太平御览 · 李昉 · Chapter 680 of 1000

仪式部·卷一

PinyinModern Translation
Size

tài cháng

这句话大意是:○太常。

shì míng yuē jiǔ qí zhī míng

这句话大意是:《释名》曰:九旗之名。

rì yuè wèi cháng

这句话大意是:日月为常。

huà rì yuè wū qí duān tiān zǐ suǒ jiàn

这句话大意是:画日月于其端,天子所建。

yán cháng míng

这句话大意是:言常明。

zhōu lǐ yuē sī cháng zhǎng jiǔ qí zhī wù míng rì yuè wèi cháng

这句话大意是:《周礼》曰:司常掌九旗之物名,日月为常。

yòu yuē jié fú shì zhǎng jì sì cháo jìn gǔn miǎn liù rén wéi wáng zhī tài cháng

这句话大意是:又曰:节服氏掌祭祀、朝觐、衮冕、六人维王之太常。

lǐ jì yuē chéng wáng fēng zhōu gōng wū qū fù mìng lǔ gōng shì shì sì zhōu gōng yǐ tiān zǐ zhī lǐ yuè

这句话大意是:《礼记》曰:成王封周公于曲阜,命鲁公世世祀周公以天子之礼乐。

shì yǐ lǔ jūn chéng dà lù zài gū dú qí shí yǒu èr liú rì yuè zhī zhāng

这句话大意是:是以鲁君乘大路、载孤韣,旗十有二旒、日月之章。

yòu yuē qí shí yǒu èr liú lóng zhāng ér shè rì yuè yǐ xiàng tiān yě

这句话大意是:又曰:旗十有二旒,龙章而设日月以象天也。

这句话大意是:○旗。

shì míng yuē jiāo lóng wèi qí

这句话大意是:《释名》曰:交龙为旗。

qí yī yǐ yě

这句话大意是:旗,依倚也。

tōng yǐ yī chì sè wèi zhī wú wén cǎi

这句话大意是:通以一赤色为之,无文彩。

zhū hóu suǒ jiàn yě

这句话大意是:诸侯所建也。

ěr yǎ yuē yǒu líng yuē qí

现代白话:《你雅》曰:有铃曰旗。

xuán líng yú gān tóu huà jiāo lóng yú liú yě

这句话大意是:(悬铃于竿头,画交龙于旒也。

shī yuē zài jiàn pì wáng yuē qiú jué zhāng lóng qí yáng yáng

这句话大意是:《诗》曰:载见辟王,曰求厥章,龙旗阳阳。

yòu yuē lǔ hóu lì zhǐ yán guān qí qí

这句话大意是:又曰:鲁侯戾止,言观其旗。

qí qí fá fá luán shēng huì huì

这句话大意是:其旗筏筏,鸾声哕哕。

zhōu lǐ yuē lóng qí jiǔ yóu yǐ xiàng dà huǒ yě

这句话大意是:《周礼》曰:龙旗九斿,以象大火也。

chuán yuē zāng āi bó jiàn yuē sān chén qí qí zhāo qí míng yě

这句话大意是:《传》曰:臧哀伯谏曰:"三辰旗旗,昭其明也。

sān chén rì yuè xīng yě

这句话大意是:(三辰,日月星也。

wū qí qí xiàng tiān zhī míng

这句话大意是:于旗旗,象天之明。

yòu yuē zǐ yú yuē yǐ xiān wáng guān zhī zé shàng dé yě

这句话大意是:又曰:子鱼曰:"以先王观之,则尚德也。

xī wǔ wáng kè shāng chéng wáng dìng zhī xuǎn jiàn míng dé yǐ fān píng zhōu

这句话大意是:昔武王克商,成王定之,选建明德,以藩屏周。

gù zhōu gōng xiāng wáng shì yǐ yǐn tiān xià wū zhōu wèi mù fēn lǔ gōng yǐ dà lù dà qí

这句话大意是:故周公相王室以尹,天下于周为睦,分鲁公以大路、大旗。

jiāo lóng wèi qí zhōu lǐ tóng xìng yǐ fēng

这句话大意是:"(交龙为旗,周礼同姓以封。

jīng

这句话大意是:○旌。

shì míng yuē xī yǔ wèi jīng

这句话大意是:《释名》曰:析羽为旌。

jīng jīng yě

这句话大意是:旌,精也。

yǒu jīng guāng yě

这句话大意是:有精光也。

ěr yǎ yuē zhù máo shǒu yuē máo

现代白话:《你雅》曰:注旄首曰旄。

zài jīng chǔ yú gān tóu yě

这句话大意是:(载旌处于竿头也。

zhōu lǐ yuē xī yǔ wèi jīng

这句话大意是:《周礼》曰:析羽为旌。

fán jūn shū chuò jīng qí diān yì rú zhī

这句话大意是:凡军疏啜旌旗,甸亦如之。

fán shū gòng huò jīng suì shí gòng gèng jīng

这句话大意是:凡输共获旌,岁时共更旌。

qǔ jiù yǔ xīn

这句话大意是:(取旧与新。

lǐ jì yuē wǔ chē suí jīng suí chuí shū zhī

这句话大意是:《礼记》曰:武车绥旌,(绥,垂舒之。

dé chē jié jīng

这句话大意是:)德车结旌。

bù jìn shì jié wèi shōu liǎn zhī yě

这句话大意是:(不尽饰,结谓收敛之也。

zuǒ zhuàn yuē chū wèi xuān gōng zhēng wū yí jiāng shēng jí zi

这句话大意是:《左传》曰:初,卫宣公烝于夷姜,生伋子。

shǔ zhū yòu gōng zǐ wèi zhī qǔ wū qí ér měi

这句话大意是:属诸右公子,为之娶于齐而美。

gōng qǔ zhī shēng shòu jí shuò

这句话大意是:公取之,生寿及朔。

shǔ shòu wū zuǒ gōng zǐ

这句话大意是:属寿于左公子。

yí jiāng yì

这句话大意是:夷姜缢。

xuān jiāng yǔ gōng zǐ shuò jū jí zi

这句话大意是:宣姜与公子朔拘伋子。

gōng shǐ zhū qí jiāng shā zhī

这句话大意是:公使诸齐,将煞之。

shòu zi gào zhī shǐ xíng bù kě yuē qì fù zhī mìng è yòng zi yǐ

现代白话:寿子告之,使行,不可,曰:"弃父之命,恶用子了。

yǒu wú fù zhī guó zé kě yě

这句话大意是:有无父之国则可也。

jí xíng yǐn yǐ jiǔ

这句话大意是:"及行,饮以酒。

shòu zi zài qí jīng yǐ xiān

这句话大意是:寿子载其旌以先。

dào shā zhī

这句话大意是:盗煞之。

jí zi zhì yuē wǒ zhī qiú yě bǐ hé zuì

这句话大意是:伋子至,曰:"我之求也,彼何罪?

qǐng shā wǒ hu

这句话大意是:请煞我乎!

yòu shā zhī

这句话大意是:"又煞之。

yòu yuē chu xǔ bó yù lè bó shè shū wèi yòu yǐ zhì jìn shī

这句话大意是:又曰:楚许伯御乐伯,摄叔为右,以致晋师。

xǔ bó yuē wú wén zhì shī zhě yù mí jīng mó lěi ér hái

现代白话:许伯曰:"我闻致师者,御靡旌摩垒而还。

yòu yuē sòng gōng xiǎng jìn hóu yú chu qiū qǐng yǐ sāng lín wǔ shī tí yǐ jīng xià

这句话大意是:又曰:宋公享晋侯于楚丘,请以桑林舞、师题以旌夏。

jīng xià dà jīng yě

这句话大意是:(旌夏,大旌也。

yǐ dà jīng biǎo shi qí háng liè

这句话大意是:以大旌表识其行列。

jìn hóu jù tuì rù wū fáng

这句话大意是:)晋侯惧,退入于房。

qù jīng zú xiǎng ér hái

这句话大意是:去旌卒享而还。

shī yuē jié jié gàn jīng zài jùn zhī chéng

这句话大意是:《诗》曰:孑孑干旌,在浚之城。

shǐ jì yuē sū qín shuō chu hé zòng

这句话大意是:《史记》曰:苏秦说楚合从。

chǔ wáng yuē guǎ rén zì liào yǐ chu dāng qín bú jiàn shèng yě

这句话大意是:楚王曰:"寡人自料,以楚当秦,不见胜也。

nèi yǔ qún chén móu bù zú shì yě

这句话大意是:内与群臣谋,不足恃也。

guǎ rén wò bù ān xí shí bù gān wèi xīn yáo yáo rán rú xuán jīng ér wú suǒ zhōng báo

这句话大意是:寡人卧不安席,食不甘味,心摇摇然如悬旌而无所终薄。

jīn zhǔ jūn yù yì tiān xià shōu zhū hóu cún wēi guó guǎ rén jǐn fèng shè jì yǐ cóng

这句话大意是:今主君欲一天下,收诸侯,存危国,寡人谨奉社稷以从。

pèi

这句话大意是:○旆。

shì míng yuē zá bó wèi pèi

这句话大意是:《释名》曰:杂帛为旆。

yǐ xīn sè zhui qí biān wèi chì wěi yě jiàng shuài suǒ jiàn

这句话大意是:以新色缀其边为翅尾也,将帅所建。

xiàng wù zá sè yě

这句话大意是:象物杂色也。

ěr yǎ yuē jì zhào yuē pèi

现代白话:《你雅》曰:继旐曰旆。

xù zhào mò wèi shā wěi

这句话大意是:(续旐末为煞尾。

shī yuē xiāo xiāo mǎ míng yōu yōu pèi jīng

这句话大意是:《诗》曰:萧萧马鸣,悠悠旆旌。

yòu yuē zhī wén niǎo zhāng bái pèi yāng yāng niǎo zhāng niǎo zhī wén zhāng yě

这句话大意是:又曰:织文鸟章,白旆央央(鸟章,鸟之文章也。

yāng yāng xiān míng mào

这句话大意是:央央,鲜明貌。

zuǒ zhuàn yuē jìn huò yǐ guǎng duì bù néng jìn chu rén jì zhī tuō jú shǎo jìn mǎ hái yòu jì shén jiào zhī

这句话大意是:《左传》曰:晋或以广队不能进,楚人惎之脱局,少进,马还,又惎(甚教之。

zhī bá pèi tóu héng nǎi chū

这句话大意是:)之拔旆投衡,乃出。

yòu yuē jìn hóu fá qí

这句话大意是:又曰:晋侯伐齐。

qí dēng wū shān yǐ wàng jìn shī

这句话大意是:齐登巫山以望晋师。

jìn rén shǐ sī mǎ chì shān zé zhī xiǎn suī suǒ bù zhì bì pèi ér shū chén zhī shǐ chéng chē zhě zuǒ shí yòu wěi yǐ pèi xiān yǔ yè chái ér cóng zhī

这句话大意是:晋人使司马斥山泽之险,虽所不至,必旆而疏陈之,使乘车者左实右伪,以旆先与,曳柴而从之。

qí hóu jiàn zhī qí zhòng yě

这句话大意是:齐侯见之其众也。

nǎi guī

这句话大意是:乃归。

yòu yuē bā yuè xīn wèi zhì bīng jiàn ér bù pèi

这句话大意是:又曰:八月辛未,治兵,建而不旆。

jiàn lì jīng qí bù yè qí pèi yóu yě

这句话大意是:(建,立旌旗,不曳其旆游也。

rén shēn fù pèi zhī

这句话大意是:)壬申,复旆之。

zhū hóu wèi zhī

这句话大意是:诸侯畏之。

这句话大意是:○旟。

ěr yǎ yuē cuò gé niǎo yuē yú

现代白话:《你雅》曰:错革鸟曰旟。

shì míng yuē niǎo sǔn wèi yú

这句话大意是:《释名》曰:鸟隼为旟。

yú jǔ yě jūn lì suǒ jiàn jí jí zǒu shì zé yǒu chēng jǔ yǐ

现代白话:旟,举也,军吏所建,急疾走事则有称举了。

zhōu lǐ yuē niǎo yú qī liú yǐ xiàng bó huǒ yě

这句话大意是:《周礼》曰:鸟旟七斿,以象鹁火也。

shī yuē zhòng wéi yú yǐ zhào wéi yú yǐ

现代白话:《诗》曰:众维鱼了,旐维旟了。

dà rén zhàn zhī zhòng wéi yú yǐ

现代白话:大人占之,众维鱼了。

shí wéi fēng nián

这句话大意是:实维丰年。

zhào wéi yú yǐ shì jiā zhēn zhēn

现代白话:旐维旟了,室家溱溱。

zhào

这句话大意是:○旐。

shì míng yuē guī shé wèi zhào

这句话大意是:《释名》曰:龟蛇为旐。

zhào zhào yě

这句话大意是:旐,兆也。

guī zhī qì zhào zhī jí xiōng jiàn zhī wū hòu chá shì yi zhī xíng zhào yě

这句话大意是:龟知气兆之吉凶,建之于后,察事宜之形兆也。

ěr yǎ yuē zī guǎng chōng fú zhǎng xún yuē zhào

现代白话:《你雅》曰:缁广充幅长寻曰旐。

zhōu lǐ yuē guī shé sì yóu yǐ xiàng gōng shì

这句话大意是:《周礼》曰:龟蛇四游,以象宫室。

shī yuē wǒ chū wǒ chē yú bǐ jiāo yǐ

现代白话:《诗》曰:我出我车,于彼郊了。

shè cǐ zhào yǐ

现代白话:设此旐了。

jiàn bǐ máo yǐ

现代白话:建彼旄了。

bǐ yú zhào sī hú bù pèi pèi

这句话大意是:彼旟旐斯,胡不旆旆。

pèi pèi liú chuí mào

这句话大意是:(旆旆,旒垂貌。

yòu yuē chū chē bāng bāng qí zhào yāng yāng

这句话大意是:又曰:出车彭彭,旗旐央央。

fān

这句话大意是:○幡。

shì míng yuē fān fān yě

这句话大意是:《释名》曰:幡,幡也。

qí mào fān fān rán yě

这句话大意是:其貌幡幡然也。

wèi zhì yuē táo qiān zì gōng zǔ shǎo gū yǐ bù jī wén

这句话大意是:《魏志》曰:陶谦字恭祖,少孤,以不羁闻。

nián shí sì yóu zhui bó wèi fān chéng zhú mǎ xì yì zhōng

这句话大意是:年十四,犹缀帛为幡,乘竹马,戏邑中。

sòng shū yuē gāo zǔ tǎo lú xún zhàn wū zuǒ lǐ

这句话大意是:《宋书》曰:高祖讨卢循,战于左里。

gāo zǔ huī zhī gān zhé fān chén wū shuǐ zhòng xián jù

这句话大意是:高祖麾之,竿折,幡沉于水,众咸惧。

gāo zǔ xiào yuē xī fù zhōu zhī yì yì rú zhī jīn shèng bì yǐ

现代白话:高祖笑曰:"昔覆舟之役亦如之,今胜必了。

guǒ pò zéi

这句话大意是:"果破贼。

huī

这句话大意是:○麾。

cài yōng yuè lìng zhāng jù yuē huī niǎo yì yǐ wéi jīng zhuàng huī yě

这句话大意是:蔡邕《月令章句》曰:麾,鸟翼以为旌幢麾也。

wèi zhì yuē zhāng liáo cóng zhēng yuán shàng wū liǔ chéng zú yǔ lǔ yù

这句话大意是:《魏志》曰:张辽从征袁尚于柳城,卒与虏遇。

liáo quàn huǒ zhàn qì shén fèn

这句话大意是:辽劝火战,气甚奋。

tài zǔ zhuàng zhī zì yǐ suǒ chí huī shòu liáo

这句话大意是:太祖壮之,自以所持麾授辽。

suì jī dà pò zhī zhǎn chán yú tà dùn

这句话大意是:遂击,大破之,斩单于蹋顿。

máo tóu

这句话大意是:○旄头。

shǐ jì yuē tài xīng yuē máo tóu

这句话大意是:《史记》曰:肽星曰旄头。

hàn shū yuē liáng qiū hè zì zhǎng wēng xuān dì cí xiào zhāo miào xiān qū máo tóu jiàn tǐng duò yīn de

这句话大意是:《汉书》曰:梁丘贺字长翁,宣帝祠孝昭庙,先驱旄头剑挺堕,(音地。

shǒu chuí chā ní zhōng tǐng yǐn yě

这句话大意是:)首垂插泥中,(挺,引也。

jiàn zì rán yǐn tǐng chū yě

这句话大意是:剑自然引挺出也。

rèn xiàng chéng yǔ chē mǎ jīng

这句话大意是:)刃向乘与,车马惊。

wū shì zhào hè shì zhī yǒu bīng móu bù jí

这句话大意是:于是召贺筮之,有兵谋,不吉。

shàng hái shǐ yǒu sī shì cí

这句话大意是:上还,使有司侍祠。

shì shí huò shì wài sūn rèn xuān zuò nì móu fǎn xuān zi zhāng yè xuán fú rù miào zhí jǐ yù wèi nì

这句话大意是:是时,霍氏外孙任宣坐逆谋反,宣子章夜玄服入庙,执戟,欲为逆。

fā jué fú zhū

这句话大意是:发觉伏诛。

dōng guān hàn jì yuē dōng hǎi wáng qiáng zhì hǔ bēn máo tóu

这句话大意是:《东观汉记》曰:东海王强置虎贲、旄头。

yīng shào hàn guān yí yuē jiù yuē yǔ lín láng wèi lín máo tóu fàng fā qū jīn dàn yòng yíng shì

这句话大意是:应劭《汉官仪》曰:旧曰羽林郎为林旄头,放发驱,今但用营士。

xuán zhōng jì yuē qín shǐ huáng shí zhōng nán gōng yǒu zǐ shù dà shù bǎi wéi yīn gōng zhōng

这句话大意是:《玄中记》曰:秦始皇时终南公有梓树,大数百围,荫宫中。

shǐ huáng è zhī xìng bì huì zhī

这句话大意是:始皇恶之,兴毙蕙之。

tiān zhé dà fēng yǔ fēi shā shí rén jiē jí zǒu

这句话大意是:天辄大风雨,飞沙石,人皆疾走。

zhì yè chuāng hé

这句话大意是:至夜疮合。

yǒu yī rén zhòng fēng yǔ shāng hán bù néng qù liú sù

这句话大意是:有一人中风雨,伤寒,不能去,留宿。

yè wén yǒu guǐ lái wèn shù yán qín wáng xiōng bào xiāng fá dé bù kùn yé

这句话大意是:夜闻有鬼来问树,言:"秦王凶暴相伐,得不困耶?

shù yuē lái jí zuò fēng yǔ jī zhī qí nài wú hé

现代白话:"树曰:"来即作风雨击之,其奈我何?

guǐ yòu yuē qín wáng shǐ sān bǎi rén bèi tóu yǐ chì sī rào shù fá rǔ dé wú bài hu

现代白话:"鬼又曰:"秦王使三百人被头,以赤丝绕树伐你,得无败吗?

shù mò rán wú yán

这句话大意是:"树漠然无言。

jí rù bào qín huáng àn yán fá duàn zhōng yāng yǒu yī qīng niú chū zhú zhī rù shuǐ

这句话大意是:疾入报,秦皇案言伐断,中央有一青牛出,逐之入水。

qín wáng yīn lì máo tóu qí

这句话大意是:秦王因立旄头骑。

zhì yú jué yí lù yào zhù yuē shì zǔ wǔ huáng dì yīn huì wèn shì chén yuē máo tóu zhī yì hé wèi yé

这句话大意是:挚虞《决疑录要注》曰:世祖武皇帝因会问侍臣,曰:"旄头之义何谓耶?

shì zhōng péng quán duì yuē qín jì yún guó yǒu qí guài chù shān jié shuǐ wú bù bēng kuì wéi wèi máo tóu

这句话大意是:"侍中彭权对曰:"《秦记》云,国有奇怪,触山截水,无不崩溃,惟畏旄头。

gù shǐ hǔ shì fú zhī wèi zhì zūn yě

这句话大意是:故使虎士服之,卫至尊也。

zhōng shū lìng zhāng huá yuē yǒu shì yán ér shì bù jīng

这句话大意是:"中书令张华曰:"有是言而事不经。

chén yǐ wéi zhuàng shì zhī nù fà yǒng chōng guān yì qǔ wū cǐ yě

这句话大意是:臣以为壮士之怒,发踊冲冠,义取于此也。

xú yuán shì yí lüè yuē chéng yǔ huáng huī nèi yǔ lín bān gōng jiàn zuǒ bì yòu zhě xióng pí wèi zhī máo tóu

这句话大意是:徐爰《释疑略》曰:乘与黄麾内羽林班弓箭,左罼右者熊皮,谓之旄头。

wèi wǔ biǎo yuē bù wù bì xià fù jiā hòu mìng mìng zhì máo tóu yǐ bǐ dōng hǎi

这句话大意是:《魏武表》曰:不悟陛下复加后命,命置旄头,以比东海。

yún hǎn

这句话大意是:○云罕。

xú guǎng chē fú zhù yuē yún hǎn bì hǎn yě

这句话大意是:徐广《车服注》曰:云罕,罼罕也。

sī mǎ xiàng rú shàng lín fù yuē yì xuán hú nòng gàn qī zài yún hǎn yǎn qún yā

这句话大意是:司马相如《上林赋》曰:弋玄鹄,弄干𬭭,载云罕,掩群雅。

zhāng héng dōng jīng fù yuē yún hǎn jiǔ yóu xì jǐ jiāo gě

这句话大意是:张衡《东京赋》曰:云罕九游,闟戟胶葛。

pān yuè jí tián fù yuē wǔ lù míng luán jiǔ qí yáng pèi

这句话大意是:潘岳《籍田赋》曰:五辂鸣銮,九旗扬旆。

qióng sà rù ruǐ xì yún hǎn ǎn ǎi

这句话大意是:琼钑入{蕊系},云罕晻蔼。

huáng yuè

这句话大意是:○黄钺。

shuō wén yuè dà fǔ yě

这句话大意是:《说文》:钺,大斧也。

xià zhí xuán gē yīn zhí bái qi zhōu zuǒ zhàng huáng yuè

这句话大意是:夏执玄戈,殷执白戚,周左仗黄钺。

zì lín yuē yuè fǔ yě

这句话大意是:《字林》曰:钺,斧也。

shū yuē wǔ wáng zuǒ zhàng huáng yuè yòu bǐng bái máo

这句话大意是:《书》曰:武王左仗黄钺,右秉白旄。

zhōu shū yuē wǔ wáng chén mù yě jì shì yǐ chí

这句话大意是:《周书》曰:武王陈牧野,既誓以驰。

shāng shī dà bēng shāng xīn zì fán wū huǒ

这句话大意是:商师大崩,商辛自燔于火。

wáng zhǎn zhī yǐ huáng yuè xuán zhū dà bái

这句话大意是:王斩之以黄钺,悬诸大白。

zuǒ zhuàn yuē chǔ wáng jiāng lù qí qìng fēng fù zhī yǐ fǔ yuè yǐ xùn wū zhū hóu yuē wú huò rú qí qìng fēng shā qí jūn ruò qí gū yǐ méng qí dài fū

这句话大意是:《左传》曰:楚王将戮齐庆封,负之以斧钺,以徇于诸侯,曰:"无或如齐庆封,杀其君,弱其孤,以盟其大夫。

fēng fǎn yuē wú huò rú chu gōng wáng zhī zǐ wéi shā qí jūn zhī zǐ ér zì lì yǐ méng zhū hóu

这句话大意是:"封反曰:"无或如楚恭王之子围,煞其君之子而自立,以盟诸侯。

hàn shū yuē wáng mǎng shǐ sī tú wáng xún zhèn luò yáng chū fā cháng ān sù bà chāng jiù wáng qí huáng yuè

这句话大意是:《汉书》曰:王莽使司徒王寻镇洛阳,初发长安,宿霸昌厩,亡其黄钺。

xún shì fáng yáng sù kuáng zhí nǎi kū yuē cǐ jīng suǒ wèi sàng qí zī fǔ zhě yě

这句话大意是:寻士房杨素狂直,乃哭曰:"此经所谓丧其资斧者也。

mǎng wén nǎi shā zhī

这句话大意是:"莽闻,乃煞之。

wú zhì yuē jiǎ lù xùn huáng yuè wú wáng qīn zhí bèi bó jiàn zhī

这句话大意是:《吴志》曰:假陆逊黄钺,吴王亲执辈馛见之。

jìn gōng qīng lǐ zhì yuē tài wèi gǔ chōng hé jiān wáng yóng liáng wáng tóng sī tú wáng yǎn rǔ nán wáng liàng tài fù yáng jùn dōng hǎi wáng yuè yì yáng wáng wàng qí wáng yōu láng yá wáng zhòu dōng píng gōng xún xī jiē jiǎ huáng yuè

现代白话:《晋公卿礼秩》曰:太尉贾充、河间王颙、梁王彤、司徒王衍、你南王亮、太傅杨骏、东海王越、义阳王望、齐王攸、琅琊王伷、东平公荀晞,皆假黄钺。

jìn shū yuē shí lè wáng mí kòu jīng shī yǐ wáng yǎn dū du zhēng zhū jūn chí jié jiǎ huáng yuè yǐ fá zhī

这句话大意是:《晋书》曰:石勒、王弥寇京师,以王衍都督征诸军,持节假黄钺以伐之。

qí shū yuē gāo dì fǔ zhèng wáng jiǎn yì jiā huáng yuè

这句话大意是:《齐书》曰:高帝辅政,王俭议加黄钺。

rèn xiá yuē cǐ wén shì yìng bào zhě gōng

这句话大意是:任遐曰:"此文事,应报褚公。

yàn huí yě

这句话大意是:"(彦回也。

dì yuē zhě tuō bù yǔ qīng jiāng hé jì

这句话大意是:)帝曰:"褚脱不与,卿将何计?

xiá yuē yàn huí bǎo qī zǐ ài xìng mìng fēi yǒu jī cái yì jié xiá néng zhì zhī

这句话大意是:"遐曰:"彦回保妻子、爱性命,非有奇才异节,遐能制之?

guǒ wú wéi yì

这句话大意是:"果无违异。

cuī bào gǔ jīn zhù yuē jīn fǔ huáng yuè tiě fǔ xuán yuè sān dài tōng yòng zhī yǐ duàn zhǎn

这句话大意是:崔豹《古今注》曰:今斧、黄钺、铁斧、玄钺,三代通用之以断斩。

jīn yǐ huáng yuè wèi chéng yǔ zhī shì xuán yuè zhū wáng gōng de jiàn zhī

这句话大意是:今以黄钺为乘与之饰,玄钺诸王公得建之。

wǔ wáng yǐ huáng yuè duàn zhòu tóu gù wáng zhě yǐ wéi jiè

这句话大意是:武王以黄钺断纣头,故王者以为戒。

tài gōng yǐ xuán yuè zhǎn dá jǐ gù fù rén yǐ wéi jiè

这句话大意是:太公以玄钺斩妲己,故妇人以为戒。

hàn zhì zhū gōng jiàn xuán yuè

这句话大意是:汉制,诸公建玄钺。

yǐ tài gōng zhù wǔ wáng duàn zhǎn gù wèi zhū gōng zhī shì

这句话大意是:以太公助武王断斩,故为诸公之饰。

dà jiàng chū zhēng tè jiā huáng yuè zhě yǐ tóng wèi zhī huáng jīn tu rèn jí bǐng bù dé cuō lún yě

这句话大意是:大将出征特加黄钺者,以铜为之,黄金涂刃及柄,不得磋囵也。

huái nán zǐ yuē zhì jīng zhī gǎn wú suǒ bù tōng

这句话大意是:《淮南子》曰:至精之感,无所不通。

xī wǔ wáng dù mèng jīn ér yáng hòu zhī bō nì liú ér jī jí fēng huì míng

这句话大意是:昔武王渡孟津,而阳侯之波逆流而击,疾风晦冥。

wǔ wáng jǔ huáng yuè chēn mù huī zhī yuē yǔ zài tiān xià shuí gǎn hài wú yì zhě

现代白话:武王举黄钺,瞋目麾之,曰:"予在,天下谁敢害我意者?

wū shì fēng qù ér bō ba suì dé jì

这句话大意是:"于是风去而波罢,遂得济。

yòu yuē guó yǒu nán zhào jiāng zhào zhī yuē shè jì zhī mìng zài jiāng jūn shēn

这句话大意是:又曰:国有难召将,诏之曰:"社稷之命,在将军身。

jīn guó yǒu nán yuàn zǐ jiāng ér yīng zhī

这句话大意是:今国有难,愿子将而应之。

jiāng jūn shòu mìng nǎi lìng zhù shǐ tài bǔ zhāi sān rì zhī tài miào zuān líng guī

这句话大意是:"将军授命,乃令祝史太卜,斋三日,之太庙,钻灵龟。

bǔ jí yuē yǐ shòu qí gǔ

这句话大意是:卜吉,曰:"以授旗鼓。

jūn rù miào mén xī miàn ér yí zhì táng xià běi miàn lì

这句话大意是:"君入庙门,西面而移至堂下,北面立。

wáng qīn cāo yuè chí tóu shòu jiāng jūn bǐng yuē cóng cǐ shàng zhì tiān zhě jiāng jūn zhì zhī

这句话大意是:王亲操钺持头,授将军柄,曰:"从此上至天者,将军制之。

yòu fù cāo fǔ chí tóu shòu jiāng jūn qí bǐng yuē cóng cǐ xià zhì yuān zhě jiāng jūn zhì zhī

这句话大意是:"又复操斧持头,授将军其柄,曰:"从此下至渊者,将军制之。

shì shuō yuē zhū gě liàng zhī cì wèi bīn yě wèi míng dì qiǎn xīn pí wèi jūn sī

这句话大意是:《世说》曰:诸葛亮之次渭滨也,魏明帝遣辛毗为军司。

xuān wáng jì yǔ liàng duì wèi ér zhèn liàng shè yòu jué wàn fāng xuān wáng guǒ dà nù fèn jiāng yīng yǐ zhòng bīng

这句话大意是:宣王既与亮对渭而阵,亮设诱谲万方,宣王果大怒愤,将应以重兵。

liàng qiǎn jiàn dié shì zhī hái yuē yǒu lǎo fū yì rán zhàng huáng yuè dāng jūn mén lì jūn bù dé chū

这句话大意是:亮遣间谍视之,还曰:"有老夫毅然仗黄钺,当军门立,军不得出。

liàng yuē cǐ xīn pí yě

这句话大意是:"亮曰:"此辛毗也。

xú yuán shì yí lüè zhù yuē bào wěi huáng yuè jīn zhēng jiù zài mǎ chē jìn jiāng zuǒ chéng mǎ zhí zhī sòng yuán jiā zhōng fù jiù diǎn

这句话大意是:徐爰《释疑略》注曰:豹尾、黄钺、金钲,旧载马车,晋江左乘马执之,宋元嘉中复旧典。

bào wěi

这句话大意是:○豹尾。

cuī bào gǔ jīn zhù yuē bào wěi chē zhōu zhì yě xiàng jūn zǐ bào biàn wěi yán qiān yě

现代白话:崔豹《古今注》曰:豹尾车,周制也,象有德行的人豹变,尾言谦也。

gǔ jūn zhèng jiàn zhī jīn wéi chéng yǔ yān

现代白话:古军正建之,今惟乘与呢。

hàn shū yuē chéng dì zhào zhāo yí fāng dà xìng

这句话大意是:《汉书》曰:成帝赵昭仪方大幸。

měi shàng gān quán cháng cóng zài shǔ chē bào wěi zhōng

这句话大意是:每上甘泉,尝从在属车豹尾中。

jìn zhōng xìng shū zhēng xiáng shuō yuē hǎi xī gōng chū jí wèi wàng shè bào wěi yì fú yāo yě

这句话大意是:《晋中兴书》征祥说曰:海西公初即位,忘设豹尾,亦服妖也。

bào wěi yí fú zhī zhǔ dà rén suǒ yǐ bào biàn yě

这句话大意是:豹尾,仪服之主,大人所以豹变也。

xī hǎi fán yōng bù kě yǐ zhǔ shè jì gù wàng qí bào wěi shì bù néng zhōng

现代白话:西海凡庸,不能够主社稷,故忘其豹尾,示不能终。

jìn shū yuē wáng dūn móu nì yǐ chén chōng qián fèng wèi móu zhǔ

这句话大意是:《晋书》曰:王敦谋逆,以沈充、钱凤为谋主。

míng dì zhū zhī shǐ chōng xiāng rén chén zhēn wǎng wú xīng yù chōng yǐ wéi sī kōng yuē zhàng fū gòng shì zhōng shǐ dāng tóng nìng kě zhōng dào gǎi yì

这句话大意是:明帝诛之,使充乡人沈桢往吴兴喻充以为司空,曰:"丈夫共事,终始当同,宁可中道改易?

zhēn chén chéng bài kǔ quàn zhī chōng bù nà

这句话大意是:"祯陈成败,苦劝之,充不纳。

lǜ bīng lín fā wèi qī zǐ yuē nán ér bù shù bào wěi yuē bù hái yě

现代白话:率兵,临发,谓妻孔子说:"男儿不竖豹尾,约不还也。

qí shū yuē gāo zhāo liú huáng hòu nián shí qī fěi fāng míng wèi zi qiú hūn chóu xǔ jǐ dìng

这句话大意是:《齐书》曰:高昭刘皇后年十七,斐方明为子求婚,酬许己定。

hòu mèng jiàn xiān yǒu yíng chē zhì yóu rú cháng jiā yíng fǎ hòu bù kěn qù

这句话大意是:后梦见先有迎车至,犹如常家迎法,后不肯去。

cì yǒu yíng zhì lóng qí bào wěi yǒu yì wū cháng hòu xǐ ér cóng zhī

这句话大意是:次有迎至,龙旗豹尾,有异于常,后喜而从之。

jì ér yǔ fěi shì bù chéng hūn jìng pín wū shàng

这句话大意是:既而与斐氏不成婚,竟嫔于上。

wǔ chāng jì yuē fán kǒu nán bǎi bù yǒu fán shān sūn quán liè wū shān xià

这句话大意是:《武昌记》曰:樊口南百步有樊山,孙权猎于山下。

yī xī jiàn yī mǔ wèn quán liè hé suǒ de

这句话大意是:依夕,见一姥,问权:"猎何所得?

duì yún zhèng dé yī bào

这句话大意是:"对云:"正得一豹。

mǔ yuē hé bù shù qí wěi

这句话大意是:"姥曰:"何不竖其尾?

yǔ jìng hū rán bú jiàn

这句话大意是:"语竟,忽然不见。

yīn wèi lì miào yǐ qí chù chu shān shén gù míng wéi fán shān dà mǔ

这句话大意是:因为立庙,以其处楚山神,故名为樊山大姥。

cài yōng dú duàn yuē dà jià shǔ chē qī shí yī chéng zuì hòu yī chē xuán bào wěi bào wěi jǐ qián jiē shěng zhōng

这句话大意是:蔡邕《独断》曰:大驾属车七十一乘,最后一车悬豹尾,豹尾己前皆省中。

jǐng bì

这句话大意是:○警跸。

zhōu lǐ xià guān yuē lì pú zhǎng bì gōng zhōng zhī shì

这句话大意是:《周礼·夏官》曰:隶仆掌跸宫中之事。

bì zhǐ xíng zhě

这句话大意是:(跸,止行者。

yòu yuē shī shì zhǎng yǐ měi zhào wáng gào wáng yǐ shàn dào yě

这句话大意是:又曰:师氏掌以美诏王,(告王以善道也。

shǐ qí shǔ shuài sì yí zhī lì gè yǐ qí bì qiǎn shǒu wáng mén zhī wài qiě bì

这句话大意是:)使其属帅四夷之隶,各以其毙撖守王门之外,且跸。

bì zhǐ xíng rén shǐ bù dé jìn wáng gōng

这句话大意是:(跸,止行人使不得近王宫。

yòu yuē qīng shì zhǎng dà bīn kè lǜ qí shǔ jiā dào ér bì

这句话大意是:又曰:卿士掌大宾客,率其属夹道而跸。

shǐ jì yuē wén dì guò wèi qiáo yǒu yī rén qiáo xià zǒu chū chéng yǔ mǎ jīng bǔ shǔ zhī tíng wèi yuē xiàn rén lái wén bì shēng nì qiáo xià

这句话大意是:《史记》曰:文帝过渭桥,有一人桥下走出,乘与马惊,捕,属之廷尉,曰:"县人来,闻跸声,匿桥下。

jiǔ zhī chū jiàn chē qí jí zǒu ěr

现代白话:久之,出,见车骑,即走你。

tíng wèi zhāng shì zhī zòu cǐ rén fàn bì dāng fá jīn

这句话大意是:"廷尉张释之奏:"此人犯跸,当罚金。

shì jiàn xíng fǎ mén

这句话大意是:"(事见《刑法门》。

hàn shū yuē liáng xiào wáng dòu tài jūn shǎo zǐ

这句话大意是:《汉书》曰:梁孝王,窦太君少子。

ài zhī de cì tiān zǐ jīng qí cóng qiān chē wàn qí chū chēng bì rù yán jǐng nǐ wū tiān zǐ

这句话大意是:爱之,得赐天子旌旗,从千车万骑,出称跸,入言警,拟于天子。

yòu yuē shàng guān jié yǔ yàn wáng zhà shàng shū zòu huò guāng dào shàng chēng bì

这句话大意是:又曰:上官桀与燕王诈上书,奏霍光道上称跸。

xù hàn shū yuē jiàn ān èr shí èr nián mìng wèi wáng jiàn tiān zǐ jīng qí chū jǐng rù bì

这句话大意是:《续汉书》曰:建安二十二年命魏王建天子旌旗,出警入跸。

dōng guān hàn jì yuē yáo qī cì kuàng wèi guāng wǔ zéi cáo chuán cóng píng hé běi shàng zhì jì

这句话大意是:《东观汉记》曰:姚期次贶为光武贼曹椽,从平河北,上至蓟。

jì zhōng yìng wáng láng shàng jīng qù lì mín zhē dào bù dé xíng qī chēn mù dào zuǒ yuē bì

这句话大意是:蓟中应王郎,上惊去,吏民遮道不得行,期瞋目道左,曰:"跸!

dà zhòng pī pì

这句话大意是:"大众披辟。

hòu shàng jí wèi shàng xiào yuē qīng yù zhú bì yé

这句话大意是:后上即位,上笑曰:"卿欲逐跸耶?

yòu yuē yáng bǐng jiàn huán dì yuē wáng zhě zhì zūn chū rù yǒu cháng jǐng bì ér xíng qīng shì ér zhǐ

这句话大意是:又曰:杨秉谏桓帝曰:"王者至尊,出入有常,警跸而行,清室而止。

hàn jiù yí yuē huáng dì chū diàn zé chuán bì zhǐ rén xiān zhì sù shì qīng gōng ér hòu zhù

这句话大意是:《汉旧仪》曰:皇帝出殿,则传跸止人,先置素室清宫而后住。

jìn shū yuē huán xuán zhì jīng dū jǐng bì bù jué yú yīn

这句话大意是:《晋书》曰:桓玄至京都,警跸不绝于音。

xuán cuàn dào bā xún ér bēn bài

这句话大意是:玄篡盗八旬而奔败。

sòng shū yuē jìng líng wáng dàn zài shí tou chéng nèi xiū chéng yǔ fǎ wù xí chàng jǐng bì

这句话大意是:《宋书》曰:竟陵王诞在石头城内修乘与法物,习唱警跸。

liáng shū yuē wǔ dì yǒng míng mò yǔ xiōng yì bǔ jū dōng jiāo zhī wài fàn yún yì zhù shì xiāng yī

这句话大意是:《梁书》曰:武帝永明末,与兄懿卜居东郊之外,范云亦筑室相依。

liáng wǔ měi zhì qí suǒ qī cháng wén bì shēng yòu cháng yǔ liáng wǔ tóng sù gù gǎo zhī shě

这句话大意是:梁武每至其所,妻常闻跸声,又常与梁武同宿顾暠之舍。

qī fāng chǎn yún zài wài yuē wǔ dì yǒu wáng zhě xiāng

这句话大意是:妻方产,云在外,曰:"武帝有王者相。

yún qǐ yuē wáng dāng yǎng shǔ xiāng yǐ jiàn guī

这句话大意是:"云起曰:"王当仰属相以见归。

yīn shì jìn xīn tuī shì

这句话大意是:"因是尽心推事。

yòu yuē hóu jǐng jí wèi chàng jǐng bì

这句话大意是:又曰:侯景即位,唱警跸。

shí zhě yǐ wéi míng jǐng ér yán jǐng bì fēi jiǔ xiáng yě

这句话大意是:识者以为名景而言警跸,非久祥也。

jǐng wén è zhī gǎi wéi bèi bì

这句话大意是:景闻恶之,改为备跸。

rén yòu yuē bèi wū cǐ biàn bì yǐ

现代白话:人又曰:"备于此便毕了。

zhōu shēng liè zǐ yuē páo zhuàn bān cuò suǒ xiǎng bù guò yī wèi

这句话大意是:《周生列子》曰:庖馔班错,所享不过一味;。

huá gài jié sì liè dào jǐng bì qí róng bù guò róng xī

这句话大意是:华盖结驷,列道警跸,其荣不过容膝。

sū zǐ yuē fu zǒu zú jǐng bì liè hū ér xíng cǐ zhū hóu zhī suǒ wèi róng huá shì sú zhī wèi fù guì yě

这句话大意是:《苏子》曰:夫走卒警跸列呼而行,此诸侯之所谓荣华,世俗之谓富贵也。

yáng xióng gān quán fù yuē bā shén bēn ér jǐng bì

这句话大意是:杨雄《甘泉赋》曰:八神奔而警跸。

✦ You read 仪式部·卷一

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.