pì yōng
这句话大意是:○辟雍。
máo shī dà yá yuē hào jīng pì yōng zì xi zì dōng zì nán zì běi wú sī bù fú
这句话大意是:《毛诗·大雅》曰:镐京辟雍,自西自东,自南自北,无思不服。
wǔ wáng zuò yì wū hào jīng
这句话大意是:(武王作邑于镐京。
jiān yún zì yóu yě
这句话大意是:笺云:自,由也。
wǔ wáng wū hào jīng xíng pì yōng zhī lǐ rì sì fāng lái guān zhě jiē gǎn huà qí dé xīn wú bù guī fú
这句话大意是:武王于镐京行辟雍之礼日,四方来观者皆感化其德,心无不归服。
lǐ jì wáng zhì yuē tiān zǐ yuē pì yōng zhū hóu yuē pàn gōng
现代白话:《礼记·王制》曰:天孔子说辟雍,诸侯曰泮宫。
zūn bēi xué yì míng
这句话大意是:(尊卑学异名。
pì míng
这句话大意是:辟,明;。
yōng hé yě
这句话大意是:雍,和也。
suǒ yǐ míng hé tiān xià yě
这句话大意是:所以明和天下也。
pàn zhī yán xù zhèng jiào yě
这句话大意是:泮之言恤政教也。
lǐ jì lǐ tǒng yuē suǒ yǐ zhì pì yōng hé
这句话大意是:《礼记礼统》曰:所以制辟雍何?
shù huà tiān xià yě
这句话大意是:数化天下也。
pì yōng zhī zhì nài hé
这句话大意是:辟雍之制奈何?
wáng zhì yuē pì yōng yuán rú bì yōng yǐ shuǐ nèi rú fù wài rú yǎn pán yě
这句话大意是:《王制》曰:辟雍,圆如璧,雍以水,内如覆,外如偃盘也。
zhū hóu pàn gōng bàn yǒu shuǐ bàn yǒu gōng yě
这句话大意是:诸侯泮宫,半有水,半有宫也。
zhū hóu suǒ huà zhě shǎo gù bàn yǒu gōng yān
现代白话:诸侯所化者少,故半有宫呢。
sān wáng zhī zhì nài hé
这句话大意是:三王之制奈何?
xià tiān zǐ yuē chóng wū zhū hóu yuē guǎng zōng
现代白话:夏天孔子说重屋,诸侯曰广宗;。
yīn tiān zǐ yuē miào zhū hóu yuē shì shì
现代白话:殷天孔子说庙,诸侯曰世室;。
zhōu tiān zǐ yuē pì yōng zhū hóu yuē pàn gōng xiāng yuē xiáng lǐ yuē xù shì qí zhì yě
现代白话:周天孔子说辟雍,诸侯曰泮宫,乡曰庠,里曰序,是其制也。
lǐ jì wài zhuàn yuē xué zhě jué yě rén shēng yě jiē bǐng wǔ cháng zhī zhèng xìng
这句话大意是:《礼记外传》曰:学者,觉也,人生也,皆禀五常之正性。
gù shèng rén xiū dào yǐ jiào zhī shǐ qí fā jué bù shī qí xìng yě
这句话大意是:故圣人修道以教之,使其发觉,不失其性也。
xiǎo rén xué dào zé yì shǐ yě bù cóng jiào zé xiōng rén yě
现代白话:(品行较差的人学道则易使也,不从教则凶人也。
tiān zǐ zhū hóu jiē yǒu dà xué xiǎo xué
这句话大意是:)天子、诸侯皆有大学、小学。
xiǎo xué zé dōng shǎo yáng zhī de gōng gōng zhī zuǒ
这句话大意是:(小学则东,少阳之地,公宫之左。
tài xué zài xi
这句话大意是:)太学在西。
yǒu yú shì zhī xué yuē xiáng yì wèi zhī mǐ lǐn
这句话大意是:有虞氏之学曰庠,亦谓之米廪。
cáng gōng gēng zhī gǔ wū xué zhōng yǐ gòng jì sì
这句话大意是:(藏躬耕之谷于学中,以供祭祀。
yú shùn shàng xiào
这句话大意是:虞舜尚孝。
xià yuē xù yīn yuē gǔ zōng gǔ wú mù zhě
这句话大意是:)夏曰序,殷曰瞽宗,(瞽,无目者。
yuè zhèng gǔ zhī xué zhě
这句话大意是:乐正,古之学者。
zhōu yuē pì yōng
这句话大意是:)周曰辟雍。
pì míng yě
这句话大意是:(辟,明也。
yōng hé yě
这句话大意是:雍,和也。
yì wèi dà xué dōng jiāo
这句话大意是:亦为大学东胶。
hàn shū lǐ yuè zhì yuē wǔ dì shí chéng xiàng dà sī kōng zòu qǐng lì pì yōng
这句话大意是:《汉书·礼乐志》曰:武帝时,丞相大司空奏请立辟雍。
huì àn xíng cháng ān nán yíng biǎo wèi zuò zāo dì bēng qún chén yǐn yǐ wéi dìng shì
这句话大意是:会按行长安南营,表未作,遭帝崩,群臣引以为定谥。
jí wáng mǎng wèi zǎi héng yù yào zhòng shù suì xìng pì yōng
这句话大意是:及王莽为宰衡,欲耀众庶,遂兴辟雍。
hòu hàn shū yuē shì zǔ zhōng yuán èr nián chūn chū qǐ pì yōng xíng dà shè zhī lǐ
这句话大意是:《后汉书》曰:世祖中元二年春,初起辟雍,行大射之礼。
xù hàn shū lǐ yí zhì yuē míng dì yǒng píng zhōng shǐ lǜ qún chén gōng yǎng sān lǎo wǔ gēng yú pì yōng xíng dà shè zhī lǐ
这句话大意是:《续汉书·礼仪志》曰:明帝永平中,始率群臣躬养三老五更于辟雍,行大射之礼。
wèi zhì yuē míng dì xìng pì yōng yú huì mìng qún chén fù shī
这句话大意是:《魏志》曰:明帝幸辟雍,于会命群臣赋诗。
sòng shū lǐ zhì yuē xī wǔ dì tài shǐ liù nián dì lín pì yōng xíng xiāng yǐn jiǔ zhī lǐ
这句话大意是:《宋书·礼志》曰:昔武帝太始六年,帝临辟雍,行乡饮酒之礼。
zhào yuē lǐ yí zhī fèi jiǔ yǐ
现代白话:诏曰:"礼仪之废久了!
nǎi jīn fù jiǎng yì jiù diǎn
这句话大意是:乃今复讲肄旧典。
cì tài cháng juàn bǎi pǐ chéng bó shì jí xué shēng jiǔ
这句话大意是:"赐太常绢百匹,丞、博士及学生酒。
xián níng sān nián huì dì fù xíng qí lǐ
这句话大意是:咸宁三年,惠帝复行其礼。
bái hǔ tōng yuē tiān zǐ lì pì yōng zhě hé
这句话大意是:《白虎通》曰:天子立辟雍者何?
suǒ yǐ xíng lǐ lè xuān dé huà yě
这句话大意是:所以行礼乐、宣德化也。
pì zhě xiàng bì yǐ fǎ tiān
这句话大意是:辟者,象璧,以法天;。
yōng zhě hé
这句话大意是:雍者何?
yōng zhī yǐ shuǐ xiàng jiào huà liú xíng
这句话大意是:雍之以水,象教化流行。
wǔ jīng tōng yì yuē zhū hóu bù dé guān sì fāng gù quē yǐ dōng nán
这句话大意是:《五经通义》曰:诸侯不得观四方,故缺以东南。
bàn tiān zi zhī xué gù yuē pàn gōng
这句话大意是:半天子之学,故曰泮宫。
sān fǔ jué lù yuē pì yōng shuǐ sì zhōu wū wài xiàng sì hǎi yě
这句话大意是:《三辅决录》曰:辟雍水四周于外,象四海也。
huán tán xīn lùn yuē wáng zhě zuò yuán chí rú bì xíng shí shuǐ qí zhōng yǐ yuán yōng zhī gù yuē pì yōng
这句话大意是:桓谭《新论》曰:王者作圆池如璧形,实水其中,以圜壅之,故曰辟雍。
yán qí shàng chéng tiān de yǐ bān jiào lìng liú zhuǎn wáng dào zhōng ér fù shǐ
这句话大意是:言其上承天地,以班教令,流转王道,终而复始。
shuō yuàn yuē pì yōng tiān zǐ xiāng yǐn zhī chù
这句话大意是:《说苑》曰:辟雍,天子乡饮之处。
dài yán zhī xī zhēng jì yuē luò chéng nán yǒu píng chāng mén dào dōng pì yōng tán qù líng tái sān lǐ jù shì wèi wǔ dì suǒ lì gāo qī zhàng
这句话大意是:戴延之《西征记》曰:洛城南有平昌门,道东辟雍坛,去灵台三里,俱是魏武帝所立,高七丈。
bān gù dōng dōu fù pì yōng shī yuē nǎi liú pì yōng pì yōng shāng shāng
这句话大意是:班固《东都赋·辟雍诗》曰:乃流辟雍,辟雍汤汤。
shèng huáng lì zhǐ zào zhōu wèi liáng
这句话大意是:圣皇莅止,造舟为梁。
pó pó guó lǎo nǎi fù nǎi xiōng
这句话大意是:皤皤国老,乃父乃兄。
yì yì huáng yí xiào yǒu guāng míng
这句话大意是:抑抑皇仪,孝友光明。
wū hè tài shàng shì wǒ hàn xíng
这句话大意是:于赫太上,示我汉行。
hóng huà wéi shén yǒng guān jué chéng
这句话大意是:洪化惟神,永观厥成。
li yóu pì yōng fù yuē zhuō yǐ huáng huáng yǒng yuán zhī lóng
现代白话:李尤《辟雍赋》曰:卓了煌煌,永元之隆。
hán hóng gāi yào zhōu jiàn dà zhōng
这句话大意是:含弘该要,周建大中。
xù chún hé zhī yōu wò xī huà shèng yì ér cí fēng
这句话大意是:蓄纯和之优渥兮,化盛溢而兹丰。
li yóu pì yōng míng yuē wéi wáng suǒ jiàn fāng zhōng yuán wài qīng liú sì zā dàng dí zhuó huì
这句话大意是:李尤《辟雍铭》曰:惟王所建,方中圆外,清流四匝,荡涤浊秽。
fu xuán dì xìng pì yōng xiāng yǐn jiǔ fù yuē shí huáng dì wang wàn shèng zhī zūn xī yǐ xìng pì yōng
这句话大意是:傅玄《帝幸辟雍乡饮酒赋》曰:时皇帝枉万乘之尊兮,以幸辟雍。
lǔ bù qí liè qún guān zhèng róng shì wèi cēn cī jiē jǐ bǎi zhòng
这句话大意是:卤簿齐列,群官正容,侍卫参差,阶戟百重。
nǎi yán xiāng shì nǎi mìng wáng gōng
这句话大意是:乃延乡士,乃命王公。
shì rì yě dìng xiǎo huì zhī cháng yí xī xiǎng shū sú ér jiàn yuǎn bāng
这句话大意是:是日也,定小会之常仪兮,飨殊俗而见远邦;。
lián sān cháo yǐ kǎo xué xī lǎn xiān xián zhī yì tóng
这句话大意是:连三朝以考学兮,览先贤之异同。
líng tái
这句话大意是:○灵台。
máo shī wén wáng líng tái yuē líng tái mín shǐ fù yě
这句话大意是:《毛诗·文王·灵台》曰:《灵台》,民始附也。
wén wáng shòu mìng ér mín yuè qí yǒu líng dé yǐ jí niǎo shòu kūn chóng yān
现代白话:文王受命,而民乐其有灵德,以及鸟兽昆虫呢。
tiān zǐ yǒu líng tái suǒ yǐ guān jìn xiàng chá qì yāo xiáng
这句话大意是:(天子有灵台,所以观祲象察气妖祥。
jīng shǐ líng tái jīng zhī yíng zhī shù mín gōng zhī bù rì chéng zhī
这句话大意是:)经始灵台,经之营之,庶民攻之,不日成之。
shī sì lì shū yuē líng tái hòu tiān yì yě
这句话大意是:《诗汜历枢》曰:灵台,候天意也。
jīng yíng líng tái tiān xià fù yě
这句话大意是:经营灵台,天下附也。
lǐ hán wén jiā yuē lǐ tiān zǐ líng tái yǐ kǎo guān tiān rén zhī jì yīn yáng zhī huì yě
这句话大意是:《礼含文嘉》曰:礼,天子灵台,以考观天人之际,阴阳之会也。
kuí xīng dù zhī yàn zhēng qì shuò zhī ruì yīng yuán shén míng zhī biàn huà wèi wàn xìng huò fú wū tiān
这句话大意是:揆星度之验,征气朔之瑞,应原神明之变,化为万姓,获福于天。
lǐ tǒng yuē suǒ yǐ zhì líng tái hé
这句话大意是:《礼统》曰:所以制灵台何?
yǐ zūn tiān zhòng mín bèi zào kuì hài yù fáng wèi rán yě
这句话大意是:以尊天重民,备燥聩害,豫防未然也。
fu wáng zhě dāng chéng shùn tiān de jié yù yīn yáng yě
这句话大意是:夫王者当承顺天地,节御阴阳也。
xià suǒ yǐ wèi qīng tái hé
这句话大意是:夏所以为清台何?
míng míng xiāng chéng tài píng xiāng xù gù wèi qīng tái
这句话大意是:明明相承,太平相续,故为清台。
yīn wèi shén tái zhōu wèi líng tái hé
这句话大意是:殷为神台、周为灵台何?
zhì zhě jù tiān ér wáng tiān zhě chēng shén
这句话大意是:质者据天而王,天者称神。
wén zhě jù dì ér wáng de zhě chēng líng
这句话大意是:文者据地而王,地者称灵。
shì qí yì yě
这句话大意是:是其异也。
xiào jīng yuán shén qì yuē líng tái kǎo fú jū gāo xiǎn shèng wáng suǒ yǐ xuān dé chá wēi
这句话大意是:《孝经援神契》曰:灵台考符居高显,圣王所以宣德察微。
wǔ jīng tōng yì yuē wáng zhě shòu mìng ér qǐ suǒ yǐ lì líng tái
这句话大意是:《五经通义》曰:王者受命而起,所以立灵台。
líng tái hé yǐ wèi zài wū yě zhōng guó zhī nán
现代白话:灵台凭什么为在于野中国之南?
fù jìn pì yōng yī rén gōng yě
这句话大意是:附近辟雍,依仁宫也。
líng tái zhì dù nài hé
这句话大意是:灵台制度奈何?
shī shuō zhī jī tǔ chóng zēng qí gāo jiǔ rèn shàng píng wú wū
这句话大意是:师说之,积土崇增,其高九仞,上平无屋。
gāo jiǔ rèn zhě jí yáng zhī shù
这句话大意是:高九仞者,极阳之数;。
shàng píng wú wū wàng qì xiǎn zhù
这句话大意是:上平无屋,望气显著。
xù hàn shū jì sì zhì yuē míng dì jí wèi jiāo sì wǔ dì wū míng táng
这句话大意是:《续汉书·祭祀志》曰:明帝即位,郊祀五帝于明堂。
zú shì suì shēng líng tái yǐ wàng yún wù
这句话大意是:卒事,遂升灵台,以望云物。
cuī hóng shí liù guó chūn qiū hòu zhào lù yuē jiàn wǔ èr nián zhì nǚ dà shǐ líng tái yǎng guān zāi xiáng yǐ kǎo zhōng wài tài shǐ yàn chá xū shí
这句话大意是:崔鸿《十六国春秋·后赵录》曰:建武二年,置女大史灵台,仰观灾祥,以考中外太史,验察虚实。
táng shū yuē qián yuán yuán nián wū yǒng níng fang zhāng shǒu guī zhái zhì sī tiān tāi
这句话大意是:《唐书》曰:乾元元年,于永宁坊张守珪宅置司天台。
zhì yuē jiàn bāng shè dōu bì jī xuán xiàng
这句话大意是:制曰:建邦设都,必稽玄象;。
fēn liè cáo jú jiē yìng wù yi
这句话大意是:分列曹局,皆应物宜。
líng tái èr xīng zhǔ guān chá yún wù tiān wén wèi zài tài wēi xī nán
这句话大意是:灵台二星,主观察云物天文,位在太微西南。
jīn xīng qìng gōng shàng dì yán yě kǎo fú zhī suǒ hé zhì líng tái
这句话大意是:今兴庆宫,上帝延也,考符之所,合置灵台。
sān fǔ gù shì yuē hàn zuò líng tái wū chéng dōng zhōu zuò líng tái zài fēng shuǐ yǒng dōng
这句话大意是:《三辅故事》曰:汉作灵台于城东,周作灵台在沣水永东。
cháng yǐ sì mèng zhī yuè dēng tái ér guān
这句话大意是:常以四孟之月,登台而观。
shù zhēng jì yuē cháng ān gōng nán yǒu líng tái gāo shí rèn shàng yǒu tóng hún tiān yí yòu xiāng fēng tóng niǎo huò yún cǐ niǎo yù qiān lǐ fēng nǎi dòng
这句话大意是:《述征记》曰:长安宫南有灵台,高十仞,上有铜浑天仪,又相风铜鸟,或云此鸟遇千里风乃动。
liù tāo yuē wén wáng jì chū yǒu lǐ zhào zhōu gōng dàn zhù wèi líng tái
这句话大意是:《六韬》曰:文王既出羑里,召周公旦筑为灵台。
xīn xù yuē zhōu wén zuò líng tái jí chí zhǎo jué de sǐ rén gǔ
这句话大意是:《新序》曰:周文作灵台及池沼,掘得死人骨。
lì yǐ wén wū wén wáng
这句话大意是:吏以闻于文王。
wén wáng yuē gēng zàng zhī
这句话大意是:文王曰:"更葬之。
tiān xià wén zhī jiē yuē wén wáng xián yǐ
现代白话:"天下闻之,皆曰:"文王贤了!
zé jí xiǔ gǔ ér kuàng wū rén hu
这句话大意是:泽及朽骨,而况于人乎!
bān gù dōng dōu fù líng tái shī yuē nǎi jīng líng tái líng tái jì chóng
这句话大意是:班固《东都赋·灵台诗》曰:乃经灵台,灵台既崇。
dì qín shí dēng yuán kǎo xiū zhēng
这句话大意是:帝勤时登,爰考休征。
sān guāng xuān jīng wǔ xíng bù xù
这句话大意是:三光宣精,五行布序。
xí xí xiáng fēng qí qí gān yǔ
这句话大意是:习习祥风,祁祁甘雨。
bǎi gǔ zhēn zhēn zhù cǎo fán wú
这句话大意是:百谷蓁蓁,庶草蕃庑。
lǚ wéi fēng nián wū huáng lè xū
这句话大意是:屡惟丰年,于皇乐胥。
pān yuè xián jū fù yuē líng tái jié qí gāo zhì kuī tiān wén zhī mì ào jiū rén shì zhī zhōng shǐ
这句话大意是:潘岳《闲居赋》曰:灵台杰其高跱,窥天文之秘奥,究人事之终始。
xué xiào
这句话大意是:○学校。
máo shī guó fēng yuē zǐ jīn cì xué xiào fèi yě
这句话大意是:《毛诗·国风》曰:《子衿》,刺学校废也。
luàn shì zé xué xiào bù xiū yān
现代白话:乱世则学校不修呢。
qīng qīng zǐ jīn yōu yōu wǒ xīn qīng jīn qīng lǐng yě
这句话大意是:青青子衿,悠悠我心,(青衿,青领也。
xué zǐ zhī suǒ fú
这句话大意是:学子之所服。
zòng wǒ bù wǎng zi níng bù sì yīn
这句话大意是:)纵我不往,子宁不嗣音。
shàng shū dà chuán yuē yōu chú yǐ cáng suì shì yù bì yú zi jiē rù xué
这句话大意是:《尚书大传》曰:耰鉏已藏,岁事欲毕,馀子皆入学。
shí wǔ shǐ rù xiǎo xué jiàn xiǎo jié jiàn xiǎo yì
这句话大意是:十五始入小学,见小节,践小义;。
shí bā shǐ rù dà xué jiàn dà jié jiàn dà yì
这句话大意是:十八始入大学,见大节,践大义。
zhōu lǐ dì guān xià shī shì yuē shī shì yǐ sān dé jiào guó zǐ yī yuē zhì dé yǐ wéi dào běn
这句话大意是:《周礼·地官下·师氏》曰:师氏以三德教国子:一曰至德,以为道本;。
èr yuē mǐn dé yǐ wéi xíng běn
这句话大意是:二曰敏德,以为行本;。
sān yuē xiào dé yǐ zhī nì è
这句话大意是:三曰孝德,以知逆恶。
yòu jiào sān xíng yī yuē xiào xíng yǐ qīn fù mǔ
这句话大意是:又教三行:一曰孝行,以亲父母;。
èr yuē you xíng yǐ zūn xián liáng
这句话大意是:二曰友行,以尊贤良;。
sān yuē shùn xíng yǐ shì shī zhǎng
这句话大意是:三曰顺行,以事师长。
zhèng xuán zhù yuē dé xíng wài nèi zhī yán yě
这句话大意是:(郑玄注曰:德行,外内之言也。
zài xīn wèi dé shī zhī wéi xíng
这句话大意是:在心为德,施之为行。
jū hǔ mén zhī zuǒ sī wáng cháo fán guó zhī guì yóu zǐ dì xué yān
现代白话:)居虎门之左,司王朝,凡国之贵游子弟学呢。
lǐ jì xué jì yuē jūn zǐ rú yù huà mín chéng sú qí bì yóu xué hu
现代白话:《礼记·学记》曰:有德行的人如欲化民成俗,其必由学吗。
suǒ xué shèng rén zhī dào zài fāng cè
这句话大意是:(所学圣人之道在方策。
yù bù zhuó bù chéng qì
这句话大意是:)玉不琢,不成器;。
rén bù xué bù zhī dào
这句话大意是:人不学,不知道。
shì gù gǔ zhī wáng zhě jiàn guó jūn mín jiào xué wèi xiān
这句话大意是:是故古之王者,建国君民,教学为先。
yòu xué jì yuē gǔ zhī jiào zhě jiā yǒu shú dǎng yǒu xiáng shù yǒu xù guó yǒu xué
这句话大意是:又《学记》曰:古之教者,家有塾,党有庠,术有序,国有学。
bǐ nián rù xué zhōng nián kǎo xiào
这句话大意是:比年入学,中年考校。
yī nián shì lí jīng biàn zhì sān nián shì jìng yè yào qún wǔ nián shì bó xí qīn shī qī nián shì lùn xué qǔ yǒu wèi zhī xiǎo chéng
这句话大意是:一年视离经辩志,三年视敬业乐群,五年视博习亲师,七年视论学取友,谓之小成;。
jiǔ nián zhī lèi tōng dá qiáng lì ér bù fǎn wèi zhī dà chéng
这句话大意是:九年知类通达,强立而不反,谓之大成。
zuǒ zhuàn xiāng liù yuē zhèng rén yóu yú xiāng xiào dù yù yuē xiāng zhī xué xiào
这句话大意是:《左传·襄六》曰:郑人游于乡校,(杜预曰:乡之学校。
yǐ lùn zhí zhèng
这句话大意是:)以论执政。
rán míng wèi zǐ chǎn yuē huǐ xiāng xiào rú hé
这句话大意是:然明谓子产曰:"毁乡校,如何?
kǒng wū zhōng bàng yì guó zhèng yě
这句话大意是:"(恐于中谤议国政也。
zǐ chǎn yuē hé wéi
这句话大意是:)子产曰:"何为?
fū rén zhāo xī tuì ér yóu yān yǐ yì zhèng zhī shàn fǒu
现代白话:夫人朝夕退而游呢,以议政之善否。
qí suǒ shàn zhě wú zé xíng zhī
现代白话:其所善者,我则行之;。
qí suǒ è zhě wú zé gǎi zhī
现代白话:其所恶者,我则改之。
shì wú shī yě ruò zhī hé huǐ zhī
现代白话:是我师也,若之何毁之。
lún yǔ chèn yuē xué zhě zhī yě
这句话大意是:《论语谶》曰:学者,织也。
wǔ jīng tōng yì yuē sān wáng jiào huà zhī gōng zǒng míng wéi xué
这句话大意是:《五经通义》曰:三王教化之宫,总名为学。
xià wèi xiào xiào yán jiào yě
这句话大意是:夏为校,校言教也。
hàn shū yuē jùn guó yuē xué xiàn dào yì hòu guó yuē xiào
这句话大意是:《汉书》曰:郡国曰学,县、道、邑、侯国曰校。
xiào xué zhì jīng shī yī rén
这句话大意是:校、学置经师一人。
xù hàn shū lǐ yí zhì yuē míng dì yǒng píng zhōng shǐ shuài qún chén yǎng sān lǎo wǔ gēng wū pì yōng jùn guó xiàn dào xíng yǐn jiǔ lǐ wū xué xiào
这句话大意是:《续汉书·礼仪志》曰:明帝永平中,始帅群臣养三老、五更于辟雍,郡国县道行饮酒礼于学校。
hòu hàn shū yuē huán róng chē jià xìng tài zǐ xué huì zhū bó shì lùn nàn wū qián
这句话大意是:《后汉书》曰:桓荣车驾幸太子学,会诸博士论难于前。
róng bèi fú rú yī wēn gōng yǒu yùn jiè yùn jiè yóu yán kuān bó yǒu yú yě
这句话大意是:荣被服儒衣,温恭有蕴藉,(蕴藉,犹言宽博有馀也。
yùn yīn wū wèn fǎn
这句话大意是:蕴音于问反。
biàn míng jīng yì měi yǐ lǐ ràng xiāng yàn bù yǐ cí zhǎng shèng rén
这句话大意是:)辩明经义,每以礼让相厌,不以辞长胜人。
rú zhě mò zhī jí
这句话大意是:儒者莫之及。
yàn fú yě
这句话大意是:(厌,服也。
tè jiā shǎng cì
这句话大意是:)特加赏赐。
yòu zhào zhū shēng yǎ chuī jī qìng jìn rì nǎi ba
这句话大意是:又诏诸生雅吹击磬,尽日乃罢。
chuī guǎn zòu yā sòng yě
这句话大意是:(吹管奏《雅》《颂》也。
dōng guān hàn jì yuē guāng wǔ jiàn wǔ wǔ nián chū qǐ tài xué gōng
这句话大意是:《东观汉记》曰:光武建武五年,初起太学宫。
zhū shēng lì zǐ dì jí mín yǐ yì zhù zuò
这句话大意是:诸生吏子弟及民以义助作。
shàng zì qí guī xìng tài xué cì bó shì dì zǐ yǒu chà
这句话大意是:上自齐归,幸太学,赐博士弟子有差。
sòng shū lǐ zhì yuē hàn xiàn dì jiàn ān èr shí èr nián wèi guó zuò pàn gōng yú qiū chéng nán
这句话大意是:《宋书·礼志》曰:汉献帝建安二十二年,魏国作泮宫于邺城南。
wèi wén dì huáng chū wǔ nián lì tài xué yú luò yáng
这句话大意是:魏文帝黄初五年,立太学于洛阳。
wèi míng chén zòu yuē jiǎng jì zòu tài xué táng shàng guān wèi zhì gǔ
这句话大意是:《魏名臣奏》曰:蒋济奏太学堂上,官为置鼓。
lǐ yuē rù xué gǔ qiè xùn qí yè yě
这句话大意是:《礼》曰:"入学鼓箧,逊其业也。
fán xué shòu yè jiē dāng xū shí wǔ yǐ shàng
这句话大意是:"凡学受业,皆当须十五以上。
gōng qīng dài fū zǐ dì zài xué zhě yǐ nián chǐ cháng yòu xiāng cì bù dé yǐ fù xiōng wèi yě
现代白话:公卿大孔子弟在学者,以年齿长幼相次,不得以父兄位也。
xué zhě bù gōng sù màn shī xù jiǔ hǎo sòng fá yǐn shuǐ sān shēng
这句话大意是:学者不恭肃、慢师、酗酒、好讼,罚饮水三升。
jìn zhū gōng zàn yuē huì dì shí péi wěi wèi guó zi jì jiǔ zòu lì guó zi tài xué qǐ jiǎng táng zhù mén quē kè shí xiě jīng
这句话大意是:《晋诸公赞》曰:惠帝时,裴𬱟为国子祭酒,奏立国子太学,起讲堂,筑门阙,刻石写经。
jìn lìng yuē zhū xiàn lǜ qiān yú hù zhì yī xiǎo xué bù mǎn qiān hù yì lì
这句话大意是:《晋令》曰:诸县率千馀户置一小学,不满千户亦立。
sòng shū lǐ zhì yuē jìn zhēng xi jiāng jūn yǔ liàng zài wǔ chāng kāi zhì xué gōng jiào yuē rén qíng zhòng jiāo ér qīng cái hǎo yì ér è láo xué yè zhì kǔ ér lù dá wèi hòu yóu jié jìng zhě duō gù mò kěn yòng xīn
这句话大意是:《宋书·礼志》曰:晋征西将军庾亮在武昌开置学宫,教曰:"人情重交而轻财,好逸而恶劳,学业致苦而禄答未厚,由捷径者多,故莫肯用心。
zhū sì miǎo yuǎn fēng yǎ mí tì hòu shēng fàng kuáng bù fù xiàn zhāng diǎn mó
这句话大意是:洙泗邈远,风雅弥替,后生放狂,不复宪章典谟。
lín guān zǎi zhèng zhě wu mù qián zhī zhì bù néng xián wū diǎn gào suì lìng shī shū huāng chén sòng shēng jì mò
这句话大意是:临官宰政者,务目前之治,不能闲于典诰,遂令诗书荒尘,颂声寂寞。
yǎng zhān fǔ shěng néng bù tàn kǎi
这句话大意是:仰瞻俯省,能不叹慨!
nán shǐ yuē sòng shí guó xué tuí fèi wèi xiá xiū fù
这句话大意是:《南史》曰:宋时国学颓废,未暇修复。
míng dì tài shǐ liù nián zhì zǒng míng guān yǐ jí xué shì huò wèi zhī dōng guān
这句话大意是:明帝泰始六年,置总明观以集学士,或谓之东观。
zhì dōng guān jì jiǔ yī rén zǒng míng fǎng jǔ láng èr rén rú xuán wén shǐ sì kē zhì xué shì qiān rén qí yú lìng shǐ xià gè yǒu chà
这句话大意是:置东观祭酒一人,总明访举郎二人,儒玄文史四科置学士千人,其馀令史下各有差。
shì suì yǐ guó xué jì lì shěng zǒng míng guān wū wáng jiǎn zhái kāi xué shì guǎn yǐ zǒng míng sì bù shū chōng zhī
这句话大意是:是岁以国学既立,省总明观于王俭宅,开学士馆,以总明四部书充之。
sān fǔ jiù shì yuē hàn tài xué zài cháng ān mén dōng shū shè mén lì wǔ jīng bó shì yuán dì zǐ wàn yú rén
这句话大意是:《三辅旧事》曰:汉太学在长安门东书社门,立五经博士员弟子万馀人。
xué zhōng yǒu shì yǒu yù
这句话大意是:学中有市有狱。
guāng wǔ dōng qiān xué nǎi fèi
这句话大意是:光武东迁,学乃废。
rèn yù yì zhōu jì yuē wén wēng xué táng zài dà chéng nán xī jīng zāi huǒ shǔ jùn tài shǒu gāo zhèn xiū fù shàn lì
这句话大意是:任预《益州记》曰:文翁学堂在大城南,昔经灾火,蜀郡太守高朕修复缮立。
qí luán lú chuán jié zhì yóu gǔ piáo jí jīn táng jī liù chǐ shà wū sān jiān tōng jiē tú huà shèng xián gǔ rén zhī xiàng jí lǐ qì ruì wù
这句话大意是:其栾栌椽节,制犹古朴,即今堂基六尺,厦屋三间,通皆图画圣贤古人之象及礼器瑞物。
táng xi yǒu èr shí wū
这句话大意是:堂西有二石屋。
yòu yǐ wéi zhōu xué
这句话大意是:又以为州学。
jùn gèng yú yí lǐ qiáo dào dōng qǐ xué yě
这句话大意是:(郡更于夷里桥道东起学也。
shù zhēng jì yuē tài xué zài guó zǐ xué dōng èr bǎi bù
这句话大意是:《述征记》曰:太学在国子学东二百步。
xué táng lǐ yǒu tài xué zàn bēi jì yuē jiàn wǔ sān shí qī nián lì tài xué táng yǒng jiàn liù nián zhì xià fǔ shàn zhì bìng lì zhū shēng fáng shè qiān yú jiān
这句话大意是:学堂里有《太学赞碑记》曰:建武三十七年立太学堂,永建六年制下府缮治,并立诸生房舍千馀间。
yáng jiā yuán nián bì kān zi bēi yǒu tài wèi páng cān sī tú liú qí tài cháng kǒng fú jiāng zuò dà jiàng hú guǎng dá jì zhì
这句话大意是:阳嘉元年毕刊子碑,有太尉庞参、司徒刘琦、太常孔扶、将作大匠胡广答记制。
huáng tú yuē lǐ xiǎo xué zài gōng gōng zhī nán tài xué zài chéng nán jiù yáng wèi yě
这句话大意是:《黄图》曰:《礼》,小学在公宫之南,太学在城南,就阳位也。
qù chéng qī lǐ
这句话大意是:去城七里。
wáng mǎng wèi zǎi héng qǐ líng tái zuò cháng mén gōng
这句话大意是:王莽为宰衡,起灵台,作长门宫。
nán qù dī sān bǎi bù qǐ guó xué wū guō nèi zhī xī nán wèi bó shì zhī gōng
这句话大意是:南去堤三百步,起国学于郭内之西南,为博士之宫。
sì mén běi chū wáng wū qí zhōng yāng wèi shè gōng
这句话大意是:寺门北出,王于其中央为射宫。
mén xi chū diàn táng nán xiàng wèi qiáng xuǎn shì sì shè wū cǐ zhōng
这句话大意是:门西出,殿堂南向为墙,选士肆射于此中。
cǐ zhī wài wèi bó shì shě sān shí qū zhōu huán zhī
这句话大意是:此之外为博士舍三十区周环之。
cǐ zhī dōng wèi cháng mǎn cāng zhī běi wèi huì shì dàn liè huái shù shù bǎi xíng wéi suì wú qiáng wū
这句话大意是:此之东为常满仓,之北为会市,但列槐树数百行为隧,无墙屋。
zhū shēng shuò wàng huì cǐ shì gè chí qí jùn suǒ chū huò wù jí jīng shū zhuàn jì shēng qìng lè xiāng yǔ mǎi mài yōng yōng yī ràng huò lùn yì huái xià
这句话大意是:诸生朔望会此市,各持其郡所出货物及经书、传记、笙磬乐相与买卖,邕邕揖让,或论议槐下。
qí dōng wèi tài xué gōng
这句话大意是:其东为太学宫。
sì mén nán chū zhì lìng chéng lì jié jiān jiū lǐ cí sòng
这句话大意是:寺门南出,置令丞吏诘奸究理辞讼。
wǔ bó shì lǐng dì zǐ yuán sān bǎi liù shí liù
这句话大意是:五博士领弟子员三百六十六;。
jīng sān shí bó shì dì zǐ wàn bā bǎi rén
这句话大意是:经三十博士,弟子万八百人;。
zhǔ shì gāo dì shì jiǎng gè èr shí sì rén xué shì sī shě xíng wú yuǎn jìn jiē suí yán yǔ bù tu zú shǔ bù bào shǒu
这句话大意是:主事、高弟、侍讲各二十四人,学士司舍,行无远近,皆随檐,雨不涂足,暑不暴首。
jué yí yào zhù yuē hàn chū zhì bó shì ér wú dì zǐ hòu zhì dì zǐ wǔ shí rén yòu zēng mǎn wǔ bǎi
这句话大意是:《决疑要注》曰:汉初置博士而无弟子,后置弟子五十人,又增满五百。
hàn mò zhì shù qiān rén
这句话大意是:汉末至数千人。
wèi zhī wu xué zhě shǐ yì tài xué wèi mén rén èr suì tōng èr jīng zhě bǔ wén xué zhǎng gù
这句话大意是:魏之务学者始诣太学为门人,二岁,通二经者,补文学掌故;。
mǎn sān suì tōng sān jīng zhě zhuó wèi tài zǐ shè rén
这句话大意是:满三岁,通三经者,擢为太子舍人。
zhì yú bó yi lì xué shì yuē hé nèi tài shǒu lǔ kuí shǐ mín èr bǎi jiā gòng lì yī xué wèi chéng ér sī lì zòu yǐ wéi fǎ
这句话大意是:挚虞《駮宜立学事》曰:河内太守鲁夔,使民二百家共立一学,未成,而司隶奏以违法。
shàng shū láng zhōng qí dū wèi chén zhì yú bó kuí wèi jìn jī dà dū cháo suǒ wěi rèn qīn lín mín wù zú shí shì yi
这句话大意是:尚书郎中骑都尉臣挚虞驳:"夔为近畿大都,朝所委任,亲临民物,足识事宜。
lèi biǎo réng shàng qiú èr bǎi jiā lì yī xué shì qí liú xīn xué xiào bì yù yǒu chéng yě
这句话大意是:累表仍上,求二百家立一学,是其留心学校,必欲有成也。
cuī yuàn nán yáng wén xué sòng yuē xī shèng rén zhì lǐ zuò yuè yě
这句话大意是:崔瑗《南阳文学颂》曰:昔圣人制礼作乐也。
jiāng yǐ tǒng tiān lǐ wù jīng guó xù mín lì jūn chū dù yīn qí kě lì ér lì zhī bǐ bù shī xìng yě
这句话大意是:将以统天理物,经国序民,立均出度,因其可利而利之,俾不失性也。
gù guān lǐ zé tǐ jìng tīng lè zé xīn hé rán hòu zhī fǎn qí xìng ér zhèng qí shēn yě
这句话大意是:故观礼则体敬,听乐则心和,然后知反其性而正其身也。
liáng yuán dì zhào xué shēng jiào yuē gé xià xī chǔ wáng hǎo shī pèi wáng chuán yì yóu qiě chuán zhī bù xiǔ yǐ wéi shèng měi
这句话大意是:梁元帝召学生教曰:阁下,昔楚王好《诗》,沛王传《易》,犹且传之不朽,以为盛美。
wú qīn chéng tiān zhǐ wén fāng yù huà xíng nán guó bèi wū xī chǔ
现代白话:我亲承天旨闻方,欲化行南国,被于西楚。