太平御览 · 李昉 · Chapter 783 of 1000

四夷部·卷四·东夷四

PinyinModern Translation
Size

gāo gōu lí

这句话大意是:○高句丽。

fàn yè hòu hàn shū yuē gāo gōu lí guó jié wū yǐn shí ér hǎo zhì gōng shì

这句话大意是:范晔《后汉书》曰:高句骊国,节于饮食,而好治宫室。

qí sú yín jiē jié jìng zì xǐ yè zhé nán nǚ qún jù wèi chàng lè

这句话大意是:其俗淫,皆洁净自喜,夜辄男女群聚为倡乐。

wèi lüè yuē gāo gōu lí guó zài liáo dōng zhī dōng qiān lǐ

这句话大意是:《魏略》曰:高句丽国,在辽东之东千里。

qí wáng dōu wū wán dōu zhī xià dì fāng èr qiān lǐ hù sān wàn

这句话大意是:其王都于丸都之下,地方二千里,户三万。

duō shān lín wú yuán zé qí guó pín jiǎn tǔ zhe

这句话大意是:多山林,无源泽,其国贫俭土着。

wèi gōng shì zōng miào cí líng xīng shè jì

这句话大意是:为宫室宗庙,祠灵星社稷。

qí sú jí xiōng xǐ kòu chāo

这句话大意是:其俗吉凶喜寇抄。

qí guó zhì guān yǒu xiāng jiā jūn lú pèi zhě gǔ zōu jiā zūn bēi gè yǒu děng

这句话大意是:其国置官,有相加军卢、沛者、古邹加,尊卑各有等。

běn juān nú bù wèi wáng shāo wēi ruò jīn guì lóu bù dài zhī

这句话大意是:本捐奴部为王,稍微弱,今桂娄部代之。

dà jiā bù tián zuò xià hù gěi fù shuì rú nú

这句话大意是:大家不田作,下户给赋税,如奴。

sú hǎo gē wǔ

这句话大意是:俗好歌舞。

qí rén zì xǐ guì bài shēn yī jiǎo yǔ fu yú yì xíng bù jiē zǒu

这句话大意是:其人自喜跪拜申一脚,与夫馀异,行步皆走。

yòu yǐ shí yuè huì jì tiān míng yuē dōng méng

这句话大意是:又以十月会祭天,名曰东盟。

yǒu jūn shì yì jì tiān shā niú guān tí yǐ zhàn jí xiōng

这句话大意是:有军事亦祭天,杀牛观蹄,以占吉凶。

dà jiā zhe zé rú zé wú hòu

这句话大意是:大加着帻,如帻无后;。

qí xiǎo jiā zhe shé fēng xíng tái biàn

这句话大意是:其小加着折风,形台弁。

wú láo yù yǒu zuì zhě jí huì jiā píng yì biàn shā zhī mò rù qī zǐ wèi nú bì

这句话大意是:无牢狱,有罪者即会加评议,便杀之,没入妻子为奴婢;。

dào yī zé shí èr

这句话大意是:盗一责十二。

hūn yīn zhī fǎ nǚ jiā zuò xiǎo wū wū dà wū zhī hòu míng wéi xù wū xù mù zhì nǚ jiā hù wài zì míng guì bài qǐ de jiù nǚ sù nǚ jiā tīng zhī zhì shēng zǐ nǎi jiāng fù guī

这句话大意是:婚姻之法,女家作小屋于大屋之后,名为婿屋,婿暮至女家户外,自名跪拜,乞得就女宿,女家听之,至生子,乃将妇归。

qí sú yín duō xiāng bēn yòu

这句话大意是:其俗淫,多相奔诱。

qí sǐ zàng yǒu guǒ wú guān tíng sàng bǎi rì

这句话大意是:其死葬有椁无棺,停丧百日。

hǎo hòu zàng jī shí wèi fēng liè zhǒng sōng bǎi

这句话大意是:好厚葬,积石为封,列种松柏。

xiōng sǐ yì bào sǎo

这句话大意是:兄死,亦报嫂。

sú yǒu qì lì biàn gōng shǐ dāo máo yǒu kǎi xí zhàn

这句话大意是:俗有气力,便弓矢、刀矛,有铠,习战。

yòu yǒu xiǎo shuǐ quǎn bǎi sú chū hǎo gōng qí mǎ xiǎo biàn dēng shān

这句话大意是:又有小水犭百,俗出好弓,其马小,便登山。

fu yú bù néng chén yě wò jū dōng huì jiē shǔ zhī

这句话大意是:夫馀不能臣也,沃沮、东秽皆属之。

qí guó dū yī dà shuǐ ér jū

这句话大意是:其国都依大水而居。

wáng mǎng shí fā jù lì yǐ fá hú bù yù xíng wáng chū sài wèi kòu hài

这句话大意是:王莽时,发句丽以伐胡,不欲行,亡出塞,为寇害。

mǎng gēng míng wéi xià jù lí

这句话大意是:莽更名为下句丽。

hòu wèi shū gāo gōu lí zhě chū wū fu yú

这句话大意是:《后魏书》:高句丽者,出于夫馀。

zì yán xiān zǔ zhū méng mǔ hé bó nǚ fu yú wáng bì wū shì zhōng wèi rì suǒ zhào yǐn shēn bì zhī rì yǐng yòu zhú jì ér yǒu yùn shēng yī luǎn dà rú wǔ shēng

这句话大意是:自言先祖朱蒙,母河伯女,夫馀王闭于室中,为日所照,引身避之,日影又逐,既而有孕,生一卵,大如五升。

fu yú wáng qì zhī yǔ shǐ shǐ bù shí

这句话大意是:夫馀王弃之,与豕,豕不食;。

qì zhī wū lù niú mǎ bì zhī

这句话大意是:弃之于路,牛马避之;。

yòu qì zhī yě zhòng niǎo yǐ máo rú zhī

这句话大意是:又弃之野,众鸟以毛茹之。

fu yú wáng pōu zhī bù néng pò suì hái qí mǔ

这句话大意是:夫馀王剖之,不能破,遂还其母。

qí mǔ yǐ wù guǒ zhī zhì wū nuǎn chù yǒu yī nán pò ké ér chū

这句话大意是:其母以物裹之,置于暖处,有一男破壳而出。

jí qí zhǎng yě zì zhī yuē zhū méng

这句话大意是:及其长也,字之曰朱蒙。

qí sú yán zhū méng zhě shàn shè yě

这句话大意是:其俗言朱蒙者,善射也。

fu yú guó rén yǐ zhū méng fēi rén suǒ shēng jiāng yǒu yì zhì qǐng chú zhī

这句话大意是:夫馀国人以朱蒙非人所生,将有异志,请除之。

wáng bù tīng mìng zhī yǎng mǎ

这句话大意是:王不听,命之养马。

zhū méng měi sī shì zhī qí shàn è jùn zhě jiǎn shí lìng shòu nú zhě shàn yǎng lìng féi

这句话大意是:朱蒙每私试,知其善恶,骏者减食令瘦,驽者善养令肥。

fū yú wáng yǐ féi zhě zì chéng yǐ shòu zhě gěi zhū méng

这句话大意是:夫余王以肥者自乘,以瘦者给朱蒙。

hòu shòu yú tián yǐ zhū méng shàn shè shè gěi yǐ yī shǐ

这句话大意是:后狩于田,以朱蒙善射,射给以一矢。

zhū méng suī yī shǐ yì shòu shén duō

这句话大意是:朱蒙虽一矢,殪兽甚多。

fu yú zhī chén yòu móu shā zhī

这句话大意是:夫馀之臣又谋杀之。

zhū méng mǔ yīn zhī yǐ gào zhū méng

这句话大意是:朱蒙母阴知,以告朱蒙。

zhū méng yǔ wū yú èr rén qì fū yú dōng nán zǒu

这句话大意是:朱蒙与乌馀二人弃夫馀东南走。

zhōng dào yù yī dà shuǐ yù jì wú liáng fu yú rén zhuī zhī shén jí

这句话大意是:中道遇一大水,欲济无梁,夫馀人追之甚急。

zhū méng gào shuǐ yuē wǒ shì rì zi hé bó wài sūn

这句话大意是:朱蒙告水曰:"我是日子,河伯外孙。

jīn rì táo zǒu zhuī bīng chuí jí rú hé dé jì

这句话大意是:今日逃走,追兵垂及,如何得济?

wū shì yú biē bìng fú wèi zhī chéng qiáo

这句话大意是:"于是鱼鳖并浮,为之成桥。

zhū méng de dù yú biē nǎi jiě zhuī qí bù dé dù

这句话大意是:朱蒙得度,鱼鳖乃解,追骑不得度。

zhū méng zhì pǔ shù shuǐ yù jiàn sān rén qí yī rén yī zhuó má yī rén zhe nà yī yī rén zhe shuǐ zǎo yī yǔ zhū méng zhì gē shēng gǔ chéng suì jū yān

现代白话:朱蒙至普述水,遇见三人,其一人衣着麻,一人着纳衣,一人着水藻衣,与朱蒙至纥升骨城,遂居呢。

hào yuē gāo gōu lí yīn yǐ gāo wèi shì yān

现代白话:号曰高句丽,因以高为氏呢。

běi shǐ yuē zhū méng zài fu yú shí qí qī huái yùn zhū méng táo hòu shēng zǐ

这句话大意是:《北史》曰:朱蒙,在夫馀时,其妻怀孕,朱蒙逃后生子。

shǐ lǘ xié jí zhǎng zhī zhū méng wèi guó wáng jí yǔ mǔ wáng guī zhī míng yuē lǘ dá wěi zhī guó shì

这句话大意是:始闾谐,及长,知朱蒙为国王,即与母亡归之,名曰闾达,委之国事。

zhū méng sǐ zhì sūn mò lái lì nǎi bìng fu yú

这句话大意是:朱蒙死,至孙莫来立,乃并夫馀。

hàn wǔ dì yuán fēng sì nián miè cháo xiǎn zhì xuán tù jùn yǐ gāo gōu lí wèi xiàn yǐ shǔ zhī

这句话大意是:汉武帝元封四年,灭朝鲜,置玄菟郡,以高句丽为县以属之。

hàn shí cì zhī yī zé cháo fú gǔ chuī cháng cóng xuán tù jùn shòu zhī

这句话大意是:汉时,赐之衣帻、朝服、鼓吹,常从玄菟郡受之。

hòu shāo jiāo bù fù yì jùn dàn wū dōng jiè zhù xiǎo chéng shòu zhī suì míng cǐ chéng wèi zé gōu lóu

这句话大意是:后稍骄,不复诣郡,但于东界筑小城受之,遂名此城为帻沟娄。

gōu lóu zhě jù lí chéng míng yě

这句话大意是:沟娄者,句丽城名也。

yòu yuē gōng sūn dù zhī xióng hǎi dōng yě gāo gōu lí bó gù yǔ zhī tōng hǎo

这句话大意是:又曰:公孙度之雄海东也,高句丽伯固与之通好。

bó gù sǐ yī yí mó lì

这句话大意是:伯固死,伊夷模立。

yī yí mō shù kòu liáo dōng jiàn ān zhōng gōng sūn kāng chū jūn jī zhī dà pò qí guó fén shāo yì luò

这句话大意是:伊夷摸数寇辽东,建安中,公孙康出军击之,大破其国,焚烧邑落。

yī yí mó gèng zuò xīn guó wū jiǔ dōu shān xià

这句话大意是:伊夷模更作新国于九都山下。

yòu yuē gāo gōu lí yī yí mó sǐ qí zi wèi gōng lì

这句话大意是:又曰:高句丽伊夷模死,其子位宫立。

shǐ wèi gōng zēng zǔ gōng shēng ér mù kāi néng shì guó rén è zhī

这句话大意是:始,位宫曾祖宫,生而目开能视,国人恶之。

jí zhǎng xiōng nüè guó yǐ pò cán

这句话大意是:及长,凶虐,国以破残。

jí wèi gōng shēng yì néng shì rén

这句话大意是:及位宫生,亦能视人。

gāo lí hū xiāng sì wèi wèi yǐ wéi shì qí zēng zǔ gōng gù míng wèi gōng

这句话大意是:高丽呼相似为位,以为似其曾祖宫,故名位宫。

yì yǒu yǒng lì biàn ān mǎ shàn shè liè

这句话大意是:亦有勇力,便鞍马,善射猎。

wèi zhèng shǐ zhōng wèi gōng kòu liáo xī

这句话大意是:魏正始中,位宫寇辽西。

ān píng wǔ nián yōu zhōu cì shǐ guàn qiū jiǎn jiāng wàn rén chū xuán tú tǎo wèi gōng dà zhàn wū fèi liú bài zǒu

这句话大意是:安平五年,幽州刺史毌丘俭将万人,出玄菟讨位宫,大战于沸流,败走。

jiǎn zhuī zhì chēng xiàn xuán chē shù mǎ dēng wán dōu shān tú qí suǒ dōu

这句话大意是:俭追至赪岘,悬车束马登丸都山,屠其所都。

wèi gōng dān jiāng qī zǐ yuǎn cuàn

这句话大意是:位宫单将妻子远窜。

liù nián jiǎn fù tǎo zhī wèi gōng qīng jiāng zhū jiā bēn fú wò jū

这句话大意是:六年,俭复讨之,位宫轻将诸加奔伏沃沮。

jiǎn shǐ jiāng jūn wáng qí zhuī zhī jué wò jū qiān yú lǐ dào sù shèn nán jiè kè shí jì gōng

这句话大意是:俭使将军王颀追之,绝沃沮千馀里,到肃慎南界,刻石纪功。

yòu kān jiǔ dōu shān míng bù nài chéng ér hái

这句话大意是:又刊九都山铭不耐城而还。

yòu yuē hòu wèi tài wǔ dì shí gāo lí wáng zhāo zēng sūn liǎn shǐ qiǎn shǐ zhě yì ān dōng fèng biǎo gòng fāng wù bìng qǐng guó huì

这句话大意是:又曰:后魏太武帝时,高丽王钊曾孙琏始遣使者诣安东,奉表贡方物,并请国讳。

tài wǔ jiā qí chéng kuǎn zhào xià dì xì míng huì wū qí guó shǐ yuán wài sàn qí shì láng li áo bài liǎn wèi dū du liáo hǎi zhū jūn shì gāo gōu lí wáng

这句话大意是:太武嘉其诚款,诏下帝系名讳于其国,使员外散骑侍郎李敖拜琏为都督辽海诸军事、高句丽王。

áo zhì qí suǒ jū píng rǎng chéng fǎng qí fāng shì yún qù liáo dōng yī qiān yú lǐ zhì zhà chéng nán zhì xiǎo hǎi běi zhì jiù fu yú rén hù sān bèi wū qián

这句话大意是:敖至其所居平壤城,访其方事,云去辽东一千余里至栅城,南至小海,北至旧夫馀,人户三倍于前。

hòu wèi shí gòng shǐ xiāng xún suì zhì huáng jīn èr bǎi jīn bái yín sì bǎi jīn

这句话大意是:后魏时,贡使相寻,岁致黄金二百斤、白银四百斤。

yòu yuē hòu wèi wén míng tài hòu yǐ xiàn wén liù gōng wèi bèi chì liǎn lìng jiàn qí nǚ

这句话大意是:又曰:后魏文明太后以献文六宫未备,敕琏令荐其女。

liǎn fèng biǎo yún nǚ yǐ chū qiú yǐ dì nǚ yīng zhǐ

这句话大意是:琏奉表云:"女已出,求以弟女应旨。

cháo tíng xǔ yān

现代白话:"朝廷许呢。

huì xiàn wén bēng nǎi zhǐ

这句话大意是:会献文崩,乃止。

yòu yuē hòu wèi tài hé shí wǔ nián liǎn sǐ qí sūn yún lì fù cì yǐ yì guān fú wù chē qí zhī shì

这句话大意是:又曰:后魏太和十五年,琏死,其孙云立,复赐以衣冠服物车旗之饰。

zì cǐ suì cháng gòng xiàn

这句话大意是:自此岁常贡献。

zhì dà tǒng shí nián qí wáng chéng qiǎn shǐ zhì xī wèi cháo gòng

这句话大意是:至大统十年,其王成遣使至西魏朝贡。

jí qí shòu dōng wèi zhī chán yòu cháo yú qí wén xuān jiā chéng shǐ chí jié shì zhōng piào qí dà jiàng jūn gāo lí wáng rú gù

这句话大意是:及齐受东魏之禅,又朝于齐文宣,加成使持节侍中、骠骑大将军,高丽王如故。

yòu yuē běi qí tiān bǎo sān nián wén xuān zhì yíng zhōu shǐ bó líng cuī liǔ shǐ yú gāo lí

这句话大意是:又曰:北齐天保三年,文宣至营州,使博陵崔柳使于高丽。

qiú wèi mò liú rén

这句话大意是:求魏末流人。

chì liǔ yuē ruò bù cóng zhě yǐ biàn yi cóng shì

这句话大意是:敕柳曰:"若不从者,以便宜从事!

jí zhì bú jiàn xǔ

这句话大意是:"及至,不见许。

liǔ zhāng mù huà zhī quán jī chéng zhuì wū chuáng xià chéng zuǒ yòu què xī bù gǎn dòng nǎi xiè fú

这句话大意是:柳张目叱之,拳击成,坠于床下,成左右雀息不敢动,乃谢服。

liǔ yǐ wǔ qiān hù fǎn mìng

这句话大意是:柳以五千户反命。

yòu yuē gāo gōu lí dōng zhì xīn luó xi dù liáo èr qiān lǐ nán jiē bǎi jì běi lín mò hé yī qiān yú lǐ

这句话大意是:又曰:高句丽东至新罗,西度辽二千里,南接百济,北邻靺鞨一千馀里。

rén jiē tǔ zhe suí shān gǔ ér jū yī bù bó jí pí

这句话大意是:人皆土着,随山谷而居,衣布帛及皮。

tǔ tián báo jí cán nóng bù zú yǐ zì gòng gù qí rén jié yǐn shí

这句话大意是:土田薄瘠,蚕农不足以自供,故其人节饮食。

qí wáng hǎo xiū gōng shì dōu píng rǎng chéng yì yuē cháng ān chéng

这句话大意是:其王好修宫室,都平壤城,亦曰长安城。

qí chéng suí shān qū qǔ nán lín pèi shuǐ

这句话大意是:其城随山屈曲,南临𬇙水。

chéng nèi wéi jī cāng chǔ qì bèi kòu zhì fāng rù gù shǒu wáng bié wèi zhái wū qí cè bù cháng jū zhī

这句话大意是:城内惟积仓储器备,寇至方入固守,王别为宅于其侧,不常居之。

qí wài fù yǒu guó nèi chéng jí hàn chéng yì bié dōu yě qí guó zhōng hū wèi sān jīng

这句话大意是:其外复有国内城及汉城,亦别都也,其国中呼为三京。

fù yǒu liáo dōng xuán tú děng shù shí chéng jiē zhì guān sī yǐ xiāng tǒng shè yān

现代白话:复有辽东、玄菟等数十城,皆置官司,以相统摄呢。

qí zhì guān yǒu dà duì lú yǐ xià fán shí èr děng fēn zhǎng nèi wài shì

这句话大意是:其置官有大对卢已下凡十二等分,掌内外事。

fù yǒu nèi píng wǔ bù rù sà rén jiē tóu zhe shé fēng xíng rú biàn shì rén jiā chā èr niǎo yǔ

这句话大意是:复有内评五部褥萨,人皆头着折风,形如弁,士人加插二鸟羽。

guì zhě qí guān yuē sū gǔ duō yòng zǐ luō wèi zhī shì yǐ jīn yín

这句话大意是:贵者其冠曰苏骨多,用紫罗为之,饰以金银。

fú dà xiù shān dà kǒu kù sù pí dài huáng gé lǚ

这句话大意是:服大袖衫、大口裤、素皮带、黄革履。

fù rén qún rú jiā zhuàn

这句话大意是:妇人裙襦加襈。

shū yǒu wǔ jīng sān shǐ sān guó zhì jìn yáng qiū

这句话大意是:书有五经、三史、《三国志》、《晋阳秋》。

bīng qì yǔ zhōng guó lüè tóng

这句话大意是:兵器与中国略同。

jí chūn qiū xiào liè wáng qīn lín zhī

这句话大意是:及春秋校猎,王亲临之。

shuì bù wǔ pǐ gǔ wǔ dàn

这句话大意是:税布五匹、谷五石。

yóu rén zé sān nián yī shuì shí rén gòng xì bù yì pǐ

这句话大意是:游人则三年一税,十人共细布一匹。

qí xíng fǎ jùn hǎn yǒu fàn zhě

这句话大意是:其刑法峻,罕有犯者。

lè yǒu wǔ xián qín zhēng bì lì héng chuī xiāo gǔ zhī shǔ chuī lú yǐ hé qǔ

这句话大意是:乐有五弦琴、筝、筚篥、横吹、萧、鼓之属,吹芦以和曲。

měi nián chū jù xì pèi shuǐ shàng wáng chéng yāo yú liè yǔ yí guān zhī

这句话大意是:每年初,聚戏𬇙水上,王乘腰舆,列羽仪观之。

shì bì wáng yǐ yī rù shuǐ fēn wéi zuǒ yòu èr bù yǐ shuǐ shí xiāng jiàn zhì xuān hū chí zhú zài sān ér zhǐ

这句话大意是:事毕,王以衣入水,分为左右二部,以水石相溅掷,喧呼驰逐,再三而止。

xìng duō guǐ fú yán cí bǐ huì bù jiǎn qīn shū fù zǐ tóng chuān yù gòng shì qǐn

这句话大意是:性多诡伏,言辞鄙秽,不简亲疏,父子同川浴,共室寝。

hǎo gē wǔ

这句话大意是:好歌舞。

cháng yǐ shí yuè jì tiān qí gōng huì yī fú jiē jǐn xiù jīn yín yǐ wéi shì

这句话大意是:常以十月祭天,其公会,衣服皆锦绣,金银以为饰。

hǎo dūn jù shí yòng zǔ dòu

这句话大意是:好蹲踞,食用俎豆。

chū sān chǐ mǎ yún běn zhū méng suǒ chéng mǎ zhǒng jí guǒ xià yě

这句话大意是:出三尺马,云本朱蒙所乘马种,即果下也。

fēng sú shàng yín bù yǐ wèi kuì

这句话大意是:风俗尚淫,不以为愧。

sú duō yóu nǚ fu wú cháng rén yè zé nán nǚ qún jù ér xì wú yǒu guì jiàn zhī jié

这句话大意是:俗多游女,夫无常人,夜则男女群聚而戏,无有贵贱之节。

yǒu hūn jià qǔ nán nǚ xiāng yuè jí wéi zhī

这句话大意是:有婚嫁取,男女相悦即为之。

nán jiā sòng zhū jiǔ ér yǐ wú cái pìn zhī lǐ

这句话大意是:男家送猪、酒而已,无财聘之礼;。

huò yǒu shòu cái zhě rén gòng chǐ zhī yǐ wéi mài bì

这句话大意是:或有受财者,人共耻之,以为卖婢。

sǐ zhě bìn zài wū nèi bìn sān nián zé jí rì ér zàng

这句话大意是:死者殡在屋内,殡三年,择吉日而葬。

jū fù mǔ jí fū sàng jiē sān nián xiōng dì sān yuè

这句话大意是:居父母及夫丧皆三年,兄弟三月。

chū zhōng kū qì zàng zé gǔ wǔ zuò yuè yǐ sòng zhī mái qì qǔ sǐ zhě shēng shí wán hǎo chē mǎ zhì mù cè huì zàng zhě zhēng qǔ ér qù

这句话大意是:初终哭泣,葬则鼓舞作乐以送之,埋讫,取死者生时玩好车马置墓侧,会葬者争取而去。

yòu yuē duò kāi huáng zhōng gāo lí wáng yuán lǜ mò hé wàn yú qí kòu liáo dōng xi yíng zhōu zǒng guǎn wéi shì chōng jī zǒu zhī

这句话大意是:又曰:隋开皇中,高丽王元率靺鞨万馀骑寇辽东西,营州总管韦世冲击走之。

dì dà nù mìng hàn wáng liàng wèi yuán shuài zǒng shuǐ lù tǎo zhī xià zhào chù qí jué wèi

这句话大意是:帝大怒,命汉王谅为元帅,总水陆讨之,下诏黜其爵位。

yuán yì huáng jù qiǎn shǐ xiè zuì shàng biǎo chēng liáo dōng fèn tǔ chén yuán yún yún

这句话大意是:元亦惶惧,遣使谢罪,上表称"辽东粪土臣元"云云。

shàng wū shì bà bīng dài zhī rú chū yuán yì suì qiǎn cháo gòng

这句话大意是:上于是罢兵,待之如初,元亦岁遣朝贡。

yáng dì sì wèi tiān xià quán shèng gāo chāng wáng tū jué qǐ rén kè hán bìng qīn yì què gòng xiàn

这句话大意是:炀帝嗣位,天下全盛,高昌王、突厥启人可汗并亲诣阙贡献。

wū shì zhēng yuán rù cháo yuán jù fán lǐ pō quē

这句话大意是:于是征元入朝,元惧,蕃礼颇阙。

dà yè qī nián dì jiāng tǎo yuán zuì chē jià dù liáo shuǐ zhǐ yíng wū liáo dōng

这句话大意是:大业七年,帝将讨元罪,车驾度辽水,止营于辽东。

yòu chì zhū jiāng gāo lí ruò jiàng jí yi fǔ nà bù dé zòng bīng rù chéng

这句话大意是:又敕诸将:高丽若降,即宜抚纳,不得纵兵入城。

chéng xiàn zéi zhé yán jiàng

这句话大意是:城陷,贼辄言降。

zhū jiāng fèng zhǐ bù gǎn fù jī měi xiān chí zòu bǐ bào zéi shǒu yù yì bèi fù chū jù zhàn rú cǐ zhě sān

这句话大意是:诸将奉旨,不敢赴机,每先驰奏,比报,贼守御亦备,复出拒战,如此者三。

dì bù wù yóu shì shí jǐn shī lǎo zhuǎn shū bù jì zhū jūn duō bài jì wū shì bān shī

这句话大意是:帝不悟,由是食尽师老,转输不继,诸军多败绩,于是班师。

yòu yuē duò dà yè jiǔ nián yáng dì fù qīn zhēng gāo lí

这句话大意是:又曰:隋大业九年,炀帝复亲征高丽。

chì zhū jūn yǐ biàn yi cóng shì

这句话大意是:敕诸军以便宜从事。

zhū jiāng fēn dào gōng chéng

这句话大意是:诸将分道攻城。

zéi shì rì cù

这句话大意是:贼势日蹙。

huì yáng xuán gǎn zuò luàn dì dà jù jí rì liù jūn bìng hái

这句话大意是:会杨玄感作乱,帝大惧,即日六军并还。

shí nián fā tiān xià bīng huì zéi dào fēng qǐ suǒ zài zǔ jué jūn duō shī qī

这句话大意是:十年,发天下兵,会贼盗蜂起,所在阻绝,军多失期。

zhì liáo shuǐ gāo lí yì kùn bì qiǎn shǐ qǐ xiáng

这句话大意是:至辽水,高丽亦困弊,遣使乞降。

dì xǔ zhī dùn huái yuǎn zhèn shòu qí jiàng réng yǐ fú qiú jūn shí guī zhì jīng shī

这句话大意是:帝许之,顿怀远镇受其降,仍以俘囚军实归至京师。

nán shǐ yuē gāo lí běn yǒu wǔ zú yǒu xiāo nú bù jué nú bù shèn nú bù guàn nú bù guì lóu bù

这句话大意是:《南史》曰:高丽本有五族,有消奴部、绝奴部、慎奴部、灌奴部、桂娄部。

běn xiāo nú bù wèi wáng wēi ruò guì lóu bù dài zhī

这句话大意是:本消奴部为王,微弱,桂娄部代之。

qí zhì guān yǒu duì lú zé bù zhì pèi zhě yǒu pèi zhě zé bù zhì duì lú yān

现代白话:其置官,有对卢则不置沛者,有沛者则不置对卢呢。

jìn ān dì yì xī jiǔ nián gāo yì fèng biǎo xiàn zhě bái mǎ

这句话大意是:晋安帝义熙九年,高翼奉表献赭白马。

sòng yuán jiā shí wǔ nián féng hóng wèi wèi suǒ gōng bài bēn gāo lí běi fēng chéng biǎo qiú yíng jiē

这句话大意是:宋元嘉十五年,冯弘为魏所攻败,奔高丽北丰城,表求迎接。

wén dì qiǎn shǐ wáng bái jū zhào cì xìng yíng zhī bìng lìng gāo lí zī qiǎn

这句话大意是:文帝遣使王白驹、赵次兴迎之,并令高丽资遣。

liǎn bù yù hóng nán nǎi qiǎn jiàng sūn shù gāo chóu děng xí shā zhī

这句话大意是:琏不欲弘南,乃遣将孙漱、高仇等袭杀之。

bái jū děng lǜ suǒ lǐng qī qiān yú rén shēng qín shù shā chóu děng èr shí rén

这句话大意是:白驹等率所领七千馀人生擒漱,杀仇等二十人。

shí liù nián wén dì yù qīn wèi zhào liǎn xiàn mǎ bā bǎi pǐ

这句话大意是:十六年,文帝欲侵魏,诏琏献马八百匹。

dà míng èr nián yòu xiàn sù shèn shǐ jí hù shǐ shí nú

这句话大意是:大明二年,又献肃慎矢及楛矢、石砮。

lì qí liáng bìng shòu jué wèi qiǎn shǐ fèng biǎo xiàn fāng wù bù jué

这句话大意是:历齐、梁,并授爵位,遣使奉表献方物不绝。

táng shū yuē gāo lí zhě chū zì fú yú zhī bié zhǒng

这句话大意是:《唐书》曰:高丽者,出自扶馀之别种。

qí guó dū wū píng rǎng chéng jí hàn lè làng jùn zhī gù dì zài jīng shī dōng wǔ qiān yī bǎi lǐ

这句话大意是:其国都于平壤城,即汉乐浪郡之故地,在京师东五千一百里。

qí guān dà zhě hào dà duì lú bǐ yī pǐn zǒng zhī guó shì

这句话大意是:其官大者号大对卢,比一品,总知国事。

sān nián yī dài ruò chèn zhí zhě bù jū nián xiàn

这句话大意是:三年一代,若称职者,不拘年限。

jiāo tì zhī rì huò bù xiāng zhī fú jiē lè bīng xiāng gōng shèng zhě wèi zhī

这句话大意是:交替之日,或不相祗服,皆勒兵相攻,胜者为之。

qí wáng dàn bì gōng zì shǒu bù néng zhì yù

这句话大意是:其王但闭宫自守,不能制御。

cì yuē tài dà xiōng bǐ zhèng èr pǐn

这句话大意是:次曰太大兄,比正二品。

duì lú yǐ xià guān zǒng shí èr jí

这句话大意是:对卢以下,官总十二级。

wài zhì zhōu xiàn liù shí yú chéng dà chéng zhì nù sà yī rén bǐ dū du

这句话大意是:外置州县六十馀城,大城置傉萨一人,比都督。

zhū chéng zhì dào shǐ bǐ cì shǐ

这句话大意是:诸城置道使,比刺史。

qí xià gè yǒu liáo zuǒ fēn zhǎng cáo shì

这句话大意是:其下各有僚佐,分掌曹事。

yī shang fú shì wéi wáng wǔ cǎi yǐ bái luō wèi guān bái pí xiǎo dài qí guān jí dài xián yǐ jīn shì

这句话大意是:衣裳服饰,惟王五彩,以白罗为冠,白皮小带,其冠及带咸以金饰。

guān zhī guì zhě zé qīng luó wèi guān cì yǐ fēi luō chā èr niǎo yǔ jí jīn yín wèi shì

这句话大意是:官之贵者,则青罗为冠,次以绯罗,插二鸟羽及金银为饰。

shān tǒng xiù kù dà kǒu bái wéi dài huáng gé lǚ

这句话大意是:衫筒袖,裤大口,白韦带,黄革履。

guó rén yì hè dài biàn fù rén shǒu jiā jīn guó

这句话大意是:国人衣褐戴弁,妇人首加巾帼。

hǎo wéi qí tóu hú zhī xì rén néng cù jū

这句话大意是:好围棋、投壶之戏,人能蹴鞠。

shí yòng biān dòu fǔ guǐ zūn zǔ léi xǐ pō yǒu jī zǐ zhī yí fēng

这句话大意是:食用笾豆簠簋樽俎罍洗,颇有箕子之遗风。

qí suǒ jū bì yī shān gǔ jiē yǐ máo cǎo qì shě wéi fó sì shén miào jí wáng gōng guān fǔ nǎi yòng wǎ

这句话大意是:其所居必依山谷,皆以茅草葺舍,惟佛寺神庙及王宫官府乃用瓦。

qí sú pín jù zhě duō dōng yuè jiē zuò zhǎng kēng xià rán huǒ wēn yǐ qǔ nuǎn

这句话大意是:其俗贫窭者多冬月皆作长坑,下燃火,温以取暖;。

zhòng tián yǎng cán lüè tóng zhōng guó

这句话大意是:种田、养蚕略同中国。

chéng dōng yǒu dà xué míng shén suì jiē yǐ shí yuè wáng zì jì zhī

这句话大意是:城东有大穴,名神隧,皆以十月王自祭之。

sú ài shū jí zhì wū héng mén sī yǎng zhī jiā gè wū jiē qú zào dà wū wèi zhī jú táng zǐ dì wèi hūn zhī qián zhòu yè wū cǐ dú shū xí shè

这句话大意是:俗爱书籍,至于衡门厮养之家,各于街衢造大屋,谓之局堂,子弟未婚之前,昼夜于此读书、习射。

yòu yuē wǔ dé èr nián gāo lí wáng jiàn wǔ qiǎn shǐ lái cháo

这句话大意是:又曰:武德二年,高丽王建武遣使来朝。

sì nián yòu qiǎn shǐ cháo gòng

这句话大意是:四年,又遣使朝贡。

gāo zǔ gǎn suí mò zhàn shì duō xiàn qí de wǔ nián cì jiàn shū yún zài cǐ suǒ yǒu gāo lí rén děng yǐ lìng zhuī kuò xún jí qiǎn sòng

这句话大意是:高祖感隋末战士多陷其地,五年赐建书云:"在此所有高丽人等,已令追括寻即遣送;。

bǐ chù yǒu cǐ guó rén zhě wáng kě fàng hái wu jǐn suí yù zhī fāng gòng hóng rén shù zhī dào

这句话大意是:彼处有此国人者,王可放还,务尽绥育之方,共弘仁恕之道。

wū shì jiàn wǔ xī sōu guā huá rén yǐ lǐ bīn sòng qián hòu zhì zhě wàn shù gāo zǔ dà xǐ

这句话大意是:"于是建武悉搜括华人,以礼宾送,前后至者万数,高祖大喜。

qī nián qiǎn shǐ wǎng cè jiàn wǔ wéi shàng zhù guó liáo dōng jùn wáng gāo lí wáng réng jiāng tiān zūn xiàng jí dào shì wǎng bǐ wèi zhī jiǎng lǎo zi qí wáng jí dào sú děng guān tīng zhě shù qiān rén

这句话大意是:七年,遣使往册建武为上柱国、辽东郡王、高丽王,仍将天尊像及道士往彼,为之讲《老子》,其王及道俗等观听者数千人。

zhēn guàn èr nián pò tū jué xié lì kè hán jiàn wǔ qiǎn shǐ fèng hè bìng shàng fēng yù tú

这句话大意是:贞观二年,破突厥颉利可汗,建武遣使奉贺,并上封域图。

wǔ nián zhào qiǎn guǎng zhōu dū du fǔ sī mǎ zhǎng sūn shī wǎng shōu yì duò shí zhàn wáng hái gǔ huǐ gāo lí suǒ lì jīng guān

这句话大意是:五年,诏遣广州都督府司马长孙师往,收瘗隋时战亡骸骨,毁高丽所立京观。

yòu yuē zhēn guàn shí liù nián gāo lí xī bù dà rén gài sū wén yǒu zuì qí wáng jiàn wǔ yì yù zhū zhī

这句话大意是:又曰:贞观十六年,高丽西部大人盖苏文有罪,其王建武议欲诛之。

sū wén nǎi zhào bù bīng wū chéng nán yún jiāng jiào yuè zhū dà chén jiē lái lín shì sū wén lè bīng jǐn shā zhī

这句话大意是:苏文乃召部兵于城南,云将校阅,诸大臣皆来临视,苏文勒兵尽杀之。

yīn chí rù wáng gōng shā jiàn wǔ lì qí dì dà yáng zǐ zāng wèi wáng zì lì wèi mò lí zhī yóu zhōng guó bīng bù shàng shū jiān zhōng shū lìng zhī zhí yě zì shì zhuān guó zhèng

这句话大意是:因驰入王宫,杀建武,立其弟大阳子臧为王,自立为莫离支,犹中国兵部尚书兼中书令之职也,自是专国政。

sū wén xìng quán shì xū miàn shén wěi xíng tǐ kuí jié shēn pèi wǔ dāo zuǒ yòu mò gǎn yǎng shì

这句话大意是:苏文姓泉氏,须面甚伟,形体魁杰,身佩五刀,左右莫敢仰视。

héng lìng qí shǔ guān fǔ fú wū de jiàn zhī shàng mǎ xià yì rú zhī

这句话大意是:恒令其属官俯伏于地,践之上马,下亦如之。

chū bì xiān bù duì zhàng dǎo zhě cháng hū yǐ pì xíng rén bǎi xìng wèi bì jiē zì tóu kēng gǔ

这句话大意是:出必先布队仗,导者长呼,以辟行人,百姓畏避,皆自投坑谷。

tài zōng wén zhī suì chū shī diào fá

这句话大意是:太宗闻之,遂出师吊伐。

shí jiǔ nián mìng xíng bù shàng shū zhāng liàng wèi píng rǎng dào héng jūn dà zǒng guǎn lǐng jiāng cháng hé děng lǜ jiāng huái lǐng xiá jìng zú sì wàn zhàn chuán wǔ bǎi sōu zì lái zhōu fàn hǎi qū píng rǎng

这句话大意是:十九年,命刑部尚书张亮为平壤道行军大总管,领将常何等率江淮岭硖劲卒四万、战船五百艘,自莱州泛海趋平壤;。

yòu yǐ yīng guó gōng li jī wèi liáo dōng dào héng jūn dà zǒng guǎn jiāng xià wáng dào zōng wèi fù lǜ bù qí liù wàn qū liáo dōng

这句话大意是:又以英国公李𪟝为辽东道行军大总管,江夏王道宗为副,率步骑六万趋辽东。

liǎng jūn hé shì tài zōng qīn yù liù jūn yǐ huì zhī

这句话大意是:两军合势,太宗亲御六军以会之。

xià sì yuè li jī jūn dù liáo jìn gōng gài móu chéng bá zhī yǐ qí chéng zhì gài zhōu

这句话大意是:夏四月,李𪟝军渡辽,进攻盖牟城,拔之,以其城置盖州。

wǔ yuè dù liáo shuǐ zhào chè qiáo liáng yǐ jiān shì zú zhì

这句话大意是:五月,渡辽水,诏彻桥梁,以坚士卒志。

dì jì zhì liáo dōng chéng xià jiàn shì zú fù dān yǐ tián qiàn zhě dì fēn qí yóu zhòng zhě wū mǎ shàng zài zhī

这句话大意是:帝既至辽东城下,见士卒负担以填堑者,帝分其尤重者,于马上载之。

cóng guān sǒng dòng zhēng jī yǐ sòng chéng xià

这句话大意是:从官悚动,争赍以送城下。

gāo lí wén wǒ yǒu pāo chē fēi sān bǎi jīn shí wū yī lǐ zhī wài zhě shén jù zhī nǎi wū chéng shàng jī mù wèi zhàn lóu yǐ jù fēi shí

这句话大意是:高丽闻我有抛车,飞三百斤石于一里之外者,甚惧之,乃于城上积木为战楼,以拒飞石。

jī liè chē fā shí yǐ jī qí chéng suǒ yù jǐn kuì

这句话大意是:𪟝列车发石,以击其城,所遇尽溃。

yòu tuī zhuàng chē zhuàng qí lóu gé wú bù qīng dǎo

这句话大意是:又推撞车,撞其楼阁,无不倾倒。

bá qí chéng wèi liáo zhōu

这句话大意是:拔其城为辽州。

chū dì zì dìng zhōu mìng měi shí lǐ zhì yī fēng shǔ yú liáo chéng yǔ tài zǐ yuē kè liáo dōng dāng jǔ fēng

这句话大意是:初,帝自定州命每十里置一烽,属于辽城,与太子约:克辽东当举烽。

shì rì dì mìng jǔ fēng

这句话大意是:是日,帝命举烽。

shī cì bái yá chéng yòu wèi tài jiāng jūn li sī mó zhōng nǔ shǐ dì qīn wéi shǔn xuè jiàng shì wén zhī mò bù gǎn lì

这句话大意是:师次白崖城,右卫太将军李思摩中弩矢,帝亲为吮血,将士闻之莫不感励。

chéng zhǔ sūn wù yīn suì qǐ xiáng yǐ qí chéng zhì yán zhōu shòu fá yīn wèi cì shǐ

这句话大意是:城主孙戊音遂乞降,以其城置岩州,授伐音为刺史。

wǒ jūn zhī dù liáo yě mò lí zhī qiǎn jiā hù chéng qī bǎi rén shù gài móu chéng li jī jǐn lǔ zhī

这句话大意是:我军之渡辽也,莫离支遣加户城七百人戍盖牟城,李𪟝尽虏之。

qí rén bìng qǐng suí jūn zì xiào tài zōng wèi yuē jù bù yù ěr zhī lì

现代白话:其人并请随军自效,太宗谓曰:"讵不欲你之力?

ěr jiā xī zài jiā shī ěr wèi wú zhàn bǐ jiāng wèi lù yǐ

现代白话:你家悉在加尸,你为我战,彼将为戮了。

pò yī jiā zhī qī zǐ qǔ yī rén zhī lì yòng wú bù rěn yě

现代白话:破一家之妻子,取一人之力用,我不忍也!

xī lìng fàng hái

这句话大意是:"悉令放还。

chē jià jìn cì ān shì chéng gāo lí běi bù nòu sà gāo yán shòu nán bù gāo huì zhēn lǜ gāo lí mò hé zhī zhòng shí wǔ wàn lái jiù yǐn jūn zhí jìn

这句话大意是:车驾进次安市城,高丽北部耨萨高延寿、南部高惠真,率高丽、靺鞨之众十五万来救,引军直进。

tài zōng yè zhào zhū jiāng gōng zì zhǐ huī yīn lìng suǒ sī zhāng shòu xiáng mù wū cháo táng zhī cè yuē míng rì wǔ shí nà xiáng lǔ wū cǐ yǐ

现代白话:太宗夜召诸将,躬自指麾,因令所司张受降幕于朝堂之侧,曰:"明日午时纳降虏于此了!

suì shuài jūn ér jìn zhì shí guǒ bài èr shuài zhī zhòng

这句话大意是:"遂率军而进,至时,果败二帅之众。

tài zōng yīn àn pèi guān zéi yíng lěi wèi shì chén yuē gāo lí qīng guó ér lái cún wáng suǒ xì yī huī ér bài tiān yòu wǒ yě

这句话大意是:太宗因按辔观贼营垒,谓侍臣曰:"高丽倾国而来,存亡所系,一麾而败,天祐我也。

yīn xià mǎ zài bài yǐ xiè tiān míng suǒ xìng shān wèi zhu bi shān lìng zhōng shū shì láng xǔ jìng zōng wéi wén lè shí yǐ jì qí gōng

这句话大意是:"因下马再拜以谢天,名所幸山为驻跸山,令中书侍郎许敬宗为文,勒石以纪其功。

bā yuè yí yíng ān shì chéng dōng li jī děng gōng bá zhī nǎi zhào bān shī

这句话大意是:八月,移营安市诚东,李𪟝等攻拔之,乃诏班师。

chū gōng xiàn liáo dōng chéng qí zhōng yīng méi wèi nú bì zhě yī wàn sì qiān rén bìng qiǎn jí yōu zhōu jiāng fēn shǎng jiàng shì

这句话大意是:初,攻陷辽东城,其中应没为奴婢者一万四千人,并遣集幽州,将分赏将士。

tài zōng mǐn qí fù mǔ qī zǐ yī zhāo fēn sǎn lìng yǒu sī zhǔn qí zhí yǐ bù bó shú zhī shè wèi bǎi xìng qí zhòng huān jiào zhī shēng sān rì bù xī

这句话大意是:太宗悯其父母妻子一朝分散,令有司准其直以布帛赎之,赦为百姓,其众欢叫之声三日不息。

yòu yuē zhēn guàn èr shí nián gāo lí qiǎn shǐ lái xiè zuì bìng xiàn èr měi nǚ

这句话大意是:又曰:贞观二十年,高丽遣使来谢罪,并献二美女。

tài zōng wèi qí shǐ yuē guī wèi ěr zhǔ měi sè zhě rén zhī suǒ zhòng

现代白话:太宗谓其使曰:"归谓你主:美色者,人之所重。

ěr zhī suǒ xiàn xìn wèi měi lì

现代白话:你之所献,信为美丽。

mǐn qí lí fù mǔ xiōng dì wū běn guó liú qí shēn ér wàng qí qīn ài qí sè ér shāng qí xīn wǒ bù qǔ yě

这句话大意是:悯其离父母兄弟,于本国留其身而忘其亲,爱其色而伤其心,我不取也。

bìng hái zhī

这句话大意是:"并还之。

yòu yuē qián fēng yuán nián gāo lí qiǎn qí zi rù cháo péi wèi wū tài shān zhī xià

这句话大意是:又曰:干封元年,高丽遣其子入朝,陪位于太山之下。

qí nián gài sū wén sǐ qí zǐ nán shēng dài wèi mò lí zhī yǔ dì nán jiàn nán chǎn bù mù wèi qí suǒ zhú zǒu jù guó nèi chéng shǐ qí zi xiàn chéng yì què qiú āi

这句话大意是:其年,盖苏文死,其子男生代为莫离支,与弟男建、男产不睦,为其所逐,走据国内城,使其子献城,诣阙求哀。

shí yī yuè mìng yīng guó gōng li jī lǜ guō shì fēng děng yǐ zhēng zhī

这句话大意是:十一月,命英国公李𪟝率郭侍封等以征之。

èr nián èr yuè jī zhì chéng wèi zhū jiāng yuē xīn chéng shì gāo lí xi jìng zhèn chéng zuì wéi yào hài

这句话大意是:二年二月,𪟝至城,谓诸将曰:"新城是高丽西境镇城,最为要害。

ruò bù xiān tú yú wèi yì kě xià

这句话大意是:若不先图,馀未易可下。

suì yǐn bīng wū chéng xī nán jù shān zhù zhà qiě gōng qiě shǒu

这句话大意是:"遂引兵于城西南,据山筑栅,且攻且守。

chéng zhōng jiǒng jí shù yǒu jiàng zhě

这句话大意是:城中窘急,数有降者。

zì cǐ suǒ xiàng kè jié gāo cáng jí nán jiàn qiǎn nán chǎn jiāng shǒu lǐng jiǔ shí bā rén chí bó fān chū jiàng qǐng shǐ rù cháo jī yǐ lǐ yán jiē

这句话大意是:自此所向克捷,高藏及男建遣男产将首领九十八人持帛幡出降,请使入朝,𪟝以礼延接。

nán jiàn yóu bì mén gù shǒu

这句话大意是:男建犹闭门固守。

shí yī yuè bá píng rǎng chéng

这句话大意是:十一月,拔平壤城。

lǔ gāo cáng nán jiàn děng zhì jīng shī xiàn fú yú hán yuán gōng

这句话大意是:虏高藏、男建等至京师,献俘于含元宫。

nǎi fēn qí de zhì dōu dū fǔ jiǔ zhōu sì shí èr xiàn yī bǎi

这句话大意是:乃分其地,置都督府九,州四十二,县一百。

yòu zhì ān dōng dōu hù fǔ yǐ tǒng zhī

这句话大意是:又置安东都护府以统之。

zhuó qí qiú qú yǒu gōng zhě shòu dū du cì shǐ jí xiàn lìng yǔ huá rén cān lǐ

这句话大意是:擢其酋渠有功者,授都督、刺史及县令,与华人参理。

réng qiǎn zuǒ wǔ wèi jiāng jūn xuē rén guì zǒng bīng zhèn zhī

这句话大意是:仍遣左武卫将军薛仁贵总兵镇之。

zì shì gāo shì jūn zhǎng suì jué

这句话大意是:自是高氏君长遂绝。

✦ You read 四夷部·卷四·东夷四

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.