太平御览 · 李昉 · Chapter 608 of 1000

学部·卷二

PinyinModern Translation
Size

xù jīng diǎn

这句话大意是:○叙经典。

shì míng yuē jīng jìng yě cháng diǎn yě

这句话大意是:《释名》曰:经,径也,常典也;。

rú jìng lù wú suǒ bù tōng kě cháng yòng yě

这句话大意是:如径路无所不通,可常用也。

bái hǔ tōng yuē wǔ jīng hé wèi yě

这句话大意是:《白虎通》曰:五经何谓也?

yì shàng shū shī lǐ lè yě

这句话大意是:《易》、《尚书》、《诗》、《礼》、《乐》也。

gǔ zhě yǐ yì shū shī lǐ lè chūn qiū wèi liù jīng

这句话大意是:古者以《易》、《书》、《诗》、《礼》、《乐》、《春秋》为六经,。

zhì qín fén shū

这句话大意是:至秦焚书,。

yuè jīng wáng

这句话大意是:《乐经》亡,。

jīn yǐ yì shū shī lǐ chūn qiū wèi wǔ jīng

这句话大意是:今以《易》、《书》、《诗》、《礼》、《春秋》为五经,。

yòu lǐ yǒu zhōu lǐ yí lǐ

这句话大意是:又《礼》有《周礼》、《仪礼》。

lǐ jì yuē sān lǐ chūn qiū yǒu zuǒ shì gōng yáng gǔ liáng yuē sān chuán yǔ yì shū shī tōng shù yì wèi zhī jiǔ jīng

这句话大意是:《礼记》曰:三礼,《春秋》有《左氏》、《公羊》、《谷梁》曰三传,与《易》、《书》、《诗》通数,亦谓之九经。

wén xīn diāo lóng zōng jīng piān yuē sān jí yí xùn qí shū yuē jīng

这句话大意是:《文心雕龙·宗经篇》曰:三极彝训,其书曰经。

jīng yě zhě héng jiǔ zhī zhì dào bù kān zhī hóng jiào yě

这句话大意是:经也者,恒久之至道,不刊之鸿教也。

lǐ jì jīng jiě yuē kǒng zǐ yuē rù qí guó qí jiào kě zhī yě

现代白话:《礼记·经解》曰:孔孔子说:"入其国,其教可知也。

qí wéi rén yě wēn róu dūn hòu shī jiào yě

这句话大意是:其为人也,温柔敦厚,《诗》教也;。

shū tōng zhī yuǎn shū jiào yě

这句话大意是:疏通知远,《书》教也;。

guǎng bó yì liáng lè jiào yě

这句话大意是:广博易良,《乐》教也;。

jié jìng jīng wēi yì jiào yě

这句话大意是:洁静精微,《易》教也;。

gōng jiǎn zhuāng jìng lǐ jiào yě

这句话大意是:恭俭庄敬,《礼》教也;。

zhǔ cí bǐ shì chūn qiū jiào yě

这句话大意是:属辞比事,《春秋》教也。

gù shī zhī shī yú shū zhī shī wū lè zhī shī shē yì zhī shī zéi lǐ zhī shī fán chūn qiū zhī shī luàn

这句话大意是:故《诗》之失愚,《书》之失诬,《乐》之失奢,《易》之失贼,《礼》之失烦,《春秋》之失乱。

zuǒ zhuàn yuē hán xuān zi shì lǔ jiàn yì xiàng yǔ lǔ chūn qiū yuē zhōu lǐ jǐn zài lǔ yǐ wú nǎi jīn zhī zhōu gōng zhī dé yǔ zhōu zhī suǒ yǐ wáng yě

现代白话:《左传》曰:韩宣子适鲁,见《易象》与《鲁春秋》曰:"周礼尽在鲁了,我乃今知周公之德与周之所以王也。

chūn qiū yǎn kǒng tú yuē zuò fǎ wǔ jīng shù zhī tiān dì jī zhī tú xiàng zhì wū sān wáng shī zhī sì hǎi yě

这句话大意是:《春秋演孔图》曰:作法五经,束之天地,稽之图象,质于三王,施之四海也。

hàn shū yuē liù yì zhī wén lè yǐ hé shén shī yǐ zhèng yán lǐ yǐ míng tǐ

这句话大意是:《汉书》曰:六艺之文,乐以和神,诗以正言,礼以明体。

fàn yè hòu hàn shū yuē mǎ róng cháng yù xun zuǒ shì jí jiàn gǔ kuǐ zhèng zhòng zhù nǎi yuē gǔ jīng ér bù bó zhèng bó ér bù jīng jì bó jì jīng wú hé jiā yān

现代白话:范晔《后汉书》曰:马融尝欲训左氏,及见贾逵、郑众注,乃曰:"贾精而不博,郑博而不精,既博既精,我何加呢?

yòu yuē huán róng shòu zhū pǔ xué zhāng jù sì shí wàn yán jí róng rù shòu xiǎn zōng jiǎn wèi èr shí sān wàn yán

这句话大意是:又曰:桓荣受朱普学章句四十万言,及荣入授显宗,减为二十三万言。

què fù shān shěng dìng chéng shí èr wàn yán

这句话大意是:却复删省,定成十二万言。

yóu shì yǒu huán jūn dà xiǎo tài cháng zhāng jù

这句话大意是:由是有桓君大、小太常章句。

hòu hàn shū yuē xǔ shèn zì shū zhòng xìng chún dǔ shǎo bó xué

这句话大意是:《后汉书》曰:许慎字叔重,性淳笃,少博学。

mǎ róng cháng tuī jìng zhī

这句话大意是:马融常推敬之。

shí rén wèi zhī yǔ yuē wǔ jīng wú shuāng xǔ shū zhòng

这句话大意是:时人谓之语曰:"五经无双许叔重。

chū shèn yǐ wǔ jīng chuán shuō zāng pǐ bù tóng wū shì zhuàn wǔ jīng yì yì chuán wū shì

这句话大意是:"初,慎以五经传说臧否不同,于是撰《五经异义》,传于世。

jìn shū yuē liú yīn yǒu qī zǐ wǔ zǐ gè shòu yī jīng yī zi shòu tài shǐ yī zi shòu hàn shū yī mén zhī nèi qī yè jù xìng

这句话大意是:《晋书》曰:刘殷有七子,五子各授一经,一子授《太史》,一子授《汉书》,一门之内七业俱兴。

qí shū yuē zāng róng xù cháng yǐ xuān ní gēng zǐ rì shēng qí rì chén wǔ jīng bài zhī zì hào bèi hè xiān shēng

这句话大意是:《齐书》曰:臧荣绪常以宣尼庚子日生,其日陈五经拜之,自号"被褐先生"。

táng shū yuē cháng qìng zhōng shàng wèi bīng bù shì láng xuē fàng yuē wéi xué jīng shǐ hé xiān

这句话大意是:《唐书》曰:长庆中,上谓兵部侍郎薛放曰:"为学,经史何先?

fàng duì yuē jīng zhě gǔ xiān shèng zhī zhì yán duō zhòng ní suǒ fā míng jiē tiān rén zhī jí zhì chéng wàn dài bù kān zhī diǎn yě

这句话大意是:"放对曰:"经者,古先圣之至言,多仲尼所发明,皆天人之极致,诚万代不刊之典也。

shǐ zé lì jì chéng bài zá shū shàn è gè lù dāng shí zhī shì yì shì jiàn qí xīng wáng

这句话大意是:史则历纪成败,杂书善恶,各录当时之事,亦是鉴其兴亡;。

rán dé shī xiāng cān shì fēi wú suǒ zhǔn dì gù bù kě yǐ diǎn jí wéi bǐ lùn yě

现代白话:然得失相参,是非无所准的,固不能够典籍为比论也。

shàng yuē liù jīng suǒ shàng bù yī zhì xué zhī shì bái shǒu bù néng jǐn tōng rú hé de qí yào hu

这句话大意是:"上曰:"六经所尚不一,至学之士,白首不能尽通,如何得其要吗?

duì yuē lún yǔ zhě liù jīng zhī jīng huá

这句话大意是:"对曰:"《论语》者,六经之精华;。

xiào jīng zhě rén lún zhī dà běn

这句话大意是:《孝经》者,人伦之大本。

qióng lǐ zhí yào zhēn kě wèi shèng rén zhì yán

这句话大意是:穷理执要,真可谓圣人至言。

shì yǐ hàn cháo lún yǔ shǒu liè xué guān guāng wǔ lìng hǔ bēn zhī shì jiē xí xiào jīng xuán zōng qīn wéi xiào jīng zhù jiě jiē shǐ dāng shí dà lǐ hǎi nèi jiǔ ān

这句话大意是:是以汉朝《论语》首列学官,光武令虎贲之士皆习《孝经》,玄宗亲为《孝经》注解,皆使当时大理,海内久安。

rén zhī xiào jié qì gǎn hé lè zhī suǒ zhì yě

这句话大意是:人知孝节,气感和乐之所致也。

shàng yuē shèng rén yǐ xiào jīng wèi zhì dé yào dào qí xìn rán yǐ

现代白话:"上曰:"圣人以孝经为至德要道,其信然了。

yòu yuē xuán zōng shí guó zǐ sī yè li yuán guàn shàng yán sān lǐ sān chuán jí máo shī shàng shū zhōu yì děng bìng shèng xián wēi zhǐ shēng rén jiào yè bì shì zī jīng yuǎn zé sī dào bù zhuì

这句话大意是:又曰:玄宗时,国子司业李元瓘上言:"《三礼》、《三传》及《毛诗》、《尚书》、《周易》等并圣贤微旨,生人教业必事资,经远则斯道不坠。

jīn míng jīng suǒ xí wu zài chū shēn xián yǐ lǐ jì wén shǎo rén jiē jìng dú

这句话大意是:今明经所习,务在出身,咸以《礼记》文少,人皆竞读。

zhōu lǐ jīng bāng zhī guǐ zé yí lǐ zhuāng jìng zhī kǎi mó gōng yáng gǔ liáng lì dài chóng xí jīn liǎng jiān jí zhōu xiàn yǐ dú xué wú yǒu sì jīng dài jué

这句话大意是:《周礼》经邦之轨则,《仪礼》庄敬之楷模,《公羊》、《谷梁》历代崇习,今两监及州县以独学无友,四经殆绝。

jì shì zī xùn yòu bù kě yīn xún jí wàng sì hǎi jūn xí jiǔ jīng gāi bèi

这句话大意是:既事资训诱,不可因循,即望四海均习,九经该备。

cóng zhī

这句话大意是:"从之。

yòu yuē wén zōng měi duì zǎi chén wèi cháng bù shēn yán jīng xué

这句话大意是:又曰:文宗每对宰臣,未尝不深言经学。

li shí yīn zòu shī shì gài chūn qiū kě dú

这句话大意是:李石因奏施士丐《春秋》可读。

shàng yuē zhèn cháng lǎn zhī

这句话大意是:上曰:"朕尝览之。

chuān záo zhī xué guì wèi yì tóng ěr

这句话大意是:穿凿之学,贵为异同耳。

xué zhě rú záo jǐng rán de měi shuǐ zé yǐ hé bì xīn kǔ páng qiú rán hòu wèi de yě

这句话大意是:学者如凿井然,得美水则已,何必辛苦旁求,然后为得也?

guǎng yǎ yuē sān fén fēn yě

这句话大意是:《广雅》曰:《三坟》,分也;。

lùn sān cái zhī fēn tiān de rén zhī zhì qí tǐ yǒu sān yě

这句话大意是:论三才之分,天、地、人之治,其体有三也。

wǔ diǎn zhèn yě

这句话大意是:《五典》,镇也;。

zhì zuò jiào fǎ suǒ yǐ zhèn zhī shàng xià qí děng yǒu wǔ

这句话大意是:制作教法,所以镇之上下,其等有五。

bā suǒ zhe sù wáng zhī fǎ ruò kǒng zǐ zhě shèng ér bù wáng zhì cǐ fǎ zhě yǒu bā yě

这句话大意是:《八索》,著素王之法,若孔子者,圣而不王,制此法者有八也。

jiǔ qiū zhě qiū qū yě bié jiǔ zhōu tǔ qì jiào huà suǒ yí shī zhě yě

这句话大意是:《九丘》者,丘,区也,别九州土气,教化所宜施者也。

cǐ jiē sān wáng yǐ qián shàng zhì xī huáng shí shū yě

这句话大意是:此皆三王以前,上至羲皇时书也。

jīn jiē wáng wéi yáo diǎn zài

这句话大意是:今皆亡,惟《尧典》在。

yì biàn yì yě

这句话大意是:《易》,变易也。

lǐ tǐ yě de shì tǐ yě

这句话大意是:《礼》,体也,得事体也。

shī zhì suǒ zhī yě

这句话大意是:《诗》,志所之也;。

fū bù qí yì wèi zhī fù shì lèi xiāng bǐ shì wèi zhī bǐ yán wáng zhèng shì wèi zhī yā chēng sòng chéng gōng wèi zhī sòng suí zuò zhě zhī zhì ér bié míng zhī yě

这句话大意是:敷布其义谓之"赋",事类相比似谓之"比",言王政事谓之"雅",称颂成功谓之"颂",随作者之志而别名之也。

shàng shū shàng yě

这句话大意是:《尚书》,上也;。

yǐ yáo wéi shàng shǐ ér shū qí shí shì

这句话大意是:以尧为上始,而书其时事。

chūn qiū dōng xià zhōng ér suì chéng chūn qiū shū rén shì zú suì ér jiū bèi

这句话大意是:《春秋》,冬夏终而岁成,春秋书人事,卒岁而究备;。

chūn qiū wēn liáng zhōng xiàng zhèng hé yě gù jǔ yǐ wéi míng yě

这句话大意是:春秋温凉,中象政和也,故举以为名也。

guó yǔ jì zhū guó jūn chén xiāng yǔ yán yǔ móu yì zhī dé shī yě

这句话大意是:《国语》,记诸国君臣相与言语,谋议之得失也。

zhuāng zi yuē shī yǐ dǎo zhì shū yǐ dǎo shì lǐ yǐ dǎo xíng lè yǐ dǎo hé yì yǐ dǎo yīn yáng chūn qiū yǐ dǎo míng fēn

这句话大意是:《庄子》曰:《诗》以导志,《书》以导事,《礼》以导行,《乐》以导和,《易》以导阴阳,《春秋》以导名分。

qí shù sàn wū tiān xià ér shè wū zhōng guó zhě bǎi jiā zhī xué shí huò chēng ér dǎo zhī

这句话大意是:其数散于天下而设于中国者,百家之学,时或称而导之。

jiē dǎo gǔ zhī rén chén jī ěr ér hòu bù néng cháng chēng zāi

现代白话:(皆导古之人陈迹耳,而后不能常称啊。

yòu yuē kǒng zǐ wèi lǎo dān yuē qiū zhì shī shū lǐ lè yì chūn qiū liù jīng yǐ wéi wén yǐ

现代白话:又曰:孔子谓老聃曰:"丘治《诗》、《书》、《礼》、《乐》、《易》、《春秋》六经,以为文了。

gàn qī shí jūn lùn xiān wáng zhī dào shí zhōu shào zhī jī yī wú suǒ yòng shén yǐ fu rén zhī nán shuō yě

现代白话:干七十君,论先王之道,时周、邵之迹,一无所用,甚了夫,人之难说也!

dào zhī nán míng yé

这句话大意是:道之难明耶!

lǎo zi yuē xìng zi zhī bù yù zhì shì zhī jūn yě

现代白话:"老孔子说:"幸子之不遇治世之君也。

fu liù jīng xiān wáng zhī chén jì yě qǐ qí dào zāi

现代白话:夫《六经》,先王之陈迹也,岂其道啊!

yòu yuē kǒng zǐ jiàn dān bù xǔ wū shì fān fān duī jù zhī mào

这句话大意是:又曰:孔子见聃不许,于是繙(繙,堆聚之貌。

shí èr jīng yǐ shuō lǎo dān dān yuē yuàn wén qí yào yě

这句话大意是:)十二经以说老聃,聃曰:"愿闻其要也。

mèng zǐ yuē wáng zhě zhī jī xi ér shī wáng shī wáng rán hòu chūn qiū zuò wáng zhě zhū shèng wáng zhě yě

这句话大意是:《孟子》曰:王者之迹息而《诗》亡,《诗》亡然后《春秋》作,(王者,诸圣王者也。

tài píng dào shuāi wáng jì zhǐ xī sòng shēng bù zuò yuē shī wáng

这句话大意是:太平道衰,王迹止息,颂声不作,曰《诗》亡。

chūn qiū bō luàn zuò shuāi

这句话大意是:《春秋》拨乱作衰。

jìn zhī chéng chu zhī táo wù lǔ zhī chūn qiū yī yě

这句话大意是:)晋之《乘》、楚之《梼杌》,鲁之《春秋》,一也。

huái nán zǐ yuē wǔ xíng yì qì ér jiē hé liù yì yì kē ér jiē dào

这句话大意是:《淮南子》曰:五行异气而皆和,六艺异科而皆道。

wēn huì chún liáng zhě shī zhī fēng yě

这句话大意是:温惠淳良者,《诗》之风也;。

chún yuán dūn hòu zhě shū zhī jiào yě

这句话大意是:纯元敦厚者,《书》之教也;。

qīng jìng tiáo dá zhě yì zhī yì yě

这句话大意是:清净条达者,《易》之义也;。

gōng jiǎn yī ràng zhě lǐ zhī wèi yě

这句话大意是:恭俭揖让者,《礼》之为也;。

kuān hé jiǎn yì zhě lè zhī huà yě

这句话大意是:宽和简易者,《乐》之化也;。

cì jī biàn yì zhě chūn qiū zhī mǐ yě

这句话大意是:刺讥辩议者,《春秋》之靡也。

gù yì zhī shī yě guǐ lè zhī shī yě yín shī zhī shī yě yú shū zhī shī yě jié lǐ zhī shī yě luàn

这句话大意是:故《易》之失也鬼,《乐》之失也淫,《诗》之失也愚,《书》之失也劫,《礼》之失也乱。

cǐ liù zhě shèng rén jiān yòng ér cái zhì zhī

这句话大意是:此六者,圣人兼用而裁制之。

yòu yuē yù shí zhī xiāng lèi zhě wéi liáng gōng néng shi zhī

这句话大意是:又曰:玉石之相类者,惟良工能识之;。

shū chuán zhī wēi zhě wéi shèng rén néng lùn zhī

这句话大意是:书传之微者,惟圣人能论之。

yáng zi fǎ yán yuē huò wèn zhōu guān yuē lì shì zuǒ shì yuē pǐn zǎo

这句话大意是:扬子《法言》曰:或问《周官》曰立事,《左氏》曰品藻。

yòu yuē shū bù jīng fēi shū yě

这句话大意是:又曰:书不经,非书也。

yòu yuē yú xià zhī shū hún hún ěr

现代白话:又曰:虞夏之书,浑浑你;。

shēn dà

这句话大意是:(深大。

shāng shū hào hào ěr

现代白话:)商书,灏灏你;。

yí guǎng

这句话大意是:(夷广。

zhōu shū è è ěr

现代白话:)周书,噩噩你;。

bù ē fù xià

这句话大意是:(不阿附下。

xià zhōu zhě qí shū qiáo cuì hu

这句话大意是:)下周者,其书憔悴乎!

xià zhōu zhě qín yán kù liè yě

这句话大意是:(下周者秦,言酷烈也。

yòu yuē hǎo shū bù néng yào zhū zhòng ní shū sì yě

这句话大意是:又曰:好书不能要诸仲尼书肆也。

li guǐ zhù yuē mài shū shì

这句话大意是:(李轨注曰:卖书市。

yòu yuē shuō tiān zhě mò biàn hu yì shuō shì zhě mò biàn hu shū shuō tǐ zhě mò biàn hu lǐ shuō zhì zhě mò biàn hu shī shuō lǐ zhě mò biàn hu chūn qiū

这句话大意是:又曰:说天者莫辨乎《易》,说事者莫辨乎《书》,说体者莫辨乎《礼》,说志者莫辨乎《诗》,说理者莫辨乎《春秋》。

yòu yuē huò wèn shèng rén zhī jīng bù kě shǐ yì zhī yú

这句话大意是:又曰:或问:"圣人之经不可使易知欤?

yuē bù kě

这句话大意是:"曰:"不可。

tiān é ér kě dù zé qí fù wù yě qiǎn yǐ

现代白话:天俄而可度,则其覆物也浅了;。

de é ér kě cè zé qí zài wù yě báo yǐ

现代白话:地俄而可测,则其载物也薄了。

dà zāi tiān dì zhī wèi wàn wù guō wǔ jīng zhī wèi zhòng shuō fú

现代白话:大啊,天地之为万物郭,五经之为众说郛!

bào pǔ zǐ yuē zhèng jīng wéi dào dé zhī yuān hǎi zǐ shū wèi zēng shēn zhī chuān liú yóu běi chén zhī zuǒ sān chén lín bó zhī bì gāo yuè yě

这句话大意是:《抱朴子》曰:正经为道德之渊海,子书为增深之川流,犹北辰之佐三辰,林薄之裨高岳也。

yòu yuē yǐn shì yǐ sān fén wèi jīn yù wǔ diǎn wèi qín zhēng jiǎng sì wèi zhōng gǔ bǎi jiā wèi shēng huáng

这句话大意是:又曰:隐士以《三坟》为金玉,《五典》为琴筝,讲肆为锺鼓,百家为笙簧。

kǒng róng yǔ zhū qīng shū yuē zhèng kāng chéng duō yì shuō rén jiàn qí míng xué wèi yǒu suǒ chū yě

这句话大意是:孔融《与诸卿书》曰:郑康成多臆说,人见其名学,谓有所出也。

zhèng àn dà jiào yào zài wǔ jīng sì bù shū rú fēi cǐ wén jìn wèi wàng yǐ

现代白话:证案大较,要在五经四部书,如非此,文近为妄了。

ruò zi suǒ zhí yǐ wéi jiāo tiān gǔ bì dāng qí lín zhī pí

这句话大意是:若子所执以为郊天鼓,必当麒麟之皮;。

xiě xiào jīng běn dāng zēng zǐ jiā cè hu

这句话大意是:写《孝经》本当曾子家策吗?

yán yán zhī tíng gào yuē guān shū guì yào guān yào guì bó bó ér zhī yào wàn liú kě yī

这句话大意是:颜延之《庭诰》曰:观书贵要,观要贵博,博而知要,万流可一。

yǒng gē zhī shū qǔ qí lián lèi hé zhāng bǐ wù jí jù cǎi fēng yáo yǐ dá mín zhì shī wèi zhī zǔ

这句话大意是:咏歌之书,取其连类合章,比物集句,采风谣以达民志,《诗》为之祖。

bāo biǎn zhī shū qǔ qí zhèng yán huì yì zhuǎn zhì shuāi wáng wēi cí fēng zhǐ yí yì shèng shèng chūn qiū wéi shàng

这句话大意是:褒贬之书,取其正言晦义,转制衰王,微辞丰旨,贻意盛圣,《春秋》为上。

yì shǒu tǐ bèi néng shì zhī yuān mǎ lù de qí xiàng shù ér shī qí chéng lǐ xún wáng jǔ qí zhèng zōng ér lüè qí shù xiàng

这句话大意是:《易》首体备,能事之渊,马、陆得其象数而失其成理,荀、王举其正宗而略其数象。

sì jiā zhī jiàn suī gè yǒu suǒ zhì zǒng ér lùn zhī qíng lǐ chū wū wēi míng qì shù shēng wū xíng fēn

这句话大意是:四家之见,虽各有所志,总而论之,情理出于微明,气数生于形分。

rán zé xún wáng de zhī wū xīn mǎ lù qǔ zhī wū wù qí wú è qì kě zhī yǐ

现代白话:然则荀、王得之于心,马、陆取之于物,其芜恶迄可知了。

fu xiàng shù qióng zé tài jí zhe rén xīn jí zé shén gōng zhāng ruò xún wáng zhī yán yì kě wèi jí rén xīn zhī shù zhě yě

这句话大意是:夫象数穷则太极著,人心极则神功彰,若荀、王之言《易》,可谓极人心之数者也。

zhèng xuán liù yì lùn yuē shī zhě xián gē fěng yù zhī shēng yě

这句话大意是:郑玄《六艺论》曰:《诗》者,弦歌讽喻之声也;。

lǐ zhě xù zūn bēi zhī zhì chóng ràng hé jìng yě

这句话大意是:《礼》者,序尊卑之,制崇让合敬也;。

chūn qiū zhě gǔ shǐ suǒ jì zhī zhì dòng zuò zhī shì yě

这句话大意是:《春秋》者,古史所记之,制动作之事也。

huán tán xīn lùn yuē yì yī yuē lián shān èr yuē guī cáng sān yuē zhōu yì

这句话大意是:桓谭《新论》曰:《易》一曰《连山》,二曰《归藏》,三曰《周易》。

lián shān bā wàn yán guī cáng sì qiān sān bǎi yán

这句话大意是:《连山》八万言,《归藏》四千三百言。

gǔ wén shàng shū jiù yǒu sì shí wǔ juǎn wèi shí bā piān

这句话大意是:古文《尚书》旧有四十五卷,为十八篇。

gǔ zhì lǐ jì yǒu sì shí liù juǎn

这句话大意是:古袟《礼记》有四十六卷。

gǔ lún yǔ èr shí yī juàn

这句话大意是:古《论语》二十一卷。

gǔ xiào jīng yī juàn èr shí zhāng qiān bā bǎi qī shí èr zì jīn yì zhě sì bǎi yú zì

这句话大意是:古《孝经》一卷,二十章,千八百七十二字,今异者四百馀字。

gài jiā lùn zhī lín sǒu wén yì zhī yuān hǎi yě

这句话大意是:盖嘉论之林薮,文义之渊海也。

sū zǐ yuē lì jūn chén shè zūn bēi dù jiāng jiàn fáng wèi méng mò guò hu lǐ

现代白话:苏孔子说:立君臣,设尊卑,杜将渐,防未萌,莫过乎《礼》;。

āi wáng dào shāng shí zhèng mò guò hu shī

这句话大意是:哀王道,伤时政,莫过乎《诗》;。

dǎo yīn yáng shì huǐ lìn mò guò hu yì

这句话大意是:导阴阳,示悔吝,莫过乎《易》;。

míng shàn è fèi xīng tǔ cí lìng mò guò hu chūn qiū

这句话大意是:明善恶废兴,吐辞令,莫过乎《春秋》;。

liàng yuǎn jìn fù jiǔ zhōu mò guò hu shàng shū

这句话大意是:量远近,赋九州,莫过乎《尚书》;。

hé rén qíng dòng fēng sú mò guò hu lè

这句话大意是:和人情,动风俗,莫过乎《乐》;。

zhì xíng míng shěn fǎ shù mò guò hu shāng hán

这句话大意是:治刑名,审法术,莫过乎商、韩;。

zài bǎi wáng jì zhì luàn mò guò hu shǐ hàn

这句话大意是:载百王,纪治乱,莫过乎《史》、《汉》。

mèng kē zhī tú hùn xiáo qí jiān shì rén jiàn qí cái yì dēng qí yì yì guò wū shì jiā zhe yī shū rén shū yī fǎ yǎ rén jūn zǐ tóu bǐ yàn ér gāo shì

现代白话:孟轲之徒,溷淆其间,世人见其才易登,其意易过,于是家著一书,人书一法,雅人有德行的人投笔砚而高视。

fu zǐ yuē shī zhī yā sòng shū zhī diǎn mó wén zú yǐ xiāng fù wán zhī ruò jìn xún zhī ruò yuǎn hào hào yān wén zhāng zhī yuān fǔ yě

现代白话:傅孔子说:《诗》之《雅》《颂》,《书》之《典》《谟》,文足以相副,玩之若近,寻之若远,浩浩呢,文章之渊府也。

yuán zhǔn zhèng lùn yuē gōng yáng gāo dào tīng tu shuō zhī shū yù yǐ xiāng qū zhī biàn lùn shèng rén zhī jīng fēi qí rèn yě

这句话大意是:袁准《正论》曰:公羊高道听涂说之书,欲以乡曲之辩,论圣人之经,非其任也。

qián fu lùn yuē suǒ wù wū yè shì zhě mò liáng wū huǒ zhú

这句话大意是:《潜夫论》曰:索物于夜室者,莫良于火烛;。

suǒ dào wū dāng shì zhě mò liáng wū diǎn jí

这句话大意是:索道于当世者,莫良于典籍。

wù lǐ lùn yuē fu wǔ jīng zé hǎi yě tā zhuàn jì zé sì dú yě zhū zǐ zé jīng wèi yě zhì yú bǎi chuān gōu xù quǎn kuài gǒu néng tōng yīn yáng zhī qì dá shuǐ quán zhī liú yǐ sì hǎi wèi guī zhě jiē yì yě

这句话大意是:《物理论》曰:夫《五经》则海也,他传记则四渎也,诸子则泾渭也,至于百川沟洫畎浍,苟能通阴阳之气,达水泉之流,以四海为归者,皆溢也。

sūn chuò zǐ yuē xián pèi héng è wú xīn wū mǎ ér suǒ yǐ yù mǎ

现代白话:孙绰孔子说:衔辔衡轭,无心于马,而所以御马;。

diǎn jí lǐ dù wú xīn wū zhì ér suǒ yǐ wèi zhì

这句话大意是:典籍礼度,无心于治,而所以为治。

yòu yuē diǎn jí wén zhāng zhī yán yě zhì chū wū tiān cí xuān wū rén

这句话大意是:又曰:典籍文章之言也,治出于天,辞宣于人。

dù zi xīn yǔ yuē zhòng rú dǔ chūn qiū zhī jì lù zhèng zhī shī de yǐ lì zhèng yì yǐ wéi shèng rén qǐ dāng fù zuò chūn qiū yě zì tōng shì ruò tài shǐ gōng yì yǐ wéi rán

这句话大意是:杜子《新语》曰:众儒睹《春秋》之记录政之失得,以立正义,以为圣人起当复作《春秋》也,自通士若太史公,亦以为然。

yú wèi zhī fǒu

这句话大意是:余谓之否;。

fu shèng xián suǒ chén jiē tóng qǔ dào dé rén yì yǐ wéi qí lùn yì wén ér jù shàn kě guān

这句话大意是:夫圣贤所陈皆同,取道德仁义以为奇论异文,而俱善可观;。

yóu rén shí jiē yòng yú ròu cài gu yǐ wéi shēng shú yì hé ér fù jù měi yě

这句话大意是:犹人食皆用鱼肉菜菇以为生熟异和,而复俱美也。

bó wù zhì yuē shèng rén zhì zuò yuē jīng

这句话大意是:《博物志》曰:圣人制作曰经;。

xián yuē zhù shù yuē jì yuē zhāng jù yuē jiě yuē lùn yuē dú

这句话大意是:贤曰著述,曰记,曰章句,曰解,曰论,曰读。

wén xīn diāo lóng yuē zì fū zǐ shān shù

现代白话:《文心雕龙》曰:自孔子删述,。

ér dà bǎo qǐ yào

这句话大意是:而大宝启耀,。

wū shì yì zhāng shí yì

这句话大意是:于是《易》张十翼,。

shū biāo qī guān

这句话大意是:《书》标七观,。

shī liè sì shǐ

这句话大意是:《诗》列四始,。

lǐ zhèng wǔ jīng

这句话大意是:《礼》正五经,。

chūn qiū wǔ lì

这句话大意是:《春秋》五例,。

yì jì yán hu xìng qíng

这句话大意是:义既埏乎性情,。

cí yì jiang hu wén lǐ

这句话大意是:辞亦匠乎文理,。

gù néng kāi xué yǎng zhèng

这句话大意是:故能开学养政,。

zhāo míng yǒu róng

这句话大意是:昭明有融。

rán ér dào xīn wéi wēi shèng mó zhuó jué xū yǔ zhòng jùn tǔ nà zhě shēn pì wàn jūn zhī hóng zhōng wú zhēng zhēng zhī xì xiǎng yǐ

现代白话:然而道心惟微,圣谟卓绝,墟宇重峻,吐纳者深,譬万钧之鸿锺,无铮铮之细响了。

fu yì wéi tán tiān rù shén zhì yòng gù xì chēng zhǐ yuǎn cí wén yán zhōng shì yǐn wéi biān sān jué gù zhé rén zhī lí yuān yě

这句话大意是:夫《易》惟谈天,入神致用,故《系》称旨远辞文,言中事隐,韦编三绝,固哲人之骊渊也。

shū shí jì yán ér gào xun máng mèi tōng hu ěr yǎ zé wén yì xiǎo rán gù zi xià tàn shū zhāo zhāo ruò rì yuè zhī míng lí lí rú xīng chén zhī xíng yán zhāo zhuó yě

现代白话:《书》实纪言,而诰训茫昧,通乎《你雅》,则文意晓然,故子夏叹书,"昭昭若日月之明,离离如星辰之行",言昭灼也。

shī zhǔ yán zhì gǔ xùn zhōu shū chī fēng cái xìng zǎo cí jué yù wēn róu zài sòng zuì fù āi yǐ

现代白话:《诗》主言志,诂训周书,摛风裁兴,藻词谲喻,温柔在诵,最附哀了。

lǐ yǐ lì tǐ jù shì zhāng tiáo xiān qǔ zhí ér hòu xiǎn cǎi duō piàn yán mò fēi bǎo yě

这句话大意是:《礼》以立体据事,章条纤曲,执而后显,采掇片言,莫非宝也。

chūn qiū biàn lǐ yī zì jiàn yì wǔ dàn liù yì yǐ xiáng bèi chéng wén zhì mén liǎng guān yǐ xiān hòu xiǎn zhǐ wǎn zhāng zhì huì yuán yǐ suì yǐ

现代白话:《春秋》辨理,一字见义,五石六鶂,以详备成文,雉门两观,以先后显旨,婉章志晦,源已邃了。

shàng shū zé lǎn wén rú guǐ ér xún lǐ zé chàng

这句话大意是:《尚书》则览文如诡,而寻理则畅;。

chūn qiū zé guān cí lì xiǎo ér fǎng yì fāng yǐn

这句话大意是:《春秋》则观辞立晓,而访义方隐;。

cǐ shèng wén shū zhì biǎo lǐ zhī yì tǐ zhě yě

这句话大意是:此圣文殊致,表里之异体者也。

✦ You read 学部·卷二

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.