太平御览 · 李昉 · Chapter 490 of 1000

人事部·卷一百三十一

PinyinModern Translation
Size

tiě

这句话大意是:○僣。

lǐ jì zá jì yuē kǒng zǐ yuē guǎn zhòng lòu guǐ ér zhū hóng lǚ shù ér fǎn diàn shān jié ér zǎo tuō xián dài fū yě ér nán wéi xià yě

现代白话:《礼记·杂记》曰:孔孔子说:"管仲镂簋而朱纮,旅树而反坫,山节而藻棁,贤大夫也,而难为下也。

jūn zǐ shàng bù tiě shàng xià bù bī xià

现代白话:有德行的人上不僣上,下不偪下。

yòu jiāo tè xìng yuē tíng liáo zhī yǒu bǎi yě yóu qí huán gōng shǐ yě

这句话大意是:又《郊特性》曰:庭燎之有百也,由齐桓公始也。

tiě tiān zǐ yě

这句话大意是:(僣天子也。

dài fū zhī zòu sì xià yě yóu zhào wén zi shǐ yě

这句话大意是:)大夫之奏《肆夏》也,由赵文子始也。

zhū hóu zhī gōng xuán jī yù qìng wèi gàn shè xī miǎn ér wǔ dà wǔ chéng dà lù zhū hóu zhī tiě lǐ yě

这句话大意是:诸侯之宫悬,击玉磬,未干设锡,冕而舞《大武》,乘大辂,诸侯之僣礼也。

yán cǐ jiē tiān zǐ zhī lǐ yě

这句话大意是:(言此皆天子之礼也。

tái mén lǚ shù fǎn diàn xiù fǔ dān zhū zhōng yī dài fū zhī tiě lǐ yě

这句话大意是:)台门旅树,反坫,绣黼丹朱中衣,大夫之僣礼也。

yán cǐ jiē zhū hóu zhī lǐ yě

这句话大意是:(言此皆诸侯之礼也。

lún yǔ yuē kǒng zǐ wèi jì shì bā yì wǔ wū tíng shì kě rěn yě shú bù kě rěn yě

现代白话:《论语》曰:孔子谓:"季氏八佾舞于庭,是可忍也,还有什么不能忍受呢?

hàn shū yuē yàn cì wáng dàn zhāo lái jùn guó jiān rén fù liǎn tóng tiě jiǎ bīng shù yuè qí chē qí cái guān zú jiàn jīng qí gǔ chē máo tóu xiān qū láng zhōng shì cóng zhe diāo yǔ huáng jīn fù chán jiē hào shì zhōng

这句话大意是:《汉书》曰:燕刺王旦招来郡国奸人,赋敛铜铁甲兵,数阅其车骑材官卒,建旌旗鼓车,旄头先驱,郎中侍从著貂羽,黄金附蝉,皆号侍中。

yòu yuē hán yán shòu zài dōng jùn shì qí shì zhì shì bīng chē huà lóng hǔ zhū jué

这句话大意是:又曰:韩延寿在东郡,试骑士,治饰兵车,画龙虎朱爵。

yán shòu yī huáng wán fāng lǐng jìn zhuó yuē yǐ huáng sè wán zuò zhí lǐng

这句话大意是:延寿衣黄纨方领,(晋灼曰:以黄色纨作直领。

jià sì mǎ fu zǒng jiàn chuáng qǐ zhí yǔ bǎo chí chuáng bàng gū gē zhě xiān jū shè táng wàng jiàn yán shòu chē jiào táo chu gē

这句话大意是:)驾四马,傅总,建幢棨,植羽葆,持幢傍毂,歌者先居射堂,望见延寿车,噭咷楚歌。

yòu qǔ guān tóng wù hou yuè shí zhù zuò dāo jiàn gōu jīn dān fàng shàng fāng zhì shì chē jiǎ sān bǎi wàn yǐ shàng

这句话大意是:又取官铜物,候月蚀铸作刀剑钩钅单,放尚方,治饰车甲三百万已上。

wū shì wàng zhī hé zòu yán shòu shàng tiě bù dào qì shì

这句话大意是:于是望之劾奏延寿上僣不道,弃市。

yòu yuē chū chéng dū hóu shāng cháng bìng yù bì shǔ cóng shàng tiě míng guāng gōng

这句话大意是:又曰:初,成都侯商尝病,欲避暑,从上僣明光宫。

yòu chuān cháng ān chéng yǐn nèi wèi shuǐ zhù dì zhōng dà bēi yǐ xíng chuán lì yǔ gài

这句话大意是:又穿长安城引内渭水,注第中大陂以行船,立羽盖。

shàng wén zhī dà nù nǎi zé wèn sī lì xiào wèi jīng zhào yǐn zhī chéng dū hóu shāng shàn chuān dì chéng qǔ yáng hóu gēn jiāo shē tiě shàng chì chí qīng suǒ

这句话大意是:上闻之大怒,乃责问司隶校尉、京兆尹,知成都侯商擅穿帝城,曲阳侯根骄奢僣上,赤墀青锁。

sī lì jīng zhào yǐn jiē wèi yǐ zòng bù jǔ zòu zhèng fǎ èr rén dùn shǒu shěng hù xià

这句话大意是:司隶、京兆尹皆为以纵不举奏正法,二人顿首省户下。

liáng jì bié zhuàn yuē liáng jì shē tiě sì fāng diào fā suì shí gòng xiàn jiē xiān shū shàng dì wū jì shèng yú nǎi qí cì yān

现代白话:《梁冀别传》曰:梁冀奢僣,四方调发,岁时贡献,皆先输上第于冀,乘舆乃其次呢。

yòu guǎng kāi yuán yòu cǎi tǔ zhù shān shí lǐ jiǔ bá yǐ xiàng èr xiáo shēn lín suì jiàn yǒu ruò zì rán qí qín guài shòu fēi zǒu qí jiān

这句话大意是:又广开园囿,采土筑山,十里九坺,以象二崤,深林邃涧,有若自然,奇禽怪兽,飞走其间。

qī gòng jì chéng niǎn zhāng yǔ gài shì yǐ jīn yín yóu dì nèi

这句话大意是:妻共冀乘辇,张羽盖饰以金银,游第内。

dǒng zhuó bié zhuàn yuē zhuō suì tiě nǐ chē fú chéng jīn huá qīng gài chē huà liǎng lún

这句话大意是:《董卓别传》曰:卓遂僣拟车服,乘金华青盖车,画两轮。

shí hào gān mó chē yán qí fú shì jìn tiān zi yě

这句话大意是:时号竿摩车,言其服饰近天子也。

jiāo màn

这句话大意是:○骄慢。

zuǒ zhuàn chéng gōng shí qī nián yuē jìn fàn wén zi fǎn zì yān líng shǐ qí zhù zōng qí sǐ qí qǐng yě

这句话大意是:《左传·成公十七年》曰:晋范文子反自鄢陵,使其祝宗祈死,(祈,请也。

yuē jūn jiāo chǐ ér kè dí shì tiān yì qí jí yě

这句话大意是:)曰:"君骄侈而克敌,是天益其疾也。

nán jiāng zuò yǐ

现代白话:难将作了!

ài wǒ zhě wéi zhù wǒ shǐ wǒ sù sǐ wú jí wū nán fàn shì zhī fú yě

这句话大意是:爱我者惟祝我,使我速死,无及于难,范氏之福也。

hàn shū yuē huái nán wáng zhǎng zǎo shī mǔ cháng fù lǚ hòu xiào huì

这句话大意是:《汉书》曰:淮南王长,早失母,常附吕后、孝惠。

xiào wén dì chū jí wèi zì yǐ wéi zuì qīn jiāo jiǎn shù bù fèng fǎ

这句话大意是:孝文帝初即位,自以为最亲,骄蹇,数不奉法。

shàng kuān shè zhī

这句话大意是:上宽赦之。

sān nián rù cháo shén héng

这句话大意是:三年,入朝,甚横。

shàng rù yuàn liè yǔ tóng niǎn cháng wèi shàng wèi dà xiōng

这句话大意是:上入苑猎,与同辇,常谓上为大兄。

wén dì cì yù bó yǐ cì lì zú láo kǔ zhě zhǎng bù yù shòu màn yuē wú láo kǔ zhě

这句话大意是:文帝赐玉帛,以赐吏卒劳苦者,长不欲受,慢曰:"无劳苦者。

yòu yuē shàng guān ān qiān chē qí jiāng jūn rì yǐ jiāo yín

这句话大意是:又曰:上官安迁车骑将军,日以骄淫。

shòu cì diàn zhōng chū duì bīn kè yán yǔ wǒ xù yǐn dà lè

这句话大意是:受赐殿中,出对宾客,言:"与我婿饮,大乐!

jiàn qí fú shì shǐ rén guī yù zì shāo wù

这句话大意是:"见其服饰,使人归,欲自烧物。

zi bìng sǐ yǎng ér mà tiān

这句话大意是:子病死,仰而骂天。

wáng yǐn jìn shū yuē yáng jùn jiàn jiāo ào

这句话大意是:王隐《晋书》曰:杨骏渐骄傲。

shí fèn yǔ zhī yuē qīng shì nǚ gèng háo yé

这句话大意是:石奋语之曰:"卿恃女,更豪耶!

yǔ tiān jiā hūn wèi yǒu bù miè mén zhě

这句话大意是:与天家婚,未有不灭门者。

jùn yuē qīng nǚ fù bù zài tiān jie yé

这句话大意是:"骏曰:"卿女复不在天家耶!

fèn yuē wǒ nǚ yǔ qīng nǚ zuò bì ěr hé néng zēng sǔn

这句话大意是:"奋曰:"我女与卿女作婢耳,何能憎损?

hòu wèi shū yuē yí dū wáng mù shòu yǔ cuī hào děng fǔ zhèng rén jiē jìng hào shòu dú lìng zhī

这句话大意是:《后魏书》曰:宜都王穆寿与崔浩等辅政,人皆敬浩,寿独凌之。

yòu zì shì rèn wèi yǐ wéi rén mò jǐ jí

这句话大意是:又自恃任位,以为人莫己及。

wèi qí zi shī yuē dàn lìng wú r jí wǒ yì zú shèng rén bù xū kǔ zhī

现代白话:谓其子师曰:"但令我儿及我,亦足胜人,不须苦之。

yù zhū fù xiōng dì yǒu rú pú lì fū qī bìng zuò gòng shí ér lìng zhū fù jùn yú

这句话大意是:"遇诸父兄弟有如仆隶,夫妻并坐共食,而令诸父馂馀。

qí zì jīn wú lǐ rú cǐ wéi shí rén suǒ bǐ xiào

这句话大意是:其自矜无礼如此,为时人所鄙笑。

xiāo zǐ xiǎn qí shū yuē sī tú zhě yuān sòng xiāng zhōu cì shǐ wáng sēng qián gé dào huài zhuì shuǐ pú yè wáng cháng niú jīng xiǎn xià chē xiè

这句话大意是:萧子显《齐书》曰:司徒褚渊送湘州刺史王僧虔,阁道坏,坠水,仆射王常牛惊,跣下车谢。

chāo zōng fǔ zhǎng xiào xì yuē luò shuǐ sān gōng zhuì chē pú shè

这句话大意是:超宗拊掌笑戏曰:"落水三公,坠车仆射。

jiǎ yì xīn shū yuē guó jūn jiāo zì fá zhī bù shǒu

这句话大意是:贾谊《新书》曰:虢君骄恣,伐之不守。

chū zǒu táo wū shān suì è sǐ wèi qín shòu shí

这句话大意是:出走,逃于山,遂饿死,为禽兽食。

yǔ lín yuē jìn wáng wǔ zi yǔ wǔ dì wéi qí sūn hào kàn

这句话大意是:《语林》曰:晋王武子与武帝围棋,孙皓看。

wáng wèn sūn guī mìng hé yǐ hǎo bāo rén miàn pí hào yuē jiàn wú lǐ wū jūn zhě jí bō qí miàn pí

现代白话:王问孙归命凭什么好剥人面皮,皓曰:"见无礼于君者,即剥其面皮。

nǎi jǔ qí jú wǔ zi shēn jiǎo zài jú xià

这句话大意是:"乃举棋局,武子伸脚在局下。

dài duò

这句话大意是:○怠惰。

lǐ jì yù zǎo yuē chuí ruí wǔ cùn duò yóu zhī shì yě

这句话大意是:《礼记·玉藻》曰:垂緌五寸,惰游之士也。

zuǒ zhuàn xī shàng yuē tiān wáng shǐ zhào wǔ gōng nèi shǐ guò cì jìn hóu mìng

这句话大意是:《左传·僖上》曰:天王使召武公、内史过赐晋侯命。

shòu wáng duò

这句话大意是:受王惰。

guò guī gào wáng yuē jìn hóu qí wú hòu hu

这句话大意是:过归,告王曰:"晋侯其无后吗?

wáng cì zhī mìng ér duò wū shòu ruì xiān zì qì yě yǐ qí hé jì zhī yǒu

这句话大意是:王赐之命而惰于受瑞,先自弃也已,其何继之有?

yòu chéng xià yuē jìn hóu shǐ xì qí lái qǐ shī jiāng shì bù jìng

这句话大意是:又《成下》曰:晋侯使郄锜来乞师,将事不敬。

mèng xiàn zǐ yuē xì shì qí wáng hu

现代白话:孟献孔子说:"郄氏其亡吗?

lǐ shēn zhī gàn yě

这句话大意是:礼,身之干也。

jìng shēn zhī jī yě

这句话大意是:敬,身之基也。

xì zi wú jī

这句话大意是:郄子无基。

qiě xiān jūn zhī sì qīng yě shòu mìng yǐ qiú shī jiāng shè jì shì wèi ér duò qì jūn mìng yě

这句话大意是:且先君之嗣卿也,受命以求师,将社稷是卫,而惰,弃君命也。

bù wáng hé wèi

这句话大意是:不亡何为?

shǔ zhì yuē yáng xì xìng jiǎn duò shěng lüè wèi cháng yǐ gān yán jiā rén yù qíng jiē wù shū fú zhǐ shì xī yǒu yíng zhǐ

这句话大意是:《蜀志》曰:杨戏性简惰省略,未尝以甘言加人,遇情接物,书苻指事,希有盈纸。

mèng zǐ yuē shì sú suǒ wèi bù xiào zhě wǔ duò qí sì zhī bù gù fù mǔ zhī yǎng yī bù xiào yě

这句话大意是:《孟子》曰:世俗所谓不孝者五:惰其四支,不顾父母之养,一不孝也。

cài yōng quàn xué yuē zhān bǐ wán báo zhí xìng bù gù xīn yóu mù dàng yì yǔ shǒu hù

这句话大意是:蔡邕《劝学》曰:瞻彼顽薄,执性不固,心游目荡,意与手互。

jī kāng yǔ shān tāo shū yuē wú měi dú shàng zǐ píng tái xiào wēi fu kǎi rán mù zhī xiǎng qí wéi rén

现代白话:《嵇康与山涛书》曰:我每读尚子平、台孝威傅,慨然慕之,想其为人。

shǎo jiā gū lù mǔ xiōng jiàn jiāo

这句话大意是:少加孤露,母兄见骄。

xìng fù shū lǎn jīn nú nèi huǎn tóu miàn cháng yī yuè shí wǔ rì bù xǐ fēi dà mèn yǎng bù néng shū yě

这句话大意是:性复疏懒,筋驽内缓,头面常一月十五日不洗,非大闷痒,不能梳也。

měi dāng xiǎo biàn ér rěn bù qǐ lìng bāo zhōng lüè zhuǎn nǎi qǐ ěr

这句话大意是:每当小便而忍不起,令胞中略转乃起耳。

yòu zòng yì lái jiǔ qíng zhì ào sàn jiǎn yǔ lǐ xiāng bèi lǎn yǔ màn xiāng chéng ér wèi chái lèi jiàn kuān bù gōng qí guò

这句话大意是:又纵逸来久,情志傲散,简与礼相背,懒与慢相成,而为侪类见宽,不攻其过。

yòu dú lǎo zhuāng chong zhen qi fang

这句话大意是:又读《老》、《庄》,重增其放。

gù shǐ róng jìn zhī xīn yuē tuí rèn shí zhī qíng zhuǎn dǔ

这句话大意是:故使荣进之心曰颓,任实之情转笃。

yòu rén lún yǒu lǐ cháo tíng yǒu fǎ zì wéi yǒu bù kān zhě qī yě

这句话大意是:又人伦有礼,朝廷有法,自惟有不堪者七也。

mí wàng

这句话大意是:○迷忘。

shuō wén yuē mí huò yě

这句话大意是:《说文》曰:迷,惑也。

wàng bù shí yě

这句话大意是:忘不识也。

yì kūn guà yuē xiān mí hòu de jūn zǐ yǒu yōu wǎng

现代白话:《易·坤卦》曰:先迷,后得,有德行的人有攸往。

yòu fù guà yuē mí fù zhī xiōng fǎn jūn dào yě

这句话大意是:又《复卦》曰:迷复之凶,反君道也。

guó yǔ yuē zhòng ní wèi huán zǐ yuē qiū wén zhī mù shí guài kuí wǎng liǎng

现代白话:《国语》曰:仲尼谓桓孔子说:"丘闻之,木石怪夔魍魉。

wǎng liǎng shān jīng hǎo hū mí huò rén yě

这句话大意是:"(魍魉,山精,好呼,迷惑人也。

shǐ jì yuē hàn bài chu wū gāi xià xiàng wáng nǎi shàng mǎ huī xià zhuàng shì qí cóng bā bǎi yú rén yè kuì wéi nán chū chí píng míng hàn jūn nǎi jué zhī lìng jiāng guàn yīng yǐ wǔ qiān jì zhuī zhī

这句话大意是:《史记》曰:汉败楚于垓下,项王乃上马,麾下壮士骑从八百馀人,夜溃围南出,驰平明,汉军乃觉之,令将灌婴以五千骑追之。

xiàng wáng dù huái qí néng zhǔ zhě bǎi yú rén ěr

这句话大意是:项王渡淮,骑能属者百馀人耳。

xiàng wáng zhì yīn líng mí shī dào wèn yī tián fǔ tián fǔ dài yuē zuǒ nǎi xiàn dà zé zhōng

这句话大意是:项王至阴陵,迷失道,问一田父,田父绐曰"左",乃陷大泽中。

yǐ gù hàn zhuī jí zhī

这句话大意是:以故,汉追及之。

hàn shū yuē xuán dì wèi tài zǐ tǐ bù ān hū hū shàn wàng bù lè

这句话大意是:《汉书》曰:玄帝为太子,体不安,忽忽善忘,不乐。

zhào shǐ wáng bāo děng jiē zhī tài zǐ gōng yú shì tài zǐ zhāo xī sòng dú qí wén jí suǒ zì zào zuò jí fù nǎi guī

这句话大意是:诏使王褒等皆之太子宫娱侍太子,朝夕诵读奇文及所自造作,疾复乃归。

tài zǐ xǐ bāo suǒ wéi gān quán jí dòng xiāo sòng lìng hòu gōng guì rén zuǒ yòu jiē sòng zhī

这句话大意是:太子喜褒所为《甘泉》及《洞箫颂》,令后宫贵人左右皆诵之。

yòu yuē lǐ guǎng suí dà jiàng jūn jī xiōng nú yǔ qí huī xià yuē guǎng jié fà yǔ xiōng nú dà xiǎo qī shí yú zhàn jīn xìng cóng dà jiàng jūn mí shī dào qǐ fēi tiān zāi

现代白话:又曰:李广随大将军击匈奴,语其麾下曰:"广结发与匈奴大小七十馀战,今幸从大将军,迷失道,岂非天啊!

suì zì wěn

这句话大意是:"遂自刎。

wèi lüè yuē xià hóu bà wén cáo shuǎng bèi zhū ér zhēng xi jiāng jūn xià hóu xuán yòu zhēng yǐ wéi huò bì jiāng zhuǎn xiāng jí xīn jì nèi kǒng

这句话大意是:《魏略》曰:夏侯霸闻曹爽被诛,而征西将军夏侯玄又征,以为祸必将转相及,心既内恐;。

yòu bà xiān yǔ yōng zhōu cì shǐ guō huái bù hé ér huái dài xuán wèi zhēng xi bà yóu bù ān gù suì bēn shǔ

这句话大意是:又霸先与雍州刺史郭淮不和,而淮代玄为征西,霸尤不安,故遂奔蜀。

nán qū yīn píng ér shī dào rù qióng gǔ zhōng liáng jǐn shā mǎ bù xíng zú pò wò yán shí xià shǐ rén qiú dào wèi zhī suǒ zhī

这句话大意是:南趋阴平而失道,入穷谷中,粮尽,杀马步行,足破,卧岩石下,使人求道,未知所之。

shǔ wén zhī nǎi shǐ rén yíng bà

这句话大意是:蜀闻之,乃使人迎霸。

jìn zhōng xìng zhēng xiáng shuō yuē hǎi xī gōng jí wèi wàng shè bào wěi

这句话大意是:《晋中兴征祥说》曰:海西公即位,忘设豹尾。

fu bào wěi yí fú zhī zhǔ dà rén suǒ yǐ bào biàn yě

这句话大意是:夫豹尾,仪服之主,大人所以豹变也。

ér hǎi xī gōng fēi kě yi wàng zhī

这句话大意是:而海西公非可,宜忘之。

tiān ruò yuē hǎi xī fán yōng bù kě yǐ zhǔ shè jì gù wàng qí bào wěi shì bù néng zhōng yě

现代白话:天若曰:海西凡庸,不能够主社稷,故忘其豹尾,示不能终也。

shān hǎi jīng yuē zhāo yáo zhī shān yǒu mù yān qí zhuàng rú gǔ ér hēi lǐ gǔ chǔ yě pí zhōng zuò zhǐ yě

现代白话:《山海经》曰:招摇之山有木呢,其状如谷而黑理,(谷,楮也,皮中作帋也。

qí huá sì zhào míng yuē mí gǔ pèi zhī bù mí

这句话大意是:)其华四照,名曰迷谷,佩之不迷。

yòu yuē lì xiǎo zhī shān qí shān duō léi

这句话大意是:又曰:历小之山,其山多櫑。

shì mù yě fāng jīng yuán yè huáng huá ér máo qí shí rú liàn yì mù míng zi rú zhǐ tou bái ér zhān kě huàn yī yīn liàn yě

这句话大意是:是木也,方茎圆叶,黄华而毛,其实如楝,(亦木名,子如指头白而粘,可浣衣,音楝也。

fú zhī bù wàng

这句话大意是:)服之不忘。

sōu shén jì yuē shǔ zhōng xī nán gāo shān zhī shàng yǒu wù yǔ hóu xiāng lèi zhǎng qī chǐ néng zuò rén xíng shàn zǒu míng quǎn duàn yī míng mǎ huà huò yuē jué yuán

这句话大意是:《搜神记》曰:蜀中西南高山之上,有物与猴相类,长七尺,能作人行,善走,名"犭段",一名"马化",或曰:"玃猿"。

cì háng dào rén yǒu hòu zhě zhé dào qǔ yǐ qù rén bù dé zhī

这句话大意是:伺行道人有后者,辄盗取以去,人不得知。

cǐ wù néng bié nán nǚ qì chòu gù qǔ nǚ ér nán bù zhī yě

这句话大意是:此物能别男女气臭,故取女,而男不知也。

qǔ qù ér gòng wèi jiā shì qí wú zi zhě zhōng shēn bù dé hái

这句话大意是:取去而共为家室,其无子者,终身不得还。

shí nián zhī hòu xíng jiē lèi zhī yì yì mí huò bù fù sī guī

这句话大意是:十年之后,形皆类之,意亦迷惑,不复思归。

chǎn zǐ zhě zhé bào sòng hái qí jiā

这句话大意是:产子者,辄抱送还其家。

chǎn zǐ jiē rú rén yǒu bù yǎng zhě mǔ zhé sǐ yě

这句话大意是:产子皆如人,有不养者,母辄死也。

guǎng zhōu jì yuē lú shān yǒu shān táo dà rú bīng láng xíng yì shì zhī sè hēi ér wèi gān cù

这句话大意是:《广州记》曰:庐山有山桃,大如槟榔,形亦似之,色黑而味甘酢。

rén shí dēng shān cǎi shí zhǐ de wū shàng bǎo dàn bù dé chí xià chí xià zhé mí bù dé fǎn

这句话大意是:人时登山采拾,止得于上饱啖,不得持下,持下辄迷不得返。

shù yì jì yuē nán kāng nán yě yǒu dōng wàng shān mín sān rén shàng shān dǐng yǒu hú qīng shēn yòu yǒu guǒ lín zhōu sì lǐ xǔ

这句话大意是:《述异记》曰:南康南野有东望山,民三人上山,顶有湖清深,又有果林,周四里许。

zhòng guǒ bì zhí jiān wú zá mù háng liè zhěng qí rú rén gōng yě

这句话大意是:众果毕植,间无杂木,行列整齐,如人功也。

gān zǐ zhèng shú sān rén gòng shí zhì bǎo

这句话大意是:甘子正熟,三人共食致饱。

qì huái sān méi yù yǐ shì wài rén

这句话大意是:讫怀三枚,欲以示外人。

huí xuán mí bù néng de lù jí wén kōng zhōng yǔ yún sù fàng shuāng gān nǎi tīng rǔ qù

现代白话:回旋迷,不能得路,即闻空中语云:"速放双甘,乃听你去。

tóu suǒ huái gān wū de zhuǎn pàn jí jiàn guī tú

这句话大意是:"投所怀甘于地,转盼即见归途。

xīn xù yuē jìn wén gōng chū tián zhú shòu rù dà zé mí bù zhī suǒ chū

这句话大意是:《新序》曰:晋文公出田,逐兽,入大泽,迷不知所出。

yǒu yú zhě wén gōng wèi yuē wǒ

这句话大意是:有渔者,文公谓曰:我。

ruò jūn yě chū wǒ qiě hòu cì

这句话大意是:若君也,出我且厚赐。

wū shì suì chū

这句话大意是:"于是遂出。

yú zhě yuē chén yuàn yǒu xiàn

这句话大意是:渔者曰:"臣愿有献。

wén gōng yuē zi zhī suǒ yù jiào guǎ rén zhě hé děng yě

这句话大意是:"文公曰:"子之所欲教寡人者,何等也?

yú zhě yuē hóng hú bǎo hé hǎi zhī zhōng yàn ér cóng zhī xiǎo zé bì yǒu wán zēng zhī yōu

这句话大意是:"渔者曰:"鸿鹄保河海之中,厌而从之小泽,必有丸矰之忧;。

guī yú bǎo wū yuān yàn ér chū zhī qiǎn zhǔ zé bì yǒu luó wǎng zhī yōu

这句话大意是:龟鱼保于渊,厌而出之浅渚,则必有罗网之忧。

jīn jūn zhú shòu zhì cǐ hé xíng zhī dà yuǎn yě

这句话大意是:今君逐兽至此,何行之大远也。

wén gōng yuē shàn zāi

现代白话:"文公曰:"善啊!

yù zǐ yuē wén wáng wèn yuē rén yǒu dà wàng hu

这句话大意是:《鬻子》曰:文王问曰:"人有大忘吗?

duì yuē dà wàng zhī qí shēn zhī è ér bù gǎi yě yǐ zéi qí shēn nǎi sàng qí qū yǒu xíng rú cǐ zhī wèi dà wàng

这句话大意是:"对曰:"大忘知其身之恶而不改也,以贼其身乃丧其躯,有行如此,之谓大忘。

liè zǐ yuē yǔ zhì shuǐ tǔ yě mí ér shī zhuì miù zhī yī guó

这句话大意是:《列子》曰:禹治水土也,迷而失坠,谬之一国。

dāng guó zhī zhōng yǒu shān shān míng hú lǐng dǐng yǒu kǒu míng zī xué

这句话大意是:当国之中有山,山名壶岭,顶有口,名"滋穴"。

yǒu shuǐ yǒng chū míng yuē shén fèn shān dǐng zhī quán yuē fèn

这句话大意是:有水涌出,名曰神瀵,(山顶之泉曰瀵。

chòu guò lán jiāo wèi guò láo lǐ

这句话大意是:)臭过兰椒,味过醪醴。

qí rén xìng wǎn ér cóng wù bù jìng bù zhēng

这句话大意是:其人性婉而从物,不竞不争。

róu xīn ér ruò gǔ bù jiāo bù wàng

这句话大意是:柔心而弱骨,不骄不妄;。

cháng yòu chái jū bù jūn bù mín

这句话大意是:长幼侪居,不君不民;。

nán nǚ zá yóu bù méi bù pìn

这句话大意是:男女杂游,不媒不娉;。

yuán shuǐ ér jū bù gēng bù jia

这句话大意是:缘水而居,不耕不稼;。

tǔ qì wēn shì bù zhī bù yī

这句话大意是:土气温适,不织不衣;。

bǎi nián ér sǐ bù yāo bù bìng

这句话大意是:百年而死,不夭不病。

yòu yuē sòng yáng lǐ huá zi zhōng nián bìng wàng cháo qǔ ér xī wàng xī yǔ ér cháo wàng

这句话大意是:又曰:宋阳里华子中年病忘,朝取而夕忘,夕与而朝忘。

zài tú zé wàng xíng zài shì zé wàng zuò

这句话大意是:在途则忘行,在室则忘坐。

yòu yuē qín rén féng shì yǒu zi shǎo ér huì jí zhuàng ér yǒu mí wǎng zhī jí

这句话大意是:又曰:秦人逢氏有子,少而慧,及壮而有迷罔之疾。

wén gē yǐ wéi kū shì bái yǐ wéi hēi xiǎng xiāng yǐ wéi chòu cháng gān yǐ wéi kǔ xíng fēi yǐ wéi shì

这句话大意是:闻歌以为哭,视白以为黑,飨香以为臭,尝甘以为苦,行非以为是。

yáng shì gào qí fù yuē lǔ zhī jūn zǐ duō shù yì rǔ xī bù fǎng yān

现代白话:杨氏告其父曰:"鲁之有德行的人多术艺,你奚不访呢?

qí fù zhī lǔ yù lǎo dān yīn gào qí zi zhī zhèng

这句话大意是:"其父之鲁,遇老聃,因告其子之证。

lǎo dān yuē rǔ yōng zhī rǔ zi zhī mí hu

现代白话:老聃曰:"你庸知你子之迷吗?

jīn tiān xià zhī rén jiē huò mò yǒu jué zhě

这句话大意是:今天下之人皆惑,莫有觉者。

qiě yī shēn zhī mí bù zú qīng yī jiā yī jiā zhī mí bù zú qīng yī xiāng yī xiāng zhī mí bù zú qīng yī guó yī guó zhī mí bù zú qīng tiān xià

这句话大意是:且一身之迷不足倾一家,一家之迷不足倾一乡,一乡之迷不足倾一国,一国之迷不足倾天下。

tiān xià jǐn mí shú zhèng zhī zāi

现代白话:天下尽迷,孰正之啊?

xiàng shǐ tiān xià zhī rén qí xīn jǐn rú rǔ zi rǔ zé fǎn mí yǐ

现代白话:向使天下之人其心尽如你子,你则反迷了。

āi yuè shēng sè chòu wèi shì fēi shú néng zhèng zhī

这句话大意是:哀乐、声色、臭味、是非,孰能正之?

qiě wú zhī cǐ yán wèi bì fēi mí kuàng lǔ zhī jūn zǐ mí zhī yóu

现代白话:且我之此言未必非迷,况鲁之有德行的人迷之邮?

zhuāng zi yuē yán yuān yuē huí yì yǐ

现代白话:《庄子》曰:颜渊曰:"回益了。

zhòng ní yuē hé wèi yě

这句话大意是:"仲尼曰:"何谓也?

yuē huí wàng rén yì yǐ

现代白话:"曰:"回忘仁义了!

yuē kě yǐ yóu wèi yě

现代白话:"曰:"可了,犹未也。

tā rì fù jiàn yuē huí zuò wàng yǐ

现代白话:"他日复见,曰:"回坐忘了。

zhòng ní dí rán yuē hé wèi zuò wàng

这句话大意是:"仲尼踧然曰:"何谓坐忘?

yuē huī zhī tǐ chù cōng míng lí xíng qù zhì tóng wū dà dào cǐ wèi zuò wàng

这句话大意是:"曰:"隳支体,黜聪明,离形去智,同于大道,此谓坐忘。

yòu yuē huáng dì jiāng jiàn dà wěi yú jù cí zhī shān jù cí shān zài xíng yáng xiàn jīn míng dà wěi shān

这句话大意是:又曰:黄帝将见大隗于具茨之山,(具茨山,在荥阳县,今名大隗山。

fāng míng wèi yù chāng yǔ cān chéng zhāng ruò xí péng qián mǎ qián mǎ yán èr rén xiān dào mǎ

这句话大意是:)方明为御,昌宇骖乘,张若、謵朋前马,(前马,言二人先道马。

kūn hūn huá jī hòu chē

这句话大意是:)昆阍、滑稽后车。

yán èr rén cóng hòu chē yě

这句话大意是:(言二人从后车也。

zhì wū xiāng chéng zhī yě qī shèng jiē mí wú suǒ wèn tú

这句话大意是:)至于襄城之野,七圣皆迷,无所问途。

shì yù mù mǎ xiǎo tóng ér wèn tú yān

现代白话:适遇牧马小童而问途呢。

shī zi yuē lǔ āi gōng wèn kǒng zǐ yuē lǔ yǒu dà wàng xǐ ér wàng qí qī yǒu zhū

现代白话:《尸子》曰:鲁哀公问孔孔子说:"鲁有大忘,徙而忘其妻,有诸?

kǒng zǐ yuē cǐ wàng zhī xiǎo zhě yě

现代白话:"孔孔子说:"此忘之小者也。

xī shāng zhòu yǒu chén yuē wáng zǐ xū wu wèi chǎn shǐ qí jūn lè

这句话大意是:昔商纣有臣曰:'王子须务为谄,使其君乐。

xū yú zhī lè ér wàng zhōng shēn zhī yōu

这句话大意是:'须臾之乐而忘终身之忧。

hán zǐ yuē guǎn zhòng xí péng cóng huán gōng fá gū zhú chūn wǎng ér dōng fǎn wèi shī huò dào

这句话大意是:《韩子》曰:管仲、隰朋从桓公伐孤竹,春往而冬返,为失惑道。

guǎn zhòng yuē lǎo mǎ zhī zhì kě yòng yě

这句话大意是:管仲曰:"老马之智可用也。

nǎi fàng lǎo mǎ suì dé dào

这句话大意是:"乃放老马,遂得道。

chǔ cí yuē rù xù pǔ yǔ zhān huí xī mí bù zhī qí suǒ rú

这句话大意是:《楚辞》曰:入溆浦予邅回兮,迷不知其所如。

liú shì zhī mí fù yuē chǒng láng jū shān zhōng xī xíng chū cháo shì

这句话大意是:刘谥之《迷赋》曰:宠郎居山中,稀行出朝市。

zàn lái dào yù zhāng yīn biàn zào rén shì

这句话大意是:𫏐来到豫章,因便造人士。

dōng xī èr chéng mén hè yì zhèng xiāng shì

这句话大意是:东西二城门,赫奕正相似。

xiàng fēng jìng dōng zhēng zhí qù bù zhuǎn ěr

这句话大意是:向风径东征,直去不转耳。

chī

这句话大意是:○痴。

zhōu shū yuē tài gōng wàng hū rán yuē bù chī bù kuáng qí míng bù zhāng

这句话大意是:《周书》曰:太公望忽然曰:"不痴不狂,其名不彰;。

bù kuáng bù chī dà shì bù chéng

这句话大意是:不狂不痴,大事不成。

zuǒ zhuàn chéng xià yuē jìn zhōu zi yǒu xiōng ér wú huì bù néng biàn shū mài

这句话大意是:《左传·成下》曰:晋周子有兄而无惠,不能辩菽麦。

wèi zhì yuē xǔ zhě zì zhòng kāng zhǎng bā chǐ yú dà shí wéi yǒng lì jué rén

这句话大意是:《魏志》曰:许褚,字仲康,长八尺馀,大十围,勇力绝人。

zhě hòu shì tài zǔ yǐ zhě lì rú hǔ ér chī hào yuē chī hǔ

这句话大意是:褚后事太祖,以褚力如虎而痴,号曰:"痴虎"。

yòu yuē míng dào máo huáng hòu fù jiā běn diǎn yú chē gōng zú bào fù guì dì lìng cháo chén huì qí jiā yǐn yàn qí róng zhǐ jǔ dòng shén chī ái yǔ zhé zì wèi hóu shēn shí rén yǐ wéi xiào

这句话大意是:又曰:明悼毛皇后父嘉,本典虞车工,卒暴富贵,帝令朝臣会其家饮宴,其容止举动甚蚩𫘤,语辄自谓"侯身",时人以为笑。

hòu wèi shū yuē tài zǔ wèi shàng shū cuī xuán bó yuē rú rú zhī mín xī lái hào wèi wán yín

这句话大意是:《后魏书》曰:太祖谓尚书崔玄伯曰:"蠕蠕之民,昔来号为顽嚚。

měi lái chāo lüě jià niú zì niú bēn dùn qū jiān niú suí zhī

这句话大意是:每来抄掠,驾牜字牛奔遁,驱犍牛随之。

niú zì niú bù néng qián yì bù rén jiào qí yǐ jiān niú yì zhī zhě

这句话大意是:牜字牛不能前,异部人教其以犍牛易之者。

rú rú yuē qí mǔ shàng bù néng xíng ér kuàng qí zi

这句话大意是:蠕蠕曰:其母尚不能行,而况其子!

zhōng wū bù yì suì wèi dí suǒ lǔ

这句话大意是:终于不易,遂为敌所虏。

běi shǐ yuē qí huáng fǔ liàng suǒ jū zhái wū xià biāo bǎng mài zhī

这句话大意是:《北史》曰:齐皇甫亮所居宅污下,标榜卖之。

jiāng mǎi zhě huò wèn qí gù liàng měi dá yún wèi zhái xià shuǐ yān bù xiè yǔ jí liú rù chuáng xià

这句话大意是:将买者或问其故,亮每答云:"为宅下水淹不泄,雨即流入床下。

yóu shì zhái zhōng bù shòu qí chún shí rú cǐ

这句话大意是:"由是宅终不售,其淳实如此。

suí shū yuē yáng xuán gǎn sī tú sù zhī zǐ yě

这句话大意是:《隋书》曰:杨玄感,司徒素之子也。

tǐ mào xióng wěi měi xū rán

这句话大意是:体貌雄伟,美须髯。

shǎo shí wǎn chéng rén duō wèi zhī chī qí fù měi wèi suǒ qīn yuē cǐ r bù chī yě

这句话大意是:少时晚成,人多谓之痴,其父每谓所亲曰:"此儿不痴也。

jí zhǎng hào dú shū biàn qí shè

这句话大意是:"及长,好读书,便骑射。

yǐ fù jūn gōng wèi zhì zhù guó

这句话大意是:以父军功,位至柱国。

táng shū yuē dòu wēi jiā shì xūn guì zhū kūn dì bìng shàng wǔ yì ér wēi dān wán wén shǐ jiè rán zì shǒu

这句话大意是:《唐书》曰:窦威家世勋贵,诸昆弟并尚武艺,而威躭玩文史,介然自守。

zhū xiōng shěn zhī wèi wéi shū chī

这句话大意是:诸兄哂之,谓为"书痴"。

yòu yuē zá duān yù shǐ zuì wéi xióng jù shí zuò zhī nán shè yī héng tà wèi zhī nán chuáng diàn zhōng jiān chá bù dé zuò

这句话大意是:又曰:杂端御史最为雄剧,食坐之南设一横榻,谓之"南床",殿中监察不得坐。

zhù yún yì wèi zhī chī chuáng

这句话大意是:注云:亦谓之痴床。

yán chù qí shàng zhě jiē jiāo ào zì dé shǐ rén rú chī gù wèi zhī chī chuáng yě

这句话大意是:言处其上者,皆骄傲自得,使人如痴,故谓之"痴床"也。

yòu yuē li yì yǔ lǐ hè qí míng rán shǎo yǒu chī bìng ér duō cāi jì

这句话大意是:又曰:李益与李贺齐名,然少有痴病而多猜忌。

fáng xián qī qiè guò wéi kē kù ér yǒu sàn huī jiōng hù zhī tán shí wèi dù chī

这句话大意是:防闲妻妾过为苛酷,而有散灰扃户之谭,时谓"妒痴"。

fēng sú tōng yuē yè dí sú shuō shì mǎi zhě dāng qīng dàn ér xíng rì zhōng jiāo yì suǒ yǒu xī shí biàn bà

这句话大意是:《风俗通》曰:夜籴,俗说市买者,当清旦而行,日中交易所有,夕时便罢。

jīn nǎi yè dí míng qí chī ái bù zú yě

这句话大意是:今乃夜籴,明其痴𫘤不足也。

guō zi yuē wáng cháng shǐ qiú dōng yáng wáng méng zì zhòng zǔ

这句话大意是:《郭子》曰:王长史求东阳,(王蒙,字仲祖。

fǔ jūn bù kěn yòng

这句话大意是:)抚军不肯用。

jìn tài zōng jiǎn wén dì xiān wèi fǔ jūn dà jiàng jūn

这句话大意是:(晋太宗简文帝,先为抚军大将军。

wáng hòu jí dǔ lín zhōng fǔ jūn āi tàn yuē wú jiāng fù zhòng zǔ wū cǐ

现代白话:)王后疾笃,临终,抚军哀叹曰:"我将负仲祖于此。

nǎi mìng yòng zhī

这句话大意是:"乃命用之。

zhǎng shǐ rén yán kuài jī wáng chī

这句话大意是:长史人言会稽王痴。

kuài jī wáng jiǎn wén xiān fēng yě

这句话大意是:(会稽王,简文先封也。

yòu yuē wáng rǔ nán shǎo wú hūn chù zì qiú hǎo pǔ nǚ

现代白话:又曰:王你南少无婚处,自求郝普女。

hǎo shì xiāng chéng rén fù kuāng zì zhòng shí yī míng pǔ luò yáng tài shǒu

这句话大意是:(郝氏,襄城人,父匡,字仲时,一名普,洛阳太守。

sī kōng yǐ wéi chī sī kōng chǎng yě

这句话大意是:)司空以为痴,(司空,昶也。

huì wú wǎng hūn duì qí yīn yuè biàn xǔ zhī

这句话大意是:)会无往婚对其音乐便许之。

shì shuō yuē rèn yù zì cháng nián shǎo shèn yǒu lìng míng zì guò jiāng biàn shī zhì

这句话大意是:《世说》曰:任育,字长年,少甚有令名,自过江,便失志。

xià yǐn wèn rén yún cǐ wèi chá

这句话大意是:下饮,问人云:"此为茶?

wèi míng

这句话大意是:为茗?

jué yǒu guài sè nǎi zì shēn míng yún wèn yǐn wèi rè

这句话大意是:"觉有怪色,乃自申明云:"问饮为热?

wèi lěng

这句话大意是:为冷?

cháng xíng cóng guān dǐ xià dù liú tì ér bēi

这句话大意是:"尝行从棺邸下度,流涕而悲。

wáng chéng xiàng wén zhī yuē cǐ shì yǒu qíng chī

这句话大意是:王丞相闻之曰:"此是有情痴。

yǔ lín yuē wáng lán tián shǎo yǒu chī chēng

这句话大意是:《语林》曰:王蓝田,少有痴称。

chéng xiàng yǐ de pì zhī jì jiàn wú tā wèn

这句话大意是:丞相以地辟之,既见,无他问。

wèn lái shí dōng mǐ jǐ jià lán tián bù dá zhí zhāng mù nì wáng

这句话大意是:问来时东米几价,蓝田不答,直张目睨王。

gōng yuē wáng yuàn bù chī hé yǐ yún chī

现代白话:公曰:"王掾不痴,凭什么云痴?

yīng qú xīn shī yuē hàn mò huán dì shí láng yǒu mǎ zǐ hóu

这句话大意是:应璩《新诗》曰:汉末桓帝时,郎有马子侯。

zì wèi shi yīn lǜ qǐng kè míng shēng yú

这句话大意是:自谓识音律,请客鸣笙竽。

wéi zuò mò shàng sāng fǎn yán fèng jiāng chú

这句话大意是:为作《陌上桑》,反言《凤将雏》。

zuǒ yòu wěi chēng shàn yì fù zì yáo tóu

这句话大意是:左右伪称善,亦复自摇头。

mǎ zǐ hóu wéi rén pō chī zì wèi xiǎo yīn lǜ huáng mén lè rén gèng wǎng chī qiào

这句话大意是:(马子侯为人颇痴,自谓晓音律,黄门乐人更往嗤诮。

zi hòu bù zhī míng mò shàng sāng fǎn yán fèng jiāng chú zhé yáo tóu xīn xǐ duō cì zuǒ yòu qián bó wú fù cán yě

这句话大意是:子侯不知名《陌上桑》,反言《凤将雏》,辄摇头欣喜,多赐左右钱帛,无复惭也。

yú fān shū yuē cǐ zhōng xiǎo ér nián sì suì yǐ shì yù cōng zhé

现代白话:《虞翻书》曰:此中小儿,年四岁了,似欲聪哲。

suī xiā bù shēng lǐ zǐ cǐ zi shì rén yù wèi qiú fù bù zhī suǒ xiàng jūn wèi fǎng zhī wù guài lǎo chī yù cǐ r yě

这句话大意是:虽虾不生鲤子,此子似人欲为求妇,不知所向,君为访之,物怪老痴,誉此儿也。

✦ You read 人事部·卷一百三十一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.