太平御览 · 李昉 · Chapter 532 of 1000

礼仪部·卷十一

PinyinModern Translation
Size

shè jì

这句话大意是:○社稷。

shàng shū yǔ gòng yuē hǎi dài jí huái wéi xú zhōu jué gòng wéi tǔ wǔ sè

这句话大意是:《尚书·禹贡》曰:海岱及淮,惟徐州厥贡,惟土五色。

wáng zhě fēng wǔ sè tǔ wèi shè jì jiàn zhū hóu zé gè gē qí fāng sè tǔ yǔ zhī shǐ lì shè

这句话大意是:(王者封五色土为社稷,建诸侯则各割其方色土与之,使立社。

yòu zhào gào yuē yuè yì rì wù wǔ nǎi shè yú xīn yì niú yáng shǐ gè yī

这句话大意是:又《召诰》曰:越翌日戊午,乃社于新邑,牛羊豕各一。

shàng shū yì piān yuē tài jì wéi sōng dōng shè wéi bǎi nán shè wéi zǐ xī shè wéi lì běi shè wéi huái

这句话大意是:《尚书逸篇》曰:太稷惟松,东社惟柏,南社惟梓,西社惟栗,北社惟槐。

tiān zǐ shè guǎng wǔ zhàng zhū hóu bàn zhī

这句话大意是:天子社广五丈,诸侯半之。

shàng shū yuē tāng jì shèng xià yù qiān qí shè bù kě zuò xià shè

这句话大意是:《尚书》曰:汤既胜夏,欲迁其社,不可,作夏社。

yán xià shè bù kě qiān zhī yì

这句话大意是:(言夏社不可迁之义。

zhōu shū yuē zhū hóu shòu mìng yú zhōu nǎi jiàn tài shè yú guó zhōng

这句话大意是:《周书》曰:诸侯受命于周,乃建太社于国中。

qí wěi dōng qīng tǔ nán chì tǔ xi bái tǔ běi lí tǔ zhōng liù yǐ huáng tǔ

这句话大意是:其壝,东青土,南赤土,西白土,北骊土,中霤以黄土。

jiāng jiàn zhū hóu qǔ fāng yī miàn zhī tǔ jū yǐ bái máo yǐ tǔ fēng zhī gù yuē liè tǔ

这句话大意是:将建诸侯,取方一面之土,苴以白茅,以土封之,故曰列土。

máo shī mǐn yǔ zài shān yuē chūn gēng jí tián ér qí shè jì yě

这句话大意是:《毛诗·闵予·载芟》曰:春耕籍田而祈社稷也。

zài shān zài zuò qí gēng zé zé

这句话大意是:载芟载柞,其耕泽泽。

yòu mǐn yǔ yuē liáng sì qiū dōng bào shè jì yě

这句话大意是:又《闵予》曰:《良耜》秋冬报社稷也。

jī jī liáng sì chù zǎi nán mǔ

这句话大意是:畟畟良耜,俶载南亩。

zhōu lǐ dì guān yuē dà sī tú zhī zhí shè qí shè jì zhī wěi ér shù zhī tián zhǔ gè yǐ qí yě zhī suǒ yí mù suì yǐ míng qí shè yǔ qí yě

这句话大意是:《周礼·地官》曰:大司徒之职,设其社稷之壝而树之田主,各以其野之所宜木,遂以名其社与其野。

yòu dì guān shàng yuē xiǎo sī tú zhǎng fán jiàn guó lì qí shè jì

这句话大意是:又《地官上》曰:小司徒掌凡建国,立其社稷。

yòu dì guān shàng fēng rén yuē fēng rén shè wáng zhī shè wěi wèi jī fēng ér shù zhī

这句话大意是:又《地官上·封人》曰:封人设王之社壝,为畿封而树之。

yòu chūn guān shàng dà zōng bó yuē yǐ xuè jì jì shè jì

这句话大意是:又《春官上·大宗伯》曰:以血祭祭社稷。

zhèng xuán zhù yuē yīn sì yuē xuè guì qì chòu

这句话大意是:(郑玄注曰:阴祀曰血,贵气臭。

yòu chūn guān shàng xiǎo zōng bó yuē xiǎo zōng bó zhǎng jiàn guó zhī shén wèi yòu shè jì

这句话大意是:又《春官上·小宗伯》曰:小宗伯掌建国之神位,右社稷。

yòu chūn guān xià sàng zhù yuē sàng zhù zhǎng shèng guó yì shè jì zhī zhù hào yǐ jì sì dǎo cí yān

现代白话:又《春官下·丧祝》曰:丧祝掌胜国邑社稷之祝号,以祭祀祷祠呢。

mǎ róng yuē suǒ jì guó suǒ fēng yì yóu lì qí shè jì

这句话大意是:(马融曰:所计国所封邑,犹立其社稷。

shì shī ruò jì shèng guó zhī shè jì zé wèi zhī shī

这句话大意是:)士师若祭胜国之社稷,则为之尸。

yòu dōng guān yuē jiàng rén yíng guó zuǒ zǔ yòu shè miàn cháo hòu shì

这句话大意是:又《冬官》曰:匠人营国,左祖右社,面朝后市。

wǔ gōng suǒ jū yě

这句话大意是:(五宫所居也。

zǔ zōng miào

这句话大意是:祖,宗庙。

miàn yóu xiàng yě

这句话大意是:面犹向也。

wáng gōng dāng zhōng

这句话大意是:王宫当中。

lǐ jì yuè lìng zhòng chūn zé yuán rì mìng rén shè

这句话大意是:《礼记·月令》:仲春择元日,命人社。

wèi sì shè jì yě

这句话大意是:(为祀社稷也。

chūn shì xìng gù jì zhī qí nóng xiáng

这句话大意是:春事兴,故祭之,祈农祥。

yuán rì wèi jìn chūn fēn qián hòu wù rì

这句话大意是:元日谓近春分前后戊日。

yuán jí yě

这句话大意是:元,吉也。

zhòng qiū zé yuán rì mìng rén shè

这句话大意是:)仲秋择元日,命人社。

sài qiū chéng yě

这句话大意是:(赛秋成也。

yuán rì wèi jìn qiū fēn qián hòu wù rì

这句话大意是:元日谓近秋分前后戊日。

yòu qǔ lǐ yuē wèn guó jūn zhī nián zhǎng yuē néng cóng zōng miào shè jì zhī shì yòu yuē wèi néng cóng zōng miào shè jì zhī shì

这句话大意是:又《曲礼》曰:问国君之年,长曰能从宗庙社稷之事,幼曰未能从宗庙社稷之事。

yòu tán gōng yuē wèi xiàn gōng chū bēn fǎn yú wèi

这句话大意是:又《檀弓》曰:卫献公出奔,反于卫。

jí jiāo jiāng bān yì yú cóng zhě ér hòu rù

这句话大意是:及郊,将班邑于从者而后入。

liǔ zhuāng yuē rú jiē shǒu shè jì zé shú zhí jī dí ér cóng

这句话大意是:柳庄曰:"如皆守社稷,则孰执羁靮而从;。

rú jiē cóng zé shú shǒu shè jì

这句话大意是:如皆从,则孰守社稷。

yòu jiāo tè shēng yuē shè jì ér zhǔ yīn qì yě

这句话大意是:又《郊特牲》曰:社祭而主阴气也。

jūn nán xiàng yú běi yōng xià dá yīn zhī yì yě

这句话大意是:君南向于北墉下,答阴之义也。

qiáng wèi yōng běi yōng shè nèi

这句话大意是:(墙谓墉,北墉,社内。

rì yòng jiǎ yòng rì zhī shǐ yě

这句话大意是:)日用甲,用日之始也。

tiān zǐ tài shè bì shòu shuāng lù fēng yǔ yǐ dá tiān dì qì yě

这句话大意是:天子太社,必受霜露风雨,以达天地气也。

shì gù sàng guó zhī shè wū zhī bù shòu tiān yáng yě

这句话大意是:是故丧国之社屋之,不受天阳也。

báo shè běi yǒu shǐ yīn míng yě

这句话大意是:薄社北牖,使阴明也。

jué qí yáng tōng qí yīn ér yǐ

这句话大意是:(绝其阳,通其阴而已。

báo shè yīn zhī shè yīn shǐ dōu báo

这句话大意是:薄社,殷之社,殷始都薄。

shè suǒ yǐ shén de zhī dào yě

这句话大意是:)社所以神,地之道也。

de zài wàn wù tiān chuí xiàng

这句话大意是:地载万物,天垂象;。

qǔ cái yú de qǔ fǎ yú tiān shì yǐ zūn tiān ér qīn de yě

这句话大意是:取财于地,取法于天,是以尊天而亲地也。

gù jiào mín měi bào yān

现代白话:故教民美报呢。

jiā zhǔ zhōng liù ér guó zhǔ shè shì mù yě

这句话大意是:家主中霤而国主社,示木也。

zhōng liù yì tǔ shén yě

这句话大意是:(中霤亦土神也。

wéi wèi shè shì dān chū lǐ wéi wèi shè tián guó rén bì zuò

这句话大意是:)惟为社事单出里,惟为社田国人毕作。

wéi shè qiū chéng gòng zī chéng suǒ yǐ bào běn fǎn shǐ yě

这句话大意是:惟社,丘乘共粢盛,所以报本反始也。

yòu jì fǎ yuē wáng wèi qún xìng lì shè yuē tài shè wáng zì lì shè yuē wáng shè

这句话大意是:又《祭法》曰:王为群姓立社曰太社,王自立社曰王社;。

zhū hóu wèi bǎi xìng lì shè yuē guó shè zhū hóu zì wèi lì shè yuē hòu shè

这句话大意是:诸侯为百姓立社曰国社,诸侯自为立社曰侯社;。

dài fū yǐ xià chéng qún lì shè yuē zhì shè

这句话大意是:大夫以下成群立社曰置社。

qún zhòng yě

这句话大意是:(群,众也。

dài fū yǐ xià zhì shù rén yě

这句话大意是:大夫以下,至庶人也。

dài fū bù dé tè lì shè yǔ shì zú jū bǎi jiā yǐ shàng zé gòng lì yī shè

这句话大意是:大夫不得特立社,与氏族居,百家以上则共立一社。

yòu jì yì yuē jiàn guó zhī shén wèi yòu shè jì ér zuǒ zōng miào

这句话大意是:又《祭义》曰:建国之神位,右社稷而左宗庙。

zhōu shàng zuǒ yě

这句话大意是:(周尚左也。

lǐ jì wài zhuàn yuē shè zhě wǔ tǔ zhī shén yě

这句话大意是:《礼记外传》曰:社者,五土之神也;。

jì zhě bǎi gǔ zhī shén yě

这句话大意是:稷者,百谷之神也。

yī yún jì shì yuán xí zhī shén yuán xí yi zhǒng bǎi gǔ

这句话大意是:(一云稷是原隰之神,原隰宜种百谷。

tiān zǐ wèi tiān xià zhī rén lì shè yuē tài shè tán fāng wǔ zhàng

这句话大意是:)天子为天下之人立社,曰太社,坛方五丈。

zhū hóu wèi jìng nèi zhī mín lì shè yuē guó shè

这句话大意是:诸侯为境内之民立社,曰国社。

yǔ jiǎn wáng shè hòu shè zhě tiān zǐ zhū hóu bié zì lì shè sī yǒu dǎo qiú

这句话大意是:(语裥王社侯社者,天子诸侯别自立社,私有祷求。

de zhī shì yǒu lǐ shēng wù gè suí suǒ yí

这句话大意是:)地之势有礼,生物各随所宜。

jiǔ zhōu zhī rén gè jū qí tǔ shí yǒu lì zhě gè bào jì zhī

这句话大意是:九州之人各居其土,食有利者,各报祭之。

shì wèi shén de zhī dào zhě

这句话大意是:(是谓神地之道者。

jí tián zhī hòu zé gào wèi jiāng gēng yě

这句话大意是:)籍田之后则告,(为将耕也。

wǔ gǔ jì dēng yòu bào gōng yě

这句话大意是:)五谷既登,又报功也。

guó yǐ mín wèi běn rén yǐ shí wèi tiān gù jiàn guó jūn mín xiān mìng lì shè

这句话大意是:国以民为本,人以食为天,故建国君民,先命立社。

de guǎng gǔ duō bù kě biàn jì gù yú guó chéng zhī nèi lì tán jì zhī qīn zhī yě

这句话大意是:地广谷多,不可遍祭,故于国城之内立坛祭之,亲之也。

rì yòng jiǎ zūn zhī yě

这句话大意是:日用甲,尊之也。

tiān yǒu shí rì jiǎ wéi shǒu yě

这句话大意是:(天有十日,甲为首也。

zhōu gōng bǔ luò jiàn wáng dōu wù shēn shè yú xīn yì zì cǐ jiē yòng wù rì

这句话大意是:周公卜洛,建王都,戊申,社于新邑,自此皆用戊日。

wéi tiān zǐ jì tiān de zhū hóu jì shè jì ér yǐ

这句话大意是:)惟天子祭天地,诸侯祭社稷而已。

yòu yuē shè shù gè yǐ qí tǔ suǒ yí zhī mù hé dōng yi sōng zhōu dì yí lì

这句话大意是:又曰:社树各以其土所宜之木,(河东宜松,周地宜栗。

shè zhǔ yòng shí

这句话大意是:)社主用石。

shí tǔ zhōng shù zhě

这句话大意是:(石,土中竖者。

tiān zǐ qīn zhēng zé zǎi shè zhǔ xíng

这句话大意是:)天子亲征,则载社主行。

yǒu zuì zhě zhū zhī yú chē qián

这句话大意是:有罪者,诛之于车前。

zuǒ zhuàn xī gōng yuē sòng gōng shǐ zhū wén gōng yòng zēng zi yú cì huī zhī shè yù yǐ shǔ dōng yí

这句话大意是:《左传·僖公》曰:宋公使邾文公用鄫子于次睢之社,欲以属东夷。

cǐ shuǐ yǒu yāo shén dōng yí jiē shè cí zhī

这句话大意是:(此水有妖神,东夷皆社祠之。

sī mǎ zǐ yú yuē gǔ zhě liù chù bù xiāng wéi yòng xiǎo shì bù yòng dà shēng ér kuàng gǎn yòng rén hu

这句话大意是:)司马子鱼曰:"古者六畜不相为用,小事不用大牲,而况敢用人乎!

jì sì yǐ wéi rén yě

这句话大意是:祭祀以为人也;。

mín shén zhī zhǔ yě

这句话大意是:民,神之主也;。

yòng rén qí shuí xiǎng zhī

这句话大意是:用人,其谁飨之?

yòu xiāng sì yuē jūn mín zhě qǐ yǐ líng mín shè jì shì zhǔ

这句话大意是:又《襄四》曰:君民者,岂以陵民,社稷是主。

chén jūn zhě qǐ wèi qí kǒu shí shè jì shì yǎng

这句话大意是:臣君者,岂为其口实,社稷是养。

gù jūn wèi shè jì sǐ zé sǐ zhī

这句话大意是:故君为社稷死,则死之;。

wèi shè jì wáng zé wáng zhī

这句话大意是:为社稷亡,则亡之。

yòu zhāo èr shí jiǔ yuē wèi xiàn zi wèn yú cài mò yuē shè jì wǔ sì shuí shì zhī wǔ guān yě

这句话大意是:又《昭二十九》曰:魏宪子问于蔡墨曰:"社稷五祀,谁氏之五官也?

duì yuē shǎo gāo shì yǒu sì shū gǔ kuǐ zhù yuē shǎo gāo huáng dì zhī hòu jīn tiān shì yě

这句话大意是:"对曰:"少皋氏有四叔,(贾逵注曰:少皋,黄帝之后,金天氏也。

sì shū sì zǐ jiē shū

这句话大意是:四叔,四子皆叔。

yuē zhòng yuē gāi yuē xiū yuē xī

这句话大意是:)曰重、曰该、曰修、曰熙。

shí néng jīn mù shuǐ néng shùn qí chéng xìng yě

这句话大意是:实能金、木、水,(能顺其成性也。

shǐ zhòng wèi gōu máng gāi wèi rù shōu xiū jí xī wèi xuán míng cǐ qí sān sì yě

这句话大意是:)使重为勾芒,该为蓐收,修及熙为玄冥,此其三祀也。

zhuān xū shì yǒu zǐ yuē lí wèi zhù róng lí shuǐ tǔ guān

现代白话:颛顼氏有孔子说黎,为祝融,(黎,水土官。

lí dāng gāo xīn shì zhī shì gù wài zhuàn yuē lí wèi gāo xīn shì huǒ zhèng yě

这句话大意是:黎当高辛氏之世,故《外传》曰:黎为高辛氏火正也。

gòng gōng shì yǒu zǐ yuē gōu lóng wèi hòu tǔ gòng gōng tài gāo zhī hòu yán dì zhī qián bà jiǔ zhōu zhě yě

现代白话:)共工氏有孔子说勾龙,为后土,(共工,太皋之后,炎帝之前霸九州者也。

qí dí zǐ zuǒ zhuān xū néng píng shuǐ tǔ

这句话大意是:其嫡子佐颛顼,能平水土。

cǐ qí èr sì yě

这句话大意是:)此其二祀也。

hòu tǔ wèi shè jì tián zhèng yě zhǎng tián zhī guān zhǎng hòu jì yě

这句话大意是:后土为社,稷、田政也,(掌田之官长后稷也。

yǒu liè shān shì zhī zǐ yuē zhù wèi jì

现代白话:)有烈山氏之孔子说柱,为稷。

liè shān yán dì zhī shì liè shān shì yě

这句话大意是:(烈山,炎帝之世烈山氏也。

zì xià yǐ shàng sì zhī

这句话大意是:)自夏以上祀之。

zhōu qì yì wèi jì zhōu qì zhōu zǔ hòu jì qì yě

这句话大意是:周弃亦为稷,(周弃,周祖后稷弃也。

wèi táng yú xià hòu jì yě

这句话大意是:为唐虞夏后稷也。

zì shāng yǐ lái sì zhī

这句话大意是:)自商以来祀之。

shāng yīn yě

这句话大意是:"(商,殷也。

zhù zhī gōng zhì tāng jìn sì zhōu qì yǐ wéi jì yě

这句话大意是:柱之功至汤浸,祀周弃以为稷也。

yòu dìng shàng yuē qiě fú zhù shè jì zhī cháng lì yě

这句话大意是:又《定上》曰:且夫祝,社稷之常隶也。

jiàn chén

这句话大意是:(贱臣。

shè jì bù dòng zhù bù chū jìng guān zhī zhì yě

这句话大意是:)社稷不动,祝不出境,官之制也。

shè jì dòng wèi guó qiān

这句话大意是:(社稷动谓国迁。

gōng yáng zhuàn yǐn gōng yuē sòng xuān gōng wèi mù gōng yuē yǐ wú ài yǔ yí zé bù ruò ài rǔ

现代白话:《公羊传·隐公》曰:宋宣公谓缪公曰:"以我爱与夷,则不若爱你;。

yǐ wéi shè jì zōng miào zhǔ zé yǔ yí bù ruò rǔ hé zhōng wèi jūn yǐ

现代白话:以为社稷宗庙主,则与夷不若你,盍终为君了?

yòu zhuāng gōng yuē rì yǒu shí zhī gǔ yòng shēng yú shè qiú yú yīn zhī dào yě

这句话大意是:又《庄公》曰:日有蚀之,鼓、用牲于社,求于阴之道也。

yǐ zhū sī yíng shè huò yuē xié zhī huò yuē wèi àn kǒng fàn gù yíng yě

这句话大意是:以朱丝萦社,或曰胁之,或曰为暗,恐犯,故萦也。

yòu xī gōng yuē zhū lóu rén zhí zēng zi yòng zhī shè gài kòu qí bí yǐ xuè shè jì yě

这句话大意是:又《僖公》曰:邾娄人执鄫子用之社,盖叩其鼻,以血社稷也。

yòu āi gōng yuē bó shè zāi

这句话大意是:又《哀公》曰:亳社灾。

bó shè zhě hé

这句话大意是:亳社者何?

wáng guó zhī shè

这句话大意是:亡国之社。

bó shè zhě xiān shì wáng guó zài lǔ jìng

这句话大意是:(亳社者,先世亡国,在鲁境。

shè zhě fēng yě wèi fēng tǔ sì shè yě

这句话大意是:)社者封也,(为封土祀社也。

qí yán zāi hé

这句话大意是:)其言灾何?

wáng guó zhī shè yǎn qí shàng ér chái qí xià

这句话大意是:亡国之社,掩其上而柴其下。

gù huǒ de shāo zhī

这句话大意是:(故火得烧之。

chūn qiū qián tán ba yuē lǐ shè míng cǐ lǐ yǒu shèng rén shēng qí xǔ bǎi xìng guī zhī

这句话大意是:《春秋潜潭巴》曰:里社鸣,此里有圣人生,其呴,百姓归之。

sòng jūn zhù yuē míng zé jiào lìng xíng ruò tāng fàng jié yě

这句话大意是:(宋均注曰:鸣则教令行,若汤放桀也。

xǔ wū zhī nù zhě yě

这句话大意是:呴,呜之怒者也。

lún yǔ bā yì yuē āi gōng wèn shè yú zǎi wǒ zǎi wǒ duì yuē xià hòu shì yǐ sōng yīn rén yǐ bǎi zhōu rén yǐ lì yuē shǐ mín zhàn lì

这句话大意是:《论语·八佾》曰:哀公问社于宰我,宰我对曰:"夏后氏以松,殷人以柏,周人以栗,曰使民战栗。

kǒng ān guó zhù yuē fán jiàn bāng lì shè gè yǐ qí tǔ suǒ yí zhī mù

这句话大意是:"(孔安国注曰:凡建邦立社,各以其土所宜之木。

zǎi wǒ bù běn qí yì wàng wéi zhī shuō yīn zhōu lì biàn yún shǐ mín zhàn lì yě

这句话大意是:宰我不本其意,妄为之说,因周栗便云使民战栗也。

xiào jīng shuō yuē shè tǔ dì zhī zhǔ yě

这句话大意是:《孝经说》曰:社,土地之主也。

de guǎng bù kě jìn jìng gù fēng tǔ wèi shè yǐ bào gōng

这句话大意是:地广不可尽敬,故封土为社以报功。

jì wǔ gǔ zhī zhǎng yě

这句话大意是:稷,五谷之长也。

gǔ zhòng bù kě biàn sì gù lì jì shén jì zhī

这句话大意是:谷众不可遍祀,故立稷神祭之。

wǔ jīng tōng yì yuē wáng shè jiè tián zhōng wèi qiān mǔ bào gōng yě

这句话大意是:《五经通义》曰:王社藉田,中为千亩报功也。

wén jiā yòu shè jì zuǒ zōng miào hé

这句话大意是:文家右社稷,左宗庙何?

wén jiā wò de ér wáng dì dào zhǎng yòu de shì zōng miào yǐ yǒu shè jì gù yòu zhī yě

这句话大意是:文家握地而王,地道长,右得事宗庙,以有社稷,故右之也。

zhì jiā zuǒ shè jì yòu zōng miào shè jiē yǒu tán zhě shì yě

这句话大意是:质家左社稷,右宗庙,社皆有坛者,饰也。

yǒu mù zhě tǔ dāng shēng wàn wù mò shàn yú mù

这句话大意是:有木者,土当生万物,莫善于木。

wǔ jīng yì yì yuē jīn mín wèi shè shén wèi gōng shè wèi shàng gōng fēi dì zhī yě

这句话大意是:《五经异义》曰:今民谓社神为公,社位上公,非地祗也。

hàn shū jiāo sì zhì yuē gāo zǔ shí tiān xià yǐ dìng zhào yù shǐ lìng yú fēng zhì fén yú shè cháng chūn yǐ yáng zhì cí zhī yě

这句话大意是:《汉书·郊祀志》曰:高祖时,天下已定,诏御史令于丰治枌榆社,常春以羊彘祠之也。

yòu jiāo sì zhì yuē jì zhě bǎi gǔ zhī zhǔ suǒ yǐ fèng zōng miào gōng zī chéng rén suǒ shí yǐ shēng huó yě

这句话大意是:又《郊祀志》曰:稷者百谷之主,所以奉宗庙,供粢盛,人所食以生活也。

wáng zhě mò bù zūn zhòng qīn jì zì wèi zhī zhǔ lǐ rú zōng miào

这句话大意是:王者莫不尊重亲祭,自为之主,礼如宗庙。

lǐ jì yuē wéi jì zōng miào shè jì wèi yuè fú ér xíng shì

这句话大意是:《礼记》曰:惟祭宗庙社稷,为越绋而行事。

shèng hàn xìng lǐ yí shāo dìng yǐ yǒu guān shè wèi lì guān jì

这句话大意是:圣汉兴,礼仪稍定,已有官社,未立官稷。

chén zàn àn gāo jì chú qín shè jì lì hàn shè lǐ suǒ wèi dà shè yě

这句话大意是:(臣瓒按,《高纪》除秦社稷,立汉社,礼所谓大社也。

shí rén lì guān shè pèi yǐ xià yǔ suǒ wèi wáng shè yě

这句话大意是:时人立官社,配以夏禹,所谓王社也。

jiàn hàn jì

这句话大意是:见《汉纪》。

jīn wèi lì guān jì zhì cǐ shǐ lì zhī yě

这句话大意是:今未立官稷,至此始立之也。

suì yú guān shè hòu lì guān jì yǐ xià yǔ pèi shí guān shè hòu jì pèi shí guān jì

这句话大意是:)遂于官社后立官稷,以夏禹配食官社,后稷配食官稷。

jì zhǒng gǔ shù

这句话大意是:稷种谷树。

yòu yuē chén píng jì qǔ zhāng shì nǚ zī yòng yì ráo yóu dào rì guǎng

这句话大意是:又曰:陈平既娶张氏女,资用益饶,游道日广。

lǐ zhōng shè píng wèi zǎi fēn ròu shén jūn lǐ fù lǎo yuē chén rú zǐ néng wéi zǎi hu

这句话大意是:里中社,平为宰,分肉甚均,里父老曰:"陈孺子能为宰吗?

yuē shǐ píng de zǎi tiān xià tiān xià yì rú cǐ ròu yě

这句话大意是:"曰:"使平得宰天下,天下亦如此肉也。

yòu yuē luán bù wú jūn shí yǐ gōng fēng wèi shū hóu fù wèi yàn xiāng

这句话大意是:又曰:栾布,吴军时以功封为鄃侯,复为燕相。

qí yàn zhī jiān jiē wèi lì shè hào yuē luán gōng shè

这句话大意是:齐燕之间皆为立社,号曰栾公社。

xù hàn shū yuē měi yuè shuò dàn tài shǐ shàng qí yuè lì yǒu sī shì láng shàng shū jiàn dú qí lìng fèng xíng qí zhēng shuò

这句话大意是:《续汉书》曰:每月朔旦,太史上其月历,有司侍郎尚书见读其令,奉行其正朔。

qián hòu gè èr rì jiē qiān yáng jiǔ zhì yú shè xià yǐ jì rì biàn gē yáng yǐ cí shè yòng jiù rì biàn

这句话大意是:前后各二日,皆牵羊酒至于社下,以祭日变,割羊以祠社,用救日变。

zhí shì zhě guān cháng guān yī zào dān yī jiàng lǐng xiù lǜ zhōng yī jiàng sī mò mò kù yǐ xíng lǐ rú gù shì

这句话大意是:执事者,冠长冠,衣皂单衣,绛领袖,绿中衣,绛纟末末裤以行礼,如故事。

yòu yuē jiàn wǔ èr nián lì tài shè jì yú luò yáng zài zōng miào zhī zuǒ shè jì zhī yòu jiē fāng tán

这句话大意是:又曰:建武二年,立太社稷于洛阳,在宗庙之左,社稷之右,皆方坛。

wú wū yǒu qiáng mén ér yǐ

这句话大意是:无屋,有墙门而已。

èr yuè bā yuè jí xī yī suì sān cí jiē zhì shè jì

这句话大意是:二月八月及腊,一岁三祠,皆置社稷。

tài shǒu lìng zhǎng shì cí shēng yòng yáng shǐ wéi zhōu suǒ zhì yǒu shè wú jì

这句话大意是:太守令长侍祠,牲用羊豕,惟州所治,有社无稷。

gǔ zhě shī xíng yǒu zǎi shè zhǔ bù zài jì yě

这句话大意是:古者师行有载社主,不载稷也。

jìn shū lǐ zhì yuē qián hàn dàn zhì guān shè ér wú guān jì wáng mǎng zhì guān jì

这句话大意是:《晋书·礼志》曰:前汉但置官社而无官稷,王莽置官稷。

gù hàn zhì wèi dàn tài shè yǒu jì gù cháng èr shè yī jì

这句话大意是:故汉至魏,但太社有稷,故常二社一稷。

hòu wèi shū yuē tiān píng sì nián sì yuè qī dì shén zhǔ jì qiān yú tài miào tài shè shí zhǔ jiāng qiān yú shè gōng

这句话大意是:《后魏书》曰:天平四年四月,七帝神主既迁于太庙太社,石主将迁于社宫。

lǐ guān yún yìng yòng bì

这句话大意是:礼官云,应用币。

zhōng shū shì láng péi bó mào shí wéi zhù wén bó mào jù gù shì tài hé zhōng qiān shè gāo zǔ yòng tè bù yòng bì suì yǐ zòu wén

这句话大意是:中书侍郎裴伯茂时为祝文,伯茂据故事太和中迁社,高祖用特不用币,遂以奏闻。

yú shí yì zhě huò yǐn dà dài lǐ qiān miào yòng bì lìng qiān shè yi bù shū

这句话大意是:于时议者或引《大戴礼》迁庙用币,令迁社宜不殊。

bó mào jù shàng shū zhào gào yìng yòng shēng zhào suì cóng zhī

这句话大意是:伯茂据《尚书·召诰》应用牲,诏遂从之。

sòng shū lǐ zhì yuē jìn yuán dì jiàn wǔ yuán nián yòu yī luò jīng lì èr shè yī jì qí tài shè zhī zhù yuē dì dé pǔ shī huì cún wú jiāng

这句话大意是:《宋书·礼志》曰:晋元帝建武元年,又依洛京立二社一稷,其太社之祝曰:"地德普施,惠存无疆。

nǎi jiàn tài shè bǎo yòu wàn bāng

这句话大意是:乃建太社,保佑万邦。

yōu yōu sì hǎi xián lài jiā xiáng

这句话大意是:悠悠四海,咸赖嘉祥。

qí shè zhī zhù yuē kūn dé hòu zǎi wáng jī shì bǎo

这句话大意是:"其社之祝曰:"坤德厚载,王畿是保。

nǎi jiàn dì shè yǐ shén dì dào

这句话大意是:乃建帝社,以神地道。

míng sì wéi chén jǐng fú lái zào

这句话大意是:明祀惟辰,景福来造。

lǐ zuǒ zōng miào yòu shè jì lì dài zūn zhī

这句话大意是:"礼,左宗庙,右社稷,历代遵之。

gù luò jīng shè jì zài miào zhī yòu ér jiāng zuǒ yòu rán yě

这句话大意是:故洛京社稷在庙之右,而江左又然也。

yòu yuē cí tài shè dì dà jì cháng yǐ suì èr yuè bā yuè èr shè rì cí zhī

这句话大意是:又曰:祠太社,帝大稷,常以岁二月、八月二社日祠之。

táng shū yuē tiān bǎo zhōng shēng shè jì wǔ xīng wèi dà sì

这句话大意是:《唐书》曰:天宝中,升社稷五星为大祀。

zhào yuē jì zhī wèi diǎn yǐ chén zhì jìng

这句话大意是:诏曰:"祭之为典,以陈至敬。

míng huò bù zhèng shì xiāng duó lún kuàng shè jì fú yòu bǎi dài méng qí fú

这句话大意是:名或不正,是相夺伦,况社稷孚佑,百代蒙其福;。

rì yuè zhào lín wǔ xīng yè qí jì

这句话大意是:日月照临,五星叶其纪。

zhào shù yǔn zhí xià tǔ shì zhān

这句话大意是:兆庶允殖,下土式瞻。

jì chāo yán xiàng zhī wài xū jí zūn yán zhī lǐ liè wéi zhōng sì pō wěn dà yóu

这句话大意是:既超言象之外,须极尊严之礼,列为中祀,颇紊大猷。

zì jīn yǐ hòu shè jì jí rì yuè wǔ xīng bìng shēng wèi dà sì réng yǐ sì shí zhì jì

这句话大意是:自今已后,社稷及日月五星并升为大祀,仍以四时致祭。

liù diǎn yuē zhòng chūn shàng wù jì tài shè yǐ hòu tǔ shì pèi yān

现代白话:《六典》曰:仲春上戊,祭太社,以后土氏配呢;。

jì tài jì yǐ hòu jì shì pèi yān

现代白话:祭太稷,以后稷氏配呢。

jiā yǔ yuē kǒng zǐ yuē gǔ zhī píng shuǐ tǔ jí bō zhí bǎi gǔ zhě zhòng yǐ

现代白话:《家语》曰:孔孔子说:"古之平水土及播植百谷者众了。

rán wéi gōu lóng jiān shí yú shè ér qì wèi jì yì dài fèng zhī wú gǎn yì zhě míng bù kě yǔ děng yě

这句话大意是:然惟勾龙兼食于社,而弃为稷易代奉之,无敢益者,明不可与等也。

zhuāng zi yuē shān wèi lěi zhī mín xiāng yǔ yán yuē yǔ sāng zhī shǐ lái wú jiǔ rán yì zhī

现代白话:《庄子》曰:〈山畏〉垒之民相与言曰:"庾桑之始来,我酒然异之。

jīn wú rì jì zhī ér bù zú suì jì zhī ér yǒu yú shù jī qí shèng rén hu

现代白话:今我日计之而不足,岁计之而有馀,庶几其圣人吗?

zi hú bù shī ér zhù zhī shè ér jì zhī yě

这句话大意是:子胡不尸而祝之,社而稷之也?

yòu yuē jiàng shí zhī qí zhì yú qū yuán jiàn lì shè shù qí dà bì qiān niú jié jié zhě zā yě

这句话大意是:又曰:匠石之齐,至于曲辕,见栎社树,其大蔽千牛,絜(絜者匝也。

bǎi wéi

这句话大意是:)百围;。

qí gāo shān lín qiān rèn ér hòu yǒu zhī

这句话大意是:其高山临千仞,而后有枝;。

qí kě yǐ wèi zhōu zhě páng shí shù

现代白话:其能够为舟者,旁十数。

guān zhě rú shì

这句话大意是:观者如市。

huái nán zǐ yuē fu qióng xiāng zhī shè kòu wèng fǔ píng xiāng hè ér gē zì yǐ wéi lè yě

这句话大意是:《淮南子》曰:夫穷乡之社,扣瓮拊瓶,相和而歌,自以为乐也。

cháng shì wèi zhī jī jiàn gǔ zhuàng jù zhōng nǎi zhī fu wèng píng zhī zú xiū yě

这句话大意是:尝试为之击建鼓,撞巨锺,乃知夫瓮瓶之足羞也。

yòu yuē yǔ láo lì tiān xià sǐ ér wèi shè

这句话大意是:又曰:禹劳力天下,死而为社;。

láo yú wèi zhì shuǐ gōng sǐ tuō sì yú hòu tǔ zhī zhōng

这句话大意是:(劳于谓治水功,死讬祀于后土之中。

zhōu qì zuò sè sǐ ér wèi jì

这句话大意是:)周弃作穑,死而为稷;。

zhǒng yuē jia liǎn yuē sè sǐ jì yú sì jì guān zhī shén

这句话大意是:(种曰稼,敛曰穑,死记于祀,稷官之神。

zǐ fáng zhī zhì chén píng zhī wú wǔ jiàng hòu bó zhī guǒ huò jiāng jūn zhī yǒng zhōng zhī yǐ lǐ yuè zé kě wèi shè jì zhī chén yǐ

现代白话:)子房之智,陈平之无忤,绛侯勃之果,霍将军之勇,终之以礼乐,则可谓社稷之臣了。

tài gōng jīn guì yuē wǔ wáng wèn tài gōng yuē tiān xià jīng shén shén zhòng kǒng hòu fù yǒu shì yú zhě yě

这句话大意是:《太公金匮》曰:武王问太公曰:"天下精神甚众,恐后复有试余者也。

hé yǐ dài zhī

现代白话:凭什么待之?

shī shàng fǔ yuē qǐng shù huái yú wáng mén nèi wáng lù zhī shí qǐ guó shè zhù yuán qiáng jì yǐ jiǔ fǔ shí yǐ xī shēng zūn zhī yuē shè

这句话大意是:"师尚父曰:"请树槐于王门内,王路之石,起国社,筑垣墙,祭以酒脯,食以牺牲,尊之曰社。

kè yǒu fēi cháng xiān yǔ zhī yǔ

这句话大意是:客有非常,先与之语;。

kè yǒu yì zhě rù wú yì zhě jù

这句话大意是:客有益者入,无益者距。

suì gào yǐ shuǐ hàn yǔ qí fēng yǔ zé liú xī xíng chú mín suǒ kǔ

这句话大意是:岁告以水旱与其风雨泽流,悉行除民所苦。

bái hǔ tōng yuē wáng zhě suǒ yǒu shè jì hé

这句话大意是:《白虎通》曰:王者所有社稷何?

wèi tiān xià qiú fù bào gōng

这句话大意是:为天下求福报功。

rén fēi tǔ bù lì fēi gǔ bù shí

这句话大意是:人非土不立,非谷不食。

tǔ dì guǎng bó bù kě biàn jìng

这句话大意是:土地广博,不可遍敬;。

wǔ sì zhòng duō bù kě yī yī ér jì gù fēng tǔ lì shè sì ér shì zhī

这句话大意是:五祀众多,不可一一而祭,故封土立社,(祀而示之。

zūn wǔ gǔ zhī zhǎng lì jì ér sì zhī

这句话大意是:)尊五谷之长,立稷而祀之。

jì zhě de yīn yáng hé qì ér wèi yòng yòu duō gù wèi zhǎng suì zài jì zhī

这句话大意是:稷者,得阴阳和气而为用又多,故为长,岁再祭之。

yòu yuē jì shè jì yǒu lè hu

这句话大意是:又曰:祭社稷有乐吗?

lǐ jì yuē jīn shí zhī lè yòng zhī yú zōng miào shè jì

这句话大意是:《礼记》曰:金石之乐,用之于宗庙社稷。

yòu yuē wáng zhě zhū hóu bì yǒu jiè shè hé

这句话大意是:又曰:王者诸侯必有戒社何?

shì cún wáng yě

这句话大意是:示存亡也。

míng wéi shàn zhě de zhī wèi è zhě shī zhī

这句话大意是:明为善者得之,为恶者失之。

chūn qiū gōng yáng zhuàn yuē wáng guó zhī shè yǎn qí shàng chái qí xià

这句话大意是:《春秋公羊传》曰:亡国之社,奄其上,柴其下。

jiāo tè shēng jì yuē sàng guó zhī shè wū zhī shì yǔ tiān de jué yě

这句话大意是:《郊特牲》记曰:丧国之社屋之,示与天地绝也。

cài yōng dú duàn yún tiān zǐ tài shè wǔ sè tǔ wèi tán

这句话大意是:蔡邕《独断》云:天子太社,五色土为坛。

huáng zǐ fēng wèi wáng zhě shòu zhī tài shè zhī tǔ yǐ suǒ fēng zhī fāng sè jí yǐ bái máo guī guó yǐ lì shè gù wèi zhī máo shè yě

这句话大意是:皇子封为王者,授之太社之土,以所封之方色,籍以白茅,归国以立社,故为之茅社也。

chén liú fēng sú chuán yuē dōng hūn xiàn zhě wèi de gù yáng wǔ zhī hù yǒu xiāng yě hàn xiāng chén píng jiā yān

现代白话:《陈留风俗传》曰:东昏县者卫地,故阳武之户牖乡也,汉相陈平家呢。

shǎo wèi shè xià zǎi lìng mín sì qí shè

这句话大意是:少为社下宰,令民祀其社。

bǐng yuán bié zhuàn yuē yuán bì dì liáo dōng yǐ hǔ wéi huàn zì yuán zhī luò dú wú hǔ huàn

这句话大意是:《邴原别传》曰:原,避地辽东,以虎为患,自原之落,独无虎患。

cháng xíng ér de yí qián shi yǐ xì shù zhī bǐ qián bú jiàn qǔ xì qián zhě yú duō

这句话大意是:尝行而得遗钱,拾以系树枝,比钱不见取,系钱者逾多。

yuán wèn qí gù dá zhě wèi zhī shè shù

这句话大意是:原问其故,答者谓之社树。

yuán è qí yóu yǐ ér chéng wàng fàn nǎi biàn zhī

这句话大意是:原恶其由已而成妄犯,乃辩之。

yú shì lǐ zhōng suì liǎn qí qián yǐ wéi shè gōng

这句话大意是:于是里中遂敛其钱以为社供。

lǐ lǎo wèi zhī sòng yuē bǐng jūn xíng rén luò yì wú hǔ

这句话大意是:里老为之诵曰:"邴君行仁,落邑无虎;。

bǐng jūn xíng lián lù shù chéng shè

这句话大意是:邴君行廉,路树成社。

liè yì chuán yuē dà sī mǎ hé nèi líng ruí zì shèng qīng shǎo shí bìng nüè táo shè zhōng

这句话大意是:《列异传》曰:大司马河内陵蕤字圣卿,少时病虐,逃社中。

yǒu rén hū shè dǐ

这句话大意是:有人呼"社邸!

shè dǐ

这句话大意是:社邸!

shèng qīng yīng yuē nuò

这句话大意是:"圣卿应曰:"诺。

qǐ zhì hù zhōng rén yuē qǔ cǐ shū qù

这句话大意是:"起,至户中,人曰:"取此书去。

de sù shū yī juàn qiǎn hé bǎi guǐ fǎ suǒ hé zhé xiào

这句话大意是:"得素书一卷《谴劾百鬼法》,所劾辄效。

sōu shén jì yuē zhōng xīng chū yǒu yīng yù zhě shēng sì zǐ ér guǎ

这句话大意是:《搜神记》曰:中兴初,有应妪者生四子而寡。

jiàn shén guāng zhào shè shì tàn zhī de huáng jīn

这句话大意是:见神光照社,试探之,得黄金。

zì shì zhū zǐ guān xué bìng yǒu cái míng

这句话大意是:自是诸子官学,并有才名。

zhì chàng qī shì xiǎn

这句话大意是:至玚七世显。

liú zhēn jīng kǒu jì yuē hǔ shè zhōng cūn lǎo gù xiāng chuán yún xī yǒu hǔ yú shè zhōng chǎn yīn yǐ wéi míng

这句话大意是:刘桢《京口记》曰:虎社中,村老故相传云:昔有虎于社中产,因以为名。

jīng zhōu jì yuē yè xiàn dōng bǎi bù yǒu xiàn gù chéng xī nán sì lǐ míng wu bǎi cūn yǒu bái yú lián lǐ shù yì gàn hé tiáo gāo sì zhàng yú

这句话大意是:《荆州记》曰:叶县东百步有县故城,西南四里名伍佰村,有白榆连李树,异干合条,高四丈馀。

shì mín fèng yǐ wéi shè

这句话大意是:士民奉以为社。

shì shuō yuē yuán xuān zi fá shù rén yǒu zhǐ zhī xuān zi yuē ruò shù ér wèi shè fá shù zé shè yí

这句话大意是:《世说》曰:阮宣子伐树,人有止之宣子,曰:"若树而为社,伐树则社移。

shè ér wèi shù fá shù zé shè wáng yǐ

现代白话:社而为树,伐树则社亡了。

xí záo chǐ yì mín gāo shì chuán yuē dǒng wēi niǎn bù zhī hé xǔ rén hū jiàn yú luò yáng bái shè zhōng

这句话大意是:习凿齿《逸民高士传》曰:董威辇不知何许人,忽见于洛阳白社中。

dài yán zhī xī zhēng jì yuē luò yáng jiàn chūn mén wài dào běi yǒu bái shè dǒng wēi niǎn suǒ zhù yě

这句话大意是:戴延之《西征记》曰:洛阳建春门外道北有白社,董威辇所住也。

qù mén èr lǐ yǒu niú mǎ shì jī gōng lín xíng chù yě

这句话大意是:去门二里,有牛马市,嵇公临刑处也。

bó wù zhì yuē zǐ lù yǔ zǐ gòng guò shè shè shù yǒu niǎo

这句话大意是:《博物志》曰:子路与子贡过社,社树有鸟。

zǐ lù bó niǎo shè shén qiān zǐ lù zǐ gòng shuō zhī nǎi zhǐ

这句话大意是:子路搏鸟,社神牵子路,子贡说之,乃止。

yòu yuē zhōu zhī zhēng yuè shòu shè shēng zhī shǒu yǐ chū zhǒng zi

这句话大意是:又曰:周之正月受社牲之首,以出种子。

dì jiè cán yòu shòu shè yōng jí jì yǐ mù cán zhǒng

这句话大意是:帝藉蚕,又受社雍及祭,以沐蚕种。

shàng xīn nǎi shè hēi shēng yú dì jiāo yǐ qí lái nián zhī fēng

这句话大意是:上辛乃射黑牲于帝郊,以祈来年之丰。

èr yuè sī kōng kāi bīng shè táo hú jí shǐ wǔ fā yǐ yù qí zāi

这句话大意是:二月,司空开冰,射桃弧,棘矢五发,以御其灾。

shù yì jì yuē yǔ miǎo yǔ nǚ zǐ guō níng tōng yì shè yuē bù èr xīn jù bù hūn pìn

这句话大意是:《述异记》曰:庾邈与女子郭凝通,诣社,约不二心,俱不婚娉。

jīng èr nián níng hū bào wáng

这句话大意是:经二年,凝忽暴亡。

miǎo chū jiàn níng yún qián běi cūn hái yù qiáng liáng chōu dāo jiàn bī jù sǐ cóng zhī bù néng shǒu jié

这句话大意是:邈出见凝,云:"前北村还,遇强梁,抽刀见逼,惧死,从之,不能守节。

wèi shè shén suǒ zé xīn tòng ér jué

这句话大意是:为社神所责,心痛而绝。

rén guǐ yì lù

这句话大意是:"人鬼异路。

yīn xià qì qín zhī yě

这句话大意是:因下泣矜之也。

cài yōng chén liú dōng hūn kù shàng lǐ shè bēi yuē wéi sī kù shàng lǐ gǔ yáng wǔ zhī hù yǒu xiāng yě

这句话大意是:蔡邕《陈留东昏库上里社碑》曰:惟斯库上里,古阳武之户牖乡也。

qín shí yǒu chí zi huá wéi chéng xiàng

这句话大意是:秦时有池子华为丞相。

hàn xìng chén píng yóu cǐ shè zǎi suì xiāng gāo zǔ kè dìng tiān xià wèi yòu chéng xiàng

这句话大意是:汉兴,陈平由此社宰,遂相高祖,克定天下,为右丞相。

xiào píng zhī shì yú yán wèi tài wèi

这句话大意是:孝平之世,虞延为太尉。

yán xī zhōng píng zēng sūn fàng wèi shàng shū lìng

这句话大意是:延熹中,平曾孙放为尚书令。

yǐ zǎi xiàng jì zhǒng xián chū sī lǐ suī yǒu jī dé xiū shēn zhī zhèng yì sī shè suǒ xiāng nǎi shù bēi sòng yún

这句话大意是:以宰相继踵,咸出斯里,虽有积德修身之政,亦斯社所相,乃树碑颂云。

wèi gōng jiǔ xī wén yuē xī jūn xuán tǔ jū yǐ bái máo yuán qì ěr guī yòng jiàn zhǒng shè

现代白话:魏公《九锡文》曰:锡君玄土,苴以白茅,爰契你龟,用建冢社。

zhù yán yì rú tiān zǐ shè jì yě

这句话大意是:注言:亦如天子社稷也。

cáo zhí zàn shè wén yuē yú qián fēng juàn chéng hóu zhuǎn yōng qiū jiē yù huāng tǔ

这句话大意是:曹植《赞社文》曰:余前封鄄城侯,转雍丘,皆遇荒土。

zhái yǔ chū zào yǐ fǔ kù shàng fēng zhì zài shàn gōng shì wu yuán pǔ ér yǐ nóng sāng yī suǒ suǒ yíng

这句话大意是:宅宇初造,以府库尚丰,志在缮宫室,务园圃而已,农桑一所所营。

jīng lí shí zài kuài rán shǒu kōng jī hán bèi cháng

这句话大意是:经离十载,块然守空,饥寒备尝。

shèng cháo mǐn zhī gù fēng cǐ xiàn

这句话大意是:圣朝愍之,故封此县。

tián zé yī zhōu zhī gāo yú sāng zé tiān xià zhī jiǎ dì gù fēng cǐ sāng yǐ wéi tián shè nǎi zuò sòng yún

这句话大意是:田则一州之膏腴,桑则天下之甲第,故封此桑,以为田社,乃作颂云。

yīng qú yǔ yīn xià shū yuē cóng tián lái jiàn nán yě zhī zhōng yǒu tú bù zhī shì

这句话大意是:应璩《与阴夏书》曰:从田来,见南野之中有徒步之士。

guài ér wèn zhī nǎi zhī láng jūn qǐng yǒu wēi kē gào cí shè shén jiāng yǐ qí fú

这句话大意是:怪而问之,乃知郎君顷有微疴,告祠社神,将以祈福。

wén zhī chàng rán yǐ zēng tàn xī líng shè gāo shù néng yǒu líng yìng zāi

现代白话:闻之怅然以增叹息,灵社高树,能有灵应啊?

zhāng huá xiǔ shè fù yuē gāo bǎi qiáo nán dà dào páng yǒu gǔ shè huái shù gài shù bǎi nián mù yě

这句话大意是:张华《朽社赋》曰:高柏桥南大道旁,有古社槐树,盖数百年木也。

yú shǎo jū jìn zhī hòu qù

这句话大意是:余少居近之,后去。

xíng lù guò zhī zé yǐ xiǔ zhū

这句话大意是:行路过之,则已朽株。

yì yǒu miǎn rán liáo wèi zhī yán shuāi shèng zhī lǐ

这句话大意是:意有缅然,聊为之言衰盛之理。

yīn zhòng kān hé shè wén yuē fu shè zhī wèi sì yuǎn zāi gù dài fū yǐ chéng qún sī dǎo

现代白话:殷仲堪《合社文》曰:夫社之为祀远啊,故大夫以成群斯祷。

lǐ shè zhī xìng yóu lái shàng yǐ

现代白话:里社之兴,由来尚了。

zì sāng luàn liú qiān jiù sú huī fèi

这句话大意是:自丧乱流迁,旧俗隳废。

jīn èr sān zōng qīn sī sāng zǐ zhī yí fēng zūn xiān shèng zhī míng gào jié qí shēng láo

这句话大意是:今二三宗亲,思桑梓之遗风,遵先圣之明诰,洁齐牲牢。

shù hū zì yòu yǐ lái yī rì zhī zé

这句话大意是:庶乎自佑以来,一日之泽。

rán sān rén zhī xíng bì yǒu qí shī gù fù xuǎn zhòng zhèng lì sān lǎo zhě

这句话大意是:然三人之行,必有其师,故复选中正,立三老者。

wéi gōng lǐ yǐ yù zhòng jī jiù zhāng yǐ zuò xiàn

这句话大意是:惟公理以御众,稽旧章以作宪。

biàn jìng zōng lì shè xù zàn yuē yú mén qián yǒu yī shè shù pán gēn shū kē shì fēi jìn shì suǒ zhí

这句话大意是:卞敬宗《栎社序赞》曰:余门前有一社树,盘根疏柯,似非近世所植。

kàng xiù lù zuǒ liú yīn tíng yǔ

这句话大意是:抗秀路左,流阴庭宇。

zhuāng zhōu yù dào yú shāng qiū zhī mù jiàng shí biàn cái yú qū yuán zhī lì

这句话大意是:庄周喻道于商丘之木,匠石辨才于曲辕之栎。

yóu sī ér guān gù kě yǐ wù wēi yǐ

现代白话:由斯而观,固能够悟微了。

wáng yì chūn kě lè yuē jí chén xī shàng wù míng líng xī wéi shè

这句话大意是:王廙《春可乐》曰:吉辰兮上戊,明灵兮惟社。

bǎi shì xī bì jí qí jì xī shù xià

这句话大意是:百室兮必集,祈祭兮树下。

zhuó mǎo xī zū jiǔ niè suàn xī pǐ zhǎ

这句话大意是:濯卯兮菹韭,啮蒜兮擗鲊。

piǎo láo xī fú yǐ jiāo shāng xī bìng zuò

这句话大意是:缥醪兮浮蚁,交觞兮并坐。

qǐ hé xī tǐ shì xīn yí xī zhì kě

这句话大意是:乞和兮体适,心怡兮志可。

hé chéng tiān shè sòng yuē shè shí yīn zhī jì wéi gǔ yuán

这句话大意是:何承天《社颂》曰:社实阴祗,稷惟谷元。

lǜ yù fāng lèi xié zàn qián kūn

这句话大意是:率育方类,协赞乾坤。

xiān nóng

这句话大意是:○先农。

lǐ jì yuè lìng yuē mèng chūn nǎi zé yuán chén tiān zǐ qīn zài lěi sì zhì zhī chē yòu lǜ gōng qīng zhū hóu dài fū gōng gēng jí tián

这句话大意是:《礼记·月令》曰:孟春,乃择元辰,天子亲载耒耜,置之车右,率公卿诸侯大夫躬耕籍田。

chén hài yě

这句话大意是:(辰,亥也。

wèi jiāo hòu jí hài xiǎng xiān nóng yú dōng jiāo

这句话大意是:谓郊后吉亥,享先农于东郊。

xiān nóng shén nóng yě

这句话大意是:先农,神农也。

xù hàn shū jì sì zhì yuē guāng wǔ jí wèi yú hào wèi tán yíng yú hào zhī yáng

这句话大意是:《续汉书·祭祀志》曰:光武即位于鄗,为坛,营于鄗,之阳。

yíng shén wǔ xīng jí zhōng gōng xīng léi gōng xiān nóng fēng bó yǔ shī sì hǎi sì dú míng shān dà chuān zhī shǔ

这句话大意是:营神五星及中宫星、雷公、先农、风伯、雨师、四海、四渎、名山、大川之属。

hàn jiù yí yuē chūn shǐ dōng gēng yú jí tián guān cí xiān nóng

这句话大意是:《汉旧仪》曰:春始东耕于籍田,官祠先农。

xiān nóng jí shén nóng yán dì yǐ

现代白话:先农即神农炎帝了。

cí yǐ yī láo bǎi guān jiē cóng

这句话大意是:祠以一牢,百官皆从。

dà cì sān fǔ èr bǎi lǐ xiào tì lì tián sān lǎo bù bó

这句话大意是:大赐三辅二百里,孝悌、力田、三老布帛。

hàn míng chén zòu yuē huáng qióng shàng yán xiān wáng zhì diǎn jí tián yǒu yuē sī tú xián jiè sī kōng chú tán

这句话大意是:《汉名臣奏》曰:黄琼上言:先王制典籍田,有曰司徒咸戒,司空除坛。

xiān shí wǔ rì yǒu xié fēng zhì jí zhāi gōng xiǎng yàn zài lěi chéng zhòng zhī yě

这句话大意是:先时五日,有协风至,即斋宫、飨燕、载耒,诚重之也。

xiān nóng zhī lǐ suǒ yí gōng qīn yǐ yíng chūn hé yǐ zhì shí fēng

这句话大意是:先农之礼,所宜躬亲以迎春和,以致时风。

shěn yuē sòng shū jì sì zhì yuē yuán jiā èr shí yī nián dì qīn gēng nǎi lì xiān nóng tán yú jí tián gāo sì zhàng wèi sì chū bì guǎng wǔ chǐ wài jiā liè fāng shí zhàng

这句话大意是:沈约《宋书·祭祀志》曰:元嘉二十一年,帝亲耕,乃立先农坛于籍田,高四丈,为四出,陛广五尺,外加埒,方十丈。

chē jià wèi dào sī kōng dà sī nóng lǜ tài zhù jí zhòng zhí shì zhì míng yǐ yī tài láo sì jì jì qì yòng shè jì qì

这句话大意是:车驾未到,司空、大司农率太祝及众执事质明,以一太牢祀祭,祭器用社稷器。

cí bì bān yú zuò yú fèng cí zhě

这句话大意是:祠毕,颁馀胙于奉祠者。

jiù diǎn xiān nóng yòu dōu liè wū jiāo jì

这句话大意是:旧典,先农又都列于郊祭。

líng xīng

这句话大意是:○灵星。

zhōu shū zuò luò yuē shè zhào yú nán jiāo yǐ sì shàng dì pèi yǐ hòu jì nóng xīng xiān wáng jiē yǔ shí

这句话大意是:《周书·作洛》曰:设兆于南郊,以祀上帝,配以后稷农星,先王皆与食。

máo shī mǐn zǐ yuē sī yī yì bīn shī yě

这句话大意是:《毛诗·闵子》曰:丝衣绎宾,尸也。

gāo zǐ yuē líng xīng zhī shī yě

现代白话:高孔子说:"灵星之尸也。

yì yòu jì yě

这句话大意是:"(绎,又祭也。

tiān zǐ zhū hóu yuē yì yǐ jì zhī míng rì qīng dài fū yuē bīn shī yǔ jì tóng

这句话大意是:天子诸侯曰绎,以祭之明日,卿大夫曰宾尸,与祭同。

zhōu yuē yì shāng yuē tóng yě

这句话大意是:周曰绎,商曰彤也。

hàn shū jiāo sì zhì yuē gāo zǔ shí huò yán zhōu xìng ér yì lì hòu jì zhī cí zhì jīn xuè shí tiān xià

这句话大意是:《汉书·郊祀志》曰:高祖时,或言周兴而邑立后稷之祠,至今血食天下。

wū shì zhì zhào yù shǐ qí lìng tiān xià lì líng xīng cí zhāng yàn yuē lóng xīng zuǒ jiǎo yuē tiān tián zé nóng xiáng yě

这句话大意是:于是制诏御史,其令天下立灵星祠,(张晏曰:龙星左角曰天田,则农祥也。

chén jiàn ér jì zhī

这句话大意是:辰见而祭之。

cháng suì shí sì yǐ láo

这句话大意是:)常岁时祀以牢。

sān fǔ jiù shì yuē hàn líng xīng cí zài cháng ān chéng dōng shí lǐ

这句话大意是:《三辅旧事》曰:汉灵星祠在长安城东十里。

huái nán zǐ yuē jūn rén zhī dào qí yóu líng xīng zhī shī yǎn rán hēi duān ér shòu fú yě

这句话大意是:《淮南子》曰:君人之道,其犹灵星之尸,俨然嘿端而受福也。

sōng gāo shān jì yuē hàn xiào wǔ yóu dēng wǔ yuè zūn shì líng xīng

这句话大意是:《嵩高山记》曰:汉孝武游登五岳,尊事灵星。

suì yí cí zhì yuè nán jiǎo shàng zhù zuò diàn tán

这句话大意是:遂移祠置岳南脚上,筑作殿坛。

zhōu huí lì wǎ wū xíng zhǒng sōng bǎi qián wǔ bǎi bù lín dà dào lì liǎng shí què jí gāo dà

这句话大意是:周回立瓦屋,行种松柏,前五百步临大道,立两石阙,极高大。

✦ You read 礼仪部·卷十一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.