太平御览 · 李昉 · Chapter 579 of 1000

乐部·卷十七

PinyinModern Translation
Size

qín xià

这句话大意是:○琴下。

sān lǐ tú yuē qín dì yī xián wèi gōng cì wèi shāng cì wèi jiǎo cì wèi zhēng cì wèi yǔ cì wèi shǎo gōng cì wèi shǎo shāng

这句话大意是:《三礼图》曰:琴第一弦为宫,次为商,次为角,次为征,次为羽,次为少宫,次为少商。

guǎng yǎ yuē fú xī shì qín zhǎng qī chǐ èr cùn shàng yǒu wǔ xián

这句话大意是:《广雅》曰:伏羲氏琴长七尺二寸,上有五弦。

sūn dēng bié zhuàn yuē sūn dēng zì gōng hé jí jùn rén

这句话大意是:《孙登别传》曰:孙登字公和,汲郡人。

qīng jìng wú wéi hǎo dú yì tán qín tuí rán zì dé

这句话大意是:清静无为,好读《易》、弹琴,颓然自得。

guān qí fēng shén ruò yóu liù hé zhī wài zhě

这句话大意是:观其风神,若游六合之外者。

dāng wèi mò jū běi shān zhōng shí kū wèi yǔ biān cǎo zì fù

这句话大意是:当魏末,居北山中,石窟为宇,编草自覆。

yuán sì zōng jiàn dēng bèi fā duān zuò yán xià xiāo yáo rán gǔ qín

这句话大意是:阮嗣宗见登被发端坐岩下,逍遥然鼓琴。

sì zōng zì xià qū jìn jì de yǔ yán

这句话大意是:嗣宗自下趋进,冀得与言。

sì zōng nǎi cháng xiào yǔ qín yīn xié huì dēng yīn xiào hé zhī miào xiǎng dòng lín hè

这句话大意是:嗣宗乃长啸与琴音谐会,登因啸和之,妙响动林壑。

dòng míng jì yuē dì héng xī wàng dōng biān yǒu qīng yún é jiàn shuāng bái hú jí wū tái shàng shū hū biàn wéi èr shén nǚ wǔ wū lóu xià

这句话大意是:《洞冥记》曰:帝恒夕望东边有青云,俄见双白鹄集于台上,倏忽变为二神女,舞于楼下。

wò fèng guǎn zhī xiāo wǔ luò xiá zhī qín gē qīng wú chūn bō zhī qū yě

这句话大意是:握凤管之箫,舞落霞之琴,歌《清吴春波》之曲也。

liú xiàng bié lù yuē yǎ qín zhī yì shì jiē chū lóng dé zhū qín zá shì zhōng

这句话大意是:刘向《别录》曰:雅琴之意,事皆出龙德诸琴杂事中。

zhào shì zhě bó hǎi zhào dìng rén yě

这句话大意是:赵氏者,渤海赵定人也。

xuān dì shí yuán kāng shén jué jiān chéng xiàng zòu néng gǔ qín zhě bó hǎi zhào dìng liáng guó lóng dé jiē zhào rù jiàn wēn shì shǐ gǔ qín

这句话大意是:宣帝时,元康神爵间,丞相奏能鼓琴者,渤海赵定、梁国龙德皆召入,见温室,使鼓琴。

shí xián yàn wèi sàn cāo duō wèi zhī tì qì zhě

这句话大意是:时闲燕为散操,多为之涕泣者。

yuè fǔ jiě tí yuē wèi wǔ dì gōng rén yǒu lú nǚ zhě gù jiāng jūn yīn shū zhī yí yě

这句话大意是:《乐府解题》曰:魏武帝宫人有卢女者,故将军阴叔之姨也。

qī suì rù hàn gōng xué gǔ qín qín tè míng yì shàn wèi xīn shēng

这句话大意是:七岁入汉宫,学鼓琴,琴特鸣异,善为新声。

yuán jí lè lùn yuē hàn dì wén chu qín yǐ yǐ ér bēi kāng kǎi cháng xī yuē shàn zāi

现代白话:阮籍《乐论》曰:汉帝闻楚琴,倚扆而悲,慷慨长息,曰:"善啊!

wèi shēng ruò cǐ ér zú yǐ

现代白话:为声若此而足了。

xī jì liú xiàng fēng ér gǔ qín tīng zhī zhě lèi xià

这句话大意是:"昔季流向风而鼓琴,听之者泪下。

liè xiān chuán yuē jì qiū gōng huà shān dào shì

这句话大意是:《列仙传》曰:稷丘公,华山道士。

hàn wǔ dì fēng shàn gōng nǎi guān zhāng fǔ yōng qín lái yíng

这句话大意是:汉武帝封禅,公乃冠章甫,拥琴来迎。

líng yì zhì yuē jī zhōng sàn shén qíng gāo mài rèn xīn yóu qì

这句话大意是:《灵异志》曰:嵇中散神情高迈,任心游憩。

cháng xíng xī nán chū qù luò shù shí lǐ yǒu tíng míng huá yáng tóu sù yè liǎo wú rén dú zài tíng zhōng

这句话大意是:尝行西南,出去洛数十里,有亭名华阳,投宿,夜了无人,独在亭中。

cǐ tíng yóu lái shā rén sù zhě duō xiōng

这句话大意是:此亭由来杀人,宿者多凶。

zhì yī gèng zhōng cāo qín xiān zuò zhū nòng ér wén kōng zhōng chēng shàn shēng

这句话大意是:至一更中,操琴先作诸弄,而闻空中称善声。

zhōng sàn fǔ qín ér hū zhī yuē jūn hé yǐ bù lái

现代白话:中散抚琴而呼之,曰:"君凭什么不来?

cǐ rén biàn yún shēn shì gǔ rén yōu méi wū cǐ shù qiān nián yǐ

现代白话:"此人便云:"身是古人,幽没于此数千年了。

wén jūn tán qín yīn qǔ qīng hé gù lái tīng ěr

这句话大意是:闻君弹琴音曲清和,故来听耳。

ér jiù zhōng cán huǐ bù yí yǐ jiē shì jūn zǐ

现代白话:而就终残毁,不宜以接侍有德行的人。

xiàng yè fǎng fú jiàn jiàn yǐ shǒu chí qí tóu suì yǔ zhōng sàn gòng lùn shēng yīn qí cí qīng biàn

这句话大意是:"向夜仿佛渐见,以手持其头,遂与中散共论声音,其辞清辩。

wèi zhōng sàn jūn shì guò qín wū shì zhōng sàn yǐ qín shòu zhī

这句话大意是:谓中散君试过琴,于是中散以琴授之。

jì dàn xī zuò zhòng qǔ yì bù chū cháng wéi guǎng líng sàn jué lún

这句话大意是:既弹,悉作众曲,亦不出常,惟《广陵散》绝伦。

zhōng sàn cái cóng shòu zhī bàn xī xī de yǔ zhōng sàn shì bù dé jiào tā rén yòu bù dé yán qí xìng yě

这句话大意是:中散才从受之,半夕悉得,与中散誓,不得教他人,又不得言其姓也。

qín shū yuē xī zhě zhì rén fú xī shì wàng tiān xià yě yǎng guān xiàng wū tiān fǔ chá fǎ wū de yuǎn qǔ zhū wù jìn qǔ zhū shēn shǐ huà bā guà xuē tóng wèi qín

这句话大意是:《琴书》曰:昔者,至人伏牺氏王天下也,仰观象于天,俯察法于地,远取诸物,近取诸身,始画八卦,削桐为琴。

yòu yuē zì yáo xiāng chuán shàn qín zhě bā shí yú rén yǒu bā shí yú yàng

这句话大意是:又曰:自尧相传,善琴者八十馀人,有八十馀样。

suī shǎo yǒu chà dà tǐ xiāng sì jiē cháng sān chǐ liù cùn fǎ qī zhī shù yě

这句话大意是:虽少有差,大体相似,皆长三尺六寸,法期之数也。

shàng yuán ér liǎn xiàng tiān yě

这句话大意是:上圆而敛,象天也;。

xià fāng xiāng píng fǎ de

这句话大意是:下方相平,法地。

shí sān huī pèi shí èr lǜ yú yī xiàng rùn yě

这句话大意是:十三徽配十二律,馀一象闰也。

běn wǔ xián gōng shāng jiǎo zhēng yǔ yě

这句话大意是:本五弦,宫、商、角、征、羽也;。

jiā èr xián wén wǔ yě

这句话大意是:加二弦,文、武也。

zhì hòu hàn cài yōng yòu jiā èr xián xiàng jiǔ xīng zài rén fǎ jiǔ qiào qí yàng yǒu yì

这句话大意是:至后汉蔡邕又加二弦,象九星,在人法九窍,其样有异。

chuán wū dài sì suǒ xiàng fèng shǒu chì zú wěi

这句话大意是:传于代,四所象凤首、翅、足、尾。

nán fāng zhū què wéi lè zhī zhǔ yě

这句话大意是:南方朱雀,为乐之主也。

wǔ fēn qí shēn yǐ sān wéi shàng yǐ èr wéi xià sān tiān liǎng dì zhī yì yě

这句话大意是:五分其身,以三为上,以二为下,三天两地之义也。

shàng guǎng xià xiá zūn bēi zhī xiàng yě

这句话大意是:上广下狭,尊卑之象也。

zhōng chì bā cùn xiàng bā fēng

这句话大意是:中翅八寸,象八风。

yāo guǎng sì cùn xiàng sì shí

这句话大意是:腰广四寸,象四时。

zhěn yuán xiàng yáng zhuǎn ér bù qióng yě

这句话大意是:轸圆,象阳转而不穷也。

lín lè chéng lù yòng zǎo chún yòng zǐ wèi dá xiān xián shēn yì yě

这句话大意是:临乐承露,用枣唇,用梓,未达先贤深意也。

yòu yuē qín gāo yǐ qín yǎng xìng chū xué wū luó fú shān hòu yóu sì hǎi

这句话大意是:又曰:琴高以琴养性,初学于罗浮山,后游四海。

huò chuán qín gāo fēi yě

这句话大意是:或传禽高,非也。

yòu yuē shùn dàn wǔ xián zhī qín yǐ gē nán fēng zhī shī

这句话大意是:又曰:舜弹五弦之琴,以歌南风之诗。

qǐ wéi dào zài sī qīn zhì jiān yōu mín yǎng wàn wù gù gǎn zhī

这句话大意是:岂惟道在思亲,志兼忧民,养万物,故感之。

yòu yuē yǐng yáng xī běi jiè lǐ shì chǔ nǚ nián shí wǔ liù

这句话大意是:又曰:颍阳西北界李氏处女,年十五六。

tiān bǎo bā nián èr yuè gòu jí qī yuè bù shí hún fēi míng míng rú shēng shàng jǐng zài yún wù zhōng nǚ xiān rén lú ǒu miáo jiān shòu qín qīng fēng nòng děng wǔ shí qū

这句话大意是:天宝八年二月,遘疾,七月不食,魂飞冥冥如升上,景在云雾中,女仙人芦藕苗间受琴《清风弄》等五十曲。

zhì tiān bǎo shí wǔ zài wǔ yuè liú shǒu bēi jiǒng yù shǐ zhōng chéng jiǎng liè rì qí shàng wén xuán zōng dù wèi nǚ dào shì cì qín sān miàn liú nèi gòng fèng

这句话大意是:至天宝十五载五月,留守悲迥,御史中丞蒋列,驲骑上闻,玄宗度为女道士,赐琴三面,留内供奉。

qín dé xián miào páng xíng bù liú suǒ gǎn wú héng yě

这句话大意是:琴德弦妙,旁行不流,所感无恒也。

yòu yuē shī juān zhòu zhī yuè guān yě

这句话大意是:又曰:师涓,纣之乐官也。

shàn gǔ qín gǎn sì mǎ xū tiān yǎng mò

这句话大意是:善鼓琴,感四马嘘天仰秣。

huò yuē shī kuàng

这句话大意是:或曰师旷。

chuán suī èr yí jí shì yī

这句话大意是:传虽二,疑即是一。

fēng sú tōng yuē qín zhě lè zhī tǒng yě

这句话大意是:《风俗通》曰:琴者,乐之统也。

jūn zǐ suǒ cháng yù bù lí wū shēn

现代白话:有德行的人所常御,不离于身。

fēi ruò zhōng gǔ chén wū zōng miào liè wū jù xuán yě

这句话大意是:非若锺鼓陈于宗庙,列于虡悬也。

yǐ qí dà xiǎo dé zhōng ér shēng yīn hé

这句话大意是:以其大小得中而声音和。

dà shēng bù xuān huá ér liú màn xiǎo shēng bù yān miè ér bù wén shì zú yǐ hé rén yì qì gǎn fā shàn xīn yě

这句话大意是:大声不喧哗而流漫,小声不湮灭而不闻,适足以和人意气,感发善心也。

qín shū yuē yáo dà dé

这句话大意是:《琴书》曰:尧大德。

yáo dàn gǎn tiān shén jiàng tīng yǎn rán yán hé zhī zhì yě gù yáo zhì shén rén chàng

这句话大意是:尧弹,感天神降听,俨然言和之至也,故尧制《神人畅》。

ruì yìng tú yuē shī kuàng gǔ qín tōng wū shén míng ér bái hú xiáng

这句话大意是:《瑞应图》曰:师旷鼓琴,通于神明,而白鹄翔。

zhú lín qī xián chuán yuē jī kāng lín sǐ gù shì rì yǐng suǒ qín dàn zhī yuē yuán xiào ní cháng cóng wú xué guǎng líng sàn wú wú xī gù bù yǔ guǎng líng sàn wū shì jué yǐ

现代白话:《竹林七贤传》曰:嵇康临死,顾视日影,索琴弹之,曰:"袁孝尼尝从我学《广陵散》,我无惜固不与,《广陵散》于是绝了。

sī mǎ xiàng rú měi rén fù yuē shàng kè hé guó zhī gōng zǐ

这句话大意是:司马相如《美人赋》曰:"上客何国之公子?

suǒ cóng lái wú nǎi yuǎn hu

这句话大意是:所从来无乃远吗?

suì shè zhǐ jiǔ jìn míng qín fǔ xián wèi yōu xián zhī qū

这句话大意是:"遂设旨酒,进鸣琴,抚弦为《幽闲》之曲。

zhāng mào shū xiǎng quán jì yuē yú jiā shì suǒ bǎo qín shū tú huà guǎng míng zhī luàn sàn shī dàng jǐn

这句话大意是:张茂枢《响泉记》曰:余家世所宝琴书图画,广明之乱,散失荡尽。

qí zhōng èr qín yī míng xiǎng quán yī míng sháo qìng jiē xī dài zhī bǎo yě

这句话大意是:其中二琴,一名响泉,一名韶磬,皆希代之宝也。

sòng yù fù yuē chén cháng xíng pū jī mǎ pí zhèng zhí zhǔ rén mén kāi

这句话大意是:宋玉赋曰:臣尝行,仆饥马疲,正值主人门开。

zhǔ rén wēng chū dú yǒu zhǔ rén nǚ zài

这句话大意是:主人翁出,独有主人女在。

yù zhì chén táng shàng tài gāo táng xià tài bēi

这句话大意是:欲置臣堂上太高,堂下太卑。

nǎi biàn wèi lán fáng ào shì zhǐ chén qí zhōng

这句话大意是:乃便为兰房奥室,止臣其中。

qí zhōng yǒu míng qín yān chén yuán qín ér gǔ zhī wèi qiū zhú jī xuě zhī qū

现代白话:其中有鸣琴呢,臣援琴而鼓之,为《秋竹积雪》之曲。

wú jūn xù qí xié jì yuē wáng yàn bó kuài jī yú yáo rén

这句话大意是:吴均《续齐谐记》曰:王彦伯,会稽馀姚人。

shàn gǔ qín shì wèi dōng gōng fú shì

这句话大意是:善鼓琴,仕为东宫扶侍。

fù gào hái dōu xíng zhì wú yóu tíng wéi zhōu zhōng zhǔ bǐng zhú lǐ qín jiàn yī nǚ zǐ pī wéi ér jìn èr nǚ cóng yān xiān shī jǐn xí wū dōng chuáng nǎi jiù zuò

现代白话:赴告还都,行至吴邮亭,维舟中渚,秉烛理琴,见一女子披帏而进,二女从呢,先施锦席于东床,乃就坐;。

nǚ qǔ qín diào zhī shì qín ér shēng shén āi yǎ yǒu lèi jīn zhī dēng gē

这句话大意是:女取琴调之,似琴而声甚哀雅,有类今之登歌。

nǚ zǐ yuē zi shi cǐ shēng fǒu

现代白话:女孔子说:"子识此声否?

yàn bó yuē suǒ wèi zēng wén

这句话大意是:"彦伯曰:"所未曾闻。

nǚ yuē cǐ qū suǒ wèi chu míng guāng zhě yě

这句话大意是:"女曰:"此曲所谓《楚明光》者也。

wéi jī shū yè néng wéi cǐ shēng zì cǐ yǐ wài chuán xí shù rén ér yǐ

这句话大意是:惟嵇叔夜能为此声,自此以外,传习数人而已。

yàn bó yù shòu zhī nǚ yuē cǐ fēi yàn sú suǒ yí wéi yán qī gǔ yǐn kě yǐ zì yú ěr

现代白话:"彦伯欲受之,女曰:"此非艳俗所宜,惟岩栖谷隐能够自娱耳。

dāng gèng wéi zǐ dàn zhī xìng fù tīng zhī

这句话大意是:当更为子弹之,幸复听之。

nǎi gǔ qín qiě gē gē bì zhǐ wū dōng tà

这句话大意是:"乃鼓琴且歌,歌毕,止于东榻。

chí míng jiāng bié gè shēn yuàn mù

这句话大意是:迟明将别,各深怨慕。

nǚ qǔ sì duān jǐn wò jù xiù bì náng yī zèng yàn bó wéi bié yàn bó yǐ dà lóng bìng yù qín dá zhī ér qù

这句话大意是:女取四端锦卧具、绣臂囊一赠彦伯为别,彦伯以大笼并玉琴答之而去。

shuō yuàn yuē yōng mén zhōu yǐ qín jiàn mèng cháng jūn

这句话大意是:《说苑》曰:雍门周以琴见孟尝君。

mèng cháng jūn yuē xiān shēng gǔ qín yì néng lìng wǒ bēi hu

这句话大意是:孟尝君曰:"先生鼓琴,亦能令我悲吗?

zhōu yuē chén wū néng lìng zú xià bēi zāi

现代白话:"周曰:臣乌能令足下悲啊?

suǒ néng lìng bēi zhě xiān guì ér hòu jiàn xiān fù ér hòu pín bù ruò shēn cái gāo miào shì zāo bào luàn bù ruò chù zhī yǐn jué bù jí sì lín qū shé bìn yā wú suǒ gào sù chén yī wèi zhī zhēng cāo qín zé tì líng yǐ

现代白话:所能令悲者,先贵而后贱,先富而后贫,不若身才高妙适遭暴乱,不若处之隐绝不及四邻,屈折摈压无所告诉,臣一为之征,操琴则涕零了。

lìng zú xià qiān shèng zhī jūn guǎng shà suì fáng xià luó wéi lái qīng fēng dòu xiàng qí wǔ zhèng qiè lì sè yín mù liú shēng yú ěr

这句话大意是:令足下千乘之君,广厦邃房,下罗帷,来清风,斗象棋,舞郑妾,丽色淫目,流声娱耳。

shuǐ yóu zé lián fāng zhōu zài qí yě yóu zé chí yì liè píng yuán guǎng yòu rù zé zhuàng zhōng jī gǔ hu shēn gōng zhī zhōng

这句话大意是:水游则连方舟载旗,野游则驰弋猎,平原广囿,入则撞锺击鼓乎深宫之中。

suī yǒu shàn qín zhě gù wèi néng shǐ zú xià bēi yě

这句话大意是:虽有善琴者,固未能使足下悲也。

rán chén suǒ wéi zú xià bēi zhě yī yě qiān qiū wàn suì zhī hòu zōng miào bì bù xuè shí

这句话大意是:然臣所为足下悲者一也,千秋万岁之后,宗庙必不血食。

gāo tái jì yǐ huài qǔ chí jì yǐ qiàn fén mù jì yǐ píng yīng ér shù zǐ cǎi qiáo zhě zhí zhú qí zú ér gē qí shàng yuē fu yǐ mèng cháng jūn zūn guì nǎi ruò shì hu

这句话大意是:高台既已坏,曲池既已壍,坟墓既已平,婴儿竖子采樵者,踯躅其足而歌其上,曰:"夫以孟尝君尊贵,乃若是吗?

wū shì mèng cháng jūn qì yān chuí liǎn zhōu yǐn qín ér gǔ zhī xú dòng gōng zhēng fú yǔ jiǎo mèng cháng jūn tì qì zēng āi xià ér jiù zhī yuē wén xiān shēng gǔ qín lì ruò pò guó wáng yì zhī rén yě

现代白话:"于是孟尝君泣呢垂脸,周引琴而鼓之,徐动宫征,拂羽角,孟尝君涕泣增哀,下而就之,曰:"闻先生鼓琴,立若破国亡邑之人也。

zhèng jī zhī dōng yáng jì yuē jìn zhōng cháo shí yǒu wáng zhì zhě cháng rù shān fá mù zhì shí shì jiàn tóng zǐ sì rén tán qín ér gē

这句话大意是:郑缉之《东阳记》曰:晋中朝时有王质者,常入山伐木,至石室,见童子四人弹琴而歌。

zhì yīn liú fū fǔ kē ér tīng zhī

这句话大意是:质因留,趺斧柯而听之。

tóng zǐ yǐ yī wù yǔ zhì zhuàng rú zǎo hé

这句话大意是:童子以一物与质,状如枣核。

zhì qǔ ér hán zhī biàn bù fù jī

这句话大意是:质取而含之,便不复饥。

suì fù shǎo liú yì wèi é qǐng tóng zǐ yuē rǔ lái yǐ jiǔ hé bù sù qù

现代白话:遂复少留,亦谓俄顷,童孔子说:"你来已久,何不速去?

zhì nuò ér qǐ suǒ zuò fǔ kē làn jǐn

这句话大意是:"质诺而起,所坐斧柯烂尽。

jì guī jì lí jiā yǐ shù shí nián yǐ jiù zhái qiān yí shì yǔ mǐ cún suì hào tòng ér jué

现代白话:既归,计离家已数十年了,旧宅迁移,室宇靡存,遂号恸而绝。

hán zǐ yuē xī wèi líng gōng zhī jìn wū pú shuǐ zhī shàng sù

这句话大意是:《韩子》曰:昔卫灵公之晋,于濮水之上宿。

yè wén yǒu gǔ qín shēng zhě yuè zhī wèn zuǒ yòu jǐn bù wén

这句话大意是:夜闻有鼓琴声者,悦之,问左右,尽不闻。

nǎi zhào shī juān ér gào wèi zhī yuē yǒu gǔ xīn shēng zhě zi wèi wǒ tīng ér xiě zhī

这句话大意是:乃召师涓而告,谓之曰:"有鼓新声者,子为我听而写之。

shī juān jìng zuò fǔ qín xiě zhī míng rì bào yuē chén de zhī yǐ

现代白话:"师涓静坐抚琴写之,明日报曰:"臣得之了。

gōng suì zhī jìn

这句话大意是:"公遂之晋。

jìn píng gōng shāng zhī xī qí zhī tái líng gōng zhào shī juān lìng zuò shī kuàng zhī bàng yuán qín gǔ zhī wèi zhōng shī kuàng yuē cǐ shī yán zhī zuò

这句话大意是:晋平公觞之虒祈之台,灵公召师涓令坐师旷之傍,援琴鼓之,未终,师旷曰:"此师延之作。

zhòu wèi mǐ mǐ zhī yuè jí wǔ wáng fá zhòu yán dōng zǒu zhì wū pú shuǐ ér zì tóu

这句话大意是:纣为靡靡之乐,及武王伐纣,延东走,至于濮水而自投。

wén cǐ shēng zhě bì wū pú shuǐ zhī shàng

这句话大意是:闻此声者,必于濮水之上。

xiān wén zhě qí guó xuē bù kě suì cǐ

这句话大意是:先闻者其国削,不可遂此。

píng gōng yuē cǐ hé shēng yě

这句话大意是:"平公曰:"此何声也?

yuē cǐ suǒ wèi qīng shāng yě

这句话大意是:"曰:"此所谓《清商》也。

gōng yuē qīng shāng gù yi bēi hu

这句话大意是:"公曰:"《清商》固宜悲吗?

shī kuàng yuē bù rú qīng zhǐ

这句话大意是:"师旷曰:"不如《清征》。

gōng yuē qīng zhǐ kě de wén hu

这句话大意是:"公曰:"《清征》可得闻吗?

shī kuàng yuē bù kě

这句话大意是:"师旷曰:"不可。

gǔ zhī tīng qīng zhǐ zhě jiē yǒu dé yì zhī jūn

这句话大意是:古之听《清征》者,皆有德义之君。

jīn zhǔ jūn dé bó bù zú yǐ tīng zhī

这句话大意是:今主君德薄,不足以听之。

píng gōng yuē yuàn shì tīng zhī

这句话大意是:"平公曰:愿试听之。

shī kuàng bù dé yǐ yuán qín yī zòu zhī yǒu xuán hè èr bā nán fāng lái jí wū láng mén zhī yì

这句话大意是:师旷不得已,援琴一奏之,有玄鹤二八南方来,集于郎门之邑;。

zài zòu zhī liè

这句话大意是:再奏之,列;。

sān zòu zhī yán jǐng ér míng shū yì ér wǔ

这句话大意是:三奏之,延颈而鸣,舒翼而舞。

píng gōng dà yuè tí shāng ér qǐ wèi shī kuàng shòu yuē yīn mò bēi wū qīng zhǐ hu

这句话大意是:平公大悦,提觞而起,为师旷寿曰:"音莫悲于《清征》吗?

shī kuàng yuē bù rú qīng jiǎo

这句话大意是:"师旷曰:"不如《清角》。

píng gōng yuē qīng jiǎo kě de wén hu

这句话大意是:"平公曰:"《清角》可得闻吗?

shī kuàng yuē bù kě

这句话大意是:"师旷曰:"不可。

xī zhě huáng dì hé guǐ shén wū xī shān zhī shàng jià xiàng chē liù jiāo lóng bì fāng bìng xiá chī yóu jū qián fēng bó jìn sǎo yǔ shī sǎ dào hǔ láng qián zài chóng shé fú dì fèng huáng fù shàng dà hé guǐ shén zuò wéi qīng jiǎo

这句话大意是:昔者,黄帝合鬼神于西山之上,驾象车六蛟龙,毕方并辖,蚩尤居前,风伯进扫,雨师洒道,虎狼前在,虫蛇伏地,凤皇复上,大合鬼神,作为《清角》。

jīn zhǔ jūn dé bó bù zú yǐ tīng zhī

这句话大意是:今主君德薄,不足以听之。

píng gōng yuē yuàn shì tīng zhī

这句话大意是:"平公曰:"愿试听之。

shī kuàng bù dé yǐ ér gǔ zhī

这句话大意是:"师旷不得已而鼓之。

yī zòu zhī yǒu yún cóng xī běi fāng qǐ

这句话大意是:一奏之,有云从西北方起;。

zài zòu zhī dà fēng zhì dà yǔ suí zhī liè wéi mù pò zǔ dòu huī láng wǎ zuò zhě sàn zǒu

这句话大意是:再奏之,大风至,大雨随之,裂帷幕,破俎豆,隳廊瓦,坐者散走。

píng gōng kǒng jù fú wū láng shì jìn guó dà hàn chì dì

这句话大意是:平公恐惧,伏于廊室,晋国大旱赤地。

xī jīng zá jì yuē zhào hòu yǒu bǎo qín yuē fèng huáng jiē yǐ jīn yù yǐn qǐ wèi lóng fèng chī luán gǔ xián liè nǚ zhī xiàng yì wèi guī fēng sòng yuǎn zhī cāo

这句话大意是:《西京杂记》曰:赵后有宝琴曰凤皇,皆以金玉隐起为龙凤螭鸾,古贤列女之象,亦为《归风送远》之操。

huái nán zǐ yuē mèng chūn dōng gōng yù nǚ qīng sè yī qīng cǎi yī gǔ qín sè

这句话大意是:《淮南子》曰:孟春,东宫御女青色,衣青采,衣鼓琴瑟。

huán tán xīn lùn yuē shén nóng shì wèi qín qī xián zú yǐ tōng wàn wù ér kǎo lǐ luàn yě

这句话大意是:桓谭《新论》曰:神农氏为琴七弦,足以通万物而考理乱也。

yòu yuē bā yīn zhī zhōng wéi sī zuì wéi mì ér qín wèi zhī shǒu

这句话大意是:又曰:八音之中,惟丝最为密,而琴为之首。

yīng shào fēng sú tōng yuē qín zhě lè zhī yǔ bā yīn bìng xíng jūn chén yǐ xiāng yù yě

这句话大意是:应劭《风俗通》曰:琴者,乐之与八音并行,君臣以相御也。

kǒng cóng zǐ yuē kǒng zǐ zhòu xi wū shì ér gǔ qín mǐn zǐ zì wài wén zhī yǐ gào zēng zǐ yuē xiàng zi zhī yīn qīng wēi ér hé lún rù zhì dào

现代白话:《孔丛子》曰:孔子昼息于室而鼓琴,闵子自外闻之,以告曾孔子说:"向子之音清微而和,沦入至道。

jīn yě gèng wéi yōu chén zhī shēng yōu zé yù shàng suǒ wéi fā yě chén zé tān dé zhī suǒ wéi shī yě

这句话大意是:今也,更为幽沉之声,幽则欲上所为发也,沉则贪德之所为施也。

fū zǐ hé suǒ gǎn yī ruò sī hu

现代白话:孔子何所感一若斯吗?

wú cóng zǐ rù ér wèn yān

现代白话:我从子入而问呢。

zēng zǐ yuē nuò

现代白话:"曾孔子说:"诺。

èr zi rù wèn kǒng zǐ kǒng zǐ yuē rán rú shì yě wú yǒu zhī

现代白话:"二子入问孔子,孔孔子说:"然如是也,我有之。

xiàng jiàn li fāng qǔ shǔ yù qí de zhī gù wèi yīn

这句话大意是:向见狸方取鼠,欲其得之,故为音。

rǔ èr rén zhě shú shi zhū

现代白话:你二人者,孰识诸?

zēng zǐ duì yǐ mǐn zǐ fū zǐ yuē kě yǐ tīng yīn yǐ

现代白话:"曾子对以闵子,夫孔子说:"能够听音了。

jiā yǔ yuē kǒng zǐ yóu wū tài shān jiàn róng qǐ qī xíng chéng zhī yě lù qiú dài suǒ bào qín ér wǔ

这句话大意是:《家语》曰:孔子游于泰山,见荣启期行郕之野,鹿裘带索,抱琴而舞。

kǒng zǐ wèn yuē xiān shēng wéi lè hé yě

这句话大意是:孔子问曰:"先生为乐何也?

duì yuē tiān shēng wàn wù wéi rén wéi guì wú jì wéi rén yī lè yě

现代白话:"对曰:"天生万物,惟人为贵,我既为人,一乐也;。

nán zūn nǚ bēi wú jì wèi nán èr lè yě

现代白话:男尊女卑,我既为男,二乐也;。

rén shēng yǒu bú jiàn rì yuè bù miǎn qiǎng bǎo wú xíng nián jiǔ shí wǔ suì yǐ sān lè yě

现代白话:人生有不见日月,不免襁褓,我行年九十五岁了,三乐也。

pín zhě shì zhī cháng

这句话大意是:贫者,士之常;。

sǐ zhě rén zhī zhōng

这句话大意是:死者,人之终。

chǔ cháng de zhōng yòu hé yōu hu

这句话大意是:处常得终,又何忧吗?

kǒng zǐ yuē shàn

现代白话:"孔孔子说:"善。

lǚ shì chūn qiū yuē bó yá gǔ qín zhōng zǐ qī tīng zhī

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:伯牙鼓琴,锺子期听之。

fāng gǔ qín zhì zài tài shān zhōng zǐ qī yuē shàn zāi hu gǔ qín

现代白话:方鼓琴志在泰山,锺子期曰:"善啊乎鼓琴!

wēi wēi hu rú tài shān

这句话大意是:巍巍乎如泰山。

zhì zài liú shuǐ zhōng zǐ qī yuē shàn zāi gǔ qín

现代白话:"志在流水,锺子期曰:"善啊鼓琴!

shāng shāng hu ruò liú shuǐ

这句话大意是:汤汤乎若流水。

zhōng zǐ qī sǐ bó yá pò qín jué xián zhōng shēn bù fù gǔ qín yǐ wéi shì wú zú yǐ gǔ qín yě

这句话大意是:"锺子期死,伯牙破琴绝弦,终身不复鼓琴,以为世无足以鼓琴也。

liè xiān chuán yuē huà shān máo nǚ liè jí jiàn cháng jū yán tán qín

这句话大意是:《列仙传》曰:华山毛女猎即见,常居岩弹琴。

huán tán xīn lùn yuē shén nóng shì jì fú xī ér wàng tiān xià yì shàng guān fǎ wū tiān xià qǔ fǎ wū de jìn qǔ zhū shēn yuǎn qǔ zhū wù

这句话大意是:桓谭《新论》曰:神农氏继宓羲而王天下,亦上观法于天,下取法于地,近取诸身,远取诸物。

wū shì shǐ xuē tóng wèi qín shéng sī wèi xián yǐ tōng shén míng zhī dé hé tiān rén zhī hé yān

现代白话:于是始削桐为琴,绳丝为弦,以通神明之德,合天人之和呢。

qín shū yuē shī kuàng jìn zhī yuè guān yě

这句话大意是:《琴书》曰:师旷,晋之乐官也。

shàng wū qín néng yì hán shǔ zhào fēng yǔ

这句话大意是:上于琴,能易寒暑,召风雨。

wèi jìn píng gōng gǔ zhī gǎn xuán hè liù xià wǔ

这句话大意是:为晋平公鼓之,感玄鹤六下舞。

xī jīng zá jì yuē zhāng ān shì shí wǔ wèi chéng dì shì zhōng shàn gǔ qín néng wéi shuāng fèng lí luán zhī qū

这句话大意是:《西京杂记》曰:张安世十五,为成帝侍中,善鼓琴,能为《双凤离鸾》之曲。

shì shuō gù yàn xiān píng shēng hǎo qín jí sàng jiā rén cháng yǐ qín zhì líng chuáng shàng

这句话大意是:《世说》:顾彦先平生好琴,及丧,家人常以琴置灵床上。

zhāng jì yīng wǎng kū gù bù shèng tòng suì jìng shàng chuáng gǔ qín zuò shù qū ér qù

这句话大意是:张季鹰往哭,顾不胜恸,遂径上床,鼓琴作数曲而去。

yòu yuē kuài jī hè sī lìng shàn tán qín cháng yè zài yuè zhōng zuò lín fēng míng xián

这句话大意是:又曰:会稽贺思令善弹琴,常夜在月中坐,临风鸣弦。

hū yǒu yī rén xíng mào shén wěi zhe xiè yǒu cǎn sè zài zhōng tíng chēng shàn biàn yǔ gòng yǔ zì yún shì jī zhōng sàn wèi hè yún qīng shǒu xià jí kuài dàn wū gǔ fǎ wèi bèi

这句话大意是:忽有一人,形貌甚伟,著械有惨色,在中庭称善,便与共语,自云是嵇中散,谓贺云:"卿手下极快,但于古法未备。

yīn shòu yǐ guǎng líng sàn suì chuán zhī wū jīn bù jué

这句话大意是:"因授以《广陵散》,遂传之,于今不绝。

dà zhōu zhēng lè yuē shèng zhī yì rén yě cháng xié qín mù yáng jù zé

这句话大意是:《大周正乐》曰:胜之,逸人也,常挟琴牧羊巨泽。

hàn wáng zhī qí xián jiāng pìn yān wěi yǐ guó zhèng

现代白话:汉王知其贤,将聘呢,委以国政。

shèng zhī yuē wáng fèi mù yáng zhī rèn ér wěi sì hǎi zhī wu shì cuò luàn tiān dì diān dǎo rén lún

这句话大意是:胜之曰:"王废牧羊之任,而委四海之务,是错乱天地,颠倒人伦。

jìng táo wū yīn shān zhī zhōng

这句话大意是:"竟逃于阴山之中。

yòu yuē qín suǒ yǐ xiū shēn lǐ xìng fǎn qí tiān zhēn yě

这句话大意是:又曰:琴所以修身理性,反其天真也。

jūn zǐ suǒ yǐ cháng yù bù lí wū shēn fēi ruò zhōng gǔ chén wū zōng miào liè wū jù xuán yě

现代白话:有德行的人所以常御不离于身,非若锺鼓陈于宗庙,列于虡悬也。

yǐ qí dà xiǎo dé zhōng ér shēng yīn hé

这句话大意是:以其大小得中而声音和。

dà shēng bù xuān huá ér liú màn xiǎo shēng bù yān miè ér bù wén shì zú yǐ hé rén yì qì gǎn fā shàn xīn yě

这句话大意是:大声不喧哗而流漫,小声不湮灭而不闻,适足以和人意气,感发善心也。

yòu yuē hù bā liù guó shí rén yě

这句话大意是:又曰:瓠巴,六国时人也。

gōng qín hǎo gǔ yīn xià rì fǔ wū chí tíng gǔ zhī gǎn yú yuè qián zǎo ér tīng yān

现代白话:工琴好古,因夏日俯于池亭鼓之,感鱼跃潜藻而听呢。

yòu yuē jī kāng zì shū yè

这句话大意是:又曰:嵇康,字叔夜。

yǒu mài sú zhī zhì wèi zhōng sàn dài fū

这句话大意是:有迈俗之志,为中散大夫。

huò chuán jìn rén fēi yě

这句话大意是:或传晋人,非也。

cháng sù wáng bó tōng guǎn hū yǒu bā rén yún wú yǒu xiōng dì wéi lè rén bù shèng jī lǚ jīn shòu jūn guǎng líng sàn

现代白话:常宿王伯通馆,忽有八人云:我有兄弟为乐人,不胜羁旅,今授君《广陵散》。

shén miào jīn dài mò cè

这句话大意是:甚妙,今代莫测。

yòu yuē fán qín qǔ hé lè ér zuò mìng zhī yuē chàng

这句话大意是:又曰:凡琴曲和乐而作,命之曰畅。

chàng zhě yán qí dào zhī měi chàng cóng bù gǎn zì ān yě

这句话大意是:畅者,言其道之美畅从不敢自安也。

yōu chóu ér zuò mìng zhī yuē cāo

这句话大意是:忧愁而作,命之曰操。

cāo zhě yán kùn è wēi pò yóu bù shī qí cāo yě

这句话大意是:操者,言困厄危迫犹不失其操也。

yòu yuē qīng jiǎo huáng dì zhī qín míng lián xiū kuàng lán xié zì míng kōng zhōng

这句话大意是:又曰:清角,黄帝之琴,鸣廉修况蓝胁,自鸣空中。

hào zhōng qí huán gōng qín

这句话大意是:号锺,齐桓公琴。

rǎo liáng zhuāng wáng qín

这句话大意是:绕梁,庄王琴。

lǜ qǐ sī mǎ xiàng rú qín

这句话大意是:绿绮,司马相如琴。

jiāo wěi cài yōng qín

这句话大意是:焦尾,蔡邕琴。

fèng huáng zhào fēi yàn qín

这句话大意是:凤凰,赵飞燕琴。

yòu yuē hè tāo wú rén yě

这句话大意是:又曰:贺韬,吴人也。

cháng yè tán qín gǎn guǐ shén jiàn wǔ shù qū sī yì miào zhī zhì yě

这句话大意是:常夜弹琴,感鬼神见舞数曲,斯亦妙之至也。

shí èr guó shǐ yuē zhōu shī jīng shì wèi wén hóu shàn gǔ qín wén hóu dān zhī qǐ wǔ

这句话大意是:《十二国史》曰:周师经仕魏文侯,善鼓琴,文侯耽之,起舞。

jīng nù yǐ qín zhuàng wén hóu

这句话大意是:经怒,以琴撞文侯。

wén hóu nù shǐ rén yè xià diàn jiāng shā zhī

这句话大意是:文侯怒,使人曳下殿,将杀之。

jīng yuē qǐ shēn yī yán ér sǐ

这句话大意是:经曰:"乞申一言而死。

wén hóu yuē hé

这句话大意是:"文侯曰:"何?

jīng yuē chén zhuàng jié zhòu zhī jūn bù zhuàng yáo shùn zhī zhǔ

这句话大意是:"经曰:"臣撞桀纣之君,不撞尧舜之主。

wén hóu yuē guǎ rén guò yǐ

现代白话:"文侯曰:"寡人过了。

nǎi shě zhī xuán qín wū bì yǐ wéi jiè

这句话大意是:"乃舍之,悬琴于壁以为戒。

jìn jì yuē sūn dēng zì gōng hé bù zhī hé xǔ rén

这句话大意是:《晋纪》曰:孙登字公和,不知何许人。

sàn fà wǎn de xíng yín lè tiān jū bái lù sū mén èr shān

这句话大意是:散发宛地,行吟乐天,居白鹿、苏门二山。

dàn yī xián qín shàn xiào měi gǎn fēng léi

这句话大意是:弹一弦琴,善啸,每感风雷。

jī kāng shī shì zhī sān nián bù yán

这句话大意是:嵇康师事之,三年不言。

lè zuǎn yuē zhào yé lì jū shì táng chū tiān shuǐ rén yě

这句话大意是:《乐纂》曰:赵耶利居士,唐初天水人也。

yǐ qín dào jiàn zhòng zi hǎi nèi dì wáng xián guì mǐ bù qīn fēng

这句话大意是:以琴道见重子海内,帝王贤贵,靡不钦风。

jiù cuò miù shí wǔ yú nòng jiē xuē fán guī yā wú yī zhēng diàn bù hé wū gǔ

这句话大意是:旧错谬十五馀弄皆削,凡归雅无一征玷不合于古。

shù zhí fǎ xiàng jí hú jiā wǔ nòng pǔ liǎng juǎn

这句话大意是:述《执法象》及《胡笳五弄》谱两卷。

dì zǐ dá zhě sān rén bìng dāng dài qiáo chǔ

这句话大意是:弟子达者三人,并当代翘楚。

zhēn guàn shí nián zhōng wū cáo shòu qī shí liù

这句话大意是:贞观十年,终于曹,寿七十六。

dì zǐ sòng xiào zhēn gōng sūn cháng shù bǎi nián nèi cháng chuán wū mǎ shì

这句话大意是:弟子宋孝臻、公孙常,数百年内常传于马氏。

guó shǐ bǔ yuē zhāng hóng jìng shǎo shí huì míng kè guān zhèng yòu tán qín

这句话大意是:《国史补》曰:张弘静少时会名客,观郑宥弹琴。

yòu diào èr qín zhì qiè gè zhì yī tà dòng gōng zé gōng yīng dòng jiǎo zé jiǎo yīng

这句话大意是:宥调二琴至切,各置一榻,动宫则宫应,动角则角应。

shāo bù qiè nǎi bù yīng

这句话大意是:稍不切,乃不应。

yòu shī dǒng tíng lán yóu shàn fàn shēng

这句话大意是:宥师董庭兰,尤善泛声。

yòu yuē li qiān gōng miǎn yǎ hǎo qín

这句话大意是:又曰:李汧公勉雅好琴。

cháng zhuó tóng yòu qǔ qī tǒng wèi zhī duō zhì shù bǎi zhāng qiú zhě yǔ zhī

这句话大意是:常斫桐,又取漆筩为之,多至数百张,求者与之。

yǒu jué dài zhě yī míng xiǎng quán yī míng yùn qìng zì bǎo wū jiā

这句话大意是:有绝代者,一名响泉,一名韵磬,自宝于家。

jīng shī yòu yǐ fán shì lù shì wèi dì yī

这句话大意是:京师又以樊氏、路氏为第一。

lù shì yǒu fáng tài wèi shí zhěn sǔn zhī bù lǐ

这句话大意是:路氏有房太尉石枕,损之不理。

shǔ shì zhuó qín cháng zì pǐn dì yī

这句话大意是:蜀氏斫琴,尝自品第一。

shàng zhě yǐ yù cì zhě yǐ qín sè yòu cì yǐ jīn huī luó bàng

这句话大意是:上者以玉,次者以琴瑟,又次以金徽、螺蚌。

táng shū lè zhì yuē zhào shī zì yé lì tiān shuǐ rén yě

这句话大意是:《唐书·乐志》曰:赵师字耶利,天水人也。

zài duò wèi zhī yīn zhì táng zhēn guàn chū dú bù shàng jīng jù rù qín yuàn

这句话大意是:在隋为知音,至唐贞观初,独步上京,遽入琴苑。

chóu zhī jī shì lěi dài jū cáo

这句话大意是:畴之嵇氏,累代居曹。

suì lìng cáo jùn qín zhě suǒ xiū wǔ nòng jù liè wū cáo miào chuán pú zhōu sī mǎ shì qín dào bù zhuì wū de yě

这句话大意是:遂令曹郡琴者,所修五弄,具列于曹,妙传濮州司马氏,琴道不坠于地也。

shī yún wú shēng qīng wǎn ruò cháng jiāng guǎng liú mián mián xú shì yǒu guó shì zhī fēng

这句话大意是:师云:吴声清宛,若长江广流,绵绵徐逝,有国士之风。

shǔ shēng zào jí ruò jī làng bēn léi yì yī shí jùn jué yě

这句话大意是:蜀声躁急,若击浪奔雷,亦一时俊决也。

shì shuō yuē jìn dài yóng zì zhòng ruò

这句话大意是:《世说》曰:晋戴颙字仲若。

fù kuǐ gāo shàng bù shì

这句话大意是:父逵高尚不仕。

yóng nián shí liù zāo yōu bù rěn chuán fù zhī qín yǔ xiōng bó gè zào xīn nòng

这句话大意是:颙年十六遭忧,不忍传父之琴,与兄勃各造新弄。

bó wǔ bù yóng shí wǔ bù

这句话大意是:勃五部,颙十五部。

yòu zhì zhǎng nòng yī bù bìng chuán wū shì

这句话大意是:又制长弄一部,并传于世。

✦ You read 乐部·卷十七

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.