太平御览 · 李昉 · Chapter 635 of 1000

刑法部·卷一

PinyinModern Translation
Size

xù xíng shàng

这句话大意是:○叙刑上。

yì méng guà yuē chū liù fā mēng lì yòng xíng rén

这句话大意是:《易·蒙卦》曰:初六发蒙,利用刑人。

xiàng yuē lì yòng xíng rén yǐ zhèng fǎ yě

这句话大意是:《象》曰:利用刑人,以正法也。

xíng rén zhī dào dào suǒ è yě

这句话大意是:(刑人之道,道所恶也。

yǐ zhèng fǎ zhì gù xíng rén yě

这句话大意是:以正法制,故刑人也。

yòu yù guà yuē shùn yǐ dòng yù

这句话大意是:又《豫卦》曰:顺以动,豫。

shèng rén yǐ shùn dòng zé xíng fá qīng ér mín fú

这句话大意是:圣人以顺动,则刑罚清而民服。

yòu shì kè guà yuē shì kè hēng lì yòng yù

这句话大意是:又《噬嗑卦》曰:噬嗑亨,利用狱。

shì niè yě

这句话大意是:(噬,啮也。

kè hé yě

这句话大意是:嗑,合也。

fán wù zhī bù qīn yóu yǒu jiàn yě wù zhī bù qí yóu yǒu guò yě

这句话大意是:凡物之不亲,由有间也,物之不齐,由有过也。

yǒu jiàn yǔ guò niè ér hé zhī suǒ yǐ tōng yě

这句话大意是:有间与过,啮而合之,所以通也。

xíng kè yǐ tōng yù zhī lì yě

这句话大意是:刑克以通,狱之利也。

xiàng yuē léi diàn shì kè xiān wáng yǐ míng fá lēi fǎ

这句话大意是:)《象》曰:雷电噬嗑,先王以明罚勒法。

yòu yuē fēng guà xiàng yuē léi diàn jiē zhì fēng fēng jūn zǐ yǐ shé yù zhì xíng

现代白话:又曰《丰卦·象》曰:雷电皆至丰,《丰》有德行的人以折狱致刑。

wén míng yǐ dòng bù shī qīng lǐ yě

这句话大意是:(文明以动,不失清理也。

shàng shū shùn diǎn yuē xiàng yǐ diǎn xíng xiàng fǎ yě

这句话大意是:《尚书·舜典》曰:象以典刑,(象,法也。

fǎ yòng cháng xíng yòng bù yuè fǎ

这句话大意是:法用常刑,用不越法。

liú yòu wǔ xíng yòu kuān yě

这句话大意是:)流宥五刑,(宥,宽也。

yǐ liú fàng zhī fǎ kuān wǔ xíng

这句话大意是:以流放之法宽五刑。

biān zuò guān xíng yǐ biān wèi zhì guān shì zhī xíng

这句话大意是:)鞭作官刑,(以鞭为治官事之刑。

pǔ zé jiào xíng pǔ jiǎ chǔ yě

这句话大意是:)朴则教刑,(朴,夏楚也。

bù qín dào yè zé tà zhī

这句话大意是:不勤道业,则挞之。

jīn zuò shú xíng jīn huáng jīn

这句话大意是:)金作赎刑,(金,黄金。

wù ér rù xíng chū jīn yǐ shú zuì

这句话大意是:误而入刑,出金以赎罪。

shěng zāi sì shè hù zhōng zéi xíng

这句话大意是:)眚灾肆赦,怙终贼刑。

shěng guò yě

这句话大意是:(眚,过也。

zāi hài yě

这句话大意是:灾,害也。

sì huǎn yě

这句话大意是:肆,缓也。

zéi shā yě

这句话大意是:贼,煞也。

guò ér yǒu hài dāng huǎn shè zhī

这句话大意是:过而有害,当缓赦之。

hù jiān zì zhōng dāng xíng shā zhī

这句话大意是:怙奸自终,当型煞之。

qīn zāi qīn zāi wéi xíng zhī xù zāi

现代白话:)钦啊钦啊,惟刑之恤啊。

shùn chén diǎn xíng zhī yì chì tiān xià shǐ jìng zhī yōu yù de zhōng

这句话大意是:(舜陈典刑之义,敕天下使敬之,忧欲得中。

yòu shùn diǎn yuē dì yuē gāo yáo

这句话大意是:又《舜典》曰:帝曰:"皋陶!

mán yí huá xià kòu zéi jiān guǐ huá luàn yě

这句话大意是:蛮夷猾夏,寇贼奸宄,(猾,乱也。

xià huá xià

这句话大意是:夏,华夏。

qún xíng gōng jié yuē kòu shā rén yuē zéi

这句话大意是:群行攻劫曰寇,煞人曰贼。

zài wài yuē jiān zài nèi yuē guǐ

这句话大意是:在外曰奸,在内曰宄。

yán wú jiào zhī zhì

这句话大意是:言无教之致。

rǔ zuò shì wǔ xíng yǒu fú shì zhì yù guān yě

现代白话:)你作士,五刑有服,(士,治狱官也。

wǔ xíng mò yì fèi gōng dà bì

这句话大意是:五刑,墨劓剕宫大辟。

fú cóng yě

这句话大意是:服,从也。

yán xíng de qīng zhòng zhōng zhèng zhī fǎ yě

这句话大意是:言刑得轻重中正之法也。

wǔ fú sān jiù

这句话大意是:)五服三就;。

jì cóng wǔ xíng wèi fú zuì yě

这句话大意是:(既从五刑,谓服罪也。

xíng xíng dāng jiù zhī chù dà zuì wū yuán yě dài fū yú cháo shì yú shì

这句话大意是:行刑当就之处:大罪于原野、大夫于朝,士于市。

wǔ liú yǒu zhái wǔ zhái sān jū

这句话大意是:)五流有宅,五宅三居。

wèi bù rěn jiā xíng zé liú fàng zhī ruò sì xiōng zé yǒu wǔ xíng zhī liú gè yǒu suǒ jū

这句话大意是:(谓不忍加刑则流放之,若四凶则有五刑之流,各有所居。

wǔ jū zhī chà yǒu sān děng zhī jū

这句话大意是:五居之差有三等之居;。

dà zuì sì yì cì jiǔ zhōu zhī wài cì qiān lǐ zhī wài yě

这句话大意是:大罪四裔,次九州之外,次千里之外也。

wéi míng kè yǔn

这句话大意是:)惟明克允。

yán gāo yáo néng míng xìn wǔ xíng shī zhī yuǎn jìn

这句话大意是:"(言皋陶能明信五刑,施之远近。

mán yí huá xià shǐ xián xìn fú wú gǎn fàn zhī zhě

这句话大意是:蛮夷猾夏,使咸信服,无敢犯之者。

yòu dà yǔ mó yuē dì yuē gāo yáo

这句话大意是:又《大禹谟》曰:帝曰:"皋陶!

wéi cí chén shù wǎng huò gàn yǔ zhèng

这句话大意是:惟兹臣庶,罔或干予正。

wú yǒu gàn wǒ zhèng yán shùn ěr

这句话大意是:(无有干我正,言顺耳。

rǔ zuò shì míng yú wǔ xíng yǐ bì wǔ jiào qī yú yǔ zhì bì fǔ yě

现代白话:)你作士,明于五刑,以弼五教,期于予治,(弼,辅也。

qī dāng yě

这句话大意是:期,当也。

tàn qí néng yǐ xíng fǔ jiào dāng wū zhì tǐ

这句话大意是:叹其能以刑辅教,当于治体。

xíng qī yú wú xíng mín xié wū zhōng shí nǎi gōng mào zāi

现代白话:)刑期于无刑,民协于中,时乃功,懋啊。

suī chéng háng xíng yǐ shā zhǐ shā jīng wú fàn zhě

这句话大意是:"(虽成行刑以煞,止煞经无犯者。

xíng qī wū wú suǒ xíng mín jiē hé wū dà zhōng zhī dào shì rǔ zhī gōng miǎn zhī

现代白话:刑期于无所刑,民皆合于大中之道,是你之功勉之。

gāo yáo yuē dì dé wǎng qiān lín xià yǐ jiǎn yù zhòng yǐ kuān

这句话大意是:)皋陶曰:"帝德罔愆,临下以简,御众以宽。

fá fú jí cí shǎng yán yú shì

这句话大意是:罚弗及词,赏延于世。

yòu guò wú dà xíng gù wú xiǎo

这句话大意是:宥过无大,刑故无小。

zuì yí wéi qīng gōng yí wéi zhòng

这句话大意是:罪疑惟轻,功疑惟重。

xíng yí fù qīng shǎng yí cóng zhòng zhōng hòu zhī zhì

这句话大意是:(邢疑附轻,赏疑从重,忠厚之至。

yǔ qí shā bù gū níng shī bù jīng hào shēng zhī dé qià wū mín xīn

这句话大意是:)与其煞不辜,宁失不经,好生之德,洽于民心。

cí yòng bù fàn yú yǒu sī

这句话大意是:兹用不犯于有司。

gū zuì yě

这句话大意是:"(辜,罪也。

jīng cháng yě

这句话大意是:经,常也。

sī zhǔ yě

这句话大意是:司,主也。

gāo yáo yīn dì miǎn jǐ suì chēng dì zhī dé suǒ yǐ qī mín bù fàn shàng yě

这句话大意是:皋陶因帝勉己,遂称帝之德,所以期民不犯上也。

níng shī bù cháng zhī zuì bù wǎng bù gū zhī shàn rén ài zhī dào

这句话大意是:宁失不常之罪,不枉不辜之善,仁爱之道。

yòu gāo yáo mó yuē tiān tǎo yǒu zuì wǔ xíng wǔ yòng zāi

现代白话:又《皋陶谟》曰:天讨有罪,五刑五用啊。

yán tiān yǐ wǔ xíng fá yǒu zuì yòng wǔ xíng yi bì dāng

这句话大意是:(言天以五刑罚有罪,用五刑宜必当。

yòu lǚ xíng yuē mù wáng xun xià shú xíng lǚ hóu yǐ mù wáng mìng zuò shū xun chàng xià yǔ shú xíng zhī fǎ gèng cóng qīng yǐ

现代白话:又《吕刑》曰:穆王训夏赎刑,(吕侯以穆王命作书,训畅夏禹赎刑之法,更从轻了。

bù gào tiān xià

这句话大意是:布告天下。

zuò lǚ xíng

这句话大意是:)作《吕刑》。

lǚ xíng hòu wèi fu hóu gù huò chēng fǔ xíng

这句话大意是:吕刑,(后为甫侯,故或称甫刑。

wéi lǚ mìng

这句话大意是:)惟吕命。

wáng xiǎng guó bǎi nián mào huāng yán lǚ hóu jiàn mìng wèi qīng shí mù wáng yǐ xiǎng guó bǎi nián mào luàn huāng hū mù wáng jí wèi guò sì shí yǐ

现代白话:王享国百年,耄荒,(言吕侯见命为卿时,穆王以享国百年,耄乱荒忽,穆王即位,过四十了。

yán bǎi nián dà qī suī zhì ér néng yòng xián yǐ yáng míng

这句话大意是:言百年大期,虽志而能用贤以扬名。

dù zuò xíng yǐ jí sì fāng

这句话大意是:)度作刑以诘四方。

dù shí shì suǒ yí xun zuò shú xíng yǐ zhì tiān xià sì fāng zhī mín

这句话大意是:(度时世所宜,训作赎刑,以治天下四方之民。

shàng shū dà chuán yuē zi zhāng yuē yáo shùn zhī wáng yī rén xíng ér tiān xià zhì hé zé tōng chéng ér ài shēn yě

这句话大意是:《尚书大传》曰:子张曰:"尧舜之王,一人刑而天下治,何则h嗵诚而爱深也。

jīn yī fū ér bèi cǐ wǔ xíng

这句话大意是:今一夫而被此五刑。

zi lóng zǐ yuē wèi kě wèi néng wéi shū

现代白话:"子龙孔子说:"未可谓能为书。

èr rén jù zuì lǚ hóu zhī shuō xíng yě

这句话大意是:"(二人俱罪吕侯之说刑也。

bèi cǐ wǔ xíng yù fàn shù zuì yě

这句话大意是:被此五刑,喻犯数罪也。

kǒng zǐ yuē bù rán yě

现代白话:)孔孔子说:"不然也。

wǔ xíng yǒu cǐ jiào

这句话大意是:五刑有此教。

jiào rán ěr

这句话大意是:"(教然耳。

fàn shù zuì yóu yǐ shàng yī zuì xíng yě

这句话大意是:犯数罪犹以上一罪刑也。

yòu yuē zi xià yuē xī zhě sān wáng què rán yù cuò xíng suì fá cuò chù yě

这句话大意是:又曰:子夏曰:"昔者三王悫然欲错刑遂罚,(错,处也。

suì xíng yě

这句话大意是:遂,行也。

píng xīn ér yīng zhī hé rán hòu xíng zhī

这句话大意是:)平心而应之,和然后行之。

rán qiě yuē wú yì zhě yǐ bù píng lǜ zhī hu

现代白话:然且曰:'我意者以不平虑之吗?

wú yì zhě yǐ bù hé píng zhī hu

现代白话:我意者以不和平之吗?

rú cǐ zhě sān rán hòu xíng zhī

这句话大意是:'如此者三,然后行之。

cǐ zhī wèi shèn fá

这句话大意是:此之谓慎罚。

yòu yuē kǒng zǐ yuē gǔ zhī xíng zhě shěng zhī jīn zhī xíng zhě fán zhī

现代白话:又曰:孔孔子说:"古之刑者省之,今之刑者繁之。

qí jiào gǔ zhě yǒu lǐ rán hòu yǒu xíng shì yǐ xíng shěng yě

这句话大意是:其教,古者有礼然后有刑,是以刑省也。

jīn yě fǎn shì wú lǐ ér qí zhī yǐ xíng shì yǐ fán yě

这句话大意是:今也反是,无礼而齐之以刑,是以繁也。

shū yuē bó yí jiàng diǎn lǐ zhé mín wéi xíng

这句话大意是:《书》曰:伯夷降典礼,折民惟刑。

wèi yǒu lǐ rán hòu yǒu xíng yě

这句话大意是:谓有礼然后有刑也。

yòu yuē cí yīn fá yǒu lún jīn yě fǎn shì zhū hóu bù tóng tīng měi jūn yì fǎ

这句话大意是:又曰:兹殷罚有伦,今也反是,诸侯不同听,每君异法。

tīng shè yù yě

这句话大意是:(听,设狱也。

tīng wú yǒu lún shì gù zhī fǎ nán yě

这句话大意是:)听无有伦,是故知法难也。

yòu yuē yǒu guò shè

这句话大意是:又曰:有过,赦。

xiǎo zuì wù zēng dà zuì wù lèi

这句话大意是:小罪勿增,大罪勿累。

yán zuì wú gū yuē lèi

这句话大意是:(延罪无辜曰累。

lǎo ruò bù shòu xíng yǒu guò bù shòu fá

这句话大意是:)老弱不授刑,有过不授罚。

gù lǎo ér shòu xíng wèi zhī bèi ruò zhě shòu zhī bù kè bù shè yǒu guò wèi zhī zéi

这句话大意是:故老而授刑谓之悖,弱者授之不克,不赦有过谓之贼。

shī xiǎo yǎ yuē yù liǔ cì yōu wáng yě

这句话大意是:《诗·小雅》曰:《菀柳》,刺幽王也。

bào nüè wú qīn ér xíng fá bù zhōng yě

这句话大意是:暴虐无亲,而刑罚不中也。

shī hán shén wù yuē yè yè zhèn diàn bù níng bù lìng

这句话大意是:《诗含神雾》曰:烨烨震电,不宁不令。

cǐ yīng xíng zhèng zhī dà bào gù zhèn léi jīng rén shǐ tiān xià bù ān

这句话大意是:此应刑政之大暴,故震雷惊人,使天下不安。

zhōu lǐ dì guān shàng dà sī tú yuē yǐ xiāng bā xíng jiū wàn mín

这句话大意是:《周礼·地官上·大司徒》曰:以乡八刑纠万民。

yī yuē bù xiào zhī xíng èr yuē bù mù zhī xíng sān yuē bù yīn zhī xíng sì yuē bù tì zhī xíng wǔ yuē bù rèn zhī xíng liù yuē bù xù zhī xíng qī yuē zào yán zhī xíng bā yuē luàn mín zhī xíng

这句话大意是:一曰不孝之刑,二曰不睦之刑,三曰不姻之刑,四曰不悌之刑,五曰不任之刑,六曰不恤之刑,七曰造言之刑,八曰乱民之刑。

jiū yóu gē jì yě

这句话大意是:(纠犹割祭也。

bù dì bù jìng kuàng shī zhǎng yě

这句话大意是:不弟不敬,况师长也。

zào yán é yán huò zhòng

这句话大意是:造言,讹言惑众。

luàn mín luàn míng gǎi zuò zhí zuǒ dào yǐ luàn zhèng yě

这句话大意是:乱民,乱名改作,执左道以乱政也。

rèn wèi péng yǒu xiāng rèn yě

这句话大意是:任谓朋友相任也。

xù wèi xiāng yōu

这句话大意是:恤谓相忧。

yòu dì guān xià sī shì yuē shì xíng xiǎo xíng xiàn fá zhōng xíng xùn fá dà xíng pǔ fá

这句话大意是:又《地官下·司市》曰:市刑:小刑宪罚,中刑徇罚,大刑朴罚。

qí fù wū xíng zhě guī yú shì

这句话大意是:其附于刑者归于士。

xùn jǔ yǐ shì qí de zhī zhòng yě

这句话大意是:(徇,举以示其地之众也。

pǔ tà yě

这句话大意是:朴,挞也。

guó jūn guò shì zé xíng rén shè

这句话大意是:)国君过市,则刑人赦;。

dà rén guò shì fá yī mù

这句话大意是:大人过市,罚一幕;。

shì zǐ guò shì fá yī yì

这句话大意是:世子过市,罚一帟;。

mìng fū guò shì fá yī gài

这句话大意是:命夫过市,罚一盖;。

mìng fù guò shì fá yī wéi

这句话大意是:命妇过市,罚一帷。

wèi zhū hóu jí fū rén shì zi guò qí guó zhī shì dài fū nèi zǐ guò qí dōu zhī shì yě

这句话大意是:(谓诸侯及夫人世子过其国之市,大夫内子过其都之市也。

shì zhě rén suǒ jiāo lì ér xíng xíng zhī chù jūn zǐ wú gù bù yóu guān yān ruò yóu guān zé tuō huì yǐ wéi shuō

现代白话:市者,人所交利而行刑之处,有德行的人无故不游观呢,若游观则拖惠以为说。

yòu yuē qiū guān shàng yuē dà sī kòu zhǎng jiàn bāng zhī sān diǎn yǐ zuǒ wáng xíng bāng guó jí sì fāng

这句话大意是:又曰:《秋官上》曰:大司寇掌建邦之三典,以佐王刑邦国诘四方。

diǎn fǎ yě

这句话大意是:(典,法也。

jí jǐn yě

这句话大意是:诘,谨也。

shū yuē mù wáng mào huāng dù zuò xiáng xíng yǐ jí sì fāng yě

这句话大意是:《书》曰:穆王耄荒、度作详刑以诘四方也。

yī yuē xíng xīn guó yòng qīng diǎn

这句话大意是:)一曰刑新国用轻典;。

xīn guó xīn pì dì lì jūn zhī guó yě

这句话大意是:(新国,新辟地立君之国也。

yòng qīng fǎ zhě wèi qí mín zhī wèi xí wū jiào

这句话大意是:用轻法者,为其民之未习于教。

èr yuē xíng píng guó yòng zhōng diǎn

这句话大意是:)二曰刑平国用中典;。

píng guó chéng píng shǒu chéng zhī guó

这句话大意是:(平国,承平守成之国。

yòng zhōng diǎn zhě cháng xíng zhī fǎ

这句话大意是:用中典者,常行之法。

sān yuē xíng luàn guó yòng zhòng diǎn

这句话大意是:)三曰刑乱国用重典。

luàn guó cuàn shà pàn nì zhī guó

这句话大意是:(乱国,篡煞叛逆之国。

yòng zhòng diǎn zhě yǐ qí huà è fá miè zhī yě

这句话大意是:用重典者,以其化恶,伐灭之也。

yǐ wǔ xíng jiū wàn mín yī yuē yě xíng shàng gōng jiū lì

这句话大意是:)以五刑纠万民:一曰野刑,上功纠力;。

gōng nóng

这句话大意是:(功,农。

gōng lì qín lì yě

这句话大意是:功力,勤力也。

èr yuē jūn xíng shàng mìng jiū shǒu

这句话大意是:)二曰军刑,上命纠守;。

mìng jiāng mìng yě

这句话大意是:(命,将命也。

shǒu bù shī bù wǔ yě

这句话大意是:守,不失部伍也。

sān yuē qīng xíng shàng dé jiū xiào

这句话大意是:)三曰卿刑,上德纠孝;。

dé liù dé yě

这句话大意是:(德,六德也。

shàn fù mǔ wèi xiào yě

这句话大意是:善父母为孝也。

sì yuē guān xíng shàng néng jiū zhí

这句话大意是:)四曰官刑,上能纠职;。

néng néng qí shì yě

这句话大意是:(能,能其事也。

zhí zhí shì xiū lǐ yě

这句话大意是:职,职事修理也。

wǔ yuē guó xíng shàng yuàn jiū bào

这句话大意是:)五曰国刑,上愿纠暴。

yuàn què shèn yě

这句话大意是:(愿,悫慎也。

bào wéi dāng gōng zì wén wù yě

这句话大意是:暴为当恭,字文误也。

lǐ yuē xíng bù shàng dài fū lǐ bù xià shù rén

这句话大意是:《礼》曰:刑不上大夫,礼不下庶人。

yòu yuē jiǔ shí yuē mào qī nián shí yuē dào

这句话大意是:又曰:九十曰耄,七年十曰悼。

dào yǔ mào suī yǒu zuì bù jiā xíng yān

现代白话:悼与耄虽有罪,不加刑呢。

yòu yuē xíng zhě xíng yě

这句话大意是:又曰:刑者,侀也。

xíng zhě chéng yě

这句话大意是:刑者,成也。

yī chéng ér bù kě fēng gù jūn zi jìn xīn yān

现代白话:一成而不可蜂,故有德行的人尽心呢。

chuán yuē xiān jūn zhōu gōng zuò shì mìng yuē huǐ zé wèi zéi yǎn zéi wèi cáng qiè cáng wèi dào dào qì wèi jiān

这句话大意是:《传》曰:先君周公作誓命曰:毁则为贼,掩贼为藏,窃藏为盗,盗器为奸。

zhǔ cáng zhī míng lài jiān zhī yòng wèi dà xiōng dé yǒu cháng xíng wú shè zài jiǔ xíng bù jì

这句话大意是:主藏之名,赖奸之用,为大凶德,有常刑无赦,在九刑不忌。

zàn mìng jǐ xià jiē jiǔ xíng zhī shū

这句话大意是:(暂命己下,皆九刑之书。

yòu yuē jìn hóu zhī dì yáng gàn luàn xíng wū qǔ liáng xíng chén

这句话大意是:又曰:晋侯之弟阳干乱行于曲梁,(行,陈。

qǔ liáng dì míng

这句话大意是:曲梁,地名。

wèi jiàng lù qí pū

这句话大意是:)魏绛戮其仆。

pú yù

这句话大意是:(仆御。

jìn hóu nù wèi yáng shé zhí yuē hé zhū hóu yǐ wéi róng yáng gàn wèi lù hé rǔ rú zhī

这句话大意是:)晋侯怒,谓羊舌职曰:"合诸侯以为荣,阳干为戮,何辱如之?

bì shā wèi jiàng

这句话大意是:必煞魏绛。

duì yuē jiàng wú èr zhì shì jūn bù bì nán yǒu zuì bù táo xíng

这句话大意是:"对曰:"绛无二志,事君不避难,有罪不逃刑。

qí jiāng lái cí hé rǔ mìng yān

现代白话:其将来辞,何辱命呢?

yán zhōng wèi jiàng zhì

这句话大意是:"言终,魏绛至。

yòu yuē shēng zǐ wèi chu lìng yǐn zi mù yuē shàn wèi guó zhě shǎng bù tiě ér xíng bù làn shǎng

这句话大意是:又曰:声子谓楚令尹子木曰:"善为国者,赏不僣而刑不滥赏。

tiě zé jù jí yín rén xíng làn zé jù jí shàn rén

这句话大意是:僣则惧及淫人,刑滥则惧及善人。

ruò bù xìng ér guò níng tiě wú làn

这句话大意是:若不幸而过,宁僣无滥。

yǔ qí shī shàn níng qí lì yín

这句话大意是:与其失善,宁其利淫。

wú shàn rén zé guó cóng zhī

这句话大意是:无善人则国从之。

cóng zhī wáng yě

这句话大意是:(从之亡也。

gǔ zhī zhì mín zhě quàn shǎng ér wèi xíng xù mín ér bù juàn

这句话大意是:)古之治民者,劝赏而畏刑,恤民而不倦。

shǎng yǐ chūn xià xíng yǐ qiū dōng

这句话大意是:赏以春夏,刑以秋冬。

shì yǐ jiāng shǎng wèi zhī jiā shàn zé yù cì yǐ cǐ zhī qí quàn shǎng yě

这句话大意是:是以将赏,为之加膳,则饫赐,以此知其劝赏也;。

jiāng xíng wèi zhī bù jǔ bù jǔ zé chè lè yǐ cǐ zhī qí wèi xíng yě

这句话大意是:将刑,为之不举,不举则彻乐,以此知其畏刑也。

yòu yuē chū jǐng gōng yù gèng yàn zǐ zhī zhái yuē zi zhī zhái jìn shì jiǎo ài áo chén bù kě yǐ jū

现代白话:又曰:初,景公欲更晏子之宅,曰:"子之宅近市,湫隘嚣尘,不能够居。

jiǎo xià

这句话大意是:(湫,下;。

ài xiǎo

这句话大意是:隘,小;。

áo shēng

这句话大意是:嚣,声;。

chén tǔ

这句话大意是:尘,土。

qǐng gèng zhū shuǎng kǎi zhě

这句话大意是:)请更诸爽垲者。

shuǎng míng

这句话大意是:"(塽,明;。

wěng zào

这句话大意是:蓊,燥。

cí yuē jūn zhī xiān chén róng yān xiān chén yàn zǐ zhī xiān rén

现代白话:)辞曰:"君之先臣容呢,(先臣,晏子之先人。

chén bù zú yǐ cí zhī

这句话大意是:)臣不足以词之。

wū chén cháo lù

这句话大意是:于臣巢簵。

gōng xiào yuē zi jìn shì shi guì jiàn hu

这句话大意是:"公笑曰:"子近市,识贵贱吗?

duì yuē jì lì zhī gǎn bù shi hu

这句话大意是:"对曰:"既利之,敢不识吗?

gōng yuē hé guì hé jiàn

这句话大意是:"公曰:"何贵何贱?

yú shì jǐng gōng fán yú xíng yǒu zhōu yǒng zhě

这句话大意是:"于是景公繁于刑,有鬻踊者。

gù duì yuē yǒng guì jù jiàn

这句话大意是:故对曰:"踊贵屦贱。

jǐng gōng wéi shì shěng yú xíng

这句话大意是:"景公为是省于刑。

jūn zǐ yuē rén rén zhī yán qí lì bó zāi

现代白话:君孔子说:"仁人之言,其利博啊!

yàn zǐ yī yán ér qí hóu shěng xíng

这句话大意是:晏子一言而齐侯省刑。

yòu yuē zhèng rén zhù xíng shū

这句话大意是:又曰:郑人铸刑书。

zhù xíng shū yú dǐng yǐ wéi guó zhī cháng fǎ

这句话大意是:(铸刑书于鼎,以为国之常法。

shū xiàng shǐ wèi zǐ chǎn yuē xī xiān wáng yì shì yǐ zhì bù wéi xíng pì jù mín zhī yǒu zhēng xīn yě

这句话大意是:)叔向使谓子产曰:"昔先王议事以制,不为刑辟,惧民之有争心也。

xià yǒu luàn zhèng ér zuò yǔ xíng shāng yǒu luàn zhèng ér zuò tāng xíng xià shāng zhī luàn zhě yǔ tāng zhī fǎ

这句话大意是:夏有乱政,而作《禹刑》,商有乱政,而作《汤刑》,(夏商之乱者,禹汤之法。

yán bù néng yì shì yǐ zhì

这句话大意是:言不能议事以制。

zhōu yǒu luàn zhèng ér zuò jiǔ xíng

这句话大意是:)周有乱政,而作《九刑》。

zhōu zhī shuāi yì wèi xíng shū wèi zhī jiǔ xíng

这句话大意是:(周之衰,亦为刑书,谓之九刑。

sān pì zhī xìng jiē shū shì yě

这句话大意是:)三辟之兴,皆叔世也。

yán zhì shū bù qǐ yú shǐ quán shèng zhī shì

这句话大意是:(言制书不起于始全盛之世。

jīn wú zǐ xiāng zhèng guó zuò fēng xù lì bàng zhèng zhì sān pì zhù xíng shū zhì sān pì wèi yòng sān dài zhī mò fǎ

现代白话:)今我子相郑国,作封洫,立谤政,制三辟,铸刑书,(制三辟,谓用三代之末法。

jiāng yǐ jìng mín bù yì nán hu

现代白话:)将以靖民,不是也很难吗!

yòu yuē wèi xíng fá wēi yù shǐ mín wèi jì yǐ lèi qí zhèn yào shā lù

这句话大意是:又曰:为刑罚威狱,使民畏忌,以类其震曜煞戮。

yún diàn zhèn yào tiān dì xián yě xíng yù yǐ xiàng lèi zhī

这句话大意是:(云电震曜,天地咸也,刑狱以象类之。

lún yǔ yuē dǎo zhī yǐ zhèng qí zhī yǐ xíng mín miǎn ér wú chǐ

这句话大意是:《论语》曰:导之以政,齐之以刑,民免而无耻。

yòu yuē lǐ yuè bù xīng zé xíng fá bù zhōng

这句话大意是:又曰:礼乐不兴,则刑罚不中;。

xíng fá bù zhōng zé mín wú suǒ cuò shǒu zú

这句话大意是:刑罚不中,则民无所措手足。

xiào jīng yuē wǔ xíng zhī shǔ sān qiān ér zuì mò dà wū bù xiào

这句话大意是:《孝经》曰:五刑之属三千,而罪莫大于不孝。

jiā yǔ yuē mǐn zǐ qiān wèn zhèng wū kǒng zǐ

这句话大意是:《家语》曰:闵子骞问政于孔子。

kǒng zǐ duì yuē yǐ dé yǐ fǎ

这句话大意是:孔子对曰:"以德以法。

fu dé fǎ zhě yù mín zhī jù yóu yù mǎ zhī yǒu xián lè yě

这句话大意是:夫德法者,御民之具,犹御马之有衔勒也。

jūn zhě rén yě

这句话大意是:君者,人也;。

lì zhě pèi yě

这句话大意是:吏者,辔也;。

xíng zhě cè yě

这句话大意是:刑者,策也。

fū rén jūn zhī zhèng zhí qí pèi cè ér jǐ hu

这句话大意是:夫人君之政,执其辔策而己吗。

mǐn zǐ qiān yuē gǎn wèn gǔ zhī wéi zhèng

这句话大意是:"闵子骞曰:"敢问古之为政。

kǒng zǐ yuē gǔ zhě tiān zǐ yǐ nèi shǐ wèi zuǒ yòu shǒu yǐ dé fǎ wèi xián lè yǐ bǎi guān wèi pèi yǐ xíng fá wèi cè yǐ wàn rén wèi mǎ yǐ yù tiān xià shù bǎi nián ér bù shī yě

现代白话:"孔孔子说:"古者天子以内史为左右手,以德法为衔勒,以百官为辔,以刑罚为策,以万人为马,以御天下,数百年而不失也。

yòu yuē yǒu fù zǐ sòng zhě

这句话大意是:"又曰:有父子讼者。

kǒng zǐ tóng bì zhí zhī sān yuè bù bié qí fù qǐng zhǐ

这句话大意是:孔子同狴执之,三月不别,其父请止。

fū zǐ shè yān yuē shàng shī qí dào yù àn bù zhì bù kě xíng yě

现代白话:孔子赦呢,曰:"上失其道,狱犴不治,不可刑也。

shū yuē yì xíng yì shā wù yōng yǐ jí rǔ xīn

现代白话:《书》曰:义刑义煞勿庸,以即你心。

sān chǐ zhī xiàn kōng chē bù néng dēng zhě hé

这句话大意是:三尺之限,空车不能登者何?

jùn gù yě

这句话大意是:峻故也。

bǎi rèn zhī shān zhòng zài zhì yān hé

现代白话:百刃之山,重载陟呢何?

ling chi yě

这句话大意是:陵迟也。

sú zhī ling chi jiǔ yǐ

现代白话:俗之陵迟久了。

suī yǒu xíng fǎ rén néng wù yú hu

这句话大意是:虽有刑法,人能勿逾吗?

guó yǔ yuē zāng wén zhòng yuē dà xíng yòng bīng jiǎ cì xíng yòng fǔ yuè zhōng xíng yòng dāo jù báo xíng yòng biān piáo yǐ wēi mín yě

这句话大意是:《国语》曰:臧文仲曰:"大刑用兵甲,次刑用斧钺,中刑用刀锯,薄刑用鞭朴,以威民也。

kǒng cóng zǐ yuē zhòng gōng wèn gǔ zhī xíng jiào yǔ jīn zhī xíng jiào

这句话大意是:《孔丛子》曰:仲弓问古之刑教与今之刑教。

kǒng zǐ yuē gǔ zhī xíng jiào shěng jīn zhī xíng jiào fán

现代白话:孔孔子说:"古之刑教省,今之刑教繁。

gǔ jiào yǒu lǐ rán hòu yǒu xíng shì yǐ xíng shěng

这句话大意是:古教有礼,然后有刑,是以刑省。

jīn wú lǐ yǐ jiào ér qí zhī yǐ xíng shì yǐ xíng fán

这句话大意是:今无礼以教,而齐之以刑,是以刑繁。

shǐ jì yuē hú hài lì yǐ zhào gāo wèi láng zhōng lìng

这句话大意是:《史记》曰:胡亥立,以赵高为郎中令。

lìng gēng biàn lǜ yǒu zuì zhě xiāng zuò shōu zú

这句话大意是:令更变律,有罪者相坐收族。

yòu qún dào qǐ hú hài zé lǐ sī

这句话大意是:又群盗起,胡亥责李斯。

sī jù shàng shū qǐng xíng dū zé xíng zhě xiāng bàn

这句话大意是:斯惧,上书请行督责,刑者相半。

qí hòu zhào gāo zèn sī jù wǔ xíng yāo zhǎn yí sān zú

这句话大意是:其后赵高谮斯,具五刑,腰斩,夷三族。

yòu yuē shēn bù hài hán fēi hǎo xíng míng fǎ shù zhī xué yǐ wéi rú zhě yǐ wén luàn fǎ xiá zhě yǐ wǔ fàn jìn

这句话大意是:又曰:申不害、韩非好刑名法术之学,以为儒者以文乱法,侠者以武犯禁。

hàn shū xíng fǎ zhì yuē gǔ rén yǒu yán yuē tiān shēng wǔ cái mín bìng yòng zhī fèi yī bù kě

这句话大意是:《汉书·刑法志》曰:古人有言曰:天生五材,民并用之,废一不可。

biān piáo bù kě chí wū jiā xíng fá bù kě fèi wū guó zhēng fá bù kě yǎn wū tiān xià

这句话大意是:鞭朴不可弛于家,刑罚不可废于国,征伐不可偃于天下。

yòng zhī yǒu běn mò xíng zhī yǒu nì shùn ěr

这句话大意是:用之有本末,行之有逆顺耳。

yòu yuē xiào wǔ jí wèi zhēng fā fán shù bǎi xìng pín qióng mín bèi kù lì jī jiān duàn guǐ bù shèng

这句话大意是:又曰:孝武即位,征发烦数,百姓贫穷,民被酷吏,击奸断宄不胜。

wū shì zhāo jìn zhāng tāng zhào yǔ zhī shǔ xiū dìng fǎ lìng

这句话大意是:于是招进张汤、赵禹之属,修定法令。

yòu yuē gǔ zhī zhī fǎ zhě néng shěng xíng běn yě

这句话大意是:又曰:古之知法者,能省刑本也。

jīn zhī zhī fǎ zhě bù shī yǒu zuì shàng xià xiāng lín yǐ kè wèi míng

这句话大意是:今之知法者,不失有罪,上下相临,以刻为明。

shēn zhě huò gōng míng píng zhě duō hòu huàn

这句话大意是:深者获功名,平者多后患。

yàn yuē zhōu guān zhě yù suì zhī yì fēi zēng rén yù shā zhī lì zài wū rén sǐ

这句话大意是:谚曰:鬻棺者欲岁之疫,非憎人欲煞之,利在于人死。

yòu yuē gòng yǔ shàng yán xiào wén huáng dì shí guì lián jié jiàn tān wū gǔ rén zhuì xù jí lì zuò zāng zhě jiē jìn gù bù dé wèi lì

这句话大意是:又曰:贡禹上言:"孝文皇帝时,贵廉洁,贱贪污,贾人、赘婿及吏坐赃者皆禁锢,不得为吏。

wú shú zuì zhī fǎ yù lìng xíng jìn zhǐ hǎi nèi dà huà

这句话大意是:无赎罪之法,欲令行禁止,海内大化。

wǔ dì shǐ lín tiān xià zūn xián yòng shì kāi dì guǎng jìng zì xiàn gōng dà suì zòng shì yù

这句话大意是:武帝始临天下,尊贤用士,开地广境,自见功大,遂纵嗜欲。

nǎi yī shí zhī biàn shǐ fàn fǎ zhě shú zuì rù gǔ zhě bǔ lì

这句话大意是:乃一时之变,使犯法者赎罪,入谷者补吏。

shì yǐ guān luàn mín pín dào zéi bìng qǐ

这句话大意是:是以官乱民贫,盗贼并起。

yòu yuē wén dì zhì rén yǒu jǐ lùn qí fù mǔ qī zǐ tóng chǎn zuò zhī jí shōu shì lǜ lìng yi chú zhī nú zi yě

这句话大意是:又曰:文帝制:"人有己论其父母妻子同产坐之,及收贳律令宜除之,(孥,子也。

qín fǎ yī yǒu zuì bìng shōu qí jiā yě

这句话大意是:秦法:一有罪,并收其家也。

zuì yí zhě yú rén cóng qīng duàn zhī

这句话大意是:)罪疑者与人,"(从轻断之。

wū shì xíng fá dà shěng duàn yù sì bǎi

这句话大意是:)于是刑罚大省,断狱四百。

yòu yuē qín shǐ huáng zhuān rèn xíng fá gōng cāo wén mò zhòu duàn yù yè lǐ shū

这句话大意是:又曰:秦始皇专任刑罚,躬操文墨,昼断狱,夜理书。

yòu yuē yú dìng guó wèi tíng wèi jì qiū hòu qǐng yàn

这句话大意是:又曰:于定国为廷尉,季秋后请谳。

shí shàng cháng xìng xuān shì zhāi ér jū jué shì xíng yù hào píng fǎn yě

这句话大意是:时上常幸宣室,斋而居,决事刑狱,号平反也。

fǎn yīn fān

这句话大意是:(反音番。

yòu yuē dǒng zhòng shū yún yáng wèi dé yīn wèi xíng

这句话大意是:又曰:董仲舒云:"阳为德,阴为刑。

yáng cháng jū dà xià ér shēng yǎng yù zhǎng wéi shì

这句话大意是:阳常居大夏,而生养育长为事;。

yīn cháng jū dà dōng ér jī wū xū kōng bù yòng zhī chù

这句话大意是:阴常居大冬,而积于虚空不用之处。

yǐ cǐ jiàn tiān zhī rèn dé bù rèn xíng yě

这句话大意是:以此见天之任德不任刑也。

yòu yuē qín yòng shāng yāng zhī fǎ gù dì wáng zhī dào xíng lù wàng xíng rén bù liáo shēng táo wáng shān yě bìng wèi dào zéi duàn yù yī suì bā shí wàn shù

这句话大意是:又曰:秦用商鞅之法,故帝王之道,刑戮妄行,人不聊生,逃亡山野,并为盗贼,断狱一岁八十万数。

yòu yuē xíng fǎ zhì yuē gǔ rén yǒu yán mǎn táng yǐn jiǔ yǒu yī rén xiàng yú ér qì zé yī táng bù lè

这句话大意是:又曰:《刑法志》曰:古人有言:满堂饮酒,有一人向隅而泣,则一堂不乐。

wáng zhě zhī wū tiān xià yóu yī táng zhī shàng yě

这句话大意是:王者之于天下,犹一堂之上也。

yī rén bù dé píng wèi zhī qī chuàng

这句话大意是:一人不得平,为之凄怆。

jīn jùn guó bèi xíng huò yuān sǐ zhě duō cǐ hé qì suǒ yǐ wèi qià zhě yě

这句话大意是:今郡国被刑,或冤死者多,此和气所以未洽者也。

yuán fu yù xíng suǒ yǐ fán zhě shū yuē bó yí jiàng diǎn zhé mín wéi xíng

这句话大意是:原夫狱刑所以蕃者,《书》曰:"伯夷降典,折民惟刑。

yán bó yí shì lǐ fǎ yǐ dào rén rén xí zhī lǐ rán hòu yòng xíng yě

这句话大意是:"(言伯夷示礼法以道,人人习之,礼然后用刑也。

yán zhì lǐ yǐ zhǐ xíng yóu dī fáng zhī yì shuǐ yě

这句话大意是:)言制礼以止刑,犹堤防之溢水也。

jīn dī fáng ling chi lǐ zhì wèi lì

这句话大意是:今堤防陵迟,礼制未立;。

sǐ xíng guò zhì shēng xíng yì fàn

这句话大意是:死刑过制,生刑易犯。

jī hán bìng zhì qióng sī làn yì

这句话大意是:饥寒并至,穷斯滥溢。

háo jié shàn sī wéi zhī náng tuó yán róng yǐn jiān xíng ruò gāo shèng wù

这句话大意是:豪杰擅私为之囊橐,(言容隐奸刑,若櫜盛物。

jiān xié suǒ yǐn zé niǔ ér jìn guǎng

这句话大意是:)奸邪所隐,则狃而浸广。

niǔ chuàn xí yě

这句话大意是:(狃,串习也。

jìn jiàn

这句话大意是:浸,渐。

niǔ yīn nǚ jiǔ qiè

这句话大意是:狃音女九切。

hòu hàn shū yuē guāng wǔ liú xīn shù yù

这句话大意是:《后汉书》曰:光武留心庶狱。

rán zì wáng mǎng zhī hòu jiù zhāng bù cún fǎ gāng chí zòng wěi bó chéng sù

这句话大意是:然自王莽之后,旧章不存,法纲弛纵,尾馛惩肃。

liáng tǒng shàng shū yuē chén yìng bó wèi xíng fá zài zhōng wú qǔ wū qīng shì yǐ wǔ dì yǒu liú jí fàng shā zhī zhū sān wáng yǒu dà bì kè jī zhī xíng suǒ yǐ wèi chú qù luàn yě

这句话大意是:梁统上疏曰:"臣硬馛为刑罚在衷,无取于轻,是以五帝有流殛放煞之诛,三王有大辟刻肌之刑,所以为除去乱也。

gāo dì dìng fǎ chuán zhī hòu dài

这句话大意是:高帝定法,传之后代。

zāo shì kāng píng yīn shí shī ēn qù ròu xíng xiāng zuò zhī fǎ tiān xià jǐ píng

这句话大意是:遭世康平,因时施恩,去肉刑相坐之法,天下几平。

wǔ dì zhí zhōng guó quán shèng zhēng fá yuǎn fāng bǎi xìng bà bì háo jié fàn jìn jiān lì nòng fǎ gù zhòng shǒu nì zhī kē zhe zhī zòng zhī lǜ

这句话大意是:武帝值中国全盛,征伐远方,百姓罢弊,豪杰犯禁,奸吏弄法,故重首匿之科,着知纵之律。

xuān dì lǚ yào dào yǐ yù hǎi nèi chén xià fèng xiàn bù shī shéng mò tiān xià chēng ān

这句话大意是:宣帝履要道以御海内,臣下奉宪,不失绳墨,天下称安。

xiào yuán xiào āi jí wèi rì qiǎn chéng xiàng wáng jiā děng wěi yǐ shù nián zhī jiān kuī chú xiān dì jiù yuē chuān lìng duàn lǜ fán bǎi yú shì

这句话大意是:孝元、孝哀即位日浅,丞相王嘉等猥以数年之间亏除先帝旧约,穿令断律凡百馀事。

chén qǔ qí yóu fáng zhèng zhě tiáo zòu fú wèi zé qí shàn ér cóng zhī yǐ dìng bù yì zhī diǎn

这句话大意是:臣取其尤妨政者条奏,伏谓择其善而从之,以定不易之典。

shí tíng wèi yì yǐ wéi chóng xíng jùn fǎ fēi míng wáng jí wù suì ba zhī

这句话大意是:"时廷尉议以为崇刑峻法,非明王急务,遂罢之。

yòu yuē liáng tǒng duì shàng shū wèn yì xíng yuē shèng dì míng wáng zhì lì xíng fá gù suī yáo shùn zhī shèng yóu zhū sì xiōng

这句话大意是:又曰:梁统对尚书问议刑曰:"圣帝明王制立刑罚,故虽尧舜之盛,犹诛四凶。

jīng yuē tiān tǎo yǒu zuì wǔ xíng wǔ yòng zāi

现代白话:《经》曰:'天讨有罪,五刑五用啊。

yòu yuē yuán zhì bǎi xìng yú xíng zhī zhōng kǒng zǐ yuē xíng fá bù zhōng zé mín wú suǒ cuò shǒu zú

现代白话:'又曰:爰制百姓于刑之衷,孔孔子说:'刑罚不中,则民无所措手足。

cuò zhì yě

这句话大意是:'(措,置也。

zhōng zhī wéi yán bù qīng bù zhòng zhī wèi yě

这句话大意是:)衷之为言不轻不重之谓也。

chūn qiū zhī zhū bù bì qīn qī suǒ yǐ fáng huàn jiù luàn quán ān zhòng shù qǐ wú rén ài zhī ēn guì jué cán zéi zhī lù yě

这句话大意是:《春秋》之诛,不避亲戚,所以防患救乱,全安众庶,岂无仁爱之恩,贵绝残贼之路也。

yòu yuē láng yǐ shàng shū yán jīn lì chūn zhī hòu huǒ guà shì yòng suǒ dāng wēn ér hán wéi fǎn shí jié yóu gōng shǎng bù zhì ér xíng fá bì jiā yě

这句话大意是:又曰:郎𫖮上书言:"今立春之后,火卦事用,所当温而寒,违反时节,由功赏不至而刑罚必加也。

yi xū lì qiū shùn qì xíng fá

这句话大意是:宜须立秋顺气行罚。

✦ You read 刑法部·卷一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.