太平御览 · 李昉 · Chapter 611 of 1000

学部·卷五

PinyinModern Translation
Size

qín xué

这句话大意是:○勤学。

shǐ jì yuē sū qín luò yáng rén

这句话大意是:《史记》曰:苏秦,洛阳人。

yǔ wèi rén zhāng yí tóng shī guǐ gǔ xiān shēng

这句话大意是:与魏人张仪同师鬼谷先生。

dú shū zhì shuì qín zhé yǐn zhuī cì gǔ xuè liú zhì huái

这句话大意是:读书至睡,秦辄引锥刺股,血流至踝。

hàn shū yuē dǒng zhòng shū guǎng chuān rén

这句话大意是:《汉书》曰:董仲舒,广川人。

jǐng dì shí wéi bó shì

这句话大意是:景帝时为博士。

shǎo dān xué yè xià wéi dú shū dì zǐ chuán yǐ xiāng shòu mò jiàn qí miàn

这句话大意是:少耽学业,下帏读书,弟子传以相受,莫见其面。

shí nián bù kuī yuán pǔ chéng mǎ sān qiān nián bù zhī pìn mǔ

这句话大意是:十年不窥园圃,乘马三千年不知牝牡。

yòu yuē lù wēn shū zì zhǎng jūn

这句话大意是:又曰:路温舒字长君。

fù shǐ mù yáng wēn shū qǔ zé zhōng pú jié yǐ wéi dié biān yòng xiě shū

这句话大意是:父使牧羊,温舒取泽中蒲截以为牒,编用写书。

hòu hàn shū yuē huán róng zì chūn qīng pèi guó lóng kàng rén yě

这句话大意是:《后汉书》曰:桓荣字春卿,沛国龙亢人也。

shǎo yǔ xiōng yuán qīng jù zài tián jùn shí ér róng kāi shū dú zhī jiǎng sòng bù xī

这句话大意是:少与兄元卿俱在田捃拾,而荣开书读之,讲诵不息。

yuán qīng chī róng yuē dàn zì kǔ qì lì hé shí fù shī yòng hu

这句话大意是:元卿嗤荣曰:"但自苦气力,何时复施用吗?

róng xiào bù yīng

这句话大意是:"荣笑不应。

rì yè bù juàn

这句话大意是:日夜不倦。

shì zǔ wén zhào bài yì láng shǐ rù jiào shòu tài zǐ dì chēng shàn yuē de shēng jǐ wǎn

这句话大意是:世祖闻,召拜议郎,使入教授太子,帝称善曰:"得生几晚。

hòu wèi tài zǐ shǎo fù

这句话大意是:"后为太子少傅。

dì cì qí chē mǎ yī fú róng de zhī chén wū tíng wèi fù xiōng yuē cǐ wú jī gǔ zhī lì yě

现代白话:帝赐其车马衣服,荣得之,陈于庭,谓父兄曰:"此我稽古之力也。

yuán qīng tàn yuē wǒ běn nóng jiā zǐ qǐ yì xué zhī wèi lì hu

这句话大意是:"元卿叹曰:"我本农家子,岂意学之为利吗?

yòu yuē fǎ zhēn yǐn jū dà yáng jiǎng lùn shù yì lì nián bù kuī yuán pǔ

这句话大意是:又曰:法真隐居大洋,讲论术艺,历年不窥园圃。

yòu yuē hé xiū zuò gōng yáng jiě gǔ tán sī bù kuī yuán zhě shí yǒu qī nián

这句话大意是:又曰:何休作《公羊解诂》,覃思不窥园者十有七年。

yòu yuē zhào yù cháng jiù chǔ shì dōng guǎn qì dú gōng shòu gōng yáng zhuàn zhì lì nián qián sī bù kuī yuán mén qīn shū xī jiàn qí miàn

这句话大意是:又曰:赵昱常就处士东莞綦毒公受《公羊传》,至历年潜思,不窥园门,亲疏稀见其面。

yòu yuē zhāng bà zì bó ráo chéng dū rén

这句话大意是:又曰:张霸字伯饶,成都人。

hào xué qī suì tōng chūn qiū fù yù jìn yú jīng fù mǔ yuē rǔ xiǎo wèi néng yě

现代白话:好学,七岁通《春秋》,复欲进馀经,父母曰:"你小,未能也。

bà yuē wǒ ráo wèi zhī

这句话大意是:"霸曰:"我饶为之。

gù zì bó ráo

这句话大意是:"故字伯饶。

sì qiān shì zhōng

这句话大意是:四迁侍中。

xiè chéng hòu hàn shū yuē dài fēng zì píng zhòng

这句话大意是:谢承《后汉书》曰:戴封字平仲。

nián shí wǔ yì tài xué shī shì dōng hǎi shēn jūn

这句话大意是:年十五,诣太学,师事东海申君。

shēn jūn zú sòng sàng dào dōng hǎi dào jīng qí jiā fù mǔ yǐ fēng dāng hái yù wèi qǔ qī

这句话大意是:申君卒,送丧到东海,道经其家,父母以封当还,豫为娶妻。

fēng zàn guò bài qīn bù sù ér qù

这句话大意是:封𫏐过拜亲,不宿而去。

yòu yuē gāo fèng zì wén tōng nán yáng jì rén

这句话大意是:又曰:高凤字文通,南阳祭人。

jiā yǐ nóng mǔ wèi yè ér qín xué zhuān jīng dú sòng

这句话大意是:家以农亩为业,而勤学专精读诵。

qī cháng zhī tián pù mài wū tíng lìng fèng hù zhī jù jī yǐ gān shòu zhī

这句话大意是:妻尝之田,曝麦于庭,令凤护之,惧鸡,以竿授之。

shí tiān bào yǔ ér fèng chí gān dú shū bù jué lǎo shuǐ dà zhì liú qí mài yǐ

现代白话:时天暴雨,而凤持竿读书不觉,潦水大至,流其麦了。

yòu yuē yuán hóng chuán huáng jīn zéi qǐ gōng méi jùn xiàn bǎi xìng jīng sàn

这句话大意是:又曰:《袁闳传》:黄巾贼起,攻没郡县,百姓惊散。

hóng sòng bù yí

这句话大意是:闳诵不移。

zéi xiāng yuē yǔ bù rù qí lǘ

这句话大意是:贼相约语,不入其闾。

xiāng rén jiù hóng bì nàn jiē de quán miǎn

这句话大意是:乡人就闳避难,皆得全免。

yòu yuē cáo bāo bó yā shū tōng yóu hǎo lǐ shì

这句话大意是:又曰:曹襃博雅疏通,尤好礼事。

cháng gǎn cháo tíng zhì dù wèi bèi mù shū sūn tōng wèi hàn lǐ yí zhòu yè yán jīng chén yín zhuān sī qǐn zé huái bào bǐ zā xíng zé sòng xí wén shū

这句话大意是:常感朝廷制度未备,慕叔孙通为汉礼仪,昼夜研精,沉吟专思:寝则怀抱笔紥,行则诵习文书;。

dāng qí niàn zhì wàng suǒ zhī shì

这句话大意是:当其念至,忘所之适。

yòu yuē chéng gōng shǎo gū nián bā suì wéi rén mù shǐ

这句话大意是:又曰:承宫少孤,年八岁,为人牧豕。

xiāng lǐ xú zi shèng zhě yǐ chūn qiū jīng shòu zhū shēng shù bǎi

这句话大意是:乡里徐子盛者,以《春秋经》授诸生数百。

chéng gōng guò xi lú xià lè qí yè yīn jiù tīng jīng suì qǐng liú mén xià

这句话大意是:承宫过息庐下,乐其业,因就听经,遂请留门下。

xù hàn shū yuē gōng guò xú zi shèng hǎo zhī yīn qì qí zhū ér liú tīng jīng

这句话大意是:《续汉书》曰:宫过徐子盛,好之,因弃其猪而留听经。

zhǔ guài qí bù hái qiú suǒ de gōng yù chī zhī

这句话大意是:主怪其不还,求索,得宫,欲笞之。

mén xià shēng gòng jìn zhǐ yīn liú zhī wèi zhū shēng shi xīn zhí kǔ shù nián qín xué bù juàn

这句话大意是:门下生共禁止,因留之,为诸生拾薪执苦数年,勤学不倦。

yòu yuē cuī qí zì zi wěi jì běi xiāng yuàn zhī zōng yě

这句话大意是:又曰:崔琦字子玮,济北相瑗之宗也。

yǐn gǔ jīn chéng bài yǐ jiè liáng jì jì bù néng shòu nǎi zuò wài qī zhēn yòu zuò gǔ fù yǐ wéi fěng

这句话大意是:引古今成败以诫梁冀,冀不能受,乃作《外戚箴》,又作《鹄赋》以为讽。

hòu chú lín jì lìng bù gǎn zhī zhí jiě yìn ér qù

这句话大意是:后除临济令,不敢之职,解印而去。

jì lìng cì kè qiú zhī jiàn qí gēng wū mò shàng huái shū yī juàn xi zhé yǎn ér yǒng zhī

这句话大意是:冀令刺客求之,见琦耕于陌上,怀书一卷,息辄偃而咏之。

cì kè xián zhī yǐ shí gào qí yīn de tuō zǒu

这句话大意是:刺客贤之,以实告琦,因得脱走。

yòu yuē xún shuǎng zì cí míng yòu hào xué

这句话大意是:又曰:荀爽字慈明,幼好学。

tài wèi dù qiáo jiàn ér chēng yuē kě wéi rén shī

这句话大意是:太尉杜乔见而称曰:"可为人师。

shuǎng suì dān sī jīng jí qìng diào bù xíng zhēng mìng bù yīng

这句话大意是:"爽遂耽思经籍,庆吊不行,征命不应。

sī mǎ biāo xù hàn shū yuē dù qiáo zì shū róng lèi zǔ lì èr qiān dàn yǐ xiào chēng

这句话大意是:司马彪《续汉书》曰:杜乔字叔荣,累祖吏二千石,以孝称。

suī èr qiān dàn zi cháng bù dān qiú shī

这句话大意是:虽二千石子,常步担求师。

yòu yuē li gù shǎo yǒu jùn cái yǎ zhì hào xué wèi sān gōng zǐ cháng gōng bù qū lǘ fù shū suí shī

这句话大意是:又曰:李固少有俊才,雅志好学,为三公子,常躬步驱驴,负书随师。

wèi zhì yuē yáng jùn tóng jùn wáng méng shǎo gū wéi rén pú lì

这句话大意是:《魏志》曰:杨浚同郡王蒙少孤,为人仆隶。

nián shí qī jiàn shǐ mù yáng ér sī dú shū yīn huò chuí chǔ

这句话大意是:年十七,见使牧羊,而私读书,因获捶楚。

jùn měi qí cái jí shú zhe jiā zhōng pìn qǔ lì wū rán hòu yǔ bié jū

这句话大意是:俊美其才,即赎着家中,聘娶立屋,然后与别居。

guān zhì sàn qí cháng shì

这句话大意是:官至散骑常侍。

wèi lüè yuē cháng lín shǎo dān pín wèi zhū shēng

这句话大意是:《魏略》曰:常林少单贫,为诸生。

gēng dài jīng chú qí qī zì dān xiǎng kuì zhī xiāng jìng rú bīn

这句话大意是:耕带经锄,其妻自担饷馈之,相敬如宾。

yòu yuē gǔ kuǐ zì liáng dào

这句话大意是:又曰:贾逵字梁道。

hǎo chūn qiū zuǒ zhuàn jí wèi mù shǒu cháng zì kè dú zhī yuè yī biàn

这句话大意是:好《春秋左传》,及为牧守,常自课读之,月一遍。

shǔ zhì yuē qiáo zhōu zì yuán nán

这句话大意是:《蜀志》曰:谯周字元南。

dān gǔ dǔ xué

这句话大意是:耽古笃学。

jiā pín wèi cháng yíng chǎn yè

这句话大意是:家贫,未尝营产业。

sòng dú diǎn jí xīn rán dú xiào yǐ wàng qǐn shí

这句话大意是:诵读典籍,欣然独笑,以忘寝食。

yán jīng liù jīng pō xiǎo tiān wén ér bù liú yì zhū zǐ wén zhāng fēi xīn suǒ cún

这句话大意是:研精六经,颇晓天文,而不留意诸子文章,非心所存。

wú zhì yuē lǔ sù wéi rén fāng yán guǎ wū wán shì

这句话大意是:《吴志》曰:鲁肃为人方严,寡于玩饰。

zhì jūn zhěng dùn jìn lìng bì xíng

这句话大意是:治军整顿,禁令必行。

suī zài jūn zhèn shǒu bù shì juàn

这句话大意是:虽在军阵,手不释卷。

yòu yuē hǎn zé zì dé rùn shān yīn rén

这句话大意是:又曰:阚泽字德润,山阴人。

cháng wéi rén yōng shū suǒ xiě bì sòng zhī yì biàn

这句话大意是:常为人佣书,所写毕,诵之亦遍。

yú pǔ jiāng biǎo chuán yuē zhāng hóng shì fù zhì xiào

这句话大意是:虞溥《江表传》曰:张纮事父至孝。

jū pín gōng gēng jia dài jīng ér chú zī zī jí jí yǐ yè jì rì zhì wū ruò guàn wú bù qióng lǎn

这句话大意是:居贫,躬耕稼,带经而锄,孜孜汲汲,以夜继日,至于弱冠,无不穷览。

jìn shū yuē wáng yù shǎo gū pín wéi rén yòng mù yáng shǐ

这句话大意是:《晋书》曰:王育少孤贫,为人佣,牧羊豕。

jìn xué táng

这句话大意是:近学堂。

yù cháng yǒu xiá shi xīn yǐ gù shū shǒu chāo shū hé jié pú yǐ xué shū rì yè bù zhǐ

这句话大意是:育常有暇拾薪,以雇书手抄书,合截蒲以学书,日夜不止。

wáng shī yáng shǐ qí zhǔ chī zhī yù shén yǒu cán sè jiāng zhōu yǐ yǐ cháng

这句话大意是:亡失羊豕,其主笞之,育甚有惭色,将鬻已以偿。

wū shì xǔ zi zhāng wén ér jiā zhī dài yù hái yáng shǐ gěi qí yī shí lìng yù yǔ qí zi tóng xué

这句话大意是:于是许子章闻而嘉之,代育还羊豕,给其衣食,令育与其子同学。

yù suì bó tōng jīng shǐ shì wěi hàn guān zhì tài fù

这句话大意是:育遂博通经史,仕伪汉,官至太傅。

yòu yuē chē yìn zì wǔ zi nán píng rén

这句话大意是:又曰:车胤字武子,南平人。

qín xué bù juàn

这句话大意是:勤学不倦。

jiā pín cháng bù dé yóu xià yuè zé liàn náng shèng shù shí yíng huǒ chóng yǐ zhào shū

这句话大意是:家贫,尝不得油,夏月则练囊,盛数十萤火虫以照书。

jìn zhōng xìng shū yuē sūn shèng zì ān guó wèi mì shū jiān

这句话大意是:《晋中兴书》曰:孙盛字安国,为秘书监。

hào xué zì shǎo jí zhǎng cháng shǒu bù shì juàn

这句话大意是:好学,自少及长,常手不释卷。

jì jū shǐ guān nǎi zhe sān guó jìn yáng qiū

这句话大意是:既居史官,乃著《三国晋阳秋》。

yòu yuē liú shí zhǎng bù mǎn qī chǐ jīng xué bù juàn suī jū guān zhí zhì wū hào shǒu shǒu bù shì juàn

这句话大意是:又曰:刘寔,长不满七尺,精学不倦,虽居官职,至于皓首,手不释卷。

cuī hóng chūn qiū qián yān lù yuē yù zhōu cì shǐ zhāng bù zì wén zǔ qīng hé wǔ chéng rén yě

这句话大意是:崔鸿《春秋前燕录》曰:豫州刺史张怖字文祖,清河武城人也。

bù shǎo gū pín suí mǔ zhǎng wū jiù shì lìng qí mù niú

这句话大意是:怖少孤贫,随母长于舅氏,令其牧牛。

bù yòu ér hào xué shì mǔ yǐ xiào wén

这句话大意是:怖幼而好学,事母以孝闻。

měi rì bì wū mù xiá cǎi qiáo èr shù cài èr běn yī yǐ gōng mǔ yī yǐ gù rén shū

这句话大意是:每日必于牧暇采樵二束、菜二本,一以供母,一以雇人书。

zhòu zé zhé mù yè xué shū yè zé yǐ suǒ shū zhě

这句话大意是:昼则折木叶学书,夜则以所书者。

sòng shū yuē chén yōu zhī zì zhòng dá wǎn hào dú shū shǐ hàn shì duō suǒ ān yì

这句话大意是:《宋书》曰:沈攸之字仲达,晚好读书,《史》《汉》事多所谙忆。

cháng tàn yuē zǎo zhī qióng dá yǒu mìng hèn bù qī nián dú shū

这句话大意是:常叹曰:"早知穷达有命,恨不七年读书。

yòu yuē zhèng xiān zhī zì dào zǐ xíng yáng kāi fēng rén

这句话大意是:又曰:郑鲜之字道子,荥阳开封人。

xiān zhī xià wéi dú shū jué jiāo yóu zhī wu

这句话大意是:鲜之下帷读书,绝交游之务。

yòu yuē wáng xīn zì xiū tài láng yá rén

这句话大意是:又曰:王歆字休泰,琅琊人。

jiā pín hào xué cháng sān rì jué liáng zhí shū bù chuò

这句话大意是:家贫好学,尝三日绝粮,执书不辍。

fù mǔ jiā rén huò wèi zhī yuē kùn qióng rú cǐ hé bù gēng nóng wèi qiú huó hu

这句话大意是:父母家人或谓之曰:"困穷如此,何不耕农为求活吗?

xīn dá yuē wǒ dāng yǐ diǎn jí zì gēng ěr

这句话大意是:"歆答曰:"我当以典籍自耕耳。

wǔ dì yǐ qí bó xué yǒu wén cái lèi qiān zhōng shū shì láng yáng zhōu mù

这句话大意是:"武帝以其博学有文才,累迁中书侍郎、扬州牧。

hòu wèi shū yuē zhēn chēn zhōng shān rén yě

这句话大意是:《后魏书》曰:甄琛,中山人也。

jǔ xiù cái rù dōu lěi suì cháng yǐ yì qí tōng yè bù zhǐ

这句话大意是:举秀才,入都累岁,常以弈棋,通夜不止。

shǒu xià cāng tóu nú cháng lìng zhí zhú huò shí shuì zé jiā zhàng zhī rú cǐ fēi yī

这句话大意是:手下苍头奴,常令执烛,或时睡,则加杖之,如此非一。

nú bù shèng tòng chǔ nǎi yuē láng jūn cí fù mǔ shì guān ruò wéi dú shū zhí zhú bù gǎn cí zuì

这句话大意是:奴不胜痛楚,乃曰:"郎君辞父母仕官,若为读书执烛,不敢辞罪。

jīn bó yì shì hé shì yě

这句话大意是:今博弈,是何事也?

chēn tì rán dà cán suì xiě shū yán xí jīng shǐ wén jiàn rì yōu shì zhì shì zhōng

这句话大意是:"琛惕然大惭,遂写书,研习经史,闻见日优,仕至侍中。

xiāo zǐ xiǎn qí shū yuē gù huan zì jǐng yí wú jùn yán guān rén yě

这句话大意是:萧子显《齐书》曰:顾欢字景怡,吴郡盐官人也。

nián liù qī suì shū zhòu jiǎ zǐ yǒu jiǎn sān piān

这句话大意是:年六七岁,书昼甲子,有简三篇。

huan tuī jì suì zhī liù jiǎ

这句话大意是:欢推计,遂知六甲。

jiā pín fù shǐ qū tián zhōng què huan zuò huáng què fù què shí dào guò bàn

这句话大意是:家贫,父使驱田中雀,欢作《黄雀赋》,雀食稻过半。

fù nù yù tà zhī jiàn fù nǎi zhǐ

这句话大意是:父怒,欲挞之,见赋乃止。

xiāng zhōng yǒu xué shè huan pín wú yǐ shòu yè wū shě bì hòu yǐ tīng wú yí wàng zhě

这句话大意是:乡中有学舍,欢贫,无以受业,于舍壁后倚听,无遗忘者。

bā suì sòng xiào jīng shī lùn

这句话大意是:八岁诵《孝经》、《诗》、《论》。

jí zhǎng dǔ zhì hǎo xué

这句话大意是:及长,笃志好学。

mǔ nián lǎo gōng gēng sòng shū yè zé rán kāng zì zhào

这句话大意是:母年老,躬耕诵书,夜则燃糠自照。

yòu yuē yǐn shì chén lín shì zāo huǒ shāo shū shù qiān juǎn

这句话大意是:又曰:隐士沈𬴊士,遭火烧书数千卷。

lín shì nián guò bā shí ěr mù yóu cōng míng shǒu yǐ fǎn gù chāo xiě dēng xià xì shū fù chéng èr sān qiān juǎn mǎn shù shí qiè

这句话大意是:𬴊士年过八十,耳目犹聪明,手以反故抄写,灯下细书,复成二三千卷,满数十箧。

nán qí chūn qiū yuē jiāng mì zì shì qīng

这句话大意是:《南齐春秋》曰:江泌字士清。

shǎo pín zhòu rì zhuó xiè yè dú shū suí yuè guāng wò juǎn shēng táng

这句话大意是:少贫,昼日斫屟,夜读书,随月光握卷升堂。

běi qí shū yuē dù bì zì fǔ xuán

这句话大意是:《北齐书》曰:杜弼字辅玄。

gāo zǔ lìng bì dài zhōu piào qí fǔ zhǎng shǐ

这句话大意是:高祖令弼带州骠骑府长史。

bì xìng hǎo míng lǐ tàn wèi xuán zōng

这句话大意是:弼性好名理,探味玄宗。

zì zài jūn lǚ dài jīng cóng yì

这句话大意是:自在军旅,带经从役。

yòu yuē li xuàn zì shí dǐng

这句话大意是:又曰:李铉字实鼎。

jiā pín kǔ xué chūn xià wù nóng qiū dōng rù xué

这句话大意是:家贫,苦学,春夏务农,秋冬入学。

sān dōng bù chù zhěn měi zhì shuì shí jiǎ mèi ér yǐ

这句话大意是:三冬不畜枕,每至睡时,假寐而已。

hòu wèi shū yuē li dào gù dùn qiū wèi guó rén gāo zǔ cì míng yān

现代白话:《后魏书》曰:李道固,顿丘卫国人,高祖赐名呢。

jiā hán shǎo gū yǒu dà zhì hào xué bù juàn

这句话大意是:家寒,少孤,有大志,好学不倦。

chū shòu yè wū cháng lè jiān bó yáng

这句话大意是:初受业于长乐监伯阳。

bó yáng chēng měi zhī

这句话大意是:伯阳称美之。

wǎn yǔ yú yáng gāo yuè běi píng yáng ní děng jiāng yǐn wū míng shān bù guǒ ér ba

这句话大意是:晚与渔阳高悦,北平阳尼等将隐于名山,不果而罢。

yuè xiōng lǘ bó xué gāo cái jiā fù diǎn jí biāo suì wū yuè jiā shǒu chāo kǒu dú bù xiá qǐn shí

这句话大意是:悦兄闾博学高才,家富典籍,彪遂于悦家手抄口读,不暇寝食。

sān guó diǎn lüè yuē qí yòu pú yè fù píng zi wèi shōu zì bó qǐ jù lù qǔ yáng rén

这句话大意是:《三国典略》曰:齐右仆射富平子魏收字伯起,钜鹿曲阳人。

yòu xí qí shè yù yǐ wǔ yì zì dá

这句话大意是:幼习骑射,欲以武艺自达。

tài xué bó shì zhèng bó yóu diào zhī yuē wèi láng nòng jǐ duō shǎo

这句话大意是:太学博士郑伯猷调之曰:"魏郎弄戟多少。

shōu cán wù nǎi zhé jié dú shū zuò bǎn chuáng jī nián bǎn yì wèi zhī ruì

这句话大意是:"收惭悟,乃折节读书,坐板床积年,板亦为之锐。

shōu cháng wèi tíng zhú fù yǐ zì fā míng

这句话大意是:收尝为《庭竹赋》以自发名。

bó yóu wèi zhī yuē qīng bù zhí lǎo fū yóu dāng zhú tù

这句话大意是:伯猷谓之曰:"卿不值老夫,犹当逐兔。

hòu zhōu shū yuē fán shēn bó wù xìng hào xué lǎo ér bù dài

这句话大意是:《后周书》曰:樊深博物,性好学,老而不怠。

zhāo mù hái wǎng cháng jù ān dú shū zhì mǎ jīng zhuì dì shé sǔn zhī tǐ zhōng yì bù gǎi

这句话大意是:朝暮还往,常据鞍读书,至马惊坠地,折损支体,终亦不改。

hòu chú guó zǐ bó shì

这句话大意是:后除国子博士。

liáng shǐ yuē shěn yuē shí sān ér zāo jiā nán qián cuàn

这句话大意是:《梁史》曰:沈约十三而遭家难,潜窜。

huì shè nǎi miǎn

这句话大意是:会赦,乃免。

jì ér liú yù gū pín dǔ zhì hǎo xué zhòu yè bù shì juǎn

这句话大意是:既而流寓,孤贫,笃志好学,昼夜不释卷。

mǔ kǒng qí yǐ láo shēng jí cháng qiǎn jiǎn yóu miè huǒ ér zhòu zhī suǒ dú yè zhé sòng zhī

这句话大意是:母恐其以劳生疾,常遣减油灭火,而昼之所读,夜辄诵之。

suì bó tōng qún jí shàn zhǔ wén

这句话大意是:遂博通群籍,善属文。

jì yáng cài xìng zōng wén qí cái ér shàn zhī

这句话大意是:济阳蔡兴宗闻其才而善之。

jí wèi yǐng zhōu yǐn wèi ān xī wài bīng cān jūn jì shì

这句话大意是:及为郢州,引为安西外兵参军记室。

xìng zōng cháng wèi qí zhū zǐ yuē chén jì shì rén lún shī biǎo yi shàn shī zhī

现代白话:兴宗常谓其诸孔子说:"沈记室人伦师表,宜善师之。

liáng shū yuē wéi ruì zú dì shòu zì xiào yǒu chén yì yǒu qì jú

这句话大意是:《梁书》曰:韦叡族弟受字孝友,沉毅有器局。

nián shí èr cháng yóu jīng shī zhí tiān zǐ chū yóu nán yuàn yì lǐ xuān huá lǎo yòu zhēng guān

这句话大意是:年十二,尝游京师,值天子出游南苑,邑里喧哗,老幼争观。

ài zuò dú shū bù shì juǎn

这句话大意是:爱坐读书,不释卷。

zōng zú mò bù yì zhī

这句话大意是:宗族莫不异之。

shěn jùn zì shì sōng shī shì zōng rén chén lín shì

这句话大意是:沈峻字士嵩,师事宗人沈𬴊士。

sōng zài mén xià jī nián zhòu yè zì kè

这句话大意是:嵩在门下积年,昼夜自课。

huò shuì mèi zhé yǐ zhàng zì jī qí wèi zhì rú cǐ

这句话大意是:或睡寐,辄以杖自击,其为志如此。

yòu yuē jiāng gé zì xiū yìng kǎo chéng rén

这句话大意是:又曰:江革字休映,考城人。

lì bù shì láng xiè tiào cháng guò gé dì shí dà hán xuě gé bì xù dān xí ér dān xué bù juàn

这句话大意是:吏部侍郎谢眺常过革第,时大寒雪,革敝絮单席而耽学不倦。

tiào nǎi tuō qí suǒ zhuó yī bìng shǒu gē bàn zhān yǔ gé

这句话大意是:眺乃脱其所着衣并手割半毡与革。

hòu jiàn ān wáng wèi yōng zhōu cì shǐ biǎo qiú jì shì

这句话大意是:后建安王为雍州刺史,表求记室。

rén huò jiàn zhī yǐ wéi zhēng běi jì shì cān jūn

这句话大意是:人或荐之,以为征北记室参军。

yǔ dì guān shào zhǎng gòng jū bù rěn lí bié kǔ qiú tóng xíng

这句话大意是:与弟观少长共居,不忍离别,苦求同行。

cān jūn shěn yuē rèn fǎng tóng yǔ gé shū yuē cǐ yōng fǔ miào xuǎn yīng cái wén fáng zhī zhí zǒng qīng kūn dì kě wèi yù èr lóng wū cháng tú chěng qí jì wū qiān lǐ

这句话大意是:参军沈约、任昉同与革书曰:"此雍府妙选英才,文房之职总卿昆弟,可谓驭二龙于长途,骋骐骥于千里。

yòu yuē liú jùn zì xiào biāo píng yuán rén

这句话大意是:又曰:刘峻字孝标,平原人。

qín xué qù xué wǔ liù lǐ cháng xíng dú shū bù xī de yǒu kēng kǎn měi cháng dào jué rán hòu shǐ wù

这句话大意是:勤学,去学五六里,常行读书不息,地有坑坎,每常倒蹶,然后始悟。

suí shū yuē huáng fǔ jī zì gōng míng

这句话大意是:《隋书》曰:皇甫绩字功明。

sān suì ér gū wèi wài zǔ wéi xiào kuān suǒ jū yǎng

这句话大意是:三岁而孤,为外祖韦孝宽所鞠养。

cháng yǔ zhū wài xiōng bó yì xiào kuān yǐ qí duò yè dū yǐ yán xùn

这句话大意是:尝与诸外兄博奕,孝宽以其惰业,督以严训。

jī tàn yuē wǒ wú tíng xùn yǎng wū wài shì bù néng kè gōng lì yǐ hé yǐ chéng lì

现代白话:绩叹曰:"我无庭训,养于外氏,不能克躬励已,凭什么成立?

shēn zì gǎn jī mìng zuǒ yòu zì zhàng

这句话大意是:"深自感激,命左右自杖。

xiào kuān wén ér duì zhī liú tì

这句话大意是:孝宽闻而对之流涕。

wū shì jīng xīn hào xué lüè shè jīng shǐ

这句话大意是:于是精心好学,略涉经史。

yòu yuē lú sī dào zì zi xíng

这句话大意是:又曰:卢思道字子行。

nián shí liù yù zhōng shān liú sōng wéi rén zuò bēi yǐ shì sī dào dú zhī duō suǒ bù jiě

这句话大意是:年十六,遇中山刘松为人作碑,以示思道,读之多所不解。

wū shì gǎn jī bì hù dú shū shī shì hé jiān xíng zi cái

这句话大意是:于是感激,闭户读书,师事河间邢子才。

hòu sī dào wéi wén yǐ shì liú sōng sōng yòu bù néng shén jiě

这句话大意是:后思道为文以示刘松,松又不能甚解。

sī dào nǎi kuì rán tàn yuē xué zhī yǒu yì qǐ tú rán zāi

现代白话:思道乃喟然叹曰:"学之有益,岂徒然啊?

yòu yuē liú xuàn zì guāng bó

这句话大意是:又曰:刘炫字光伯。

shǎo yǐ cōng mǐn jiàn chēng yǔ xìn dōu liú zhuō bì hù dú shū shí nián bù chū

这句话大意是:少以聪敏见称,与信都刘焯闭户读书,十年不出。

yòu yuē wáng shào dǔ xué hǎo jīng shǐ yí luò shì shì

这句话大意是:又曰:王劭笃学,好经史遗落世事。

yòng sī jì zhuān xìng pō yuè hū měi zhì duì shí bì mù níng sī pán zhōng zhī ròu zhé wèi pú cóng suǒ dàn shào fú zhī jué wéi zé ròu shǎo shù fá chú rén

这句话大意是:用思既专,性颇悦忽,每至对食闭目凝思,盘中之肉,辄为仆从所啖,劭弗之觉,惟责肉少,数罚厨人。

chú rén yǐ qíng bái yī qián bì mù cì ér huò zhī

这句话大意是:厨人以情白,依前闭目,伺而获之。

chú rén fāng miǎn chī rǔ

这句话大意是:厨人方免笞辱。

qí zhuān gù rú cǐ

这句话大意是:其专固如此。

táng shū yuē li qī zhāo zōng cháo wèi zǎi xiàng

这句话大意是:《唐书》曰:李磎,昭宗朝为宰相。

qī zì zài tái shěng jù shū zhì duō shǒu bù shì juàn

这句话大意是:磎自在台省,聚书至多,手不释卷。

shí rén hào lǐ shū lóu

这句话大意是:时人号"李书楼"。

suǒ zhuàn wén zhāng jí zhù jiě shū chuán zhī quē yí jìn bǎi yú juǎn jīng luàn xī wáng

这句话大意是:所撰文章及注解书传之阙疑近百馀卷,经乱悉亡。

shì shuō yuē guǎn níng huá xīn cháng tóng xí dú shū

这句话大意是:《世说》曰:管宁、华歆尝同席读书。

yǒu chéng xuān miǎn guò mén zhě níng dú shū rú gù xīn chū guān

这句话大意是:有乘轩冕过门者,宁读书如故,歆出观。

níng gē xí fēn zuò yuē zi fēi wú you yě

现代白话:宁割席分坐曰:"子非我友也。

bǐng yuán bié zhuàn yuē yuán zì gēn ju

这句话大意是:《邴原别传》曰:原字根矩。

jiā pín zǎo gū

这句话大意是:家贫,早孤。

lín yǒu shū shè yuán guò qí bàng ér qì

这句话大意是:邻有书舍,原过其傍而泣。

shī wèn yuē tóng zǐ hé bēi

这句话大意是:师问曰:"童子何悲?

yuán yuē fu shū zhě bì jiē jù yǒu fù xiōng zhě yī zé xiàn qí bù gū èr zé xiàn qí de xué

这句话大意是:"原曰:"夫书者,必皆具有父兄者,一则羡其不孤,二则羡其得学。

shī yì āi yuán zhī yán ér wèi zhī qì yuē tóng zǐ gǒu yǒu zhì wǒ cóng xiāng jiào bù zhī qiú fèi yě

这句话大意是:"师亦哀原之言而为之泣,曰:"童子苟有志,我从相教,不之求费也。

chǔ guó xiān xián chuán yuē sūn jìng hào xué shí yù wù mèi xuán tóu zhì wū liáng yǐ zì kè

这句话大意是:《楚国先贤传》曰:孙敬好学,时欲寤寐,悬头至屋梁以自课。

cháng bì hù hào wèi bì hù xiān shēng

这句话大意是:常闭户,号为"闭户先生"。

lú jiāng qī xián chuán yuē wén dǎng zì wēng zhòng

这句话大意是:《庐江七贤传》曰:文党字翁仲。

yù zhī xué

这句话大意是:欲之学。

shí yú rén jù rù cóng mù wèi lǚ rén yuē wú yù yuǎn xué xiān shì tóu wǒ fǔ gāo mù shàng fǔ dāng guà

现代白话:时与人俱入丛木,谓侣人曰:"我欲远学,先试投我斧高木上,斧当挂。

nǎi yǎng tóu zhī fǔ guǒ shàng guà

这句话大意是:"乃仰投之,斧果上挂。

yīn zhī cháng ān shòu jīng

这句话大意是:因之长安受经。

qī xián chuán yuē yuán jí yǒu jī cái yì zhì huò bì hù dú shū lián yuè bù chū huò yóu xíng qiū lín jīng rì bù fǎn

这句话大意是:《七贤传》曰:阮籍有奇才异质,或闭户读书连月不出,或游行丘林经日不返。

yì bù qí jiù jì yuē zhū cāng zì yún qīng guǎng hàn rén

这句话大意是:《益部耆旧记》曰:朱仓字云卿,广汉人。

chù qián bā bǎi wén zhī shǔ cóng chǔ shì zhāng níng shòu chūn qiū

这句话大意是:畜钱八百文,之蜀从处士张宁受《春秋》。

dí xiǎo dòu shí hú xiè zhī wèi liáng bì hù jīng sòng

这句话大意是:籴小豆十斛,屑之为粮,闭户精诵。

níng qín zhī liǎn de mǐ èr shí shí cāng bù shòu

这句话大意是:宁矜之,敛得米二十石,仓不受。

jī kāng gāo shì chuán yuē féng zhēn wáng mǎng pì bù zhì

这句话大意是:嵇康《高士传》曰:逢真,王莽辟,不至。

cháng wèi dù líng mén xià yuàn zhōng shēn bù kuī cháng ān chéng dàn bì mén dú shū wèi cháng wèn zhèng

这句话大意是:尝为杜陵门下掾,终身不窥长安城,但闭门读书,未尝问政。

lǚ shì chūn qiū yuē níng yuè zhōng mù zhī bǐ rén yě

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:宁越,中牟之鄙人也。

kǔ gēng jià zhī láo wèi qí you yuē hé wéi ér kě yǐ yì cǐ kǔ yě

现代白话:苦耕稼之劳,谓其友曰:"何为而能够逸此苦也?

qí you yuē mò rú xué

这句话大意是:"其友曰:"莫如学。

xué sān shí nián zé kě yǐ dá yǐ

现代白话:学三十年,则能够达了。

níng yuè yuē qǐng yǐ shí wǔ suì

这句话大意是:"宁越曰:"请以十五岁。

rén jiāng xiū wú bù xiū

现代白话:人将休,我不休;。

rén jiāng wò wú bù wò

现代白话:人将卧,我不卧。

xué shí wǔ suì ér zhōu wēi gōng shī zhī

这句话大意是:"学十五岁,而周威公师之。

shì yào lùn yuē yǒu dú shū juàn ér cì qí zhǎng

这句话大意是:《世要论》曰:有读书倦而刺其掌。

mò zǐ yuē mò zǐ shǐ wèi zǎi shū shén duō

这句话大意是:《墨子》曰:墨子使卫,载书甚多。

qiáng táng zǐ jiàn ér guài zhī

这句话大意是:强唐子见而怪之。

mò zǐ yuē xī zhōu gōng dàn cháo dú shū bǎi piān xī jiàn qī shí shì

现代白话:墨孔子说:"昔周公旦朝读书百篇,夕见七十士。

xiāng tiān zi yóu rú cǐ kuàng wú shì gǎn fèi cǐ hu

这句话大意是:相天子犹如此,况无事,敢废此吗?

zōu zǐ yuē zhū mǎi chén zī zī xiū xué bù zhī yǔ zhī liú sù

这句话大意是:《邹子》曰:朱买臣孜孜修学,不知雨之流粟。

hàn wǔ dì dòng míng jì yuē dǒng yè zì zhòng xuán chū yǐn wú cháng

这句话大意是:汉武帝《洞冥记》曰:董谒字仲玄,出隐无常。

cháng xī rén jiā wū zuò yǐ bǐ tí zhǎng hái yǐ zhú tuò xiě zhī

这句话大意是:常息人家,于座以笔题掌,还以竹箨写之。

shū jìng shì zhǎng zhōng

这句话大意是:书竟,舐掌中。

jiā yǐ shǎo lái jīng qín shì zhī lèi làn

这句话大意是:加以少来精勤,舐之累烂。

shì wèi zhī dǒng zhòng xuán zhǎng lù

这句话大意是:世谓之《董仲玄掌录》。

xī jīng zá jì yún kuāng héng hào xué pín wú zhú lín jiā shén fù chuān bì yǐn guāng zhào shū

这句话大意是:《西京杂记》云:匡衡好学,贫无烛,邻家甚富,穿壁引光照书。

hàn shū yuē ní kuān qiān shèng rén

这句话大意是:《汉书》曰:倪宽,千乘人。

shòu yè kǒng ān guó

这句话大意是:受业孔安国。

pín wú zī yōng zuò dài jīng ér chú

这句话大意是:贫无资,佣作带经而锄。

zài tài xué wèi dì zǐ dōu yǎng

这句话大意是:在太学为弟子都养。

✦ You read 学部·卷五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.