太平御览 · 李昉 · Chapter 732 of 1000

方术部·卷十三

PinyinModern Translation
Size

zhàn hòu

这句话大意是:○占候。

zhōu lǐ chūn guān zōng bó xià yuē shì jìn zhǎng shí huī zhī fǎ yǐ guān yāo xiáng yāo xiáng shàn è zhī zhēng zhèng sī nóng yún huī wèi rì guāng qì yě

这句话大意是:《周礼·春官·宗伯下》曰:眡祲掌十辉之法,以观妖祥、(妖祥,善恶之征,郑司农云:辉谓日光气也。

shì yīn shì

这句话大意是:眡音视。

biàn jí xiōng

这句话大意是:)辨吉凶。

yī yuē jìn èr yuē xiàng sān yuē juān sì yuē jiān wǔ yuē àn liù yuē méng qī yuē mí bā yuē xù jiǔ yuē jī shí yuē xiǎng

这句话大意是:一曰祲,二曰象,三曰镌,四曰监,五曰暗,六曰瞢,七曰弥,八曰叙,九曰𬯀,十曰想。

gù shū mí zuò mí jī zuò zī

这句话大意是:(故书弥作迷,𬯀作资。

zhèng sī nóng yuē jìn yīn yáng qì xiāng qīn yě

这句话大意是:郑司农曰:祲,阴阳气相侵也。

xiàng zhě rú chì niǎo yě

这句话大意是:象者,如赤鸟也。

juān wèi rì páng qì sì miàn fǎn xiàng rú huī zhuàng yě

这句话大意是:镌谓日旁气,四面反向,如辉状也。

jiān yún qì lín rì yě

这句话大意是:监云气临日也。

àn rì yuè shí yě

这句话大意是:暗,日月食也。

méng rì yuè méng méng wú guāng yě

这句话大意是:瞢,日月瞢瞢无光也。

mí zhě bái hóng mí tiān yě

这句话大意是:弥者,白虹弥天也。

xù zhě yún yǒu cì xù rú shān zài rì shàng yě

这句话大意是:叙者云有次序,如山在日上也。

jī zhě shēng qì yě

这句话大意是:𬯀者,升气也。

xiǎng zhě huī guāng yě

这句话大意是:想者,辉光也。

xuán wèi juān dú rú tóng zǐ pèi juān zhī juān wèi rì páng qì cì rì yě

这句话大意是:玄谓:镌,读如童子珮镌之镌,谓日旁气刺日也。

jiān guān ěr yě

这句话大意是:监,冠珥也。

mí qì guān rì yě

这句话大意是:弥,气冠日也。

jī hóng yě shī yún cháo jī yú xi

这句话大意是:𬯀,虹也,《诗》云:朝𬯀于西。

xiǎng zá qì yǒu sì kě xíng xiǎng

这句话大意是:想,杂气有似可形想。

zhǎng ān zhái xù jiàng zhái jū yě

这句话大意是:)掌安宅叙降,(宅,居也。

jiàng xià yě

这句话大意是:降下也。

rén jiàn yāo xiáng zé bù ān zhǔ ān qí jū chǔ yě

这句话大意是:人见妖祥,则不安,主安其居处也。

cì xù qí xiōng huò suǒ xià wèi ráng yí zhī

这句话大意是:次序其凶祸所下,谓禳移之。

zhèng suì zé xíng shì zhān mèng yǐ jì dōng zèng è mèng cǐ zhēng yuè ér xíng ān zhái zhī shì suǒ yǐ shùn mín

这句话大意是:)正岁则行事,(占梦以季冬赠恶梦,此正月而行安宅之事,所以顺民。

suì zhōng zé bì qí shì

这句话大意是:)岁终则弊其事。

bì duàn yě

这句话大意是:(弊,断也。

wèi jì qí jí xiōng rán fǒu duō shǎo

这句话大意是:谓计其吉凶然否多少。

chuán yuē xī wǔ nián zhēng yuè xīn hài shuò rì nán zhì

这句话大意是:《传》曰:僖五年正月辛亥朔,日南至。

gōng jì shì shuò suì dēng guān tái yǐ wàng ér shū lǐ yě

这句话大意是:公既视朔,遂登观台以望,而书,礼也。

shì shuò qīn gào shuò yě

这句话大意是:(视朔,亲告朔也。

guān tái tái shàng gòu wū kě yǐ yuǎn guān yě

现代白话:观台,台上构屋,能够远观也。

shuò dàn dōng zhì ér shù zhī suǒ shǐ zhì lì zhě yīn cǐ zé kě yǐ míng qí shù shù shěn bié yīn yáng xù shì xùn mín

现代白话:朔旦冬至,而数之所始,治历者因此则能够明其术数,审别阴阳,叙事训民。

lǔ jūn bù néng cháng xiū cǐ lǐ gù shàn gōng zhī de lǐ yě

这句话大意是:鲁君不能常修此礼,故善公之得礼也。

fán fēn zhì qǐ bì bì shū yún wù fēn chūn qiū fēn yě

这句话大意是:)凡分、至、启、闭,必书云物,(分,春秋分也。

zhì dōng xià zhì yě

这句话大意是:至,冬夏至也。

qǐ lì chūn lì xià

这句话大意是:启,立春立夏。

bì lì qiū lì dōng

这句话大意是:闭,立秋立冬。

yún wù qì sè zāi biàn yě

这句话大意是:云物,气色灾变也。

chuán zhòng shēn zhōu diǎn bù yán gōng zhě rì guān zhǎng qí zhí

这句话大意是:传重申周典,不言公者,日官掌其职。

wèi bèi gù yě

这句话大意是:)为备故也。

sù chá yāo xiáng suì wèi zhī bèi

这句话大意是:(素察妖祥,遂为之备。

yòu xiāng èr shí bā nián yuē chūn wú bīng

这句话大意是:又《襄二十八年》曰:春无冰。

zǐ shèn yuē jīn zī sòng zhèng qí jī hu

这句话大意是:梓慎曰:"今兹宋、郑其饥乎!

suì zài xīng jì ér yín wū xuán xiāo suì suì xīng yě

这句话大意是:岁在星纪,而淫于玄枵,(岁,岁星也。

xīng jì zài chǒu dòu niú zhī cì xuán xiāo zài zi

这句话大意是:星纪在丑,斗牛之次,玄枵在子。

xū wēi zhī cì

这句话大意是:虚危之次。

shí bā nián jìn dǒng shū yuē tiān dào duō zài xī běi shì suì suì xīng zài hài zhì cǐ nián shí yī suì gù zài xīng jì míng nián nǎi dāng zài xuán xiāo jīn jǐ zài xuán xiāo yín xíng shī cì

这句话大意是:《十八年》晋董叔曰:天道多在西北,是岁岁星在亥,至此年十一岁,故在星纪,明年乃当在玄枵,今己在玄枵,淫行失次。

yǐ yǒu shí zī yīn bù kān yáng

这句话大意是:)以有时菑,阴不堪阳。

shí zī wú bīng yě

这句话大意是:(时菑,无冰也。

shèng yīn yòng shì ér wēn wú bīng shì yīn bù shèng yáng de pú kòu xiè

这句话大意是:盛阴用事而温无冰,是阴不胜阳,地菩蔻泄。

shé chéng lóng

这句话大意是:)蛇乘龙。

shé xuán wǔ zhī sù xū wēi zhī xīng

这句话大意是:(蛇,玄武之宿,虚危之星。

lóng suì xīng suì xīng mù yě

这句话大意是:龙,岁星,岁星,木也。

mù wèi qīng lóng shī cì chū xū wēi xià wèi shé suǒ chéng

这句话大意是:木为青龙,失次出虚危,下为蛇所乘。

lóng sòng zhèng zhī xīng yě

这句话大意是:)龙,宋、郑之星也。

suì xīng běn wèi zài dōng fāng

这句话大意是:(岁星本位在东方。

dōng fāng fáng xīn wèi sòng jiǎo kàng wèi zhèng gù yǐ lóng wèi sòng zhèng zhī xīng yě

这句话大意是:东方房心为宋,角亢为郑,故以龙为宋郑之星也。

sòng zhèng bì jī

这句话大意是:)宋、郑必饥。

xuán xiāo xū zhōng yě

这句话大意是:玄枵,虚中也。

xuán xiāo sān xiǔ xū xīng zài qí zhōng

这句话大意是:(玄枵三宿,虚星在其中。

xiāo hào míng yě

这句话大意是:)枵,耗名也。

tǔ xū ér mín hào bù jī hé wéi

这句话大意是:土虚而民耗,不饥何为?

suì wèi sòng zhèng zhī xīng jīn shī cháng jīng rù xū hào zhī cì shí xià wú bīng dì qì fā xiè gù yuē tǔ xū mín hào yě

这句话大意是:"(岁为宋郑之星,今失常经,入虚耗之次,时夏无冰,地气发泄,故曰土虚民耗也。

bì zào yuē jīn zī zhōu wáng jí chu zi jiē jiāng sǐ

这句话大意是:)裨灶曰:"今兹周王及楚子皆将死。

bì zào zhèng dài fū

这句话大意是:(裨灶,郑大夫。

suì qì qí cì ér lǚ wū míng nián zhī cì yǐ hài niǎo tǎng zhōu chu è zhī

这句话大意是:)岁弃其次,而旅于明年之次,以害鸟帑,周、楚恶之。

lǚ kè chǔ yě

这句话大意是:"(旅,客处也。

suì xīng qì xīng jì zhī cì kè zài xuán xiāo

这句话大意是:岁星弃星纪之次,客在玄枵。

suì xīng suǒ zài qí guó yǒu fú

这句话大意是:岁星所在,其国有福。

shī cì yú běi huò chōng zài nán

这句话大意是:失次于北,祸冲在南。

nán wéi zhū niǎo niǎo wěi yuē tǎng chún huǒ chún wěi zhōu chu zhī fēn gù zhōu wáng chu zi shòu qí jiù jù xiàn suì xīng guò cì zǐ shèn zé yuē sòng zhèng jī

这句话大意是:南为朱鸟,鸟尾曰帑,鹑火鹑尾,周楚之分,故周王楚子授其咎,俱现岁星过次,梓慎则曰:宋郑饥。

bì zào zé yuē zhōu chǔ wáng sǐ

这句话大意是:裨灶则曰:周楚王死。

chuán gù bèi jǔ yǐ shì zhān bǔ wéi rén suǒ zài yě

这句话大意是:传故备举,以示占卜惟人所在也。

yòu yuē zi jiǎo zhī zú yě jiāng zàng gōng sūn huī yǔ bì zào chen huì shì yān

现代白话:又曰:子𫊸之卒也,将葬,公孙挥与裨灶晨会事呢。

huì zàng shì

这句话大意是:(会葬事。

guò bó yǒu shì qí mén shàng shēng yǒu zǐ yǔ yuē qí yǒu yóu zài hu

这句话大意是:)过伯有氏,其门上生莠,子羽曰:"其莠犹在吗?

zǐ yǔ gōng sūn bǐ yǐ yǒu yù bó yǒu chǐ zhī qí bù néng jiǔ cún

这句话大意是:"(子羽公孙,俾以莠喻伯有侈,知其不能久存。

wū shì suì zài jiàng lóu jiàng lóu zhōng ér dàn

这句话大意是:)于是岁在降娄,降娄中而旦。

bì zào zhǐ zhī yuē yóu kě yǐ zhōng suì zhǐ jiàng lóu yě suì xīng shí èr nián ér yī zhōng

现代白话:裨灶指之,曰:"犹能够终岁,(指降娄也,岁星十二年而一终。

suì bù jí cǐ cì yě jǐ

这句话大意是:)岁不及此次也己。

bù jí jiàng lóu

这句话大意是:"(不及降娄。

jí qí wáng yě suì zài jū zī zhī kǒu jū zī yíng shì dōng

这句话大意是:)及其亡也,岁在娵訾之口,(娵訾,营室东。

èr shí bā nián suì xīng yín zài xuán xiāo jīn sān shí nián zài jū zī shì suì xīng tíng zài huì xiāo èr nián

这句话大意是:二十八年岁星淫在玄枵,今三十年,在娵訾,是岁星停在会枵二年。

qí míng nián nǎi jí jiàng lóu

这句话大意是:)其明年乃及降娄。

yòu yuē zhāo qī nián xià sì yuè jiǎ chén shuò rì yǒu shí zhī jìn hóu wèn wū shì wén bó yuē shuí jiāng dāng rì shí

这句话大意是:又曰:昭七年夏四月甲辰朔,日有食之,晋侯问于士文伯曰:"谁将当日食?

duì yuē lǔ wèi è zhī wèi dà lǔ xiǎo

这句话大意是:"对曰:"鲁、卫恶之,卫大鲁小。

gōng yuē hé gù

现代白话:"公曰:"为什么?

duì yuē qù wèi de rú lǔ de wèi de

这句话大意是:"对曰:"去卫地,如鲁地,(卫地。

shǐ wéi yě

这句话大意是:豕韦也。

lǔ de jiàng lóu yě

这句话大意是:鲁地,降娄也。

rì shí yú shǐ wéi zhī mò jí jiàng lóu zhī shǐ nǎi xi gù huò zài wèi dà zài lǔ xiǎo yě

这句话大意是:日食于豕韦之末,及降娄之始乃息,故祸在卫大在鲁小也。

zhōu sì yuè jīn èr yuè gù yuē zài jiàng lóu yě

这句话大意是:周四月,今二月,故曰在降娄也。

wū shì yǒu zāi lǔ shí shòu zhī

这句话大意是:)于是有灾,鲁实授之。

qí dà jiù qí wèi jūn hu

这句话大意是:其大咎其卫君乎!

lǔ jiāng shàng qīng

这句话大意是:鲁将上卿。

yòu yuē xià sì yuè chén zāi

这句话大意是:又曰:夏四月,陈灾。

zhèng bì zào yuē wǔ nián chén jiāng fù fēng wǔ shí èr nián suì wáng

这句话大意是:郑裨灶曰:"五年陈将复封,五十二年遂亡。

zǐ chǎn wèn qí gù duì yuē chén shuǐ shǔ yě

这句话大意是:"子产问其故,对曰:"陈,水属也。

chén zhuān xū zhī jūn gù wèi shuǐ shǔ

这句话大意是:(陈,颛顼之君,故为水属。

huǒ shuǐ fēi yě huǒ wèi shuǐ gù wèi zhī fēi fēi yīn pèi

这句话大意是:)火,水妃也,(火畏水,故为之妃,妃音配。

ér chu suǒ xiāng yě

这句话大意是:)而楚所相也。

jīn huǒ chū ér huǒ chén huǒ xīn xīng yě

这句话大意是:今火出而火陈,(火,心星也。

huǒ chū yú zhōu wèi wǔ yuè ér yǐ sì yuè chū zhě yǐ cháng lì tuī qián nián wù zhì rùn

这句话大意是:火出于周为五月,而以四月出者,以长历推前年误置闰。

zhú chu ér jiàn chén yě

这句话大意是:)逐楚而建陈也。

shuǐ de fēi ér xìng chén xìng chu shuāi gù yuē zhú chu ér jiàn chén

这句话大意是:(水得妃而兴,陈兴楚衰,故曰逐楚而建陈。

fēi yǐ wǔ chéng gù yuē wǔ nián

这句话大意是:)妃以五成,故曰五年。

fēi hé yě

这句话大意是:(妃,合也。

wǔ xíng gè xiāng fēi hé de wǔ ér chéng gù wǔ suì ér chén xià fēng wèi shí sān nián chén hóu wú guī yú chén chuán

这句话大意是:五行各相妃合,得五而成,故五岁而陈夏封,为十三年陈侯吴归于陈传。

suì wǔ jí chún huǒ ér hòu chén zú wáng chu kè yǒu zhī tiān zhī dào yě gù yuē wǔ shí èr nián

这句话大意是:)岁五及鹑火,而后陈卒亡,楚克有之,天之道也,故曰五十二年。

yòu yuē zhāo gōng shí nián yǒu xīng chū wū wù nǚ zhèng bì zào yán wū zǐ chǎn yuē qī yuè wù zǐ jìn jūn jiāng sǐ

这句话大意是:又曰:昭公十年有星出于婺女,郑裨灶言于子产曰:"七月戊子,晋君将死。

jīn zī suì zài zhuān xū zhī xū jiāng shì rèn shì shǒu qí de jū qí wéi shǒu ér yǒu yāo xīng yān gào yì jiāng yě

现代白话:今兹岁在颛顼之虚,姜氏任氏守其地,居其维首,而有妖星呢,告邑姜也。

yì jiāng jìn zhī bǐ yě

这句话大意是:邑姜,晋之妣也。

tiān yǐ qī jì

这句话大意是:天以七纪。

wù zǐ féng gōng yǐ dēng xīng sī wū shì hu chū

这句话大意是:戊子,逢公以登,星斯于是乎出。

wú shì yǐ jī zhī

现代白话:我是以讥之。

yòu yuē zhāo gōng shí qī nián yǒu xīng bèi yú dà chén xi jí hàn

这句话大意是:又曰:昭公十七年有星孛于大辰,西及汉。

shēn xū yuē huì suǒ yǐ chú jiù bù xīn yě

这句话大意是:申须曰:"彗,所以除旧布新也。

tiān shì héng xiàng jīn chú wū huǒ huǒ chū bì bù yān zhū hóu qí yǒu huǒ zāi hu

现代白话:天事恒象,今除于火,火出必布呢,诸侯其有火灾乎!

zǐ shèn yuē wǎng nián wú jiàn zhī shì qí zhēng yě

现代白话:"梓慎曰:"往年我见之,是其征也。

huǒ chū ér jiàn jīn zī huǒ chū ér zhāng bì huǒ rù ér fú

这句话大意是:火出,而见,今兹火出而章,必火入而伏。

qí jū huǒ yě jiǔ yǐ qí yǔ bù rán hu

现代白话:其居火也久了,其与不然吗?

huǒ chū wū xià wèi sān yuè wū shāng wèi sì yuè

这句话大意是:火出,于夏为三月,于商为四月。

wū zhōu wèi wǔ yuè

这句话大意是:于周为五月。

xià shù dé tiān

这句话大意是:夏数得天。

ruò huǒ zuò qí sì guó dāng zhī liù wù zhī zhàn zài sòng wèi chén zhèng hu

这句话大意是:若火作,其四国当之,六物之占,在宋、卫、陈、郑乎!

sòng dà chén zhī xū yě

这句话大意是:宋,大辰之虚也;。

chén dà hào zhī xū yě

这句话大意是:陈,大皞之虚也;。

zhèng zhù róng zhī xū yě

这句话大意是:郑,祝融之虚也;。

jiē huǒ fáng yě

这句话大意是:皆火房也。

xīng bèi jí hàn

这句话大意是:星孛及汉。

hàn shuǐ xiáng yě

这句话大意是:汉,水祥也。

wèi zhuān xū zhī xū yě gù wèi dì qiū

这句话大意是:卫,颛顼之虚也,故为帝邱。

qí xīng wèi dà shuǐ

这句话大意是:其星为大水。

shuǐ huǒ zhī mǔ yě

这句话大意是:水,火之牡也。

qí yǐ bǐng zǐ ruò rén wǔ zuò hu

这句话大意是:其以丙子若壬午作乎!

shuǐ huǒ suǒ yǐ hé yě

这句话大意是:水火所以合也。

ruò huǒ rù ér fú bì yǐ rén wǔ bù guò qí jiàn zhī yuè

这句话大意是:若火入而伏,必以壬午,不过其见之月。

zhèng bì zào yán wū zǐ chǎn yuē sòng wèi chén zhèng jiāng tóng rì huǒ

这句话大意是:"郑裨灶言于子产曰:"宋、卫、陈、郑将同日火。

ruò wǒ yòng guàn jiǎ yù zàn zhèng bì bù huǒ

这句话大意是:若我用瓘斝玉瓒,郑必不火。

zǐ chǎn fú cóng

这句话大意是:"子产弗从。

shí bā nián xià wǔ yuè huǒ shǐ hūn jiàn

这句话大意是:十八年夏五月,火始昏见。

bǐng zǐ fēng

这句话大意是:丙子,风。

zǐ shèn yuē shì fēn róng fēng huǒ zhī shǐ yě

这句话大意是:梓慎曰:"是氛融风,火之始也。

qī rì qí huǒ zuò hu

这句话大意是:七日其火作乎!

wù yín fēng shén

这句话大意是:"戊寅,风甚。

rén wǔ dà shén

这句话大意是:壬午,大甚。

sòng wèi chén zhèng jiē huǒ

这句话大意是:宋、卫、陈、郑皆火。

zǐ shèn dēng dà tíng shì zhī kù yǐ wàng zhī yuē sòng wèi chén zhèng yě

这句话大意是:梓慎登大庭氏之库以望之,曰:"宋、卫、陈、郑也。

shù rì jiē lái gào huǒ

这句话大意是:"数日皆来告火。

bì zào yuē bù yòng wú yán zhèng yòu jiāng huǒ

现代白话:裨灶曰:"不用我言,郑又将火。

zhèng rén qǐng yòng zhī zǐ chǎn bù kě

这句话大意是:"郑人请用之,子产不可。

zi tài shū yuē bǎo yǐ bǎo mín yě

这句话大意是:子太叔曰:"宝以保民也。

ruò yǒu huǒ guó jǐ wáng

这句话大意是:若有火,国几亡。

kě yǐ jiù wáng zi hé ài yān

现代白话:能够救亡,子何爱呢?

zǐ chǎn yuē tiān dào yuǎn rén dào ěr fēi suǒ jí yě

这句话大意是:"子产曰:"天道远,人道迩,非所及也。

hé yǐ zhī zhī

现代白话:凭什么知之?

zào yān zhī tiān dào

现代白话:灶呢知天道?

shì yì duō yán yǐ qǐ bù huò xìn

现代白话:是亦多言了,岂不或信?

suì bù yǔ yì bù fù huǒ

这句话大意是:"遂不与,亦不复火。

yòu yuē zhāo gōng èr shí nián èr yuè jǐ chǒu rì nán zhì

这句话大意是:又曰:昭公二十年二月己丑,日南至。

zǐ shèn wàng fēn yuē jīn zī sòng yǒu luàn guó jǐ wáng sān nián ér hòu mǐ

这句话大意是:梓慎望氛,曰:"今兹宋有乱,国几亡,三年而后弭。

cài yǒu dà sàng

这句话大意是:蔡有大丧。

shū sūn zhāo zǐ yuē rán zé dài huán yě

现代白话:"叔孙昭孔子说:"然则戴、桓也。

tài chǐ wú lǐ jǐ shén luàn suǒ zài yě

这句话大意是:汰侈,无礼己甚,乱所在也。

hòu hàn shū yuē xiè yí wú zì yáo qīng kuài jī shān yīn rén yě

现代白话:《后汉书》曰:谢夷我,字尧卿,会稽山阴人也。

shǎo wèi jùn lì xué fēng jiǎo zhàn hòu tài shǒu dì wǔ lún zhuó wèi dū yóu

这句话大意是:少为郡吏,学风角占候,太守弟五伦擢为督邮。

shí wū chéng zhǎng yǒu zāng xìn lún shǐ shōu àn qí zuì

这句话大意是:时乌程长有赃衅,伦使收案其罪。

yí wú dào xiàn wú suǒ yàn dàn wàng gē fú kū ér hái

现代白话:夷我到县,无所验,但望合伏哭而还。

yī xiàn jīng guài bù zhī suǒ wéi

这句话大意是:一县惊怪,不知所为。

jí hái bái lún yuē qiè yǐ zhàn hòu zhī zhǎng dāng sǐ

这句话大意是:及还,白伦曰:"窃以占候知长当死。

jìn sān shí rì yuǎn bù guò liù shí rì

这句话大意是:近三十日,远不过六十日。

yóu hún jiǎ xī fēi xíng suǒ jiā gù bù shōu zhī

这句话大意是:游魂假息,非刑所加,故不收之。

lún tīng qí yán zhì yuè yú rì guǒ yǒu yì mǎ jī zhǎng yìn shòu shàng yán bào zú

这句话大意是:"伦听其言,至月馀日,果有驿马赍长印绶,上言暴卒。

lún yǐ cǐ yì lǐ xìn zhī

这句话大意是:伦以此益礼信之。

yòu yuē yáng yóu zì chén hóu shǔ jùn chéng dū rén

这句话大意是:又曰:杨由,字辰侯,蜀郡成都人。

shǎo xí yì bìng qī zhèng yuán qì fēng yún zhàn hóu wèi jùn wén xué yuàn

这句话大意是:少习《易》并七政、元气、风云、占侯,为郡、文学掾。

shí yǒu dà què yè jí wū kù lóu tài shǒu lián fàn yǐ wèn yóu duì yuē cǐ zhàn jùn nèi dāng yǒu xiǎo bīng rán bù wéi hài

这句话大意是:时有大雀夜集于库楼,太守廉范以问由,对曰:"此占郡内当有小兵,然不为害。

hòu èr shí yú rì lián róu xiàn mán yí fǎn shā shāng zhǎng lì

这句话大意是:"后二十馀日,廉柔县蛮夷反,煞伤长吏。

jùn fā kù bīng jī zhī

这句话大意是:郡发库兵击之。

yóu cháng cóng rén yǐn chì yù zhě yuē jiǔ ruò sān xíng pián yí yán jià

这句话大意是:由尝从人饮,敕御者,曰:"酒若三行,便宜严驾。

jì ér qū qù

这句话大意是:"既而趋去。

hòu zhǔ rén shè yǒu dòu xiāng shā zhě rén qǐng wèn hé yǐ zhī zhī

现代白话:后主人舍有斗相煞者,人请问凭什么知之。

yóu yuē xiàng shè zhōng mù shàng yǒu jiū dòu cǐ bīng zéi zhī xiàng yě

这句话大意是:由曰:"向社中木上有鸠斗,此兵贼之象也。

yòu yuē gōng shā mù qiān hóng nóng lìng

这句话大意是:又曰:公沙穆迁弘农令。

yǒng shòu yuán nián lín yǔ dà shuǐ sān fǔ yǐ dōng mò bù yān mò

这句话大意是:永寿元年霖雨大水,三辅以东,莫不湮没。

mù míng xiǎo zhàn hòu nǎi yù gào lìng bǎi xìng xǐ jū gāo dì gù hóng nóng rén dú de miǎn hài

这句话大意是:穆明晓占候,乃豫告,令百姓徙居高地,故弘农人独得免害。

yòu yuē duàn yì zì yuán zhāng guǎng hàn xīn dū rén

这句话大意是:又曰:段翳字元章,广汉新都人。

xí yì jīng míng fēng jiǎo

这句话大意是:习《易经》,明风角。

shí yǒu jiù qí xué zhě suī wèi zhì bì yù zhī xìng míng

这句话大意是:时有就其学者,虽未至,必豫知姓名。

cháng gào shǒu jīn lì yuē dāng yǒu zhū shēng èr rén hé dān wèn yì shě chù zhě xìng wèi gào zhī

这句话大意是:尝告守津吏曰:"当有诸生二人荷担问翳舍处者,幸为告之。

hòu rú qí yán

这句话大意是:"后如其言。

yòu yǒu yī shēng lái xué jī nián zì wèi lüè jiū yào shù cí guī xiāng lǐ

这句话大意是:又有一生来学,积年自谓略究要术,辞归乡里。

yì wèi hé gāo yào bìng yǐ jiǎn shū fēng wū tǒng zhōng gào shēng yuē yǒu jí fā shì zhī

这句话大意是:翳为合膏药,并以简书封于筒中,告生曰:"有急,发视之。

shēng dào jiā méng yǔ lì zhēng jīn lì wō pò cóng zhě tóu

这句话大意是:"生到葭萌,与吏争津,吏挝破从者头。

shēng kāi tǒng de shū yán dào jiā méng yǔ lì dòu

这句话大意是:生开筒得书,言:"到葭萌,与吏斗。

tóu pò zhě yǐ cǐ gāo guǒ zhī

这句话大意是:头破者以此膏裹之。

shēng yòng qí yán chuàng zhě jí yù

这句话大意是:"生用其言,创者即愈。

shēng tàn fú nǎi hái zú yè

这句话大意是:生叹服,乃还卒业。

yì suì yǐn jū cuàn jì zhōng yú jiā

这句话大意是:翳遂隐居窜迹,终于家。

jìn shū yuē dài yáng shàn fāng shù

这句话大意是:《晋书》曰:戴洋善方术。

sī mǎ yáng wèi wū chéng lìng jiāng fù zhí yáng yuē jūn shēn shèn xià lì

这句话大意是:司马飏为乌程令,将赴职,洋曰:"君深慎下吏。

yáng hòu guǒ zuò lì miǎn guān

这句话大意是:"飏后果坐吏免官。

yáng yòu wèi yuē qīng miǎn guān shí yī yuè dàng zuò jùn jiā jiāng jūn

这句话大意是:洋又谓曰:"卿免官十一月,当作郡加将军。

zhì qī wèi tài shǒu zhèn wǔ jiàng jūn

这句话大意是:"至期,为太守镇武将军。

yáng mài zhái jiāng xíng yáng zhǐ zhī yuē jūn bù dé zhì dāng hái bù kě wú zhái

这句话大意是:飏卖宅将行,洋止之曰:"君不得至,当还,不可无宅。

yáng guǒ wèi xú kān suǒ bī bù dé zhī jùn

这句话大意是:"飏果为徐龛所逼,不得之郡。

yuán dì zēng yáng zhòng èr qiān shǐ zhù zǔ tì

这句话大意是:元帝增飏众二千,使助祖逖。

yáng quàn bù xíng nǎi chēng bìng shōu fù tíng wèi é ér yīn shè dé chū

这句话大意是:洋劝不行,乃称病,收付廷尉,俄而因赦得出。

yuán dì jiāng dēng zuò shǐ yáng zé rì yáng yǐ wéi yi yòng sān yuè èr shí sì rì jǐng wǔ

这句话大意是:元帝将登祚,使洋择日,洋以为宜用三月二十四日景午。

tài shǐ lìng chén zhuō zòu yòng èr shí èr rì

这句话大意是:太史令陈卓奏"用二十二日。

xī yuè wáng yòng sān yuè jiǎ chén fǎn guó

这句话大意是:昔越王用三月甲辰反国。

fàn lǐ chēng zǎi shěn zhī qián dāng zhǔ jǐn chū shàng xià jǐn kōng dé jiāng chū yóu xíng rù zhōng gōng

这句话大意是:范蠡称宰婶之前,当主尽出,上下尽空,德将出游,刑入中宫。

jīn yǔ cǐ tóng

这句话大意是:今与此同。

yáng yuē yuè wáng wèi wú suǒ qiú suī dāng shí xùn mèi shí huái yuàn duì gù yòng jiǎ chén

这句话大意是:"洋曰:"越王为吴所囚,虽当时逊媚,实怀怨怼,故用甲辰。

chéng dé ér guī liú xíng wú gōng

这句话大意是:乘德而归,留刑吴宫。

jīn dài wáng nèi wú hán jiù wài wú yuàn fèn dāng chéng tiān hóng mìng nà zuò wú qióng

这句话大意是:今大王内无含咎,外无怨愤,当承天洪命,纳祚无穷。

hé wéi zhuī yuè wáng qù guó liú yāng gù shì yé

这句话大意是:何为追越王去国留殃故事耶?

nǎi cóng zhī

这句话大意是:"乃从之。

xián hé yuán nián zǔ yuē nán xíng lù yù dà léi yǔ xī nán lái

这句话大意是:咸和元年,祖约南行,路遇大雷雨西南来。

yáng yuē jiǎ zǐ xī nán tiān léi qí xià bì shī huǒ

这句话大意是:洋曰:"甲子西南天雷,其下必失火。

jiāng zhì xià rǔ nán rén fǎn zhí yuē xiōng zi jì jìn wū shí lè yuē fǔ nèi dì hū chì rú dān yáng yuē àn hé tú zhēng yún de chì rú dān xuè wán dāng yǒu xià fǎn shàng zhě kǒng shí yuè èr shí qī rì hú mǎ dāng lái yǐn huái shuǐ

现代白话:"将至夏,你南人反,执约兄子济进于石勒,约府内地忽赤如丹,洋曰:"按《河图征》云,地赤如丹血丸,当有下反上者,恐十月二十七日胡马当来饮淮水。

zhì shí shí lè qí dà zhì gōng chéng dà zhàn

这句话大意是:"至时,石勒骑大至,攻城大战。

qí rì xī fēng bīng huǒ jù fā yuē dà jù huì fēng huí zéi tuì

这句话大意是:其日西风,兵火俱发,约大惧,会风回、贼退。

shí chuán yán lēi qián qí xiàng shòu yáng

这句话大意是:时传言勒潜骑向寿阳。

yuē yù sòng qí jiā hái jiāng dōng yáng yuē bì wú cǐ shì

这句话大意是:约欲送其家还江东,洋曰:"必无此事。

xún ér chuán yán guǒ wàng

这句话大意是:"寻而传言果妄。

zhēng xi jiāng jūn yǔ liàng zhèn wǔ chāng xián kāng sān nián yáng yán wū liàng yuē wǔ chāng tǔ dì yǒu shān wú lín zhèng kě tú shǐ bù kě jū zhōng

这句话大意是:征西将军庾亮镇武昌,咸康三年,洋言于亮曰:"武昌土地有山无林,正可图始,不可居终。

shān zuò bā zì shù bù jí jiǔ

这句话大意是:山作八字,数不及九。

xī wú yòng rén yín lái shàng

这句话大意是:昔吴用壬寅来上。

chuàng lì gōng chéng zhì jǐ yǒu hái xià mò líng

这句话大意是:创立宫城,至己酉还下秣陵。

táo gōng yì shè bā nián

这句话大意是:陶公亦涉八年。

tǔ dì shèng shuāi yǒu shù rén xīn qù jiù yǒu qī bù kě yí yě

这句话大意是:土地盛衰有数,人心去就有期,不可移也。

gōng yi gèng zé jí chù wǔ chāng bù kě jiǔ zhù

这句话大意是:公宜更择吉处,武昌不可久住。

suí shū yuē yǔ jì cái chū shì liáng yuán dì pō míng xīng lì yīn gòng yǎng guān cóng róng wèi jì cái yuē zhèn yóu lǜ huò qǐ xiāo qiáng hé fāng kě xi

这句话大意是:《隋书》曰:庾季才初仕梁,元帝颇明星历,因共仰观,从容谓季才曰:"朕犹虑祸起萧墙,何方可息?

jì cái yuē qǐng tiān xiàng gào biàn qín jiāng rù yǐng

这句话大意是:"季才曰:"顷天象告变,秦将入郢。

bì xià yi liú zhòng chén zuò zhèn jīng shǎn zhěng pèi xuán dōu yǐ bì qí huàn

这句话大意是:陛下宜留重臣,作镇荆、陕,整旆旋都,以避其患。

dì chū rán zhī hòu yǔ lǐn děng yì nǎi zhǐ

这句话大意是:"帝初然之,后与懔等议,乃止。

é ér jiāng líng xiàn miè gāo zǔ wèi chéng xiàng cháng yè zhào jì cái ér wèn yuē wú yǐ yōng xū shòu cǐ gōu zhù tiān shí rén shì qīng yǐ wéi hé rú

现代白话:俄而江陵陷灭,高祖为丞相,尝夜召季才而问曰:"我以庸虚,授此勾庶,天时人事,卿以为怎么样?

jì cái yuē tiān dào jīng wēi nán kě jí chá

这句话大意是:"季才曰:"天道精微,难可急察。

qiè yǐ rén shì bo zhī fú zhào jǐ dìng

这句话大意是:窃以人事卜之,符兆己定。

jì cái zòng yán bù kě gōng qǐ fù de wèi jī yǐng zhī shì hu

这句话大意是:季才纵言不可,公岂复得为箕、颍之士吗?

gāo zǔ mò rán jiǔ zhī yīn jǔ shǒu yuē wú jīn pì rú qí shòu chéng bù dé xià yǐ

现代白话:"高祖默然久之,因举首曰:"我今譬如骑兽,诚不得下了。

yīn cì zá cǎi wǔ shí pǐ juàn èr bǎi duàn yuē kuì gōng cǐ yì yi shàn wèi sī zhī

这句话大意是:"因赐杂彩五十匹,绢二百段,曰:"愧公此意,宜善为思之。

dà dìng yuán nián zhēng yuè jì cái yán yuē jīn yuè wù xū píng dàn qīng qì rú lóu quē jiàn wū guó chéng zhī shàng é ér biàn zǐ nì fēng xi xíng

这句话大意是:"大定元年正月,季才言曰:"今月戊戌平旦,清气如楼阙,见于国城之上,俄而变紫,逆风西行。

qì jīng yún tiān bù néng wú yún ér yǔ huáng wáng bù néng wú qì ér lì

这句话大意是:《气经》云:'天不能无云而雨,皇王不能无气而立。

wū jīn wáng qì jǐ jiàn xū jí yīng zhī

这句话大意是:'于今王气己见,须即应之。

èr yuè rì chū mǎo rù yǒu jū tiān zhī zhèng wèi wèi zhī èr bā zhī mén

这句话大意是:二月日出卯入酉,居天之正位,谓之二八之门。

rì zhě rén jūn zhī xiàng

这句话大意是:日者,人君之象。

rén jūn zhèng wèi yi yòng èr yuè

这句话大意是:人君正位,宜用二月。

qí yuè shí sān rì jiǎ zǐ jiǎ wèi liù jiǎ zhī shǐ zi wèi shí èr chén zhī chū

这句话大意是:其月十三日甲子,甲为六甲之始,子为十二辰之初。

jiǎ shǔ jiǔ zi shù yòu jiǔ jiǔ wèi tiān shù qí rì jí shì jīng zhé yáng qì zhuàng fā zhī shí

这句话大意是:甲数九,子数又九,九为天数,其日即是惊蛰,阳气壮发之时。

xī zhōu wǔ wáng yǐ èr yuè jiǎ zǐ rì dìng tiān xià xiǎng nián bā bǎi

这句话大意是:昔周武王以二月甲子日定天下,享年八百。

hàn gāo dì yǐ èr yuè jiǎ wǔ jí dì wèi xiǎng nián sì bǎi

这句话大意是:汉高帝以二月甲午即帝位,享年四百。

gù jiǎ zǐ jiǎ wǔ wèi dé tiān shù

这句话大意是:故甲子、甲午为得天数。

jīn èr yuè jiǎ zǐ yi yìng tiān shòu mìng

这句话大意是:今二月甲子,宜应天授命。

shàng cóng zhī

这句话大意是:"上从之。

kāi huáng chū shòu tōng zhí sàn qí cháng shì

这句话大意是:开皇初,授通直散骑常侍。

gāo zǔ jiāng qiān dū yè yǔ gāo jiǒng sū wēi èr rén dìng yì

这句话大意是:高祖将迁都,夜与高颎、苏威二人定议。

jì cái dàn ér zòu yuē chén yǎng guān xuán xiàng fǔ chá tú jì guī zhào yǔn xí bì yǒu qiān dū

这句话大意是:季才旦而奏曰:"臣仰观玄象,俯察图记,龟兆允袭,必有迁都。

qiě yáo dū píng yáng shùn dōu jì tǔ shì zhī dì wáng jū zhǐ shì dài bù tóng

这句话大意是:且尧都平阳,舜都冀土,是知帝王居止世代不同。

qiě hàn yíng cǐ chéng jīng jīn bā bǎi suì shuǐ jiē xián bù shèn yí rén

这句话大意是:且汉营此城,经今八百岁,水皆咸,不甚宜人。

yuàn bì xià xié tiān rén zhī xīn wèi qiān xǐ zhī jì

这句话大意是:愿陛下协天人之心,为迁徙之计。

gāo zǔ è rán wèi jiǒng děng yuē shì hé shén yě

这句话大意是:"高祖愕然,谓颎等曰:"是何神也!

suì fā zhào shī xíng

这句话大意是:"遂发诏施行。

cì juàn sān bǎi duàn mǎ liǎng pǐ jìn jué wèi gōng

这句话大意是:赐绢三百段,马两匹,进爵为公。

wèi jì cái yuē zhèn zì jīn jǐ hòu xìn yǒu tiān dào yǐ

现代白话:谓季才曰:"朕自今己后,信有天道了。

yòu yuē lú tài yì shàn lì shǔ qí hòu mù máng yǐ shǒu mō shū ér zhī qí zì

这句话大意是:又曰:卢太翼善历数,其后目盲,以手摸书而知其字。

rén shòu mò gāo zǔ jiāng bì shǔ rén shòu gōng tài yì gù jiàn bù nà zhì zài sān

这句话大意是:仁寿末,高祖将避暑仁寿宫,太翼固谏不纳,至再三。

tài yì yuē chén yú qǐ gǎn shì cí dàn kǒng shì xíng luán yǔ bù jí fǎn

这句话大意是:太翼曰:"臣愚岂敢饰词,但恐是行銮与不及反。

gāo zǔ dà nù xì zhī cháng ān yù qī huì yòu zhǎn zhī

这句话大意是:"高祖大怒,系之长安狱,期卉鼬斩之。

gāo zǔ zhì gōng qǐn jí lín bēng wèi huáng tài zǐ yuē tài yì fēi cháng rén yě qián hòu yán shì wèi cháng bù zhōng

现代白话:高祖至宫寝疾,临崩,谓皇太孔子说:"太翼非常人也,前后言事,未尝不中。

wú lái rì dào dāng bù fǎn jīn guǒ zhì cǐ ěr yi shì zhī

现代白话:我来日道当不反,今果至此,你宜释之。

táng shū yuē sāng dào mào zhě dà lì zhōng yóu jīng shī shàn tài yī dùn jiǎ wǔ xíng zāi yì zhī shuō yán shì wú bù zhōng

这句话大意是:《唐书》曰:桑道茂者,大历中游京师,善太一遁甲五行灾异之说,言事无不中。

dài zōng zhào zhī jìn zhōng dài zhào hàn lín jiàn zhōng chū shén cè jūn xiū fèng tiān chéng dào mào qǐng gāo qí yuán lǘ dà wéi zhì dù dé zōng bù zhī shěng

这句话大意是:代宗召之禁中,待诏翰林,建中初,神策军修奉天城道,茂请高其垣闾,大为制度,德宗不之省。

jí zhū cǐ zhī luàn dì cāng cù chū xìng zhì fèng tiān fāng sī dào mào zhī yán

这句话大意是:及朱泚之乱,帝仓卒出幸,至奉天,方思道茂之言。

shí dào mào jǐ zú mìng jì zhī

这句话大意是:时道茂己卒,命祭之。

✦ You read 方术部·卷十三

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.