fù liǎn
这句话大意是:○赋敛。
zhōu lǐ tiān guān xià zhǎng pí yuē zhǎng qiū liǎn pí dōng liǎn gé
这句话大意是:《周礼·天官下·掌皮》曰:掌秋敛皮,冬敛革。
yòu dì guān xià lǚ shī yuē fán yòng sù chūn bān ér qiū liǎn zhī
这句话大意是:又《地官下旅师》曰:凡用粟,春颁而秋敛之。
yīn shí ér shī zhī ráo shí ér liǎn zhī
这句话大意是:(因时而施之,饶时而敛之。
wěi rén zhǎng liǎn yě zhī fù liǎn xīn chú
这句话大意是:)委人掌敛野之赋,敛薪刍。
fán shū cái mù cái fán chù jù zhī wù jù liǎn
这句话大意是:凡疏材木材,凡畜聚之物,(聚,敛。
yě fù wù zhī yuán yòu shān zé zhī fù
这句话大意是:野赋,物之园囿,山泽之赋。
fán shū cái cǎo mù yǒu shí zhě
这句话大意是:凡疏材,草木有实者。
fán xù jù zhī wù guā hù kuí yù yù dōng zhī jù yě
这句话大意是:凡蓄聚之物,瓜瓠葵芋御冬之具也。
yǐ shāo jù dài bīn kè yǐ diàn jù dài jī lǚ
这句话大意是:)以稍聚待宾客,以甸聚待羁旅。
yòu dì guān xià yuē zhǎng rǎn cǎo zhǎng yǐ chūn qiū liǎn rǎn cǎo zhī wù yǐ quán liàng shòu zhī dài shí ér bān zhī
这句话大意是:又《地官下》曰:掌染草,掌以春秋敛染草之物,以权量受之,待时而颁之。
lǐ jì wáng zhì yuē gǔ zhě gōng tián jiè ér bù shuì jiè zhī yán jiè yě
这句话大意是:《礼记·王制》曰:古者公田藉而不税,(藉之言借也。
jiè mín lì ér zhì tián měi è qǔ yú cǐ
这句话大意是:借民力而治田,美恶取于此。
bù shuì mín zhī suǒ zì zhì yě
这句话大意是:不税,民之所自治也。
mèng zǐ yuē xià hòu shì wǔ shí ér gòng yīn rén qī shí ér zhù zhōu rén bǎi mǔ ér chè
现代白话:孟孔子说:"夏后氏五十而贡,殷人七十而助,周人百亩而彻。
zé yún gǔ zhě
这句话大意是:"则云古者。
gǔ zhě wèi yīn shí yě
这句话大意是:古者谓殷时也。
shì chán ér bù shuì chán shì wù dǐ shè yě
这句话大意是:)市廛而不税,(廛,市物邸舍也。
guān jī ér bù zhēng
这句话大意是:)关讥而不征。
jī yì fú shi yì yán yě
这句话大意是:(讥异服识异言也。
zhēng yì shuì
这句话大意是:征亦税。
yòu tài xué yuē bǎi shèng zhī jiā bù chù jù liǎn zhī chén
这句话大意是:又《太学》曰:百乘之家不畜聚敛之臣。
yǔ qí yǒu jù liǎn zhī chén níng yǒu dào chén
这句话大意是:与其有聚敛之臣,宁有盗臣。
zuǒ zhuàn xuān shàng yuē jìn líng gōng bù jūn hòu liǎn yǐ diāo qiáng
这句话大意是:《左传·宣上》曰:晋灵公不君,厚敛以雕墙。
cóng tái shàng dàn rén guān qí pì wán zhě
这句话大意是:从台上弹人,观其辟丸者。
yòu wén xià yuē jìn yún shì yǒu bù cái zi jìn yún huáng dì shí guān míng
这句话大意是:又《文下》曰:缙云氏有不才子,(晋云,黄帝时官名。
tān yú yǐn shí mào yú huò lù
这句话大意是:)贪于饮食,冒于货赂;。
qiū tán chóng chǐ bù kě yíng yàn
这句话大意是:秋覃崇侈,不可盈厌;。
jù liǎn jī shí bù zhī jì jí
这句话大意是:聚敛积实,不知纪极;。
bù fēn gū guǎ bù xù qióng kuì
这句话大意是:不分孤寡,不恤穷匮。
mào yì tān yě
这句话大意是:(冒亦贪也。
yíng mǎn yě
这句话大意是:盈,满也。
shí cái yě
这句话大意是:实,财也。
tiān xià zhī mín yǐ bǐ sān xiōng fēi dì zǐ sūn gù bié yǐ bǐ sān xiōng
这句话大意是:)天下之民,以比三凶,(非帝子孙,故别以比三凶。
wèi zhī tāo tiè
这句话大意是:)谓之饕餮。
tān cái wèi tāo tān shí wèi tiè
这句话大意是:(贪财为饕,贪食为餮。
gǔ liáng chuán wén gōng yuē tiān wáng shǐ máo bó lái qiú jīn
这句话大意是:《谷梁传·文公》曰:天王使毛伯来求金。
qiú chē yóu kě qiú jīn shén yě
这句话大意是:求车犹可,求金甚也。
máo shī gé jù yuē shuò shǔ cì zhòng liǎn yě
这句话大意是:《毛诗·葛屦》曰:《硕鼠》,刺重敛也。
guó rén cì qí jūn zhòng liǎn cán shí yú mín bù xiū qí zhèng tān ér wèi rén ruò dà shǔ yě
这句话大意是:国人刺其君重敛,蚕食于民,不修其政,贪而畏人,若大鼠也。
shuò shǔ shuò shǔ wú shí wǒ shǔ
这句话大意是:"硕鼠硕鼠,无食我黍。
sān suì guàn nǚ mò wǒ kěn gù
这句话大意是:三岁贯女,莫我肯顾。
shì jiāng qù nǚ shì bǐ lè tǔ
这句话大意是:逝将去女,适彼乐土。
lè tǔ lè tǔ yuán de wǒ suǒ
这句话大意是:乐土乐土,爰得我所。
lún yǔ xiān jìn yuē jì shì fù wū zhōu gōng kǒng yuē zhōu gōng tiān zǐ zhī zǎi qīng shì
这句话大意是:《论语·先进》曰:季氏富于周公,(孔曰:周公,天子之宰卿士。
ér qiú yě wèi zhī jù liǎn ér fù yì zhī
这句话大意是:)而求也为之聚敛而附益之。
kǒng yuē rǎn qiú wèi jì shì zǎi wèi zhī jí fù shuì
这句话大意是:(孔曰:冉求为季氏宰,为之急赋税。
zǐ yuē fēi wú tú yě
现代白话:)孔子说:"非我徒也。
xiǎo zi míng gǔ ér gōng zhī kě yě
这句话大意是:小子鸣鼓而攻之可也。
zhèng yuē xiǎo zi mén rén yě
这句话大意是:"(郑曰:小子,门人也。
míng gǔ shēng qí zuì yǐ zé zhī yě
这句话大意是:鸣鼓,声其罪以责之也。
chūn qiū fán lù yuē mù yǒu biàn chūn diāo dōng róng qiū shuǐ chūn duō yǔ cǐ yáo yì zhòng fù liǎn zhòng bǎi xìng pín qióng dào duō jī rén
这句话大意是:《春秋繁露》曰:木有变,春凋冬荣,秋水春多雨,此徭役众,赋敛重,百姓贫穷,道多饥人。
jiù zhě shěng yáo yì báo fù liǎn chū cāng gǔ zhèn kùn qióng
这句话大意是:救者,省徭役,薄赋敛,出仓谷,振困穷。
hán shī wài zhuàn yuē jìn píng gōng cáng bǎo zhī tái shāo shì dà fū wén zhě jiē qū chē chí mǎ jiù huǒ sān rì sān yè nǎi shèng zhī
这句话大意是:《韩诗外传》曰:晋平公藏宝之台烧,士大夫闻者皆趋车驰马救火,三日三夜乃胜之。
gōng zǐ yàn dú fèng shù bó ér hè yuē chén wén wáng zhě cáng yú tiān xià zhū hóu cáng yú bǎi xìng nóng fū cáng yú qūn yǔ shāng gǔ cáng yú qiè kuì
这句话大意是:公子晏独奉束帛而贺曰:"臣闻王者藏于天下,诸侯藏于百姓,农夫藏于囷庾,商贾藏于箧匮。
jīn bǎi xìng kùn fá yú wài ér fù liǎn wú yǐ
这句话大意是:今百姓困乏于外而赋敛无已。
xī jié zhòu cán zéi wèi tiān xià lù
这句话大意是:昔桀、纣残贼,为天下戮。
jīn huáng tiān jiàng zāi wū cáng tái shì jūn zhī dà fú yě
这句话大意是:今皇天降灾于藏台,是君之大福也。
hàn shū yuē qín wéi luàn zhèng nüè xíng cán miè tiān xià běi wèi cháng chéng zhī yì nán yǒu wǔ lǐng zhī shù wài nèi sāo dòng bǎi xìng bà bì tóu kuài jī liǎn jiā jiā jī tóu shǔ chū gǔ yǐ jī liǎn zhī yě
这句话大意是:《汉书》曰:秦为乱政虐刑,残灭天下,北为长城之役,南有五岭之戍,外内骚动,百姓罢敝,头会箕敛,(家家箕头数出谷,以箕敛之也。
yǐ gōng jūn fèi cái kuì lì jìn
这句话大意是:)以供军费,财匮力尽。
yòu yuē rù wù zhě bǔ guān chū huò zhě chú zuì
这句话大意是:又曰:入物者补官,出货者除罪。
xuǎn jǔ líng yí lián chǐ xiāng mào wǔ lì jìn yòng fǎ yán lìng jù xìng lì zhī chén zì cǐ ér shǐ
这句话大意是:选举陵夷,廉耻相冒,武力进用,法严令具,兴利之臣,自此而始。
yòu yuē wèi qīng běi jī hú fù shuì jì jié bù zú yǐ fèng zhàn shì
这句话大意是:又曰:卫青北击胡,赋税既竭,不足以奉战士。
yǒu sī qǐng lìng mín de mǎi jué jí shú jìn gù jiǎn zuì zhì shǎng guān míng yuē wǔ gōng jué
这句话大意是:有司请令民得买爵及赎禁锢减罪,置赏官,名曰武功爵。
yòu yuē xiào wǔ shí shān dōng bèi shuǐ zāi mín duō jī fá
这句话大意是:又曰:孝武时,山东被水灾,民多饥乏。
yú shì tiān zǐ qiǎn shǐ xū jùn guó cāng lǐn yǐ zhèn pín
这句话大意是:于是天子遣使,虚郡国仓廪以振贫。
yóu bù zú yòu mù háo fù rén xiāng jiǎ dài ér fù shāng gǔ huò zhì cái yì pín zhuǎn gū bǎi xìng bù zuǒ gōng jiā zhī jí lí mín zhòng kùn
这句话大意是:犹不足,又募豪富人相假贷,而富商贾或滞财役贫,转毂百姓,不佐公家之急,黎民重困。
shì shí jìn yuàn yǒu bái lù ér shào fǔ duō yín xī
这句话大意是:是时禁苑有白鹿而少府多银锡。
yǒu sī yán yuē gǔ zhě pí bì zhū hóu yǐ pìn xiǎng jīn yǒu sān děng huáng jīn wéi shàng bái jīn wèi zhōng chì jīn wéi xià
这句话大意是:有司言曰:"古者皮币,诸侯以聘享,金有三等:黄金为上,白金为中,赤金为下。
nǎi yǐ bái lù pí fāng chǐ yuán yǐ huì wèi pí bì zhí sì shí wàn wáng hóu zōng shì cháo jìn pìn xiǎng bì yǐ pí bì jiàn bì rán hòu de xíng
这句话大意是:乃以白鹿皮方尺,缘以缋为皮币,直四十万,王侯宗室朝觐聘享,必以皮币荐璧,然后得行。
yòu yuē dōng guō xián yáng kǒng jǐn wèi dà nóng chéng shī gǔ yuē xìng dōng guō míng xián yáng
这句话大意是:又曰:东郭咸阳、孔仅为大农丞,(师古曰:姓东郭,名咸阳;。
xìng kǒng míng jǐn èr rén yě
这句话大意是:姓孔,名仅,二人也。
lǐng yán tiě shì ér sāng hóng yáng guì xìng
这句话大意是:)领盐铁事,而桑弘羊贵幸。
xián yáng qí zhī dà zhǔ yán
这句话大意是:咸阳,齐之大煮盐;。
kǒng jǐn nán yáng dà yě jiē zhì chǎn lèi qiān jīn
这句话大意是:孔仅,南阳大冶,皆致产累千金。
hóng yáng luò yáng gǔ rén zhī zǐ yǐ xīn jì gù sān rén yán lì xī qiū háo yǐ
现代白话:弘羊,洛阳贾人之子,以心计,故三人言利,析秋毫了。
qí míng nián dà jiàng jūn piào qí dà chū jī hú shǎng cì wǔ shí wàn jīn
这句话大意是:其明年,大将军骠骑大出击胡,赏赐五十万金。
shì shí cái kuì zhàn shì pō bù dé lù yǐ
现代白话:是时财匮,战士颇不得禄了。
dà nóng shàng yán tiě chéng kǒng jǐn xián yáng yán shān hǎi tiān dì zhī cáng yi shǔ shào fǔ bì xià fú sī yǐ shǔ dà nóng zuǒ fù yuàn mù zì jǐ fèi
这句话大意是:大农上盐铁丞孔仅、咸阳言:"山海,天地之藏,宜属少府,陛下弗私,以属大农佐赋,愿募自给费。
yīn guān qì zuò zhōu yán guān yǔ láo pén
这句话大意是:因官器作鬻盐,官与牢盆。
sū lín yuē láo jià zhí jīn shì rén yán gù shǒu láo
这句话大意是:(苏林曰:牢价直,今世人言顾手牢。
fú shí qí mín yù shàn wò shān hǎi zhī huò yǐ zhì fù xiàn yì lì xì mín
这句话大意是:)浮食奇民欲擅斡山海之货,以致富羡,役利细民。
chú gù yán tiě jiā fù zhě wèi lì lì yì duō gǔ rén yǐ
现代白话:"除故盐铁家富者为吏,吏益多贾人了。
shāng gǔ yǐ bì zhī biàn duō jī huò zhú lì
这句话大意是:商贾以币之变,多积货逐利。
yú shì gōng qīng yán jùn guó pō bèi zāi hài pín mín wú chǎn yè zhě mù xǐ guǎng ráo zhī de
这句话大意是:于是公卿言:"郡国颇被灾害,贫民无产业者,募徙广饶之地。
bì xià sǔn shàn shěng yòng chū jìn qián yǐ zhèn yuán yuán kuān dài ér mín bù qí chū nán mǔ shāng gǔ zī zhòng
这句话大意是:陛下损膳省用,出禁钱以振元元,宽贷,而民不齐出南亩,商贾滋众。
pín zhě xù jī wú yǒu jiē yǎng xiàn guān
这句话大意是:贫者蓄积无有,皆仰县官。
yì shí suàn yáo chē gǔ rén zhī mín qián jiē yǒu chà qǐng suàn rú gù
这句话大意是:异时算轺车贾人之缗钱皆有差,请算如故。
lǜ mín qián èr qiān ér suàn yī
这句话大意是:率缗钱二千而算一。
shī gǔ yuē lǜ jì yǒu èr qiān qián zhě zé chū yī suàn
这句话大意是:(师古曰:率计有二千钱者,则出一筭。
zhū zuò yǒu zū jí zhù yǐ shǒu lì suǒ zuò ér mài zhī zhě
这句话大意是:)诸作有租及铸,(以手力所作而卖之者。
lǜ mín qián sì qiān suàn yī
这句话大意是:)率缗钱四千算一。
fēi lì bǐ zhě sān lǎo běi biān qí shì yáo chē yī suàn
这句话大意是:非吏比者、三老、北边骑士,轺车一筭;。
shī gǔ yuē bǐ lì yě
这句话大意是:(师古曰:比,例也。
shēn fēi wéi lì zhī lì fēi wéi sān lǎo fēi wéi běi biān qí shì ér yǒu yáo chē zhě jiē lìng chū yī suàn
这句话大意是:身非为吏之例,非为三老,非为北边骑士而有轺车者,皆令出一算。
bǐ yīn bì mèi fǎn
这句话大意是:比音必寐反。
shāng gǔ rén chē èr suàn
这句话大意是:)商贾人车二算;。
shāng gǔ rén yǒu yáo chē yòu shǐ duō chū yī suàn
这句话大意是:(商贾人有轺车,又使多出一算。
zhòng qí zhí
这句话大意是:重其职。
chuán wǔ zhàng yǐ shàng yī suàn
这句话大意是:)船五丈以上一算。
nì bù zì zhàn zhàn bù xī shù biān yī suì mò rù mín qián
这句话大意是:匿不自占,占不悉,戍边一岁,没入缗钱。
xī yóu jǐn yě
这句话大意是:(悉犹尽也。
yǒu néng gào zhě yǐ qí bàn bì zhī
这句话大意是:)有能告者,以其半畀之。
bì yǔ yě
这句话大意是:(畀,与也。
shí bì mèi fǎn
这句话大意是:时必寐反。
gǔ rén yǒu shì jí jí jiā shǔ jiē wú de míng tián yī rén yǒu shì jí shēn jí jiā nèi jiē bù dé yǒu tián yě
这句话大意是:)贾人有市籍,及家属皆无得名田,(一人有市籍,身及家内皆不得有田也。
yǐ biàn nóng
这句话大意是:)以便农。
gǎn fàn lìng mò rù tián huò
这句话大意是:敢犯令,没入田货。
yòu yuē dǒng zhòng shū zòu gǔ zhě shuì mín bù guò shí yī qí qiú yì gōng
这句话大意是:又曰:董仲舒奏:"古者税民不过什一,其求易供;。
shǐ mín bù guò sān rì qí lì yì zú
这句话大意是:使民不过三日,其力易足。
zhì qín zé bù rán yòng shāng yāng zhī fǎ gǎi dì wáng zhī zhì chú jǐng tián mín de mǎi mài
这句话大意是:至秦则不然,用商鞅之法,改帝王之制,除井田,民得买卖。
fù zhě tián lián qiān mò pín zhě wáng lì zhuī zhī dì
这句话大意是:富者田连阡陌,贫者亡立锥之地。
yòu zhuān chuān zé zhī lì guǎn shān lín zhī yú huāng yín yuè zhì yú chǐ yǐ xiāng gāo
这句话大意是:又颛川泽之利,管山林之馀,荒淫越制,逾侈以相高。
yì yǒu rén jūn zhī zūn lǐ yǒu gōng hóu zhī fù
这句话大意是:邑有人君之尊,里有公侯之富。
xiǎo mín ān dé bù kùn
这句话大意是:小民安得不困?
yòu yuē zì gòng yǔ zài wèi shù yán dé shī shū shù shí shàng
这句话大意是:又曰:自贡禹在位,数言得失,书数十上。
yǔ yǐ wéi gǔ mín wáng fù suàn kǒu qián qǐ wǔ dì zhēng fá sì yí zhòng fù yú mín
这句话大意是:禹以为古民亡赋算口钱,起武帝征伐四夷,重赋于民。
mín chǎn zi sān suì zé chū kǒu qián gù mín zhòng kùn zhì yú shēng zǐ zhé shā zhī shén kě bēi tòng
这句话大意是:民产子三岁则出口钱,故民重困,至于生子辄杀之,甚可悲痛。
yi lìng r qī suì qù chǐ nǎi chū kǒu qián nián èr shí nǎi suàn yě
这句话大意是:宜令儿七岁去齿,乃出口钱,年二十乃算也。
yòu yuē hé wǔ xiōng dì wǔ rén jiē wèi jùn lì jùn xiàn jìng dàn zhī
这句话大意是:又曰:何武兄弟五人皆为郡吏,郡县敬惮之。
wǔ dì xiǎn jiā yǒu shì jí zū cháng bù rù xiàn shù fù qí kè
这句话大意是:武弟显家有市籍,租常不入,县数负其课。
shì sè fū qiú shāng bǔ rǔ xiǎn jiā xiǎn nù yù yǐ lì shì zhōng shāng
这句话大意是:市啬夫求商捕辱显家,显怒,欲以吏事中商。
wǔ yuē yǐ wú jiā zū fù yáo yì bù wéi zhòng xiān fèng gōng lì bù yì yi hu
现代白话:武曰:"以我家租赋徭役不为众先,奉公吏,不是也很宜吗?
dōng guān hàn jì yuē mǎ fáng duō mù mǎ chù fù liǎn qiāng hú
这句话大意是:《东观汉记》曰:马防多牧马畜,赋敛羌胡。
dì bù xǐ zhī shù jiā qiǎn chì suǒ yǐ jìn è shèn bèi
这句话大意是:帝不喜之,数加谴敕,所以禁遏甚备。
yóu shì quán shì shāo sǔn bīn kè yì shuāi
这句话大意是:由是权势稍损,宾客亦衰。
fàn yè hòu hàn shū yuē líng dì nán gōng zāi zhāng ràng zhào zhōng děng shuō dì lìng liǎn tiān xià tián mǔ shuì shí qián yǐ xiū gōng shì fā tài yuán hé dōng dí dào zhū jùn cái mù jí wén shí měi zhōu jùn bù sòng zhì jīng shī
这句话大意是:范晔《后汉书》曰:灵帝南宫灾,张让、赵忠等说帝,令敛天下田亩税十钱以修宫室,发太原、河东、狄道诸郡材木及文石,每州郡部送至京师。
huáng mén cháng shì zhé lìng qiǎn hē bù zhōng zhě yīn qiáng shé jiàn mǎi shí fēn gù yī yīn fù huò zhī wū huàn guān fù bù wéi jí shòu cái mù suì zhì fǔ jī
这句话大意是:黄门常侍辄令谴呵不中者,因强折贱买,十分雇一,因复货之于宦官,复不为,即受材木,遂至腐积。
gōng shì lián nián bù chéng cì shǐ tài shǒu fù zēng sī diào bǎi xìng hū jiē
这句话大意是:宫室连年不成,刺史、太守复增私调,百姓呼嗟。
jiāng biǎo chuán yuē wèi wén dì qiǎn shǐ qiú què tóu xiāng dà míng zhū xiàng yá xī jiǎo dài mào kǒng què fěi cuì dòu yā cháng míng jī qún chén zòu yuē jīng yáng èr zhōu gòng yǒu cháng diǎn
这句话大意是:《江表传》曰:魏文帝遣使求雀头香、大明珠、象牙、犀角、玳瑁、孔雀、翡翠、斗鸭、长鸣鸡,群臣奏曰:"荆、杨二州,贡有常典。
wèi suǒ qiú zhēn wán wù fēi lǐ yě
这句话大意是:魏所求珍玩物,非礼也。
bù yí yǔ
这句话大意是:不宜与。
quán yuē bǐ suǒ qiú zhě yú wǒ wǎ shí ěr gū hé xī yān
现代白话:"权曰:"彼所求者,于我瓦石耳,孤何惜呢?
bǐ zài liàng ān zhōng ér qiú ruò shì nìng kě yǔ yán lǐ zāi
现代白话:彼在谅暗中,而求若是,宁可与言礼啊?
jiē jù yǔ zhī
这句话大意是:"皆具与之。
jìn zhōng xìng shū yuē kǒng yán bǔ dà zhōng zhèng
这句话大意是:《晋中兴书》曰:孔严补大中正。
shí dōng hǎi wáng yì xìn yòng qún xià shàng shū qiú hǎi yán qián táng yǐ shuǐ niú qiān dài shuì qǔ qián zhí yán qǐ yi qǐn biǎo
这句话大意是:时东海王弈信用群下,上疏求海盐、钱塘,以水牛牵埭税取钱直,严启宜寝表。
dì zhào yuē yì wèi cǐ shì mín wú sǔn hài qǐ duó huì xù xù zhī zhǐ yé
这句话大意是:帝诏曰:"奕谓此适,民无损害,岂夺惠恤恤之旨耶?
shěng suǒ qǐ jìng nà zhōng guī
这句话大意是:省所启,敬纳忠规。
yòu yuē xiè ān dì shí shàng shū lìng hōng shí nián liù shí èr
这句话大意是:又曰:谢安弟石尚书令薨,时年六十二。
shí wú tā cái wàng zhí yǐ zǎi xiàng dì jiān yǒu dà xūn suì jū qīng xiǎn ér jù liǎn wú yàn qǔ jī dāng shì
这句话大意是:石无它才望,直以宰相弟兼有大勋,遂居清显,而聚敛无厌,取讥当世。
guǎn zǐ yuē bào shū yuē bì yòng yí wú zhī yán
现代白话:《管子》曰:鲍叔曰:"必用夷我之言。
gōng bù tīng nǎi lìng sì fēng zhī nèi xiū bīng guān shì zhī zhēng chǐ zhī
这句话大意是:"公不听,乃令四封之内修兵,关市之征侈之。
chǐ wèi guò cháng yě
这句话大意是:(侈谓过常也。
wèi zhòng qí fù shuì
这句话大意是:谓重其赋税。
yòu yuē huán gōng jiàn wèi shí jiǔ nián shī guān shì zhī zhēng zhēng fù
这句话大意是:又曰:桓公践位十九年,施关市之征,(征,赋。
wǔ shí ér qǔ yī qǔ qí huò huì wǔ shí zhī yī
这句话大意是:)五十而取一,(取其货贿五十之一。
shàng nián shén qǔ sān zhōng nián shén qǔ èr xià nián shén qǔ yī suì jī bù shuì
这句话大意是:)上年什取三,中年什取二,下年什取一,岁饥不税。
suì jī wèi shí suì zǒng jī gù bù shuì
这句话大意是:(岁饥谓时岁总饥,故不税。
suì jī shī ér shuì
这句话大意是:)岁饥施而税。
cǐ suì jī wèi yǒu jī zhě yǒu bù jī zhě shī gù jī ér shuì bù jī
这句话大意是:(此岁饥谓有饥者,有不饥者,施故饥而税不饥。
yòu yuē de pì ér guó pín zhě zhōu yú shì tái xiè guǎng yě
这句话大意是:又曰:地辟而国贫者,舟舆饰、台榭广也;。
shǎng fá xìn ér bīng ruò zhě qīng yòng zhòng shǐ mín láo yě
这句话大意是:赏罚信而兵弱者,轻用众、使民劳也。
zhōu chē shì tái xiè guǎng zé fù liǎn hòu yǐ
现代白话:舟车饰、台榭广,则赋敛厚了;。
qīng yòng zhòng shǐ mín láo zé mín lì jié yǐ
现代白话:轻用众、使民劳,则民力竭了。
fù liǎn hòu zé xià yuàn shàng mín lì jié zé lìng bù xíng
这句话大意是:赋敛厚则下怨上,民力竭则令不行。
xià yuàn shàng lìng bù xíng ér qiú dí zhī wù móu yǐ bù kě de yě
这句话大意是:下怨上,令不行,而求敌之勿谋已,不可得也。
yòu yuē huán gōng wèn yuē liáng jù wèi guǎ rén yuē gǔ zhě qīng fù shuì ér féi jí liǎn qǔ xià wú shùn wū cǐ zhě yǐ
现代白话:又曰:桓公问曰:"梁聚谓寡人曰:'古者轻赋税而肥籍敛,取下无顺于此者了。
liáng jù zhī yán hé rú
现代白话:'梁聚之言怎么样?
guǎn zǐ duì yuē liáng jù zhī yán fēi yě
这句话大意是:"管子对曰:"梁聚之言非也。
bǐ qīng fù shuì zé cāng lǐn xū féi jí liǎn zé qì xiè bù fèng ér zhū hóu zhī pí bì bù zhì
这句话大意是:彼轻赋税则仓廪虚,肥籍敛则器械不奉,而诸侯之皮币不至。
cāng lǐn xū zé zì jiàn wú lù pí bì bù yī yú tiān xià zé guó zì jiàn
这句话大意是:仓廪虚则倳贱无禄,皮币不衣于天下则国倳贱。
liáng jù zhī yán fēi yě
这句话大意是:梁聚之言非也。
yòu yuē huán gōng jiàn huáng hú wèi guǎn zhòng yuē hóng hú dōng xī nán běi shū hū qiān lǐ suǒ shì zhě liù yì yě
这句话大意是:又曰:桓公见黄鹄,谓管仲曰:"鸿鹄,东西南北,倏忽千里,所恃者六翼也。
jīn zhòng fù guǎ rén zhī yì yě
这句话大意是:今仲父,寡人之翼也。
guǎn zǐ duì yuē mín láo ér wáng shǐ zhī bù shí mín jī ér zhòng liǎn yān suī huáng hú zhī yǒu yǔ yì qí ruò jūn hé
现代白话:"管子对曰:"民劳而亡,使之不时,民饥而重敛呢,虽黄鹄之有羽翼,其若君何?
yàn zǐ chūn qiū yuē wèi jūn jí hòu liǎn ér tuō zhī wèi mín jìn chán yú ér tuō zhī yòng xián yuǎn gōng zhèng ér tuō zhī bù shùn jūn xíng cǐ sān zhě zé wēi
这句话大意是:《晏子春秋》曰:为君籍厚敛而托之为民,进谗谀而托之用贤,远公正而托之不顺,君行此三者则危。
mò zǐ yuē shèng wáng zuò zhōu chē wán gù qīng lì kě yǐ rèn zhòng zhì yuǎn shì yǐ mín yuè ér lì zhī
现代白话:《墨子》曰:圣王作舟车,完固轻利,能够任重致远,是以民乐而利之。
jīn zé hòu liǎn bǎi xìng shì chē yǐ wén cǎi shì zhōu yǐ kè lòu shì yǐ qí mín jī hán bìng zhì ér guó luàn yǐ
现代白话:今则厚敛百姓,饰车以文采,饰舟以刻镂,是以其民饥寒并至,而国乱了。
yòu yuē gǔ zhī mín wèi zhī yǐn shí gù shèng rén gēng jià qí wèi shí yě yǐ zēng qì chōng xū
这句话大意是:又曰:古之民未知饮食,故圣人耕稼,其为食也,以增气充虚。
jīn zé hòu liǎn bǎi xìng yǐ wéi měi zhēng páo yú biē qián zé fāng zhàng gū guǎ dòng něi suī yù wú luàn bù kě de yě
这句话大意是:今则厚敛百姓以为美,蒸庖鱼鳖前则方丈,孤寡冻馁,虽欲无乱,不可得也。
mèng zǐ yuē qiú yě wèi jì shì zǎi wú néng gǎi wū qí dé ér fù sù bèi wū tā rì
这句话大意是:《孟子》曰:求也为季氏宰,无能改于其德,而赋粟倍于他日。
kǒng zǐ yuē qiú yě fēi wǒ tú yě xiǎo zi míng gǔ ér gōng zhī kě yě
现代白话:孔孔子说:"求也非我徒也,小子鸣鼓而攻之可也。
yòu yuē gēng zhě zhù ér bù shuì zé tiān xià zhī nóng jiē yuè ér yù gēng yú qí yě yě
这句话大意是:又曰:耕者助而不税,则天下之农皆悦,而欲耕于其野也。
sūn qīng zǐ yuē chéng hóu sì jūn jù liǎn jì shù zhī jūn yě wèi jí qǔ mín zhě yě
这句话大意是:《孙卿子》曰:成侯嗣君聚敛,计数之君也,未及取民者也。
zhèng zǐ chǎn qǔ mín zhě yě wèi jí wéi zhèng zhě yě
这句话大意是:郑子产,取民者也,未及为政者也。
guǎn zhòng wéi zhèng zhě yě wèi jí xiū lǐ zhě yě
这句话大意是:管仲,为政者也,未及修礼者也。
gù xiū lǐ zhě wáng wéi zhèng zhě qiáng qǔ mín zhě ān jù liǎn zhě wáng
这句话大意是:故修礼者王,为政者强,取民者安,聚敛者亡。
zhuāng zi yuē běi gōng shē wèi wèi líng gōng fù liǎn yǐ zhōng wèi tán yú guō mén zhī wài sān rì ér chéng shàng xià zhī xuán
这句话大意是:《庄子》曰:北宫奢为卫灵公赋敛以锺,为坛于郭门之外,三日而成,上下之悬。
wáng zǐ qìng jì jiàn ér wèn yān yuē zi hé shù shè zhī
现代白话:王子庆忌见而问呢,曰:"子何术设之?
shē yuē wú gǎn shè yě
这句话大意是:"奢曰:"无敢设也。
shē wén zhī jì diāo fù guī wū pǔ
这句话大意是:奢闻之,既雕,复归于朴。
hái qí yòng běn xìng yě
这句话大意是:(还其用本性也。
cì hu qí wú shí rèn qí chún piáo ér yǐ
这句话大意是:)伺乎其无识,(任其纯朴而已。
tǎng xī qí dài yí
这句话大意是:)傥兮其怠疑。
wú suǒ qǔ yě
这句话大意是:(无所取也。
huá xī qí sòng wǎng ér yíng lái
这句话大意是:)华兮其送往而迎来。
wú suǒ xīn yuè
这句话大意是:(无所欣悦。
lái zhě wù jìn wǎng zhě wú zhǐ
这句话大意是:)来者勿禁,往者无止;。
rèn bǐ ěr yě
现代白话:(任彼你也。
cóng qí qiáng liáng cóng yú zhòng yě
这句话大意是:)从其强梁,(从于众也。
suí qí qǔ fù wú suǒ xì yě
这句话大意是:)随其曲傅,(无所系也。
yīn qí zì qióng yòng qí bù dé bù ěr
现代白话:)因其自穷,(用其不得不你。
gù zhāo xī fù liǎn ér háo máo bù cuò gù wú sǔn yě
这句话大意是:)故朝夕赋敛而毫毛不挫,(故无损也。
ér kuàng yǒu dà tú zhě hu
这句话大意是:)而况有大涂者吗?
hán zǐ yuē zhào jiǎn zhǔ chū shuì lì qǐng qīng zhòng
现代白话:韩孔子说:赵简主出,税吏请轻重。
jiǎn zhǔ yuē wù qīng wù zhòng zhòng zé lì rù wū shàng qīng zé lì guī wū mín
这句话大意是:简主曰:"勿轻勿重,重则利入于上,轻则利归于民。
lì wú yǒu sī lì ér zhèng yǐ
现代白话:吏无有私利而正了。
kǒng cóng zǐ yuē zi sī yán gǒu biàn yú wèi jūn yuē qí cái kě jiāng wǔ bǎi chéng
这句话大意是:《孔丛子》曰:子思言苟变于卫君曰:"其才可将五百乘。
wèi jūn yuē wú zhī qí cái kě
现代白话:"卫君曰:"我知其才可。
rán biàn cháng wèi lì fù yú mín ér shí rén èr jī zǐ gù fú yòng yě
这句话大意是:然变尝为吏,赋于民而食人二鸡子,故弗用也。
zi sī yuē fu shèng rén zhī guān rén rú dà jiàng zhī yòng mù yě qǔ qí suǒ zhǎng qì qí suǒ duǎn
这句话大意是:"子思曰:"夫圣人之官人,如大匠之用木也,取其所长,弃其所短。
jīn jūn yǐ èr luǎn qì gǎn chéng zhī jiāng bù kě shǐ wén wū lín guó yě
这句话大意是:今君以二卵弃扞城之将,不可使闻于邻国也。
gōng yuē jǐn shòu mìng
这句话大意是:"公曰:"谨受命。
huái nán zǐ yuē huò yǒu zuì ér kě shǎng
这句话大意是:《淮南子》曰:或有罪,而可赏;。
huò yǒu gōng ér kě zuì zhě
这句话大意是:或有功,而可罪者。
shǐ xī mén bào zhì qiū xī mén bào wèi wén hou zhī guān
这句话大意是:始,西门豹治邺(西门豹,魏文候之官。
shí wú jī sù fǔ wú chǔ qián kù wú bīng jiǎ guān wú jì huì
这句话大意是:)食无积粟,府无储钱,库无兵甲,官无计会。
rén shù yán qí guò wū wén hóu wén hóu shēn wǎng xíng qí xiàn guǒ ruò rén yán
这句话大意是:人数言其过于文侯,文侯身往行其县,果若人言。
wén hóu yuē dí huáng rèn zǐ zhì qiū qiū dà luàn
这句话大意是:文侯曰:"翟璜任子治邺,邺大乱。
zi néng biàn dào zé kě bù néng jiāng jiā zhū wū zi
这句话大意是:子能变道则可,不能,将加诛于子。
xī mén bào yuē wáng zhǔ fù mín bà zhǔ fù wǔ wáng guó fù fǔ kù
这句话大意是:"西门豹曰:"王主富民,霸主富武,亡国富府库。
jīn jūn yù wèi bà zhě yě chén gù xù jī wū mín
这句话大意是:今君欲为霸者也,臣故蓄积于民。
jūn yǐ wéi bù rán chén qǐng xiān dēng gǔ zhī jiá bīng sù mǐ kě lì zhí yě
这句话大意是:君以为不然,臣请先登鼓之,甲兵粟米可立直也。
nǎi dēng chéng ér gǔ zhī zhì jiǎ gǎn jiǎ kǎi kē cāo jiàn shǐ yě
这句话大意是:"乃登城而鼓之,致甲笴(甲,铠苛,操箭矢也。
bīng nǔ ér chū
这句话大意是:)兵弩而出。
zài gǔ fú jiàn zài sù ér zhì
这句话大意是:再鼓,服健载粟而至。
fú jià chū yě
这句话大意是:(服,驾出也。
qián dān
这句话大意是:揵,担。
wén hóu yuē ba zhī
这句话大意是:)文侯曰:"罢之。
xī mén bào yuē yǔ mín xìn fēi yī rì jī yě yī jǔ ér qī zhī qí hòu bù kě fù yòng yě
这句话大意是:"西门豹曰:"与民信非一日积也,一举而欺之,其后不可复用也。
yàn cháng qīn wèi bā chéng qǐng běi jī zhī yǐ fù qīn dì
这句话大意是:燕尝侵魏八城,请北击之,以复侵地。
suì jǔ bīng jī yàn fù de ér hòu fǎn
这句话大意是:"遂举兵击燕,复地而后反。
cǐ yǒu zuì ér kě shǎng zhě yě
这句话大意是:此有罪而可赏者也。
jiě piān wèi dōng fēng jiě piān wèi chén zhì dōng fēng yě
这句话大意是:解篇为东封,(解篇,魏臣,治东封也。
shàng jì ér rù sān bèi
这句话大意是:)上计而入三倍。
yǒu sī qǐng shǎng zhī
这句话大意是:有司请赏之。
wén hóu yuē wú tǔ de fēi yì guǎng yě rén mín fēi yì zhòng yě hé yǐ sān bèi
现代白话:文侯曰:"我土地非益广也,人民非益众也,凭什么三倍?
duì yǐ dōng fá mù ér jī zhī yǐ chūn fú zhī hé ér zhōu zhī
这句话大意是:"对以冬伐木而积之,以春浮之河而鬻之。
wén hóu yuē mín hán yǐ lì gēng shǔ yǐ qiáng yún qiū yǐ shōu liǎn dōng jiān wú shì yòu fá lín ér jī zhī fù è ér fú zhī wū hé shì yòng mín bù dé xiū xī yě
这句话大意是:文侯曰:"民寒以力耕,暑以强耘,秋以收敛,冬间无事,又伐林而积之,负轭而浮之于河,是用民不得休息也。
mín yǐ bì yǐ suī yǒu sān bèi zhī rù jiāng yān yòng zhī
现代白话:民以敝了,虽有三倍之入,将呢用之?
cǐ yǒu gōng ér kě zuì zhě yě
这句话大意是:"此有功而可罪者也。
tài gōng bīng fǎ yuē wǔ wáng wèn tài gōng shèng fù hé
这句话大意是:《太公兵法》曰:武王问太公胜负何。
rú tài gōng duì yuē fu zhòu zhī xíng bù yóu lǐ jīng bīng jiǔ chí fù liǎn shén shù bǎi xìng kǔ zhī
这句话大意是:如太公对曰:"夫纣之行不由理,精兵酒池,赋敛甚数,百姓苦之。
guó yǔ yuē dòu qiě tíng jiàn lìng yǐn zi cháng
这句话大意是:《国语》曰:斗且廷见令尹子常。
zi cháng lìng yǐn zǐ náng zhī sūn náng hù
这句话大意是:(子常,令尹子囊之孙囊互。
zi cháng yǔ zhī yǔ wèn chù huò jù mǎ
这句话大意是:)子常与之语,问畜货聚马。
guī yǐ yǔ qí dì yuē chu qí wáng hu
这句话大意是:归以语其弟曰:"楚其亡吗?
bù rán lìng yǐn qí bù miǎn hu
这句话大意是:不然,令尹其不免吗?
wú jiàn lìng yǐn wèn chù jù jī shí shí ruò è chái hǔ yān
现代白话:我见令尹,问畜聚积实,实若饿豺虎呢。
dài bì wáng zhě
这句话大意是:殆必亡者。
zhāo cuò shàng shū yuē yīn yáng bù hé shuǐ hàn wèi zāi yī wáng yě
这句话大意是:晁错上书曰:阴阳不和,水旱为灾,一亡也;。
xiàn guān zhòng zé gēng fù zū shuì èr wáng yě
这句话大意是:县官重责,更赋租税,二亡也;。
tān lì bìng chū shòu qǔ bù yǐ sān wáng yě
这句话大意是:贪吏并出,受取不已,三亡也。
shuō yuàn yuē jìn píng gōng hǎo lè duō fù liǎn bù zhì chéng guō
这句话大意是:《说苑》曰:晋平公好乐,多赋敛,不治城郭。
yuē gǎn jiàn zhě sǐ
这句话大意是:曰:"敢谏者死。
guó rén yōu zhī
这句话大意是:"国人忧之。
yǒu jiù fàn zhě jiàn gōng yuē shàn
这句话大意是:有咎犯者谏,公曰:"善。
nǎi píng zhōng gǔ chú yú sè suì yǔ jiù fàn cān zhì guó yān
现代白话:"乃屏锺鼓,除竽瑟,遂与咎犯参治国呢。
yòu yuē yàn zǐ yǐn jǐng gōng jiǔ lìng qì bì xīn
这句话大意是:又曰:晏子饮景公酒,令器必新。
jiā lǎo yuē cái bù zú liǎn wū mín
这句话大意是:家老曰:"财不足,敛于民。
yàn zǐ yuē zhǐ
现代白话:"晏孔子说:"止。
fu lè zhě shàng xià tóng zhī
这句话大意是:夫乐者,上下同之。
jīn shàng lè qí lè xià shāng qí fèi shì dú lè zhě yě bù kě
这句话大意是:今上乐其乐,下伤其费,是独乐者也,不可。
xīn xù yuē wèi wén hóu chū yóu jiàn lù rén fǎn qiú ér fù chú
这句话大意是:《新序》曰:魏文侯出游,见路人反裘而负刍。
wén hóu yuē hú wéi fǎn qiú ér fù chú
这句话大意是:文侯曰:"胡为反裘而负刍?
duì yuē chén ài qí máo
这句话大意是:"对曰:"臣爱其毛。
wén hóu yuē ruò bù zhī qí lǐ jǐn ér máo wú suǒ zhí
这句话大意是:"文侯曰:"若不知其里尽而毛无所植?
míng nián dōng yáng shàng jì qián shí bèi dài fū bì hè
这句话大意是:"明年,东阳上计钱十倍,大夫毕贺。
wén hóu yuē cǐ suǒ yǐ hè wǒ zhě pì wú yì fu bǐ lù rén fǎn qiú ér fù chú yě
这句话大意是:文侯曰:"此所以贺我者,譬无异夫彼路人反裘而负刍也。
jiāng ài qí máo bù zhī qí lǐ jǐn máo wú suǒ zhí yě
这句话大意是:将爱其毛,不知其里尽,毛无所植也。
jīn wú tián dì bù jiā guǎng shì mín bù jiā zhòng ér qián shí bèi bì qǔ shì dài fū yě
现代白话:今我田地不加广,士民不加众,而钱十倍,必取士大夫也。
wú wén zhī xià bù ān zhě qí shàng bù kě jū yě
现代白话:我闻之,下不安者,其上不可居也。
cǐ fēi suǒ yǐ hè wǒ
这句话大意是:此非所以贺我。
yòu yuē zhōng xíng yín jiāng wáng nǎi zhào qí tài zhù ér yù jiā zuì yān
现代白话:又曰:中行寅将亡,乃召其太祝而欲加罪呢。
zhù jiǎn duì yuē xī wú xiān jūn zhōng xíng mì zi pí chē shí chéng bù yōu qí báo yě yōu dé yì zhī bù zú yě
现代白话:祝简对曰:"昔我先君中行密子,皮车十乘,不忧其薄也,忧德义之不足也。
jīn zhǔ jūn yǒu chē bǎi shèng bù yōu dé yì zhī báo yě wéi huàn chē zhī bù zú yě
这句话大意是:今主君有车百乘,不忧德义之薄也,惟患车之不足也。
fu chuán chē shì zé liǎn hòu liǎn hòu zé mín yuàn bàng zǔ yǐ
现代白话:夫船车饰则敛厚,敛厚则民怨谤诅了。
qiě jūn gǒu yǐ zhù wèi yǒu yì wū guó hu zé zǔ yì jiāng wèi wáng yǐ
现代白话:且君苟以祝为有益于国乎,则诅亦将为亡了。
guó wáng bù yì yi hu
现代白话:国亡,不是也很宜吗?
huán tán xīn lùn yuē hàn dìng yǐ lái bǎi xìng fù liǎn yī suì wèi sì shí yú wàn wàn
这句话大意是:桓谭《新论》曰:汉定以来,百姓赋敛一岁为四十馀万万。
lì fèng yòng qí bàn yú èr shí wàn wàn cáng yú dū nèi wèi jìn qián
这句话大意是:吏俸用其半,馀二十万万,藏于都内为禁钱。
shào fǔ suǒ lǐng yuán dì zuò wù zhī bā shí sān wàn wàn yǐ gěi gōng shì gōng yǎng zhū shǎng cì
这句话大意是:少府所领园地作务之八十三万万,以给宫室供养诸赏赐。
guō zǐ yuē wáng yí fu fù guō tài níng nǚ cái zhuō ér xìng gāng jù liǎn wú yàn yí fu huàn zhī ér bù néng jìn
现代白话:郭孔子说:王夷甫妇,郭太宁女,才拙而性刚,聚敛无厌,夷甫患之而不能禁。
shí qí xiāng rén yōu zhōu cì shǐ lǐ yáng jīng dū dà shǐ yóu hàn zhī lóu hù hù zì jūn qīng
这句话大意是:时其乡人幽州刺史李阳京都大使,犹汉之楼护,(护字君卿。
guō shì shén dàn zhī
这句话大意是:)郭氏甚惮之。
yí fu zhòu jiàn zhī nǎi yún fēi dàn wǒ yán qīng bù kě lǐ yáng yì wèi bù kě
这句话大意是:夷甫骤谏之,乃云:"非但我言卿不可,李阳亦谓不可。
guō shì nǎi wèi shǎo sǔn
这句话大意是:"郭氏乃为少损。
jīng shì bié duì zāi yì yuē huǒ qǐ zāi hé
这句话大意是:京氏《别对灾异》曰:火起灾何?
rén jūn tān cái fù liǎn jǐn mín huò jí huǒ wèi qǐ
这句话大意是:人君贪财,赋敛尽民货,即火为起。
bù jiù bì yǒu rì shí zhī zāi yǐ
现代白话:不救,必有日蚀之灾了。
qí jiù zhī yě jǔ lián zhēn shì wéi shǒu zhī
这句话大意是:其救之也,举廉贞士为首之。