shì
这句话大意是:○谥。
shì míng yuē gǔ zhě zhū hóu hōng shí tiān zǐ lùn xíng yǐ cì shì
这句话大意是:《释名》曰:古者诸侯薨时,天子论行以赐谥。
wéi wáng zhě wú shàng gù wū nán jiāo chēng tiān yǐ shì zhī
这句话大意是:惟王者无上,故于南郊称天以谥之。
dāng chūn qiū shí zhōu shì bēi wēi chén shì qí fù gù zhū hóu zhī shì duō bù yǐ shí yě
这句话大意是:当春秋时,周室卑微,臣谥其父,故诸侯之谥多不以实也。
zhōu lǐ yuē tài shī fán dà sàng shuài qí gǔ ér xīn zuò jiù shì
这句话大意是:《周礼》曰:太师,凡大丧,帅其瞽而𫷷,作柩谥。
zhèng xuán zhù yuē xīn xìng yě
这句话大意是:(郑玄注曰:𫷷,兴也。
xīng yán wáng zhī xíng
这句话大意是:兴言王之行。
chén qí shēng shí xíng jì wéi zuò shì
这句话大意是:陈其生时行迹为作谥。
yòu yuē tài shǐ zhǎng qīng dài fū zhī sàng cì shì dú lěi
这句话大意是:又曰:太史掌卿大夫之丧,赐谥读诔。
qí dú shì lěi yì yǐ tài shǐ cì shì
这句话大意是:(其读谥诔,亦以太史赐谥。
lǐ yuē jǐ gū bào guì bù wéi fù zuò shì
这句话大意是:《礼》曰:己孤暴贵,不为父作谥。
zhèng xuán zhù yuē zi shì fù mǔ wú guì jiàn děng yě
这句话大意是:(郑玄注曰:子事父母,无贵贱等也。
yòu yuē gōng shū wén zi zú qí zi shù qǐng shì wū qí jūn yuē rì yuè yǒu shí jiāng zàng yǐ
现代白话:又曰:公叔文子卒,其子戍请谥于其君曰:"日月有时,将葬了。
qǐng suǒ yǐ yì qí míng zhě
这句话大意是:请所以易其名者。
shì zhě xíng zhī jī yě
这句话大意是:"(谥者行之迹也。
jūn yuē xī zhě wèi guó xiōng jī fū zǐ wèi zhōu yǔ guó zhī è zhě shì bù yì huì hu
现代白话:)君曰:"昔者卫国凶饥,孔子为粥与国之饿者,是不是也很惠吗?
jūn líng gōng yě
这句话大意是:(君,灵公也。
xī zhě wèi guó yǒu nán fū zǐ yǐ qí sǐ wèi guǎ rén bù yì zhēn hu
现代白话:)昔者卫国有难,孔子以其死卫寡人,不是也很贞吗?
fū zǐ tīng wèi guó zhī zhèng xiū qí bān zhì yǐ yǔ sì lín jiāo wèi guó shè jì bù rǔ bù yì wén hu
现代白话:孔子听卫国之政,修其班制,以与四邻交,卫国社稷不辱,不是也很文吗?
gù wèi fū zǐ zhēn huì wén zi
现代白话:故谓孔子贞惠文子。
yòu yuē yòu míng guān zì wǔ shí yǐ bó zhòng sǐ shì zhōu dào yě
这句话大意是:又曰:幼名,冠字,五十以伯仲,死谥,周道也。
yòu yuē sǐ ér shì jīn yě
这句话大意是:又曰:死而谥,今也。
xī zhě shēng wú jué sǐ wú shì
这句话大意是:昔者生无爵,死无谥。
gǔ wèi yīn yǐ qián yě
这句话大意是:(古谓殷以前也。
dài fū yǐ shàng nǎi wèi zhī jué wú yǒu shì yě
这句话大意是:大夫以上乃谓之爵,无有谥也。
yòu yuē zǐ yuē xiān wáng shì yǐ zūn míng jié yǐ yī huì chǐ míng zhī fú wū xíng yě
现代白话:又曰:孔子说:"先王谥以尊名,节以壹惠,耻名之浮于行也。
míng wèi shēng yù yě
这句话大意是:"(名谓声誉也。
xiān wáng lùn xíng wèi shì yǐ zūn míng zhě shǐ shēng yù kě de ér zūn yán yě
这句话大意是:先王论行为谥以尊名者,使声誉可得而尊言也。
huì yóu shàn yě
这句话大意是:惠犹善也。
yán shēng yù suī zhòng jié yǐ qí xíng yī dà shàn zhě wèi shì yě
这句话大意是:言声誉虽众,节以其行一大善者为谥也。
chuán yuē wú hài zú wú hài shǐ wèi qīng wèi cì zú yě
这句话大意是:《传》曰:无骇卒,(无骇始为卿,未赐族也。
yǔ fù qǐng chuí lǚ zú
这句话大意是:)羽父请陲褛族。
gōng wèn wū zhòng zhòng
这句话大意是:公问于众仲。
duì yuē tiān zǐ jiàn dé yīn shēng yǐ cì xìng zuò zhī tǔ ér mìng zhī shì
这句话大意是:对曰:"天子建德,因生以赐姓,祚之土而命之氏。
zhū hóu yǐ zì wèi shì yīn yǐ wéi zú
这句话大意是:诸侯以字为谥,因以为族。
guān yǒu shì gōng zé yǒu guān zú
这句话大意是:官有世功,则有官族。
yòu yuē zhèng rén tián nà gōng zhī luàn zhuó zi jiā zhī guān ér zhú qí zú gǎi zàng yōu gōng shì zhī yuē líng
这句话大意是:又曰:郑人田衲公之乱,斫子家之棺而逐其族,改葬幽公,谥之曰灵。
yòu yuē chu gōng wáng zú zǐ náng móu shì
这句话大意是:又曰:楚恭王卒,子囊谋谥。
dài fū yuē jūn yǒu mìng yǐ
现代白话:大夫曰:"君有命了。
zǐ náng yuē jūn mìng yǐ wéi gōng ruò zhī hé huǐ zhī
这句话大意是:"子囊曰:"君命以为'恭',若之何毁之?
hè hè chǔ guó ér jūn lín zhī fǔ yǒu mán yí yǎn zhēng nán hǎi yǐ shǔ zhū xià ér zhī qí guò kě bù de wèi zhī gōng hu
这句话大意是:赫赫楚国而君临之,抚有蛮夷,奄征南海,以属诸夏,而知其过,可不得谓之恭吗?
qǐng shì zhī gōng
这句话大意是:请谥之'恭'。
dài fū cóng zhī
这句话大意是:"大夫从之。
yòu yuē wèi hóu cì běi gōng xǐ shì yuē zhēn zǐ cì xī zhū chú zhū yuē chéng zi
这句话大意是:又曰:卫侯赐北宫喜谥曰"贞子",赐析朱鉏诸曰"成子"。
lún yǔ yuē zǐ gòng wèn yuē kǒng wén zi hé yǐ wèi zhī wén yě
现代白话:《论语》曰:子贡问曰:"孔文子凭什么谓之文也?
zǐ yuē mǐn ér hào xué bù chǐ xià wèn shì yǐ wèi zhī wén yě
现代白话:"孔子说:"敏而好学,不耻下问,是以谓之文也。
hàn shū yuē jǐng lìng zhū hóu hōng liè hóu chū fēng jí zhī guó dà hóng lú zòu shì lěi cè
这句话大意是:《汉书》曰:景令诸侯薨、列侯初封及之国,大鸿胪奏谥诔策。
liè hóu hōng jí zhū hóu tài fù chū chú zhī guān dà xíng shì zòu lěi cè
这句话大意是:列侯薨及诸侯太傅初除之官,大行谥,奏诔策。
yòu yuē gǔ shān zòu shì yuē shèng wáng zuò shì sān sì shí shì ěr
这句话大意是:又曰:贾山奏事曰:"圣王作谥,三四十世耳。
suī yáo shùn yǔ tāng wén wǔ lěi shì guǎng dé yǐ wéi zǐ sūn jī yè wú guò sān sì shí shì yě
这句话大意是:虽尧、舜、禹、汤、文、武,累世广德,以为子孙基业,无过三四十世也。
qín shǐ huáng dì yuē sǐ ér yǐ shì fǎ shì fù zǐ míng hào yǒu shí xiāng xí zhě
这句话大意是:秦始皇帝曰:"死而以谥法,是父子名号有时相袭者。
yǐ yī zhì wàn zé shì shì bù xiāng fù yě
这句话大意是:以一至万,则世世不相复也。
gù sǐ ér hào yuē shǐ huáng dì qí cì yuē èr shì huáng dì yù yǐ yī zhì wàn yě
这句话大意是:"故死而号曰"始皇帝",其次曰"二世皇帝",欲以一至万也。
zhāng fán hàn shū yuē fàn dān zú sān fǔ gè qiǎn lìng shǐ bēn diào lèi xíng lùn shì yuē yi wèi zhēn jié xiān shēng
这句话大意是:张璠《汉书》曰:范丹卒,三府各遣令史奔吊,累行论谥,曰:"宜为'贞节先生'。
yòu yuē cài yōng cháng zhì zhū mù jiā xiě qí shū jí mù zú yōng jí mén rén gòng shì mù yuē zhōng wén
这句话大意是:又曰:蔡雍尝至朱穆家写其书,及穆卒,雍及门人共谥穆曰"忠文"。
fán lùn yuē fu shì zhě shàng zhī suǒ zèng fēi dīng zhī suǒ zào
这句话大意是:(璠论曰:夫谥者,上之所赠,非丁之所造。
gù yán rǎn zhì dé bù wén yǒu shì
这句话大意是:故颜冉至德,不闻有谥。
cài zhū èr zi gè yǐ shuāi dài zāng pǐ bù lì gù sī yì yě
这句话大意是:蔡朱二子各以衰代臧否不立,故私议也。
fàn yè hòu hàn shū yuē xià hóu gōng shàn wéi wén zhāng zhū rú gòng shì yuē xuān míng
这句话大意是:范晔《后汉书》曰:夏侯恭善为文章,诸儒共谥曰"宣明"。
zi yá shǎo xí jiā yè zhe fù sòng zàn fán sì shí piān
这句话大意是:子牙少习家业,著赋颂赞凡四十篇。
jǔ xiào lián zǎo zú
这句话大意是:举孝廉,早卒。
xiāng rù hào yuē wén dé xiān shēng
这句话大意是:乡入号曰"文德先生"。
wèi shū yuē yǒu sī yì shì yǐ wéi zhōng yáo xī wèi tíng wèi biàn lǐ xíng yù jué xián míng yí mín wú yuàn zhě yóu yú zhāng zhī zài hàn yě
这句话大意是:《魏书》曰:有司议谥,以为锺繇昔为廷尉,辨理刑狱,决嫌明疑,民无怨者,犹于张之在汉也。
zhào yuē tài fù gōng gāo dé mào wèi wèi shī fū
这句话大意是:诏曰:"太傅功高德茂,位为师傅。
lùn xíng cì shì dāng xiān yī cǐ
这句话大意是:论行赐谥,当先依此。
lián xù tíng wèi yú zhāng zhī dé ěr nǎi cè shì yuē chéng hóu
这句话大意是:廉叙廷尉,于张之德耳,乃策谥曰'成侯'。
gàn bǎo jìn jì yuē hé zēng zú xià lǐ guān shì
这句话大意是:干宝《晋记》曰:何曾卒,下礼官谥。
bó shì qín xiù yì yuē céng zī xìng jiāo shē bù xiū guǐ zé
这句话大意是:博士秦秀议曰:"曾资性骄奢,不修轨则。
yì shì yǐ lái zǎi chén fǔ xiāng wèi yǒu shòu gòu rǔ zhī shēng bèi yǒu sī zhī hé fù zǐ chén lèi ér méng ēn dài ruò céng zhě yě
这句话大意是:弈世以来,宰臣辅相未有受诟辱之声、被有司之劾、父子尘累而蒙恩贷若曾者也。
jǐn àn shì fǎ míng yǔ shí shuǎng yuē miào hù wēi sì xíng yuē chǒu
这句话大意是:谨按《谥法》:名与实爽曰'缪',怙威肆行曰'丑'。
céng yi shì wèi miù chǒu
这句话大意是:曾宜谥为'缪丑'。
yòu yuē tài wèi lǔ gōng gǔ chōng hōng
这句话大意是:又曰:太尉鲁公贾充薨。
chū chōng yòng hán mì wèi gǔ shì sì shàng tè xǔ zhī
这句话大意是:初,充用韩谧为贾氏嗣,上特许之。
jí yì shì bó shì qín xiù yuē chōng wèi guān qún jùn wéi mín zhī wàng
这句话大意是:及议谥,博士秦秀曰:"充位冠群俊,惟民之望。
ér bèi lǐ ruò qíng yǐ luàn dà lún
这句话大意是:而悖礼溺情,以乱大伦。
àn shì fǎ hūn luàn jì dù yuē huāng
这句话大意是:案《谥法》:昏乱纪度曰荒。
chōng yi shì yuē huāng
这句话大意是:充宜谥曰荒。
shàng fú cóng cì shì yuē wǔ
这句话大意是:"上弗从,赐谥曰武。
jìn shū yuē tài kāng bā nián tài cháng shàng shì
这句话大意是:《晋书》曰:太康八年,太常上谥。
gù tài cháng píng yáng nán guō yì wèi jǐng hóu yǒu sī zòu yún jìn shòu mìng yǐ lái zǔ zōng hào shì qún xià wèi yǒu tóng zhě
这句话大意是:故太常、平阳男郭弈为景侯,有司奏云:"晋受命以来,祖宗号谥群下,未有同者。
gù guō yì yǔ jǐng huáng tóng bù kě tīng
这句话大意是:故郭弈与景皇同,不可听。
yi shì yuē mù
这句话大意是:宜谥曰穆。
jìn zhōng xìng shū yuē zhōng zōng jí zūn hào yě shí cì shì duō yóu fēng jué bù kǎo dé xíng
这句话大意是:《晋中兴书》曰:中宗即尊号也,时赐谥多由封爵,不考德行。
wáng zūn shàng shū yuē chén wén dà xíng shòu dà míng xiǎo xíng shòu xiǎo míng
这句话大意是:王遵上疏曰:"臣闻大行受大名,小行受小名。
míng zé shí chēng bù wū ér yǐ
这句话大意是:名则实称,不诬而已。
jìn dài yǐ lái wéi jué de shì wǔ guān yá mén yǒu jué bì shì qīng xiào cháng bó wú jué xī bù cì shì shén shī zhì shì zhī běn
这句话大意是:近代以来,惟爵得谥,武官牙门有爵必谥,卿校常伯无爵,悉不赐谥,甚失制谥之本。
jīn zhōng xīng zhào jiàn xūn dé jiān bèi yi shēn tǐ qián xùn shǐ xíng yǐ shì zhāng qǐ kě xiàn yǐ yǒu jué
这句话大意是:今中兴肇建,勋德兼被,宜深体前训,使行以谥彰,岂可限以有爵?
zhōng zōng nà yān
现代白话:"中宗纳呢。
zì hòu gōng qīng wú jué ér shì zì zūn shǐ yě
这句话大意是:自后公卿无爵而谥,自遵始也。
shěn yuē sòng shū yuē jiāng zhì yuān chū wū běi zhōng láng zhǎng shǐ
这句话大意是:沈约《宋书》曰:江智渊出于北中郎长史。
chū shàng chǒng jī xuān guì fēi yīn shì zú shǐ qún chén yì shì
这句话大意是:初,上宠姬宣贵妃殷氏卒,使群臣议谥。
zhì yuān shàng shì yuē huái
这句话大意是:智渊上谥曰"怀"。
shàng yǐ bù jǐn jiā hào shén xián zhī
这句话大意是:上以不尽嘉号,甚衔之。
hòu chē jià xìng nán shān chéng mǎ zhì yīn shì mù qún chén jiē qí cóng shàng yǐ mǎ biān zhǐ shí zhù wèi zhì yuān yuē cǐ zhù shàng bù róng yǒu huái zì
这句话大意是:后车驾幸南山,乘马至殷氏墓,群臣皆骑从,上以马鞭指石柱,谓智渊曰:"此柱上不容有'怀'字。
zhì yuān yì jù
这句话大意是:"智渊益惧。
sòng shū yuē liú kāng zǔ chū jūn wèi zhì shòu yáng shù shí lǐ huì wèi yǒng chāng wáng yǐ cháng ān zhī zhòng bā wàn qí yǔ kāng zǔ xiāng jí wū wèi wǔ
这句话大意是:《宋书》曰:刘康祖出军未至寿阳数十里,会魏永昌王以长安之众八万骑与康祖相及于尉武。
kāng zǔ yǒu bā qiān rén nǎi jié chē yíng ér jìn
这句话大意是:康祖有八千人,乃结车营而进。
wèi jūn sì miàn lái gōng zhòng fēn wéi sān qiě xiū qiě zhàn
这句话大意是:魏军四面来攻,众分为三,且休且战。
kāng zǔ lǜ lì shì jiāng wú bù yī dāng bǎi
这句话大意是:康祖率厉士将,无不一当百。
wèi jūn sǐ zhě dà bàn liú xiě méi huái
这句话大意是:魏军死者大半,流血没踝。
shǐ zhōng tóu ér sǐ wū shì dà bài jǔ jūn lún fù miǎn zhě cái shù shí rén
这句话大意是:矢中头而死,于是大败,举军沦覆,免者才数十人。
wèi rén chuán kāng zǔ shǒu shì péng chéng bǎi xìng
这句话大意是:魏人传康祖首示彭城百姓。
zèng yì zhōu cì shǐ shì yuē zhuàng
这句话大意是:赠益州刺史,谥曰壮。
yòu nán shǐ yuē xiāo mù ěr yīn lì sù wèi zhū jì lìng dào xiàn shí yú rì guà yì guān wū xiàn mén ér qù
现代白话:又南史曰:萧〈目你〉(音轹)素为诸暨令,到县十余日,挂衣冠于县门而去。
dú jū píng shì fēi qīn qī bù dé zhì qí lí mén
这句话大意是:独居屏事,非亲戚不得至其篱门。
qī qí tài wèi wáng jiǎn nǚ jiǔ yǔ bié jū suì wú zi
这句话大意是:妻齐太尉王俭女,久与别居,遂无子。
zú qīn gù jī qí shì xíng shì yuē zhēn wén xiān shēng
这句话大意是:卒,亲故迹其事行,谥曰"贞文先生"。
yòu yuē yù shǒu zú wén dì lín tòng tàn yuē wáng zhān shì suǒ jí bù jiù guó zhī shuāi yě
这句话大意是:又曰:昙首卒,文帝临、恸,叹曰:"王詹事所疾不救,国之衰也。
zhōng shū shè rén zhōu fù shì cè yuē wáng jiā yù shuāi xián zhě xiān bìn
这句话大意是:"中书舍人周赴侍侧,曰:"王家欲衰,贤者先殡。
shàng yuē zhí shì wǒ jiā shuāi ěr
这句话大意是:"上曰:"直是我家衰耳。
yǐ yù zhū xiàn zhī děng móu zhuī fēng yù níng xiàn hóu shì yuē wén
这句话大意是:"以预诛羡之等谋,追封预宁县侯,谥曰文。
yòu yuē wáng yàn wèi lì bù shàng shū lìng
这句话大意是:又曰:王晏为吏部尚书令。
wáng jiǎn suī guì ér shū yàn jì lǐng xuǎn quán xíng tái gé yǔ jiǎn pō bù píng
这句话大意是:王俭虽贵而疏晏,既领选,权行台阁,与俭颇不平。
jiǎn zú lǐ guān yù yī wáng shì wéi wén xiàn
这句话大意是:俭卒,礼官欲依王谥为文献。
yàn qǐ shàng yuē nǎi de cǐ shì dàn sòng lái bù jiā sù zú
这句话大意是:晏启上曰:"乃得此谥,但宋来不加素族。
chū wèi rén yuē píng tóu xiàn shì yǐ xíng yǐ
现代白话:"出谓人曰:"平头宪事已行了。
hòu wèi shū yuē xiào wén tài hé shí liù nián gǎi shì xuān ní yuē dà shèng ní fù gào shì kǒng miào
这句话大意是:《后魏书》曰:孝文太和十六年,改谥宣尼曰"大圣尼父",告谥孔庙。
qí shū yuē cháng shā wēi wáng huang
这句话大意是:《齐书》曰:长沙威王晃。
wǔ dì cháng xìng zhōng shān huang cóng jià yǐ mǎ shuò cì dào biān kū niè
这句话大意是:武帝尝幸锺山,晃从驾,以马槊刺道边枯蘖。
shàng lìng zuǒ yòu shù rén yǐn zhī yín chán jiē juǎn jù ér shuò bù chū nǎi lìng huang fù chí mǎ bá zhī yìng shǒu biàn qù
这句话大意是:上令左右数人引之,银缠皆卷聚而槊不出,乃令晃复驰马拔之,应手便去。
měi yuǎn zhōu xiàn jùn mǎ shàng zhé lìng huang wū huá lín zhōng diào shì zhī
这句话大意是:每远州献骏马,上辄令晃于华林中调试之。
gāo dì cháng yuē cǐ wǒ jiā rèn chéng yě
这句话大意是:高帝尝曰:"此我家任城也。
wǔ dì yuán cǐ yì gù shì yuē wēi
这句话大意是:"武帝缘此意,故谥曰威。
rèn chéng jí wèi rèn chéng wáng zhāng yě
这句话大意是:(任城即魏任城王彰也。
liáng shū yuē xiāo zǐ xiǎn zú qǐng shì
这句话大意是:《梁书》曰:萧子显卒,请谥。
shǒu chì yuē shì cái ào wù yi shì yuē jiāo
这句话大意是:手敕曰:"恃才傲物,宜谥曰骄。
yòu yuē xú miǎn zú wǔ dì wén ér liú tì jí chē jià lín bìn
这句话大意是:又曰:徐勉卒,武帝闻而流涕,即车驾临殡。
huáng tài hòu yì jǔ āi cháo táng
这句话大意是:皇太后亦举哀朝堂。
yǒu sī zòu shì jū jìng xíng jiǎn yuē jiǎn zhí xīn jué duàn yuē sù
这句话大意是:有司奏谥:"居敬行简曰简,执心决断曰肃。
yīn shì jiǎn sù gōng
这句话大意是:"因谥简肃公。
yòu yuē xiāo jī zì zhì tōng wèi xiāng zhōu cì shǐ měi zī róng shàn tǔ nà
这句话大意是:又曰:萧机字智通,位湘州刺史,美姿容,善吐纳。
jiā jì duō shū bó xué qiáng jì
这句话大意是:家既多书,博学强记。
rán ér hǎo nòng shàng lì yuǎn shì zǐ jìn xiǎo rén
现代白话:然而好弄尚力,远士子,近品行较差的人。
wèi zhōu zhuān yì jù liǎn wú zhèng jī pín bèi àn hé
这句话大意是:为州专意聚敛,无政绩,频被案劾。
jiāng zàng yǒu sī qǐng shì
这句话大意是:将葬,有司请谥。
zhào yuē wáng hǎo nèi dài zhèng yi shì yuē yáng
这句话大意是:诏曰:"王好内怠政,宜谥曰炀。
yòu yuē xiāo yè wèi jìn líng tài shǒu
这句话大意是:又曰:萧晔为晋陵太守。
yè chū zhì jùn shǔ hàn
这句话大意是:晔初至,郡属旱。
gōng zì qí dǎo guǒ huò gān rùn
这句话大意是:躬自祈祷,果获甘润。
jùn duō měng shòu wéi hài yè zài zhèng liù nián cǐ bào suì xi
这句话大意是:郡多猛兽为害,晔在政六年,此暴遂息。
zú wū jùn
这句话大意是:卒于郡。
chū yè qǐn jí lì nián guān cáo yōng zhì
这句话大意是:初,晔寝疾历年,官曹拥滞。
yǒu sī àn shì fǎ yán xíng xiāng wéi yuē tiě
这句话大意是:有司案谥法:"言行相违曰僣。
nǎi shì yuē tiě hóu
这句话大意是:"乃谥曰僣侯。
chén shū yuē yuán mì wèi sī tú zuǒ zhǎng shǐ zú yú guān
这句话大意是:《陈书》曰:袁泌为司徒左长史,卒于官。
lín zhōng jiè qí zi fāng huá yuē wú wū cháo tíng sù wú gōng jī
现代白话:临终,戒其子芳华曰:"我于朝廷素无功绩。
míng mù zhī hòu liǎn shǒu zú xuán zàng wú de shòu cì shì
这句话大意是:瞑目之后,敛手足,旋葬,无得受赐谥。
qí zi shù mì yí yì cháo tíng bù xǔ shì yuē zhì
这句话大意是:"其子述泌遗意,朝廷不许,谥曰质。
táng shū yuē kāi yuán zhōng zèng zuǒ chéng xiàng chéng xíng chén shì yuē zhēn qí wáng fǔ zhǎng shǐ péi zi yú shì yuē xiào
这句话大意是:《唐书》曰:开元中,赠左丞相程行谌谥曰贞,岐王府长史裴子余谥曰孝。
tóng shí liè shàng
这句话大意是:同时列上。
zhōng shū lìng zhāng shuō shěng zhī yuē chéng péi èr shì kě wèi shì zhī wú kuì yě
这句话大意是:中书令张说省之,曰:"程,裴二谥,可谓谥之无愧也。
yòu yuē zhēn yuán zhōng tài cháng zòu mǎ suì shì jǐng wǔ shàng gǎi wéi zhuāng wǔ yǐ bì tài zǔ shì
这句话大意是:又曰:贞元中,太常奏马燧谥景武,上改为庄武,以避太祖谥。
yòu yuē yuán hé zhōng cì tài zǐ bīn kè yú dí shì yuē sī
这句话大意是:又曰:元和中,赐太子宾客于𬱖谥曰思。
chū yǒu sī shì yuē lì zhì shì tè yì zhī
这句话大意是:初,有司谥曰厉,至是特易之。
yòu chéng zhāng zhèng fu fēng qí chì qǐng huán běn shì
这句话大意是:右丞张正甫封其敕,请还本谥。
bǔ quē gāo yuè shàng shū yuē fu shì zhě suǒ yǐ chéng è quàn shàn jī zhuó yáng qīng shǐ zhōng chén yì shì zhī quàn luàn chén zéi zǐ wèi zuì
这句话大意是:补阙高钺上疏曰:"夫谥者,所以惩恶劝善,激浊扬清,使忠臣义士知劝,乱臣贼子畏罪。
kǒng hu xiū chūn qiū luàn chén zéi zǐ jù gài wèi cǐ yě
这句话大意是:孔乎修《春秋》,乱臣贼子惧,盖为此也。
chuí fàn rú cǐ shàng bù néng jiù kuàng yòu huī qí diǎn fǎ hu
这句话大意是:垂范如此,尚不能救,况又隳其典法吗?
dà dài lǐ yuē zhōu gōng dàn wèi tài shī xiāng sì wáng zuò shì fǎ zhě xíng zhī jī yě
这句话大意是:《大戴礼》曰:周公旦为太师,相嗣王,作谥法者,行之迹也;。
hào zhě gōng zhī zhuàng yě
这句话大意是:号者,功之状也;。
fú zhě wèi zhī zhāng yě
这句话大意是:服者,位之章也。
shì yǐ dà xíng shòu dà míng xì xíng shòu xiǎo míng
这句话大意是:是以大行受大名,细行受小名。
xíng chū yú jǐ míng chū yú rén
这句话大意是:行出于己,名出于人。
yì shèn yě
这句话大意是:溢,慎也。
yǐ rén xíng zhī shǐ zhōng xī shèn lù zhī yǐ wéi míng yě
这句话大意是:以人行之始终,悉慎录之以为名也。
lǐ jì wài zhuàn yuē gǔ zhě shēng wú jué sǐ wú shì
这句话大意是:《礼记外传》曰:古者生无爵,死无谥。
gǔ wèi yīn xià zhī qián
这句话大意是:(古谓殷夏之前。
shì fǎ zhōu gōng suǒ wéi yě
这句话大意是:)谥法,周公所为也。
yáo shùn yǔ tāng jiē hòu zhuī yì qí gōng ěr
这句话大意是:尧、舜、禹汤皆后追议其功耳。
shì zhě xíng zhī jī yě
这句话大意是:谥者,行之迹也。
lěi jī píng shēng suǒ xíng shì shàn è ér dìng qí míng yě
这句话大意是:累积平生所行事善恶而定其名也。
yǒu dà xíng shòu dà míng wèi zhī jǐng xíng
这句话大意是:有大行,受大名,谓之景行;。
jǐng dà yě
这句话大意是:(景,大也。
yǒu dà shàn ruò yǔ tāng wén wǔ zhě
这句话大意是:有大善若禹、汤、文武者。
xiǎo shàn shòu xiǎo míng
这句话大意是:)小善受小名。
ruò xuān ruò chéng qí dé xiá yě
这句话大意是:(若宣若成,其德狭也。
wén jīng tiān dì qí dé bó yě
这句话大意是:)文经天地,其德博也;。
wǔ dìng huò luàn qí gōng dà yě
这句话大意是:武定祸乱,其功大也。
wǔ jīng tōng yì yuē shì zhě sǐ hòu zhī chēng lèi shēng shí zhī xíng ér shì zhī
这句话大意是:《五经通义》曰:谥者,死后之称,累生时之行而谥之。
shēng yǒu shàn xíng sǐ yǒu shàn shì suǒ yǐ quàn shàn jiè è yě
这句话大意是:生有善行,死有善谥,所以劝善戒恶也。
shì zhī yán liè qí suǒ xíng
这句话大意是:谥之言列其所行。
shēn suī sǐ míng cháng cún gù shì yě
这句话大意是:身虽死,名常存,故谥也。
bái hǔ tōng yuē shì zhě hé wèi yě
这句话大意是:《白虎通》曰:谥者何谓也?
shì zhī wéi yán yǐn yě yǐn liè xíng zhī jī yě
这句话大意是:谥之为言引也,引列行之迹也。
suǒ yǐ jìn quàn wēi dé shǐ shàng wù lǐ jié sǐ nǎi shì zhī
这句话大意是:所以进劝威德,使上务礼节,死乃谥之。
shī yún mǐ bù yǒu chū xiǎn kè yǒu zhōng
这句话大意是:《诗》云:"靡不有初,鲜克有终。
shǐ zhōng bù néng ruò yī gù jù qí zhōng hòu kě zhī yě
这句话大意是:"始终不能若一,故据其终后可知也。
jīn shì suǒ yǐ lín zàng ér shì zhī hé
这句话大意是:今世所以临葬而谥之何?
yīn zhòng huì yù xiǎn yáng zhī yě
这句话大意是:因众会,欲显扬之也。
shì huò yī yán huò liǎng yán hé
这句话大意是:谥或一言,或两言何?
wén zhě yī yán wèi shì zhì zhě liǎng yán wèi shì
这句话大意是:文者一言为谥,质者两言为谥。
gù tāng sǐ hòu chēng chéng tāng shì míng èr yán wèi shì yě
这句话大意是:故汤死后称成汤,是明二言为谥也。
shì qī shí èr pǐn
这句话大意是:谥七十二品。
lǐ fǎ shì yuē yì shàn chuán shèng yuē yáo rén shèng shèng míng yuē shùn cí huì ài mín yuē wén gāng dé lǐ zhí yuē wǔ
这句话大意是:《礼·法谥》曰:翼善传圣曰尧,仁圣盛明曰舜,慈惠爱民曰文,刚德理直曰武。
tiān zǐ bēng dà chén zhì jiāo shì zhī zhě hé
这句话大意是:天子崩,大臣至郊谥之者何?
yǐ wéi chén zǐ zhī yì mò bù yù bāo chēng qí jūn yǎn è yáng měi zhě gù zhī jiāo míng bù dé qī tiān yě
这句话大意是:以为臣子之义,莫不欲褒称其君,掩恶扬美者,故之郊,明不得欺天也。
yòu yuē qīng dài fū lǎo guī sǐ yǒu shì hé
这句话大意是:又曰:卿大夫老归,死有谥何?
shì zhě bié zūn bēi zhāng yǒu dé
这句话大意是:谥者,别尊卑,彰有德。
qīng dài fū guī wú guò yóu yǒu lù wèi gù yǒu shì yě
这句话大意是:卿大夫归,无过,犹有禄位,故有谥也。
fū rén wú shì zhě hé
这句话大意是:夫人无谥者何?
wú jué gù wú shì
这句话大意是:无爵,故无谥。
huò yuē fū rén yǒu shì
这句话大意是:或曰:夫人有谥。
fū rén guó zhī mǔ xiū guī mén zhī nèi jí xià yì huà zhī gù shè shì yǐ zhāng qí shàn è
这句话大意是:夫人,国之母,修闺门之内,即下亦化之,故设谥以彰其善恶。
chūn qiū chuán yuē zàng sòng gōng jī
这句话大意是:《春秋传》曰:"葬宋恭姬。
gōng yáng zhuàn yuē qí chēng shì hé
这句话大意是:"《公羊传》曰:"其称谥何?
xián yě
这句话大意是:贤也。
chuán yuē āi zhě hé
这句话大意是:《传》曰:"哀者何?
zhuāng gōng dài fū yě
这句话大意是:庄公大夫也。
qīng dài fū qī wú shì zhě hé
这句话大意是:卿大夫妻无谥者何?
jiàn yě
这句话大意是:贱也。
bā qiè suǒ yǐ wú shì hé
这句话大意是:八妾所以无谥何?
bēi jiàn wú suǒ néng yù yóu shì bēi xiǎo bù dé yǒu shì
这句话大意是:卑贱无所能豫,犹士卑小,不得有谥。
tài zǐ fū rén wú shì hé
这句话大意是:太子夫人无谥何?
běn fù rén suí fu tài zǐ wú shì zé fū rén bù dé yǒu shì
这句话大意是:本妇人,随夫,太子无谥,则夫人不得有谥。
tiān zǐ tài zǐ yuán shì yě shì wú shì zhī tài zǐ yì wú shì yě
这句话大意是:天子太子,元士也,士无谥,知太子亦无谥也。
fù yōng suǒ yǐ wú shì hé
这句话大意是:附庸所以无谥何?
bēi xiǎo wú jué yě
这句话大意是:卑小无爵也。
wáng zhì yuē gǔ zhě zhī zhì jué lù fán wǔ děng fù yōng bù zài qí zhōng míng fù yōng wú jué yě
这句话大意是:《王制》曰:古者之制爵禄凡五等,附庸不在其中,明附庸无爵也。
hào shì hé fǎ
这句话大意是:号谥何法?
shēng chēng huǒ sǐ chēng huī yě
这句话大意是:生称火,死称灰也。
bào pǔ zǐ yuē shàng gǔ wú shì shǐ wū zhōu jiā ěr
这句话大意是:《抱朴子》曰:上古无谥,始于周家耳。
huáng dì shì gài hòu rén zhuī wèi zhī
这句话大意是:黄帝谥,盖后人追为之。
shì qǔ qí zhì shì shí xíng jī ér yǐ fēi huáng dì qún chén zhī zuò yě
这句话大意是:谥取其治世时行迹而已,非黄帝群臣之作也。
sú rén tōng zì bù xìn xian nìng kěn zhuī yǐ xian shì huáng dì hu
这句话大意是:俗人通自不信仙,宁肯追以仙谥黄帝吗?
mù tiān zǐ chuán yuē wèi shèng jī shì yuē āi shū rén
这句话大意是:《穆天子传》曰:为盛姬谥曰哀淑人。
xún shì jiā chuán yuē xún shuǎng duì xiàng cè yuē chén wén huǒ shēng wū mù gù qí dé xiào
这句话大意是:《荀氏家传》曰:荀爽对象策曰:"臣闻火生于木,故其德孝。
hàn zhī shì dì chēng xiào zhě qí yì qǔ cǐ
这句话大意是:汉之谥帝称孝者,其义取此。
gù hàn zhì shǐ tiān xià jiē sòng xiào jīng xuǎn lì zé jǔ xiào lián yǐ xiào wèi wu yě
这句话大意是:故汉制使天下皆诵《孝经》,选吏则举孝廉,以孝为务也。
liè nǚ zhuàn yuē lǔ qián lóu xiān shēng sǐ zēng zǐ yǔ mén rén wǎng diào yān yuē hé yǐ wèi shì
现代白话:《列女传》曰:鲁黔娄先生死,曾子与门人往吊呢,曰:"凭什么为谥?
qí qī yuē yǐ kāng wèi shì
这句话大意是:"其妻曰:"以康为谥。
xī xiān jūn cháng cì zhī sù sān shí zhōng xiān shēng cí ér bù shòu shì qí yú fù yě
这句话大意是:昔先君尝赐之粟三十锺,先生辞而不受,是其馀富也;。
jūn cháng yù shòu zhī yǐ guó xiāng xiān shēng cí ér fú wèi shì qí yú guì yě
这句话大意是:君尝欲授之以国相,先生辞而弗为,是其馀贵也。
bǐ xiān shēng zhě gān tiān xià zhī dàn wèi ān tiān xià zhī bēi wèi bù qī qī wū pín jiàn bù jí jí wū fù guì qiú rén ér de rén qiú yì ér de yì qí shì wèi kāng bù yì yi hu
现代白话:彼先生者,甘天下之淡味,安天下之卑位,不戚戚于贫贱,不汲汲于富贵,求仁而得仁,求义而得义,其谥为康,不是也很宜吗?
cuī yīn zhāng dì shì yì yuē chén wén hào zhě gōng zhī biǎo
这句话大意是:崔骃《章帝谥议》曰:"臣闻号者,功之表;。
shì zhě xíng zhī jī
这句话大意是:谥者,行之迹。
jù dé lù gōng gè dāng qí shí
这句话大意是:据德录功,各当其实。
xiào jīng yuē tiān dì míng chá shén míng zhāng yǐ
现代白话:《孝经》曰:'天地明察,神明章了。
táng shū shù yáo zhī dé yuē píng zhāng bǎi xìng yán tiān zhī cháng dé yě
这句话大意是:《唐书》数尧之德曰:平章百姓,言天之常德也。
shī yuē duī zhuó qí zhāng jīn yù qí xiāng
这句话大意是:《诗》曰:"追琢其章,金玉其相。
wěi wěi wén wáng gāng jì sì fāng
这句话大意是:亹亹文王,纲纪四方。
yòu yuē zhuō bǐ yún hàn wèi zhāng wū tiān
这句话大意是:又曰:"倬彼云汉,为章于天。
yù wén wáng shèng dé yǒu jīn yù zhī zhì yóu yún hàn zhī zài tiān yě
这句话大意是:"喻文王圣德,有金玉之质,犹云汉之在天也。
jǔ biǎo zhé yì sì fāng dé fù yǐ
现代白话:举表折义,四方德附了。
yì yuē xiān tiān ér tiān fú wéi hòu tiān ér fèng tiān shí
这句话大意是:《易》曰:"先天而天弗违,后天而奉天时。
chén yú yǐ yi shàng zūn hào yuē zhāng
这句话大意是:"臣愚以宜上尊号曰章。
táng dú gū jí shì lǚ yīn yuē sù yán yǐng bó yuē guó jiā gù shì zǎi chén zhī chuí jiǎn èr zì yǐ zhāng shàn jīng dé yān
现代白话:唐独孤及谥吕𬤇曰"肃"严郢驳曰:国家故事,宰臣之陲裥二字,以彰善旌德呢。
fu yǐ lǚ gōng wén néng wú hài wǔ néng jìn bào zhēn zé gàn shì zhōng zé lì rén shèng liè hóng guī bù kě bèi jǔ
这句话大意是:夫以吕公文能无害,武能禁暴,贞则干事,忠则利人,盛烈宏规,不可备举。
chuán xù bā yuán zhī dé yuē zhōng sù gōng yì
这句话大意是:传叙八元之德曰忠肃恭懿。
ruò yǐ měi shì nǐ wū xíng róng qǐng yuē zhōng sù
这句话大意是:若以美谥,拟于形容,请曰忠肃。
jí zhòng yì yuē shì fǎ zài chéng è quàn shàn bù zài zì duō bì chēng qí dà ér lüè qí xì
这句话大意是:"及重议曰:"谥法在惩恶劝善,不在字多,必称其大而略其细。
gù yán wén bù yán wǔ yán wǔ bù yán wén
这句话大意是:故言文不言武,言武不言文。
sān dài yǐ xià piáo sàn lǐ huài nǎi yǒu èr zì zhī shì fēi gǔ yě
这句话大意是:三代以下,朴散礼坏,乃有二字之谥,非古也。
qí yuán shēng wū shuāi zhōu
这句话大意是:其源生于衰周。
hàn xìng xiāo hé zhāng liáng huò qù bìng huò guāng jù yǐ wén wǔ dà lüè zuǒ hàn zhì tài píng
这句话大意是:汉兴,萧何、张良、霍去病、霍光俱以文武大略,佐汉致太平。
qí shì yè bù yī wèi yī wén bù zú yǐ jì qí shàn wū shì yǒu wén chéng jǐng huán chéng zhī shì
这句话大意是:其事业不一,谓一文不足以纪其善,于是有文、成、景、桓、成之谥。
suī dú lǐ shén yǐ rán yóu bāo bù shī rén
现代白话:虽黩礼甚了,然犹褒不失人。
táng xìng cān yòng zhōu qín zhī zhì yǐ wèi zhēng wéi wén zhēn xiāo yǔ wèi zhēn biǎn
这句话大意是:唐兴,参用周秦之制,以魏征为文贞,萧瑀为贞褊。
qí dù rú huì fēng yí chén shū dá wēn yàn bó cén wén běn táng xiū jǐng wèi zhī gǔ cuī rì yòng bìng dāng shí hè hè yǐ gōng míng jū zǎi xiàng zhě shì bù guò yī zì bù wén zǐ sūn zuǒ lì yǒu yǐ zì shǎo chēng qū
这句话大意是:其杜如晦封彝,陈叔达、温彦博、岑文本、唐休璟、魏知古、崔日用,并当时赫赫以功名居宰相者,谥不过一字,不闻子孙佐吏有以字少称屈。
yóu cǐ yán zhī èr zì bù bì wèi bāo yī zì bù bì wèi biǎn
这句话大意是:由此言之,二字不必为褒,一字不必为贬。
ruò bāo biǎn guǒ zài hu zì shù zé shì yáo shùn yǔ tāng wén wǔ chéng kāng bù rú zhōu wēi liè shèn jìng yě qí huán jìn wén bù rú zhào wǔ líng wèi ān lǐ yě
这句话大意是:若褒贬果在乎字数,则是尧、舜、禹、汤、文、武、成、康不如周威烈、慎靓也,齐桓、晋文不如赵武灵、魏安里也。
dù rú huì wáng guī yǐ xià huò chéng huò míng huò yì huò xiàn bù rú xiāo yǔ zhī zhēn biǎn yě
这句话大意是:杜如晦、王珪以下或成、或明、或懿、或宪,不如萧瑀之贞褊也。
rán sù zhě wēi dé kè jiù zhī míng yǐ yīn zhī cóng zhèng wēi néng xián xié dé kě jì zhòng gù yǐ sù yì míng ér zhōng zài qí zhōng yǐ
现代白话:然肃者,威德克就之名,以𬤇之从政,威能闲邪,德可济众,故以肃易名,而忠在其中了。
yì yóu suí huì níng shù zhī bù chēng wén qǐ bì yīn ér zhòng zhī rán hòu wèi měi
这句话大意是:亦犹随会宁俞之不称文,岂必因而重之然后为美?
wèi jìn yǐ lái gǔ xǔ zhī chóu suàn gǔ kuǐ zhī zhōng zhuāng zhāng jì zhī zhèng néng chéng pǔ zhī zhì yǒng gù yōng zhī mì zhòng wáng hún zhī qì liàng liú huī zhī jiàn cái yǔ yì zhī zhì lüè bǐ bā jūn zǐ zhě fāng zhī dōng píng yi wú cán dé sǐ zhī rì bìng shì yuē sù
现代白话:魏晋以来,贾许之筹算,贾逵之忠庄,张既之政能,程普之智勇,顾雍之密重,王浑之器量,刘恢之鉴裁,庾翼之志略,彼八有德行的人者,方之东平,宜无惭德,死之日,并谥曰肃。
dāng dài bù yǐ wèi biǎn hé dāng zhēng yī zì èr zì yǐ wéi zhī shēng jiàng hu
这句话大意是:当代不以为贬,何当征一字二字以为之升降吗?
huì
这句话大意是:○讳。
zhōu lǐ yuē xiǎo shǐ zhǎng bāng guó zhī zhì diàn xì shì biàn zhāo mù
这句话大意是:《周礼》曰:小史掌邦国之志,奠系世,辨昭穆。
ruò yǒu shì zé zhào wáng zhī jì huì
这句话大意是:若有事,则诏王之忌讳。
zhì wèi jì yě
这句话大意是:(志谓记也。
xiān shēng sǐ wèi jì míng wéi huì
这句话大意是:先生死为忌,名为讳。
lǐ yuē lǐ bù huì xián míng èr míng bù piān huì
这句话大意是:《礼》曰:礼不讳嫌名,二名不偏讳。
dǎi shì fù mǔ zé huì wáng fù mǔ
这句话大意是:逮事父母,则讳王父母。
bù dǎi shì fù mǔ zé bù huì wáng fù mǔ
这句话大意是:不逮事父母,则不讳王父母。
yuǎn bù jí yě
这句话大意是:(远不及也。
wèi yòu gū bù jí shi fù mǔ bù zhì wū zǔ míng yě
这句话大意是:谓幼孤不及识父母,不至于祖名也。
xiào zǐ wén míng xīn jù huì zhī yóu xīn yě
这句话大意是:孝子闻名心惧,讳之由心也。
wèi shù rén yě
这句话大意是:谓庶人也。
shì shì yǐ miào shì zǔ suī bù dǎi fù mǔ yóu huì zǔ yě
这句话大意是:适士以庙事祖,虽不逮父母,犹讳祖也。
dài fū zhī suǒ yǒu gōng huì
这句话大意是:)大夫之所有公讳。
bì jūn huì yě
这句话大意是:(避君讳也。
shī shū bù huì lín wén bù huì miào zhōng bù huì
这句话大意是:)《诗》《书》不讳,临文不讳,庙中不讳。
wèi yǒu shì yú gāo zǔ zé bù huì
这句话大意是:(谓有事于高祖则不讳。
zēng zǔ yǐ xià zūn wú èr yě
这句话大意是:曾祖以下尊无二也。
dà fū rén zhī huì suī zhì jūn zhī qián chén bù huì yě
这句话大意是:)《大》夫人之讳,虽质,君之前,臣不讳也。
chén wū fū rén zhī jiā ēn yuǎn yě
这句话大意是:(臣于夫人之家恩远也。
zhì dú duì yě
这句话大意是:质,独对也。
fù huì bù chū mén
这句话大意是:)妇讳不出门。
fù qīn jìn yú gōng zhōng yán bì zhī ěr
这句话大意是:(妇亲近于宫中,言避之耳。
dà gōng xiǎo gōng bù huì
这句话大意是:)大功小功不讳。
rù jìng ér wèn jìn rù guó ér wèn sú rù mén ér wèn huì
这句话大意是:入境而问禁,入国而问俗,入门而问讳。
yòu yuē èr míng bù piān huì
这句话大意是:又曰:二名不偏讳。
fū zǐ zhī mǔ míng zhēng zài yán zài bù chēng zhēng yán zhēng bù chēng zài
现代白话:孔子之母名征在,言在不称征,言征不称在。
chēng jǔ yě
这句话大意是:(称,举也。
yòu yuē guò ér jǔ jūn zhī huì zé qǐ jǔ yóu yán yě
这句话大意是:又曰:过而举君之讳则起,(举犹言也。
qǐ lì zhě shī yán ér biàn zì xīn
这句话大意是:起立者,失言而变自新。
yǔ jūn zhī huì tóng zé chēng zì
这句话大意是:)与君之讳同则称字。
wèi zhū chén zhī míng yě
这句话大意是:(谓诸臣之名也。
yòu yuē zú kū ér huì
这句话大意是:又曰:卒哭而讳。
zì cǐ ér guǐ shén shì zhī zūn ér huì qí míng
这句话大意是:(自此而鬼神事之,尊而讳其名。
wáng fù mǔ xiōng dì shì fù shū fù gū zǐ mèi zi yǔ fù tóng huì
这句话大意是:)王父母、兄弟、世父、叔父、姑、姊、妹,子与父同讳。
fù wèi qí qīn huì zé zǐ bù gǎn bù cóng huì yě
这句话大意是:(父为其亲讳,则子不敢不从讳也。
zhū wáng fù mǔ yǐ bù zhī qīn huì shì wèi shì yě
这句话大意是:诸王父母以不之亲讳,是谓士也。
tiān zǐ zhū hóu huì qún zǔ
这句话大意是:天子诸侯讳群祖。
mǔ zhī huì gōng zhōng huì
这句话大意是:)母之讳,宫中讳。
qī zhī huì bù jǔ zhū qí cè
这句话大意是:妻之讳,不举诸其侧。
yǔ cóng zǔ kūn dì tóng míng zé huì zhī
这句话大意是:与从祖昆弟同名,则讳之。
chuán yuē zhōu rén yǐ huì shì shén míng zhōng jiāng huì zhī
这句话大意是:《传》曰:周人以讳事神,名终将讳之。
jūn fù zhī chén gù fēi chén zǐ suǒ chì
这句话大意是:(君父之臣,固非臣子所斥。
rán lǐ mā zú kū yǐ dà yì xùn yuē shě gù ér huì xīn yuē shě
这句话大意是:然礼妈卒哭,以大译徇曰舍,故而讳新曰舍。
qīn jǐn fá zǔ ér huì xīn sǐ zhě gù yán yǐ dà huì shì shén míng sī jiāng huì zhī
这句话大意是:亲尽乏祖而讳新死者,故言以大讳事神名丝将讳之。
zì fù zhì gāo zǔ jiē bù gǎn chì yán
这句话大意是:自父至高祖皆不敢斥言。
xiāo zǐ xiǎn qí shū yuē shǐ ān zhēn wáng dào shēng zì xiào bó tài zǔ cì xiōng yě
这句话大意是:萧子显《齐书》曰:始安贞王道生字孝伯,太祖次兄也。
zi fèng zì jǐng cí zú wū sòng
这句话大意是:子凤字景慈,卒于宋。
míng dì zèng shǐ ān jìng wáng gǎi huá lín fèng zhuāng mén wèi wàng xián mén tài jí dōng táng huà fèng niǎo tí wèi shén niǎo ér luán niǎo wèi shén què
这句话大意是:明帝赠始安靖王,改华林凤庄门,为望贤门,太极东堂画凤鸟,题为神鸟,而鸾鸟为神雀。
nán shǐ yuē wáng kūn bì huì guò shèn fù míng yì mǔ míng gōng xīn bù dé fàn yān
现代白话:《南史》曰:王琨避讳过甚,父名怿,母名恭,心不得犯呢。
shí xián wèi jiǎo wǎng guò zhèng
这句话大意是:时咸谓矫枉过正。
yòu yuē wáng liàng wáng yōu zhī zǐ wèi jìn líng tài shǒu
这句话大意是:又曰:王亮,王攸之子,为晋陵太守。
zài zhí qīng gōng yǒu měi zhèng
这句话大意是:在职清公,有美政。
shí yǒu jìn líng lìng chén zàn zhī xìng cū shū hǎo fàn liàng huì
这句话大意是:时有晋陵令沈瓒之,性粗疏,好犯亮讳。
liàng bù kān suì qǐ dài zhī
这句话大意是:亮不堪,遂启代之。
zàn zhī yàng yàng nǎi zào zuò yún xià guān yǐ fàn huì bèi dài wèi zhī míng fǔ huì
这句话大意是:瓒之怏怏,乃造坐,云:"下官以犯讳被代,未知明府讳。
ruò wéi yōu zì dàng zuò wú xiāo zūn páng páng wèi quǎn páng wú xiāo zūn
这句话大意是:若为攸字,当作无骹尊旁,旁为犬旁无骹尊。
ruò shì yǒu xīn yōu wú xīn yōu qǐ gào shì
这句话大意是:若是有心悠、无心攸,乞告示。
liàng bù lǚ xià chuáng xiǎn ér zǒu
这句话大意是:"亮不履下床,跣而走。
zàn zhī fǔ zhǎng dà xiào ér qù
这句话大意是:瓒之拊掌大笑而去。
táng shū yuē gǔ céng chú zhōng shū shè rén gù cí yǐ fù zhōng tóng yīn
这句话大意是:《唐书》曰:贾曾除中书舍人,固辞,以父忠同音。
shí zhě yǐ wéi zhōng shū shì cáo sī míng yǔ huō zēng fù yīn tóng zì yì wū lǐ wú xián céng nǎi jiù zhí
这句话大意是:识者以为中书是曹司名,语耠曾父音同字异,于礼无嫌,曾乃就职。
yán shì jiā xùn yuē jìn shì xiè jǔ shén yǒu shēng yù wén huì bì kū wèi shì suǒ jī
这句话大意是:《颜氏家训》曰:近世谢举甚有声誉,闻讳必哭,为世所讥。
shì shuō yuē huán xuán hū rén wēn jiǔ zì dào qí fù míng jì ér yuē yīng xióng zhèng zì cū shū
这句话大意是:《世说》曰:桓玄呼人温酒,自道其父名,既而曰:"英雄正自粗疏。
yǔ lín yuē wáng lán tián zuò huì jī lìng rén wèn huì dá yuē wéi zǔ wéi kǎo sì hǎi suǒ zhī guò wú fù huì
这句话大意是:《语林》曰:王蓝田作会稽令,人问讳,答曰:"惟祖惟考,四海所知,过无复讳。
xú miǎo biǎo bù huì tài zǐ míng yì xīng tài shǒu zhě shuǎng shàng biǎo chēng huáng tài zǐ míng shàng shū xià zhī lǐ guān yǐ shí yì qí kě fǒu
这句话大意是:徐邈表不讳太子名,义兴太守褚爽上表称皇太子名,尚书下之礼官,以时议其可否?
lǐ guān yì yí wú shì zhǔn wáng liáo lǜ suǒ jiàn yǐ lùn zhī yuē lǐ jì yuē fū rén zhī huì suī zhì jūn zhī qián chén bù huì yě
这句话大意是:礼官议疑,无适准王,聊率所见,以论之曰:《礼记》曰:夫人之讳虽质,君之前,臣不讳也。
àn fū rén guó zhī xiǎo jūn jūn zhī yī tǐ tài zǐ zhī mǔ yě ér shàng bù huì zé tài zǐ hé xián hū
这句话大意是:案:夫人,国之小君,君之一体,太子之母也,而尚不讳,则太子何嫌吗?
yòu lǐ jūn qián chén míng yòu zhōu gōng gào wén wáng jiē chēng wǔ wáng míng kě yì míng yǐ
现代白话:又《礼》:君前臣名,又周公告文王皆称武王名,可益明了。
jì rì
这句话大意是:○忌日。
lǐ yuē jūn zǐ yǒu zhōng shēn zhī sàng jì rì zhī wèi yě
现代白话:《礼》曰:有德行的人有终身之丧,忌日之谓也。
jì rì bù yòng fēi bù xiáng yě
这句话大意是:忌日不用,非不祥也。
yán fu jì rì zhì yǒu suǒ zhì ér bù gǎn jǐn sī
这句话大意是:言夫忌日,志有所至,而不敢尽私。
jì rì qīn wáng zhī rì
这句话大意是:(忌日,亲亡之日。
jì rì zhě bù yòng jǔ tā shì wèi yǒu shí rì zhī jìn yě
这句话大意是:忌日者不用举他事,为有时日之禁也。
xiáng shàn yě
这句话大意是:祥,善也。
zhì yǒu suǒ zhì zhì wū qīn yǐ cǐ rì wàng qí āi xīn rú sàng shí
这句话大意是:志有所至,至于亲,以此日忘其哀心如丧时。
xù hàn shū yuē shēn tú yǔ tú zì tóng
这句话大意是:《续汉书》曰:申徒(与屠字同。
pán zì zi lóng fù mǔ zú pán sī mù bù yǐn jiǔ shí ròu shí yú nián
这句话大意是:)蟠字子龙,父母卒,蟠思慕,不饮酒食肉十馀年。
jì rì āi qī zhé sān rì bù shí
这句话大意是:忌日哀戚,辄三日不食。
jìn shū yuē mù dì nà hòu yù yòng jiǔ yuè jiǔ rì shì jì yuè
这句话大意是:《晋书》曰:穆帝纳后,欲用九月九日,是忌月。
fàn wāng wèn wáng biāo zhī dá yún lǐ wú jì yuè bù gǎn yǐ suǒ bú jiàn biàn wèi wú zhī
这句话大意是:范汪问王彪之,答云:"《礼》无忌月,不敢以所不见便谓无之。
bó shì cáo dān xún nà děng bìng wèi wú jì yuè zhī wén bù yīng yǒu fáng
这句话大意是:"博士曹耽、荀纳等并谓无忌月之文,不应有妨。
wáng qià yuē ruò yǒu jì yuè dāng fù yǒu jì suì
这句话大意是:王洽曰:"若有忌月,当复有忌岁。
táng shū yuē wàn suì tōng tiān zhōng jiàn ān wáng yōu yi píng qì dān kǎi xuán yù yì què xiàn fú
这句话大意是:《唐书》曰:万岁通天中,建安王攸宜平契丹,凯旋,欲诣阙献俘。
nèi shǐ wáng jí shàn yǐ wéi jiāng jūn jiāng rù chéng lì yǒu jūn yuè jīn shǔ xiào míng gāo huáng dì jì yuè qǐng bèi ér bù zòu
这句话大意是:内史王及善以为将军将入城,例有军乐,今属孝明高皇帝忌月,请备而不奏。
luán tái shì láng wáng fāng qìng zòu àn lǐ jīng dàn yǒu jì rì ér wú jì yuè
这句话大意是:鸾台侍郎王方庆奏:"案礼经但有忌日,而无忌月。
jìn mù dì nà hòu yòng jiǔ yuè jiǔ rì shì kāng dì jì yuè
这句话大意是:晋穆帝纳后用九月九日,是康帝忌月。
yú yí bù dìng xià tài cháng lǐ guān xún nà yì chēng lǐ zhǐ yǒu jì rì wú jì yuè yǔ
这句话大意是:"于疑不定,下太常,礼官荀纳议,称:"《礼》只有忌日,无忌月语。
ruò yǒu jì yuè jí yǒu jì shí jì suì
这句话大意是:若有忌月,即有忌时、忌岁。
jūn yuè shì jūn róng yǔ cháng bù tóng
这句话大意是:军乐是军容,与常不同。
qǐng zhèn zuò wū shì wú xián
这句话大意是:请振作,于事无嫌。
kǒng cóng zǐ yuē jì jié jiàn wū zi shùn zi shùn cì zhī jiǔ cí wèn qí gù duì yuē jīn jiā zhī jì rì yě
这句话大意是:《孔丛子》曰:季节见于子顺,子顺赐之酒,辞,问其故,对曰:"今家之忌日也。
gù zi shùn yuē yǐn yě
这句话大意是:"故子顺曰:"饮也。
lǐ suī shuāi má jiàn yú jūn xiān shēng jūn jí xiān shēng yǔ zhī liáng ròu wú cí
这句话大意是:礼,虽衰麻见于君、先生,君及先生与之粱肉,无辞。
suǒ yǐ jìng zūn zhǎng ér bù gǎn suì qí sī yě
这句话大意是:所以敬尊长而不敢遂其私也。
jì rì fāng wū yǒu fú qīng yǐ
现代白话:忌日方于有服轻了。
xiāo guǎng jì xiào zǐ chuán wáng xiū zì shū zhì běi hǎi rén
这句话大意是:萧广济《孝子传》:王修字叔治,北海人。
nián shí suì sàng mǔ
这句话大意是:年十岁,丧母。
mǔ yǐ shè rì wáng
这句话大意是:母以社日亡。
lái nián shè rì xiū āi gǎn bēi hào lín rén wèi zhī bà shè
这句话大意是:来年社日,修哀感悲号,邻人为之罢社。
shì shuō yuē qián bèi rén jì rì wéi bù yǐn jiǔ zuò lè
这句话大意是:《世说》曰:前辈人忌日,惟不饮酒作乐。
wáng shì jiāng yǐ jì rì sòng kè zhì xīn tíng zhǔ rén xū yú yù zuò yīn shēng wáng biàn qù shí dān wǎng wèi xiǎn mǎ mù xià dàn mǎ
这句话大意是:王世将以忌日送客,至新亭,主人须臾欲作音声,王便去,时单往卫洗马墓下弹马。
yǔ lín yuē huán xuán bù lì jì rì zhèng yǒu jì shí
这句话大意是:《语林》曰:桓玄不立忌日,政有忌时。
měi zhì rì xián shāng wú fèi
这句话大意是:每至日,弦觞无废。