太平御览 · 李昉 · Chapter 593 of 1000

文部·卷九

PinyinModern Translation
Size

zhào

这句话大意是:○诏。

shì míng yuē zhào zhào yě

这句话大意是:《释名》曰:诏,照也。

rén àn bú jiàn shì zé yǒu suǒ fàn yǐ cǐ zhào shì shǐ zhào rán zhī suǒ yóu yě

这句话大意是:人暗不见事,则有所犯,以此照示,使照然知所由也。

cài yōng dú duàn yuē zhì gào

这句话大意是:蔡邕《独断》曰:制,诰。

zhì zhě wáng zhě zhī yán bì wéi fǎ zhì yě

这句话大意是:制者,王者之言必为法制也;。

zhào yóu gào yě gào jiào yě

这句话大意是:诏犹告也,告教也。

sān dài wú qí wén qín hàn yǒu yě

这句话大意是:三代无其文,秦汉有也。

wén xīn diāo lóng yuē huáng dì yù yù qí yán yě shén

这句话大意是:《文心雕龙》曰:皇帝驭寓,其言也神。

yuān hēi fù yǐ ér xiǎng yíng sì biǎo qí wéi zhào cè hu

这句话大意是:渊嘿负扆,而响盈四表,其惟诏策吗?

xī xuān yuán táng yú tóng chēng wéi mìng

这句话大意是:昔轩辕唐、虞,同称为命。

mìng zhī wèi yì zhì xìng zhī běn yě

这句话大意是:命之为义,制性之本也。

qí zài sān wáng shì jiān gào shì

这句话大意是:其在三王,事兼诰、誓。

shì yǐ xùn jiè gào yǐ fū zhèng

这句话大意是:誓以训诫,诰以敷政。

jiàng jí qī guó bìng chēng yuē mìng

这句话大意是:降及七国,并称曰:命。

mìng zhě shǐ yě

这句话大意是:命者,使也。

qín bìng tiān xià gǎi mìng yuē zhì

这句话大意是:秦并天下,改命曰"制"。

hàn chū dìng yí zé yǒu sì pǐn yī yuē cè shū èr yuē zhì shū sān yuē zhào shū sì yuē jiè chì

这句话大意是:汉初定仪,则有四品:一曰策书,二曰制书,三曰诏书,四曰戒敕。

chì jiè zhōu jùn zhào gào bǎi guān zhì shī shè lìng cè fēng wáng hóu

这句话大意是:敕戒州郡,诏告百官,制施赦令,策封王侯。

cè zhě jiǎn yě

这句话大意是:策者,简也。

zhì zhě cái yě

这句话大意是:制者,裁也。

zhào zhě gào yě

这句话大意是:诏者,告也。

chì zhě zhèng yě

这句话大意是:敕者,正也。

guān wén jǐng yǐ qián zhào tǐ fú zá

这句话大意是:观文、景以前,诏体浮杂。

wǔ dì chóng rú xuǎn yán hóng ào

这句话大意是:武帝崇儒,选言弘奥。

cè fēng sān wáng wén tóng diǎn xun quàn jiè yuān yǎ chuí fàn hòu dài

这句话大意是:策封三王,文同典、训,劝戒渊雅,垂范后代。

jí guāng wǔ bō luàn liú yì cí cǎi ér zào cì xǐ nù

这句话大意是:及光武拨乱,留意词采,而造次喜怒。

shí huò piān làn

这句话大意是:时或偏滥。

jì míng zhāng chóng xué yā zhào jiān chū

这句话大意是:暨明、章崇学,雅诏间出。

hé ān zhèng chí lǐ gé xiān cái měi wèi zhào chì jiǎ shǒu wài qǐng

这句话大意是:和安政弛,礼阁鲜才,每为诏敕,假手外请。

jiàn ān zhī mò wén lǐ dài xīng pān xù jiǔ cì diǎn yǎ yì qún

这句话大意是:建安之末,文理代兴,潘勖九锡,典雅逸群;。

wèi jì chán zhào fú cǎi bǐng yào bù kě jiā yě

这句话大意是:卫觊禅诏,符采炳燿,不可加也。

zì wèi jìn cè gào zhí zài zhōng shū

这句话大意是:自魏、晋策诰,职在中书。

liú fàng zhāng huá guǎn yú sī rèn shī lìng fā hào yáng yáng yíng ěr

这句话大意是:刘放、张华,管于斯任,施令发号,洋洋盈耳。

wèi wén yǐ xià cí yì duō wěi zhì wū zuò wēi zuò fú qí wàn lǜ zhī yī bì hu

这句话大意是:魏文以下,词义多伟,至于作威作福,其万虑之一弊吗?

jìn shì zhōng xīng wéi míng dì chóng cái yǐ wēn jiào wén qīng gù yǐn rù zhōng shū

这句话大意是:晋氏中兴,惟明帝崇才,以温峤文清,故引入中书。

zì sī yǐ hòu tǐ xiàn fēng liú yǐ

现代白话:自斯已后,体宪风流了。

fu wáng yán chóng mì dà guān zài shàng suǒ yǐ bǎi bì qí xíng wàn bāng zuò fú

这句话大意是:夫王言崇秘,大观在上,所以百辟其刑,万邦作孚。

gù shòu guān xuǎn xián zé yì bǐng zhòng lí zhī huī

这句话大意是:故授官选贤,则义炳重离之晖;。

yōu wén fēng cè zé qì hán yún yǔ zhī rùn

这句话大意是:优文封策,则气含云雨之润;。

chì jiè héng gào zé bǐ tǔ xīng hàn zhī huá

这句话大意是:敕戒恒诰,则笔吐星汉之华;。

qǐ róng biàn fá zé shēng cún jiàn léi zhī wēi shěng zāi sì shè zé wén yǒu chūn lù zhī zī

这句话大意是:启戎变伐,则声存洊雷之威,眚灾肆赦,则文有春露之滋;。

míng zhào chì fǎ zé cí yǒu qiū shuāng zhī liè cǐ zhào cè zhī dà lüè yě

这句话大意是:明诏敕法,则词有秋霜之烈:此诏策之大略也。

hàn zhì dù yuē dì zhī xià shū yǒu sì yī yuē cè shū

这句话大意是:《汉制度》曰:帝之下书有四:一曰策书;。

èr yuē zhì shū

这句话大意是:二曰制书;。

sān yuē zhào shū

这句话大意是:三曰诏书;。

sì yuē jiè chì

这句话大意是:四曰诫敕。

cè shū zhě biān jiǎn yě

这句话大意是:策书者,编简也。

qí zhì zhǎng èr chǐ duǎn zhě bàn zhī zhuàn shū qǐ nián yuè chēng huáng dì yǐ mìng zhū hóu wáng

这句话大意是:其制:长二尺,短者半之,篆书起年月,称皇帝,以命诸侯王。

sān gōng yǐ zuì miǎn yì cì cè ér yǐ lì shū yòng chǐ yī mù liǎng xíng wéi cǐ wèi yì yě

这句话大意是:三公以罪免,亦赐策,而以隶书,用尺一木,两行,惟此为异也。

zhì shū zhě dì zhě zhì dù zhī mìng qí wén yuē zhì

这句话大意是:制书者,帝者制度之命,其文曰制;。

zhào sān gōng jiē xǐ fēng shàng shū lìng jí zhòng fēng

这句话大意是:诏三公皆玺封,尚书令即重封。

lù bù zhōu jùn zhě zhào shū yě

这句话大意是:露布州郡者,诏书也;。

qí wén yuē gào mǒu guān yún rú gù shì

这句话大意是:其文曰:"告某官云如故事。

jiè chì zhě wèi chì mǒu guān

这句话大意是:"诫敕者,谓敕某官。

tā jiē lèi cǐ

这句话大意是:他皆类此。

hàn shū yuē jiè chì cì shǐ tài shǒu jí sān biān yíng guān bèi chì wén yuē yǒu zhào chì mǒu guān shì wèi jiè chì

这句话大意是:《汉书》曰:诫敕刺史、太守及三边营官,被敕文曰"有诏敕某官",是为诫敕。

shì jiē míng cǐ wèi cè shū shī zhī shén yě

这句话大意是:世皆名此为策书,失之甚也。

yòu yuē huái nán wáng ān chuán yuē wǔ dì fāng hǎo yì wén yǐ ān shǔ wū zhū fù biàn bó shàn wéi wén cí shén zūn zhòng zhī

这句话大意是:又曰:《淮南王安传》曰:武帝方好艺文,以安属于诸父,辨博善为文辞,甚尊重之。

měi wèi bào shū jí cì shī gǔ yuē shū cì zhī yě

这句话大意是:每为报书及赐,(师古曰:书赐之也。

cháng zhào sī mǎ xiàng rú děng shì cǎo nǎi qiǎn

这句话大意是:)常召司马相如等视草乃遣。

dōng guān hàn jì yuē dì wǔ lún měi jiàn guāng wǔ zhào shū cháng tàn yuē cǐ shèng zhǔ yě dāng hé yóu yī de jiàn jué yǐ

现代白话:《东观汉记》曰:第五伦每见光武诏书,常叹曰:"此圣主也,当何由一得见,决了!

děng bèi xiào zhī yuē rǔ sān huáng shí rén yě ěr shuō jiāng shàng bù xià ān néng dòng wàn shèng zhǔ yé

现代白话:"等辈笑之曰:"你三皇时人也,你说将尚不下,安能动万乘主耶?

lún yuē wèi yù zhī jǐ dào bù tóng gù ěr

这句话大意是:"伦曰:"未遇知己,道不同故耳。

fàn yè hòu hàn shū yuē wěi áo bīn kè yuàn lì duō wén cái shì

这句话大意是:范晔《后汉书》曰:隗嚣宾客掾吏多文才士。

měi suǒ yǒu shì dāng shì cái shì dài fū jiē fěng sòng zhī

这句话大意是:每所有事,当世才士大夫皆讽诵之。

gù dì yǒu suǒ dá yóu jiā yì yān

现代白话:故帝有所答,尤加意呢。

wèi zhì yuē míng dì jí yù yǐ yàn wáng yǔ wèi dà jiàng jūn

这句话大意是:《魏志》曰:明帝疾,欲以燕王宇为大将军。

dì yǐn jiàn liú fàng sūn zī rù wò nèi wèn zhī

这句话大意是:帝引见刘放、孙资入卧内问之。

fàng zī duì yuē yàn shí zì bù kān dà rèn

这句话大意是:放、资对曰:"燕实自不堪大任。

dì yuē cáo shuǎng kě dài yǔ bù

这句话大意是:"帝曰:"曹爽可代宇不?

fàng zī yīn zàn chéng zhī yòu shēn chén yi sù zhào tài wèi sī mǎ xuān wáng yǐ gāng wéi dì shì

这句话大意是:"放资因赞成之,又深陈宜速召太尉司马宣王以纲维帝室。

nà qí yán jí yǐ huáng zhǐ shòu fàng zuò zhào

这句话大意是:纳其言,即以黄纸授放作诏。

fàng zī jì chū dì yì fù biàn zhào zhǐ xuān wáng

这句话大意是:放、资既出,帝意复变,诏止宣王。

yòu yuē jiǎng jì shàng wàn jī lùn dì jiā zhī rù wèi sàn qí cháng shì

这句话大意是:又曰:蒋济上《万机论》,帝嘉之,入为散骑常侍。

shí yǒu zhào zhào zhēng nán jiāng jūn xià hóu shàng yuē qīng fù xīn zhòng jiāng dāng shǐ ēn shī zú sǐ huì ài kě huái zuò wēi zuò fú shā rén huó rén

这句话大意是:时有诏诏征南将军夏侯尚曰:"卿腹心重将,当使恩施足死,惠爱可怀,作威作福,杀人活人。

shàng yǐ shì jì

这句话大意是:"尚以示济。

jì jì zhì dì wèn yuē qīng suǒ wén jiàn tiān xià fēng jiào hé rú

现代白话:济既至,帝问曰:"卿所闻见天下风教怎么样?

jì duì yuē wèi yǒu tā shàn dàn jiàn wáng guó zhī yǔ ěr

这句话大意是:"济对曰:"未有它善,但见亡国之语耳。

dì fèn rán zuò sè ér wèn qí gù

这句话大意是:"帝忿然作色而问其故。

jì jù yǐ dá yīn yuē fu zuò wēi zuò fú shū zhī míng jiè tiān zǐ wú xì gǔ rén suǒ shèn wéi chá zhī

这句话大意是:济具以答,因曰:"夫'作威作福'《书》之明戒,天子无戏,古人所慎,惟察之。

wū shì dì yì jiě zhuī qǔ qián zhào

这句话大意是:"于是帝意解,追取前诏。

wáng yǐn jìn shū yuē wǔ dì tài shǐ sì nián bān wǔ tiáo zhào shū yú jùn guó yī yuē zhèng shēn

这句话大意是:王隐《晋书》曰:武帝泰始四年班五条诏书于郡国:一曰正身;。

èr yuē qín mín

这句话大意是:二曰勤民;。

sān yuē fǔ gū guǎ

这句话大意是:三曰抚孤寡;。

sì yuē dūn běn xi huá

这句话大意是:四曰敦本息华;。

wǔ yuē qù rén shì

这句话大意是:五曰去人事。

yòu yuē chǔ wáng wěi jì zhū rǔ nán wáng liàng xún yòu zhào yún wěi jiǎo zhào

现代白话:又曰:楚王玮既诛你南王亮,寻又诏云:"玮矫诏。

xíng zhǎn xíng

这句话大意是:"行斩刑。

lín sǐ chū qí huái zhōng qīng zhǐ yǐ shì jiān xíng shàng shū liú sòng liú tì ér yán cǐ zhào shū yě shòu cǐ ér xíng wèi wéi shè jì

这句话大意是:临死,出其怀中青纸以示监刑尚书刘颂,流涕而言:"此诏书也,受此而行,谓为社稷。

jīn gèng wéi zuì tuō tǐ xiān dì wang shòu rú cǐ xìng jiàn shēn liè

这句话大意是:今更为罪,托体先帝,枉受如此,幸见申列。

jìn shū yáng jùn chuán yuē wǔ dì jí dǔ wèi yǒu gù mìng zuǒ mìng gōng chén jiē yǐ méi yǐ

现代白话:《晋书·杨骏传》曰:武帝疾笃,未有顾命,佐命功臣皆已没了。

cháo chén huáng huò jì wú suǒ cóng

这句话大意是:朝臣惶惑,计无所从。

ér jùn jǐn chì qún gōng qīn shì zuǒ yòu yīn zhé gǎi yì gōng qīng shù qí xīn fù

这句话大意是:而骏尽斥群公,亲侍左右,因辄改易公卿,树其心腹。

huì dì shǎo jiàn jiàn suǒ yòng zhě nǎi zhèng sè wèi jùn yuē hé de biàn ěr

现代白话:会帝少间,见所用者,乃正色谓骏曰:"何得便你?

nǎi zhào zhōng shū yǐ rǔ nán wáng liàng yǔ jùn jiā fǔ wáng shì

现代白话:"乃诏中书以你南王亮与骏夹辅王室。

jùn kǒng shī quán chǒng cóng zhōng shū jiè zhào guān zhī dé biàn cáng nì

这句话大意是:骏恐失权宠,从中书借诏观之,得便藏匿。

zhōng shū jiān huá yì kǒng jù zì wǎng suǒ zhī zhōng bù kěn yǔ

这句话大意是:中书监华廙恐惧,自往索之,终不肯与。

xìn sù zhī jiān shàng jí suì dǔ

这句话大意是:信宿之间,上疾遂笃。

yòu yuē qí wáng jiǒng rù gōng chēng zhào fèi gǔ hòu

这句话大意是:又曰:齐王冏入宫,称诏废贾后。

hòu yuē zhào dāng cóng wǒ chū hé zhào yě

这句话大意是:后曰:"诏当从我出,何诏也?

jìn zhōng xìng shū yuē chū xiǎn zōng yòu chōng jiàn wáng dǎo héng bài

这句话大意是:《晋中兴书》曰:初,显宗幼冲,见王导恒拜。

yòu dì yǔ dǎo shǒu zhào zé jìng bái

这句话大意是:又帝与导手诏,则"敬白";。

zhōng shū zuò zhào zé yuē jìng wèn

这句话大意是:中书作诏,则曰"敬问"。

wū shì yǐ wèi yǒng zhì

这句话大意是:于是以为永制。

yòu yuē huán xuán zuǒ yòu chēng xuán wèi huán zhào

这句话大意是:又曰:桓玄左右称玄为"桓诏"。

huán yìn jiàn yuē zhào zhě shī wū cí lìng bù yǐ wèi chēng wèi yě

这句话大意是:桓胤谏曰:"诏者施于辞令,不以为称谓也。

hàn wèi zhī zhǔ jiē wú cǐ yán yuàn bì xià jī gǔ dì zé lìng wàn shì kě fǎ

这句话大意是:汉魏之主皆无此言,愿陛下稽古帝则,令万世可法。

xuán yuē cǐ zhào yǐ xíng jīn xuān chì ba zhī

这句话大意是:"玄曰:"此诏以行,今宣敕罢之。

hòu zhōu shū yuē jì jùn shàn lì shū tè gōng mō xiě

这句话大意是:《后周书》曰:冀俊善隶书,特工摸写。

wèi wén chāng chū wèi hè bá yuè mò cáo cān jūn

这句话大意是:魏文昌初,为贺拔岳墨曹参军。

jí yuè bèi hài tài zǔ yǐn wèi jì shì

这句话大意是:及岳被害,太祖引为记室。

shí hòu mò chén yuè zǔ bīng lǒng yòu tài zǔ zhì zài píng zhī nǎi lìng jùn wěi zuò wèi dì chì shū yǔ fèi yě tóu lìng jiàng bīng zhù tài zǔ tǎo yuè

这句话大意是:时侯莫陈悦阻兵陇右,太祖志在平之,乃令俊伪作魏帝敕书与费也头,令将兵助太祖讨悦。

jùn yī jiù chì mō xiě jí dài shè rén zhǔ shū děng shǔ yǔ zhēn wú yì

这句话大意是:俊依旧敕摸写,及代舍人主书等署,与真无异。

tài zǔ shuō

这句话大意是:太祖说。

fèi yě tóu yǐ céng de wèi dì chì shū jí jiàn cǐ chì bù yǐ wèi yí suì qiǎn bù qí yī qiān shòu tài zǔ jié dù

这句话大意是:费也头已曾得魏帝敕书,及见此敕,不以为疑,遂遣步骑一千受太祖节度。

suí shū hòu qí zhèng huì rì shì zhōng xuān zhào wèi láo zhōu jùn guó shǐ

这句话大意是:《隋书》:后齐正会日侍中宣诏,慰劳州郡国使。

zhào dú zhǎng yī chǐ sān cùn guǎng yī chǐ cí huáng tú shì shàng xiě zhào shū sān

这句话大意是:诏牍长一尺三寸,广一尺,雌黄涂饰,上写"诏书"三。

jì huì rì shì zhōng yī yí láo jùn guó jì lì wèn cì shǐ dà shǒu ān bù jí gǔ jià mài miáo shàn è rén jiān jí kǔ

这句话大意是:计会日,侍中依仪劳郡国计吏,问刺史大守安不,及谷价麦苗善恶,人间疾苦。

yòu bān wǔ tiáo zhào shū wū zhū zhōu jùn guó shǐ rén xiě yǐ zhào dú yī méi zhǎng èr chǐ wǔ cùn guǎng yī chǐ sān cùn yì yǐ cí huáng tú shì shàng xiě zhào shū

这句话大意是:又班五条诏书于诸州郡国,使人写以诏牍一枚,长二尺五寸,广一尺三寸,亦以雌黄涂饰,上写"诏书"。

zhèng huì rì yī yí xuān shì shǐ rén

这句话大意是:正会日,依仪宣示使人。

shǐ rén guī yǐ gào cì shǐ èr qiān dàn yī yuē zhèng zài zhèng shēn zài ài rén qù cán zéi zé liáng lì zhèng jué yù píng yáo fù

这句话大意是:使人归以告刺史二千石:一曰政在正身,在爱人,去残贼,择良吏,正决狱,平徭赋;。

èr yuē rén shēng zuò qín qín zé bù kuì qí quàn lǜ tián sāng wú huò fán rǎo

这句话大意是:二曰人生坐勤,勤则不匮,其劝率田桑,无或烦扰;。

sān yuē liù jí zhī rén wu jiā kuān yǎng bì shǐ shēng yǒu yǐ zì jiù méi yǒu yǐ zì jǐ

这句话大意是:三曰六极之人,务加宽养,必使生有以自救,没有以自给;。

sì yuē zhǎng lì huá fú fèng kè yǐ qiú xiǎo yù zhú mò shě běn zhèng zhī suǒ jí yi jǐn chá zhī

这句话大意是:四曰长吏华浮奉客,以求小誉,逐末舍本,政之所疾,宜谨察之;。

wǔ yuē rén shì yì qì gān luàn fèng gōng nèi wài hùn xiáo gāng jì bù shè suǒ yí jiū hé

这句话大意是:五曰人事意气,干乱奉公,内外溷淆,纲纪不设,所宜纠劾。

yòu yuē chén liáng zhì zhū yòng guān shì lì bù xiān wèi bái dié lù shù shí rén míng lì bù yǔ cān zhǎng rén gòng shǔ zòu

这句话大意是:又曰:陈梁制,诸用官式,吏部先为白牒,录数十人名,吏部与参掌人共署奏。

chì huò kě huò bù

这句话大意是:敕或可或不。

qí bù yòng zhě gèng quán liàng zòu qǐng suí cái bǔ yòng

这句话大意是:其不用者,更铨量奏请,随才补用。

yǐ huáng zhǐ lù míng bā zuò tōng shǔ zòu kě jí chū fù diǎn míng

这句话大意是:以黄纸录名,八座通署,奏可,即出付典名。

ér diǎn yǐ míng tiě hè tóu bǎn zhěng wēi yí sòng wǎng de guān zhī jiā

这句话大意是:而典以名帖鹤头板,整威仪,送往得官之家。

qí yǒu tè fā zhào shòu guān zhě jí xuān fù zhào gào jú zuò zhào zhāng cǎo zòu wén

这句话大意是:其有特发诏授官者,即宣付诏诰局,作诏章草奏闻。

chì kě huáng zhǐ xiě chū mén xià mén xià dá zhào qǐng fù wài shī xíng

这句话大意是:敕可,黄纸写出门下,门下答诏,请付外施行。

yòu yuē zhōu wǔ píng qí de lǐ dé lín cháng wèi qún chén yún wǒ cháng yuē wéi wén lǐ dé lín míng jí jiàn qí yǔ qí cháo zuò zhào shū yí xí wǒ zhèng wèi qí shì tiān shàng rén qǐ yán jīn rì de qí qū shǐ fù wèi wǒ zuò wén shū jí wéi dà yì

这句话大意是:又曰:周武平齐,得李德林,尝谓群臣云:"我常曰惟闻李德林名及见其与齐朝作诏书移檄,我正谓其是天上人,岂言今日得其驱使,复为我作文书,极为大异。

shén wǔ gōng hé dòu líng yì dá yuē chén wén míng wáng shèng zhǔ de qí lín fèng huáng wèi ruì shì shèng dé suǒ gǎn fēi lì néng zhì zhī

这句话大意是:"神武公纥豆陵毅答曰:"臣闻明王圣主,得麒麟凤凰为瑞,是圣德所感,非力能致之。

ruì wù suī lái bù kān shǐ yòng

这句话大意是:瑞物虽来,不堪使用。

rú lǐ dé lín lái shòu qū cè yì bì xià shèng dé suǒ gǎn zhì

这句话大意是:如李德林来受驱策,亦陛下圣德所感致。

yǒu dà cái yòng wú suǒ bù kān shèng wū qí lín fèng huáng yuǎn yǐ

现代白话:有大才用无所不堪,胜于麒麟凤凰远了。

wǔ dì dà xiào yuē chéng rú gōng yán

这句话大意是:"武帝大笑曰:"诚如公言。

táng shū wén yuàn chuán yuē xú ān zhēn kāi yuán zhōng wèi zhōng shū shè rén jí xián xué shì měi shàng zhǔ wén zuò shǒu zhào duō lìng ān zhēn shì cǎo

这句话大意是:《唐书·文苑传》曰:徐安贞开元中为中书舍人集贤学士,每上属文作手诏,多令安贞视草。

fēng sú tōng yuē guāng wǔ zhōng xīng yǐ lái wǔ cáo zhào shū tí xiāng tíng bì suì fǔ zhèng duō yǒu quē miù

这句话大意是:《风俗通》曰:光武中兴以来,五曹诏书题乡亭壁,岁辅正多有阙谬。

yǒng jiàn zhōng yǎn zhōu cì shǐ guò xiáng jiān zhuàn juǎn bié gǎi zhe bǎn shàng yī láo ér jiǔ yì

这句话大意是:永建中,兖州刺史过翔笺撰卷别,改着板上,一劳而九逸。

cuī yuán shǐ zhèng lùn yuē lǐ yǔ yuē zhōu jùn jì rú pī lì de zhào shū dàn guà bì

这句话大意是:崔元始《正论》曰:俚语曰:"州郡记如霹雳,得诏书但挂壁。

yǒng píng zhōng zhào jìn lì zú bù dé xì mǎ gōng wài shù wèi shāng hài qí zhī yè

这句话大意是:"永平中,诏禁吏卒不得系马宫外树,为伤害其枝叶。

yòu zhào lìng luò yáng zé gōng zuò zé jiē èr chǐ wǔ cùn wéi

这句话大意是:又诏令雒阳帻工作帻皆二尺五寸围。

rén tóu gè yǒu dà xiǎo bù kě tóng dù cǐ zhào bù kě cóng yě

这句话大意是:人头各有大小,不可同度,此诏不可从也。

cài zhì hàn yí yuē yán xī zhōng jīng shī yóu xiá yǒu dào fā shùn dì líng zhě mài yù wù wū shì shì zhǎng zhuī bǔ bù dé

这句话大意是:蔡质《汉仪》曰:延熹中,京师游侠有盗发顺帝陵者,卖御物于市,市长追捕不得。

zhōu jǐng yǐ chǐ yī zhào zhào sī lì xiào wèi zuǒ xióng yì tái yǔ sān rì qī qín zéi

这句话大意是:周景以尺一诏召司隶校尉左雄诣台,与三日期擒贼。

cáo zhí shuō guàn jūn shàng shì lìng yuē gū qián lìng xiě guàn jūn suǒ shàng gū zhāng sān tái jiǔ fǔ suǒ zòu shì jí zhào shū yī tòng zhì zhī zuò yú gū yù zhāo xī fěng yǒng yǐ zì jǐng jiè yě

这句话大意是:曹植《说灌均上事令》曰:孤前令写灌均所上孤章三台九府所奏事及诏书一通,置之座隅,孤欲朝夕讽咏以自警诫也。

yǔ lín yuē míng dì hán fēng zhào yǔ yǔ gōng xìn wù zhì wáng gōng

这句话大意是:《语林》曰:明帝函封诏与庾公,信误致王公。

wáng gōng kāi zhào mò yún wù shǐ yě chéng gōng zhī

这句话大意是:王公开诏,末云"勿使冶城公知"。

dǎo jì shì biǎo dá yuē fú dú míng zhào shì bù zài chén

这句话大意是:导既视表,答曰:"伏读明诏,似不在臣。

chén kāi chén bì wú yǒu jiàn zhě

这句话大意是:臣开臣闭,无有见者。

míng dì shén kuì shù yuè bù néng jiàn wáng gōng

这句话大意是:"明帝甚愧,数月不能见王公。

yè zhōng jì yuē shí hǔ zhào shū yǐ wǔ sè zhǐ zhe fèng chú kǒu zhōng

这句话大意是:《邺中记》曰:石虎诏书,以五色纸着凤雏口中。

这句话大意是:○策。

cài yōng dú duàn yuē cè zhě jiǎn yě

这句话大意是:蔡邕《独断》曰:策者,简也。

lǐ yuē bù bèi bǎi wén bù shū wū cè

这句话大意是:《礼》曰:"不备百文,不书于策。

qí zhì zhǎng èr chǐ duǎn zhě bàn zhī

这句话大意是:"其制长二尺,短者半之。

qí cì yī cháng yī duǎn liǎng biān

这句话大意是:其次,一长一短,两编。

xià zhuàn shū qǐ nián yuè yǐ mìng zhū hóu

这句话大意是:下篆书起年月,以命诸侯。

sān gōng hōng jí yǐ miǎn zuì xī yǐ cè shū

这句话大意是:三公薨及以免罪,悉以策书。

suí shū yuē zhū wáng sān gōng yí tóng shàng shū lìng wǔ děng kāi guó tài fēi gōng zhǔ bài cè zhóu yī méi zhǎng èr chǐ yǐ bái liàn yī zhī

这句话大意是:《隋书》曰:诸王、三公、仪同、尚书令、五等开国、太妃、公主拜册,轴一枚,长二尺,以白练衣之。

yòng zhú jiǎn shí èr méi liù méi yǔ zhóu děng liù méi zhǎng chǐ èr cùn

这句话大意是:用竹简十二枚,六枚与轴等,六枚长尺二寸。

wén chū jí shū jiē zhuàn zì

这句话大意是:文出集书,皆篆字。

āi cè zèng cè yì tóng

这句话大意是:哀册、赠册亦同。

táng shū yuē liú nǎi zì bīng yí wèi sī mén yuán wài

这句话大意是:《唐书》曰:刘迺字冰夷,为司门员外。

cuī yòu fu bǐng zhèng sù yǔ nǎi yǒu shàn

这句话大意是:崔祐甫秉政,素与迺友善。

huì jiā guō zi yí shàng fǔ yǐ cè lǐ jiǔ fèi zhì shì fù xíng zhī

这句话大意是:会加郭子仪"尚父",以册礼久废,至是复行之。

yòu fu lìng liǎng shěng guān zhuàn cè wén wèi chēng zhǐ

这句话大意是:祐甫令两省官撰册文,未称旨。

zhào nǎi zhì gé cǎo zhī lì jiù cí yì diǎn yǎ

这句话大意是:召迺至阁,草之立就,词义典雅。

yòu fu tàn yǎng jiǔ zhī

这句话大意是:祐甫叹仰久之。

hòu táng shū yuē tóng guāng sān nián tài cháng zòu wú yuè wáng qián liú cè lǐ

这句话大意是:《后唐书》曰:同光三年,太常奏吴越王钱镠册礼。

àn lǐ wén yòng zhú cè shàng yōu qí lǐ chì yǐ yù wèi zhī

这句话大意是:案礼文用竹册,上优其礼,敕以玉为之。

yì zhě yǐ yù cè dì wáng shòu mìng zhī chóng shù bù kě jiǎ zhī fēi lǐ zhī yi yě

这句话大意是:议者以玉册帝王受命之重数,不可假之,非礼之宜也。

yīn hóng xiǎo shuō yuē wèi guó chū jiàn pān xù zì yuán mào wèi cè mìng wén

这句话大意是:殷洪《小说》曰:魏国初建,潘勖,字元茂,为策命文。

zì hàn wǔ yǐ lái wèi yǒu cǐ zhì

这句话大意是:自汉武以来,未有此制。

xù nǎi yī shāng zhōu xiàn zhāng táng yú cí yì wēn yǎ yǔ diǎn gào tóng fēng yú shí cháo shì jiē mò néng cuò yī zì

这句话大意是:勖乃依商、周宪章,唐、虞辞义,温雅与典、诰同风,于时朝士皆莫能措一字。

xù wáng hòu wáng zhòng xuān shàn míng wū dāng shí

这句话大意是:勖亡后,王仲宣擅名于当时。

shí rén jiàn cǐ cè měi huò yí shì zhòng xuān suǒ wéi

这句话大意是:时人见此策美,或疑是仲宣所为。

lùn zhě fēn yún

这句话大意是:论者纷纭。

jí jìn wáng wèi tài fù là rì dà huì bīn kè xù zi pú shí yì zài yān

现代白话:及晋王为太傅,腊日大会宾客,勖子蒲时亦在呢。

xuān wáng wèi zhī yuē zūn jūn zuò fēng wèi jūn cè gāo miào xìn bù kě jí

这句话大意是:宣王谓之曰:"尊君作封魏君策,高妙信不可及。

wú céng wèn zhòng xuān yì yǐ wéi bù rú

现代白话:我曾问仲宣,亦以为不如。

cháo tíng zhī shì nǎi zhī xù zuò yě

这句话大意是:"朝廷之士乃知勖作也。

gào

这句话大意是:○诰。

shàng shū shāng shū yuē tāng jì chù xià mìng fù guī yú bó zuò tāng gào

这句话大意是:《尚书·商书》曰:汤既黜夏命,复归于亳,作《汤诰》。

yòu zhōu shū yuē wǔ wáng bēng sān jiān jí huái yí pàn

这句话大意是:又《周书》曰:武王崩,三监及淮夷叛。

zhōu gōng xiāng chéng wáng jiāng chù yīn zuò dà gào

这句话大意是:周公相成王,将黜殷,作《大诰》。

yòu yuē chéng wáng jì fá guǎn shū cài shū yǐ yīn yú mín fēng kāng shū zuò kāng gào

这句话大意是:又曰:成王既伐管叔、蔡叔,以殷馀民封康叔,作《康诰》。

yòu yuē kāng wáng jì shī tiān zǐ shī zhǔ yě

这句话大意是:又曰:康王既尸天子,(尸,主也。

zhǔ tiān zǐ zhèng hào

这句话大意是:主天子正号。

suì gào zhū hóu zuò kāng wáng zhī gào

这句话大意是:)遂诰诸侯,作《康王之诰》。

li chōng hàn lín lùn yuē jiè gào shī wū bì wéi

这句话大意是:李充《翰林论》曰:诫诰施于弼违。

hòu zhōu shū yuē sū chāo

这句话大意是:《后周书》曰:苏绰。

zì yǒu jìn zhī jì wén zhāng jìng wèi fú huá suì chéng fēng sú

这句话大意是:自有晋之季,文章竞为浮华,遂成风俗。

tài zǔ yù gé qí yáng yīn wèi dì jì miào qún chén bì zhì nǎi mìng chāo wèi dà gào zòu xíng zhī

这句话大意是:太祖欲革其飏,因魏帝祭庙,群臣毕至,乃命绰为《大诰》,奏行之。

qí cí yuē wéi zhōng xīng shí yǒu yī nián zhòng xià shù bāng bǎi bì xián huì wū wáng tíng zhù guó jì qún gōng liè jiāng wǎng bù lái cháo

这句话大意是:其词曰:"惟中兴十有一年仲夏,庶邦百辟咸会于王庭,柱国洎群公列将罔不来朝。

shí nǎi dà jī bǎi xiàn fū hu shù bāng yòng suí wǒ wáng

这句话大意是:时乃大稽百宪,敷乎庶邦,用绥我王。

dù cí bù duō zài

这句话大意是:"度词不多载。

zì shì zhī hòu wén bǐ yī cǐ tǐ

这句话大意是:自是之后,文笔依此体。

sān guó diǎn lüè yuē zhōu tài zǔ dà xiǎng qún chén shǐ gōng liǔ qiú zhí jiǎn shū gào yú miào yuē fèi dì wén huáng dì zhī sì zi nián qī suì wén huáng dì tuō wū ān dìng gōng yuē shì zi yě cái yóu gōng bù xiào bù cái yì yóu gōng miǎn zhī

这句话大意是:《三国典略》曰:周太祖大飨群臣,史宫柳虬执简书告于庙曰:"废帝文皇帝之嗣子年七岁,文皇帝托于安定公,曰:'是子也,才由公,不孝、不才亦由公,勉之。

gōng jì shòu cí zhòng jì jū yuán fǔ zhī rèn yòu nà nǚ wèi huáng hòu suì bù néng xùn huì yǒu chéng zhì lìng fèi chù fù wén huáng dì fù zhǔ zhī yì

这句话大意是:'公既受兹重寄,居元辅之任,又纳女为皇后,遂不能训诲有成,致令废黜,负文皇帝付嘱之意。

cǐ jiù fēi ān dìng gōng ér shuí

这句话大意是:此咎非安定公而谁?

tài zǔ nǎi lìng tài cháng lú biàn zuò gào yù gōng qīng yuē wū hū

这句话大意是:"太祖乃令太常卢辨作诰喻公卿曰:"呜呼!

wǒ qún hòu jì zhòng shì wéi wén huáng dì yǐ qiǎng bǎo zhī sì tuō wū yǔ xun zhī huì zhī zhù jué yǒu chéng ér yǔ wǎng néng fú biàn jué xīn yōng jì hu fèi zhuì wǒ wén huáng dì zhī zhì

这句话大意是:我群后暨众士,维文皇帝以襁褓之嗣托于予,训之诲之,庶厥有成,而予罔能弗变厥心,庸暨乎废坠我文皇帝之志。

wū hū cí jiù yǔ qí yān bì

现代白话:呜呼,兹咎予其呢避?

yǔ shí zhī zhī shěn ěr zhòng rén xīn zāi

现代白话:予实知之,矧你众人心啊!

wéi yǔ zhī yán qǐ wéi jīn hòu

这句话大意是:惟予之颜,岂惟今厚?

jiāng kǒng hòu shì yǐ yǔ wèi kǒu shí

这句话大意是:将恐后世以予为口实。

táng shū yuē sūn tì zhǎng gào bā nián zhì chì suǒ chū wéi shí liú tàn fú

这句话大意是:《唐书》曰:孙逖掌诰八年,制敕所出,为时流叹服。

yì zhě yǐ wéi zì kāi yuán yǐ lái sū tǐng qí huàn sū jìn gǔ céng hán xiū xǔ jǐng xiān jí tì wèi wáng yán zhī zuì

这句话大意是:议者以为,自开元已来,苏颋、齐澣、苏晋、贾曾、韩休、许景先及逖为王言之最。

tì yóu kǔ sī wén lǐ jīng liàn

这句话大意是:逖尤苦思,文理精练。

jìn shǐ yuē gāo zǔ lìng zhì gào zhī cí bù dé xū shì rǒng cháng bì xū chén qí shí xíng yǐ zhèng wáng yán

这句话大意是:《晋史》曰:高祖令制诰之辞不得虚饰冗长,必须陈其实行,以正王言。

jiào

这句话大意是:○教。

shàng shū shùn diǎn yuē dì yuē qì rǔ zuò sī tú jìng fū wǔ jiào zài kuān

现代白话:《尚书·舜典》曰:帝曰:"契,你作司徒,敬敷五教,在宽。

chūn qiū yuán mìng bāo yuē tiān chuí wén xiàng rén xíng qí shì wèi zhī jiào

这句话大意是:《春秋元命苞》曰:天垂文,象人行其事,谓之教。

jiào xiào yě yán shàng wèi ér xià xiào yě

这句话大意是:教,效也,言上为而下效也。

wén xīn diāo lóng yuē jiào zhě xiào yě yán chū ér mín xiào yě

这句话大意是:《文心雕龙》曰:教者,效也,言出而民效也。

gù wáng hóu chēng jiào

这句话大意是:故王侯称教。

xī zhèng hóng zhī shǒu nán yáng tiáo jiào wèi hòu suǒ shù nǎi shì xù míng yě

这句话大意是:昔郑弘之守南阳,条教为后所述,乃事绪明也。

kǒng róng zhī shǒu běi hǎi wén jiào lì ér hǎn shī nǎi zhì tǐ guāi yě

这句话大意是:孔融之守北海,文教丽而罕施,乃治体乖也。

ruò zhū gě kǒng míng zhī xiáng zhuó yǔ zhì gōng zhī míng duàn bìng lǐ de ér cí zhōng jiào zhī shàn yě

这句话大意是:若诸葛孔明之详酌,庾稚恭之明断,并理得而词中,教之善也。

hàn shū yuē jīng zhào yǐn wáng zūn chū jiào lìng

这句话大意是:《汉书》曰:京兆尹王遵出教令。

jiè

这句话大意是:○诫。

wén xīn diāo lóng yuē jiè chì wéi wén shí zhào zhī qiè zhě

这句话大意是:《文心雕龙》曰:戒敕为文,实诏之切者。

wèi wǔ chēng zuò chì jiè dāng zhǐ shì ér yǔ wù de yī wéi xiǎo zhì yào yǐ

现代白话:魏武称作敕戒,当指事而语,勿得依违,晓治要了。

jí jìn wǔ chì jiè bèi gào bǎi guān chì dū du yǐ bīng yào jiè zhōu mù yǐ dǒng sī jǐng jùn shǒu yǐ xù yǐn lēi yá mén yǐ yù wèi yǒu xùn diǎn yān

现代白话:及晋武敕戒,备告百官,敕都督以兵要,戒州牧以董司,警郡守以恤隐,勒牙门以御卫,有训典呢。

jiè zhě shèn yě

这句话大意是:戒者,慎也。

yǔ chēng jiè zhī yòng xiū jūn fù zhì zūn zài sān tóng jí

这句话大意是:禹称,戒之用,休,君父至尊,在三同极。

hàn gāo zhī chì tài zǐ dōng fāng shuò zhī jiè zǐ yì gù mìng zhī zuò yě

这句话大意是:汉高之敕太子,东方朔之戒子,亦顾命之作也。

jí mǎ yuán yǐ xià gè yí jiā jiè

这句话大意是:及马援以下,各贻家戒。

bān jī nǚ jiè zú chēng mǔ shī yǐ

现代白话:班姬《女戒》,足称母师了。

tài gōng jīn guì yuē wǔ wáng yuē wǔ dì zhī jiè kě de wén hu

这句话大意是:《太公金匮》曰:武王曰:"五帝之戒,可得闻吗?

tài gōng yuē huáng dì yuē yú jūn mín shàng yáo yáo kǒng xī bù zhì cháo

这句话大意是:"太公曰:"黄帝曰:'余君民,上摇摇,恐夕不至朝。

gù wèi jīn rén sān jiān qí kǒu

这句话大意是:'故为金人,三缄其口。

shèn yán yǔ yě

这句话大意是:慎言语也。

dōng fāng shēng chuán yuē shuò jiè qí zi yǐ shàng róng shǒu yáng wèi zhuō yīng shào yuē róng shēn bì róng yě

这句话大意是:《东方生传》曰:朔戒其子以上容首阳为拙,(应劭曰:容身避容也。

zhù xià wèi gōng bǎo shí ān bù yǐ shì yì nóng yī yǐn wán shì guǐ shí bù féng

这句话大意是:)柱下为工,饱食安步以仕易农,依隐玩世,诡时不逢。

hòu hàn shū yuē mǎ yuán xiōng zi yán dūn bìng xǐ jī yì ér tōng qīng xiá kè yuán zài jiāo zhǐ huán shū jiè zhī yuē wén rén zhī guò shī rú wén qīn míng ěr kě de wén ér kǒu bù dé yán yě

这句话大意是:《后汉书》曰:马援兄子严、敦并喜讥议,而通轻侠客,援在交阯,还书诫之曰:"闻人之过失如闻亲名耳,可得闻而口不得言也。

hǎo lùn rén cháng duǎn wàng yǒu shàn è zhě níng sǐ bù yuàn wén zǐ sūn yǒu cǐ xíng yě

这句话大意是:好论人长短,妄有善恶者,宁死不愿闻子孙有此行也。

lóng bó gāo dūn hòu zhōu shèn qiān yuē jié jiǎn wú ài zhī zhòng zhī yuàn rǔ cáo xiào zhī

现代白话:龙伯高敦厚周慎,谦约节俭,我爱之重之,愿你曹效之。

dù li liáng háo xiá hǎo yì yōu rén zhī yōu lè rén zhī lè yǒu sàng zhì kè shù jùn bì zhì wú ài zhī zhòng zhī bù yuàn rǔ cáo xiào zhī

现代白话:杜李良豪侠好义,忧人之忧,乐人之乐,有丧致客,数郡毕至,我爱之重之,不愿你曹效之。

xiào bó gāo bù dé yóu wèi jǐn chì shì suǒ wèi kè hú bù chéng shàng lèi wù zhě yě

这句话大意是:效伯高不得,犹为谨敕士,所谓刻鹄不成尚类鹜者也;。

xiào jì liáng bù dé xiàn wèi tiān xià qīng bó zi suǒ wèi huà hǔ bù shì fǎn lèi gǒu yě

这句话大意是:效季良不得,陷为天下轻薄子,所谓画虎不似反类狗也。

péi sōng zhī yǐ wéi yuán cǐ jiè kě wèi qiē zhì zhī zhì bù kān zhī xun yǐ

现代白话:"裴松之以为援此诫可谓切至之至,不刊之训了。

dù shù jiā shì jiè yuē zhāng zi tái shì zhī shì bǐ piáo rén rán qí xīn zhōng bù zhī tiān dì jiān hé zhě wèi è yì rán rú yǔ yīn yáng hé dé

这句话大意是:杜恕《家事戒》曰:张子台,视之似鄙朴人,然其心中不知天地间何者为恶,毅然如与阴阳合德。

zuò rén rú cǐ fù guì huò hài hé yóu ér shēng

这句话大意是:作人如此,富贵祸害何由而生?

táo yuān míng dào jiè yuē fu tiān dì fù mìng yǒu shēng bì yǒu zhōng

这句话大意是:陶渊明《道诫》曰:夫天地赋命,有生必有终。

zì gǔ xián shèng shuí néng dú miǎn

这句话大意是:自古贤圣谁能独免?

rǔ bèi jì zhì xiǎo bù tóng shēng dāng sī sì hǎi jiē wèi xiōng dì zhī yì

现代白话:你辈既稚小不同,生当思四海皆为兄弟之义。

bào shū guǎn zhòng fēn cái wú cāi guī shēng wu jǔ bān jīng dào jiù suì néng yǐ cǐ wéi chéng yīn sàng lì gōng

这句话大意是:鲍叔、管仲分财无猜,归生、伍举班荆道旧,遂能以此为成,因丧立功。

tā rén shàng ěr kuàng gòng fù zhī rén zāi

现代白话:它人尚你,况共父之人啊?

yǐng chuān hán yuán zhǎng hàn mò míng shì shēn chǔ qīng zuǒ bā shí ér zhōng xiōng dì tóng jū zhì wū mò chǐ

这句话大意是:颍川韩元长,汉末名士,身处卿佐,八十而终,兄弟同居,至于没齿;。

jì běi sì zhì chūn jìn shí cāo xíng rén yě qī shì tóng jiā rén wú yuàn sè

这句话大意是:济北汜雉春,晋时操行人也,七世同家,人无怨色。

shī yún gāo shān yǎng zhǐ jǐng xíng xíng zhǐ

这句话大意是:《诗》云:"高山仰止,景行行止。

rǔ qí shèn zāi

现代白话:"你其慎啊!

yán yán nián tíng gào yuē xǐ nù zhě yǒu xìng suǒ bù néng wú cháng qǐ wū biǎn liàng ér zhǐ wū hóng shi

这句话大意是:颜延年《廷诰》曰:喜怒者,有性所不能无,常起于褊量而止于弘识。

rán xǐ guò zé bù zhòng nù guò zé bù wēi

这句话大意是:然喜过则不重,怒过则不威。

néng yǐ tián mò wèi tǐ kuān yú wèi qì zé wèi měi yǐ

现代白话:能以恬漠为体,宽愉为器,则为美了。

dà xǐ dàng xīn wēi yì zé dìng shén nù fán xìng shāo rěn jí xiē gù dòng wú bǎo róng jǔ wú shī dù zé wéi shàn yě

这句话大意是:大喜荡心,微抑则定,甚怒烦性,稍忍即歇,故动无堡容,举无失度,则为善也。

yù qiú zi xiào bì xiān wèi cí

这句话大意是:欲求子孝,必先为慈;。

jiāng zé dì tì wu niàn wèi you

这句话大意是:将责弟悌,务念为友。

suī xiào bù dài cí ér cí néng zhí xiào

这句话大意是:虽孝不待慈,而慈能植孝;。

tì fēi qī you ér you yì lì tì

这句话大意是:悌非期友,而友亦立悌。

fu hé zhī bù bèi huò yīng yǐ bù hé yóu xìn bù zú yān bì yǒu bù xìn

现代白话:夫和之不备,或应以不和,犹信不足呢,必有不信。

tǎng zhī ēn yì xiāng shēng qíng lǐ xiāng chū kě shǐ jiā yǒu cēn cī rén jiē yóu sǔn

这句话大意是:傥知恩意相生,情理相出,可使家有参差,人皆由损。

méi shū yǒu yán yù rén wù wén mò ruò wù wéi

这句话大意是:枚叔有言:欲人勿闻,莫若勿为。

yù hán mò ruò chóng qiú zhǐ bàng mò ruò zì xiū

这句话大意是:御寒莫若重裘,止谤莫若自修。

lún yǔ yún nèi xǐng bù jiù hé yōu hé jù

这句话大意是:《论语》云:"内省不疚,何忧何惧?

✦ You read 文部·卷九

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.