太平御览 · 李昉 · Chapter 458 of 1000

人事部·卷九十九

PinyinModern Translation
Size

jiàn jiè shàng

这句话大意是:○鉴戒上。

yì yuē fáng huàn yuē jiè

这句话大意是:《易》曰:防患曰戒。

yòu yuē jūn zǐ zhōng rì qián qián xī tì ruò

现代白话:又曰:有德行的人终日干干,夕惕若。

lì wú jiù

这句话大意是:厉,无咎。

yòu yuē jiàn qún lóng wú shǒu

这句话大意是:又曰:见群龙无首。

这句话大意是:吉。

yòu yuē lǚ shuāng jiān bīng zhì

这句话大意是:又曰:履霜,坚冰至。

yòu yuē jī shàn zhī jiā bì yǒu yú qìng jī bù shàn zhī jiā bì yǒu yú yāng

这句话大意是:又曰:积善之家必有馀庆,积不善之家必有馀殃。

yòu yuē qí wáng qí wáng xì wū bāo sāng

这句话大意是:又曰:其亡其亡,系于苞桑。

yòu yuē dāng yōu qí huǐ lìn zhī shí qí jiè bù kě màn yě

这句话大意是:又曰:当忧其悔吝之时,其介不可慢也。

yòu yuē yán xíng zhě jūn zǐ zhī shū jī

现代白话:又曰:言行者,有德行的人之枢机。

shū jī zhī fā róng rǔ zhī zhǔ yě kě bù shèn hu

这句话大意是:枢机之发,荣辱之主也,可不慎乎!

shàng shū yuē jīng jīng yè yè yī rì èr rì wàn jī

这句话大意是:《尚书》曰:兢兢业业,一日二日万机。

yòu yuē wú jī zhī yán wù tīng fú xún zhī móu wù yōng

这句话大意是:又曰:无稽之言勿听,弗询之谋勿庸。

yòu yuē bù jīn xì xíng zhōng lèi dà dé

这句话大意是:又曰:不矜细行,终累大德。

yòu yuē gōng chóng wéi zhì yè guǎng wéi qín wèi fú qī jiāo lù fú qī chǐ

这句话大意是:又曰:功崇惟志,业广惟勤,位弗期骄,禄弗期侈。

yòu yuē xiān wáng kè jǐn tiān jiè

这句话大意是:又曰:先王克谨天戒。

yòu yuē zuò dé xīn yì rì xiū zuò wěi xīn láo rì zhuō

这句话大意是:又曰:作德心逸日休,作伪心劳日拙。

yòu yuē jiè jù wú yú wǎng shī fǎ dù

这句话大意是:又曰:戒惧无虞,罔失法度。

yòu yuē lǐn hu ruò xiǔ suǒ zhī yù liù mǎ

这句话大意是:又曰:懔乎,若朽索之驭六马。

yòu yuē dé wéi yī dòng wǎng fú jí

这句话大意是:又曰:德惟一,动罔弗吉;。

dé èr sān dòng wǎng fú xiōng

这句话大意是:德二三,动罔弗凶。

máo shī yuē zhuì zhuì xiǎo xīn rú lín yú gǔ

这句话大意是:《毛诗》曰:惴惴小心,如临于谷。

yòu yuē zhàn zhàn jīng jīng rú lín shēn yuān rú lǚ bó bīng

这句话大意是:又曰:战战兢兢,如临深渊,如履薄冰。

yòu yuē wú niàn ěr zǔ yù xiū jué dé

现代白话:又曰:无念你祖,聿修厥德。

yòu yuē bái guī zhī diàn shàng kě mó sī yán zhī diàn bù kě wèi

这句话大意是:又曰:白圭之玷尚可磨,斯言之玷不可为。

zuǒ zhuàn yuē jìn rù chu jūn sān rì gǔ

这句话大意是:《左传》曰:晋入楚军,三日谷。

fàn xuān zi lì wū róng mǎ zhī qián yuē jūn yòu ruò zhū chén bù nìng hé yǐ jí cǐ

现代白话:范宣子立于戎马之前,曰:"君幼弱,诸臣不佞,凭什么及此?

tiān mìng bù yú cháng yǒu dé zhī wèi yě

这句话大意是:天命不于常,有德之谓也。

jūn qí jiè zhī

这句话大意是:君其戒之!

yòu yuē huò fú wú mén wéi rén zì zhào

这句话大意是:又曰:祸福无门,惟人自召。

yòu yuē zāng sūn yún jì sūn zhī ài wǒ jí zhěn yě

这句话大意是:又曰:臧孙云:季孙之爱我,疾疹也;。

mèng sūn zhī è wǒ yào shí yě

这句话大意是:孟孙之恶我,药石也。

měi zhěn bù rú è shí mèng sūn sǐ wú wáng wú rì yǐ

现代白话:美疹不如恶石,孟孙死,我亡无日了。

yòu yuē wú gōng zi zhá lái pìn jiàn shū sūn mù zi yuè zhī

这句话大意是:又曰:吴公子札来聘,见叔孙穆子,悦之。

wèi mù zǐ yuē zi qí bù dé sǐ hu

现代白话:谓穆孔子说:"子其不得死吗?

hào shàn bù néng zé rén

这句话大意是:好善不能择人。

wú wén jūn zǐ wu zài zé rén wú zǐ wèi lǔ zōng qīng ér rèn qí dà zhèng bù shèn suǒ jǔ hé yǐ kān zhī

现代白话:我闻有德行的人务在择人,我子为鲁宗卿,而任其大政,不慎所举,凭什么堪之?

huò bì jí zi

这句话大意是:祸必及子!

pìn wū zhèng jiàn zǐ chǎn rú jiù xiāng shí yǔ zhī gǎo dài zǐ chǎn xiàn zhù yī yān

现代白话:"聘于郑,见子产,如旧相识,与之缟带,子产献纻衣呢。

wèi zǐ chǎn yuē zhèng zhī zhí zhèng zhě chǐ nán jiāng zhì yǐ

现代白话:谓子产曰:"郑之执政者侈,难将至了!

zhèng bì jí zi

这句话大意是:政必及子。

zi wéi zhèng shèn yǐ lǐ

这句话大意是:子为政,慎以礼。

bù rán zhèng guó jiāng bài

这句话大意是:不然,郑国将败。

shì jìn shuō shū xiàng yuē wú zǐ miǎn zhī

现代白话:"适晋,说叔向曰:"我子勉之!

jūn chǐ ér duō liáng dài fū jiē fù zhèng jiāng zài jiā

这句话大意是:君侈而多良,大夫皆富,政将在家。

wú zǐ zhí bì sī zì miǎn wū nán

现代白话:我子直,必思自免于难。

yòu yuē zhèng kǎo fù sān mìng yì gōng gù dǐng míng yún yī mìng ér lóu zài mìng ér yǔ sān mìng ér fǔ

这句话大意是:又曰:正考父三命益恭,故鼎铭云:"一命而偻,再命而伛,三命而俯。

xún qiáng ér zǒu yì mò yǔ gǎn wǔ

这句话大意是:循墙而走,亦莫予敢侮。

lǐ yuē wú bù jìng

这句话大意是:《礼》曰:毋不敬。

yǎn ruò sī

这句话大意是:俨若思。

ān dìng cí

这句话大意是:安定辞。

yòu yuē ào bù kě zhǎng yù bù kě zòng zhì bù kě mǎn lè bù kě jí

这句话大意是:又曰:敖不可长,欲不可纵,志不可满,乐不可极。

yòu yuē ān ān ér néng qiān

这句话大意是:又曰:安安而能迁。

lín cái wú gǒu de lín nàn wú gǒu miǎn

这句话大意是:临财无苟得,临难无苟免。

hěn wú qiú shèng fēn wú qiú duō

这句话大意是:很毋求胜,分毋求多。

yòu yuē bù dēng gāo bù lín shēn bù gǒu zǐ bù gǒu xiào

这句话大意是:又曰:不登高,不临深,不苟訾,不苟笑。

xiào zǐ bù fú àn bù dēng wēi jù rǔ qīn yě

这句话大意是:孝子不服暗,不登危,惧辱亲也。

yòu yuē guǎn zhòng lòu guǐ zhū hóng shān jié zǎo tuō jūn zǐ yǐ wéi làn yǐ

现代白话:又曰:管仲镂簋、朱纮,山节、藻棁,有德行的人以为滥了。

yàn píng zhòng cí qí xiān rén tún jiān bù yǎn dòu huàn yī zhuó guàn yǐ cháo jūn zǐ yǐ wéi ài yǐ

现代白话:晏平仲祠其先人,豚肩不掩豆,浣衣濯冠以朝,有德行的人以为隘了。

shì gù jūn zǐ zhī xíng lǐ yě bù kě bù shèn yě

现代白话:是故有德行的人之行礼也,不可不慎也。

yòu yuē mò jiàn hu yǐn mò xiǎn hu wēi gù jūn zi shèn qí dú yě

现代白话:又曰:莫见乎隐,莫显乎微,故有德行的人慎其独也。

xiào jīng yuē zài shàng bù jiāo gāo ér bù wēi

这句话大意是:《孝经》曰:在上不骄,高而不危;。

zhì jié jǐn dù mǎn ér bù yì

这句话大意是:制节谨度,满而不溢。

lún yǔ yuē jūn zǐ yǒu sān jiè shǎo zhī shí jiè zhī zài sè jí qí zhuàng yě jiè zhī zài dòu jí qí lǎo yě jiè zhī zài de

现代白话:《论语》曰:有德行的人有三戒:少之时戒之在色,及其壮也戒之在斗,及其老也戒之在得。

yòu yuē rú yǒu zhōu gōng zhī cái zhī měi shǐ jiāo qiě lìn qí yú bù zú guān yě yǐ

这句话大意是:又曰:如有周公之才之美,使骄且吝,其馀不足观也已。

yòu yuē sān sī ér hòu xíng zài sī kě yǐ

现代白话:又曰:三思而后行,再思可了。

jiā yǔ yuē kǒng zǐ zhī zhōu guān wū tài miào yòu jiē zhī qián yǒu jīn rén yān sān jiān qí kǒu ér míng qí bèi yuē gǔ zhī shèn yán zhī rén yě jiè zhī zāi

现代白话:《家语》曰:孔子之周,观于太庙,右阶之前有金人呢,三缄其口而铭其背曰:"古之慎言之人也,戒之啊。

wú duō yán duō yán duō bài

这句话大意是:无多言,多言多败;。

wú duō shì duō shì duō huàn

这句话大意是:无多事,多事多患。

ān lè bì jiè wú xíng suǒ huǐ

这句话大意是:安乐必戒,无行所悔。

wù wèi hé shāng qí huò jiāng zhǎng

这句话大意是:勿谓何伤,其祸将长;。

wù wèi hé hài qí huò jiāng dà

这句话大意是:勿谓何害,其祸将大;。

wù wèi mò wén shén jiāng cì rén

这句话大意是:勿谓莫闻,神将伺人。

yíng yíng bù miè yán yán nài hé

这句话大意是:荧荧不灭,炎炎奈何;。

juān juān bù yōng zhōng wéi jiāng hé

这句话大意是:涓涓不壅,终为江河;。

mián mián bù jué jiāng chéng wǎng luó

这句话大意是:绵绵不绝,将成网罗。

háo mò bù zā jiāng xún fǔ kē

这句话大意是:毫末不紥,将寻斧柯。

chéng néng shèn zhī fú zhī yín yě

这句话大意是:诚能慎之,福之垠也;。

kǒu shì hé shāng huò zhī mén yě

这句话大意是:口是何伤,祸之门也。

qiáng liáng zhě bù dé qí sǐ hào shèng zhě bì yù qí dí

这句话大意是:强梁者不得其死,好胜者必遇其敌。

dào zēng zhǔ rén mín yuàn qí shàng

这句话大意是:盗憎主人,民怨其上。

jūn zǐ zhī tiān xià zhī bù kě shàng yě gù xià zhī

现代白话:有德行的人知天下之不可上也,故下之;。

zhī zhòng zhī bù kě xiān yě gù hòu zhī

这句话大意是:知众之不可先也,故后之。

wēn gōng shèn dé shǐ rén mù zhī

这句话大意是:温恭慎德,使人慕之;。

zhí cí chí xià rén mò yú zhī

这句话大意是:执雌持下,人莫逾之。

rén jiē qū bǐ wǒ dú shǒu cǐ

这句话大意是:人皆趋彼,我独守此。

kǒng zǐ gù wèi zǐ dì yuē cǐ yán suī bǐ ér zhōng shì qíng

这句话大意是:"孔子顾谓子弟曰:"此言虽鄙,而中事情。

yòu kǒng zǐ guān wū zhōu miào ér yǒu qī qì yān

现代白话:"又孔子观于周庙而有欹器呢。

kǒng zǐ wèn shǒu miào zhě yuē cǐ wèi hé qì

这句话大意是:孔子问守庙者曰:"此谓何器?

duì yuē gài wèi yòu zuò zhī qì

这句话大意是:"对曰:"盖谓右坐之器。

kǒng zǐ yuē wú wén yòu zuò zhī qì mǎn zé fù xū zé yī zhōng zé zhèng yǒu zhī hu

现代白话:"孔孔子说:"我闻右坐之器满则覆,虚则欹,中则正,有之吗?

duì yuē rán

这句话大意是:"对曰:"然。

kǒng zǐ shǐ zǐ lù qǔ shuǐ ér shì zhī mǎn zé fù zhōng zé zhèng xū zé yī kǒng zǐ kuì rán tàn yuē wū hū

这句话大意是:"孔子使子路取水而试之,满则覆,中则正,虚则欹,孔子喟然叹曰:"呜呼!

è yǒu mǎn ér bù fù zhě zāi

现代白话:恶有满而不覆者啊!

zǐ lù yuē gǎn wèn chí mǎn yǒu dào hu

这句话大意是:"子路曰:"敢问持满有道吗?

kǒng zǐ yuē chí mǎn zhī dào yì ér sǔn zhī

现代白话:"孔孔子说:"持满之道,挹而损之。

zǐ lù yuē sǔn zhī yǒu dào hu

这句话大意是:"子路曰:"损之,有道吗?

kǒng zǐ yuē gāo ér néng xià mǎn ér néng xū fù ér néng jiǎn guì ér néng bēi zhì ér néng yú yǒng ér néng qiè biàn ér néng nè bó ér néng qiǎn míng ér néng àn shì wèi sǔn ér bù jí

现代白话:"孔孔子说:"高而能下,满而能虚,富而能俭,贵而能卑,智而能愚,勇而能怯,辩而能讷,博而能浅,明而能暗,是谓损而不极。

néng xíng cǐ dào wéi zhì dé zhě jí zhī

这句话大意是:能行此道,惟至德者及之。

yì yuē bù sǔn ér yì zhī zì sǔn ér zhōng yì gù yě

这句话大意是:《易》曰:不损而益之,自损而终益故也。

jiā yǔ yuē kǒng zǐ xíng yóu zhōng lù wén kū zhě shēng shén bēi

这句话大意是:《家语》曰:孔子行游中路,闻哭者声甚悲。

kǒng zǐ qū zhī qián yǒu yì rén zhě shǎo jìn jiàn zhī

这句话大意是:孔子驱之前,有异人者少进见之;。

wú qiū zǐ yě yōng suǒ dài suǒ ér kū

现代白话:我丘子也,拥锁带索而哭。

kǒng zǐ pì chē ér xià wèn yuē fū zǐ yǒu sàng yě hé kū zhī bēi yě

现代白话:孔子辟车而下,问曰:"孔子有丧也,何哭之悲也?

wú qiū zǐ duì yuē wú yǒu sān shī

现代白话:"我丘子对曰:"我有三失。

kǒng zǐ yuē yuàn wén sān shī

现代白话:"孔孔子说:"愿闻三失。

wú qiū zǐ yuē wú shǎo hǎo xué wèn zhōu tōng tiān xià hái hòu wú qīn wáng yī shī yě

现代白话:"我丘孔子说:"我少好学问,周通天下,还后我亲亡,一失也。

shì jūn jiāo shē jiàn bù suí shì èr shī yě

这句话大意是:事君骄奢,谏不遂,是二失也。

hòu jiāo you ér hòu jué sān shī yě

这句话大意是:厚交友而后绝,三失也。

shù yù jìng ér fēng bù zhǐ zi yù yǎng ér qīn bù dài

这句话大意是:树欲静而风不止,子欲养而亲不待。

wǎng ér bù lái zhě nián yě bù kě de zài jiàn zhě qīn yě

这句话大意是:往而不来者年也,不可得再见者亲也。

qǐng cóng cǐ cí

这句话大意是:请从此辞。

zé zì wěn ér sǐ

这句话大意是:"则自刎而死。

kǒng zǐ yuē dì zǐ jì zhī cǐ zú yǐ wèi jiè yǐ

现代白话:孔孔子说:"弟子记之,此足以为戒了。

wū shì dì zǐ guī yǎng qīn zhě shí sān rén

这句话大意是:"于是弟子归养亲者十三人。

yòu yuē zēng zǐ yuē xiá shén zé jiǎn zhuāng shén zé bù qīn

现代白话:又曰:曾孔子说:"狎甚则简,庄甚则不亲。

shì gù jūn zǐ xiá zú yǐ jiāo qíng zhuāng zú yǐ chéng lǐ ér yǐ

现代白话:是故有德行的人狎足以交情,庄足以成礼而已。

kǒng zǐ wén sī yán yě yuē èr sān zǐ zhì zhī

这句话大意是:"孔子闻斯言也,曰:"二三子志之!

shú wèi cān yě ér bù zhī lǐ zhě hu

这句话大意是:孰为参也而不知礼者吗?

yòu yuē wèi sūn wén zi dé zuì wū xiàn gōng jū qi

这句话大意是:又曰:卫孙文子得罪于献公,居戚。

gōng zú wèi zàng wén zi jī zhōng yān

现代白话:公卒,未葬,文子击锺呢。

yán líng jì zǐ shì jìn guò wén zhī yuē yì zāi fū zǐ zhī zài cǐ yě

现代白话:延陵季子适晋,过闻之曰:"异啊,孔子之在此也!

yóu yàn zhī cháo wū mù jù yóu wèi yě yòu hé lè yān

现代白话:犹燕之巢于幕,惧犹未也,又何乐呢?

jūn yòu zài bìn kě hu

这句话大意是:君又在殡可吗?

wén zi wū shì zhōng shēn bù tīng qín sè

这句话大意是:"文子于是终身不听琴瑟。

kǒng zǐ wén zhī yuē jì zǐ néng yǐ yì zhèng rén wén zi néng kè jǐ fù yì kě wèi shàn jī shàn gǎi yǐ

现代白话:孔子闻之曰:"季子能以义正人,文子能克己复义,可谓善讥善改了。

guó yǔ yuē zhī xiāng zi wèi shì měi shì zhú xī yān

现代白话:《国语》曰:"知襄子为室美,士窋夕呢。

zhī bó yuē shì měi fu

这句话大意是:知伯曰:"室美夫!

duì yuē měi zé měi yǐ yì chén yì yǒu jù yě

现代白话:"对曰:"美则美了,抑臣亦有惧也。

yuē hé jù

这句话大意是:"曰:"何惧?

duì yuē chén yǐ bǐng bǐ shì jūn

这句话大意是:"对曰:"臣以秉笔事君。

jì yǒu zhī yuē fu gāo shān jùn yuán

这句话大意是:记有之曰:'夫高山峻原。

bù shēng cǎo mù

这句话大意是:不生草木;。

sōng bǎi zhī de qí tǔ bù féi

这句话大意是:松柏之地,其土不肥。

jīn tǔ mù shèng chén jù qí bù ān rén yě

这句话大意是:'今土木胜,臣惧其不安人也。

shì chéng sān nián ér zhī shì wáng

这句话大意是:"室成,三年而知氏亡。

hàn shū zhāng ān shì zēng sūn bó sì měi dēng gé diàn cháng yuē sāng huò wèi wǒ jiè qǐ bù hòu zāi

现代白话:《汉书》:张安世曾孙勃嗣,每登阁殿,常曰:"桑、霍为我诫,岂不厚啊!

yòu yuē jùn bù yí zì màn qiàn bó hǎi rén yě

这句话大意是:又曰:俊不疑,字曼倩,渤海人也。

wèi jùn wén xué jìn tuì bì yǐ lǐ míng wén zhōu jùn

这句话大意是:为郡文学,进退必以礼,名闻州郡。

wǔ dì mò jùn guó dào zéi qún qǐ bào shèng zhī wèi zhí zhǐ shǐ zhě yī xiù yī chí fǔ bǔ dào

这句话大意是:武帝末,郡国盗贼群起,暴胜之为直指使者,衣绣衣,持斧捕盗。

sù wén bù yí xián zhì bó hǎi qiǎn lì qǐng yǔ xiāng jiàn xǐ lǚ yíng zhī

这句话大意是:素闻不疑贤,至渤海,遣吏请与相见,屣履迎之。

zuò dìng bù yí jù dì yuē qiè fú hǎi bīn wén bào gōng zǐ jiù yǐ nǎi jīn chéng yán jiē cí

现代白话:坐定,不疑据地曰:"窃伏海濒,闻暴公子旧了,乃今承颜接辞。

fán wèi lì tài gāng zé zhé tài ruǎn zé fèi wēi xíng shī zhī yǐ ēn rán hòu shù gōng yáng míng yǒng zhōng tiān lù

这句话大意是:凡为吏,太刚则折,太软则废,威行施之以恩,然后树功扬名,永终天禄。

shèng zhī nà qí jiè shēn jiē yǐ lǐ

这句话大意是:"胜之纳其诫,深接以礼。

yòu yuē yáng yùn shī jué wèi jū chǔ zhì chǎn yè qǐ shì zhái

这句话大意是:又曰:杨恽失爵位,居处治产业,起室宅。

qí yǒu rén ān dìng shǒu sūn huì zōng yǔ shū jiè zhī yuē dà chén fèi tuì dāng hé mén huáng kǒng wèi kě lián zhī yì bù dàng tōng bīn kè yǒu yù chēng yě

这句话大意是:其友人安定守孙会宗,与书诫之曰:"大臣废退,当阖门惶恐,为可怜之意,不当通宾客,有誉称也。

yùn nèi huái bù fú jiāo shē bù huǐ zuò yāo zhǎn

这句话大意是:"恽内怀不服,骄奢不悔,坐腰斩。

wàng qián liè yuē xuán dì shí jīng fáng yǐ yán zāi yì shù zhào jiàn yòu wèi lì kǎo kè shì zòu zhī yīn wèn shàng yuē yōu lì zhī jūn hé yǐ wēi suǒ rèn zhě hé rén yě

现代白话:望前列曰:玄帝时,京房以言灾异数召见,又为吏考课事奏之,因问上曰:"幽、厉之君凭什么危,所任者何人也?

shàng yuē zhǔ bù míng ér rèn qiǎo nìng

这句话大意是:"上曰:"主不明而任巧佞。

fáng yuē zhī qiǎo nìng ér rèn zhī yá jiāng yǐ wéi xián ér rèn zhī yé

这句话大意是:"房曰:"知巧佞而任之邪,将以为贤而任之耶?

shàng yuē xián zhī

这句话大意是:"上曰:"贤之。

fáng yuē rán zé hé yǐ zhī qí bù xián yě

现代白话:"房曰:"然则凭什么知其不贤也?

yuē yǐ qí shí luàn ér jūn wēi zhī zhī

这句话大意是:"曰:"以其时乱而君危知之。

fáng yuē jīn zhì hu luàn hū

这句话大意是:"房曰:"今治乎,乱吗?

shàng yuē luàn

这句话大意是:"上曰:"乱。

fáng yuē rán zé yǒu suǒ rèn hu

这句话大意是:"房曰:"然则有所任吗?

shàng yuē xìng qí wèi zhì wū bǐ yě

这句话大意是:"上曰:"幸其未至于彼也。

fáng yuē chén kǒng hòu shì zhī shì jīn yóu jīn zhī shì gǔ yě

这句话大意是:"房曰:"臣恐后世之视今,犹今之视古也。

xuán dì mò rán yǐ

现代白话:"玄帝默然了。

yòu yuē hán yán shòu shàn wéi zhèng zuò fǎ qì shì lì mín shù qiān rén sòng zhì wèi chéng lǎo xiǎo fú chí chē gū zhēng fèng jiǔ zhì

这句话大意是:又曰:韩延寿善为政,坐法弃市,吏民数千人送至渭城,老小扶持车毂,争奉酒炙。

yán shòu bù rěn jù nì wèi yǐn jiǔ shí yú

这句话大意是:延寿不忍拒逆,为饮酒石馀。

shǐ chuán lì fēn xiè lì mín bǎi xìng mò bù liú tì

这句话大意是:使椽吏分谢,吏民百姓莫不流涕。

yán shòu sān zi jiē wèi láng lì

这句话大意是:延寿三子皆为郎吏。

lín sǐ shǔ qí zi wù wèi lì yǐ jǐ wèi jiè

这句话大意是:临死,属其子勿为吏,以己为戒。

zi jiē yǐ fù yán qù guān

这句话大意是:子皆以父言去官。

dōng guān hàn jì yuē féng qín qiān sī tú

这句话大意是:《东观汉记》曰:冯勤迁司徒。

shì shí sān gōng duō jiàn zuì tuì shàng yù lìng yǐ shàn zì zhōng nǎi yīn yàn jiàn cóng róng jiè zhī yuē zhū fú shàng bù zhōng wū jūn xià líng lì tóng liè zhōng yǐ zhòng shāng fàng zhú shòu zhū suī fù jiā shǎng cì bù zú yǐ cháng bù zī zhī shēn

这句话大意是:是时三公多见罪退,上欲令以善自终,乃因宴见从容戒之曰:"朱浮上不忠于君,下陵轹同列,终以中伤,放逐受诛,虽复加赏赐,不足以偿不訾之身。

zhōng chén xiào zǐ jiàn zhào qián shì yǐ wěn jiàn jiè

这句话大意是:忠臣孝子鉴照前世,以吻鉴戒。

néng jìn zhōng wū guó shì jūn wú èr zé jué shǎng xiān hu dāng shì míng lì wū bù xiǔ kě bù miǎn zāi

现代白话:能尽忠于国,事君无二,则爵赏,先乎当世名利于不朽,可不勉啊!

yòu yuē fán hóng wéi rén qiān shèn cháng jiè qí zǐ yuē fù guì yíng yì wèi yǒu néng zhōng zhě

现代白话:又曰:樊弘为人谦慎,常戒其孔子说:"富贵盈溢,未有能终者。

tiān dào è mǎn ér hǎo qiān qián shì guì qī míng jiè yě

这句话大意是:天道恶满而好谦,前世贵戚明戒也。

bǎo shēn quán jǐ qǐ bù lè zāi

现代白话:保身全己,岂不乐啊!

hòu hàn shū yuē bān chāo wèi dū hù yǐ rèn shàng dài chāo shàng wèi chāo yuē jūn zài wài guó sān shí yú nián ér xiǎo rén wěi chéng jūn hòu yi yǐ huì zhī

现代白话:《后汉书》曰:班超为都护,以任尚代超,尚谓超曰:"君在外国三十馀年,而品行较差的人猥承君后,宜以诲之。

chāo yuē sài wài lì shì běn fēi xiào zi shùn sūn jiē yǐ zuì guò xǐ bǔ biān tún ér mán yí huái niǎo shòu zhī xīn nán yǎng yì bài

这句话大意是:"超曰:"塞外吏士,本非孝子顺孙,皆以罪过徙补边屯,而蛮夷怀鸟兽之心,难养易败。

jīn jūn qíng yán jí shuǐ qīng wú dà yú chá zhèng bù dé xià yi dàng yì jiǎn yì kuān xiǎo guò shéng dà zuì ér yǐ

这句话大意是:今君情严急,水清无大鱼,察政不得下,宜荡佚简易,宽小过,绳大罪而已。

yòu yuē mǎ yuán chū zhūn xiāng guó

这句话大意是:又曰:马援出屯襄国。

zhào bǎi guān zǔ dào

这句话大意是:诏百官祖道。

yuán wèi huáng mén shì láng liáng sōng dòu gù yuē fán rén guì fù dāng shǐ kě jiàn rú qīng děng yù bù kě fù jiàn jū gāo zì chí miǎn sī bǐ yán

这句话大意是:援谓黄门侍郎梁松、窦固曰:"凡人贵富,当使可贱,如卿等欲不可复贱,居高自持,勉思鄙言。

sōng hòu guǒ guì mǎn zhì zāi gù yì jǐ bù miǎn

这句话大意是:"松后果贵满致灾,固亦几不免。

hòu liè yuē mǎ yuán xiōng zi yán dūn bìng xǐ tōng qīng xiá

这句话大意是:后列曰:马援兄子严、敦并喜,通轻侠。

yuán qián zài jiāo zhǐ yí shū jiè zhī yuē wú yù rǔ cáo wén rén guò shī rú wén fù mǔ zhī míng ěr kě de wén ér kǒu bù kě de yán yě

现代白话:援前在交趾,遗书戒之曰:"我欲你曹闻人过失,如闻父母之名,耳可得闻,而口不可得言也。

hǎo lùn yì rén cháng duǎn shì fēi zhèng fǎ cǐ wú suǒ dà è yě

现代白话:好论议人长短,是非正法,此我所大恶也。

níng sǐ bù yuàn wén zǐ sūn yǒu cǐ xíng

这句话大意是:宁死不愿闻子孙有此行。

yòu yuē xú zhì cháng wèi tài wèi huáng qióng suǒ pì bù jiù

这句话大意是:又曰:徐稚尝为太尉黄琼所辟,不就。

jí qióng zú guī zàng zhì nǎi fù liáng tú bù dào jiāng xià fù zhī shè jī jiǔ báo jì kū zú ér qù bù gào xìng míng

这句话大意是:及琼卒归葬,稚乃负粮徒步到江夏赴之,设鸡酒薄祭,哭卒而去,不告姓名。

shí huì zhě sì fāng míng shì guō lín zōng děng shù qiān rén wén zhī yí qí zhì yě nǎi xuǎn néng yán shēng máo róng qīng jì zhuī zhī

这句话大意是:时会者四方名士郭林宗等数千人,闻之,疑其稚也,乃选能言生茅容轻骑追之。

jí wū tu róng wèi shè fàn gòng yán jià sè zhī shì

这句话大意是:及于涂,容为设饭,共言稼穑之事。

lín jué qù wèi yuē wèi wǒ xiè guō lín zōng dà shà jiāng diān fēi yī shéng suǒ wéi hé wéi xī xī bù huáng níng chǔ yě

这句话大意是:临决去,谓曰:"为我谢郭林宗,大厦将颠,非一绳所维,何为栖栖不遑宁处也?

wèi zhì yuē fu gǔ yǔ zhōng huì cóng píng guàn qiū jiǎn hòu huì yǒu zì jīn sè gǔ jiè zhī yuē zi zhì dà liàng xiǎo ér xūn yè nán wéi yě kě bù shèn zāi

现代白话:《魏志》曰:傅嘏与锺会从平毌丘俭后,会有自矜色,嘏戒之曰:"子志大量小,而勋业难为也,可不慎啊!

yòu yuē lì bù shàng shū hé yàn yì guǎn lù wèn yuē lián mèng qīng shéng shù tóu lái zài bí shàng qū zhī bù kěn qù yǒu hé yì gù

这句话大意是:又曰:吏部尚书何晏诣管辂,问曰:"连梦青绳数头,来在鼻上,驱之不肯去,有何意故?

lù yuē jīn jūn hòu wèi chóng shān yuè shì ruò léi tíng ér huái dé zhě xiān wèi wēi zhě zhòng dài fēi xiǎo xīn yì yì duō fú zhī rén

这句话大意是:"辂曰:"今君侯位重山岳,势若雷霆,而怀德者鲜,畏威者众,殆非小心翼翼多福之人。

yòu bí zhě gèn cǐ tiān zhōng zhī shān gāo ér bù wēi suǒ yǐ zhǎng shǒu fù yě

这句话大意是:又鼻者艮,此天中之山,高而不危,所以长守富也。

jīn yǒu ying jí yān wèi jùn zhě diān qīng háo zhě wáng bù kě bù shèn

现代白话:今有蝇集呢,位峻者颠,轻毫者亡,不可不慎!

yòu yuē cáo shuǎng yǐn shí yī fú nǐ wū shèng yú shàn qǔ wǔ kù jìn bīng

这句话大意是:又曰:曹爽饮食衣服,拟于乘舆,擅取武库禁兵。

cáo xī shēn yǐ wéi yōu shù jiàn zhǐ zhī

这句话大意是:曹羲深以为忧,数谏止之。

yòu zhù shū sān piān chén jiāo yín yíng yì zhī zhì huò bài cí zhǐ shén qiè bù gǎn chì shuǎng tuō jiè zhū zǐ yǐ shì shuǎng

这句话大意是:又著书三篇,陈骄淫盈溢之致祸败,辞旨甚切,不敢斥爽,托戒诸子以示爽。

shuǎng zhī qí wèi jǐ fā yě shén bú yuè

这句话大意是:爽知其为己发也,甚不悦。

xī huò shí yǐ jiàn yù bù nà tì sì ér qǐ

这句话大意是:羲或时以谏喻不纳,涕泗而起。

wú zhì yuē sūn quán měi tián liè cháng chéng mǎ shè hǔ hǔ cháng tū qián pān chí mǎ ān

这句话大意是:《吴志》曰:孙权每田猎,常乘马射虎,虎尝突前攀持马鞍。

zhāng zhāo biàn sè ér qián yuē jiāng jūn hé yòng bù dàng ěr

现代白话:张昭变色而前曰:"将军何用不当你?

fu wéi rén jūn wèi néng jià yù yīng xióng qū shǐ qún xián qǐ wèi chí zhú wū yuán yě xiào yǒng wū měng shòu zhě hu

这句话大意是:夫为人君,谓能驾御英雄,驱使群贤,岂谓驰逐于原野,校勇于猛兽者吗?

jiāng biǎo chuán yuē sūn quán zhēng hé féi hái wèi zhāng liáo suǒ xí jī zhì wēi dài

这句话大意是:《江表传》曰:孙权征合肥还,为张辽所袭,几至危殆。

hè qí shí lǜ sān qiān bīng zài nán jīn yíng quán

这句话大意是:贺齐时率三千兵在南津迎权。

quán jì jiù dà chuán huì zhū jiāng yǐn yàn qí xià xí tì qì ér yán yuē zhì zūn rén zhǔ dāng chí zhòng

这句话大意是:权既就大船,会诸将饮宴,齐下席涕泣而言曰:"至尊人主,当持重。

jīn rì zhī shì jǐ zhì huò bài qún xià zhèn xī ruò wú tiān dì yuàn yǐ cǐ wéi zhōng shēn jiè

这句话大意是:今日之事,几致祸败,群下震悕,若无天地,愿以此为终身戒。

quán zì qián shì qí lèi yuē dà cán

这句话大意是:"权自前拭其泪曰:"大惭!

jǐn yǐ kè xīn fēi dàn shū shēn yě

这句话大意是:谨以刻心,非但书绅也。

wáng yǐn jìn shū yuē yǔ gǔn xiōng nǚ fāng jiāng jià měi fú jù yǐ

现代白话:王隐《晋书》曰:庾衮兄女芳将嫁,美服具了。

gǔn yì jīng tiáo wèi jī zhǒu yān

现代白话:衮刈荆苕为箕帚呢。

zhào zhū zǐ jí zhī wū táng nán nǚ yǐ bān ér mìng fāng lái

这句话大意是:召诸子集之于堂,男女以班,而命芳:"来!

rǔ shǎo gū rǔ yì rǔ yù bù rǔ cī xiá

现代白话:你少孤,你逸你豫,不你疵瑕。

jīn rǔ jiāng shì rén shì jiù gū sǎ sǎo tíng nèi fù rén dào yě gù cì rǔ yǐ

现代白话:今你将适人,事舅姑,洒扫庭内,妇人道也,故赐你以。

fěi qì zhī měi yù rǔ zhī wēn gōng zhāo xī suī xiū wù xiū yě

现代白话:匪器之美,欲你之温恭朝夕,虽休勿休也。

jìn shū yuē zhào wáng lún cuàn wèi jī shào wèi shì zhōng

这句话大意是:《晋书》曰:赵王伦篡位,嵇绍为侍中。

huì dì fù zuò shào jū běn zhí shàng shū yuē yuàn bì xià wú wàng jīn yōng dà sī mǎ wú wàng yǐng shàng dà jiàng wú wàng huáng qiáo zé huò luàn zhī méng wú yóu ér zhào

这句话大意是:惠帝复祚,绍居本职,上疏曰:"愿陛下无忘金墉,大司马无忘颍上,大将无忘黄桥,则祸乱之萌,无由而兆。

suí shū yuē hè ruò bì fù dūn yǐ wǔ liè zhī míng shì zhōu wèi jīn zhōu zǒng guǎn yǔ wén hù jì ér hài zhī

这句话大意是:《隋书》曰:贺若弼,父敦,以武烈知名,仕周为金州总管,宇文护忌而害之。

lín xíng hū bì wèi zhī yuē wú bì yù píng jiāng nán rán cǐ xīn bù guǒ rǔ dàng chéng wú zhì

现代白话:临刑呼弼,谓之曰:"我必欲平江南,然此心不果,你当成我志。

qiě wú yǐ shé sǐ rǔ bù kě bù sī

现代白话:且我以舌死,你不可不思。

yīn yǐn zhuī cì bì shé chū xuè jiè yǐ shèn kǒu

这句话大意是:"因引锥刺弼舌出血,诫以慎口。

táng shū yuē tài zōng cháng wèi zhǎng sūn wú jì děng yuē zhèn wén zhǔ xián chén zhí rén bù zì zhī gōng zhí miàn lùn gōng zhèn dé shī

这句话大意是:《唐书》曰:太宗尝谓长孙无忌等曰:"朕闻主贤臣直,人不自知,公直面论,攻朕得失。

wú jì zòu yán bì xià wǔ gōng wén dé kuà jué gǔ jīn fā hào shī lìng shì jiē lì wù

这句话大意是:"无忌奏言:"陛下武功文德,跨绝古今,发号施令,事皆利物。

xiào jīng yún jiāng shùn qí měi

这句话大意是:《孝经》云:'将顺其美。

chén shùn zhī bù xiá shí bú jiàn bì xià yǒu suǒ qiān shī

这句话大意是:'臣顺之不暇,实不见陛下有所愆失。

tài zōng yuē zhèn jì wén jǐ guò gōng nǎi wàng xiāng yú yuè

这句话大意是:"太宗曰:"朕冀闻己过,公乃妄相谀悦。

zhèn jīn miàn tán gōng děng de shī yǐ wéi jiàn jiè

这句话大意是:朕今面谈公等得失,以为鉴诫。

yán zhī zhě wú guò wén zhī zhě kě yǐ zì gǎi

现代白话:言之者无过,闻之者能够自改。

yīn mù wú jì yuē shàn bì xián yí yìng duì mǐn sù qiú zhī gǔ rén yì dāng wú bǐ

这句话大意是:"因目无忌曰:"善避嫌疑,应对敏速,求之古人,亦当无比;。

ér zǒng bīng gōng zhàn fēi suǒ zhǎng yě

这句话大意是:而总兵攻战,非所长也。

gāo shì lián shè liè gǔ jīn xīn shù cōng wù lín nàn jì bù gǎi jié wèi guān yì wú péng dǎng

这句话大意是:高士廉涉猎古今,心术聪悟,临难既不改节,为官亦无朋党;。

suǒ shǎo zhě gǔ gěng guī jiàn ěr

这句话大意是:所少者骨鲠规谏耳。

táng jiǎn yán cí jùn lì shàn hé jiě rén jiǔ bēi liú xíng fā yán qǐ chǐ

这句话大意是:唐俭言辞俊利,善和解人,酒杯流行,发言启齿;。

shì zhèn sān shí zài suì wú yī yán lùn guó jiā dé shī

这句话大意是:事朕三十载,遂无一言论国家得失。

yáng shī dào xìng xíng jué shàn zì wú qiān guò wú qíng shí qiè nuò wèi shén gēng shì jí huǎn bù kě dé lì

这句话大意是:杨师道性行绝善,自无愆过,无情实怯懦,未甚更事,急缓不可得力。

cén wén běn xìng guò dūn hòu wén zhāng zì qí suǒ zhǎng

这句话大意是:岑文本性过敦厚,文章自其所长;。

ér chí lùn héng jù jīng yuǎn zì dāng bù fù wū wù

这句话大意是:而持论恒据经远,自当不负于物。

liú jì xìng zuì jiān zhēn yán duō lì yì

这句话大意是:刘洎性最坚贞,言多利益;。

rán qí yì shàng rán nuò wū péng yǒu néng zì bǔ quē yì hé yǐ shàng

现代白话:然其意尚然诺于朋友,能自补阙,亦凭什么尚。

mǎ zhōu jiàn shì mǐn sù xìng shén zhēn zhèng wū lùn liàng rén wù zhí dào ér xíng zhèn bǐ rèn shǐ duō suǒ chēng yì

这句话大意是:马周见事敏速,性甚贞正,于论量人物,直道而行,朕比任使,多所称意。

chǔ suì liáng xué wèn shāo zhǎng xìng yì jiān zhèng jì xiě zhōng chéng shén qīn fù wū zhèn pì rú fēi niǎo yī rén zì jiā lián ài

这句话大意是:褚遂良学问稍长,性亦坚正,既写忠诚,甚亲附于朕,譬如飞鸟依人,自加怜爱。

yòu yuē yán lì běn suī yǒu yìng wù zhī cái

这句话大意是:又曰:阎立本虽有应务之才。

ér yóu shàn tú huà gōng wū xiě zhēn qín fǔ shí bā xué shì tú jí zhēn guàn zhōng líng yān gé gōng chén tú bìng lì běn zhī jī yě shí rén xián chēng qí miào

这句话大意是:而尤善图画,工于写真,《秦府十八学士图》及贞观中《凌烟阁功臣图》,并立本之迹也,时人咸称其妙。

tài zōng cháng yǔ shì chén xué shì fàn zhōu wū chūn yuàn chí zhōng yǒu yì niǎo suí bō róng yǔ tài zōng jī shǎng shù cì zhào zuò zhě wèi yǒng zhào lì běn lìng xiě yān

现代白话:太宗尝与侍臣学士泛舟于春苑,池中有异鸟随波容与,太宗击赏数,赐诏座者为咏,召立本令写呢。

shí gé wài fù hū yún huà shī yán lì běn

这句话大意是:时阁外傅呼云:"画师阎立本。

shí yǐ wéi zhǔ jué láng zhōng bēn zǒu liú hàn fǔ fú chí cè shǒu huī dān fěn zhān wàng zuò bīn bù shèng kuì nǎn

这句话大意是:"时以为主爵郎中,奔走流汗,俯伏池侧,手挥丹粉,瞻望座宾,不胜愧赧。

tuì jiè qí zǐ yuē wú shǎo hǎo dú shū xìng miǎn qiáng miàn yuán qíng rǎn hàn pō jí chái liú

现代白话:退戒其孔子说:"我少好读书,幸免墙面,缘情染翰,颇及侪流。

wéi yǐ dān qīng jiàn zhī gōng sī yì zhī wu rǔ mò dà yān

现代白话:惟以丹青见知,躬厮役之务,辱莫大呢!

rǔ yi shēn jiè wù xí cǐ mò jì

现代白话:你宜深戒,勿习此末伎。

lì běn wéi xìng suǒ hǎo yù bà bù néng yě

这句话大意是:"立本为性所好,欲罢不能也。

jí wèi yòu xiāng yǔ zuǒ xiāng jiāng kè duì zhǎng shū mì

这句话大意是:及为右相,与左相姜恪对掌枢密。

kè jì lì rèn jiāng jūn lì gōng sài wài

这句话大意是:恪既历任将军,立功塞外;。

lì běn wéi shàn wū tú huà fēi zǎi fǔ zhī qì

这句话大意是:立本惟善于图画,非宰辅之器。

gù shí rén yǐ qiān zì wén wèi yǔ yuē zuǒ xiāng xuān wēi shā mò yòu xiāng chí yù dān qīng

这句话大意是:故时人以《千字文》为语曰:"左相宣威沙漠,右相驰誉丹青。

táng shū yuē fáng xuán líng cháng jiè zhū zǐ yǐ jiāo shē chén nì bì bù kě yǐ dì wàng líng rén jí gǔ jīn shèng xián jiā jiè shū wū píng fēng lìng gè qǔ yī jù wèi yuē ruò néng liú yì zú yǐ bǎo shēn chéng míng

现代白话:《唐书》曰:房玄龄尝诫诸子以骄奢沉溺,必不能够地望陵人,集古今圣贤家戒,书于屏风,令各取一具,谓曰:"若能留意,足以保身成名。

yòu yún yuán jiā lěi yè zhōng jié shì wú suǒ xiàng rǔ jí yi shī zhī

现代白话:"又云:"袁家累叶忠节,是我所向,你即宜师之。

✦ You read 人事部·卷九十九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.