太平御览 · 李昉 · Chapter 776 of 1000

车部·卷五

PinyinModern Translation
Size

zhé

这句话大意是:○辙。

zuǒ zhuàn yuē qí shī bài jì gōng jiāng chí zhī

这句话大意是:《左传》曰:齐师败绩,公将驰之。

cáo guì jū wèi qiè

这句话大意是:曹刿(居卫切。

yuē wèi kě

这句话大意是:)曰:"未可!

xià shì qí zhé dēng ér wàng zhī yuē kě yǐ

现代白话:"下视其辙,登而望之,曰:"可了。

suì zhú qí shī

这句话大意是:"遂逐齐师。

jì kè gōng wèn qí gù

这句话大意是:既克,公问其故。

duì yuē fu dà guó nán cè yě jù yǒu fú yān

现代白话:对曰:"夫大国难测也,惧有伏呢。

wú shì qí zhé luàn wàng qí qí mǐ gù zhú zhī

现代白话:我视其辙乱,望其旗靡,故逐之。

yòu yuē xī mù wáng yù sì qí xīn zhōu xíng tiān xià jiāng jiē bì yǒu chē zhé mǎ jì yān

现代白话:又曰:昔穆王欲肆其心,周行天下,将皆必有车辙马迹呢。

hàn shū yuē hù yǒu fù rén zhāng fù yǒu nǚ wǔ jià ér fū zhé sǐ rén mò gǎn qǔ

这句话大意是:《汉书》曰:户牖富人张负有女,五嫁而夫辄死,人莫敢娶。

chén píng yù de zhī

这句话大意是:陈平欲得之。

fù zhì píng jiā nǎi fù guō qióng xiàng yǐ xí wèi mén rán mén duō zhǎng zhě chē zhé

这句话大意是:负至平家,乃负郭穷巷,以席为门,然门多长者车辙。

fù guī wèi zi zhòng yuē gù yǒu měi rú chén píng ér zhǎng pín jiàn zhě hu

这句话大意是:负归,谓子仲曰:"固有美如陈平,而长贫贱者吗?

zú yǔ zhī nǚ

这句话大意是:"卒与之女。

lǎo zi yuē shàn xíng wú zhé jī

这句话大意是:《老子》曰:善行无辙迹。

zhuāng zi yuē rǔ bù zhī táng láng nù bì dāng chē zhé bù zhī bù shèng qí rèn yě

现代白话:《庄子》曰:你不知螳螂,怒臂当车辙,不知不胜其任也。

yòu yuē zhuāng zhōu dài sù yú jiān hé hòu yuē wǒ jiāng de yì jīn dài zǐ sān bǎi

这句话大意是:又曰:庄周贷粟于监河侯,曰:"我将得邑金,贷子三百。

zhōu yuē yǒu zhōng dào ér hū zhě zhōu shì chē zhé zhōng yǒu fù yú yān

现代白话:"周曰:"有中道而呼者,周视车辙中有鲋鱼呢。

zi hé wéi yé

这句话大意是:'子何为耶?

duì yuē wǒ dōng hǎi zhī bō chén yě

这句话大意是:'对曰:'我,东海之波臣也。

jūn qǐ yǒu shēng dǒu zhī shuǐ ér huó wǒ zāi

现代白话:君岂有升斗之水而活我啊?

xú jù yú mén zhōng

这句话大意是:'"(徐具鱼门中。

liú bó lún jiǔ dé sòng yuē yǒu dà rén xiān sheng yǐ tiān dì wèi yī zhāo wàn qī wèi xū yú rì yuè wèi hù yǒu bā huāng wèi tíng qú

这句话大意是:刘伯伦《酒德颂》曰:有大人先生,以天地为一朝,万期为须臾,日月为户牖,八荒为庭衢。

xíng wú zhé jī jū wú shì lú mù tiān xí dì zòng yì suǒ rú

这句话大意是:行无辙迹,居无室庐,幕天席地,纵意所如。

xiè líng yùn sòng kǒng lìng shī yuē hé liú yǒu jí lán fú cān wú huǎn zhé

这句话大意是:谢灵运《送孔令》诗曰:河流有急澜,浮骖无缓辙。

qǐ yī chuān tuǒ suì sù xīn kuì jiāng bié

这句话大意是:岂伊川椭祟,宿心愧将别。

yán yán nián zèng wáng tài cháng shī yuē lín lǘ shí yàn kāi jí huí zhǎng zhě zhé

这句话大意是:颜延年《赠王太常》诗曰:林闾时晏开,亟回长者辙。

lù hán qīng dá xiōng xī shēng shī yuē jùn zú sī cháng bǎn chái chē wèi wēi zhé

这句话大意是:陆韩卿《答兄希升》诗曰:骏足思长坂,柴车畏危辙。

fu wǔ zhòng wǔ fù yuē huò yú āi fù zhé tíng hài diàn miè

这句话大意是:傅武仲《舞赋》曰:或逾埃赴辙,霆骇电灭。

zhóu

这句话大意是:○轴。

shuō wén yuē zhóu chí lún yě

这句话大意是:《说文》曰:轴,持轮也。

zhōu lǐ yuē zhóu yǒu sān lǐ yī zhě yǐ wéi měi yīn měi

这句话大意是:《周礼》曰:轴有三理:一者以为媺(音美。

yě èr zhě yǐ wéi jiǔ yě sān zhě yǐ wéi lì yě

这句话大意是:)也,二者以为久也,三者以为利也。

měi wú jié mù yě

这句话大意是:(媺,无节目也。

jiǔ shèng rèn xīn

这句话大意是:久,圣刃心。

lì huá mì yě

这句话大意是:利,滑密也。

shì míng yuē zhóu fù yě chóng fù fēi yī zhī yán yě

这句话大意是:《释名》曰:轴,复也,重复非一之言也。

zuǒ zhuàn yuē qí hóu zhí yáng hǔ jiāng dōng zhī yáng hǔ yuàn dōng

这句话大意是:《左传》曰:齐侯执阳虎,将东之,阳虎愿东。

yáng hǔ yù xi bēn jìn rú qí bì fǎn jǐ gù xǔ yǐ dōng wèi yuàn yě

这句话大意是:(阳虎欲西奔,晋如齐必反己,故许以东为愿也。

jí qiú zhū xī bǐ jǐn jiè yì rén zhī chē qiè kǔ jié qiè

这句话大意是:)及囚诸西鄙,尽借邑人之车,锲(苦结切。

qí zhóu má yuē ér guī zhī

这句话大意是:)其轴,麻约而归之。

qiè kè yě

这句话大意是:(锲,刻也。

yù jué zhuī zhě

这句话大意是:欲绝追者。

zài cōng líng qǐn wū qí zhōng ér táo

这句话大意是:)载葱灵,寝于其中而逃。

cōng líng zī chē míng

这句话大意是:(葱灵,辎车名。

zhuī ér de zhī qiú wū qí

这句话大意是:)追而得之,囚于齐。

yòu yǐ cōng líng bēn sòng suì bēn jìn shì zhào shì

这句话大意是:又以葱灵奔宋,遂奔晋,适赵氏。

shǐ jì yuē chún yú kūn yuē xī gāo jí zhóu suǒ yǐ wèi huá yě rán bù néng yùn fāng chuān

这句话大意是:《史记》曰:淳于髡曰:"豨膏棘轴,所以为滑也,然不能运方穿。

hàn shū yuē lín jiāng mǐn wáng róng lì wèi tài zǐ fèi wèi lín jiāng wáng zuò qīn miào ruán de wèi gōng

这句话大意是:《汉书》曰:临江闵王荣立为太子,废为临江王,坐侵庙壖地为宫。

shàng zhēng róng róng xíng zǔ wū jiāng líng běi mén

这句话大意是:上征荣,荣行,祖于江陵北门。

jì shàng chē zhóu zhé chē fèi

这句话大意是:既上车,轴折车废。

jiāng líng fù lǎo tì qì qiè yán yuē wú wáng bù fǎn yǐ

现代白话:江陵父老涕泣,窃言曰:"我王不反了!

这句话大意是:○毂。

shī yuē wén yīn chàng gū jià wǒ qí zhù

这句话大意是:《诗》曰:文茵畅毂,驾我骐馵。

zhōu lǐ yuē gū yě zhě yǐ wéi lì zhuǎn yě

这句话大意是:《周礼》曰:毂也者,以为利转也。

fán zhǎn gū zhī dào bì ju qí yīn yáng

这句话大意是:凡斩毂之道,必矩其阴阳。

yáng yě zhě zhěn yīn diàn

这句话大意是:阳也者,稹(音奠。

lǐ ér jiān

这句话大意是:)理而坚;。

yīn yě zhě shū lǐ ér róu

这句话大意是:阴也者,疏理而柔。

shì gù yǐ huǒ yǎng qí yīn ér qí zhū qí yáng zé gū suī bì bù hāo xiāo

这句话大意是:是故以火养其阴,而齐诸其阳,则毂虽敝不蒿藃。

yīn hào

这句话大意是:(音耗。

gū xiǎo ér zhǎng zé zuò

这句话大意是:)毂小而长,则柞;。

chú gé qiè

这句话大意是:(锄革切。

dà ér duǎn zé zhì

这句话大意是:)大而短,则挚。

yīn zhì

这句话大意是:(音致。

yòu yuē xíng zé zhě yù duǎn gū xíng shān zhě cháng gū

这句话大意是:又曰:行泽者欲短毂,行山者长毂。

duǎn gū zé lì cháng gū zé ān

这句话大意是:短毂则利,长毂则安。

zuǒ zhuàn yuē chu zi yǔ ruò áo zhàn gāo hǔ shè tài zhōu yǐ guàn lì gū

这句话大意是:《左传》曰:楚子与若敖战皋浒,射汰辀以贯笠毂。

gǔ liáng zhuàn yuē cháng gū wǔ bǎi chéng cháng gū bīng chē

这句话大意是:《谷梁传》曰:长毂五百乘,(长毂,兵车。

sì mǎ yuē chéng

这句话大意是:四马曰乘。

mián de qiān lǐ

这句话大意是:)绵地千里。

chūn qiū kǎo yì yóu yuē huáng chí zhī huì téng xuē fú gū lǔ wèi cān chéng

这句话大意是:《春秋考异邮》曰:黄池之会,滕、薛扶毂,鲁、卫参乘。

hòu hàn shū yuē cuī yīn zì tíng bó zhuō jùn ān píng rén

这句话大意是:《后汉书》曰:崔骃,字亭伯,涿郡安平人。

zǔ mǔ shī shì néng tōng jīng xué bǎi jiā zhī yán

这句话大意是:祖母师氏,能通经学百家之言。

wáng mǎng chǒng yǐ shū lǐ cì hào yì chéng fū rén jīn yìn zǐ shòu wén xuān dān gū xiǎn wū xīn dài

这句话大意是:王莽宠以殊礼,赐号义成夫人,金印紫绶,文轩丹毂,显于新代。

lǎo zi yuē sān shí fú gòng yī gū dāng qí wú yǒu chē zhī yòng

这句话大意是:《老子》曰:三十辐,共一毂,当其无,有车之用。

huán tán xīn lùn yuē chu zhī yǐng dū chē guà gū mín mó jiān shì lù xiāng jiāo hào wèi cháo yī xīn ér mù yī bì

这句话大意是:桓谭《新论》曰:楚之郢都,车挂毂,民摩肩,市路相交,号为"朝衣新而暮衣弊"。

zuǒ tài chòng shǔ dōu fù yuē lèi gū dié jì pàn yǎn xiāng qīng

这句话大意是:左太冲《蜀都赋》曰:累毂叠迹,叛衍相倾。

zhāng píng zi dōng jīng fù yuē chéng xuān bìng gū

这句话大意是:张平子《东京赋》曰:乘轩并毂。

yòu yuē shū gū fēi líng

这句话大意是:又曰:疏毂飞𫐉。

yòu gōng yàn shī yuē shén biāo jiē dān gū qīng niǎn suí fēng yí

这句话大意是:又《公燕》诗曰:神飙接丹毂,轻辇随风移。

chén xiū wén jiàn lǚ sēng zhēn shī yuē chí gū èr xiáo dào yáng pèi jiǔ hé yīn

这句话大意是:沈休文《饯吕僧珍》诗曰:持毂二崤道,扬旆九河阴。

这句话大意是:○辐。

yì yuē yú shuō fú shuō yīn tuō

这句话大意是:《易》曰:舆说辐,(说音脱。

fū qī fǎn mù

这句话大意是:)夫妻反目。

zhōu lǐ yuē lún rén wèi lún zhǎn sān cái bì yǐ qí shí

这句话大意是:《周礼》曰:轮人为轮,斩三材必以其时。

sān cái gū fú yá

这句话大意是:(三材,毂、辐、牙。

fú yě zhě yǐ wéi zhí zhǐ yě

这句话大意是:)辐也者,以为直指也。

wàng qí fú yù qí xiāo yīn xiāo

这句话大意是:望其辐,欲其揱(音消。

ěr ér xiān yě

现代白话:)你而纤也。

jìn ér shì yīn shì

这句话大意是:进而眡(音视。

zhī yù qí ròu chēng yě

这句话大意是:)之,欲其肉称也。

cān fēn qí gū zhǎng èr zài wài yī zài nèi yǐ zhì qí fú

这句话大意是:参分其毂长,二在外,一在内,以置其辐。

fán fú liàng qí záo shēn yǐ wéi fú guǎng

这句话大意是:凡辐,量其凿深以为辐广。

fú guǎng ér záo qiǎn zé shì yǐ dà wù suī yǒu liáng gōng mò zhī néng gù

这句话大意是:辐广而凿浅,则是以大杌,虽有良工,莫之能固。

záo shēn fú xiǎo zé shì gù yǒu yú ér qiáng bù zú

这句话大意是:凿深辐小,则是固有馀而强不足。

gù hóng yīn hóng

这句话大意是:故竑(音宏。

qí fú guǎng yǐ wéi zhī ruò zé suī yǒu zhòng rèn gū bù zhé

这句话大意是:)其辐广,以为之弱,则虽有重任,毂不折。

cān fēn qí fú zhī zhǎng ér shā qí yī zé suī yǒu shēn ní yì fú lián

这句话大意是:参分其辐之长,而杀其一,则虽有深泥,亦弗溓。

dú rú nián

这句话大意是:(读如黏。

hàn shū yuē lǐ líng jī xiōng nú shǐ jǐn zhǎn chē zhóu ér chí zhī

这句话大意是:《汉书》曰:李陵击匈奴,矢尽,斩车轴而持之。

wǎng

这句话大意是:○辋。

shì míng yuē wǎng luō yě zhōu lún qí wài

这句话大意是:《释名》曰:辋,罗也,周轮其外。

zhōu lǐ yuē lún rén wèi lún zhǎn sān cái bì yǐ qí shí

这句话大意是:《周礼》曰:轮人为轮,斩三材必以其时。

sān cái gū fú yá yě

这句话大意是:(三材,毂、辐、牙也。

yá dú rú yū shì wèn huò wèi zhī wǎng

这句话大意是:牙,读如迂,世问或谓之辋。

yá yě zhě yǐ wéi gù bào yě

这句话大意是:)牙也者,以为固抱也。

fán róu ér shǒu qiè

这句话大意是:凡揉(而首切。

yá wài bù lián ér nèi bù cuò páng bù zhǒng wèi zhī yòng huǒ zhī shàn

这句话大意是:)牙,外不廉而内不挫,旁不肿,谓之用火之善。

lián jué yě

这句话大意是:(廉,绝也。

cuò zhé yě

这句话大意是:挫,折也。

zhǒng huì yě

这句话大意是:肿,瘣也。

shì gù guī zhī yǐ shì qí yuán yě yǔ yīn ju

这句话大意是:)是故规之以视其圜也,萭(音矩。

zhī yǐ shì qí kuāng yě

这句话大意是:)之以视其匡也。

yòu yuē liù fēn qí lún chóng yǐ qí yī wèi zhī yá wéi

这句话大意是:又曰:六分其轮崇,以其一为之牙围。

sān fēn qí yá wéi ér qī qí èr

这句话大意是:叁分其牙围,而漆其二。

bù qī qí jiàn de zhě

这句话大意是:(不漆其践地者。

è

这句话大意是:○轭。

xù hàn shū yuē wén hǔ fú shì lóng dào héng è

这句话大意是:《续汉书》曰:文虎伏轼,龙道衡轭。

qí shū yuē wú xīng yǒu xiàng yǔ shén hù jùn tīng shì tài shǒu bù dé shàng

这句话大意是:《齐书》曰:吴兴有项羽神护郡厅事,太守不得上。

tài shǒu dào jùn bì xū sì yǐ è xià niú

这句话大意是:太守到郡,必须祀以轭下牛。

lǐ ān mín fèng fó fǎ wèi tài shǒu dào jùn bù yǔ shén niú zhe jī shàng tīng shì yòu wū tīng shàng rù guān qí

这句话大意是:李安民奉佛法,为太守,到郡不与神牛,着屐上厅事,又于厅上入关齐。

é ér niú sǐ zàng miào cè

这句话大意是:俄而牛死,葬庙侧。

jīn hū wèi li gōng niú

这句话大意是:今呼为李公牛。

hán shī wài zhuàn yuē wǔ wáng fá zhòu dào xíng qiū è zhé wèi sān tiān yù sān rì bù xiū

这句话大意是:《韩诗外传》曰:武王伐纣,到邢丘,轭折为三,天雨三日不休。

wǔ wáng zhào tài gōng ér wèn zhī yuē wèi kě fá hu

这句话大意是:武王召太公而问之,曰:"未可伐吗?

tài gōng yuē bù rán

这句话大意是:"太公曰:"不然。

è zhé wèi sān zhě jūn dāng fēn wéi sān yě

这句话大意是:轭折为三者,军当分为三也;。

tiān yù sān rì yù sǎ wú bīng yě

现代白话:天雨三日,欲洒我兵也。

hán zǐ yuē zhèng xiàn rén de chē è bù zhī qí míng wèn rén rén yuē cǐ chē è yě

这句话大意是:《韩子》曰:郑县人得车轭,不知其名,问人,人曰:"此车轭也。

é dé yī rén fù wèn duì yuē cǐ chē è yě

这句话大意是:"俄得一人,复问,对曰:"此车轭也。

wèn zhě dà nù yuē nǎng zhě chē è jīn yòu chē è shì hé zhòng yě

这句话大意是:"问者大怒,曰:"曩者车轭,今又车轭,是何众也!

suì yǔ dòu

这句话大意是:"遂与斗。

chē jī yīn jù

这句话大意是:○〈车屐〉(音剧)。

shì míng yuē chē jī shì rén lǚ

这句话大意是:《释名》曰:〈车屐〉,似人履。

yòu yuē fú tú zài zhóu shàng shì zhī yě

这句话大意是:又曰:伏菟在轴上,似之也。

guǎn yīn guǎn

这句话大意是:○𫐑(音管)。

shuō wén yuē guǎn líng gǔ duān tà yě

这句话大意是:《说文》曰:𫐑,𫐉谷端錔也。

zhěn

这句话大意是:○枕。

shì míng yuē zhěn héng zài qián ruò wò chuáng zhī yǒu zhěn

这句话大意是:《释名》曰:枕,横在前,若卧床之有枕。

fāng yán yuē zhěn wèi zhī zhěn

这句话大意是:《方言》曰:轸谓之枕。

zhèng pú yuē chē hòu héng mù

这句话大意是:(郑璞曰:车后横木。

zhōu lǐ yuē chē zhěn sì chǐ wèi zhī yī děng

这句话大意是:《周礼》曰:车轸四尺,谓之一等。

gē mì yīn bì

这句话大意是:戈秘(音必。

liù chǐ yǒu liù cùn jì jiàn ér yǐ

这句话大意是:)六尺有六寸,既建而迤。

yīn yí

这句话大意是:(音移。

chóng wū zhěn sì chǐ wèi zhī èr děng

这句话大意是:)崇于轸四尺,谓之二等。

liù fēn qí guǎng yǐ yī wèi zhī zhěn wéi

这句话大意是:六分其广,以一为之轸围。

cān fēn zhěn wéi qù yī yǐ wéi shì wéi

这句话大意是:参分轸围,去一以为式围。

wǔ fēn qí zhěn jiān yǐ qí yī wèi zhī zhóu wéi

这句话大意是:五分其轸间,以其一为之轴围。

zhěn zhī fāng xiàng de yě

这句话大意是:轸之方,象地也。

shì

这句话大意是:○轼。

zhōu lǐ yuē cān fēn zhěn wéi qù yī yǐ wéi shì wéi

这句话大意是:《周礼》曰:参分轸围,去一以为式围。

cān fēn shì wéi qù yī yǐ wéi jiào wéi

这句话大意是:参分式围,去一以为较围。

shì míng yuē shì shì yě shì suǒ jìng zhě

这句话大意是:《释名》曰:轼,式也,式所敬者。

zuǒ zhuàn yuē qí yǔ lǔ zhàn yú cháng sháo qí shī bài jì

这句话大意是:《左传》曰:齐与鲁战于长勺,齐师败绩。

gōng jiāng chí zhī cáo guì yuē wèi kě

这句话大意是:公将驰之,曹刿曰:"未可!

xià shì qí zhé dēng shì ér wàng zhī yuē kě yǐ

现代白话:"下视其辙,登轼而望之,曰:"可了。

yòu yuē zi yù shǐ dòu bó qǐng zhàn yuē qǐng yǔ jūn zhī shì xì jūn píng shì ér guān de chén yǔ yù mù yān

现代白话:又曰:子玉使斗勃请战,曰:"请与君之士戏,君凭轼而观,得臣与寓目呢。

yòu yuē shū shān zhōu bó rén yǐ tóu zhōng chē zhé shì jìn shī nǎi zhǐ

这句话大意是:又曰:叔山舟搏人以投,中车折轼,晋师乃止。

yòu yuē cháng dí qiáo rú zhī shǒu méi yǐn wū shì

这句话大意是:又曰:长狄乔如之首眉隐于轼。

hàn shū yuē lì shēng píng è shì xià qí qī shí èr chéng

这句话大意是:《汉书》曰:郦生凭轭轼,下齐七十二城。

sòng yù jiǔ biàn yún yǐ jié zhěn xī tài xī tì chán yuán xī zhān shì

这句话大意是:宋玉《九辨》云:"倚结轸兮太息,涕潺湲兮沾轼。

xiāng

这句话大意是:○箱。

fāng yán yuē xiāng wèi zhī pái

这句话大意是:《方言》曰:箱谓之輫。

yīn fěi

这句话大意是:(音斐。

shī yuē huǎn bǐ qiān niú bù yǐ fú xiāng

这句话大意是:《诗》曰:睆彼牵牛,不以服箱。

tōng sú wén yuē chē xiāng yuē jiào

这句话大意是:《通俗文》曰:车箱曰较。

yīn jiǎo

这句话大意是:(音角。

tōng sú wén yuē chē yī yuē liǎng liǎng liǎng xiāng yǔ wèi tǐ yě

这句话大意是:《通俗文》曰:车一曰两,两两相与为体也。

yuán qí suǒ yǐ yán liǎng zhě xiāng yuán jí lún liǎng liǎng ér ǒu gù chēng liǎng ěr

这句话大意是:原其所以言"两"者,箱、辕及轮,两两而耦,故称两耳。

yǐ yīn yì yi èr yīn

这句话大意是:○轙(音议、宜二音。

ěr yǎ yuē zài pèi wèi zhī yǐ

现代白话:《你雅》曰:载辔谓之轙。

guō pú yuē chē è shàng huán pèi suǒ guàn

这句话大意是:(郭璞曰:车轭上环,辔所贯。

wèi yīn wèi

这句话大意是:○𫐕(音卫)。

shuō wén yuē wèi chē zhóu duān yě

这句话大意是:《说文》曰:𫐕,车轴端也。

dù lín shuō gū tà yě

这句话大意是:杜林说:毂錔也。

fāng yán yuē chē wèi qí wèi zhī chē lóng

这句话大意是:《方言》曰:车𫐕,齐谓之〈车龙〉。

bào míng yuǎn wú chéng fù yuē dāng xī quán shèng zhī shí chē guà wèi rén jià jiān chán hàn pǔ de gē chuī fèi tiān

这句话大意是:鲍明远《芜城赋》曰:当昔全盛之时,车挂𫐕,人驾肩,廛闬朴地,歌吹沸天。

huán

这句话大意是:○环。

shì míng yuē yóu huán zài fú mǎ bèi shàng cān mǎ zhī wài pèi guàn zhī yóu yí qián què wú cháng chù

这句话大意是:《释名》曰:游环,在伏马背上,骖马之外辔,贯之游移前却无常处。

ěr yǎ yuē yóu huán wèi zhī juān

现代白话:《你雅》曰:游环谓之捐。

xú juàn qiè

这句话大意是:(徐绢切。

guō pú yuē zhe chē zhòng huán

这句话大意是:郭璞曰:着车众环。

shī yuē yóu huán xié qū

这句话大意是:《诗》曰:游环胁驱。

gāng yīn jiāng

这句话大意是:○釭(音江)。

shuō wén yuē gāng gū zhī tiě yě

这句话大意是:《说文》曰:釭,毂之铁也。

fāng yán yuē chē gāng yàn qí hǎi dài zhī jiān wèi zhī guǒ yīn gē

这句话大意是:《方言》曰:车釭,燕、齐、海、代之间谓之鐹,(音戈。

huò wèi zhī kūn yīn gǔn

这句话大意是:)或谓之锟,(音衮。

zì guān ér xi wèi zhī gāng

这句话大意是:)自关而西谓之釭。

xù sōu shén jì yuē zhèng mào bìng wáng bìn liàn qì wèi de zàng

这句话大意是:《续搜神记》曰:郑茂病亡,殡殓讫,未得葬。

hū rán fù jí jiā rén mèng mào yún yǐ wèi yìng sǐ ǒu mèn jué ěr

这句话大意是:忽然妇及家人梦茂云:"已未应死,偶闷绝耳。

kě kāi guān chū wǒ shāo chē gāng yǐ yùn dǐng tóu

这句话大意是:可开棺出我,烧车釭以熨顶头。

rú yán nǎi huó

这句话大意是:"如言,乃活。

xiá

这句话大意是:○辖。

shì míng yuē xiá hài yě chē zhī jí hài yě

这句话大意是:《释名》曰:辖,害也,车之急害也。

shī yuē chū sù yú gàn yǐn jiàn yú yán

这句话大意是:《诗》曰:出宿于干,饮饯于言。

zài zhǐ zài xiá xiá yǔ xiá tóng

这句话大意是:载指载舝,(舝与辖同。

hái chē yán mài

这句话大意是:)还车言迈。

zuǒ zhuàn yuē zhū hóu bīn zhì diān shè tíng liáo pú rén xún gōng chē mǎ yǒu suǒ bīn cóng yǒu shì jīn chē zhī xiá lì rén mù yǔ gè shàn qí shì

这句话大意是:《左传》曰:诸侯宾至,甸设庭燎,仆人巡宫,车马有所,宾从有侍,巾车脂辖,隶人牧圉,各赡其事。

hàn shū yuē chén zūn shì jiǔ

这句话大意是:《汉书》曰:陈遵嗜酒。

měi dà yǐn bīn kè mǎn táng zhé bì mén qǔ kè chē xiá tóu jǐng zhōng suī yǒu jí zhōng bù néng qù

这句话大意是:每大饮,宾客满堂,辄闭门,取客车辖投井中,虽有急,终不能去。

cài yōng dú duàn yuē shèng yú zhī chē jiē fù xiá

这句话大意是:蔡邕《独断》曰:乘舆之车,皆副辖。

fù xiá zhě shī xiá wū wài nǎi fú shè xiá

这句话大意是:副辖者,施辖于外,乃服设辖。

míng yuē zài chí fēi xiá bù xíng

这句话大意是:铭曰:载驰,非辖不行;。

lín zhèng shè jiào fēi xián bù míng

这句话大意是:临政设教,非贤不明。

zhāng píng zi dōng jīng fù yuē zhòng lún èr xiá shū gū zhǎn líng

这句话大意是:张平子《东京赋》曰:重轮贰辖,疏毂展𫐉。

pān zhèng shū zèng lù jī shī yún xīng chén sù jià zǎi zhī zài xiá

这句话大意是:潘正叔《赠陆机》诗云:"星陈夙驾,载脂载辖。

liàn

这句话大意是:○链。

shì míng yuē liàn jiǎn yě

这句话大意是:《释名》曰:链,简也。

liàn gāng zhóu zhī jiān shǐ bù xiāng wàng

这句话大意是:链釭轴之间,使不相忘。

guǒ hú guǒ qiē

这句话大意是:○輠(胡果切)。

shì míng yuē guǒ guǒ yě

这句话大意是:《释名》曰:輠,裹也。

guǒ zhǐ yě zhǐ rú zhǐ jiàn wū gū tóu

这句话大意是:裹,轵也,轵如指,见于毂头。

lǐ yuē shū sūn wǔ shū cháo jiàn lún rén yǐ zhàng guān gū ér guǒ lún zhě yǐ shì yǒu jué ér hòu zhàng yě

这句话大意是:《礼》曰:叔孙武叔朝,见轮人以杖关毂而輠轮者,以是有爵而后杖也。

yú jù lún shì zhù zhōng

这句话大意是:(馀具轮事注中。

shǐ jì yuē chún yú kūn qí rén yě bó wén qiáng xué

这句话大意是:《史记》曰:淳于髡,齐人也,博闻强学。

qí jiàn shuō mù yàn yīng zhī wéi rén rán ér bǐng yì guān sè wèi wu gù qí rén wèi zhī zhì guǒ

这句话大意是:其谏说慕晏婴之为人,然而秉意观色为务,故齐人谓之炙輠。

guǒ chē zhī shèng gāo zhě zhì zhī bù jìn yóu yǒu yú

这句话大意是:輠,车之盛膏者,炙之不尽,犹有馀。

liú yán kūn zhī zhì bù jìn rú zhì guǒ

这句话大意是:流言髡之智,不尽如炙輠。

dāng

这句话大意是:○当。

tōng sú wén yuē chē dāng wèi píng bù qīng qiè

这句话大意是:《通俗文》曰:车当谓箳(步轻切。

xīng

这句话大意是:)篂。

guō lín zōng bié zhuàn yuē xī zhòng yǎn wèi bù cóng shì cháng chái chē jià niú biān jīng wéi dāng

这句话大意是:《郭林宗别传》曰:昔仲琰为部从事,尝柴车驾牛,编荆为当。

gài

这句话大意是:○盖。

zhōu lǐ yuē lún rén wèi gài dá cháng wéi sān cùn

这句话大意是:《周礼》曰:轮人为盖,达常围三寸。

dá cháng hé dòu gāng rù qiū zhōng yě

这句话大意是:(达常,盍斗杠,入丘中也。

shàng yù zūn ér yǔ yù bēi

这句话大意是:)上欲尊而宇欲卑。

shàng jìn bù píng zhě yě

这句话大意是:(上,近部平者也。

tuí xià yuē zì

这句话大意是:𬯎下曰字。

shàng zūn ér yǔ bēi zé tǔ shuǐ jí ér liù yuǎn

这句话大意是:)上尊而宇卑,则吐水疾而霤远。

gài zhě zhǔ wèi yǔ yě

这句话大意是:(盖者主为雨也。

gài yǐ chóng zé nán wéi mén yě

这句话大意是:)盖已崇,则难为门也;。

gài yǐ bēi shì bì mù yě

这句话大意是:盖已卑,是蔽目也。

shì gù gài chóng shí chǐ

这句话大意是:是故盖崇十尺。

liáng gài fú mào fú hóng yīn mǐn ér chí bù duì wèi zhī guó gōng

这句话大意是:良盖弗冒弗纮,殷敏而驰不队,谓之国工。

gài zhī yuán yě yǐ xiàng tiān yě

这句话大意是:盖之圜也,以象天也;。

gài gōng èr shí yǒu bā yǐ xiàng xīng yě

这句话大意是:盖弓二十有八,以象星也。

fāng yán yuē gài zài shàng rú wū shè zhī fù gài

这句话大意是:《方言》曰:盖在上,如屋舍之复盖。

cài yōng dú duàn yuē shèng yú chē jiē huáng gài zhě bìng yǐ huáng wèi lǐ yě

这句话大意是:蔡邕《独断》曰:乘舆车,皆黄盖者,并以黄为里也。

dǒng zhuó bié zhuàn yuē zhuō fěng cháo tíng shǐ guāng lù xuān fán chí jié bài zhuō wèi tài shī wèi zhū hóu shàng

这句话大意是:《董卓别传》曰:卓讽朝廷,使光禄宣璠持节拜卓为太师,位诸侯上。

yǐn hái cháng ān bǎi guān yíng lù bài yī

这句话大意是:引还长安,百官迎路拜揖。

zhuō suì tiě nǐ chē fú chéng jīn huá qīng gài huà liǎng lún shí rén hào wèi yú mó chē

这句话大意是:卓遂僣拟车服,乘金华青盖,画两轮,时人号为竽摩车。

chē liào yīn lǎo

这句话大意是:○〈车尞〉(音老)。

shì míng yuē chē liào shì gōng qū yě

这句话大意是:《释名》曰:〈车尞〉,似弓曲也。

shuō wén yuē chē liào gài gōng yě huái yáng míng chē qióng

这句话大意是:《说文》曰:〈车尞〉,盖弓也,淮阳名车穹。

zhōu lǐ yuē gōng záo guǎng sì méi záo shàng èr méi záo xià sì méi

这句话大意是:《周礼》曰:弓凿广四枚,凿上二枚,凿下四枚。

gōng

这句话大意是:(弓。

chē liào yě

这句话大意是:〈车尞〉也。

záo shēn èr cùn yǒu bàn xià zhí èr méi záo duān yī méi

这句话大意是:)凿深二寸有半,下直二枚,凿端一枚。

gōng cháng liù chǐ wèi zhī bì zhǐ wǔ chǐ wèi bì lún sì chǐ wèi zhī bì zhěn

这句话大意是:弓长六尺谓之庇轵,五尺谓庇轮,四尺谓之庇轸。

cān fēn gōng cháng ér róu qí yī

这句话大意是:参分弓长而揉其一。

yǐ qí yī wèi zhī zūn

这句话大意是:以其一为之尊。

gài zhī èr shí yǒu bā yǐ xiàng xīng yě

这句话大意是:盖之二十有八,以象星也。

gāng

这句话大意是:○杠。

zhōu lǐ yuē lún rén wèi gài dá cháng wéi sān cùn

这句话大意是:《周礼》曰:轮人为盖,达常围三寸。

tīng yīn yíng gài gāng yě

这句话大意是:桯(音楹,盖杠也。

wéi bèi zhī liù cùn

这句话大意是:)围倍之,六寸。

xìn qí tīng wéi yǐ wéi bù guǎng liù cùn

这句话大意是:信其桯围,以为部广,六寸。

bù zhǎng èr chǐ tīng zhǎng bèi zhī sì chǐ zhě èr

这句话大意是:部长二尺,桯长倍之,四尺者二。

gāng zhǎng bā chǐ wèi dá cháng yǐ xià yě

这句话大意是:(杠长八尺,谓达常以下也。

jiā dá cháng èr chǐ zé gài gāo yī zhàng yě

这句话大意是:加达常二尺,则盖高一丈也。

fù líng yīn cén

这句话大意是:覆笭(音岑)。

shì míng yuē líng héng zài chē qián zhī zhú zuò zhī kōng líng líng yě

这句话大意是:《释名》曰:笭,横在车前,织竹作之,空笭笭也。

guǎng yǎ yuē fù líng wèi zhī pì

这句话大意是:《广雅》曰:覆笭谓之辟。

jǔ xīn

这句话大意是:○枸心。

guǎng yǎ yuē cóng xià jǔ zhóu yě

这句话大意是:《广雅》曰:从下枸轴也。

tōng sú wén yuē zhóu xiàn zhě wèi zhī jǔ

这句话大意是:《通俗文》曰:轴限者谓之枸。

jiào

这句话大意是:○较。

zhōu lǐ yuē cān fēn shì wéi qù yī yǐ wéi jiào wéi

这句话大意是:《周礼》曰:参分式围,去一以为较围。

cān fēn jiào wéi qù yī yǐ wéi zhǐ wéi

这句话大意是:参分较围,去一以为轵围。

shì míng yuē qí jiào zhòng qīng suǒ chéng yě

这句话大意是:《释名》曰:其较重,卿所乘也。

xiǎn xǔ yǎn qiè

这句话大意是:○幰(许偃切)。

tōng sú wén yuē zhāng bù yuē xiǎn

这句话大意是:《通俗文》曰:张布曰幰。

yí zhì lìng yuē zhū chē yī pǐn qīng yóu xūn dào xiǎn zhū lǐ zhū sī luò wǎng

这句话大意是:《仪制令》曰:诸车,一品青油𫄸道幰,朱里,朱丝络网。

sān pǐn yǐ shàng qīng dào xiǎn zhū

这句话大意是:三品以上,青道幰,朱;。

wǔ pǐn yǐ shàng qīng biǎn xiǎn bì lǐ

这句话大意是:五品以上,青褊幰,碧里。

liù pǐn yǐ xià jiē bù dé yòng xiǎn

这句话大意是:六品以下,皆不得用幰。

lǔ bù lìng yuē ān chē zǐ yóu tōng xiǎn zǐ yóu xūn zhū lǐ

这句话大意是:《卤簿令》曰:安车,紫油通幰,紫油𫄸,朱里。

sì wàng chē qīng yóu tōng xiǎn qīng yóu xūn bìng zhū sī luò wǎng

这句话大意是:四望车,青油通幰,青油𫄸,并朱丝络网。

hòu jí huáng tài zǐ chē xiǎn bìng zhǔn cǐ

这句话大意是:后及皇太子车幰,并准此。

fēng tǔ jì yuē zhōu lǐ yǐ fú shì chē yī yì wèi shī yán wéi xiǎn

这句话大意是:《风土记》曰:《周礼》以拂拭车一义,谓施严惟幰。

pān yuè jí tián fù yuē wēi fēng shēng wū qīng xiǎn xiān āi qǐ hu zhū lún

这句话大意是:潘岳《籍田赋》曰:微风生于轻幰,纤埃起乎朱轮。

pān ní shī yuē cháo cóng cháng tú mù qī suǒ jí

这句话大意是:潘尼诗曰:朝从长涂,暮栖所集。

guī yún chéng xiǎn fú qī fēng xún wéi rù

这句话大意是:归云乘幰浮,凄风寻帷入。

sī qiū

这句话大意是:○纟秋。

shì míng yuē sī qiū qiú yě

这句话大意是:《释名》曰:纟秋,遒也。

zài hòu qiú pò shǐ bù dé què suō yě

这句话大意是:在后遒迫,使不得却缩也。

wáng yǐn jìn shū yuē shān tāo wèi shàng shū yǒu rén tí yuē gé zhōng yǒu dà niú wáng qí yāng péi jiè qiū hé jiào dí bù gǎn xiū

这句话大意是:王隐《晋书》曰:山涛为尚书,有人题曰:"阁中有大牛,王齐鞅,裴楷秋,和峤踧不敢休。

yīn

这句话大意是:○茵。

shì míng yuē yīn chē zhōng suǒ zuò yě yòng hǔ pí yǒu wén cǎi

这句话大意是:《释名》曰:茵,车中所坐也,用虎皮,有文采。

shī yuē yīn yǐn wù yīn wò

这句话大意是:《诗》曰:阴靷鋈(音沃。

xù wén yīn chàng gū jià wǒ qí zhù

这句话大意是:)续,文茵畅毂,驾我骐馵。

yīn zhù

这句话大意是:(音注。

hàn shū yuē bǐng jí wèi chéng xiàng yù lì shì jiǔ shù bū dàng

这句话大意是:《汉书》曰:邴吉为丞相,驭吏嗜酒,数逋荡。

bū wáng yě

这句话大意是:(逋,亡也。

dàng fàng yě

这句话大意是:荡,放也。

wèi wáng qí suǒ gōng zhī zhí ér jiàn fàng yě

这句话大意是:谓亡其所供之职而渐放也。

cháng cóng jí chū zuì ǒu chéng xiàng chē yīn shàng

这句话大意是:)常从吉出,醉呕丞相车茵上。

xī cáo zhǔ lì bái yù chì zhī jí yuē yǐ zuì bǎo zhī shī qù shì shǐ cǐ rén fù hé suǒ róng

这句话大意是:西曹主吏白欲斥之,吉曰:"以醉饱之失去士,使此人复何所容?

xī cáo dàn rěn zhī cǐ bù guò wū chéng xiàng chē yīn ěr

现代白话:西曹但忍之,此不过污丞相车茵你。

suì bù qù yě

这句话大意是:"遂不去也。

✦ You read 车部·卷五

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.