太平御览 · 李昉 · Chapter 54 of 1000

地部·卷十九

PinyinModern Translation
Size

yán

这句话大意是:○岩。

shuō wén yuē yán zhě yá yě shān biān wèi zhī yá

这句话大意是:《说文》曰:岩者,崖也,山边谓之崖。

shū yuē gāo zōng mèng de shuō shǐ bǎi gōng yíng qiú zhū yě de zhū fù yán

这句话大意是:《书》曰:高宗梦得说,使百工营求诸野,得诸傅岩。

kǒng ān guó zhù yuē shǐ bǎi guān yǐ suǒ mèng zhī xíng xiàng jīng yíng qiú zhī wài yě de zhī wū fù yán zhī xī

这句话大意是:(孔安国注曰:使百官以所梦之形象经营求之外野,得之于傅岩之溪。

jìn shū yuē xǔ xún yí jū gāo zhūn zhī yán cháng yǔ shā mén zhī dùn jí xiè ān shí wáng xī zhī děng tóng yóu wǎng lái jīn gāo zhūn hū wéi xǔ dù yán

这句话大意是:《晋书》曰:许询移居皋屯之岩,常与沙门支遁及谢安石、王羲之等同游往来,今皋屯呼为许度岩。

qí shū yuē xú bó zhēn zhái nán jiǔ lǐ yǒu gāo shān bān gù wèi zhī jiǔ yán shān hòu hàn lóng qiū cháng yǐn chǔ yě

这句话大意是:《齐书》曰:徐伯珍宅南九里有高山,班固谓之九岩山,后汉龙丘苌隐处也。

shān duō lóng xū chēng bǎi wàng zhī wǔ cǎi shì hū wèi fù rén yán

这句话大意是:山多龙须柽柏,望之五采,世呼为妇人岩。

shèng hóng zhī jīng zhōu jì yuē píng lè xiàn yǒu shān lín shuǐ yán jiān yǒu liǎng mù rú rén yǎn jí dà tóng zǐ bái hēi fēn míng míng wéi mù yán

这句话大意是:盛弘之《荆州记》曰:平乐县有山临水,岩间有两目如人眼,极大,瞳子白黑分明,名为目岩。

yòu yuē shǐ xīng jī shān dōng yǒu liǎng yán huí xiàng chī wěi shí shì shù shí suǒ xíng guò zhě jiē wén yǒu jīn shí sī zhú zhī shēng

这句话大意是:又曰:始兴机山东有两岩,回向鸱尾,石室数十所,行过者皆闻有金石丝竹之声。

nán kāng jì yuē yáng dào shì zàng yán shì lín zhōng yǔ dì zǐ děng kě sòng wú shī zhì bǐ shí shì zhōng jīn hè xiāng lú cǐ wài wú suǒ xū yě

现代白话:《南康记》曰:阳道士葬岩室,临终语弟子等,可送我尸置彼石室中,巾褐香炉,此外无所须也。

zàng shù nián shī yóu yǎn rán jīn zhōu xíng zhě guò qí shān zhǔ zhǎng wén xiāng qì xián tàn yì yān

现代白话:葬数年,尸犹俨然,今舟行者过其山渚,长闻香气,咸叹异呢。

shuǐ jīng zhù yuē céng shān shí shì zhōng yǒu jī shū juàn zhì ér shì shì hǎn yǒu dá zhě yīn wèi zhī jī shū yán

这句话大意是:《水经注》曰:层山石室中有积书卷帙,而世士罕有达者,因谓之积书岩。

pó yáng jì yuē xiāng yán zài guì xī xiàn dōng wǔ lǐ jiù míng xīng xīng yán

这句话大意是:《鄱阳记》曰:香岩在贵溪县东五里,旧名腥腥岩。

xī shù zhě xǔ jīng yáng zhǎn jiāo wū cǐ yán xià yīn cǐ míng yān

现代白话:昔术者许旌阳斩蛟于此岩下,因此名呢。

yòu yǐ bǎn sāi yán kǒu xún jiāo qián tōng hóng zhōu héng quán jǐng měi zhì tiān jǐng chéng jì jiàn shuǐ dǐ bǎn mù cún yān

现代白话:又以板塞岩口寻蛟,潜通洪州横泉井,每至天景澄霁,见水底板木存呢。

hòu rén è qí míng suì gǎi yān

现代白话:后人恶其名,遂改呢。

yòu yuē yì yáng lǐng shàng duō mì yán yuán jiā zhōng yǒu rén jiàn qí yán nèi yǒu sān tiě huò kě róng bǎi hú zhōng shēng lián huā tā rì wǎng xún bù zhī suǒ zài

这句话大意是:又曰:弋阳岭上多密岩,元嘉中有人见其岩内有三铁镬,可容百斛,中生莲花,他日往寻,不知所在。

xué

这句话大意是:○穴。

shuō wén yuē xué tǔ shì yě

这句话大意是:《说文》曰:穴,土室也。

yì yuē shàng gǔ xué jū ér yě chǔ hòu shì shèng rén yì zhī yǐ gōng shì

这句话大意是:《易》曰:上古穴居而野处,后世圣人易之以宫室。

shī yuē gǔ zé yì shì sǐ zé tóng xué

这句话大意是:《诗》曰:谷则异室,死则同穴。

lǐ jì yuè lìng yuē jì qiū zhī yuè zhé chóng zài xué nèi jiē jìn qí hù

这句话大意是:《礼记月令》曰:季秋之月,蛰虫在穴内,皆墐其户。

jìn wèi tu bì zhī yě bì shā qì yě

这句话大意是:(墐谓涂闭之也,避杀气也。

shǐ jì yuē sī mǎ qiān dēng kuài jī shān tàn yǔ xué

这句话大意是:《史记》曰:司马迁登会稽山,探禹穴。

fàn yè hòu hàn shū yuē guāng wǔ guō huáng hòu fù chāng shēng hòu jí zi kuàng kuàng qiān dà hóng lú shǎng cì jīn qián jiān bó fēng shèng mò bǐ jīng shī hào kuàng jiā wèi jīn xué

这句话大意是:范晔《后汉书》曰:光武郭皇后父昌,生后及子况,况迁大鸿胪,赏赐金钱缣帛丰盛莫比,京师号况家为金穴。

shān hǎi jīng yuē xióng shān yǒu xué yuē xióng xué héng chū shén rén xià qǐ ér dōng bì

这句话大意是:《山海经》曰:熊山有穴曰熊穴,恒出神人,夏启而冬闭。

shì xué ruò dōng qǐ xià bì nǎi bì yǒu bīng

这句话大意是:是穴若冬启夏闭,乃必有兵。

guō pú yuē jīn qiū xi yǒu gǔ shān shàng yǒu shí gǔ xiàng xuán shī shān páng

这句话大意是:(郭璞曰:今邺西有鼓山,上有石鼓象悬蓍山旁。

míng zé yǒu jūn shì yǔ cǐ xué shū xiàng ér tóng yīng

这句话大意是:鸣则有军事,与此穴殊象而同应。

zhuāng zi yuē yuè rén sān shì shā qí jūn wáng zǐ sōu huàn zhī táo wū dān xué yuè rén wú jūn cóng zhī dān xué wáng zǐ sōu bù kěn chū yuè rén xūn zhī yǐ ài chéng yǐ yù yú

这句话大意是:《庄子》曰:越人三世杀其君,王子搜患之,逃于丹穴,越人无君,从之丹穴,王子搜不肯出,越人薰之以艾,承以玉舆。

huái nán zǐ yuē zhì shǔ xué ér huài lǐ lǘ

这句话大意是:《淮南子》曰:治鼠穴而坏里闾。

shuǐ jīng zhù yuē xī ba mán yǒu wǔ xìng wèi yǒu jūn zhǎng jù shì guǐ shén nǎi gòng zhì jiàn wū shí xué yuē néng zhōng zhě zhòng fèng yǐ wéi jūn bā shì zi wu xiāng nǎi zhōng zhī

这句话大意是:《水经注》曰:昔巴蛮有五姓,未有君长,俱事鬼神,乃共掷剑于石穴,约能中者众奉以为君,巴氏子务相乃中之。

yòu gè lìng chéng tǔ chuán yuē fú zhě dāng yǐ wéi jūn wéi wu xiāng dú fú yīn gòng lì zhī shì wèi lǐn jūn

这句话大意是:又各令乘土船,约浮者当以为君,惟务相独浮,因共立之,是为廪君。

yòu yuē jiāng líng yǒu jià bù kǒu sòng wén dì chē jià fā jiāng líng zhì cǐ hēi lóng yuè chū fù dì chéng zhōu zuǒ yòu shī sè shàng wèi zhǎng shǐ wáng yù shǒu yuē cǐ nǎi xià yǔ suǒ yǐ shòu tiān mìng yǐ hé dé yǐ kān zhī

现代白话:又曰:江陵有驾部口,宋文帝车驾发江陵至此,黑龙跃出,负帝乘舟,左右失色,上谓长史王昙首曰:"此乃夏禹所以受天命了,何德以堪之。

gù míng xué wèi lóng xué yān

现代白话:"故名穴为龙穴呢。

yòu yuē xià píng xiàn yǒu chóng shān jí liè shān yě shān xià yǒu yī xué fù lǎo xiāng chuán shì shén nóng suǒ shēng chù yě

这句话大意是:又曰:夏平县有重山,即列山也,山下有一穴,父老相传是神农所生处也。

yòu yuē dà hóng shān yán zhàng jiē shù bǎi xǔ rèn rù shí mén yòu de zhōng rǔ xué xué shàng yǒu sù yá lì fēi rén jī suǒ jí xué zhōng duō zhōng rǔ níng gāo xià chuí wàng qí bīng xuě wēi jīn xì yè dī lì bù duàn yōu xué qián yuǎn xíng zhě bù jí

这句话大意是:又曰:大洪山,岩嶂皆数百许仞,入石门,又得锺乳穴,穴上有素崖立,非人迹所及,穴中多锺乳,凝膏下垂,望齐冰雪,微津细液,滴沥不断,幽穴潜远,行者不极。

fēng tǔ jì yuē tài hú shān zhōng yǒu dòng xué bàng xíng dì zhōng wú suǒ bù tōng wèi zhī dòng tíng

这句话大意是:《风土记》曰:太湖山中有洞穴,傍行地中,无所不通,谓之洞庭。

xù sōu shén jì yuē cháng shā lǐ líng xiàn yǒu xiǎo shuǐ èr rén chéng chuán qǔ qiáo jiàn àn xià tǔ xué zhōng shuǐ liú chū yǒu xīn zhuó mù piàn zhú shuǐ liú shàng yòu shēn shān yǒu rén jī yì zhī

这句话大意是:《续搜神记》曰:长沙醴陵县有小水,二人乘船取樵,见岸下土穴中水流出,有新斫木片,逐水流,上又深山,有人迹,异之。

xiāng wèi yuē kě shì rù shuǐ zhōng kàn hé yóu ěr

现代白话:相谓曰:"可试入水中,看何由你?

yī rén biàn yǐ lì zì zhāng rù xué xué cái róng rén xíng shù shí bù biàn kāi míng lǎng rán bù yì shì shàng

这句话大意是:"一人便以笠自鄣入穴,穴才容人,行数十步,便开明朗然,不异世上。

wài guó tú yuē fēng shān zhī shǒu gāo sān bǎi lǐ chūn xué fāng sān shí lǐ chūn fēng zì cǐ chū yě

这句话大意是:《外国图》曰:风山之首高三百里,春穴方三十里,春风自此出也。

yòu yuē shén qiū yǒu huǒ xué qí guāng zhào qiān lǐ qù láng yá sān wàn lǐ

这句话大意是:又曰:神丘有火穴,其光照千里,去琅琊三万里。

jīng zhōu tú jì yuē lú xiàn yǒu mǎ xué shān bàng yǒu dì dào hàn shí cháng yǒu bǎi pǐ mǎ chū qí zhōng xíng jiē xiǎo shì diān chí mǎ jīn suì míng qí chù yuē mǎ xué

这句话大意是:《荆州图记》曰:卢县有马穴山,傍有地道,汉时常有百匹马出其中,形皆小似滇池马,今遂名其处曰马穴。

yòu yuē xiàn běi jiǔ shí lǐ yǒu zhào shǔ shān bàng yǒu shí tái gāo shí wǔ zhàng guǎng sān zhàng yǒu xué shēn yī lǐ nèi shèn píng zhěng xū jì wèi zhī xiān xué

这句话大意是:又曰:县北九十里有赵属山,傍有石台,高十五丈,广三丈,有穴深一里,内甚平整虚寂,谓之仙穴。

qián táng jì yuē líng yǐn shān yǒu shí xué bàng rù xíng shí shù bù yǒu shuǐ guǎng zhàng yú

这句话大意是:《钱塘记》曰:灵隐山有石穴,傍入行十数步,有水广丈余。

xī yǒu rén cǎi zhōng rǔ jiàn lóng jī wén xué lǐ sāo sāo yǒu shēng chū

这句话大意是:昔有人采锺乳见龙迹,闻穴里搔搔有声出。

yí dū jì yuē hěn shān xiàn yǒu wén shí xué píng jū wú shuǐ yǒu kě zhě zhì qǐng qǐ zhé de shuǐ

这句话大意是:《宜都记》曰:佷山县有文石穴,平居无水,有渴者至,请乞辄得水;。

xì qǐ zé bù de

这句话大意是:戏乞则不得。

yòu yuē zì xī líng běi xíng sān shí lǐ yǒu shí xué míng mǎ xué

这句话大意是:又曰:自西陵北行三十里,有石穴名马穴。

cháng yǒu bái mǎ chū shí rén zhú zhī rù xué qián xíng chū hàn zhōng hàn zhōng rén shī mǎ yì cháng chū cǐ xué xiāng qù shù lǐ

这句话大意是:尝有白马出食,人逐之入穴,潜行出汉中,汉中人失马,亦尝出此穴,相去数里。

wǔ chāng jì yuē wú jīng shān yǒu lóng xué qí shuǐ shēn àn shǎo de rù zhě

这句话大意是:《武昌记》曰:芜菁山有龙穴,其水深暗,少得入者。

rén cǎi zhōng rǔ chéng huǒ ér rù xià yǒu shuǐ shēn shù chǐ duō yǒu biān fú lái pū huǒ

这句话大意是:人采锺乳,乘火而入,下有水深数尺,多有蝙蝠来扑火。

jiāng chéng dì jì yuē xī nán èr shí lǐ mù lú shān yǒu zhōng rǔ xué

这句话大意是:《江乘地记》曰:西南二十里木庐山有锺乳穴。

zhèng jī zhī dōng yáng jì yuē běi shān xi yá yǒu shí chuáng liú shuǐ rào guàn qí cè

这句话大意是:郑缉之《东阳记》曰:北山西崖有石床,流水绕灌其侧。

yòu yǒu shí tián rú dào tián yún táng lǐ yǒu dòng xué yǒu rén cháng wū cǐ cǎi zhōng rǔ rù shí yú rì liáng jué ér xué bù kě qióng

这句话大意是:又有石田如稻田,云堂里有洞穴,有人常于此采锺乳,入十余日,粮绝而穴不可穷。

wáng sháo zhī shén jìng jì yuē xíng yáng jùn yǒu gū shān zhí zhǎng bǎi yú zhàng dōng běi yǒu èr xué liáo liáo rán yǎo yǎo rán biàn shì yún xiá zhōng guǎn yǐ

现代白话:王韶之《神境记》曰:荥阳郡有孤山,直长百余丈,东北有二穴,寥寥然,杳杳然,便是云霞中馆了。

yòu yuē xíng yáng jùn běi sān shí lǐ yǒu hé jiā yán bàng yǒu yī xué shǐ rù yōu xiá ér shén àn xī yǒu cǎi zhōng rǔ zhě zhì cǐ jiàn yǒu shū sān juǎn zhú yī zhī

这句话大意是:又曰:荥阳郡北三十里有何家岩,傍有一穴,始入幽狭而甚暗,昔有采锺乳者至此,见有书三卷,竹一枝。

xún yáng jì yuē chì shān xià yǒu shí xué yǒu rén qǔ zhōng rǔ zhě jīng sù bù zhī suǒ qióng shuǐ héng liú chū shēn chù fú nǎi dé guò shù lǐ zhé jiàn yǒu guāng míng wén lǐ yǒu shēng ruò pī lì

这句话大意是:《浔阳记》曰:赤山下有石穴,有人取锺乳者,经宿不知所穷,水恒流出,深处浮乃得过,数里,辄见有光明,闻里有声若霹雳。

cǐ rén jù chū jìng wú yǐ cè yuǎn jìn yǒu xiān shǔ pū huǒ

这句话大意是:此人遽出,竟无以测远近,有仙鼠扑火。

shān dé míng nán kāng jì yuē xī nán yǒu tōng tiān xué sì bì shí sè shì huà zhàng liù xiàng xià yǒu shí chuáng yǒu shí zǐ dàn wán jù yǒu yī jiǎo

这句话大意是:邓德明《南康记》曰:西南有通天穴,四壁石色似画,丈六像下有石床,有石子弹丸,聚有一角。

yòu yuē píng gù xiàn xi fù sì xià yǒu dòng xué xué kǒu kě guǎng wǔ liù chǐ gāo wǔ chǐ yú

这句话大意是:又曰:平固县西覆笥下有洞穴,穴口可广五六尺,高五尺余。

xī yǒu rén cǎi zhōng rǔ rù shēn wèi míng bù dé chū suì liú zhù sù hū wén tóu shàng yǒu gāo chuán zhī shēng

这句话大意是:昔有人采锺乳,入深为瞑,不得出,遂留住宿,忽闻头上有篙船之声。

běi zhēng jì yuē gū shú yǒu jǐng shān yǒu jiǔ xué yǔ jiāng tōng

这句话大意是:《北征记》曰:姑熟有井山,有九穴与江通。

wú jùn lín hǎi jì yuē yú xiàn yǒu chuān shān xià yǒu dòng xué xī yǒu zài hǎi zhōng xíng zhě jǔ fān cóng xué zhōng guò

这句话大意是:《吴郡临海记》曰:虞县有穿山,下有洞穴,昔有在海中行者,举帆从穴中过。

shèng hóng zhī jīng zhōu jì yuē yí dū hěn shān xiàn yǒu shān shān yǒu fēng xué kǒu dà shù chǐ míng wéi fēng jǐng xià zé fēng chū dōng zé fēng rù

这句话大意是:盛弘之《荆州记》曰:宜都佷山县有山,山有风穴,口大数尺,名为风井,夏则风出,冬则风入。

qiáo rén yǒu dōng guò zhě zhì lì xué kǒu fēng xī zhī jīng yuè hái shè zhǎng yáng xī ér de qí lì zé zhī xī xué qián tōng

这句话大意是:樵人有冬过者,置笠穴口,风吸之,经月还,涉长阳溪而得其笠,则知溪穴潜通。

xuán zhōng jì yuē shǔ jùn yǒu qīng chéng shān yǒu dòng xué fēn wéi sān kǒng xī běi tōng kūn lún

这句话大意是:《玄中记》曰:蜀郡有青城山,有洞穴分为三孔,西北通昆仑。

yú dì jì yuē tài hú zhōng xiǎo shān míng dòng tíng jué shí chán yán běn wéi sōng bǎi shān yǒu sān xué

这句话大意是:《舆地记》曰:太湖中小山名洞庭,绝石巉岩,本惟松柏,山有三穴;。

dōng tóu běi miàn yī xué bù róng rén

这句话大意是:东头北面一穴,不容人;。

xī tóu nán miàn yī xué yì rán bìng yǒu qīng quán liú chū

这句话大意是:西头南面一穴亦然,并有清泉流出;。

xī běi yī xué yǔ lǚ cái de rù

这句话大意是:西北一穴,伛偻才得入。

xué wài shí pán bó xíng shì jīng rén xué lǐ rú yī jiān táng wū shàng gāo zhàng yú héng jīn rùn sì bì shí sè qīng bái nán bì kāi chù cè jiān de rù qián xíng èr dào běi tōng láng yá dōng tōng wǔ xiàn xi tōng cháng shā bā líng hú

这句话大意是:穴外石盘礴,形势惊人,穴里如一间堂屋,上高丈余,恒津润,四壁石色青白,南壁开处,侧肩得入,潜行二道,北通琅琊,东通武县,西通长沙巴陵湖。

wú dà dì shǐ rén xíng sān shí yú lǐ ér fǎn yún shàng wén yǒu làng shēng yǒu dà biān fú rú niǎo fú shā rén huǒ xué zhōng gāo chù huǒ zhào bú jiàn

这句话大意是:吴大帝使人行三十余里而反,云上闻有浪声,有大蝙蝠如鸟,拂杀人火,穴中高处,火照不见。

xué yǒu é guǎn zhōng rǔ bīng hán kě de rù chūn xià bù kě rù

这句话大意是:穴有鹅管锺乳,冰寒可得入,春夏不可入。

jùn guó zhì yuē qián zhōu guī yì shān mèng shuǐ chū yān yǒu shí shì jīn sè hào wèi jīn xué shì nèi cháng yǒu jīn shǔ chū rù

现代白话:《郡国志》曰:虔州归义山,梦水出呢,有石室金色,号为金穴,室内常有金鼠出入。

yòu yuē guā zhōu cháng lè xiàn yǒu fēng xué héng yǐ dà shí zhàn zhī ruò kāi bào qǐ fēng lián rì

这句话大意是:又曰:瓜州常乐县有风穴,恒以大石栈之,若开,暴起风连日。

yòu yuē xún zhōu yǒu lóng xué qián tōng yú hǎi bàng yú dòng tíng

这句话大意是:又曰:循州有龙穴,潜通于海,傍于洞庭。

wú dōu fù yún mù lóng chuān ér dài jiōng

这句话大意是:《吴都赋》云:"目龙川而带坰。

shì cǐ yě

这句话大意是:"是此也。

yòu yuē guó zhōu yáng zhèn zhái xi yǒu lóng wàng yuán nán yá yǒu tài wèi gōng cáng shū xué tài yuán chū rén rù xué jiàn gǔ shū èr shí yú juǎn yān

现代白话:又曰:虢州扬震宅西有龙望原,南崖有太尉公藏书穴,太元初,人入穴见古书二十余卷呢。

kuài jī jì yuē jùn yǒu yǔ xué àn hàn shū sī mǎ qiān chuán yún shàng kuài jī tàn yǔ xué

这句话大意是:《会稽记》曰:郡有禹穴,案《汉书司马迁传》云:"上会稽,探禹穴。

yòu yǒu yǔ jǐng

这句话大意是:"又有禹井。

yáng dōu fù yún rù dòng xué chū cāng wú

这句话大意是:《扬都赋》云:入洞穴,出苍梧。

zhù yún zài líng líng yán rén cóng yǔ xué rù zhì cāng wú chū yě

这句话大意是:注云:在零陵,言人从禹穴入,至苍梧出也。

zhōu dì tú jì yuē shùn zhèng jùn bǐng xué yǐ qí kǒu xiàng yīn yǐ wéi míng

这句话大意是:《周地图记》曰:顺政郡丙穴,以其口向,因以为名。

jū shuǐ jīng xué jiān ér guò huò wèi zhī dà bǐng shuǐ měi chūn sān yuè shàng xún fù yǒu yú zhǎng bā jiǔ chǐ huò èr sān rì lián mián cóng xué chū yuè xiāng chuán míng wéi jiā yú jí zuǒ tài chòng shǔ dōu fù suǒ wèi jiā yú chū wū bǐng xué shì yě

这句话大意是:沮水经穴间而过,或谓之大丙水,每春三月上旬,复有鱼长八九尺,或二三日联绵从穴出跃,相传名为嘉鱼,即左太冲《蜀都赋》所谓"嘉鱼出于丙穴"是也。

wǔ líng jì yuē lù shān yǒu xué xī sòng yuán jiā chū wǔ líng xī mán rù shè lù zhú rù yī shí xué xué cái kě róng rén mán rén rù xué jiàn yǒu tī zài qí bàng yīn shàng tī huò rán kāi lǎng sāng guǒ ǎi rán xíng rén áo xiáng bù shì róng jìng

这句话大意是:《武陵记》曰:鹿山有穴,昔宋元嘉初,武陵溪蛮入射鹿,逐入一石穴,穴才可容人,蛮人入穴,见有梯在其傍,因上梯,豁然开朗,桑果霭然,行人翱翔,不似戎境。

cǐ mán nǎi pī shù jì zhī qí hòu xún zhī mò zhī qí suǒ chù

这句话大意是:此蛮乃批树记之,其后寻之,莫知其所处。

这句话大意是:谷。

shuō wén yuē quán tōng chuān yuē gǔ

这句话大意是:《说文》曰:泉通川曰谷。

yì yuē rù yú yōu gǔ sān suì bù dí xiōng

这句话大意是:《易》曰:入于幽谷,三岁不觌,凶。

shī yuē gé zhī tán xī shī yú zhōng gǔ wéi yè qī qī

这句话大意是:《诗》曰:葛之覃兮,施于中谷,惟叶萋萋。

yòu yuē zhuì zhuì xiǎo xīn rú lín yú gǔ

这句话大意是:又曰:惴惴小心,如临于谷。

yòu yuē fá mù dīng dīng niǎo míng yīng yīng

这句话大意是:又曰:伐木丁丁,鸟鸣嘤嘤。

chū zì yōu gǔ qiān wū qiáo mù

这句话大意是:出自幽谷,迁于乔木。

yòu yuē jiǎo jiǎo bái jū zài bǐ kōng gǔ

这句话大意是:又曰:皎皎白驹,在彼空谷。

zuǒ zhuàn yuē mò áo yì yú huāng gǔ

这句话大意是:《左传》曰:莫敖缢于荒谷。

shèng hóng zhī jīng zhōu jì yuē jīn zhú lín shì yě

这句话大意是:(盛弘之《荆州记》曰:今竹林是也。

ěr yǎ yuē shuǐ zhù xī yuē gǔ

现代白话:《你雅》曰:水注溪曰谷。

shǔ zhì yuē gǔ kǒu jīn zhī xié gǔ shì yě

这句话大意是:《蜀志》曰:谷口,今之斜谷是也。

táng shū yuē wáng guī zì dà nián xìng jiǎn dàn xiāo sǎ bù lè shì jìn shǎo yǐ shī jiǔ qín shū zì shì bù cóng kē shì

这句话大意是:《唐书》曰:王龟,字大年,性简淡萧洒,不乐仕进,少以诗酒琴书自适,不从科试。

jīng chéng guāng fú lǐ qǐ dì xiōng dì tóng jū sī wèi hóng chǎng

这句话大意是:京城光福里起第,兄弟同居,斯为宏敞。

guī yì zài rén wài juàn jiē péng yóu nǎi yú yǒng dá lǐ yuán lín shēn pì chù chuàng shū zhāi yín xiào qí jiān mù wéi bàn yǐn tíng

这句话大意是:龟意在人外,倦接朋游,乃于永达里园林深僻处创书斋,吟啸其间,目为半隐亭。

jí shì fù qǐ zài hé zhōng yú zhōng tiáo shān gǔ zhōng qǐ cǎo táng yǔ shān rén dào shì yóu shuò wàng yī hái fǔ dì hòu rén mù wéi láng jūn gǔ

这句话大意是:及侍父起在河中,于中条山谷中起草堂,与山人道士游,朔望一还府第,后人目为郎君谷。

lǎo zi yuē gǔ dé yī yǐ yíng gǔ wú yǒu yíng jiāng kǒng jié

这句话大意是:《老子》曰:谷得一以盈,谷无有盈将恐竭。

yòu yuē jiāng hǎi néng wéi bǎi gǔ wáng zhě yǐ qí shàn xià zhī yě gù néng wéi bǎi gǔ wáng

这句话大意是:又曰:江海能为百谷王者,以其善下之也,故能为百谷王。

yòu yuē zhī qí rǔ wèi tiān xià gǔ

这句话大意是:又曰:知其辱,为天下谷。

huán zi yuē xī qí huán gōng rù gǔ wèn fù lǎo yuē cǐ hé gǔ

这句话大意是:《桓子》曰:昔齐桓公入谷,问父老曰:"此何谷?

dá yuē wèi chén yú míng wéi yú gōng gǔ

这句话大意是:"答曰:"谓臣愚,名为愚公谷。

fēng sú tōng yuē nán yáng lì xiàn yǒu gān quán gǔ shuǐ gān měi yún qí shān shàng yǒu jú huā shuǐ cóng shān zhōng liú xià de qí zī yè gǔ zhōng sān shí yú jiā bù fù chuān jǐng yǎng yǐn cǐ shuǐ shàng shòu zhě yī bǎi èr shí zhōng zhě bǎi yú suì

这句话大意是:《风俗通》曰:南阳郦县有甘泉谷,水甘美,云其山上有菊花,水从山中流下得其滋液,谷中三十余家,不复穿井,仰饮此水,上寿者一百二十,中者百余岁。

hàn wǔ gù shì yuē shàng wēi xíng zhì yú bǎi gǔ sù wū nì lǚ

这句话大意是:《汉武故事》曰:上微行,至于柏谷,宿于逆旅。

liú xiàng bié lù yuē fāng shì chuán yán zōu yǎn zài yàn yǒu gǔ de měi ér hán bù shēng wǔ gǔ zōu zǐ jū zhī chuī lǜ ér wēn qì zhì ér shēng shǔ gǔ

这句话大意是:刘向《别录》曰:方士传言,邹衍在燕,有谷,地美而寒,不生五谷,邹子居之,吹律而温气至,而生黍谷。

jīn míng shǔ gǔ

这句话大意是:今名黍谷。

bó wù zhì yuē xià jié zhī shí wèi zhǎng gōng wū shēn gǔ zhī zhōng sān xún bù chū dà fēng yáng shā yī xī tián cǐ gōng gǔ yě

这句话大意是:《博物志》曰:夏桀之时,为长宫于深谷之中,三旬不出,大风扬沙,一夕填此宫谷也。

yú xǐ ān tiān lùn yuē rì yuè xíng wū fēi gǔ wèi dì zhōng yě bù wén liè xīng fù liú wū de

这句话大意是:虞喜《安天论》曰:日月行于飞谷,谓地中也,不闻列星复流于地;。

qiě gǔ yǒu shuǐ tǐ rì wèi huǒ jīng shuǐ huǒ bù gòng qì dé wú shāng rì zhī míng hu

这句话大意是:且谷有水,体日为火精,水火不共器,得无伤日之明吗?

shuǐ jīng zhù yuē lìng jū yōng xiàn xī běi sài wài wǎ jiē gǔ shuǐ wén chéng lóng shì rǎo pò zhī suí shǒu chéng lóng chù jiāng yǐn jiē wèi ér zǒu

这句话大意是:《水经注》曰:令居庸县西北,塞外瓦街谷,水文成龙,试扰破之,随手成龙,畜将饮,皆畏而走。

yòu yuē dūn huáng xi yǒu mǎ tí gǔ hàn wǔ dì wén dà yuān yǒu tiān mǎ qiǎn lǐ guǎng lì fá ér de zhī shén yǐ wéi qí gù fù tiān mǎ zhī gē

这句话大意是:又曰:敦煌西有马蹄谷,汉武帝闻大宛有天马,遣李广利伐而得之,甚以为奇,故赋《天马之歌》。

qín zhōu jì yuē gǔ yǒu shén fù fù tǔ yù sāi gǔ shéng jué zhuì fù yā mù yīn chéng èr shù qí dà shù wéi

这句话大意是:《秦州记》曰:古有神妇,负土欲塞谷,绳绝坠负押木,因成二树,其大数围。

xún yáng jì yuē lú shān xī nán yǒu kāng wáng gǔ yòu běi lǐng yǒu liú chéng gǔ tiān yù yǔ zhé wén gǔ jiǎo xiāo jiā zhī shēng

这句话大意是:《寻阳记》曰:庐山西南有康王谷,又北岭有刘成谷,天欲雨,辄闻鼓角箫笳之声。

dài yán zhī xī jīng jì yuē zǐ zé qù luò chéng liù shí lǐ zé zài jīn gǔ zhī zhōng cháo xián suǒ jí fù shī shì shí chóng suǒ jū

这句话大意是:戴延之《西京记》曰:梓泽去洛城六十里,泽在金谷之中,朝贤所集赋诗,是石崇所居。

jùn guó zhì yuē wǔ dū jū shuǐ zhī xi yǒu jiǎo nǔ gǔ jí shǔ jiāng jiāng wéi jiǎo wǔ bù xī qiāng zhī suǒ

这句话大意是:《郡国志》曰:武都沮水之西有角弩谷,即蜀将姜维剿五部溪羌之所。

yòu yuē wáng qiáo gǔ sú wèi tài gōng gǔ jí wáng qiáo suǒ yǐn chǔ gǔ yǒu qiáo táng suì cháng sì zhī

这句话大意是:又曰:王乔谷,俗谓太公谷,即王乔所隐处,谷有乔堂,岁常祀之。

yún yáng jì yuē lóng gǔ shuǐ chū yún yáng gōng dōng nán

这句话大意是:《云阳记》曰:龙谷水出云阳宫东南。

yòu yǒu zhèng quán yún hàn shí zhèng pǔ zì zǐ zhēn yǐn wū gǔ zhōng bù qū qí zhì gēng wū yán shí zhī xià míng zhèn jīng shī shí rén yì yīn zǐ zhēn suǒ jū yǐ wéi míng yě

这句话大意是:又有郑泉,云汉时郑朴,字子真,隐于谷中,不屈其志,耕于岩石之下,名震京师,时人亦因子真所居以为名也。

yòu yǒu yě gǔ fēng shàn shū suǒ wèi gǔ kǒu shì yě

这句话大意是:又有冶谷,《封禅书》所谓谷口是也。

qù yún yáng gōng bā shí lǐ chū tiě yě zhù zhī suǒ yīn yǐ wéi míng

这句话大意是:去云阳宫八十里,出铁,冶铸之所,因以为名。

rù gǔ biàn liú liáo fèi téng fēi quán jī liǎng àn qiào bì gū shù pán héng zhěn gǔ kǒu lǐn rán níng hù cháng rú bā jiǔ yuè zhōng zhū míng shèng shǔ dāng zhòu zàn xuān liáng qiū xiǎo hou yùn páo bù nuǎn suǒ wèi hán mén yě

这句话大意是:入谷便流潦沸腾,飞泉激两岸,峭壁孤竖,盘横枕谷口,凛然凝沍,常如八九月中,朱明盛暑,当昼暂暄,凉秋晓候,缊袍不暖,所谓寒门也。

yòu yuē rù yě gǔ èr shí lǐ yǒu bǎi lǐ huái shù shù běi yǒu quán míng yuē jīn quán

这句话大意是:又曰:入冶谷二十里,有百里槐树,树北有泉,名曰金泉。

àn cǐ shù yóu cún jīn quán xī nán bǎi bù gǔ zhōng jīn yǒu máo yuán jiān yě

这句话大意是:按此树犹存金泉西南百步谷中,今有毛原监也。

shí dào zhì yuē dà gǔ zài gǒng xiàn dōng wǔ lǐ

这句话大意是:《十道志》曰:大谷在巩县东五里。

zhāng héng dōng jīng fù yuē mèng jīn dá qí hòu dà gǔ tōng qí qián

这句话大意是:张衡《东京赋》曰:孟津达其后,大谷通其前。

chén sī wáng luò shén fù yuē jīng guò dà gǔ

这句话大意是:陈思王《洛神赋》曰:经过大谷。

pān yuè xián jū fù yuē zhāng gōng dà gǔ zhī lí

这句话大意是:潘岳《闲居赋》曰:张公大谷之梨。

jiē wèi cǐ yě

这句话大意是:皆谓此也。

lǐng

这句话大意是:岭。

guǎng zhōu jì yuē yǒu wǔ lǐng dà yǔ shǐ ān lín hè guì yáng jiē yáng shì yě

这句话大意是:《广州记》曰:有五岭,大庾、始安、临贺、桂阳、揭阳是也。

nán kāng jì yuē qín shǐ huáng lüè dìng yáng yuè zhé shù wǔ fāng nán shǒu wǔ lǐng dì yī sāi shàng lǐng jí nán kāng dà yǔ lǐng shì

这句话大意是:《南康记》曰:秦始皇略定扬越,谪戍五方,南守五岭:第一塞上岭,即南康大庾岭是;。

dì èr qí tián lǐng jīn guì yáng jùn xī lǐng shì

这句话大意是:第二骑田岭,今桂阳郡腊岭是;。

dì sān dū páng lǐng jīn jiāng huá jùn yǒng míng lǐng shì

这句话大意是:第三都庞岭,今江华郡永明岭是;。

dì sì méng zhǔ lǐng yì jiāng huá jùn bái máng lǐng shì

这句话大意是:第四甿渚岭,亦江华郡白芒岭是;。

dì wǔ yuè chéng lǐng jí líng líng jùn nán lín yuán lǐng shì yě

这句话大意是:第五越城岭,即零陵郡南临源岭是也。

tán sǒu yuē guāng zhōu xī běi yǒu yī lǐng gāo jùn běi lín cāng jiāng qí shàng shū láng cuī tǐng qiān guāng zhōu wū lǐng shàng yù lì guān yǔ gù lǎo yún běi lǐng qiū xià zhī jì cháng yǒu bào fēng xùn yǔ yán shí jǐn luò xiāng chuán yún shì lóng dào bù kě jiǔ lì

这句话大意是:《谈薮》曰:光州西北有一岭高峻,北临沧江,齐尚书郎崔挺迁光州,于岭上欲立观宇,故老云,北岭秋夏之际常有暴风迅雨,岩石尽落,相传云是龙道,不可久立。

tǐng yuē rén shén xiāng qù hé yuǎn zhī yǒu qiú lóng huǎng hū qǐ wéi yí lù hu

这句话大意是:挺曰:"人神相去何远之有,虬龙恍忽,岂惟一路吗?

suì yíng zhī

这句话大意是:"遂营之。

shù nián guǒ wú fēng yǔ zhī huàn

这句话大意是:数年果无风雨之患。

tǐng hái guī xún wèi léi fēng suǒ huǐ hòu bù néng lì

这句话大意是:挺还归,寻为雷风所毁,后不能立。

wú dì zhì yún nán yě xiàn yǒu dà yǔ lǐng tōng guǎng zhōu

这句话大意是:《吴地志》云:南野县有大庾岭,通广州。

jìn tài kāng dì zhì yuē lǐng jùn zǔ luó zhuǎn shàng yú jiǔ dèng èr lǐ zhì dǐng xià qī lǐ píng xíng shí lǐ zhì tíng yī míng héng tíng yī míng sāi shàng lǐng

这句话大意是:《晋太康地志》曰:岭峻阻,螺转上,逾九磴,二里至顶,下七里,平行十里至亭,一名横亭,一名塞上岭。

jiàn ān jì yuē jiàn ān xiàn yǒu dǎo lǐng yǔ quán zhōu fēn jiè yán lǐng gāo dǎo ér fāng guò

这句话大意是:《建安记》曰:建安县有祷岭,与泉州分界,言岭高,祷而方过。

yòu yǒu fēi yuán lǐng qiáo mù zào tiān yuán náo zhī suǒ fēi zǒu gù yuē fēi yuán lǐng

这句话大意是:又有飞猿岭,乔木造天,猿猱之所飞走,故曰飞猿岭。

xī zhōu tú jīng yuē hǎi níng yǒu róng lǐng yǒu mù shí táng chū kōng shù shí xià zhōng bǎi xìng měi cǎi zhī

这句话大意是:《歙州图经》曰:海宁有容岭,有木石糖,出空树石罅中,百姓每采之。

yòu yuē yǒu xiàn yǒu mò lǐng shàng yǒu shí rú mò sè ruǎn nì shì rén qǔ yǐ wéi mò

这句话大意是:又曰:黝县有墨岭,上有石如墨色软腻,士人取以为墨。

yòu yuē wù yuán yǒu gān zǐ lǐng cǐ dì běn wú gān shù wéi cǐ hū yǒu yī zhū yīn yǐ wéi míng

这句话大意是:又曰:婺源有甘子岭,此地本无甘树,惟此忽有一株,因以为名。

yú dì zhì yuē dōng yáng bì lǐng zhī xià yǒu qián lǐng wǎng wǎng rén wū cǐ lǐng xià huò dà qián sú wèi zhī qián lǐng

这句话大意是:《舆地志》曰:东阳毕岭之下有钱岭,往往人于此岭下获大钱,俗谓之钱岭。

yòu yuē zàn huáng xiàn yǒu kǒng zǐ lǐng shàng yǒu shí táng kuān bó qí shí xiāng jù ruò yíng zhù yǒu yī shí rén xiàng zhí juǎn zhī zhuàng

这句话大意是:又曰:赞皇县有孔子岭,上有石堂宽博,其石相拒若楹柱,有一石人,象执卷之状。

léi cì zōng yù zhāng jì yuē xī shān zhōng fēng zuì gāo dǐng míng hè lǐng jí zǐ qiáo kòng hè jīng guò zhī suǒ tán zài hè lǐng zhī cè

这句话大意是:雷次宗《豫章记》曰:西山中峰最高顶名鹤岭,即子乔控鹤经过之所,坛在鹤岭之侧。

yún jǐng xiān měi cǎo mù xiù rùn yì wū tā shān

这句话大意是:云景鲜美,草木秀润,异于它山。

shān cè yǒu tǔ míng kòng hè xiāng

这句话大意是:山侧有土,名控鹤乡。

✦ You read 地部·卷十九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.