为候,验之如离毕呢。

gù yǔ yuē nán shān pù bù fēi cháo jí mù

这句话大意是:故语曰:南山瀑布,非朝即暮。

wèi lüè yuē jí mào sū zé zhí luàn yǐn yú fú fēng nán tài bái shān zhōng yǐ jīng jí zì yú

这句话大意是:《魏略》曰:吉茂、苏则,值乱,隐于扶风南太白山中,以经籍自娱。

é méi shān

这句话大意是:○峨眉山。

liè xiān chuán yuē lù tōng chu kuáng jiē yú yě

这句话大意是:《列仙传》曰:陆通,楚狂接舆也。

hǎo yǎng xìng zài é méi shān shì shì jiàn zhī shù bǎi nián

这句话大意是:好养性,在峨眉山,世世见之数百年。

huá yáng guó zhì yuē qián wéi nán ān xiàn nán yǒu é méi shān qù xiàn bā shí lǐ

这句话大意是:《华阳国志》曰:犍为南安县南,有峨眉山,去县八十里。

dì tú yún yǒu xiān yào hàn wǔ qiú bù néng de

这句话大意是:《地图》云有仙药,汉武求,不能得。

yì zhōu jì yuē é méi shān zài nán ān xiàn jiè dāng xiàn nán bā shí lǐ liǎng shān shǒu xiāng wàng rú é méi

这句话大意是:《益州记》曰:峨眉山在南安县界,当县南八十里,两山首相望如峨眉。

mín shān

这句话大意是:○岷山。

yì qián záo dù yuē mín shān shàng wèi jǐng luò

这句话大意是:《易干凿度》曰:岷山上为井络。

shū yuē mín shān dǎo jiāng dōng bié wèi tuó

这句话大意是:《书》曰:岷山导江,东别为沱。

jiāng dōng nán liú tuó dōng xíng yě

这句话大意是:(江东南流,沱东行也。

shū xuán jī qián yuē yǔ dǎo jī shuǐ jué mín shān liú jiǔ gòng

这句话大意是:《书璇玑钤》曰:禹导积水,决岷山,流九贡。

jiǔ gòng jiǔ zhōu zhī gòng

这句话大意是:(九贡,九州之贡。

jiā yǔ yuē jiāng shǐ chū mín shān qí yuán kě yǐ làn shāng jí zhì wū jiāng jīn bù fāng zhōu zé bù kě yǐ shè

现代白话:《家语》曰:江始出岷山,其源能够滥觞,及至于江津,不方舟则不能够涉。

hàn shū yuē chéng dì shí mín shān bēng yōng jiāng shuǐ jiāng shuǐ nì liú

这句话大意是:《汉书》曰:成帝时,岷山崩,壅江水,江水逆流。

shān hǎi jīng yuē mín shān jiāng shuǐ chū yān

现代白话:《山海经》曰:岷山,江水出呢。

jīn zài wèn shān jùn guǎng yáng xiàn xi dà jiāng suǒ chū yě

这句话大意是:(今在汶山郡广阳县西,大江所出也。

qí shàng duō jīn yù qí xià duō méi duō táng qí shòu duō xī xiàng duō kuí niú

这句话大意是:)其上多金玉,其下多梅,多棠,其兽多犀象,多夔牛。

bō zhǒng shān

这句话大意是:○嶓冢山。

shū yuē bō zhǒng dǎo yàng dōng liú wèi hàn

这句话大意是:《书》曰:嶓冢导漾,东流为汉。

huá yáng guó zhì yuē xi mín bō de chēng tiān fǔ

这句话大意是:《华阳国志》曰:西岷嶓地称天府。

hé tú kuò dì xiàng yuē bō zhǒng shān shàng wèi láng xīng

这句话大意是:《河图括地象》曰:嶓冢山,上为狼星。

shān shàng yǒu yì huā cǎo huā míng gǔ róng shí zhī wú zi

这句话大意是:山上有异花草,花名骨容,食之无子。

niǎo shǔ shān

这句话大意是:○鸟鼠山。

hé tú kuò dì xiàng yuē niǎo shǔ tóng xué shān de zhī gàn yě

这句话大意是:《河图括地象》曰:鸟鼠同穴山,地之干也。

shàng wèi yǎn bì xīng wèi shuǐ chū qí zhōng

这句话大意是:上为掩毕星,渭水出其中。

hàn wǔ nèi zhuàn yuē fēng jūn dá lǒng xī rén yě

这句话大意是:《汉武内传》曰:封君达,陇西人也。

chū fú huáng lián wǔ shí yú nián rù niǎo shǔ shān yú shān zhōng fú shuǐ bǎi yú nián huán xiāng lǐ nián rú sān shí

这句话大意是:初,服黄连五十余年,入鸟鼠山,于山中服水百余年,还乡里,年如三十。

cháng chéng qīng niú hào qīng niú dào shì yě

这句话大意是:常乘青牛,号青牛道士也。

shān hǎi jīng yuē niǎo shǔ tóng xué shān jīn zài lǒng xī shǒu yáng xiàn xī nán

这句话大意是:《山海经》曰:鸟鼠同穴山,今在陇西首阳县西南。

shān yǒu niǎo shǔ tóng xué niǎo míng yú niǎo shǔ míng shǔ lì

这句话大意是:山有鸟鼠同穴,鸟名〈余鸟〉,鼠名〈鼠戾〉。

shǔ lì rú jiā shǔ ér duǎn wěi yú niǎo rú duò ér huáng

这句话大意是:〈鼠戾〉如家鼠而短尾,〈余鸟〉如鵽而黄。

chuān dì rù shù chǐ shǔ zài nèi niǎo zài wài ér gòng chǔ

这句话大意是:穿地入数尺,鼠在内,鸟在外而共处。

kǒng ān guó chuán niǎo shǔ gòng wèi cí xióng

这句话大意是:孔安国传:鸟鼠共为雌雄。

shā zhōu jì yuē niǎo shǔ tóng xué shān niǎo rú jiā qiǎo sè xiǎo bái

这句话大意是:《沙州记》曰:鸟鼠同穴山,鸟如家雀,色小白;。

shǔ xiǎo huáng ér wú wěi

这句话大意是:鼠小黄而无尾。

fán tóng xué de jiē féi wò rǎng jǐn ruǎn shú rú rén gēng duō shēng huáng huā zǐ cǎo

这句话大意是:凡同穴地皆肥沃壤,尽软熟如人耕,多生黄花紫草。

jī shí shān

这句话大意是:○积石山。

shū yuē fú yú jī shí zhì yú lóng mén xī hé

这句话大意是:《书》曰:浮于积石,至于龙门西河。

mù tiān zǐ chuán yuē xi jì yú hé yòng shēn bā jùn zhī chéng yǐ yǐn yú zhī shī zhī zhōng jī shí zhī nán hé

这句话大意是:《穆天子传》曰:西济于河,用申八骏之乘,以饮于枝诗之中,积石之南河。

shuǐ qí chéng yuē shī

这句话大意是:(水岐成曰诗。

shī zhū yě

这句话大意是:诗,诸也。

shān hǎi jīng yuē jī shí shān qí xià yǒu shí mén hé shuǐ mào yǐ xī

这句话大意是:《山海经》曰:积石山,其下有石门,河水冒以西。

shì shān yě wàn wù wú bù yǒu

这句话大意是:是山也,万物无不有。

mào fù yě

这句话大意是:(冒,覆也。

jī shí zài jīn dì hé guān xiàn xī nán qiāng zhōng hé xíng sài wài dōng rù sāi yě

这句话大意是:积石在金地河关县西南羌中,河行塞外,东入塞也。

zhuāng zi yuē fèng zhī suǒ jū yě jī shí qiān lǐ hé shuǐ chū xià fèng niǎo jū shàng

这句话大意是:《庄子》曰:凤之所居也,积石千里,河水出下,凤鸟居上。

✦ You read 地部·卷五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.